කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය බ්රාහ්මණේ ප්රථමාෂ්ටකේ පඤ්චමඃ ප්රපාඨකඃ - නක්ෂත්රේෂ්ටිකාණ්ඩම්
ඕ-න්නමඃ පරමාත්මනේ, ශ්රී මහාගණපතයේ නමඃ,
ශ්රී ගුරුභ්යෝ නමඃ . හ॒රිඃ॒ ඕම් ..
අනුවාකං 1 - නක්ෂත්රේෂ්ටකාමන්ත්රාඃ, විකෘතිරූපචයනගතාඃ
අ॒ග්නේඃ කෘත්ති॑කාඃ . ශු॒ක්ර-ම්ප॒රස්තා॒-ජ්ජ්යෝති॑-ර॒වස්තා᳚ත් .. ප්ර॒ජාප॑තේ රෝහි॒ණී . ආපඃ॑ ප॒රස්තා॒දෝෂ॑ධයෝ॒ (අ)වස්තා᳚ත් .. සෝම॑ස්යේන්ව॒කා විත॑තානි . ප॒රස්තා॒ද්වය॑න්තෝ॒ (අ)වස්තා᳚ත් .. රු॒ද්රස්ය॑ බා॒හූ . මෘ॒ග॒යවඃ॑ ප॒රස්තා᳚ද්වික්ෂා॒රෝ॑-(අ)වස්තා᳚ත් .. අදි॑ත්යෛ॒ පුන॑ර්වසූ . වාතඃ॑ ප॒රස්තා॑දා॒ර්ද්ර-ම॒වස්තා᳚ත් .. 1 ..
බෘහ॒ස්පතේ᳚ස්ති॒ෂ්යඃ॑ . ජුහ්ව॑තඃ ප॒රස්තා॒-ද්යජ॑මානා අ॒වස්තා᳚ත් .. ස॒ර්පාණා॑-මාශ්රේ॒ෂාඃ . අ॒භ්යා॒ගච්ඡ॑න්තඃ ප॒රස්තා॑දභ්යා॒නෘත්ය॑න්තෝ॒-(අ)වස්තා᳚ත් .. පි॒තෘ॒ණා-ම්ම॒ඝාඃ . රු॒දන්තඃ॑ ප॒රස්තා॑දපභ්ර॒ග්ං॒ශෝ॑-(අ)වස්තා᳚ත් .. අ॒ර්ය॒ම්ණඃ පූර්වේ॒ ඵල්ගු॑නී . ජා॒යා ප॒රස්තා॑දෘෂ॒භෝ॑-(අ)වස්තා᳚ත් .. භග॒ස්යෝත්ත॑රේ . ව॒හ॒තවඃ॑ ප॒රස්තා॒ද්වහ॑මානා අ॒වස්තා᳚ත් .. 2 ..
දේ॒වස්ය॑ සවි॒තුර්-හස්තඃ॑ . ප්ර॒ස॒වඃ ප॒රස්තා᳚-ථ්ස॒නිර॒වස්තා᳚ත් .. ඉන්ද්ර॑ස්ය චි॒ත්රා . ඍ॒ත-ම්ප॒රස්තා᳚-ථ්ස॒ත්ය-ම॒වස්තා᳚ත් .. වා॒යෝ-ර්නිෂ්ට්යා᳚ ව්ර॒තතිඃ॑ . ප॒රස්තා॒-දසි॑ද්ධි-ර॒වස්තා᳚ත් .. ඉ॒න්ද්රා॒ග්නි॒යෝ-ර්විශා॑ඛේ . යු॒ගානි॑ ප॒රස්තා᳚ත්-කෘ॒ෂමා॑ණා අ॒වස්තා᳚ත් .. මි॒ත්රස්යා॑-නූරා॒ධාඃ . අ॒භ්යා॒රෝහ॑ත්-ප॒රස්තා॑-ද॒භ්යාරූ॑ඪ-ම॒වස්තා᳚ත් .. 3 ..
ඉන්ද්ර॑ස්ය රෝහි॒ණී . ශෘ॒ණත්-ප॒රස්තා᳚ත්-ප්රතිශෘ॒ණ-ද॒වස්තා᳚ත් .. නිර්-ඍ॑ත්යෛ-මූල॒වර්හ॑ණී . ප්ර॒ති॒භ॒ඤ්ජන්තඃ॑ ප॒රස්තා᳚ත්-ප්රතිශෘ॒ණන්තෝ॒-(අ)වස්තා᳚ත් .. අ॒පා-ම්පූර්වා॑ අෂා॒ඪාඃ . වර්චඃ॑ ප॒රස්තා॒-ථ්සමි॑ති-ර॒වස්තා᳚ත් .. විශ්වේ॑ෂා-න්දේ॒වානා॒-මුත්ත॑රාඃ . අ॒භි॒ජය॑ත්-ප॒රස්තා॑-ද॒භිජි॑ත-ම॒වස්තා᳚ත් .. වි॒ෂ්ණෝ᳚-ශ්ශ්රෝ॒ණා පෘ॒ච්ඡමා॑නාඃ . ප॒රස්තා॒ත්-පන්ථා॑ අ॒වස්තා᳚ත් .. 4 ..
වසූ॑නා॒ග්॒ ශ්රවි॑ෂ්ඨාඃ . භූ॒ත-ම්ප॒රස්තා॒-ද්භූති॑ර॒වස්තා᳚ත් .. ඉන්ද්ර॑ස්ය-ශ॒තභි॑ෂක් . වි॒ශ්වව්ය॑චාඃ ප॒රස්තා᳚-ද්වි॒ශ්වක්ෂි॑ති-ර॒වස්තා᳚ත් .. අ॒ජස්යෛක॑පදඃ॒ පූර්වේ᳚ ප්රෝෂ්ඨප॒දාඃ . වෛ॒ශ්වා॒න॒ර-ම්ප॒රස්තා᳚-ද්වෛශ්වාවස॒ව-ම॒වස්තා᳚ත් .. අහේ᳚ර්බු॒ධ්නිය॒-ස්යෝත්ත॑රේ . අ॒භි॒ෂි॒ඤ්චන්තඃ॑ ප॒රස්තා॑-දභිෂු॒ණ්වන්තෝ॒-(අ)වස්තා᳚ත් .. පූ॒ෂ්ණෝ රේ॒වතී᳚ . ගාවඃ॑ ප॒රස්තා᳚-ද්ව॒ථ්සා අ॒වස්තා᳚ත් .. අ॒ශ්විනෝ॑රශ්ව॒යුජෞ᳚ . ග්රාමඃ॑ ප॒රස්තා॒ථ්සේනා॒ (අ)වස්තා᳚ත් .. ය॒මස්යා॑ප॒භර॑ණීඃ . අ॒ප॒කර්ෂ॑න්තඃ ප॒රස්තා॑-දප॒වහ॑න්තෝ॒-(අ)වස්තා᳚ත් .. පූ॒ර්ණා ප॒ශ්චාදු॒ත පූ॒ර්ණා පු॒රස්තා॒දුන්ම॑ධ්ය॒තඃ පෞ᳚ර්ණමා॒සී ජි॑ගාය . තස්යා᳚-න්දේ॒වා අධි॑ සං॒වँස॑න්ත උත්ත॒මේ නාක॑ ඉ॒හ මා॑දයන්තාම් .., යත්තේ॑ දේ॒වා අද॑ධු ර්භාග॒ධේය॒මමා॑වාස්යේ සං॒වँස॑න්තෝ මහි॒ත්වා . සානෝ॑ ය॒ජ්ඤ-ම්පි॑පෘහි විශ්වවාරේ ර॒යි-න්නෝ॑ ධේහි සුභගේ සු॒වීර᳚ම් .. .. 5 ..
(ආ॒ර්ද්රම॒වස්තා॒-ද්- වහ॑මානා අ॒වස්තා॑ - ද॒භ්යාරූ॑ඪම॒වස්තා॒ත් - පන්ථා॑ අ॒වස්තා᳚-ද්- ව॒ථ්සා අ॒වස්තා॒-ත්පඤ්ච॑ ච) (අ. 1)
අනුවාකං 2 - කර්මානුෂ්ඨානාර්හඃ නක්ෂත්රරූපඃ පුණ්යකාලඃ
ය-ත්පුණ්ය॒-න්නක්ෂ॑ත්රම් . ත-ද්බ-ට්කු॑ර්වීතෝපව්යු॒ෂම් . ය॒දා වෛ සූර්ය॑ උ॒දේති॑ . අථ॒ නක්ෂ॑ත්ර॒-න්නෛති॑ . යාව॑ති॒ තත්ර॒ සූර්යෝ॒ ගච්ඡේ᳚ත් . යත්ර॑ ජඝ॒න්ය॑-ම්පශ්යේ᳚ත් . තාව॑ති කුර්වීත ය-ත්කා॒රී ස්යාත් . පු॒ණ්යා॒හ ඒ॒ව කු॑රුතේ . ඒ॒වග්ං හ॒ වෛ ය॒ජ්ඤේෂු॑-ඤ්ච ශ॒තද්යු॑ම්න-ඤ්ච මා॒ථ්ස්යෝ නි॑රවසාය॒යා-ඤ්ච॑කාර .. 6 ..
යෝ වෛ න॑ක්ෂ॒ත්රිය॑-ම්ප්ර॒ජාප॑තිං॒-වේँද॑ . උ॒භයෝ॑රේනං-ලෝँ॒කයෝ᳚ර්විදුඃ . හස්ත॑ ඒ॒වාස්ය॒ හස්තඃ॑ . චි॒ත්රා ශිරඃ॑ . නිෂ්ට්යා॒ හෘද॑යම් . ඌ॒රූ විශා॑ඛේ . ප්ර॒ති॒ෂ්ඨා (අ)නූ॑රා॒ධාඃ . ඒ॒ෂ වෛ න॑ක්ෂ॒ත්රියඃ॑ ප්ර॒ජාප॑තිඃ . ය ඒ॒වං-වේँද॑ . උ॒භයෝ॑රේනං-ලෝँ॒කයෝ᳚ර්විදුඃ .. 7 ..
අ॒ස්මිග්ග්ශ්චා॒-මුෂ්මිග්ග්॑ශ්ච .. යා-ඞ්කා॒මයේ॑ත දුහි॒තර॑-ම්ප්රි॒යා ස්යා॒දිති॑ . තා-න්නිෂ්ට්යා॑යා-න්දද්යාත් . ප්රි॒යෛව භ॑වති . නේව॒ තු පුන॒රාග॑ච්ඡති .. අ॒භි॒ජින්නාම॒ නක්ෂ॑ත්රම් . උ॒පරි॑ෂ්ටා-දෂා॒ඪානා᳚ම් . අ॒වස්තා᳚ච්ඡ්රෝ॒ණායෛ᳚ . දේ॒වා॒සු॒රා-ස්සංයँ॑ත්තා ආසන්න් . තේ දේ॒වාස්තස්මි॒-න්නක්ෂ॑ත්රේ॒-(අ)භ්ය॑ජයන්න් .. 8 ..
යද॒භ්යජ॑යන්න් . තද॑භි॒ජිතෝ॑-(අ)භිජි॒ත්ත්වම් . ය-ඞ්කා॒මයේ॑තා-නපජ॒ය්ය-ඤ්ජ॑යේ॒දිති॑ . තමේ॒තස්මි॒-න්නක්ෂ॑ත්රේ යාතයේත් . අ॒න॒ප॒ජ॒ය්යමේ॒ව ජ॑යති . පා॒පප॑රාජිතමිව॒ තු .. ප්ර॒ජාප॑තිඃ ප॒ශූන॑සෘජත . තේ නක්ෂ॑ත්ර-න්නක්ෂත්ර॒-මුපා॑තිෂ්ඨන්ත . තේ ස॒මාව॑න්ත ඒ॒වාභ॑වන්න් . තේ රේ॒වතී॒-මුපා॑තිෂ්ඨන්ත .. 9 ..
තේ රේ॒වත්යා॒-ම්ප්රාභ॑වන්න් . තස්මා᳚-ද්රේ॒වත්යා᳚-ම්පශූ॒නා-ඞ්කු॑ර්වීත . ය-ත්කිඤ්චා᳚ර්වා॒චීන॒ග්ං॒ සෝමා᳚ත් . ප්රෛව භ॑වන්ති .. ස॒ලි॒ලං-වාँ ඉ॒දම॑න්ත॒රාසී᳚ත් . යදත॑රන්න් . ත-ත්තාර॑කාණා-න්තාරක॒ත්වම් . යෝ වා ඉ॒හ යජ॑තේ . අ॒මුග්ං සලෝ॒ක-න්න॑ක්ෂතේ . තන්නක්ෂ॑ත්රාණා-න්නක්ෂත්ර॒ත්වම් .. 10 ..
දේ॒ව॒ගෘ॒හා වෛ නක්ෂ॑ත්රාණි . ය ඒ॒වං-වේँද॑ . ගෘ॒හ්යේ॑ව භ॑වති .. යානි॒ වා ඉ॒මානි॑ පෘථි॒ව්යාශ්චි॒ත්රාණි॑ . තානි॒ නක්ෂ॑ත්රාණි . තස්මා॑-දශ්ලී॒ලනා॑මග්ග්-ශ්චි॒ත්රේ . නාව॑ස්යේ॒න්න ය॑ජේත . යථා॑ පාපා॒හේ කු॑රු॒තේ . තා॒දෘගේ॒ව තත් .. දේ॒ව॒න॒ක්ෂ॒ත්රාණි॒ වා අ॒න්යානි॑ .. 11 ..
ය॒ම॒න॒ක්ෂ॒ත්රාණ්ය॒න්යානි॑ . කෘත්ති॑කාඃ ප්රථ॒මම් . විශා॑ඛේ උත්ත॒මම් . තානි॑ දේවනක්ෂ॒ත්රාණි॑ . අ॒නූ॒රා॒ධාඃ ප්ර॑ථ॒මම් . අ॒ප॒භර॑ණී-රුත්ත॒මම් . තානි॑ යමනක්ෂ॒ත්රාණි॑ . යානි॑ දේවනක්ෂ॒ත්රාණි॑ . තානි॒ දක්ෂි॑ණේන॒ පරි॑යන්ති . යානි॑ යමනක්ෂ॒ත්රාණි॑ .. 12 ..
තාන්යුත්ත॑රේණ .. අන්වේ॑ෂාමරා॒ථ්ස්මේති॑ . තද॑නූරා॒ධාඃ . ජ්යේ॒ෂ්ඨමේ॑ෂා-මවධි॒ෂ්මේති॑ . තජ්ජ්යේ᳚ෂ්ඨ॒ඝ්නී . මූල॑මේෂාමවෘක්ෂා॒මේති॑ . ත-න්මූ॑ල॒වර්හ॑ණී . යන්නාස॑හන්ත . තද॑ෂා॒ඪාඃ . යදශ්ලෝ॑ණත් .. 13 ..
තච්ඡ්රෝ॒ණා . යදශෘ॑ණෝත් . තච්ඡ්රවි॑ෂ්ඨාඃ . යච්ඡ॒ත-මභි॑ෂජ්යන්න් . තච්ඡ॒තභි॑ෂක් . ප්රෝ॒ෂ්ඨ॒ප॒දේෂූද॑යච්ඡන්ත . රේ॒වත්යා॑මරවන්ත . අ॒ශ්ව॒යුජෝ॑රයුඤ්ජත . අ॒ප॒භර॑ණී॒ෂ්ව පා॑වහන්න් . තානි॒ වා ඒ॒තානි॑ යමනක්ෂ॒ත්රාණි॑ .. යාන්යේ॒ව දේ॑වනක්ෂ॒ත්රාණි॑ . තේෂු॑ කුර්වීත යත්කා॒රී ස්යාත් . පු॒ණ්යා॒හ ඒ॒ව කු॑රුතේ .. 14 ..
(ච॒කා॒ - රෛ॒වං-වේँදෝ॒භයෝ॑ රේනං-ලෝँ॒කයෝ᳚ර්විදු - රජයන් - රේ॒වතී॒මුපා॑තිෂ්ඨන්ත - නක්ෂත්ර॒ත්ව - ම॒න්යානි॒ - යානි॑ යමනක්ෂ॒ත්රා - ණ්යශ්ලෝ॑ණ--ද්යමනක්ෂ॒ත්රාණි॒ ත්රීණි॑ ච) (අ. 2)
අනුවාකං 3 - කර්මානුෂ්ඨානාර්හඃ දිවසභාගරූපඃ හේයෝපාදේයකාල විභාගඃ
දේ॒වස්ය॑ සවි॒තුඃ ප්රා॒තඃ ප්ර॑ස॒වඃ ප්රා॒ණඃ . වරු॑ණස්ය සා॒යමා॑ස॒වෝ॑-(අ)පා॒නඃ .. ය-ත්ප්ර॑තී॒චීන॑-ම්ප්රාත॒ස්තනා᳚ත් . ප්රා॒චීනග්ං॑ සඞ්ග॒වාත් . තතෝ॑ දේ॒වා අ॑ග්නිෂ්ටෝ॒ම-න්නිර॑මිමත . තත්-තදාත්ත॑වීර්ය-න්නිර්මා॒ර්ගඃ .. මි॒ත්රස්ය॑ සඞ්ග॒වඃ . තත්-පුණ්ය॑-න්තේජ॒ස්ව්යහඃ॑ .
තස්මා॒ත්තර්හි॑ ප॒ශවඃ॑ ස॒මාය॑න්ති .. ය-ත්ප්ර॑තී॒චීනග්ං॑ සඞ්ග॒වාත් .. 15 ..
ප්රා॒චීන॑-ම්ම॒ද්ධ්යන්දි॑නාත් . තතෝ॑ දේ॒වා උ॒ක්ථ්ය॑-න්නිර॑මිමත . තත්-තදාත්ත॑වීර්ය-න්නිර්මා॒ර්ගඃ .. බෘහ॒ස්පතේ᳚-ර්ම॒ද්ධ්යන්දි॑නඃ . තත්-පුණ්ය॑-න්තේජ॒ස්ව්යහඃ॑ . තස්මා॒ත්තර්හි॒ තේක්ෂ්ණි॑ෂ්ඨ-න්තපති .. යත්-ප්ර॑තී॒චීන॑-ම්ම॒ද්ධ්යන්දි॑නාත් . ප්රා॒චීන॑-මපරා॒හ්ණාත් . තතෝ॑ දේ॒වා-ෂ්ෂෝ॑ඩ॒ශින॒-න්නිර॑මිමත . තත්තදාත්ත॑වීර්ය-න්නිර්මා॒ර්ගඃ .. 16 ..
භග॑ස්යාපරා॒හ්ණඃ . තත්-පුණ්ය॑-න්තේජ॒ස්ව්යහඃ॑ . තස්මා॑දපරා॒හ්ණේ කු॑මා॒ර්යෝ॑ භග॑මි॒ච්ඡමා॑නා-ශ්චරන්ති .. යත්-ප්ර॑තී॒චීන॑මපරා॒හ්ණාත් . ප්රා॒චීනග්ං॑ සා॒යාත් . තතෝ॑ දේ॒වා අ॑තිරා॒ත්ර-න්නිර॑මිමත . තත්තදාත්ත॑වීර්ය-න්නිර්මා॒ර්ගඃ .. වරු॑ණස්ය සා॒යම් . තත්-පුණ්ය॑-න්තේජ॒ස්ව්යහඃ॑ . තස්මා॒ත්තර්හි॒ නානෘ॑තං-වँදේත් .. 17 ..
බ්රා॒හ්ම॒ණෝ වා අ॑ෂ්ටාවි॒ග්ං॒ශෝ නක්ෂ॑ත්රාණාම් . ස॒මා॒නස්යාහ්නඃ॒ පඤ්ච॒ පුණ්යා॑නි॒ නක්ෂ॑ත්රාණි . ච॒ත්වාර්ය॑ශ්ලී॒ලානි॑ . තානි॒ නව॑ . යච්ච॑ ප॒රස්තා॒න්නක්ෂ॑ත්රාණාං॒-යँච්චා॒වස්තා᳚ත් . තාන්යේකා॑දශ . බ්රා॒හ්ම॒ණෝ ද්වා॑ද॒ශඃ . ය ඒ॒වං-විँ॒ද්වාන්-ථ්සං॑වँථ්ස॒රං-ව්රँ॒ත-ඤ්චර॑ති . සං॒වँ॒ථ්ස॒රේණෛ॒වාස්ය॑ ව්ර॒ත-ඞ්ගු॒ප්ත-ම්භ॑වති .. ස॒මා॒නස්යාහ්නඃ॒ පඤ්ච॒ පුණ්යා॑නි॒ නක්ෂ॑ත්රාණි . ච॒ත්වාර්ය॑ශ්ලී॒ලානි॑ . තානි॒ නව॑ . ආ॒ග්නේ॒යී රාත්රිඃ॑ . ඓ॒න්ද්රමහඃ॑ . තාන්යේකා॑දශ . ආ॒දි॒ත්යෝ ද්වා॑ද॒ශඃ . ය ඒ॒වං-විँ॒ද්වාන්-ථ්සං॑වँථ්ස॒රං-ව්රँ॒ත-ඤ්චර॑ති . සං॒වँ॒ථ්ස॒රේණෛ॒වාස්ය॑ ව්ර॒ත-ඞ්ගු॒ප්ත-ම්භ॑වති .. 18 ..
(ස॒ඞ්ග॒වාථ් - ෂෝ॑ඩ॒ශින॒-න්නිර॑මිමත॒ තත්තදාත්ත॑වීර්ය-න්නිර්මා॒ගෝ - ව॑දේ-ද්- භවති සමා॒නස්යාහ්නඃ॒ පඤ්ච॒ පුණ්යා॑නි॒ නක්ෂ॑ත්රාණ්ය॒ෂ්ටෞ ච॑) (අ. 3)
අනුවාකං 4 - සෝමශේෂභූතා පාත්රස්තුතිඃ.(ආධ්වරබ්රාහ්මණශේෂඃ)
බ්ර॒හ්ම॒වා॒දිනෝ॑ වදන්ති . කති॒ පාත්රා॑ණි ය॒ජ්ඤං-වँ॑හ॒න්තීති॑ . ත්රයෝ॑ද॒ශේති॑ බ්රූයාත් . ස යද්බ්රූ॒යාත් . කස්තානි॒ නිර॑මිමී॒තේති॑ . ප්ර॒ජාප॑ති॒රිති॑ බ්රූයාත් . ස යද්බ්රූ॒යාත් . කුත॒ස්තානි॒ නිර॑මිමී॒තේති॑ . ආ॒ත්මන॒ ඉති॑ . ප්රා॒ණා॒පා॒නාභ්යා॑-මේ॒වෝපාග්॑-ශ්වන්තර්යා॒මෞ නිර॑මිමීත .. 19 ..
ව්යා॒නාදු॑පාග්ංශු॒ සව॑නම් . වා॒ච ඓ᳚න්ද්රවාය॒වම් . ද॒ක්ෂ॒ක්ර॒තුභ්යා᳚-ම්මෛත්රාවරු॒ණම් . ශ්රෝත්රා॑දාශ්වි॒නම් . චක්ෂු॑ෂ-ශ්ශු॒ක්රා ම॒න්ථිනෞ᳚ . ආ॒ත්මන॑ ආග්රය॒ණම් . අඞ්ගේ᳚භ්ය උ॒ක්ථ්ය᳚ම් . ආයු॑ෂෝ ධ්රු॒වම් . ප්ර॒ති॒ෂ්ඨායා॑ ඍතුපා॒ත්රේ .. ය॒ජ්ඤං-වාँව ත-ම්ප්ර॒ජාප॑ති॒-ර්නිර॑මිමීත . ස නිර්මි॑තෝ॒ නාද්ධ්රි॑යත॒ සම॑ව්ලීයත . ස ඒ॒තා-න්ප්ර॒ජාප॑ති-රපිවා॒පාන॑-පශ්යත් . තාන්නිර॑වපත් . තෛර්වෛ ස ය॒ජ්ඤමප්ය॑වපත් . යද॑පිවා॒පා භව॑න්ති . ය॒ජ්ඤස්ය॒ ධෘත්යා॒ අසං॑ව්ලँයාය .. 20 ..
(උ॒පා॒ග්॒ශ්ව॒න්ත॒ර්යා॒මෞ නිර॑මිමීතා- මිමීත॒ ෂට් ච॑) (අ. 4)
අනුවාකං 5 - චාතුර්මාස්යශේෂා වපනමන්ත්රාඃ, (රාජසූයබ්රාහ්මණම්)
ඍ॒තමේ॒ව ප॑රමේ॒ෂ්ඨි . ඍ॒ත-න්නාත්යේ॑ති॒ කි-ඤ්ච॒න . ඍ॒තේ ස॑මු॒ද්ර ආහි॑තඃ . ඍ॒තේ භූමි॑රි॒යග්ග් ශ්රි॒තා . අ॒ග්නිස්ති॒ග්මේන॑ ශෝ॒චිෂා᳚ . තප॒ ආක්රා᳚න්ත-මු॒ෂ්ණිහා᳚ . ශිර॒ස්තප॒ස්යාහි॑තම් . වෛ॒ශ්වා॒න॒රස්ය॒ තේජ॑සා . ඍ॒තේනා᳚ස්ය॒ නිව॑ර්තයේ . ස॒ත්යේන॒ පරි॑වර්තයේ .. 21 ..
තප॑සා॒-(අ)ස්යානු॑වර්තයේ . ශි॒වේනා॒ස්යෝප॑වර්තයේ . ශ॒ග්මේනා᳚ස්යා॒-භිව॑ර්තයේ . තදෘ॒ත-න්ත-ථ්ස॒ත්යම් . ත-ද්ව්ර॒ත-න්තච්ඡ॑කේයම් . තේන॑ ශකේය॒-න්තේන॑ රාද්ධ්යාසම් .. ය-ද්ඝ॒ර්මඃ ප॒ර්යව॑ර්තයත් . අන්තා᳚-න්පෘථි॒ව්යා දි॒වඃ . අ॒ග්නිරීශා॑න॒ ඕජ॑සා . වරු॑ණෝ ධී॒තිභිඃ॑ ස॒හ .. 22 ..
ඉන්ද්රෝ॑ ම॒රුද්භි॒-ස්සඛි॑භි-ස්ස॒හ .. අ॒ග්නිස්ති॒ග්මේන॑ ශෝ॒චිෂා᳚ . තප॒ ආක්රා᳚න්ත-මු॒ෂ්ණිහා᳚ . ශිර॒ස්තප॒ස්යාහි॑තම් . වෛ॒ශ්වා॒න॒රස්ය॒ තේජ॑සා . ඍ॒තේනා᳚ස්ය॒ නිව॑ර්තයේ . ස॒ත්යේන॒ පරි॑වර්තයේ . තප॑සා॒ (අ)ස්යානු॑වර්තයේ . ශි॒වේනා॒ස්යෝප॑වර්තයේ . ශ॒ග්මේනා᳚ස්යා॒භිව॑ර්තයේ .. 23 ..
තදෘ॒ත-න්ත-ථ්ස॒ත්යම් . ත-ද්ව්ර॒ත-න්තච්ඡ॑කේයම් . තේන॑ ශකේය॒-න්තේන॑ රාද්ධ්යාසම් .. යෝ අ॒ස්යාඃ පෘ॑ථි॒ව්යාස්ත්ව॒චි . නි॒ව॒ර්තය॒ත්යෝෂ॑ධීඃ . අ॒ග්නිරීශා॑න॒ ඕජ॑සා . වරු॑ණෝ ධී॒තිභිඃ॑ ස॒හ . ඉන්ද්රෝ॑ ම॒රුද්භි॒-ස්සඛි॑භි-ස්ස॒හ .. අ॒ග්නිස්ති॒ග්මේන॑ ශෝ॒චිෂා᳚ . තප॒ ආක්රා᳚න්ත-මු॒ෂ්ණිහා᳚ .. 24 ..
ශිර॒ස්තප॒ස්යාහි॑තම් . වෛ॒ශ්වා॒න॒රස්ය॒ තේජ॑සා . ඍ॒තේනා᳚ස්ය॒ නිව॑ර්තයේ . ස॒ත්යේන॒ පරි॑වර්තයේ . තප॑සා॒ (අ)ස්යානු॑වර්තයේ . ශි॒වේනා॒ස්යෝප॑වර්තයේ . ශ॒ග්මේනා᳚ස්යා॒-භිව॑ර්තයේ . තදෘ॒ත-න්ත-ථ්ස॒ත්යම් . ත-ද්ව॒ත-න්තච්ඡ॑කේයම් . තේන॑ ශකේය॒-න්තේන॑ රාද්ධ්යාසම් .. 25 ..
ඒක॒-ම්මාස॒-මුද॑සෘජත් . ප॒ර॒මේ॒ෂ්ඨී ප්ර॒ජාභ්යඃ॑ . තේනා᳚භ්යෝ॒ මහ॒ ආව॑හත් . අ॒මෘත॒-ම්මර්ත්යා᳚භ්යඃ . ප්ර॒ජාමනු॒ ප්රජා॑යසේ . තදු॑ තේ මර්ත්යා॒මෘත᳚ම් . යේන॒ මාසා॑ අර්ධමා॒සාඃ . ඍ॒තවඃ॑ පරිවථ්ස॒රාඃ . යේන॒ තේ තේ᳚ ප්රජාපතේ . ඊ॒ජා॒නස්ය॒ න්යව॑ර්තයන්න් .. 26 ..
තේනා॒හම॒ස්ය බ්රහ්ම॑ණා . නිව॑ර්තයාමි ජී॒වසේ᳚ .. අ॒ග්නිස්ති॒ග්මේන॑ ශෝ॒චිෂා᳚ . තප॒ ආක්රා᳚න්ත-මු॒ෂ්ණිහා᳚ . ශිර॒ස්තප॒ස්යාහි॑තම් . වෛ॒ශ්වා॒න॒රස්ය॒ තේජ॑සා . ඍ॒තේනා᳚ස්ය॒ නිව॑ර්තයේ . ස॒ත්යේන॒ පරි॑වර්තයේ . තප॑සා॒ (අ)ස්යානු॑වර්තයේ . ශි॒වේනා॒ස්යෝප॑වර්තයේ . ශ॒ග්මේනා᳚ස්යා॒භිව॑ර්තයේ . තදෘ॒ත-න්ත-ථ්ස॒ත්යම් . ත-ද්ව්ර॒ත-න්තච්ඡ॑කේයම් . තේන॑ ශකේය॒-න්තේන॑ රාද්ධ්යාසම් .. 27 ..
(පරි॑වර්තයේ - ස॒හා - භිව॑ර්තය - උ॒ෂ්ණිහා॑ - රාද්ධ්යාසං॒ - න්යව॑ර්තය॒න් - නුප॑වර්තයේ ච॒ත්වාරි॑ ච) (අ. 5)
අනුවාකං 6 - චාතුර්මාස්යශේෂා වපනවිධිඃ (රාජසූයබ්රාහ්මණම්)
දේ॒වා වෛ ය-ද්ය॒ජ්ඤේ (අ)කු॑ර්වත . තදසු॑රා අකුර්වත . තේ-(අ)සු॑රා ඌ॒ර්ධ්ව-ම්පෘ॒ෂ්ඨේභ්යෝ॒ නාප॑ශ්යන්න් . තේ කේශා॒නග්රේ॑-(අ)වපන්ත . අථ॒ ශ්මශ්රූ॑ණි . අථෝ॑පප॒ක්ෂෞ . තත॒ස්තේ-(අ)වා᳚ඤ්ච ආයන්න් . පරා॑-(අ)භවන්න් . යස්යෛ॒වං-වँප॑න්ති . අවාං॑ඒති .. 28 ..
අථෝ॒ පරෛ॒ව භ॑වති . අථ॑ දේ॒වා ඌ॒ර්ධ්ව-ම්පෘ॒ෂ්ඨේභ්යෝ॑-(අ)පශ්යන්න් . ත උ॑පප॒ක්ෂාවග්රේ॑-(අ)වපන්ත . අථ॒ ශ්මශ්රූ॑ණි . අථ॒ කේශාන්॑ . තත॒ස්තේ॑-(අ)භවන්න් . සු॒ව॒ර්ගං-ලෝँ॒කමා॑යන්න් . යස්යෛ॒වං-වँප॑න්ති . භව॑ත්යා॒ත්මනා᳚ . අථෝ॑ සුව॒ර්ගං-ලෝँ॒කමේ॑ති .. 29 ..
අථෛ॒ත-න්මනු॑-ර්ව॒ප්ත්රේ මි॑ථු॒න-ම॑පශ්යත් . ස ශ්මශ්රූ॒ණ්යග්රේ॑-(අ)වපත . අථෝ॑පප॒ක්ෂෞ . අථ॒ කේශාන්॑ . තතෝ॒ වෛ ස ප්රාජා॑යත ප්ර॒ජයා॑ ප॒ශුභිඃ॑ . යස්යෛ॒වං-වँප॑න්ති . ප්ර ප්ර॒ජයා॑ ප॒ශුභි॑-ර්මිථු॒නෛ-ර්ජා॑යතේ .. දේ॒වා॒සු॒රා-ස්සංයँ॑ත්තා ආසන්න් . තේ සං॑වँථ්ස॒රේ ව්යාය॑ච්ඡන්ත . තා-න්දේ॒වාශ්චා॑තු-ර්මා॒ස්යෛරේ॒වාභි ප්රායු॑ඤ්ජත .. 30 ..
වෛ॒ශ්ව॒දේ॒වේන॑ ච॒තුරෝ॑ මා॒සෝ॑-(අ)වෘඤ්ජ॒තේන්ද්ර॑රාජානඃ . තාඤ්ඡී॒ර්॒ෂන්නි චාව॑ර්තයන්ත॒ පරි॑ ච . ව॒රු॒ණ॒ ප්ර॒ඝා॒සෛ-ශ්ච॒තුරෝ॑ මා॒සෝ॑-(අ)වෘඤ්ජත॒ වරු॑ණරාජානඃ . තාඤ්ඡී॒ර්॒ෂන්නි චාව॑ර්තයන්ත॒ පරි॑ ච . සා॒ක॒මේ॒ධෛශ්ච॒තුරෝ॑ මා॒සෝ॑-(අ)වෘඤ්ජත॒ සෝම॑රාජානඃ . තාඤ්ඡී॒ර॒.ෂන්නි චාව॑ර්තයන්ත॒ පරි॑ ච . යා සං॑වँථ්ස॒ර උ॑පජී॒වා (අ)(අ)සී᳚ත් . තාමේ॑ෂා-මවෘඤ්ජත . තතෝ॑ දේ॒වා අභ॑වන්න් . පරා-(අ)සු॑රාඃ .. 31 ..
ය ඒ॒වං-විँ॒ද්වාග්-ශ්චා॑තුර්මා॒ස්යෛ-ර්යජ॑තේ . භ්රාතෘ॑ව්යස්යෛ॒ව මා॒සෝ වෘ॒ක්ත්වා . ශී॒ර්॒ෂන්නි ච॑ ව॒ර්තය॑තේ॒ පරි॑ ච . යෛෂා සං॑වँථ්ස॒ර උ॑පජී॒වා . වෘ॒ඞ්ක්තේ තා-ම්භ්රාතෘ॑ව්යස්ය . ක්ෂු॒ධා (අ)ස්ය॒ භ්රාතෘ॑ව්යඃ॒ පරා॑ භවති .. ලෝ॒හි॒තා॒ය॒සේන॒ නිව॑ර්තයතේ . යද්වා ඉ॒මාම॒ග්නිර්-ඍ॒තාවාග॑තේ නිව॒ර්තය॑ති . ඒ॒තදේ॒වෛනාග්ං॑ රූ॒ප-ඞ්කෘ॒ත්වා නිව॑ර්තයති . සා තත॒-ශ්ශ්ව-ශ්ශ්වෝ॒ භූය॑සී॒ භව॑න්ත්යේති .. 32 ..
ප්රජා॑යතේ . ය ඒ॒වං-විँ॒ද්වාँල්ලෝ॑හිතාය॒සේන॑ නිව॒ර්තය॑තේ . ඒ॒තදේ॒ව රූ॒ප-ඞ්කෘ॒ත්වා නිව॑ර්තයතේ . ස තත॒-ශ්ශ්ව-ශ්ශ්වෝ॒ භූයා॒න්-භව॑න්නේති . ප්රෛව ජා॑යතේ .. ත්රේ॒ණ්යා ශ॑ල॒ල්යා නිව॑ර්තයේත . ත්රීණි॑ ත්රීණි॒ වෛ දේ॒වානා॑මෘ॒ද්ධානි॑ . ත්රීණි॒ ඡන්දාග්ං॑සි . ත්රීණි॒ සව॑නානි . ත්රය॑ ඉ॒මේ ලෝ॒කාඃ .. 33 ..
ඍ॒ද්ධ්යාමේ॒ව ත-ද්වී॒ර්ය॑ ඒ॒ෂු ලෝ॒කේෂු॒ ප්රති॑ තිෂ්ඨති .. යච්චා॑තුර්මාස්යයා॒-ජ්යා᳚ත්මනෝ॒ නාව॒ද්යේත් . දේ॒වේභ්ය॒ ආවෘ॑ශ්ච්යේත . ච॒තෘ॒ෂු ච॑තෘෂු॒ මාසේ॑ෂු॒ නිව॑ර්තයේත . ප॒රෝක්ෂ॑මේ॒ව ත-ද්දේ॒වේභ්ය॑ ආ॒ත්මනෝ-(අ)ව॑ද්ය॒ත්යනා᳚ ව්රස්කාය .. දේ॒වානාං॒-වාँ ඒ॒ෂ ආනී॑තඃ . යශ්චා॑තුර්මාස්යයා॒ජී . ය ඒ॒වං-විँ॒ද්වාන්නි ච॑ ව॒ර්තය॑තේ॒ පරි॑ ච . දේ॒වතා॑ ඒ॒වාප්යේ॑ති . නාස්ය॑ රු॒ද්රඃ ප්ර॒ජා-ම්ප॒ශූ-න॒භිම॑න්යතේ .. 34 ..
(ඒ॒ත්යේ॒- ත්ය॒ - යු॒ඤ්ජ॒තා - සු॑රා - ඒති - ලෝ॒කා - ම॑න්යතේ) (අ. 6)
අනුවාකං 7 - අග්නිචයනශේෂා ඉෂ්ටකෝපධානමන්ත්රාඃ, තත්ර සන්තත්යාඛ්යේෂ්ටකාමන්ත්රාඃ
ආයු॑ෂඃ ප්රා॒ණග්ං සන්ත॑නු . ප්රා॒ණාද॑පා॒නග්ං සන්ත॑නු . අ॒පා॒නා-ද්ව්යා॒නග්ං සන්ත॑නු . ව්යා॒නාච්චක්ෂු॒-ස්සන්ත॑නු . චක්ෂු॑ෂ॒-ශ්ශ්රෝත්ර॒ග්ං॒ සන්ත॑නු . ශ්රෝත්රා॒-න්මන॒-ස්සන්ත॑නු . මන॑සෝ॒ වාච॒ග්ං॒ සන්ත॑නු . වා॒ච ආ॒ත්මාන॒ග්ං॒ සන්ත॑නු . ආ॒ත්මනඃ॑ පෘථි॒වීග්ං සන්ත॑නු . පෘ॒ථි॒ව්යා අ॒න්තරි॑ක්ෂ॒ග්ං॒ සන්ත॑නු . අ॒න්තරි॑ක්ෂා॒-ද්දිව॒ග්ං॒ සන්ත॑නු .දිව॒-ස්සුව॒-ස්සන්ත॑නු .. 35 ..
(අ॒න්තරි॑ක්ෂ॒ග්ං॒ සන්ත॑නු॒ ද්වේ ච॑) (අ. 7)
අනුවාකං 8 - අග්නිචයනශේෂා ථර්වශිරෝ-(අ)භිධානානාමිෂ්ටකානා-ම්මන්ත්රාඃ
ඉන්ද්රෝ॑ දධී॒චෝ අ॒ස්ථභිඃ॑ . වෘ॒ත්රාණ්ය ප්ර॑තිෂ්කුතඃ . ජ॒ඝාන॑ නව॒ තීර්නව॑ .. ඉ॒ච්ඡන්නශ්ව॑ස්ය॒ යච්ඡිරඃ॑ . පර්ව॑තේ॒ෂ්වප॑ ශ්රිතම් . ත-ද්වි॑දච්ඡර්ය॒ණාව॑ති .. අත්රා හ ॒ගෝරම॑න්වත . නාම॒ ත්වෂ්ටු॑රපී॒ච්ය᳚ම් . ඉ॒ත්ථා ච॒න්ද්රම॑සෝ ගෘ॒හේ .. ඉන්ද්ර॒මිද්ගා॒ථිනෝ॑ බෘ॒හත් .. 36 ..
ඉන්ද්ර॑ම॒ර්කේභි॑ර॒ර්කිණඃ॑ . ඉන්ද්රං॒-වාँණී॑රනූෂත .. ඉන්ද්ර॒ ඉද්ධර්යෝ॒-ස්සචා᳚ . සම්මි॑ශ්ල॒ ආව॑චෝ॒ යුජා᳚ . ඉන්ද්රෝ॑ ව॒ජ්රී හි॑ර॒ණ්යයඃ॑ .. ඉන්ද්රෝ॑ දී॒ර්ඝාය॒ චක්ෂ॑සේ . ආ සූර්යග්ං॑ රෝහය-ද්දි॒වි . වි ගෝභි॒රද්රි॑මෛරයත් .. ඉන්ද්ර॒ වාජේ॑ෂු නෝ අව . ස॒හස්ර॑ ප්රධනේෂු ච .. 37 ..
උ॒ග්ර උ॒ග්රාභි॑රූ॒තිභිඃ॑ .. තමින්ද්රං॑-වාँජයාමසි . ම॒හේ වෘ॒ත්රාය॒ හන්ත॑වේ . ස වෘෂා॑ වෘෂ॒භෝ භු॑වත් .. ඉන්ද්ර॒-ස්සදාම॑නේ කෘ॒තඃ . ඕජි॑ෂ්ඨ॒-ස්ස බලේ॑ හි॒තඃ . ද්යු॒ම්නී ශ්ලෝ॒කී ස සෞ॒ම්යඃ॑ .. ගි॒රා වජ්රෝ॒ න සම්භෘ॑තඃ . සබ॑ලෝ॒ අන॑පච්යුතඃ . ව॒ව॒ක්ෂු-රු॒ග්රෝ අස්තෘ॑තඃ .. 38 ..
(බෘ॒හ- ච්චා - ස්තෘ॑තඃ) (අ. 8)
අනුවාකං 9 - සෝමශේෂභූතා ඉෂ්ටයඃ. (ආධ්වරබ්රාහ්මණම්)
දේ॒වා॒සු॒රා-ස්සංයँ॑ත්තා ආසන්න් . ස ප්ර॒ජාප॑ති॒රින්ද්ර॑-ඤ්ජ්යේ॒ෂ්ඨ-ම්පු॒ත්රමප॒ න්ය॑ධත්ත . නේදේ॑න॒මසු॑රා॒ බලී॑යාග්ං සෝ-(අ)හන॒න්නිති॑ . ප්ර॒හ්රාදෝ॑ හ॒ වෛ කා॑යාධ॒වඃ . වි॒රෝච॑න॒ග්ග්॒ ස්ව-ම්පු॒ත්රමප॒ න්ය॑ධත්ත . නේදේ॑න-න්දේ॒වා අ॑හන॒න්නිති॑ . තේ දේ॒වාඃ ප්ර॒ජාප॑ති-මුපස॒මේත්යෝ॑චුඃ . නාරා॒ජක॑ස්ය යු॒ද්ධම॑ස්ති . ඉන්ද්ර॒මන්වි॑ච්ඡා॒මේති॑ . තං-යँ॑ජ්ඤක්ර॒තුභි॒-රන්වෛ᳚ච්ඡන්න් .. 39 ..
තං-යँ॑ජ්ඤක්ර॒තුභි॒ර්නාන්ව॑වින්දන්න් . තමිෂ්ටි॑භි॒-රන්වෛ᳚ච්ඡන්න් . තමිෂ්ටි॑භි॒-රන්ව॑වින්දන්න් . තදිෂ්ටී॑නා-මිෂ්ටි॒ත්වම් . ඒෂ්ට॑යෝ හ॒ වෛ නාම॑ . තා ඉෂ්ට॑ය॒ ඉත්යාච॑ක්ෂතේ ප॒රෝක්ෂේ॑ණ . ප॒රෝක්ෂ॑ප්රියා ඉව॒ හි දේ॒වාඃ .. තස්මා॑ ඒ॒තමා᳚ග්නාවෛෂ්ණ॒ව-මේකා॑දශකපාල-න්දීක්ෂ॒ණීය॒-න්නිර॑වපන්න් . තද॑ප॒ද්රුත්යා॑තන්වත . තාන්ප॑ත්නී සංයාँ॒ජාන්ත॒ උපා॑නයන්න් .. 40 ..
තේ තද॑-න්තමේ॒ව කෘ॒ත්වෝද॑ද්රවන්න් .. තේ ප්රා॑ය॒ණීය॑ම॒භි ස॒මාරෝ॑හන්න් . තද॑ප॒ද්රුත්යා॑තන්වත . තාඤ්ඡං॒ය්වँ॑න්ත॒ උපා॑නයන්න් . තේ තද॑තම්මේ॒ව කෘ॒ත්වෝද॑ද්රවන්න් .. ත ආ॑ති॒ථ්යම॒භි ස॒මාරෝ॑හන්න් . තද॑ප॒ද්රුත්යා॑තන්වත . තානිඩා᳚න්ත॒ උපා॑නයන්න් . තේ තද॑තම්මේ॒ව කෘ॒ත්වෝද॑ද්රවන්න් . තස්මා॑ දේ॒තා ඒ॒තද॑න්තා॒ ඉෂ්ට॑ය॒-ස්සන්ති॑ෂ්ඨන්තේ .. 41 ..
ඒ॒වග්ං හි දේ॒වා අකු॑ර්වත . ඉති॑ දේ॒වා අ॑කුර්වත . ඉත්යු॒ වෛ ම॑නු॒ෂ්යාඃ᳚ කුර්වතේ .. තේ දේ॒වා ඌ॑චුඃ . යද්වා ඉ॒දමු॒ච්චෛ-ර්ය॒ජ්ඤේන॒ චරා॑ම . තන්නෝ-(අ)සු॑රාඃ පා॒ප්මා-(අ)නු॑වින්දන්ති . උ॒පා॒ග්ං॒ශූ॑ප॒සදා॑ චරාම . තථා॒ නෝ-(අ)සු॑රාඃ පා॒ප්මා නානු॑වේථ්ස්ය॒න්තීති॑ . ත උ॑පා॒ග්ං॒ශූ॑ප॒සද॑-මතන්වත . ති॒ස්ර ඒ॒ව සා॑මිධේ॒නීර॒නූච්ය॑ .. 42 ..
ස්රු॒වේණා॑ඝා॒ර-මා॒ඝාර්ය॑ . ති॒ස්රඃ පරා॑චී॒-රාහු॑තීර්-හු॒ත්වා . ස්රු॒වේණෝ॑ප॒සද॑-ඤ්ජුහ॒වාඤ්ච॑ක්රුඃ . උ॒ග්රං-වँචෝ॒ අපා॑වධී-න්ත්වේ॒ෂං-වँචෝ॒ අපා॑වධී॒ග්॒ ස්වාහේති॑ . අ॒ශ॒න॒යා॒පි॒පා॒සේ හ॒ වා උ॒ග්රං-වँචඃ॑ . ඒන॑ශ්ච॒ වෛර॑හත්ය-ඤ්ච ත්වේ॒ෂං-වँචඃ॑ . ඒ॒තග්ං හ॒ වාව තච්ච॑තුර්ධාවිහි॒ත-ම්පා॒ප්මාන॑-න්දේ॒වා අප॑ජඝ්නිරේ .. තථෝ॑ ඒ॒වෛතදේ॑වං॒-විँද්යජ॑මානඃ . ති॒ස්ර ඒ॒ව සා॑මිධේ॒නීර॒නූච්ය॑ . ස්රු॒වේණා॑ඝා॒ර-මා॒ඝාර්ය॑ .. 43 ..
ති॒ස්රඃ පරා॑චී॒රාහු॑තීර්-හු॒ත්වා . ස්රු॒වේණෝ॑ප॒සද॑-ඤ්ජුහෝති . උ॒ග්රං-වँචෝ॒ අපා॑වධී-න්ත්වේ॒ෂං-වँචෝ॒ අපා॑වධී॒ග්॒ ස්වාහේති॑ . අ॒ශ॒න॒යා॒පි॒පා॒සේ හ॒ වා උ॒ග්රං-වँචඃ॑ . ඒන॑ශ්ච॒ වෛර॑හත්ය-ඤ්ච ත්වේ॒ෂං-වँචඃ॑ . ඒ॒තමේ॒ව තච්ච॑තුර්ධා-විහි॒ත-ම්පා॒ප්මානං॒-යँජ॑මා॒නෝ-(අ)ප॑හතේ .. තේ॑-(අ)භි॒නීයෛ॒වාහඃ॑ ප॒ශුමා-(අ)ල॑භන්ත . අහ්න॑ ඒ॒ව ත-ද්දේ॒වා අව॑ර්ති-ම්පා॒ප්මාන॑-ම්මෘ॒ත්යුමප॑ජඝ්නිරේ . තේනා॑භි॒නීයේ॑ව॒ රාත්රේඃ॒ ප්රාච॑රන්න් . රාත්රි॑යා ඒ॒ව ත-ද්දේ॒වා අව॑ර්ති-ම්පා॒ප්මාන॑-ම්මෘ॒ත්යුමප॑ජඝ්නිරේ .. 44 ..
තස්මා॑දභි॒නීයෛ॒වාහඃ॑ ප॒ශුමාල॑භේත . අහ්න॑ ඒ॒ව ත-ද්යජ॑මා॒නෝ (අ)ව॑ර්ති-ම්පා॒ප්මාන॒-ම්භ්රාතෘ॑ව්යා॒නප॑නුදතේ . තේනා॑භි॒නීයේ॑ව॒ රාත්රේඃ॒ ප්රච॑රේත් . රාත්රි॑යා ඒ॒ව ත-ද්යජ॑මා॒නෝ (අ)ව॑ර්ති-ම්පා॒ප්මාන॒-ම්භ්රාතෘ॑ව්යා॒නප॑නුදතේ .. ස ඒ॒ෂ උ॑පවස॒ථීයේ (අ)හ॑න්-ද්විදේව॒ත්යඃ॑ ප॒ශුරාල॑භ්යතේ . ද්ව॒යං-වාँ අ॒ස්මින් ँලෝ॒කේ යජ॑මානඃ . අස්ථි॑ ච මා॒ග්ං॒ස-ඤ්ච॑ . අස්ථි॑ චෛ॒ව තේන॑ මා॒ග්ං॒ස-ඤ්ච॒ යජ॑මාන॒-ස්සග්ග් ස්කු॑රුතේ .. තා වා ඒ॒තාඃ පඤ්ච॑ දේ॒වතාඃ᳚ . අ॒ග්නීෂෝමා॑-ව॒ග්නි-ර්මි॒ත්රාවරු॑ණෞ .. 45 ..
ප॒ඤ්ච॒ප॒ඤ්චී වෛ යජ॑මානඃ . ත්වම්මා॒ග්ං॒ සග්ග් ස්නාවාස්ථි॑ ම॒ජ්ජා . ඒ॒තමේ॒ව තත්ප॑ඤ්චධා විහි॒තමා॒ත්මානං॑-වँරුණපා॒ශා-න්මු॑ඤ්චති . භේ॒ෂ॒ජතා॑යෛ නිර්වරුණ॒ත්වාය॑ .. තග්ං ස॒ප්තභි॒-ශ්ඡන්දෝ॑භිඃ ප්රා॒තර॑හ්වයන්න් . තස්මා᳚ථ්ස॒ප්ත ච॑තුරුත්ත॒රාණි॒ ඡන්දාග්ං॑සි ප්රාතරනුවා॒කේ-(අ)නූ᳚ච්යන්තේ .. තමේ॒තයෝ॑-පස॒මේත්යෝ-පා॑සීදන්න් . උපා᳚ස්මෛ ගායතා නර॒ ඉති॑ . තස්මා॑ දේ॒තයා॑ බහිෂ්පවමා॒න උ॑ප॒සද්යඃ॑ .. 46 ..
(ඓ॒ච්ඡ॒න් - න॒න॒ය॒ග්ග්॒ - ස්ති॒ෂ්ඨ॒න්තේ॒ - (අ)නූච්යා॒ - නූච්ය॑ ස්රු॒වේණා॑ඝා॒රමා॒ඝාර්ය॒ - රාත්රි॑යා ඒ॒ව ත-ද්දේ॒වා අව॑ර්ති-ම්පා॒ප්මානං॑ මෘ॒ත්යුමප॑ජඝ්නිරේ - මි॒ත්රාවරු॑ණෞ॒ - +නව॑ ච ) (අ. 9)
(දේ॒වා යජ॑මානෝ දේ॒වා දේ॒වා යජ॑මානෝ॒ යජ॑මානෝ-(අ)ලභන්ත॒ ප්රාච॑රँල්ලභේත॒ ප්රච॑රේ॒දාල॑භ॒න්තාල॑භේත මෘ॒ත්යුමප॑ජඝ්නිරේ॒ භ්රාතෘ॑ව්යාන්)
අනුවාකං 10 - ත්රිවෘදාදිස්තෝමරූපාණි සෝමඞ්ගානි. (ආධ්වරබ්රාහ්මණම්)
ස ස॑මු॒ද්ර උ॑ත්තර॒තඃ ප්රාජ්ව॑ල-ද්භූම්ය॒න්තේන॑ . ඒ॒ෂ වාව ස ස॑මු॒ද්රඃ . යච්චාත්වා॑ලඃ . ඒ॒ෂ උ॑ වේ॒ව ස භූ᳚ම්ය॒න්තඃ . යද්වේ᳚ද්ය॒න්තඃ . තදේ॒තත්-ත්රි॑ශ॒ල-න්ත්රි॑පූරු॒ෂම් . තස්මා॒ත්-ත-න්ත්රි॑විත॒ස්ත-ඞ්ඛ॑නන්ති .. ස සු॑වර්ණරජ॒තාභ්යා᳚-ඞ්කු॒ශීභ්යා॒-ම්පරි॑ගෘහීත ආසීත් . තං-යँද॒ස්යා අද්ධ්ය॒ජන॑යන්න් . තස්මා॑දාදි॒ත්යඃ .. 47 ..
අථ॒ ය-ථ්සු॑වර්ණරජ॒තාභ්යා᳚-ඞ්කු॒ශීභ්යා॒-ම්පරි॑ගෘහීත॒ ආසී᳚ත් . සා-(අ)ස්ය॑ කෞශි॒කතා᳚ .. ත-න්ත්රි॒වෘතා॒-(අ)භි ප්රාස්තු॑වත . ත-න්ත්රි॒වෘතා (අ)(අ)ද॑දත . ත-න්ත්රි॒වෘතා (අ)(අ)හ॑රන්න් . යාව॑තී ත්රි॒වෘතෝ॒ මාත්රා᳚ .. ත-ම්ප॑ඤ්චද॒ශේනා॒භි ප්රාස්තු॑වත . ත-ම්ප॑ඤ්චද॒ශේනාද॑දත . ත-ම්ප॑ඤ්චද॒ශේනාහ॑රන්න් . යාව॑තී පඤ්චද॒ශස්ය॒ මාත්රා᳚ .. 48 ..
තග්ං ස॑ප්තද॒ශේනා॒භි ප්රාස්තු॑වත . තග්ං ස॑ප්තද॒ශේනාද॑දත . තග්ං ස॑ප්තද॒ශේනාහ॑රන්න් . යාව॑තී සප්තද॒ශස්ය॒ මාත්රා᳚ . තස්ය॑ සප්තද॒ශේන॑ හ්රි॒යමා॑ණස්ය॒ තේජෝ॒ හරෝ॑-(අ)පතත් . තමේ॑කවි॒ග්ං॒ ශේනා॒භි ප්රාස්තු॑වත . තමේ॑කවි॒ග්ං॒ශේනාද॑දත . තමේ॑කවි॒ග්ං॒ශේනාහ॑රන්න් . යාව॑ත්යේකවි॒ග්ං॒ශස්ය॒ මාත්රා᳚ .. තේ යත්-ත්රි॒වෘතා᳚ ස්තු॒වතේ᳚ .. 49 ..
ත්රි॒වෘතෛ॒ව ත-ද්යජ॑මාන॒මාද॑දතේ . ත-න්ත්රි॒වෘතෛ॒ව හ॑රන්ති . යාව॑තී ත්රි॒වෘතෝ॒ මාත්රා᳚ . අ॒ග්නිර්වෛ ත්රි॒වෘත් . යාව॒ද්වා අ॒ග්නේර්දහ॑තෝ ධූ॒ම උ॒දේත්යානු॒ව්යේති॑ . තාව॑තී ත්රි॒වෘතෝ॒ මාත්රා᳚ . අ॒ග්නේරේ॒වෛන॒-න්තත් . මාත්රා॒ග්ං॒ සායු॑ජ්යග්ං සලෝ॒කතා᳚-ඞ්ගමයන්ති .. අථ॒ යත්ප॑ඤ්චද॒ශේන॑ ස්තු॒වතේ᳚ . ප॒ඤ්ච॒ද॒ශේනෛ॒ව ත-ද්යජ॑මාන॒-මාද॑දතේ .. 50 ..
ත-ම්ප॑ඤ්චද॒ශේනෛ॒ව හ॑රන්ති . යාව॑තී පඤ්චද॒ශස්ය॒ මාත්රා᳚ . ච॒න්ද්රමා॒ වෛ ප॑ඤ්චද॒ශඃ . ඒ॒ෂ හි ප॑ඤ්චද॒ශ්යාම॑පක්ෂී॒යතේ᳚ . ප॒ඤ්ච॒දශ්යා-මා॑පූ॒ර්යතේ᳚ . ච॒න්ද්රම॑ස ඒ॒වෛන॒-න්තත් . මාත්රා॒ග්ං॒ සායු॑ජ්යග්ං සලෝ॒කතා᳚-ඞ්ගමයන්ති . අථ॒ යථ්ස॑ප්තද॒ශේන॑ ස්තු॒වතේ᳚ . ස॒ප්ත॒ද॒ශේනෛ॒ව ත-ද්යජ॑මාන॒මාද॑දතේ . තග්ං ස॑ප්තද॒ශේනෛ॒ව හ॑රන්ති .. 51 ..
යාව॑තී සප්තද॒ශස්ය॒ මාත්රා᳚ . ප්ර॒ජාප॑ති॒ර්වෛ ස॑ප්තද॒ශඃ . ප්ර॒ජාප॑තේරේ॒වෛන॒-න්තත් . මාත්රා॒ග්ං॒ සායු॑ජ්යග්ං සලෝ॒කතා᳚-ඞ්ගමයන්ති . අථ॒ යදේ॑කවි॒ග්ං॒ශේන॑ ස්තු॒වතේ᳚ . ඒ॒ක॒වි॒ග්ං॒ශේනෛ॒ව ත-ද්යජ॑මාන॒-මාද॑දතේ . තමේ॑කවි॒ග්ං॒ශේනෛ॒ව හ॑රන්ති . යාව॑ත්යේකවි॒ග්ං॒ශස්ය॒ මාත්රා᳚ . අ॒සෞ වා ආ॑දි॒ත්ය ඒ॑කවි॒ග්ං॒ශඃ . ආ॒දි॒ත්යස්යෛ॒වෛන॒-න්තත් .. 52 ..
මාත්රා॒ග්ං॒ සායු॑ජ්යග්ං සලෝ॒කතා᳚-ඞ්ගමයන්ති .. තේ කු॒ශ්යෞ᳚ . ව්ය॑ඝ්නන්න් . තේ අ॑හෝරා॒ත්රේ අ॑භවතාම් . අහ॑රේ॒ව සු॒වර්ණා॑ (අ)භවත් . ර॒ජ॒තා රාත්රිඃ॑ . ස යදා॑දි॒ත්ය උ॒දේති॑ . ඒ॒තාමේ॒ව තථ්සු॒වර්ණා᳚-ඞ්කු॒ශීමනු॒ සමේ॑ති . අථ॒ යද॑ස්ත॒මේති॑ . ඒ॒තාමේ॒ව ත-ද්ර॑ජ॒තා-ඞ්කු॒ශීමනු॒ සංවිँ॑ශති .. ප්ර॒හ්රාදෝ॑ හ॒ වෛ කා॑යාධ॒වඃ . වි॒රෝච॑න॒ග්ග්॒ ස්ව-ම්පු॒ත්රමුදා᳚ස්යත් . ස ප්ර॑ද॒රෝ॑-(අ)භවත් . තස්මා᳚-ත්ප්රද॒රාදු॑ද॒ක-න්නාචා॑මේත් .. 53 ..
(ආ॒දි॒ත්යඃ - ප॑ඤ්චද॒ශස්ය॒ මාත්රා᳚ - ස්තු॒වතේ॑ - පඤ්චද॒ශේනෛ॒ව ත-ද්යජ॑මාන॒මාද॑දතේ - සප්තද॒ශේනෛ॒ව හ॑රන් - ත්යාදි॒ත්යස්යෛ॒වෛන॒න්ත-ද්॒ වි॑ශති ච॒ත්වාරි॑ ච) (අ. 10)
අනුවාකං 11 - සවනීයපශුපුරෝඩාශාඃ (ආධ්වරබ්රාහ්මණම්)
යේ වෛ ච॒ත්වාර॒-ස්ස්තෝමාඃ᳚ . කෘ॒ත-න්තත් . අථ॒ යේ පඤ්ච॑ . කලි॒-ස්සඃ . තස්මා॒ච්චතු॑ෂ්ටෝමඃ . තච්චතු॑ෂ්ටෝමස්ය චතුෂ්ටෝම॒ත්වම් .. තදා॑හුඃ . ක॒ත॒මානි॒ තානි॒ ජ්යෝතීග්ං॑ෂි . ය ඒ॒තස්ය॒ ස්තෝමා॒ ඉති॑ . ත්රි॒වෘත්-ප॑ඤ්චද॒ශ-ස්ස॑ප්තද॒ශ ඒ॑කවි॒ග්ං॒ශඃ .. 54 ..
ඒ॒තානි॒ වාව තානි॒ ජ්යෝතීග්ං॑ෂි . ය ඒ॒තස්ය॒ ස්තෝමාඃ᳚ .. සෝ᳚-(අ)බ්රවීත් . ස॒ප්ත॒ද॒ශේන॑ හ්රි॒යමා॑ණෝ॒ ව්ය॑ලේශිෂි . භි॒ෂජ්ය॑ත॒ මේති॑ . තම॒ශ්විනෞ॑ ධා॒නාභි॑-රභිෂජ්යතාම් . පූ॒ෂා ක॑ර॒ම්භේණ॑ . භාර॑තී පරිවා॒පේණ॑ . මි॒ත්රාවරු॑ණෞ පය॒ස්ය॑යා .. තදා॑හුඃ .. 55 ..
යද॒ශ්විභ්යා᳚-න්ධා॒නාඃ . පූ॒ෂ්ණඃ ක॑ර॒ම්භඃ . භාර॑ත්යෛ පරිවා॒පඃ . මි॒ත්රාවරු॑ණයෝඃ පය॒ස්යා-(අ)ථ॑ . කස්මා॑දේ॒තේෂාග්ං॑ හ॒විෂා॒මින්ද්ර॑මේ॒ව ය॑ජ॒න්තීති॑ . ඒ॒තා හ්යේ॑න-න්දේ॒වතා॒ ඉති॑ බ්රූයාත් . ඒ॒තෛර්-හ॒විර්භි॒-රභි॑ෂජ්ය॒ග්ග්॒-ස්තස්මා॒දිති॑ .. තං-වँස॑වෝ॒-(අ)ෂ්ටාක॑පාලේන ප්රාතස්සව॒නේ॑-(අ)භිෂජ්යන්න් . රු॒ද්රා ඒකා॑දශකපාලේන॒ මාද්ධ්ය॑න්දිනේ॒ සව॑නේ . විශ්වේ॑ දේ॒වා ද්වාද॑ශකපාලේන තෘතීයසව॒නේ .. 56 ..
ස යද॒ෂ්ටාක॑පාලා-න්ප්රාතස්සව॒නේ කු॒ර්යාත් . ඒකා॑දශකපාලා॒-න්මාද්ධ්ය॑න්දිනේ॒ සව॑නේ . ද්වාද॑ශකපාලාග් ස්තෘතීය සව॒නේ . විලෝ॑ම॒ ත-ද්ය॒ජ්ඤස්ය॑ ක්රියේත . ඒකා॑දශකපාලානේ॒ව ප්රා॑තස්සව॒නේ කු॑ර්යාත් . ඒකා॑දශකපාලා॒-න්මාද්ධ්ය॑න්දිනේ॒ සව॑නේ . ඒකා॑දශකපාලාග් ස්තෘතීය සව॒නේ . ය॒ජ්ඤස්ය॑ සලෝම॒ත්වාය॑ .. තදා॑හුඃ . ය-ද්වසූ॑නා-ම්ප්රාතස්සව॒නම් . රු॒ද්රාණා॒-ම්මාද්ධ්ය॑න්දින॒ග්ං॒ සව॑නම් . විශ්වේ॑ෂා-න්දේ॒වානා᳚-න්තෘතීයසව॒නම් . අථ॒ කස්මා॑දේ॒තේෂාග්ං॑ හ॒විෂා॒මින්ද්ර॑මේ॒ව ය॑ජ॒න්තීති॑ . ඒ॒තා හ්යේ॑න-න්දේ॒වතා॒ ඉති॑ බ්රූයාත් . ඒ॒තෛර්-හ॒විර්භි॒රභි॑ෂජ්ය॒ග්ග්॒ ස්තස්මා॒දිති॑ .. 57 ..
(ඒ॒ක॒වි॒ග්ං॒ශ-ආ॑හු-ස්තෘතීයසව॒නේ-ප්රා॑තස්සව॒න-ම්පඤ්ච॑ ච) (අ. 11)
අනුවාකං 12 - සප්තඡන්දාංසි ප්රපඤ්ච්යන්තේ (ආධ්වරබ්රාහ්මණම්)
තස්යාවා॑චෝ-(අ)වපා॒දාද॑බිභයුඃ . තමේ॒තේෂු॑ ස॒ප්තසු॒ ඡන්දඃ॑ ස්වශ්රයන්න් . යදශ්ර॑යන්න් . තච්ඡ්රා॑ය॒න්තීය॑ස්ය ශ්රායන්තීය॒ත්වම් . යදවා॑රයන්න් . ත-ද්වා॑රව॒න්තීය॑ස්ය වාරවන්තීය॒ත්වම් .. තස්යාවා॑ච ඒ॒වාව॑පා॒දාද॑බිභයුඃ . තස්මා॑ ඒ॒තානි॑ ස॒ප්ත ච॑තුරුත්ත॒රාණි॒ ඡන්දා॒ග්॒ස්යුපා॑දධුඃ . තේෂා॒මති॒ ත්රීණ්ය॑රිච්යන්ත . න ත්රීණ්යුද॑භවන්න් .. 58 ..
ස බෘ॑හ॒තීමේ॒වා-ස්පෘ॑ශත් . ද්වාභ්යා॑ම॒ක්ෂරා᳚භ්යාම් . අ॒හෝ॒රා॒ත්රාභ්යා॑මේ॒ව .. තදා॑හුඃ . ක॒ත॒මා සා දේ॒වාක්ෂ॑රා බෘහ॒තී . යස්යා॒-න්ත-ත්ප්ර॒ත්යති॑ෂ්ඨත් . ද්වාද॑ශ පෞර්ණමා॒ස්යඃ॑ . ද්වාද॒ශාෂ්ට॑කාඃ . ද්වාද॑ශාමාවා॒ස්යාඃ᳚ . ඒ॒ෂා වාව සා දේ॒වාක්ෂ॑රා බෘහ॒තී .. 59 ..
යස්යා॒-න්ත-ත්ප්ර॒ත්යති॑ෂ්ඨ॒දිති॑ .. යානි॑ ච॒ ඡන්දාග්॑-ස්ය॒ත්යරි॑ච්යන්ත . යානි॑ ච॒ නෝදභ॑වන්න් . තානි॒ නිර්වී᳚ර්යාණි හී॒නාන්ය॑මන්යන්ත . සා (අ)බ්ර॑වී-ද්බෘහ॒තී . මාමේ॒ව භූ॒ත්වා . මාමුප॒ සග්ග් ශ්ර॑ය॒තේති॑ . ච॒තුර්භි॑ර॒ක්ෂරෛ॑-රනු॒ෂ්ටුග්-බෘ॑හ॒තී-න්නෝද॑භවත් . ච॒තුර්භි॑ර॒ක්ෂරෛඃ᳚ ප॒ඞ්ක්ති-ර්බෘ॑හ॒තී-මත්ය॑රිච්යත . තස්යා॑මේ॒තානි॑ ච॒ත්වාර්ය॒ක්ෂරා᳚ණ්ය-ප॒ච්ඡිද්යා॑-දධාත් .. 60 ..
තේ බෘ॑හ॒තී ඒ॒ව භූ॒ත්වා . බෘ॒හ॒තීමුප॒ සම॑ශ්රයතාම් .. අ॒ෂ්ටා॒භි-ර॒ක්ෂරෛ॑රු॒ෂ්ණිග්-බෘ॑හ॒තී-න්නෝද॑භවත් . අ॒ෂ්ටා॒භිර॒ක්ෂරෛ᳚ස්ත්රි॒ෂ්ටුග්-බෘ॑හ॒තී-මත්ය॑රිච්යත . තස්යා॑මේ॒තා-න්ය॒ෂ්ටාව॒ක්ෂරා᳚ණ්ය-ප॒ච්ඡිද්යා॑දධාත් . තේ බෘ॑හ॒තී ඒ॒ව භූ॒ත්වා . බෘ॒හ॒තීමුප॒ සම॑ශ්රයතාම් . ද්වා॒ද॒ශභි॑-ර॒ක්ෂරෛ᳚-ර්ගාය॒ත්රී-බෘ॑හ॒තී-න්නෝද॑භවත් . ද්වා॒ද॒ශභි॑-ර॒ක්ෂරෛ॒-ර්ජග॑තී-බෘහ॒තී-මත්ය॑රිච්යත . තස්යා॑මේ॒තානි॒ ද්වාද॑ශා॒ක්ෂරා᳚ණ්ය-ප॒ච්ඡිද්යා॑දධාත් .. 61 ..
තේ බෘ॑හ॒තී ඒ॒ව භූ॒ත්වා . බෘ॒හ॒තීමුප॒ සම॑ශ්රයතාම් .. සෝ᳚-(අ)බ්රවීත්-ප්ර॒ජාප॑තිඃ . ඡන්දාග්ං॑සි॒ රථෝ॑ මේ භවත . යු॒ෂ්මාභි॑-ර॒හමේ॒ත-මද්ධ්වා॑න॒මනු॒ සඤ්ච॑රා॒ණීති॑ . තස්ය॑ ගාය॒ත්රී ච॒ ජග॑තී ච ප॒ක්ෂාව॑භවතාම් . උ॒ෂ්ණික්ච॑ ත්රි॒ෂ්ටුප්ච॒ ප්රෂ්ට්යෞ᳚ . අ॒නු॒ෂ්ටුප්ච॑ ප॒ඞ්ක්තිශ්ච॒ ධුර්යෞ᳚ . බෘ॒හ॒ත්යේ॑වෝද්ධිර॑භවත් . ස ඒ॒ත-ඤ්ඡ॑න්දෝර॒ථමා॒ස්ථාය॑ . ඒ॒තමද්ධ්වා॑න॒මනු॒ සම॑චරත් . ඒ॒තග්ං හ॒ වෛ ඡ॑න්දෝර॒ථමා॒ස්ථාය॑ . ඒ॒තමද්ධ්වා॑න॒මනු॒ සඤ්ච॑රති . යේනෛ॒ෂ ඒ॒ත-ථ්ස॒චංර॑ති . ය ඒ॒වං-විँ॒ද්වාන්-ථ්සෝමේ॑න॒ යජ॑තේ . ය උ॑චෛනමේ॒වං-වේँද॑ .. 62 ..
(අ॒භ॒ව॒න් - වාව සා දේ॒වාක්ෂ॑රා බෘහ॒ - ත්ය॑දධා॒-ද්- ද්වාද॑ශා॒ක්ෂරා᳚ණ්යප॒ච්ඡිද්යා॑දධා - දා॒ස්ථාය॒ ෂට්ච॑) (අ. 12)
(අ॒ග්නේඃ කෘත්ති॑කා॒ - ය-ත්පුණ්යං॑ - දේ॒වස්ය॑ සවි॒තු--ර් බ්ර॑හ්මවා॒දිනඃ॒ ක - ත්යෘ॒තමේ॒ව - දේ॒වා වා - ආයු॑ෂඃ ප්රා॒ණ - මින්ද්රෝ॑ දධී॒චෝ -දේ॑වාසු॒රා-ස්ස ප්ර॒ජාප॑තිඃ॒ - ස ස॑මු॒ද්රෝ - යේ වෛ ච॒ත්වාර॒ - ස්තස්යාවා॑චෝ॒ ද්වාද॑ශ)
(අ॒ග්නේඃ කෘත්ති॑කා - දේවගෘ॒හා - ඍ॒තමේ॒ව - වෛ᳚ශ්වදේ॒වේන॒ - තේ තද॑න්ත॒ - ත-ම්ප॑ඤ්චද॒ශේන॒ - තේ බෘ॑හ॒තී ඒ॒ව ද්විෂ॑ෂ්ටිඃ)
(අ॒ග්නේඃ කෘත්ති॑කා॒ - ය උ ॑චෛනමේ॒වං-වේँද॑)
.. හරිඃ॑ ඕම් ..
.. කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය බ්රාහ්මණේ ප්රථමාෂ්ටකේ පඤ්චමඃ ප්රපාඨක-ස්සමාප්තඃ .
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake pañcamaḥ prapāṭhakaḥ - nakṣatreṣṭikāṇḍam
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1 - nakṣatreṣṭakāmantrāḥ, vikṛtirūpacayanagatāḥ
a॒gneḥ kṛtti̭kāḥ | śu॒kra-mpa॒rastā॒-jjyoti̭-ra॒vastā᳚t || pra॒jāpa̭te rohi॒ṇī | āpaḥ̭ pa॒rastā॒doṣa̭dhayo॒ 'vastā᳚t || soma̭syenva॒kā vita̭tāni | pa॒rastā॒dvaya̭nto॒ 'vastā᳚t || ru॒drasya̭ bā॒hū | mṛ॒ga॒yavaḥ̭ pa॒rastā᳚dvikṣā॒ro̭-'vastā᳚t || adi̭tyai॒ puna̭rvasū | vātaḥ̭ pa॒rastā̭dā॒rdra-ma॒vastā᳚t || 1 ||
bṛha॒spate᳚sti॒ṣyaḥ̭ | juhva̭taḥ pa॒rastā॒-dyaja̭mānā a॒vastā᳚t || sa॒rpāṇā̭-māśre॒ṣāḥ | a॒bhyā॒gaccha̭ntaḥ pa॒rastā̭dabhyā॒nṛtya̭nto॒-'vastā᳚t || pi॒tṛ॒ṇā-mma॒ghāḥ | ru॒dantaḥ̭ pa॒rastā̭dapabhra॒gṃ॒śo̭-'vastā᳚t || a॒rya॒mṇaḥ pūrve॒ phalgṷnī | jā॒yā pa॒rastā̭dṛṣa॒bho̭-'vastā᳚t || bhaga॒syotta̭re | va॒ha॒tavaḥ̭ pa॒rastā॒dvaha̭mānā a॒vastā᳚t || 2 ||
de॒vasya̭ savi॒tur-hastaḥ̭ | pra॒sa॒vaḥ pa॒rastā᳚-thsa॒nira॒vastā᳚t || indra̭sya ci॒trā | ṛ॒ta-mpa॒rastā᳚-thsa॒tya-ma॒vastā᳚t || vā॒yo-rniṣṭyā᳚ vra॒tatiḥ̭ | pa॒rastā॒-dasi̭ddhi-ra॒vastā᳚t || i॒ndrā॒gni॒yo-rviśā̭khe | yu॒gāni̭ pa॒rastā᳚t-kṛ॒ṣamā̭ṇā a॒vastā᳚t || mi॒trasyā̭-nūrā॒dhāḥ | a॒bhyā॒roha̭t-pa॒rastā̭-da॒bhyārṷ̄ḍha-ma॒vastā᳚t || 3 ||
indra̭sya rohi॒ṇī | śṛ॒ṇat-pa॒rastā᳚t-pratiśṛ॒ṇa-da॒vastā᳚t || nir-ṛ̭tyai-mūla॒varha̭ṇī | pra॒ti॒bha॒ñjantaḥ̭ pa॒rastā᳚t-pratiśṛ॒ṇanto॒-'vastā᳚t || a॒pā-mpūrvā̭ aṣā॒ḍhāḥ | varcaḥ̭ pa॒rastā॒-thsami̭ti-ra॒vastā᳚t || viśvḙṣā-nde॒vānā॒-mutta̭rāḥ | a॒bhi॒jaya̭t-pa॒rastā̭-da॒bhiji̭ta-ma॒vastā᳚t || vi॒ṣṇo᳚-śśro॒ṇā pṛ॒cchamā̭nāḥ | pa॒rastā॒t-panthā̭ a॒vastā᳚t || 4 ||
vasṷ̄nā॒g॒ śravi̭ṣṭhāḥ | bhū॒ta-mpa॒rastā॒-dbhūti̭ra॒vastā᳚t || indra̭sya-śa॒tabhi̭ṣak | vi॒śvavya̭cāḥ pa॒rastā᳚-dvi॒śvakṣi̭ti-ra॒vastā᳚t || a॒jasyaika̭padaḥ॒ pūrve᳚ proṣṭhapa॒dāḥ | vai॒śvā॒na॒ra-mpa॒rastā᳚-dvaiśvāvasa॒va-ma॒vastā᳚t || ahe᳚rbu॒dhniya॒-syotta̭re | a॒bhi॒ṣi॒ñcantaḥ̭ pa॒rastā̭-dabhiṣu॒ṇvanto॒-'vastā᳚t || pū॒ṣṇo re॒vatī᳚ | gāvaḥ̭ pa॒rastā᳚-dva॒thsā a॒vastā᳚t || a॒śvino̭raśva॒yujau᳚ | grāmaḥ̭ pa॒rastā॒thsenā॒ 'vastā᳚t || ya॒masyā̭pa॒bhara̭ṇīḥ | a॒pa॒karṣa̭ntaḥ pa॒rastā̭-dapa॒vaha̭nto॒-'vastā᳚t || pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā॒dunma̭dhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyā᳚-nde॒vā adhi̭ saṃ॒va~sa̭nta utta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām ||, yattḙ de॒vā ada̭dhu rbhāga॒dheya॒mamā̭vāsye saṃ॒va~sa̭nto mahi॒tvā | sāno̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yi-nno̭ dhehi subhage su॒vīra᳚m || || 5 ||
(ā॒rdrama॒vastā॒-d- vaha̭mānā a॒vastā̭ - da॒bhyārṷ̄ḍhama॒vastā॒t - panthā̭ a॒vastā᳚-d- va॒thsā a॒vastā॒-tpañca̭ ca) (a. 1)
anuvākaṃ 2 - karmānuṣṭhānārhaḥ nakṣatrarūpaḥ puṇyakālaḥ
ya-tpuṇya॒-nnakṣa̭tram | ta-dba-ṭkṷrvītopavyu॒ṣam | ya॒dā vai sūrya̭ u॒deti̭ | atha॒ nakṣa̭tra॒-nnaiti̭ | yāva̭ti॒ tatra॒ sūryo॒ gacche᳚t | yatra̭ jagha॒nya̭-mpaśye᳚t | tāva̭ti kurvīta ya-tkā॒rī syāt | pu॒ṇyā॒ha e॒va kṷrute | e॒vagṃ ha॒ vai ya॒jñeṣṷ-ñca śa॒tadyṷmna-ñca mā॒thsyo ni̭ravasāya॒yā-ñca̭kāra || 6 ||
yo vai na̭kṣa॒triya̭-mpra॒jāpa̭tiṃ॒-ve~da̭ | u॒bhayo̭renaṃ-lo~॒kayo᳚rviduḥ | hasta̭ e॒vāsya॒ hastaḥ̭ | ci॒trā śiraḥ̭ | niṣṭyā॒ hṛda̭yam | ū॒rū viśā̭khe | pra॒ti॒ṣṭhā 'nṷ̄rā॒dhāḥ | e॒ṣa vai na̭kṣa॒triyaḥ̭ pra॒jāpa̭tiḥ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | u॒bhayo̭renaṃ-lo~॒kayo᳚rviduḥ || 7 ||
a॒smiggścā॒-muṣmigg̭śca || yā-ṅkā॒mayḙta duhi॒tara̭-mpri॒yā syā॒diti̭ | tā-nniṣṭyā̭yā-ndadyāt | pri॒yaiva bha̭vati | neva॒ tu puna॒rāga̭cchati || a॒bhi॒jinnāma॒ nakṣa̭tram | u॒pari̭ṣṭā-daṣā॒ḍhānā᳚m | a॒vastā᳚cchro॒ṇāyai᳚ | de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | te de॒vāstasmi॒-nnakṣa̭tre॒-'bhya̭jayann || 8 ||
yada॒bhyaja̭yann | tada̭bhi॒jito̭-'bhiji॒ttvam | ya-ṅkā॒mayḙtā-napaja॒yya-ñja̭ye॒diti̭ | tame॒tasmi॒-nnakṣa̭tre yātayet | a॒na॒pa॒ja॒yyame॒va ja̭yati | pā॒papa̭rājitamiva॒ tu || pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata | te nakṣa̭tra-nnakṣatra॒-mupā̭tiṣṭhanta | te sa॒māva̭nta e॒vābha̭vann | te re॒vatī॒-mupā̭tiṣṭhanta || 9 ||
te re॒vatyā॒-mprābha̭vann | tasmā᳚-dre॒vatyā᳚-mpaśū॒nā-ṅkṷrvīta | ya-tkiñcā᳚rvā॒cīna॒gṃ॒ somā᳚t | praiva bha̭vanti || sa॒li॒laṃ-vā~ i॒dama̭nta॒rāsī᳚t | yadata̭rann | ta-ttāra̭kāṇā-ntāraka॒tvam | yo vā i॒ha yaja̭te | a॒mugṃ salo॒ka-nna̭kṣate | tannakṣa̭trāṇā-nnakṣatra॒tvam || 10 ||
de॒va॒gṛ॒hā vai nakṣa̭trāṇi | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | gṛ॒hyḙva bha̭vati || yāni॒ vā i॒māni̭ pṛthi॒vyāści॒trāṇi̭ | tāni॒ nakṣa̭trāṇi | tasmā̭-daślī॒lanā̭magg-ści॒tre | nāva̭sye॒nna ya̭jeta | yathā̭ pāpā॒he kṷru॒te | tā॒dṛge॒va tat || de॒va॒na॒kṣa॒trāṇi॒ vā a॒nyāni̭ || 11 ||
ya॒ma॒na॒kṣa॒trāṇya॒nyāni̭ | kṛtti̭kāḥ pratha॒mam | viśā̭khe utta॒mam | tāni̭ devanakṣa॒trāṇi̭ | a॒nū॒rā॒dhāḥ pra̭tha॒mam | a॒pa॒bhara̭ṇī-rutta॒mam | tāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ | yāni̭ devanakṣa॒trāṇi̭ | tāni॒ dakṣi̭ṇena॒ pari̭yanti | yāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ || 12 ||
tānyutta̭reṇa || anvḙṣāmarā॒thsmeti̭ | tada̭nūrā॒dhāḥ | jye॒ṣṭhamḙṣā-mavadhi॒ṣmeti̭ | tajjye᳚ṣṭha॒ghnī | mūla̭meṣāmavṛkṣā॒meti̭ | ta-nmṷ̄la॒varha̭ṇī | yannāsa̭hanta | tada̭ṣā॒ḍhāḥ | yadaślo̭ṇat || 13 ||
tacchro॒ṇā | yadaśṛ̭ṇot | tacchravi̭ṣṭhāḥ | yaccha॒ta-mabhi̭ṣajyann | taccha॒tabhi̭ṣak | pro॒ṣṭha॒pa॒deṣūda̭yacchanta | re॒vatyā̭maravanta | a॒śva॒yujo̭rayuñjata | a॒pa॒bhara̭ṇī॒ṣva pā̭vahann | tāni॒ vā e॒tāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ || yānye॒va dḙvanakṣa॒trāṇi̭ | teṣṷ kurvīta yatkā॒rī syāt | pu॒ṇyā॒ha e॒va kṷrute || 14 ||
(ca॒kā॒ - rai॒vaṃ-ve~do॒bhayo̭ renaṃ-lo~॒kayo᳚rvidu - rajayan - re॒vatī॒mupā̭tiṣṭhanta - nakṣatra॒tva - ma॒nyāni॒ - yāni̭ yamanakṣa॒trā - ṇyaślo̭ṇa--dyamanakṣa॒trāṇi॒ trīṇi̭ ca) (a. 2)
anuvākaṃ 3 - karmānuṣṭhānārhaḥ divasabhāgarūpaḥ heyopādeyakāla vibhāgaḥ
de॒vasya̭ savi॒tuḥ prā॒taḥ pra̭sa॒vaḥ prā॒ṇaḥ | varṷṇasya sā॒yamā̭sa॒vo̭-'pā॒naḥ || ya-tpra̭tī॒cīna̭-mprāta॒stanā᳚t | prā॒cīnagṃ̭ saṅga॒vāt | tato̭ de॒vā a̭gniṣṭo॒ma-nnira̭mimata | tat-tadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || mi॒trasya̭ saṅga॒vaḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ |
tasmā॒ttarhi̭ pa॒śavaḥ̭ sa॒māya̭nti || ya-tpra̭tī॒cīnagṃ̭ saṅga॒vāt || 15 ||
prā॒cīna̭-mma॒ddhyandi̭nāt | tato̭ de॒vā u॒kthya̭-nnira̭mimata | tat-tadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || bṛha॒spate᳚-rma॒ddhyandi̭naḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā॒ttarhi॒ tekṣṇi̭ṣṭha-ntapati || yat-pra̭tī॒cīna̭-mma॒ddhyandi̭nāt | prā॒cīna̭-maparā॒hṇāt | tato̭ de॒vā-ṣṣo̭ḍa॒śina॒-nnira̭mimata | tattadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || 16 ||
bhaga̭syāparā॒hṇaḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā̭daparā॒hṇe kṷmā॒ryo̭ bhaga̭mi॒cchamā̭nā-ścaranti || yat-pra̭tī॒cīna̭maparā॒hṇāt | prā॒cīnagṃ̭ sā॒yāt | tato̭ de॒vā a̭tirā॒tra-nnira̭mimata | tattadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || varṷṇasya sā॒yam | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā॒ttarhi॒ nānṛ̭taṃ-va~det || 17 ||
brā॒hma॒ṇo vā a̭ṣṭāvi॒gṃ॒śo nakṣa̭trāṇām | sa॒mā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇi | ca॒tvārya̭ślī॒lāni̭ | tāni॒ nava̭ | yacca̭ pa॒rastā॒nnakṣa̭trāṇāṃ॒-ya~ccā॒vastā᳚t | tānyekā̭daśa | brā॒hma॒ṇo dvā̭da॒śaḥ | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsaṃ̭va~thsa॒raṃ-vra~॒ta-ñcara̭ti | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsya̭ vra॒ta-ṅgu॒pta-mbha̭vati || sa॒mā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇi | ca॒tvārya̭ślī॒lāni̭ | tāni॒ nava̭ | ā॒gne॒yī rātriḥ̭ | ai॒ndramahaḥ̭ | tānyekā̭daśa | ā॒di॒tyo dvā̭da॒śaḥ | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsaṃ̭va~thsa॒raṃ-vra~॒ta-ñcara̭ti | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsya̭ vra॒ta-ṅgu॒pta-mbha̭vati || 18 ||
(sa॒ṅga॒vāth - ṣo̭ḍa॒śina॒-nnira̭mimata॒ tattadātta̭vīrya-nnirmā॒go - va̭de-d- bhavati samā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇya॒ṣṭau ca̭) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - somaśeṣabhūtā pātrastutiḥ.(ādhvarabrāhmaṇaśeṣaḥ)
bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | kati॒ pātrā̭ṇi ya॒jñaṃ-va~̭ha॒ntīti̭ | trayo̭da॒śeti̭ brūyāt | sa yadbrū॒yāt | kastāni॒ nira̭mimī॒teti̭ | pra॒jāpa̭ti॒riti̭ brūyāt | sa yadbrū॒yāt | kuta॒stāni॒ nira̭mimī॒teti̭ | ā॒tmana॒ iti̭ | prā॒ṇā॒pā॒nābhyā̭-me॒vopāg̭-śvantaryā॒mau nira̭mimīta || 19 ||
vyā॒nādṷpāgṃśu॒ sava̭nam | vā॒ca ai᳚ndravāya॒vam | da॒kṣa॒kra॒tubhyā᳚-mmaitrāvaru॒ṇam | śrotrā̭dāśvi॒nam | cakṣṷṣa-śśu॒krā ma॒nthinau᳚ | ā॒tmana̭ āgraya॒ṇam | aṅge᳚bhya u॒kthya᳚m | āyṷṣo dhru॒vam | pra॒ti॒ṣṭhāyā̭ ṛtupā॒tre || ya॒jñaṃ-vā~va ta-mpra॒jāpa̭ti॒-rnira̭mimīta | sa nirmi̭to॒ nāddhri̭yata॒ sama̭vlīyata | sa e॒tā-npra॒jāpa̭ti-rapivā॒pāna̭-paśyat | tānnira̭vapat | tairvai sa ya॒jñamapya̭vapat | yada̭pivā॒pā bhava̭nti | ya॒jñasya॒ dhṛtyā॒ asaṃ̭vla~yāya || 20 ||
(u॒pā॒g॒śva॒nta॒ryā॒mau nira̭mimītā- mimīta॒ ṣaṭ ca̭) (a. 4)
anuvākaṃ 5 - cāturmāsyaśeṣā vapanamantrāḥ, (rājasūyabrāhmaṇam)
ṛ॒tame॒va pa̭rame॒ṣṭhi | ṛ॒ta-nnātyḙti॒ ki-ñca॒na | ṛ॒te sa̭mu॒dra āhi̭taḥ | ṛ॒te bhūmi̭ri॒yagg śri॒tā | a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye || 21 ||
tapa̭sā॒-'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒-bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || ya-dgha॒rmaḥ pa॒ryava̭rtayat | antā᳚-npṛthi॒vyā di॒vaḥ | a॒gnirīśā̭na॒ oja̭sā | varṷṇo dhī॒tibhiḥ̭ sa॒ha || 22 ||
indro̭ ma॒rudbhi॒-ssakhi̭bhi-ssa॒ha || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒bhiva̭rtaye || 23 ||
tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || yo a॒syāḥ pṛ̭thi॒vyāstva॒ci | ni॒va॒rtaya॒tyoṣa̭dhīḥ | a॒gnirīśā̭na॒ oja̭sā | varṷṇo dhī॒tibhiḥ̭ sa॒ha | indro̭ ma॒rudbhi॒-ssakhi̭bhi-ssa॒ha || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ || 24 ||
śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒-bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dva॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || 25 ||
eka॒-mmāsa॒-muda̭sṛjat | pa॒ra॒me॒ṣṭhī pra॒jābhyaḥ̭ | tenā᳚bhyo॒ maha॒ āva̭hat | a॒mṛta॒-mmartyā᳚bhyaḥ | pra॒jāmanu॒ prajā̭yase | tadṷ te martyā॒mṛta᳚m | yena॒ māsā̭ ardhamā॒sāḥ | ṛ॒tavaḥ̭ parivathsa॒rāḥ | yena॒ te te᳚ prajāpate | ī॒jā॒nasya॒ nyava̭rtayann || 26 ||
tenā॒hama॒sya brahma̭ṇā | niva̭rtayāmi jī॒vase᳚ || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || 27 ||
(pari̭vartaye - sa॒hā - bhiva̭rtaya - u॒ṣṇihā̭ - rāddhyāsaṃ॒ - nyava̭rtaya॒n - nupa̭vartaye ca॒tvāri̭ ca) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - cāturmāsyaśeṣā vapanavidhiḥ (rājasūyabrāhmaṇam)
de॒vā vai ya-dya॒jñe 'kṷrvata | tadasṷrā akurvata | te-'sṷrā ū॒rdhva-mpṛ॒ṣṭhebhyo॒ nāpa̭śyann | te keśā॒nagrḙ-'vapanta | atha॒ śmaśrṷ̄ṇi | atho̭papa॒kṣau | tata॒ste-'vā᳚ñca āyann | parā̭-'bhavann | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | avāṃ̭eti || 28 ||
atho॒ parai॒va bha̭vati | atha̭ de॒vā ū॒rdhva-mpṛ॒ṣṭhebhyo̭-'paśyann | ta ṷpapa॒kṣāvagrḙ-'vapanta | atha॒ śmaśrṷ̄ṇi | atha॒ keśāṋ | tata॒stḙ-'bhavann | su॒va॒rgaṃ-lo~॒kamā̭yann | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | bhava̭tyā॒tmanā᳚ | atho̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || 29 ||
athai॒ta-nmanṷ-rva॒ptre mi̭thu॒na-ma̭paśyat | sa śmaśrū॒ṇyagrḙ-'vapata | atho̭papa॒kṣau | atha॒ keśāṋ | tato॒ vai sa prājā̭yata pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate || de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | te saṃ̭va~thsa॒re vyāya̭cchanta | tā-nde॒vāścā̭tu-rmā॒syaire॒vābhi prāyṷñjata || 30 ||
vai॒śva॒de॒vena̭ ca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñja॒tendra̭rājānaḥ | tāñchī॒r॒ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | va॒ru॒ṇa॒ pra॒ghā॒sai-śca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñjata॒ varṷṇarājānaḥ | tāñchī॒r॒ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | sā॒ka॒me॒dhaiśca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñjata॒ soma̭rājānaḥ | tāñchī॒ra॒.ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | yā saṃ̭va~thsa॒ra ṷpajī॒vā ''sī᳚t | tāmḙṣā-mavṛñjata | tato̭ de॒vā abha̭vann | parā-'sṷrāḥ || 31 ||
ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg-ścā̭turmā॒syai-ryaja̭te | bhrātṛ̭vyasyai॒va mā॒so vṛ॒ktvā | śī॒r॒ṣanni ca̭ va॒rtaya̭te॒ pari̭ ca | yaiṣā saṃ̭va~thsa॒ra ṷpajī॒vā | vṛ॒ṅkte tā-mbhrātṛ̭vyasya | kṣu॒dhā 'sya॒ bhrātṛ̭vyaḥ॒ parā̭ bhavati || lo॒hi॒tā॒ya॒sena॒ niva̭rtayate | yadvā i॒māma॒gnir-ṛ॒tāvāga̭te niva॒rtaya̭ti | e॒tade॒vaināgṃ̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā niva̭rtayati | sā tata॒-śśva-śśvo॒ bhūya̭sī॒ bhava̭ntyeti || 32 ||
prajā̭yate | ya e॒vaṃ-vi~॒dvā~llo̭hitāya॒sena̭ niva॒rtaya̭te | e॒tade॒va rū॒pa-ṅkṛ॒tvā niva̭rtayate | sa tata॒-śśva-śśvo॒ bhūyā॒n-bhava̭nneti | praiva jā̭yate || tre॒ṇyā śa̭la॒lyā niva̭rtayeta | trīṇi̭ trīṇi॒ vai de॒vānā̭mṛ॒ddhāni̭ | trīṇi॒ chandāgṃ̭si | trīṇi॒ sava̭nāni | traya̭ i॒me lo॒kāḥ || 33 ||
ṛ॒ddhyāme॒va ta-dvī॒rya̭ e॒ṣu lo॒keṣu॒ prati̭ tiṣṭhati || yaccā̭turmāsyayā॒-jyā᳚tmano॒ nāva॒dyet | de॒vebhya॒ āvṛ̭ścyeta | ca॒tṛ॒ṣu ca̭tṛṣu॒ māsḙṣu॒ niva̭rtayeta | pa॒rokṣa̭me॒va ta-dde॒vebhya̭ ā॒tmano-'va̭dya॒tyanā᳚ vraskāya || de॒vānāṃ॒-vā~ e॒ṣa ānī̭taḥ | yaścā̭turmāsyayā॒jī | ya e॒vaṃ-vi~॒dvānni ca̭ va॒rtaya̭te॒ pari̭ ca | de॒vatā̭ e॒vāpyḙti | nāsya̭ ru॒draḥ pra॒jā-mpa॒śū-na॒bhima̭nyate || 34 ||
(e॒tye॒- tya॒ - yu॒ñja॒tā - sṷrā - eti - lo॒kā - ma̭nyate) (a. 6)
anuvākaṃ 7 - agnicayanaśeṣā iṣṭakopadhānamantrāḥ, tatra santatyākhyeṣṭakāmantrāḥ
āyṷṣaḥ prā॒ṇagṃ santa̭nu | prā॒ṇāda̭pā॒nagṃ santa̭nu | a॒pā॒nā-dvyā॒nagṃ santa̭nu | vyā॒nāccakṣu॒-ssanta̭nu | cakṣṷṣa॒-śśrotra॒gṃ॒ santa̭nu | śrotrā॒-nmana॒-ssanta̭nu | mana̭so॒ vāca॒gṃ॒ santa̭nu | vā॒ca ā॒tmāna॒gṃ॒ santa̭nu | ā॒tmanaḥ̭ pṛthi॒vīgṃ santa̭nu | pṛ॒thi॒vyā a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ santa̭nu | a॒ntari̭kṣā॒-ddiva॒gṃ॒ santa̭nu |diva॒-ssuva॒-ssanta̭nu || 35 ||
(a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ santa̭nu॒ dve ca̭) (a. 7)
anuvākaṃ 8 - agnicayanaśeṣā tharvaśiro-'bhidhānānāmiṣṭakānā-mmantrāḥ
indro̭ dadhī॒co a॒sthabhiḥ̭ | vṛ॒trāṇya pra̭tiṣkutaḥ | ja॒ghāna̭ nava॒ tīrnava̭ || i॒cchannaśva̭sya॒ yacchiraḥ̭ | parva̭te॒ṣvapa̭ śritam | ta-dvi̭daccharya॒ṇāva̭ti || atrā ha ॒gorama̭nvata | nāma॒ tvaṣṭṷrapī॒cya᳚m | i॒tthā ca॒ndrama̭so gṛ॒he || indra॒midgā॒thino̭ bṛ॒hat || 36 ||
indra̭ma॒rkebhi̭ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒-vā~ṇī̭ranūṣata || indra॒ iddharyo॒-ssacā᳚ | sammi̭śla॒ āva̭co॒ yujā᳚ | indro̭ va॒jrī hi̭ra॒ṇyayaḥ̭ || indro̭ dī॒rghāya॒ cakṣa̭se | ā sūryagṃ̭ rohaya-ddi॒vi | vi gobhi॒radri̭mairayat || indra॒ vājḙṣu no ava | sa॒hasra̭ pradhaneṣu ca || 37 ||
u॒gra u॒grābhi̭rū॒tibhiḥ̭ || tamindraṃ̭-vā~jayāmasi | ma॒he vṛ॒trāya॒ hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣa॒bho bhṷvat || indra॒-ssadāma̭ne kṛ॒taḥ | oji̭ṣṭha॒-ssa balḙ hi॒taḥ | dyu॒mnī ślo॒kī sa sau॒myaḥ̭ || gi॒rā vajro॒ na sambhṛ̭taḥ | saba̭lo॒ ana̭pacyutaḥ | va॒va॒kṣu-ru॒gro astṛ̭taḥ || 38 ||
(bṛ॒ha- ccā - stṛ̭taḥ) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - somaśeṣabhūtā iṣṭayaḥ. (ādhvarabrāhmaṇam)
de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | sa pra॒jāpa̭ti॒rindra̭-ñjye॒ṣṭha-mpu॒tramapa॒ nya̭dhatta | nedḙna॒masṷrā॒ balī̭yāgṃ so-'hana॒nniti̭ | pra॒hrādo̭ ha॒ vai kā̭yādha॒vaḥ | vi॒roca̭na॒gg॒ sva-mpu॒tramapa॒ nya̭dhatta | nedḙna-nde॒vā a̭hana॒nniti̭ | te de॒vāḥ pra॒jāpa̭ti-mupasa॒metyo̭cuḥ | nārā॒jaka̭sya yu॒ddhama̭sti | indra॒manvi̭cchā॒meti̭ | taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-ranvai᳚cchann || 39 ||
taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒rnānva̭vindann | tamiṣṭi̭bhi॒-ranvai᳚cchann | tamiṣṭi̭bhi॒-ranva̭vindann | tadiṣṭī̭nā-miṣṭi॒tvam | eṣṭa̭yo ha॒ vai nāma̭ | tā iṣṭa̭ya॒ ityāca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || tasmā̭ e॒tamā᳚gnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-ndīkṣa॒ṇīya॒-nnira̭vapann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tānpa̭tnī saṃyā~॒jānta॒ upā̭nayann || 40 ||
te tada̭-ntame॒va kṛ॒tvoda̭dravann || te prā̭ya॒ṇīya̭ma॒bhi sa॒māro̭hann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tāñchaṃ॒yva~̭nta॒ upā̭nayann | te tada̭tamme॒va kṛ॒tvoda̭dravann || ta ā̭ti॒thyama॒bhi sa॒māro̭hann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tāniḍā᳚nta॒ upā̭nayann | te tada̭tamme॒va kṛ॒tvoda̭dravann | tasmā̭ de॒tā e॒tada̭ntā॒ iṣṭa̭ya॒-ssanti̭ṣṭhante || 41 ||
e॒vagṃ hi de॒vā akṷrvata | iti̭ de॒vā a̭kurvata | ityu॒ vai ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ kurvate || te de॒vā ṷ̄cuḥ | yadvā i॒damu॒ccai-rya॒jñena॒ carā̭ma | tanno-'sṷrāḥ pā॒pmā-'nṷvindanti | u॒pā॒gṃ॒śṷ̄pa॒sadā̭ carāma | tathā॒ no-'sṷrāḥ pā॒pmā nānṷvethsya॒ntīti̭ | ta ṷpā॒gṃ॒śṷ̄pa॒sada̭-matanvata | ti॒sra e॒va sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ || 42 ||
sru॒veṇā̭ghā॒ra-mā॒ghārya̭ | ti॒sraḥ parā̭cī॒-rāhṷtīr-hu॒tvā | sru॒veṇo̭pa॒sada̭-ñjuha॒vāñca̭kruḥ | u॒graṃ-va~co॒ apā̭vadhī-ntve॒ṣaṃ-va~co॒ apā̭vadhī॒g॒ svāheti̭ | a॒śa॒na॒yā॒pi॒pā॒se ha॒ vā u॒graṃ-va~caḥ̭ | ena̭śca॒ vaira̭hatya-ñca tve॒ṣaṃ-va~caḥ̭ | e॒tagṃ ha॒ vāva tacca̭turdhāvihi॒ta-mpā॒pmāna̭-nde॒vā apa̭jaghnire || tatho̭ e॒vaitadḙvaṃ॒-vi~dyaja̭mānaḥ | ti॒sra e॒va sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ | sru॒veṇā̭ghā॒ra-mā॒ghārya̭ || 43 ||
ti॒sraḥ parā̭cī॒rāhṷtīr-hu॒tvā | sru॒veṇo̭pa॒sada̭-ñjuhoti | u॒graṃ-va~co॒ apā̭vadhī-ntve॒ṣaṃ-va~co॒ apā̭vadhī॒g॒ svāheti̭ | a॒śa॒na॒yā॒pi॒pā॒se ha॒ vā u॒graṃ-va~caḥ̭ | ena̭śca॒ vaira̭hatya-ñca tve॒ṣaṃ-va~caḥ̭ | e॒tame॒va tacca̭turdhā-vihi॒ta-mpā॒pmānaṃ॒-ya~ja̭mā॒no-'pa̭hate || tḙ-'bhi॒nīyai॒vāhaḥ̭ pa॒śumā-'la̭bhanta | ahna̭ e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmāna̭-mmṛ॒tyumapa̭jaghnire | tenā̭bhi॒nīyḙva॒ rātreḥ॒ prāca̭rann | rātri̭yā e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmāna̭-mmṛ॒tyumapa̭jaghnire || 44 ||
tasmā̭dabhi॒nīyai॒vāhaḥ̭ pa॒śumāla̭bheta | ahna̭ e॒va ta-dyaja̭mā॒no 'va̭rti-mpā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭nudate | tenā̭bhi॒nīyḙva॒ rātreḥ॒ praca̭ret | rātri̭yā e॒va ta-dyaja̭mā॒no 'va̭rti-mpā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭nudate || sa e॒ṣa ṷpavasa॒thīye 'ha̭n-dvideva॒tyaḥ̭ pa॒śurāla̭bhyate | dva॒yaṃ-vā~ a॒smin ~lo॒ke yaja̭mānaḥ | asthi̭ ca mā॒gṃ॒sa-ñca̭ | asthi̭ cai॒va tena̭ mā॒gṃ॒sa-ñca॒ yaja̭māna॒-ssagg skṷrute || tā vā e॒tāḥ pañca̭ de॒vatāḥ᳚ | a॒gnīṣomā̭-va॒gni-rmi॒trāvarṷṇau || 45 ||
pa॒ñca॒pa॒ñcī vai yaja̭mānaḥ | tvammā॒gṃ॒ sagg snāvāsthi̭ ma॒jjā | e॒tame॒va tatpa̭ñcadhā vihi॒tamā॒tmānaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati | bhe॒ṣa॒jatā̭yai nirvaruṇa॒tvāya̭ || tagṃ sa॒ptabhi॒-śchando̭bhiḥ prā॒tara̭hvayann | tasmā᳚thsa॒pta ca̭turutta॒rāṇi॒ chandāgṃ̭si prātaranuvā॒ke-'nū᳚cyante || tame॒tayo̭-pasa॒metyo-pā̭sīdann | upā᳚smai gāyatā nara॒ iti̭ | tasmā̭ de॒tayā̭ bahiṣpavamā॒na ṷpa॒sadyaḥ̭ || 46 ||
(ai॒ccha॒n - na॒na॒ya॒gg॒ - sti॒ṣṭha॒nte॒ - 'nūcyā॒ - nūcya̭ sru॒veṇā̭ghā॒ramā॒ghārya॒ - rātri̭yā e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmānaṃ̭ mṛ॒tyumapa̭jaghnire - mi॒trāvarṷṇau॒ - +nava̭ ca ) (a. 9)
(de॒vā yaja̭māno de॒vā de॒vā yaja̭māno॒ yaja̭māno-'labhanta॒ prāca̭ra~llabheta॒ praca̭re॒dāla̭bha॒ntāla̭bheta mṛ॒tyumapa̭jaghnire॒ bhrātṛ̭vyān)
anuvākaṃ 10 - trivṛdādistomarūpāṇi somaṅgāni. (ādhvarabrāhmaṇam)
sa sa̭mu॒dra ṷttara॒taḥ prājva̭la-dbhūmya॒ntena̭ | e॒ṣa vāva sa sa̭mu॒draḥ | yaccātvā̭laḥ | e॒ṣa ṷ ve॒va sa bhū᳚mya॒ntaḥ | yadve᳚dya॒ntaḥ | tade॒tat-tri̭śa॒la-ntri̭pūru॒ṣam | tasmā॒t-ta-ntri̭vita॒sta-ṅkha̭nanti || sa sṷvarṇaraja॒tābhyā᳚-ṅku॒śībhyā॒-mpari̭gṛhīta āsīt | taṃ-ya~da॒syā addhya॒jana̭yann | tasmā̭dādi॒tyaḥ || 47 ||
atha॒ ya-thsṷvarṇaraja॒tābhyā᳚-ṅku॒śībhyā॒-mpari̭gṛhīta॒ āsī᳚t | sā-'sya̭ kauśi॒katā᳚ || ta-ntri॒vṛtā॒-'bhi prāstṷvata | ta-ntri॒vṛtā ''da̭data | ta-ntri॒vṛtā ''ha̭rann | yāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ || ta-mpa̭ñcada॒śenā॒bhi prāstṷvata | ta-mpa̭ñcada॒śenāda̭data | ta-mpa̭ñcada॒śenāha̭rann | yāva̭tī pañcada॒śasya॒ mātrā᳚ || 48 ||
tagṃ sa̭ptada॒śenā॒bhi prāstṷvata | tagṃ sa̭ptada॒śenāda̭data | tagṃ sa̭ptada॒śenāha̭rann | yāva̭tī saptada॒śasya॒ mātrā᳚ | tasya̭ saptada॒śena̭ hri॒yamā̭ṇasya॒ tejo॒ haro̭-'patat | tamḙkavi॒gṃ॒ śenā॒bhi prāstṷvata | tamḙkavi॒gṃ॒śenāda̭data | tamḙkavi॒gṃ॒śenāha̭rann | yāva̭tyekavi॒gṃ॒śasya॒ mātrā᳚ || te yat-tri॒vṛtā᳚ stu॒vate᳚ || 49 ||
tri॒vṛtai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date | ta-ntri॒vṛtai॒va ha̭ranti | yāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ | a॒gnirvai tri॒vṛt | yāva॒dvā a॒gnerdaha̭to dhū॒ma u॒detyānu॒vyeti̭ | tāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ | a॒gnere॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti || atha॒ yatpa̭ñcada॒śena̭ stu॒vate᳚ | pa॒ñca॒da॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒-māda̭date || 50 ||
ta-mpa̭ñcada॒śenai॒va ha̭ranti | yāva̭tī pañcada॒śasya॒ mātrā᳚ | ca॒ndramā॒ vai pa̭ñcada॒śaḥ | e॒ṣa hi pa̭ñcada॒śyāma̭pakṣī॒yate᳚ | pa॒ñca॒daśyā-mā̭pū॒ryate᳚ | ca॒ndrama̭sa e॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti | atha॒ yathsa̭ptada॒śena̭ stu॒vate᳚ | sa॒pta॒da॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date | tagṃ sa̭ptada॒śenai॒va ha̭ranti || 51 ||
yāva̭tī saptada॒śasya॒ mātrā᳚ | pra॒jāpa̭ti॒rvai sa̭ptada॒śaḥ | pra॒jāpa̭tere॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti | atha॒ yadḙkavi॒gṃ॒śena̭ stu॒vate᳚ | e॒ka॒vi॒gṃ॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒-māda̭date | tamḙkavi॒gṃ॒śenai॒va ha̭ranti | yāva̭tyekavi॒gṃ॒śasya॒ mātrā᳚ | a॒sau vā ā̭di॒tya ḙkavi॒gṃ॒śaḥ | ā॒di॒tyasyai॒vaina॒-ntat || 52 ||
mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti || te ku॒śyau᳚ | vya̭ghnann | te a̭horā॒tre a̭bhavatām | aha̭re॒va su॒varṇā̭ 'bhavat | ra॒ja॒tā rātriḥ̭ | sa yadā̭di॒tya u॒deti̭ | e॒tāme॒va tathsu॒varṇā᳚-ṅku॒śīmanu॒ samḙti | atha॒ yada̭sta॒meti̭ | e॒tāme॒va ta-dra̭ja॒tā-ṅku॒śīmanu॒ saṃvi~̭śati || pra॒hrādo̭ ha॒ vai kā̭yādha॒vaḥ | vi॒roca̭na॒gg॒ sva-mpu॒tramudā᳚syat | sa pra̭da॒ro̭-'bhavat | tasmā᳚-tprada॒rādṷda॒ka-nnācā̭met || 53 ||
(ā॒di॒tyaḥ - pa̭ñcada॒śasya॒ mātrā᳚ - stu॒vatḙ - pañcada॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date - saptada॒śenai॒va ha̭ran - tyādi॒tyasyai॒vaina॒nta-d॒ vi̭śati ca॒tvāri̭ ca) (a. 10)
anuvākaṃ 11 - savanīyapaśupuroḍāśāḥ (ādhvarabrāhmaṇam)
ye vai ca॒tvāra॒-sstomāḥ᳚ | kṛ॒ta-ntat | atha॒ ye pañca̭ | kali॒-ssaḥ | tasmā॒ccatṷṣṭomaḥ | taccatṷṣṭomasya catuṣṭoma॒tvam || tadā̭huḥ | ka॒ta॒māni॒ tāni॒ jyotīgṃ̭ṣi | ya e॒tasya॒ stomā॒ iti̭ | tri॒vṛt-pa̭ñcada॒śa-ssa̭ptada॒śa ḙkavi॒gṃ॒śaḥ || 54 ||
e॒tāni॒ vāva tāni॒ jyotīgṃ̭ṣi | ya e॒tasya॒ stomāḥ᳚ || so᳚-'bravīt | sa॒pta॒da॒śena̭ hri॒yamā̭ṇo॒ vya̭leśiṣi | bhi॒ṣajya̭ta॒ meti̭ | tama॒śvinaṷ dhā॒nābhi̭-rabhiṣajyatām | pū॒ṣā ka̭ra॒mbheṇa̭ | bhāra̭tī parivā॒peṇa̭ | mi॒trāvarṷṇau paya॒sya̭yā || tadā̭huḥ || 55 ||
yada॒śvibhyā᳚-ndhā॒nāḥ | pū॒ṣṇaḥ ka̭ra॒mbhaḥ | bhāra̭tyai parivā॒paḥ | mi॒trāvarṷṇayoḥ paya॒syā-'tha̭ | kasmā̭de॒teṣāgṃ̭ ha॒viṣā॒mindra̭me॒va ya̭ja॒ntīti̭ | e॒tā hyḙna-nde॒vatā॒ iti̭ brūyāt | e॒tair-ha॒virbhi॒-rabhi̭ṣajya॒gg॒-stasmā॒diti̭ || taṃ-va~sa̭vo॒-'ṣṭāka̭pālena prātassava॒nḙ-'bhiṣajyann | ru॒drā ekā̭daśakapālena॒ māddhya̭ndine॒ sava̭ne | viśvḙ de॒vā dvāda̭śakapālena tṛtīyasava॒ne || 56 ||
sa yada॒ṣṭāka̭pālā-nprātassava॒ne ku॒ryāt | ekā̭daśakapālā॒-nmāddhya̭ndine॒ sava̭ne | dvāda̭śakapālāg stṛtīya sava॒ne | vilo̭ma॒ ta-dya॒jñasya̭ kriyeta | ekā̭daśakapālāne॒va prā̭tassava॒ne kṷryāt | ekā̭daśakapālā॒-nmāddhya̭ndine॒ sava̭ne | ekā̭daśakapālāg stṛtīya sava॒ne | ya॒jñasya̭ saloma॒tvāya̭ || tadā̭huḥ | ya-dvasṷ̄nā-mprātassava॒nam | ru॒drāṇā॒-mmāddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭nam | viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-ntṛtīyasava॒nam | atha॒ kasmā̭de॒teṣāgṃ̭ ha॒viṣā॒mindra̭me॒va ya̭ja॒ntīti̭ | e॒tā hyḙna-nde॒vatā॒ iti̭ brūyāt | e॒tair-ha॒virbhi॒rabhi̭ṣajya॒gg॒ stasmā॒diti̭ || 57 ||
(e॒ka॒vi॒gṃ॒śa-ā̭hu-stṛtīyasava॒ne-prā̭tassava॒na-mpañca̭ ca) (a. 11)
anuvākaṃ 12 - saptachandāṃsi prapañcyante (ādhvarabrāhmaṇam)
tasyāvā̭co-'vapā॒dāda̭bibhayuḥ | tame॒teṣṷ sa॒ptasu॒ chandaḥ̭ svaśrayann | yadaśra̭yann | tacchrā̭ya॒ntīya̭sya śrāyantīya॒tvam | yadavā̭rayann | ta-dvā̭rava॒ntīya̭sya vāravantīya॒tvam || tasyāvā̭ca e॒vāva̭pā॒dāda̭bibhayuḥ | tasmā̭ e॒tāni̭ sa॒pta ca̭turutta॒rāṇi॒ chandā॒g॒syupā̭dadhuḥ | teṣā॒mati॒ trīṇya̭ricyanta | na trīṇyuda̭bhavann || 58 ||
sa bṛ̭ha॒tīme॒vā-spṛ̭śat | dvābhyā̭ma॒kṣarā᳚bhyām | a॒ho॒rā॒trābhyā̭me॒va || tadā̭huḥ | ka॒ta॒mā sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒tī | yasyā॒-nta-tpra॒tyati̭ṣṭhat | dvāda̭śa paurṇamā॒syaḥ̭ | dvāda॒śāṣṭa̭kāḥ | dvāda̭śāmāvā॒syāḥ᳚ | e॒ṣā vāva sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒tī || 59 ||
yasyā॒-nta-tpra॒tyati̭ṣṭha॒diti̭ || yāni̭ ca॒ chandāg̭-sya॒tyari̭cyanta | yāni̭ ca॒ nodabha̭vann | tāni॒ nirvī᳚ryāṇi hī॒nānya̭manyanta | sā 'bra̭vī-dbṛha॒tī | māme॒va bhū॒tvā | māmupa॒ sagg śra̭ya॒teti̭ | ca॒turbhi̭ra॒kṣarai̭-ranu॒ṣṭug-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | ca॒turbhi̭ra॒kṣaraiḥ᳚ pa॒ṅkti-rbṛ̭ha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tāni̭ ca॒tvārya॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭-dadhāt || 60 ||
te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām || a॒ṣṭā॒bhi-ra॒kṣarai̭ru॒ṣṇig-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | a॒ṣṭā॒bhira॒kṣarai᳚stri॒ṣṭug-bṛ̭ha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tā-nya॒ṣṭāva॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭dadhāt | te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām | dvā॒da॒śabhi̭-ra॒kṣarai᳚-rgāya॒trī-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | dvā॒da॒śabhi̭-ra॒kṣarai॒-rjaga̭tī-bṛha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tāni॒ dvāda̭śā॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭dadhāt || 61 ||
te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām || so᳚-'bravīt-pra॒jāpa̭tiḥ | chandāgṃ̭si॒ ratho̭ me bhavata | yu॒ṣmābhi̭-ra॒hame॒ta-maddhvā̭na॒manu॒ sañca̭rā॒ṇīti̭ | tasya̭ gāya॒trī ca॒ jaga̭tī ca pa॒kṣāva̭bhavatām | u॒ṣṇikca̭ tri॒ṣṭupca॒ praṣṭyau᳚ | a॒nu॒ṣṭupca̭ pa॒ṅktiśca॒ dhuryau᳚ | bṛ॒ha॒tyḙvoddhira̭bhavat | sa e॒ta-ñcha̭ndora॒thamā॒sthāya̭ | e॒tamaddhvā̭na॒manu॒ sama̭carat | e॒tagṃ ha॒ vai cha̭ndora॒thamā॒sthāya̭ | e॒tamaddhvā̭na॒manu॒ sañca̭rati | yenai॒ṣa e॒ta-thsa॒caṃra̭ti | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsomḙna॒ yaja̭te | ya ṷcainame॒vaṃ-ve~da̭ || 62 ||
(a॒bha॒va॒n - vāva sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒ - tya̭dadhā॒-d- dvāda̭śā॒kṣarā᳚ṇyapa॒cchidyā̭dadhā - dā॒sthāya॒ ṣaṭca̭) (a. 12)
(a॒gneḥ kṛtti̭kā॒ - ya-tpuṇyaṃ̭ - de॒vasya̭ savi॒tu--r bra̭hmavā॒dinaḥ॒ ka - tyṛ॒tame॒va - de॒vā vā - āyṷṣaḥ prā॒ṇa - mindro̭ dadhī॒co -dḙvāsu॒rā-ssa pra॒jāpa̭tiḥ॒ - sa sa̭mu॒dro - ye vai ca॒tvāra॒ - stasyāvā̭co॒ dvāda̭śa)
(a॒gneḥ kṛtti̭kā - devagṛ॒hā - ṛ॒tame॒va - vai᳚śvade॒vena॒ - te tada̭nta॒ - ta-mpa̭ñcada॒śena॒ - te bṛ̭ha॒tī e॒va dviṣa̭ṣṭiḥ)
(a॒gneḥ kṛtti̭kā॒ - ya u ̭cainame॒vaṃ-ve~da̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake pañcamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ |
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके पञ्चमः प्रपाठकः - नक्षत्रेष्टिकाण्डम्
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
अनुवाकं 1 - नक्षत्रेष्टकामन्त्राः, विकृतिरूपचयनगताः
अ॒ग्नेः कृत्ति॑काः । शु॒क्र-म्प॒रस्ता॒-ज्ज्योति॑-र॒वस्ता᳚त् ॥ प्र॒जाप॑ते रोहि॒णी । आपः॑ प॒रस्ता॒दोष॑धयो॒ ऽवस्ता᳚त् ॥ सोम॑स्येन्व॒का वित॑तानि । प॒रस्ता॒द्वय॑न्तो॒ ऽवस्ता᳚त् ॥ रु॒द्रस्य॑ बा॒हू । मृ॒ग॒यवः॑ प॒रस्ता᳚द्विक्षा॒रो॑-ऽवस्ता᳚त् ॥ अदि॑त्यै॒ पुन॑र्वसू । वातः॑ प॒रस्ता॑दा॒र्द्र-म॒वस्ता᳚त् ॥ 1 ॥
बृह॒स्पते᳚स्ति॒ष्यः॑ । जुह्व॑तः प॒रस्ता॒-द्यज॑माना अ॒वस्ता᳚त् ॥ स॒र्पाणा॑-माश्रे॒षाः । अ॒भ्या॒गच्छ॑न्तः प॒रस्ता॑दभ्या॒नृत्य॑न्तो॒-ऽवस्ता᳚त् ॥ पि॒तृ॒णा-म्म॒घाः । रु॒दन्तः॑ प॒रस्ता॑दपभ्र॒ग्ं॒शो॑-ऽवस्ता᳚त् ॥ अ॒र्य॒म्णः पूर्वे॒ फल्गु॑नी । जा॒या प॒रस्ता॑दृष॒भो॑-ऽवस्ता᳚त् ॥ भग॒स्योत्त॑रे । व॒ह॒तवः॑ प॒रस्ता॒द्वह॑माना अ॒वस्ता᳚त् ॥ 2 ॥
दे॒वस्य॑ सवि॒तुर्-हस्तः॑ । प्र॒स॒वः प॒रस्ता᳚-थ्स॒निर॒वस्ता᳚त् ॥ इन्द्र॑स्य चि॒त्रा । ऋ॒त-म्प॒रस्ता᳚-थ्स॒त्य-म॒वस्ता᳚त् ॥ वा॒यो-र्निष्ट्या᳚ व्र॒ततिः॑ । प॒रस्ता॒-दसि॑द्धि-र॒वस्ता᳚त् ॥ इ॒न्द्रा॒ग्नि॒यो-र्विशा॑खे । यु॒गानि॑ प॒रस्ता᳚त्-कृ॒षमा॑णा अ॒वस्ता᳚त् ॥ मि॒त्रस्या॑-नूरा॒धाः । अ॒भ्या॒रोह॑त्-प॒रस्ता॑-द॒भ्यारू॑ढ-म॒वस्ता᳚त् ॥ 3 ॥
इन्द्र॑स्य रोहि॒णी । शृ॒णत्-प॒रस्ता᳚त्-प्रतिशृ॒ण-द॒वस्ता᳚त् ॥ निर्-ऋ॑त्यै-मूल॒वर्ह॑णी । प्र॒ति॒भ॒ञ्जन्तः॑ प॒रस्ता᳚त्-प्रतिशृ॒णन्तो॒-ऽवस्ता᳚त् ॥ अ॒पा-म्पूर्वा॑ अषा॒ढाः । वर्चः॑ प॒रस्ता॒-थ्समि॑ति-र॒वस्ता᳚त् ॥ विश्वे॑षा-न्दे॒वाना॒-मुत्त॑राः । अ॒भि॒जय॑त्-प॒रस्ता॑-द॒भिजि॑त-म॒वस्ता᳚त् ॥ वि॒ष्णो᳚-श्श्रो॒णा पृ॒च्छमा॑नाः । प॒रस्ता॒त्-पन्था॑ अ॒वस्ता᳚त् ॥ 4 ॥
वसू॑ना॒ग्॒ श्रवि॑ष्ठाः । भू॒त-म्प॒रस्ता॒-द्भूति॑र॒वस्ता᳚त् ॥ इन्द्र॑स्य-श॒तभि॑षक् । वि॒श्वव्य॑चाः प॒रस्ता᳚-द्वि॒श्वक्षि॑ति-र॒वस्ता᳚त् ॥ अ॒जस्यैक॑पदः॒ पूर्वे᳚ प्रोष्ठप॒दाः । वै॒श्वा॒न॒र-म्प॒रस्ता᳚-द्वैश्वावस॒व-म॒वस्ता᳚त् ॥ अहे᳚र्बु॒ध्निय॒-स्योत्त॑रे । अ॒भि॒षि॒ञ्चन्तः॑ प॒रस्ता॑-दभिषु॒ण्वन्तो॒-ऽवस्ता᳚त् ॥ पू॒ष्णो रे॒वती᳚ । गावः॑ प॒रस्ता᳚-द्व॒थ्सा अ॒वस्ता᳚त् ॥ अ॒श्विनो॑रश्व॒युजौ᳚ । ग्रामः॑ प॒रस्ता॒थ्सेना॒ ऽवस्ता᳚त् ॥ य॒मस्या॑प॒भर॑णीः । अ॒प॒कर्ष॑न्तः प॒रस्ता॑-दप॒वह॑न्तो॒-ऽवस्ता᳚त् ॥ पू॒र्णा प॒श्चादु॒त पू॒र्णा पु॒रस्ता॒दुन्म॑ध्य॒तः पौ᳚र्णमा॒सी जि॑गाय । तस्या᳚-न्दे॒वा अधि॑ सं॒वँस॑न्त उत्त॒मे नाक॑ इ॒ह मा॑दयन्ताम् ॥, यत्ते॑ दे॒वा अद॑धु र्भाग॒धेय॒ममा॑वास्ये सं॒वँस॑न्तो महि॒त्वा । सानो॑ य॒ज्ञ-म्पि॑पृहि विश्ववारे र॒यि-न्नो॑ धेहि सुभगे सु॒वीर᳚म् ॥ ॥ 5 ॥
(आ॒र्द्रम॒वस्ता॒-द्- वह॑माना अ॒वस्ता॑ - द॒भ्यारू॑ढम॒वस्ता॒त् - पन्था॑ अ॒वस्ता᳚-द्- व॒थ्सा अ॒वस्ता॒-त्पञ्च॑ च) (अ. 1)
अनुवाकं 2 - कर्मानुष्ठानार्हः नक्षत्ररूपः पुण्यकालः
य-त्पुण्य॒-न्नक्ष॑त्रम् । त-द्ब-ट्कु॑र्वीतोपव्यु॒षम् । य॒दा वै सूर्य॑ उ॒देति॑ । अथ॒ नक्ष॑त्र॒-न्नैति॑ । याव॑ति॒ तत्र॒ सूर्यो॒ गच्छे᳚त् । यत्र॑ जघ॒न्य॑-म्पश्ये᳚त् । ताव॑ति कुर्वीत य-त्का॒री स्यात् । पु॒ण्या॒ह ए॒व कु॑रुते । ए॒वग्ं ह॒ वै य॒ज्ञेषु॑-ञ्च श॒तद्यु॑म्न-ञ्च मा॒थ्स्यो नि॑रवसाय॒या-ञ्च॑कार ॥ 6 ॥
यो वै न॑क्ष॒त्रिय॑-म्प्र॒जाप॑तिं॒-वेँद॑ । उ॒भयो॑रेनं-लोँ॒कयो᳚र्विदुः । हस्त॑ ए॒वास्य॒ हस्तः॑ । चि॒त्रा शिरः॑ । निष्ट्या॒ हृद॑यम् । ऊ॒रू विशा॑खे । प्र॒ति॒ष्ठा ऽनू॑रा॒धाः । ए॒ष वै न॑क्ष॒त्रियः॑ प्र॒जाप॑तिः । य ए॒वं-वेँद॑ । उ॒भयो॑रेनं-लोँ॒कयो᳚र्विदुः ॥ 7 ॥
अ॒स्मिग्ग्श्चा॒-मुष्मिग्ग्॑श्च ॥ या-ङ्का॒मये॑त दुहि॒तर॑-म्प्रि॒या स्या॒दिति॑ । ता-न्निष्ट्या॑या-न्दद्यात् । प्रि॒यैव भ॑वति । नेव॒ तु पुन॒राग॑च्छति ॥ अ॒भि॒जिन्नाम॒ नक्ष॑त्रम् । उ॒परि॑ष्टा-दषा॒ढाना᳚म् । अ॒वस्ता᳚च्छ्रो॒णायै᳚ । दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आसन्न् । ते दे॒वास्तस्मि॒-न्नक्ष॑त्रे॒-ऽभ्य॑जयन्न् ॥ 8 ॥
यद॒भ्यज॑यन्न् । तद॑भि॒जितो॑-ऽभिजि॒त्त्वम् । य-ङ्का॒मये॑ता-नपज॒य्य-ञ्ज॑ये॒दिति॑ । तमे॒तस्मि॒-न्नक्ष॑त्रे यातयेत् । अ॒न॒प॒ज॒य्यमे॒व ज॑यति । पा॒पप॑राजितमिव॒ तु ॥ प्र॒जाप॑तिः प॒शून॑सृजत । ते नक्ष॑त्र-न्नक्षत्र॒-मुपा॑तिष्ठन्त । ते स॒माव॑न्त ए॒वाभ॑वन्न् । ते रे॒वती॒-मुपा॑तिष्ठन्त ॥ 9 ॥
ते रे॒वत्या॒-म्प्राभ॑वन्न् । तस्मा᳚-द्रे॒वत्या᳚-म्पशू॒ना-ङ्कु॑र्वीत । य-त्किञ्चा᳚र्वा॒चीन॒ग्ं॒ सोमा᳚त् । प्रैव भ॑वन्ति ॥ स॒लि॒लं-वाँ इ॒दम॑न्त॒रासी᳚त् । यदत॑रन्न् । त-त्तार॑काणा-न्तारक॒त्वम् । यो वा इ॒ह यज॑ते । अ॒मुग्ं सलो॒क-न्न॑क्षते । तन्नक्ष॑त्राणा-न्नक्षत्र॒त्वम् ॥ 10 ॥
दे॒व॒गृ॒हा वै नक्ष॑त्राणि । य ए॒वं-वेँद॑ । गृ॒ह्ये॑व भ॑वति ॥ यानि॒ वा इ॒मानि॑ पृथि॒व्याश्चि॒त्राणि॑ । तानि॒ नक्ष॑त्राणि । तस्मा॑-दश्ली॒लना॑मग्ग्-श्चि॒त्रे । नाव॑स्ये॒न्न य॑जेत । यथा॑ पापा॒हे कु॑रु॒ते । ता॒दृगे॒व तत् ॥ दे॒व॒न॒क्ष॒त्राणि॒ वा अ॒न्यानि॑ ॥ 11 ॥
य॒म॒न॒क्ष॒त्राण्य॒न्यानि॑ । कृत्ति॑काः प्रथ॒मम् । विशा॑खे उत्त॒मम् । तानि॑ देवनक्ष॒त्राणि॑ । अ॒नू॒रा॒धाः प्र॑थ॒मम् । अ॒प॒भर॑णी-रुत्त॒मम् । तानि॑ यमनक्ष॒त्राणि॑ । यानि॑ देवनक्ष॒त्राणि॑ । तानि॒ दक्षि॑णेन॒ परि॑यन्ति । यानि॑ यमनक्ष॒त्राणि॑ ॥ 12 ॥
तान्युत्त॑रेण ॥ अन्वे॑षामरा॒थ्स्मेति॑ । तद॑नूरा॒धाः । ज्ये॒ष्ठमे॑षा-मवधि॒ष्मेति॑ । तज्ज्ये᳚ष्ठ॒घ्नी । मूल॑मेषामवृक्षा॒मेति॑ । त-न्मू॑ल॒वर्ह॑णी । यन्नास॑हन्त । तद॑षा॒ढाः । यदश्लो॑णत् ॥ 13 ॥
तच्छ्रो॒णा । यदशृ॑णोत् । तच्छ्रवि॑ष्ठाः । यच्छ॒त-मभि॑षज्यन्न् । तच्छ॒तभि॑षक् । प्रो॒ष्ठ॒प॒देषूद॑यच्छन्त । रे॒वत्या॑मरवन्त । अ॒श्व॒युजो॑रयुञ्जत । अ॒प॒भर॑णी॒ष्व पा॑वहन्न् । तानि॒ वा ए॒तानि॑ यमनक्ष॒त्राणि॑ ॥ यान्ये॒व दे॑वनक्ष॒त्राणि॑ । तेषु॑ कुर्वीत यत्का॒री स्यात् । पु॒ण्या॒ह ए॒व कु॑रुते ॥ 14 ॥
(च॒का॒ - रै॒वं-वेँदो॒भयो॑ रेनं-लोँ॒कयो᳚र्विदु - रजयन् - रे॒वती॒मुपा॑तिष्ठन्त - नक्षत्र॒त्व - म॒न्यानि॒ - यानि॑ यमनक्ष॒त्रा - ण्यश्लो॑ण--द्यमनक्ष॒त्राणि॒ त्रीणि॑ च) (अ. 2)
अनुवाकं 3 - कर्मानुष्ठानार्हः दिवसभागरूपः हेयोपादेयकाल विभागः
दे॒वस्य॑ सवि॒तुः प्रा॒तः प्र॑स॒वः प्रा॒णः । वरु॑णस्य सा॒यमा॑स॒वो॑-ऽपा॒नः ॥ य-त्प्र॑ती॒चीन॑-म्प्रात॒स्तना᳚त् । प्रा॒चीनग्ं॑ सङ्ग॒वात् । ततो॑ दे॒वा अ॑ग्निष्टो॒म-न्निर॑मिमत । तत्-तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒र्गः ॥ मि॒त्रस्य॑ सङ्ग॒वः । तत्-पुण्य॑-न्तेज॒स्व्यहः॑ ।
तस्मा॒त्तर्हि॑ प॒शवः॑ स॒माय॑न्ति ॥ य-त्प्र॑ती॒चीनग्ं॑ सङ्ग॒वात् ॥ 15 ॥
प्रा॒चीन॑-म्म॒द्ध्यन्दि॑नात् । ततो॑ दे॒वा उ॒क्थ्य॑-न्निर॑मिमत । तत्-तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒र्गः ॥ बृह॒स्पते᳚-र्म॒द्ध्यन्दि॑नः । तत्-पुण्य॑-न्तेज॒स्व्यहः॑ । तस्मा॒त्तर्हि॒ तेक्ष्णि॑ष्ठ-न्तपति ॥ यत्-प्र॑ती॒चीन॑-म्म॒द्ध्यन्दि॑नात् । प्रा॒चीन॑-मपरा॒ह्णात् । ततो॑ दे॒वा-ष्षो॑ड॒शिन॒-न्निर॑मिमत । तत्तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒र्गः ॥ 16 ॥
भग॑स्यापरा॒ह्णः । तत्-पुण्य॑-न्तेज॒स्व्यहः॑ । तस्मा॑दपरा॒ह्णे कु॑मा॒र्यो॑ भग॑मि॒च्छमा॑ना-श्चरन्ति ॥ यत्-प्र॑ती॒चीन॑मपरा॒ह्णात् । प्रा॒चीनग्ं॑ सा॒यात् । ततो॑ दे॒वा अ॑तिरा॒त्र-न्निर॑मिमत । तत्तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒र्गः ॥ वरु॑णस्य सा॒यम् । तत्-पुण्य॑-न्तेज॒स्व्यहः॑ । तस्मा॒त्तर्हि॒ नानृ॑तं-वँदेत् ॥ 17 ॥
ब्रा॒ह्म॒णो वा अ॑ष्टावि॒ग्ं॒शो नक्ष॑त्राणाम् । स॒मा॒नस्याह्नः॒ पञ्च॒ पुण्या॑नि॒ नक्ष॑त्राणि । च॒त्वार्य॑श्ली॒लानि॑ । तानि॒ नव॑ । यच्च॑ प॒रस्ता॒न्नक्ष॑त्राणां॒-यँच्चा॒वस्ता᳚त् । तान्येका॑दश । ब्रा॒ह्म॒णो द्वा॑द॒शः । य ए॒वं-विँ॒द्वान्-थ्सं॑वँथ्स॒रं-व्रँ॒त-ञ्चर॑ति । सं॒वँ॒थ्स॒रेणै॒वास्य॑ व्र॒त-ङ्गु॒प्त-म्भ॑वति ॥ स॒मा॒नस्याह्नः॒ पञ्च॒ पुण्या॑नि॒ नक्ष॑त्राणि । च॒त्वार्य॑श्ली॒लानि॑ । तानि॒ नव॑ । आ॒ग्ने॒यी रात्रिः॑ । ऐ॒न्द्रमहः॑ । तान्येका॑दश । आ॒दि॒त्यो द्वा॑द॒शः । य ए॒वं-विँ॒द्वान्-थ्सं॑वँथ्स॒रं-व्रँ॒त-ञ्चर॑ति । सं॒वँ॒थ्स॒रेणै॒वास्य॑ व्र॒त-ङ्गु॒प्त-म्भ॑वति ॥ 18 ॥
(स॒ङ्ग॒वाथ् - षो॑ड॒शिन॒-न्निर॑मिमत॒ तत्तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒गो - व॑दे-द्- भवति समा॒नस्याह्नः॒ पञ्च॒ पुण्या॑नि॒ नक्ष॑त्राण्य॒ष्टौ च॑) (अ. 3)
अनुवाकं 4 - सोमशेषभूता पात्रस्तुतिः.(आध्वरब्राह्मणशेषः)
ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । कति॒ पात्रा॑णि य॒ज्ञं-वँ॑ह॒न्तीति॑ । त्रयो॑द॒शेति॑ ब्रूयात् । स यद्ब्रू॒यात् । कस्तानि॒ निर॑मिमी॒तेति॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ ब्रूयात् । स यद्ब्रू॒यात् । कुत॒स्तानि॒ निर॑मिमी॒तेति॑ । आ॒त्मन॒ इति॑ । प्रा॒णा॒पा॒नाभ्या॑-मे॒वोपाग्॑-श्वन्तर्या॒मौ निर॑मिमीत ॥ 19 ॥
व्या॒नादु॑पाग्ंशु॒ सव॑नम् । वा॒च ऐ᳚न्द्रवाय॒वम् । द॒क्ष॒क्र॒तुभ्या᳚-म्मैत्रावरु॒णम् । श्रोत्रा॑दाश्वि॒नम् । चक्षु॑ष-श्शु॒क्रा म॒न्थिनौ᳚ । आ॒त्मन॑ आग्रय॒णम् । अङ्गे᳚भ्य उ॒क्थ्य᳚म् । आयु॑षो ध्रु॒वम् । प्र॒ति॒ष्ठाया॑ ऋतुपा॒त्रे ॥ य॒ज्ञं-वाँव त-म्प्र॒जाप॑ति॒-र्निर॑मिमीत । स निर्मि॑तो॒ नाद्ध्रि॑यत॒ सम॑व्लीयत । स ए॒ता-न्प्र॒जाप॑ति-रपिवा॒पान॑-पश्यत् । तान्निर॑वपत् । तैर्वै स य॒ज्ञमप्य॑वपत् । यद॑पिवा॒पा भव॑न्ति । य॒ज्ञस्य॒ धृत्या॒ असं॑व्लँयाय ॥ 20 ॥
(उ॒पा॒ग्॒श्व॒न्त॒र्या॒मौ निर॑मिमीता- मिमीत॒ षट् च॑) (अ. 4)
अनुवाकं 5 - चातुर्मास्यशेषा वपनमन्त्राः, (राजसूयब्राह्मणम्)
ऋ॒तमे॒व प॑रमे॒ष्ठि । ऋ॒त-न्नात्ये॑ति॒ कि-ञ्च॒न । ऋ॒ते स॑मु॒द्र आहि॑तः । ऋ॒ते भूमि॑रि॒यग्ग् श्रि॒ता । अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ । तप॒ आक्रा᳚न्त-मु॒ष्णिहा᳚ । शिर॒स्तप॒स्याहि॑तम् । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ तेज॑सा । ऋ॒तेना᳚स्य॒ निव॑र्तये । स॒त्येन॒ परि॑वर्तये ॥ 21 ॥
तप॑सा॒-ऽस्यानु॑वर्तये । शि॒वेना॒स्योप॑वर्तये । श॒ग्मेना᳚स्या॒-भिव॑र्तये । तदृ॒त-न्त-थ्स॒त्यम् । त-द्व्र॒त-न्तच्छ॑केयम् । तेन॑ शकेय॒-न्तेन॑ राद्ध्यासम् ॥ य-द्घ॒र्मः प॒र्यव॑र्तयत् । अन्ता᳚-न्पृथि॒व्या दि॒वः । अ॒ग्निरीशा॑न॒ ओज॑सा । वरु॑णो धी॒तिभिः॑ स॒ह ॥ 22 ॥
इन्द्रो॑ म॒रुद्भि॒-स्सखि॑भि-स्स॒ह ॥ अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ । तप॒ आक्रा᳚न्त-मु॒ष्णिहा᳚ । शिर॒स्तप॒स्याहि॑तम् । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ तेज॑सा । ऋ॒तेना᳚स्य॒ निव॑र्तये । स॒त्येन॒ परि॑वर्तये । तप॑सा॒ ऽस्यानु॑वर्तये । शि॒वेना॒स्योप॑वर्तये । श॒ग्मेना᳚स्या॒भिव॑र्तये ॥ 23 ॥
तदृ॒त-न्त-थ्स॒त्यम् । त-द्व्र॒त-न्तच्छ॑केयम् । तेन॑ शकेय॒-न्तेन॑ राद्ध्यासम् ॥ यो अ॒स्याः पृ॑थि॒व्यास्त्व॒चि । नि॒व॒र्तय॒त्योष॑धीः । अ॒ग्निरीशा॑न॒ ओज॑सा । वरु॑णो धी॒तिभिः॑ स॒ह । इन्द्रो॑ म॒रुद्भि॒-स्सखि॑भि-स्स॒ह ॥ अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ । तप॒ आक्रा᳚न्त-मु॒ष्णिहा᳚ ॥ 24 ॥
शिर॒स्तप॒स्याहि॑तम् । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ तेज॑सा । ऋ॒तेना᳚स्य॒ निव॑र्तये । स॒त्येन॒ परि॑वर्तये । तप॑सा॒ ऽस्यानु॑वर्तये । शि॒वेना॒स्योप॑वर्तये । श॒ग्मेना᳚स्या॒-भिव॑र्तये । तदृ॒त-न्त-थ्स॒त्यम् । त-द्व॒त-न्तच्छ॑केयम् । तेन॑ शकेय॒-न्तेन॑ राद्ध्यासम् ॥ 25 ॥
एक॒-म्मास॒-मुद॑सृजत् । प॒र॒मे॒ष्ठी प्र॒जाभ्यः॑ । तेना᳚भ्यो॒ मह॒ आव॑हत् । अ॒मृत॒-म्मर्त्या᳚भ्यः । प्र॒जामनु॒ प्रजा॑यसे । तदु॑ ते मर्त्या॒मृत᳚म् । येन॒ मासा॑ अर्धमा॒साः । ऋ॒तवः॑ परिवथ्स॒राः । येन॒ ते ते᳚ प्रजापते । ई॒जा॒नस्य॒ न्यव॑र्तयन्न् ॥ 26 ॥
तेना॒हम॒स्य ब्रह्म॑णा । निव॑र्तयामि जी॒वसे᳚ ॥ अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ । तप॒ आक्रा᳚न्त-मु॒ष्णिहा᳚ । शिर॒स्तप॒स्याहि॑तम् । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ तेज॑सा । ऋ॒तेना᳚स्य॒ निव॑र्तये । स॒त्येन॒ परि॑वर्तये । तप॑सा॒ ऽस्यानु॑वर्तये । शि॒वेना॒स्योप॑वर्तये । श॒ग्मेना᳚स्या॒भिव॑र्तये । तदृ॒त-न्त-थ्स॒त्यम् । त-द्व्र॒त-न्तच्छ॑केयम् । तेन॑ शकेय॒-न्तेन॑ राद्ध्यासम् ॥ 27 ॥
(परि॑वर्तये - स॒हा - भिव॑र्तय - उ॒ष्णिहा॑ - राद्ध्यासं॒ - न्यव॑र्तय॒न् - नुप॑वर्तये च॒त्वारि॑ च) (अ. 5)
अनुवाकं 6 - चातुर्मास्यशेषा वपनविधिः (राजसूयब्राह्मणम्)
दे॒वा वै य-द्य॒ज्ञे ऽकु॑र्वत । तदसु॑रा अकुर्वत । ते-ऽसु॑रा ऊ॒र्ध्व-म्पृ॒ष्ठेभ्यो॒ नाप॑श्यन्न् । ते केशा॒नग्रे॑-ऽवपन्त । अथ॒ श्मश्रू॑णि । अथो॑पप॒क्षौ । तत॒स्ते-ऽवा᳚ञ्च आयन्न् । परा॑-ऽभवन्न् । यस्यै॒वं-वँप॑न्ति । अवां॑एति ॥ 28 ॥
अथो॒ परै॒व भ॑वति । अथ॑ दे॒वा ऊ॒र्ध्व-म्पृ॒ष्ठेभ्यो॑-ऽपश्यन्न् । त उ॑पप॒क्षावग्रे॑-ऽवपन्त । अथ॒ श्मश्रू॑णि । अथ॒ केशान्॑ । तत॒स्ते॑-ऽभवन्न् । सु॒व॒र्गं-लोँ॒कमा॑यन्न् । यस्यै॒वं-वँप॑न्ति । भव॑त्या॒त्मना᳚ । अथो॑ सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति ॥ 29 ॥
अथै॒त-न्मनु॑-र्व॒प्त्रे मि॑थु॒न-म॑पश्यत् । स श्मश्रू॒ण्यग्रे॑-ऽवपत । अथो॑पप॒क्षौ । अथ॒ केशान्॑ । ततो॒ वै स प्राजा॑यत प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । यस्यै॒वं-वँप॑न्ति । प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्मिथु॒नै-र्जा॑यते ॥ दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आसन्न् । ते सं॑वँथ्स॒रे व्याय॑च्छन्त । ता-न्दे॒वाश्चा॑तु-र्मा॒स्यैरे॒वाभि प्रायु॑ञ्जत ॥ 30 ॥
वै॒श्व॒दे॒वेन॑ च॒तुरो॑ मा॒सो॑-ऽवृञ्ज॒तेन्द्र॑राजानः । ताञ्छी॒र्॒षन्नि चाव॑र्तयन्त॒ परि॑ च । व॒रु॒ण॒ प्र॒घा॒सै-श्च॒तुरो॑ मा॒सो॑-ऽवृञ्जत॒ वरु॑णराजानः । ताञ्छी॒र्॒षन्नि चाव॑र्तयन्त॒ परि॑ च । सा॒क॒मे॒धैश्च॒तुरो॑ मा॒सो॑-ऽवृञ्जत॒ सोम॑राजानः । ताञ्छी॒र॒.षन्नि चाव॑र्तयन्त॒ परि॑ च । या सं॑वँथ्स॒र उ॑पजी॒वा ऽऽसी᳚त् । तामे॑षा-मवृञ्जत । ततो॑ दे॒वा अभ॑वन्न् । परा-ऽसु॑राः ॥ 31 ॥
य ए॒वं-विँ॒द्वाग्-श्चा॑तुर्मा॒स्यै-र्यज॑ते । भ्रातृ॑व्यस्यै॒व मा॒सो वृ॒क्त्वा । शी॒र्॒षन्नि च॑ व॒र्तय॑ते॒ परि॑ च । यैषा सं॑वँथ्स॒र उ॑पजी॒वा । वृ॒ङ्क्ते ता-म्भ्रातृ॑व्यस्य । क्षु॒धा ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यः॒ परा॑ भवति ॥ लो॒हि॒ता॒य॒सेन॒ निव॑र्तयते । यद्वा इ॒माम॒ग्निर्-ऋ॒तावाग॑ते निव॒र्तय॑ति । ए॒तदे॒वैनाग्ं॑ रू॒प-ङ्कृ॒त्वा निव॑र्तयति । सा तत॒-श्श्व-श्श्वो॒ भूय॑सी॒ भव॑न्त्येति ॥ 32 ॥
प्रजा॑यते । य ए॒वं-विँ॒द्वाँल्लो॑हिताय॒सेन॑ निव॒र्तय॑ते । ए॒तदे॒व रू॒प-ङ्कृ॒त्वा निव॑र्तयते । स तत॒-श्श्व-श्श्वो॒ भूया॒न्-भव॑न्नेति । प्रैव जा॑यते ॥ त्रे॒ण्या श॑ल॒ल्या निव॑र्तयेत । त्रीणि॑ त्रीणि॒ वै दे॒वाना॑मृ॒द्धानि॑ । त्रीणि॒ छन्दाग्ं॑सि । त्रीणि॒ सव॑नानि । त्रय॑ इ॒मे लो॒काः ॥ 33 ॥
ऋ॒द्ध्यामे॒व त-द्वी॒र्य॑ ए॒षु लो॒केषु॒ प्रति॑ तिष्ठति ॥ यच्चा॑तुर्मास्यया॒-ज्या᳚त्मनो॒ नाव॒द्येत् । दे॒वेभ्य॒ आवृ॑श्च्येत । च॒तृ॒षु च॑तृषु॒ मासे॑षु॒ निव॑र्तयेत । प॒रोक्ष॑मे॒व त-द्दे॒वेभ्य॑ आ॒त्मनो-ऽव॑द्य॒त्यना᳚ व्रस्काय ॥ दे॒वानां॒-वाँ ए॒ष आनी॑तः । यश्चा॑तुर्मास्यया॒जी । य ए॒वं-विँ॒द्वान्नि च॑ व॒र्तय॑ते॒ परि॑ च । दे॒वता॑ ए॒वाप्ये॑ति । नास्य॑ रु॒द्रः प्र॒जा-म्प॒शू-न॒भिम॑न्यते ॥ 34 ॥
(ए॒त्ये॒- त्य॒ - यु॒ञ्ज॒ता - सु॑रा - एति - लो॒का - म॑न्यते) (अ. 6)
अनुवाकं 7 - अग्निचयनशेषा इष्टकोपधानमन्त्राः, तत्र सन्तत्याख्येष्टकामन्त्राः
आयु॑षः प्रा॒णग्ं सन्त॑नु । प्रा॒णाद॑पा॒नग्ं सन्त॑नु । अ॒पा॒ना-द्व्या॒नग्ं सन्त॑नु । व्या॒नाच्चक्षु॒-स्सन्त॑नु । चक्षु॑ष॒-श्श्रोत्र॒ग्ं॒ सन्त॑नु । श्रोत्रा॒-न्मन॒-स्सन्त॑नु । मन॑सो॒ वाच॒ग्ं॒ सन्त॑नु । वा॒च आ॒त्मान॒ग्ं॒ सन्त॑नु । आ॒त्मनः॑ पृथि॒वीग्ं सन्त॑नु । पृ॒थि॒व्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ सन्त॑नु । अ॒न्तरि॑क्षा॒-द्दिव॒ग्ं॒ सन्त॑नु ।दिव॒-स्सुव॒-स्सन्त॑नु ॥ 35 ॥
(अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ सन्त॑नु॒ द्वे च॑) (अ. 7)
अनुवाकं 8 - अग्निचयनशेषा थर्वशिरो-ऽभिधानानामिष्टकाना-म्मन्त्राः
इन्द्रो॑ दधी॒चो अ॒स्थभिः॑ । वृ॒त्राण्य प्र॑तिष्कुतः । ज॒घान॑ नव॒ तीर्नव॑ ॥ इ॒च्छन्नश्व॑स्य॒ यच्छिरः॑ । पर्व॑ते॒ष्वप॑ श्रितम् । त-द्वि॑दच्छर्य॒णाव॑ति ॥ अत्रा ह ॒गोरम॑न्वत । नाम॒ त्वष्टु॑रपी॒च्य᳚म् । इ॒त्था च॒न्द्रम॑सो गृ॒हे ॥ इन्द्र॒मिद्गा॒थिनो॑ बृ॒हत् ॥ 36 ॥
इन्द्र॑म॒र्केभि॑र॒र्किणः॑ । इन्द्रं॒-वाँणी॑रनूषत ॥ इन्द्र॒ इद्धर्यो॒-स्सचा᳚ । सम्मि॑श्ल॒ आव॑चो॒ युजा᳚ । इन्द्रो॑ व॒ज्री हि॑र॒ण्ययः॑ ॥ इन्द्रो॑ दी॒र्घाय॒ चक्ष॑से । आ सूर्यग्ं॑ रोहय-द्दि॒वि । वि गोभि॒रद्रि॑मैरयत् ॥ इन्द्र॒ वाजे॑षु नो अव । स॒हस्र॑ प्रधनेषु च ॥ 37 ॥
उ॒ग्र उ॒ग्राभि॑रू॒तिभिः॑ ॥ तमिन्द्रं॑-वाँजयामसि । म॒हे वृ॒त्राय॒ हन्त॑वे । स वृषा॑ वृष॒भो भु॑वत् ॥ इन्द्र॒-स्सदाम॑ने कृ॒तः । ओजि॑ष्ठ॒-स्स बले॑ हि॒तः । द्यु॒म्नी श्लो॒की स सौ॒म्यः॑ ॥ गि॒रा वज्रो॒ न सम्भृ॑तः । सब॑लो॒ अन॑पच्युतः । व॒व॒क्षु-रु॒ग्रो अस्तृ॑तः ॥ 38 ॥
(बृ॒ह- च्चा - स्तृ॑तः) (अ. 8)
अनुवाकं 9 - सोमशेषभूता इष्टयः. (आध्वरब्राह्मणम्)
दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आसन्न् । स प्र॒जाप॑ति॒रिन्द्र॑-ञ्ज्ये॒ष्ठ-म्पु॒त्रमप॒ न्य॑धत्त । नेदे॑न॒मसु॑रा॒ बली॑याग्ं सो-ऽहन॒न्निति॑ । प्र॒ह्रादो॑ ह॒ वै का॑याध॒वः । वि॒रोच॑न॒ग्ग्॒ स्व-म्पु॒त्रमप॒ न्य॑धत्त । नेदे॑न-न्दे॒वा अ॑हन॒न्निति॑ । ते दे॒वाः प्र॒जाप॑ति-मुपस॒मेत्यो॑चुः । नारा॒जक॑स्य यु॒द्धम॑स्ति । इन्द्र॒मन्वि॑च्छा॒मेति॑ । तं-यँ॑ज्ञक्र॒तुभि॒-रन्वै᳚च्छन्न् ॥ 39 ॥
तं-यँ॑ज्ञक्र॒तुभि॒र्नान्व॑विन्दन्न् । तमिष्टि॑भि॒-रन्वै᳚च्छन्न् । तमिष्टि॑भि॒-रन्व॑विन्दन्न् । तदिष्टी॑ना-मिष्टि॒त्वम् । एष्ट॑यो ह॒ वै नाम॑ । ता इष्ट॑य॒ इत्याच॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ तस्मा॑ ए॒तमा᳚ग्नावैष्ण॒व-मेका॑दशकपाल-न्दीक्ष॒णीय॒-न्निर॑वपन्न् । तद॑प॒द्रुत्या॑तन्वत । तान्प॑त्नी संयाँ॒जान्त॒ उपा॑नयन्न् ॥ 40 ॥
ते तद॑-न्तमे॒व कृ॒त्वोद॑द्रवन्न् ॥ ते प्रा॑य॒णीय॑म॒भि स॒मारो॑हन्न् । तद॑प॒द्रुत्या॑तन्वत । ताञ्छं॒य्वँ॑न्त॒ उपा॑नयन्न् । ते तद॑तम्मे॒व कृ॒त्वोद॑द्रवन्न् ॥ त आ॑ति॒थ्यम॒भि स॒मारो॑हन्न् । तद॑प॒द्रुत्या॑तन्वत । तानिडा᳚न्त॒ उपा॑नयन्न् । ते तद॑तम्मे॒व कृ॒त्वोद॑द्रवन्न् । तस्मा॑ दे॒ता ए॒तद॑न्ता॒ इष्ट॑य॒-स्सन्ति॑ष्ठन्ते ॥ 41 ॥
ए॒वग्ं हि दे॒वा अकु॑र्वत । इति॑ दे॒वा अ॑कुर्वत । इत्यु॒ वै म॑नु॒ष्याः᳚ कुर्वते ॥ ते दे॒वा ऊ॑चुः । यद्वा इ॒दमु॒च्चै-र्य॒ज्ञेन॒ चरा॑म । तन्नो-ऽसु॑राः पा॒प्मा-ऽनु॑विन्दन्ति । उ॒पा॒ग्ं॒शू॑प॒सदा॑ चराम । तथा॒ नो-ऽसु॑राः पा॒प्मा नानु॑वेथ्स्य॒न्तीति॑ । त उ॑पा॒ग्ं॒शू॑प॒सद॑-मतन्वत । ति॒स्र ए॒व सा॑मिधे॒नीर॒नूच्य॑ ॥ 42 ॥
स्रु॒वेणा॑घा॒र-मा॒घार्य॑ । ति॒स्रः परा॑ची॒-राहु॑तीर्-हु॒त्वा । स्रु॒वेणो॑प॒सद॑-ञ्जुह॒वाञ्च॑क्रुः । उ॒ग्रं-वँचो॒ अपा॑वधी-न्त्वे॒षं-वँचो॒ अपा॑वधी॒ग्॒ स्वाहेति॑ । अ॒श॒न॒या॒पि॒पा॒से ह॒ वा उ॒ग्रं-वँचः॑ । एन॑श्च॒ वैर॑हत्य-ञ्च त्वे॒षं-वँचः॑ । ए॒तग्ं ह॒ वाव तच्च॑तुर्धाविहि॒त-म्पा॒प्मान॑-न्दे॒वा अप॑जघ्निरे ॥ तथो॑ ए॒वैतदे॑वं॒-विँद्यज॑मानः । ति॒स्र ए॒व सा॑मिधे॒नीर॒नूच्य॑ । स्रु॒वेणा॑घा॒र-मा॒घार्य॑ ॥ 43 ॥
ति॒स्रः परा॑ची॒राहु॑तीर्-हु॒त्वा । स्रु॒वेणो॑प॒सद॑-ञ्जुहोति । उ॒ग्रं-वँचो॒ अपा॑वधी-न्त्वे॒षं-वँचो॒ अपा॑वधी॒ग्॒ स्वाहेति॑ । अ॒श॒न॒या॒पि॒पा॒से ह॒ वा उ॒ग्रं-वँचः॑ । एन॑श्च॒ वैर॑हत्य-ञ्च त्वे॒षं-वँचः॑ । ए॒तमे॒व तच्च॑तुर्धा-विहि॒त-म्पा॒प्मानं॒-यँज॑मा॒नो-ऽप॑हते ॥ ते॑-ऽभि॒नीयै॒वाहः॑ प॒शुमा-ऽल॑भन्त । अह्न॑ ए॒व त-द्दे॒वा अव॑र्ति-म्पा॒प्मान॑-म्मृ॒त्युमप॑जघ्निरे । तेना॑भि॒नीये॑व॒ रात्रेः॒ प्राच॑रन्न् । रात्रि॑या ए॒व त-द्दे॒वा अव॑र्ति-म्पा॒प्मान॑-म्मृ॒त्युमप॑जघ्निरे ॥ 44 ॥
तस्मा॑दभि॒नीयै॒वाहः॑ प॒शुमाल॑भेत । अह्न॑ ए॒व त-द्यज॑मा॒नो ऽव॑र्ति-म्पा॒प्मान॒-म्भ्रातृ॑व्या॒नप॑नुदते । तेना॑भि॒नीये॑व॒ रात्रेः॒ प्रच॑रेत् । रात्रि॑या ए॒व त-द्यज॑मा॒नो ऽव॑र्ति-म्पा॒प्मान॒-म्भ्रातृ॑व्या॒नप॑नुदते ॥ स ए॒ष उ॑पवस॒थीये ऽह॑न्-द्विदेव॒त्यः॑ प॒शुराल॑भ्यते । द्व॒यं-वाँ अ॒स्मिन् ँलो॒के यज॑मानः । अस्थि॑ च मा॒ग्ं॒स-ञ्च॑ । अस्थि॑ चै॒व तेन॑ मा॒ग्ं॒स-ञ्च॒ यज॑मान॒-स्सग्ग् स्कु॑रुते ॥ ता वा ए॒ताः पञ्च॑ दे॒वताः᳚ । अ॒ग्नीषोमा॑-व॒ग्नि-र्मि॒त्रावरु॑णौ ॥ 45 ॥
प॒ञ्च॒प॒ञ्ची वै यज॑मानः । त्वम्मा॒ग्ं॒ सग्ग् स्नावास्थि॑ म॒ज्जा । ए॒तमे॒व तत्प॑ञ्चधा विहि॒तमा॒त्मानं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति । भे॒ष॒जता॑यै निर्वरुण॒त्वाय॑ ॥ तग्ं स॒प्तभि॒-श्छन्दो॑भिः प्रा॒तर॑ह्वयन्न् । तस्मा᳚थ्स॒प्त च॑तुरुत्त॒राणि॒ छन्दाग्ं॑सि प्रातरनुवा॒के-ऽनू᳚च्यन्ते ॥ तमे॒तयो॑-पस॒मेत्यो-पा॑सीदन्न् । उपा᳚स्मै गायता नर॒ इति॑ । तस्मा॑ दे॒तया॑ बहिष्पवमा॒न उ॑प॒सद्यः॑ ॥ 46 ॥
(ऐ॒च्छ॒न् - न॒न॒य॒ग्ग्॒ - स्ति॒ष्ठ॒न्ते॒ - ऽनूच्या॒ - नूच्य॑ स्रु॒वेणा॑घा॒रमा॒घार्य॒ - रात्रि॑या ए॒व त-द्दे॒वा अव॑र्ति-म्पा॒प्मानं॑ मृ॒त्युमप॑जघ्निरे - मि॒त्रावरु॑णौ॒ - +नव॑ च ) (अ. 9)
(दे॒वा यज॑मानो दे॒वा दे॒वा यज॑मानो॒ यज॑मानो-ऽलभन्त॒ प्राच॑रँल्लभेत॒ प्रच॑रे॒दाल॑भ॒न्ताल॑भेत मृ॒त्युमप॑जघ्निरे॒ भ्रातृ॑व्यान्)
अनुवाकं 10 - त्रिवृदादिस्तोमरूपाणि सोमङ्गानि. (आध्वरब्राह्मणम्)
स स॑मु॒द्र उ॑त्तर॒तः प्राज्व॑ल-द्भूम्य॒न्तेन॑ । ए॒ष वाव स स॑मु॒द्रः । यच्चात्वा॑लः । ए॒ष उ॑ वे॒व स भू᳚म्य॒न्तः । यद्वे᳚द्य॒न्तः । तदे॒तत्-त्रि॑श॒ल-न्त्रि॑पूरु॒षम् । तस्मा॒त्-त-न्त्रि॑वित॒स्त-ङ्ख॑नन्ति ॥ स सु॑वर्णरज॒ताभ्या᳚-ङ्कु॒शीभ्या॒-म्परि॑गृहीत आसीत् । तं-यँद॒स्या अद्ध्य॒जन॑यन्न् । तस्मा॑दादि॒त्यः ॥ 47 ॥
अथ॒ य-थ्सु॑वर्णरज॒ताभ्या᳚-ङ्कु॒शीभ्या॒-म्परि॑गृहीत॒ आसी᳚त् । सा-ऽस्य॑ कौशि॒कता᳚ ॥ त-न्त्रि॒वृता॒-ऽभि प्रास्तु॑वत । त-न्त्रि॒वृता ऽऽद॑दत । त-न्त्रि॒वृता ऽऽह॑रन्न् । याव॑ती त्रि॒वृतो॒ मात्रा᳚ ॥ त-म्प॑ञ्चद॒शेना॒भि प्रास्तु॑वत । त-म्प॑ञ्चद॒शेनाद॑दत । त-म्प॑ञ्चद॒शेनाह॑रन्न् । याव॑ती पञ्चद॒शस्य॒ मात्रा᳚ ॥ 48 ॥
तग्ं स॑प्तद॒शेना॒भि प्रास्तु॑वत । तग्ं स॑प्तद॒शेनाद॑दत । तग्ं स॑प्तद॒शेनाह॑रन्न् । याव॑ती सप्तद॒शस्य॒ मात्रा᳚ । तस्य॑ सप्तद॒शेन॑ ह्रि॒यमा॑णस्य॒ तेजो॒ हरो॑-ऽपतत् । तमे॑कवि॒ग्ं॒ शेना॒भि प्रास्तु॑वत । तमे॑कवि॒ग्ं॒शेनाद॑दत । तमे॑कवि॒ग्ं॒शेनाह॑रन्न् । याव॑त्येकवि॒ग्ं॒शस्य॒ मात्रा᳚ ॥ ते यत्-त्रि॒वृता᳚ स्तु॒वते᳚ ॥ 49 ॥
त्रि॒वृतै॒व त-द्यज॑मान॒माद॑दते । त-न्त्रि॒वृतै॒व ह॑रन्ति । याव॑ती त्रि॒वृतो॒ मात्रा᳚ । अ॒ग्निर्वै त्रि॒वृत् । याव॒द्वा अ॒ग्नेर्दह॑तो धू॒म उ॒देत्यानु॒व्येति॑ । ताव॑ती त्रि॒वृतो॒ मात्रा᳚ । अ॒ग्नेरे॒वैन॒-न्तत् । मात्रा॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता᳚-ङ्गमयन्ति ॥ अथ॒ यत्प॑ञ्चद॒शेन॑ स्तु॒वते᳚ । प॒ञ्च॒द॒शेनै॒व त-द्यज॑मान॒-माद॑दते ॥ 50 ॥
त-म्प॑ञ्चद॒शेनै॒व ह॑रन्ति । याव॑ती पञ्चद॒शस्य॒ मात्रा᳚ । च॒न्द्रमा॒ वै प॑ञ्चद॒शः । ए॒ष हि प॑ञ्चद॒श्याम॑पक्षी॒यते᳚ । प॒ञ्च॒दश्या-मा॑पू॒र्यते᳚ । च॒न्द्रम॑स ए॒वैन॒-न्तत् । मात्रा॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता᳚-ङ्गमयन्ति । अथ॒ यथ्स॑प्तद॒शेन॑ स्तु॒वते᳚ । स॒प्त॒द॒शेनै॒व त-द्यज॑मान॒माद॑दते । तग्ं स॑प्तद॒शेनै॒व ह॑रन्ति ॥ 51 ॥
याव॑ती सप्तद॒शस्य॒ मात्रा᳚ । प्र॒जाप॑ति॒र्वै स॑प्तद॒शः । प्र॒जाप॑तेरे॒वैन॒-न्तत् । मात्रा॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता᳚-ङ्गमयन्ति । अथ॒ यदे॑कवि॒ग्ं॒शेन॑ स्तु॒वते᳚ । ए॒क॒वि॒ग्ं॒शेनै॒व त-द्यज॑मान॒-माद॑दते । तमे॑कवि॒ग्ं॒शेनै॒व ह॑रन्ति । याव॑त्येकवि॒ग्ं॒शस्य॒ मात्रा᳚ । अ॒सौ वा आ॑दि॒त्य ए॑कवि॒ग्ं॒शः । आ॒दि॒त्यस्यै॒वैन॒-न्तत् ॥ 52 ॥
मात्रा॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता᳚-ङ्गमयन्ति ॥ ते कु॒श्यौ᳚ । व्य॑घ्नन्न् । ते अ॑होरा॒त्रे अ॑भवताम् । अह॑रे॒व सु॒वर्णा॑ ऽभवत् । र॒ज॒ता रात्रिः॑ । स यदा॑दि॒त्य उ॒देति॑ । ए॒तामे॒व तथ्सु॒वर्णा᳚-ङ्कु॒शीमनु॒ समे॑ति । अथ॒ यद॑स्त॒मेति॑ । ए॒तामे॒व त-द्र॑ज॒ता-ङ्कु॒शीमनु॒ संविँ॑शति ॥ प्र॒ह्रादो॑ ह॒ वै का॑याध॒वः । वि॒रोच॑न॒ग्ग्॒ स्व-म्पु॒त्रमुदा᳚स्यत् । स प्र॑द॒रो॑-ऽभवत् । तस्मा᳚-त्प्रद॒रादु॑द॒क-न्नाचा॑मेत् ॥ 53 ॥
(आ॒दि॒त्यः - प॑ञ्चद॒शस्य॒ मात्रा᳚ - स्तु॒वते॑ - पञ्चद॒शेनै॒व त-द्यज॑मान॒माद॑दते - सप्तद॒शेनै॒व ह॑रन् - त्यादि॒त्यस्यै॒वैन॒न्त-द्॒ वि॑शति च॒त्वारि॑ च) (अ. 10)
अनुवाकं 11 - सवनीयपशुपुरोडाशाः (आध्वरब्राह्मणम्)
ये वै च॒त्वार॒-स्स्तोमाः᳚ । कृ॒त-न्तत् । अथ॒ ये पञ्च॑ । कलि॒-स्सः । तस्मा॒च्चतु॑ष्टोमः । तच्चतु॑ष्टोमस्य चतुष्टोम॒त्वम् ॥ तदा॑हुः । क॒त॒मानि॒ तानि॒ ज्योतीग्ं॑षि । य ए॒तस्य॒ स्तोमा॒ इति॑ । त्रि॒वृत्-प॑ञ्चद॒श-स्स॑प्तद॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शः ॥ 54 ॥
ए॒तानि॒ वाव तानि॒ ज्योतीग्ं॑षि । य ए॒तस्य॒ स्तोमाः᳚ ॥ सो᳚-ऽब्रवीत् । स॒प्त॒द॒शेन॑ ह्रि॒यमा॑णो॒ व्य॑लेशिषि । भि॒षज्य॑त॒ मेति॑ । तम॒श्विनौ॑ धा॒नाभि॑-रभिषज्यताम् । पू॒षा क॑र॒म्भेण॑ । भार॑ती परिवा॒पेण॑ । मि॒त्रावरु॑णौ पय॒स्य॑या ॥ तदा॑हुः ॥ 55 ॥
यद॒श्विभ्या᳚-न्धा॒नाः । पू॒ष्णः क॑र॒म्भः । भार॑त्यै परिवा॒पः । मि॒त्रावरु॑णयोः पय॒स्या-ऽथ॑ । कस्मा॑दे॒तेषाग्ं॑ ह॒विषा॒मिन्द्र॑मे॒व य॑ज॒न्तीति॑ । ए॒ता ह्ये॑न-न्दे॒वता॒ इति॑ ब्रूयात् । ए॒तैर्-ह॒विर्भि॒-रभि॑षज्य॒ग्ग्॒-स्तस्मा॒दिति॑ ॥ तं-वँस॑वो॒-ऽष्टाक॑पालेन प्रातस्सव॒ने॑-ऽभिषज्यन्न् । रु॒द्रा एका॑दशकपालेन॒ माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । विश्वे॑ दे॒वा द्वाद॑शकपालेन तृतीयसव॒ने ॥ 56 ॥
स यद॒ष्टाक॑पाला-न्प्रातस्सव॒ने कु॒र्यात् । एका॑दशकपाला॒-न्माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । द्वाद॑शकपालाग् स्तृतीय सव॒ने । विलो॑म॒ त-द्य॒ज्ञस्य॑ क्रियेत । एका॑दशकपालाने॒व प्रा॑तस्सव॒ने कु॑र्यात् । एका॑दशकपाला॒-न्माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । एका॑दशकपालाग् स्तृतीय सव॒ने । य॒ज्ञस्य॑ सलोम॒त्वाय॑ ॥ तदा॑हुः । य-द्वसू॑ना-म्प्रातस्सव॒नम् । रु॒द्राणा॒-म्माद्ध्य॑न्दिन॒ग्ं॒ सव॑नम् । विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-न्तृतीयसव॒नम् । अथ॒ कस्मा॑दे॒तेषाग्ं॑ ह॒विषा॒मिन्द्र॑मे॒व य॑ज॒न्तीति॑ । ए॒ता ह्ये॑न-न्दे॒वता॒ इति॑ ब्रूयात् । ए॒तैर्-ह॒विर्भि॒रभि॑षज्य॒ग्ग्॒ स्तस्मा॒दिति॑ ॥ 57 ॥
(ए॒क॒वि॒ग्ं॒श-आ॑हु-स्तृतीयसव॒ने-प्रा॑तस्सव॒न-म्पञ्च॑ च) (अ. 11)
अनुवाकं 12 - सप्तछन्दांसि प्रपञ्च्यन्ते (आध्वरब्राह्मणम्)
तस्यावा॑चो-ऽवपा॒दाद॑बिभयुः । तमे॒तेषु॑ स॒प्तसु॒ छन्दः॑ स्वश्रयन्न् । यदश्र॑यन्न् । तच्छ्रा॑य॒न्तीय॑स्य श्रायन्तीय॒त्वम् । यदवा॑रयन्न् । त-द्वा॑रव॒न्तीय॑स्य वारवन्तीय॒त्वम् ॥ तस्यावा॑च ए॒वाव॑पा॒दाद॑बिभयुः । तस्मा॑ ए॒तानि॑ स॒प्त च॑तुरुत्त॒राणि॒ छन्दा॒ग्॒स्युपा॑दधुः । तेषा॒मति॒ त्रीण्य॑रिच्यन्त । न त्रीण्युद॑भवन्न् ॥ 58 ॥
स बृ॑ह॒तीमे॒वा-स्पृ॑शत् । द्वाभ्या॑म॒क्षरा᳚भ्याम् । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॑मे॒व ॥ तदा॑हुः । क॒त॒मा सा दे॒वाक्ष॑रा बृह॒ती । यस्या॒-न्त-त्प्र॒त्यति॑ष्ठत् । द्वाद॑श पौर्णमा॒स्यः॑ । द्वाद॒शाष्ट॑काः । द्वाद॑शामावा॒स्याः᳚ । ए॒षा वाव सा दे॒वाक्ष॑रा बृह॒ती ॥ 59 ॥
यस्या॒-न्त-त्प्र॒त्यति॑ष्ठ॒दिति॑ ॥ यानि॑ च॒ छन्दाग्॑-स्य॒त्यरि॑च्यन्त । यानि॑ च॒ नोदभ॑वन्न् । तानि॒ निर्वी᳚र्याणि ही॒नान्य॑मन्यन्त । सा ऽब्र॑वी-द्बृह॒ती । मामे॒व भू॒त्वा । मामुप॒ सग्ग् श्र॑य॒तेति॑ । च॒तुर्भि॑र॒क्षरै॑-रनु॒ष्टुग्-बृ॑ह॒ती-न्नोद॑भवत् । च॒तुर्भि॑र॒क्षरैः᳚ प॒ङ्क्ति-र्बृ॑ह॒ती-मत्य॑रिच्यत । तस्या॑मे॒तानि॑ च॒त्वार्य॒क्षरा᳚ण्य-प॒च्छिद्या॑-दधात् ॥ 60 ॥
ते बृ॑ह॒ती ए॒व भू॒त्वा । बृ॒ह॒तीमुप॒ सम॑श्रयताम् ॥ अ॒ष्टा॒भि-र॒क्षरै॑रु॒ष्णिग्-बृ॑ह॒ती-न्नोद॑भवत् । अ॒ष्टा॒भिर॒क्षरै᳚स्त्रि॒ष्टुग्-बृ॑ह॒ती-मत्य॑रिच्यत । तस्या॑मे॒ता-न्य॒ष्टाव॒क्षरा᳚ण्य-प॒च्छिद्या॑दधात् । ते बृ॑ह॒ती ए॒व भू॒त्वा । बृ॒ह॒तीमुप॒ सम॑श्रयताम् । द्वा॒द॒शभि॑-र॒क्षरै᳚-र्गाय॒त्री-बृ॑ह॒ती-न्नोद॑भवत् । द्वा॒द॒शभि॑-र॒क्षरै॒-र्जग॑ती-बृह॒ती-मत्य॑रिच्यत । तस्या॑मे॒तानि॒ द्वाद॑शा॒क्षरा᳚ण्य-प॒च्छिद्या॑दधात् ॥ 61 ॥
ते बृ॑ह॒ती ए॒व भू॒त्वा । बृ॒ह॒तीमुप॒ सम॑श्रयताम् ॥ सो᳚-ऽब्रवीत्-प्र॒जाप॑तिः । छन्दाग्ं॑सि॒ रथो॑ मे भवत । यु॒ष्माभि॑-र॒हमे॒त-मद्ध्वा॑न॒मनु॒ सञ्च॑रा॒णीति॑ । तस्य॑ गाय॒त्री च॒ जग॑ती च प॒क्षाव॑भवताम् । उ॒ष्णिक्च॑ त्रि॒ष्टुप्च॒ प्रष्ट्यौ᳚ । अ॒नु॒ष्टुप्च॑ प॒ङ्क्तिश्च॒ धुर्यौ᳚ । बृ॒ह॒त्ये॑वोद्धिर॑भवत् । स ए॒त-ञ्छ॑न्दोर॒थमा॒स्थाय॑ । ए॒तमद्ध्वा॑न॒मनु॒ सम॑चरत् । ए॒तग्ं ह॒ वै छ॑न्दोर॒थमा॒स्थाय॑ । ए॒तमद्ध्वा॑न॒मनु॒ सञ्च॑रति । येनै॒ष ए॒त-थ्स॒चंर॑ति । य ए॒वं-विँ॒द्वान्-थ्सोमे॑न॒ यज॑ते । य उ॑चैनमे॒वं-वेँद॑ ॥ 62 ॥
(अ॒भ॒व॒न् - वाव सा दे॒वाक्ष॑रा बृह॒ - त्य॑दधा॒-द्- द्वाद॑शा॒क्षरा᳚ण्यप॒च्छिद्या॑दधा - दा॒स्थाय॒ षट्च॑) (अ. 12)
(अ॒ग्नेः कृत्ति॑का॒ - य-त्पुण्यं॑ - दे॒वस्य॑ सवि॒तु--र् ब्र॑ह्मवा॒दिनः॒ क - त्यृ॒तमे॒व - दे॒वा वा - आयु॑षः प्रा॒ण - मिन्द्रो॑ दधी॒चो -दे॑वासु॒रा-स्स प्र॒जाप॑तिः॒ - स स॑मु॒द्रो - ये वै च॒त्वार॒ - स्तस्यावा॑चो॒ द्वाद॑श)
(अ॒ग्नेः कृत्ति॑का - देवगृ॒हा - ऋ॒तमे॒व - वै᳚श्वदे॒वेन॒ - ते तद॑न्त॒ - त-म्प॑ञ्चद॒शेन॒ - ते बृ॑ह॒ती ए॒व द्विष॑ष्टिः)
(अ॒ग्नेः कृत्ति॑का॒ - य उ ॑चैनमे॒वं-वेँद॑)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके पञ्चमः प्रपाठक-स्समाप्तः ।
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake pañcamaḥ prapāṭhakaḥ - nakṣatreṣṭikāṇḍam
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1 - nakṣatreṣṭakāmantrāḥ, vikṛtirūpacayanagatāḥ
a॒gneḥ kṛtti̭kāḥ | śu॒kra-mpa॒rastā॒-jjyoti̭-ra॒vastā᳚t || pra॒jāpa̭te rohi॒ṇī | āpaḥ̭ pa॒rastā॒doṣa̭dhayo॒ 'vastā᳚t || soma̭syenva॒kā vita̭tāni | pa॒rastā॒dvaya̭nto॒ 'vastā᳚t || ru॒drasya̭ bā॒hū | mṛ॒ga॒yavaḥ̭ pa॒rastā᳚dvikṣā॒ro̭-'vastā᳚t || adi̭tyai॒ puna̭rvasū | vātaḥ̭ pa॒rastā̭dā॒rdra-ma॒vastā᳚t || 1 ||
bṛha॒spate᳚sti॒ṣyaḥ̭ | juhva̭taḥ pa॒rastā॒-dyaja̭mānā a॒vastā᳚t || sa॒rpāṇā̭-māśre॒ṣāḥ | a॒bhyā॒gaccha̭ntaḥ pa॒rastā̭dabhyā॒nṛtya̭nto॒-'vastā᳚t || pi॒tṛ॒ṇā-mma॒ghāḥ | ru॒dantaḥ̭ pa॒rastā̭dapabhra॒gṃ॒śo̭-'vastā᳚t || a॒rya॒mṇaḥ pūrve॒ phalgṷnī | jā॒yā pa॒rastā̭dṛṣa॒bho̭-'vastā᳚t || bhaga॒syotta̭re | va॒ha॒tavaḥ̭ pa॒rastā॒dvaha̭mānā a॒vastā᳚t || 2 ||
de॒vasya̭ savi॒tur-hastaḥ̭ | pra॒sa॒vaḥ pa॒rastā᳚-thsa॒nira॒vastā᳚t || indra̭sya ci॒trā | ṛ॒ta-mpa॒rastā᳚-thsa॒tya-ma॒vastā᳚t || vā॒yo-rniṣṭyā᳚ vra॒tatiḥ̭ | pa॒rastā॒-dasi̭ddhi-ra॒vastā᳚t || i॒ndrā॒gni॒yo-rviśā̭khe | yu॒gāni̭ pa॒rastā᳚t-kṛ॒ṣamā̭ṇā a॒vastā᳚t || mi॒trasyā̭-nūrā॒dhāḥ | a॒bhyā॒roha̭t-pa॒rastā̭-da॒bhyārṷ̄ḍha-ma॒vastā᳚t || 3 ||
indra̭sya rohi॒ṇī | śṛ॒ṇat-pa॒rastā᳚t-pratiśṛ॒ṇa-da॒vastā᳚t || nir-ṛ̭tyai-mūla॒varha̭ṇī | pra॒ti॒bha॒ñjantaḥ̭ pa॒rastā᳚t-pratiśṛ॒ṇanto॒-'vastā᳚t || a॒pā-mpūrvā̭ aṣā॒ḍhāḥ | varcaḥ̭ pa॒rastā॒-thsami̭ti-ra॒vastā᳚t || viśvḙṣā-nde॒vānā॒-mutta̭rāḥ | a॒bhi॒jaya̭t-pa॒rastā̭-da॒bhiji̭ta-ma॒vastā᳚t || vi॒ṣṇo᳚-śśro॒ṇā pṛ॒cchamā̭nāḥ | pa॒rastā॒t-panthā̭ a॒vastā᳚t || 4 ||
vasṷ̄nā॒g॒ śravi̭ṣṭhāḥ | bhū॒ta-mpa॒rastā॒-dbhūti̭ra॒vastā᳚t || indra̭sya-śa॒tabhi̭ṣak | vi॒śvavya̭cāḥ pa॒rastā᳚-dvi॒śvakṣi̭ti-ra॒vastā᳚t || a॒jasyaika̭padaḥ॒ pūrve᳚ proṣṭhapa॒dāḥ | vai॒śvā॒na॒ra-mpa॒rastā᳚-dvaiśvāvasa॒va-ma॒vastā᳚t || ahe᳚rbu॒dhniya॒-syotta̭re | a॒bhi॒ṣi॒ñcantaḥ̭ pa॒rastā̭-dabhiṣu॒ṇvanto॒-'vastā᳚t || pū॒ṣṇo re॒vatī᳚ | gāvaḥ̭ pa॒rastā᳚-dva॒thsā a॒vastā᳚t || a॒śvino̭raśva॒yujau᳚ | grāmaḥ̭ pa॒rastā॒thsenā॒ 'vastā᳚t || ya॒masyā̭pa॒bhara̭ṇīḥ | a॒pa॒karṣa̭ntaḥ pa॒rastā̭-dapa॒vaha̭nto॒-'vastā᳚t || pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā॒dunma̭dhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyā᳚-nde॒vā adhi̭ saṃ॒va~sa̭nta utta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām ||, yattḙ de॒vā ada̭dhu rbhāga॒dheya॒mamā̭vāsye saṃ॒va~sa̭nto mahi॒tvā | sāno̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yi-nno̭ dhehi subhage su॒vīra᳚m || || 5 ||
(ā॒rdrama॒vastā॒-d- vaha̭mānā a॒vastā̭ - da॒bhyārṷ̄ḍhama॒vastā॒t - panthā̭ a॒vastā᳚-d- va॒thsā a॒vastā॒-tpañca̭ ca) (a. 1)
anuvākaṃ 2 - karmānuṣṭhānārhaḥ nakṣatrarūpaḥ puṇyakālaḥ
ya-tpuṇya॒-nnakṣa̭tram | ta-dba-ṭkṷrvītopavyu॒ṣam | ya॒dā vai sūrya̭ u॒deti̭ | atha॒ nakṣa̭tra॒-nnaiti̭ | yāva̭ti॒ tatra॒ sūryo॒ gacche᳚t | yatra̭ jagha॒nya̭-mpaśye᳚t | tāva̭ti kurvīta ya-tkā॒rī syāt | pu॒ṇyā॒ha e॒va kṷrute | e॒vagṃ ha॒ vai ya॒jñeṣṷ-ñca śa॒tadyṷmna-ñca mā॒thsyo ni̭ravasāya॒yā-ñca̭kāra || 6 ||
yo vai na̭kṣa॒triya̭-mpra॒jāpa̭tiṃ॒-ve~da̭ | u॒bhayo̭renaṃ-lo~॒kayo᳚rviduḥ | hasta̭ e॒vāsya॒ hastaḥ̭ | ci॒trā śiraḥ̭ | niṣṭyā॒ hṛda̭yam | ū॒rū viśā̭khe | pra॒ti॒ṣṭhā 'nṷ̄rā॒dhāḥ | e॒ṣa vai na̭kṣa॒triyaḥ̭ pra॒jāpa̭tiḥ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | u॒bhayo̭renaṃ-lo~॒kayo᳚rviduḥ || 7 ||
a॒smiggścā॒-muṣmigg̭śca || yā-ṅkā॒mayḙta duhi॒tara̭-mpri॒yā syā॒diti̭ | tā-nniṣṭyā̭yā-ndadyāt | pri॒yaiva bha̭vati | neva॒ tu puna॒rāga̭cchati || a॒bhi॒jinnāma॒ nakṣa̭tram | u॒pari̭ṣṭā-daṣā॒ḍhānā᳚m | a॒vastā᳚cchro॒ṇāyai᳚ | de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | te de॒vāstasmi॒-nnakṣa̭tre॒-'bhya̭jayann || 8 ||
yada॒bhyaja̭yann | tada̭bhi॒jito̭-'bhiji॒ttvam | ya-ṅkā॒mayḙtā-napaja॒yya-ñja̭ye॒diti̭ | tame॒tasmi॒-nnakṣa̭tre yātayet | a॒na॒pa॒ja॒yyame॒va ja̭yati | pā॒papa̭rājitamiva॒ tu || pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata | te nakṣa̭tra-nnakṣatra॒-mupā̭tiṣṭhanta | te sa॒māva̭nta e॒vābha̭vann | te re॒vatī॒-mupā̭tiṣṭhanta || 9 ||
te re॒vatyā॒-mprābha̭vann | tasmā᳚-dre॒vatyā᳚-mpaśū॒nā-ṅkṷrvīta | ya-tkiñcā᳚rvā॒cīna॒gṃ॒ somā᳚t | praiva bha̭vanti || sa॒li॒laṃ-vā~ i॒dama̭nta॒rāsī᳚t | yadata̭rann | ta-ttāra̭kāṇā-ntāraka॒tvam | yo vā i॒ha yaja̭te | a॒mugṃ salo॒ka-nna̭kṣate | tannakṣa̭trāṇā-nnakṣatra॒tvam || 10 ||
de॒va॒gṛ॒hā vai nakṣa̭trāṇi | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | gṛ॒hyḙva bha̭vati || yāni॒ vā i॒māni̭ pṛthi॒vyāści॒trāṇi̭ | tāni॒ nakṣa̭trāṇi | tasmā̭-daślī॒lanā̭magg-ści॒tre | nāva̭sye॒nna ya̭jeta | yathā̭ pāpā॒he kṷru॒te | tā॒dṛge॒va tat || de॒va॒na॒kṣa॒trāṇi॒ vā a॒nyāni̭ || 11 ||
ya॒ma॒na॒kṣa॒trāṇya॒nyāni̭ | kṛtti̭kāḥ pratha॒mam | viśā̭khe utta॒mam | tāni̭ devanakṣa॒trāṇi̭ | a॒nū॒rā॒dhāḥ pra̭tha॒mam | a॒pa॒bhara̭ṇī-rutta॒mam | tāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ | yāni̭ devanakṣa॒trāṇi̭ | tāni॒ dakṣi̭ṇena॒ pari̭yanti | yāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ || 12 ||
tānyutta̭reṇa || anvḙṣāmarā॒thsmeti̭ | tada̭nūrā॒dhāḥ | jye॒ṣṭhamḙṣā-mavadhi॒ṣmeti̭ | tajjye᳚ṣṭha॒ghnī | mūla̭meṣāmavṛkṣā॒meti̭ | ta-nmṷ̄la॒varha̭ṇī | yannāsa̭hanta | tada̭ṣā॒ḍhāḥ | yadaślo̭ṇat || 13 ||
tacchro॒ṇā | yadaśṛ̭ṇot | tacchravi̭ṣṭhāḥ | yaccha॒ta-mabhi̭ṣajyann | taccha॒tabhi̭ṣak | pro॒ṣṭha॒pa॒deṣūda̭yacchanta | re॒vatyā̭maravanta | a॒śva॒yujo̭rayuñjata | a॒pa॒bhara̭ṇī॒ṣva pā̭vahann | tāni॒ vā e॒tāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ || yānye॒va dḙvanakṣa॒trāṇi̭ | teṣṷ kurvīta yatkā॒rī syāt | pu॒ṇyā॒ha e॒va kṷrute || 14 ||
(ca॒kā॒ - rai॒vaṃ-ve~do॒bhayo̭ renaṃ-lo~॒kayo᳚rvidu - rajayan - re॒vatī॒mupā̭tiṣṭhanta - nakṣatra॒tva - ma॒nyāni॒ - yāni̭ yamanakṣa॒trā - ṇyaślo̭ṇa--dyamanakṣa॒trāṇi॒ trīṇi̭ ca) (a. 2)
anuvākaṃ 3 - karmānuṣṭhānārhaḥ divasabhāgarūpaḥ heyopādeyakāla vibhāgaḥ
de॒vasya̭ savi॒tuḥ prā॒taḥ pra̭sa॒vaḥ prā॒ṇaḥ | varṷṇasya sā॒yamā̭sa॒vo̭-'pā॒naḥ || ya-tpra̭tī॒cīna̭-mprāta॒stanā᳚t | prā॒cīnagṃ̭ saṅga॒vāt | tato̭ de॒vā a̭gniṣṭo॒ma-nnira̭mimata | tat-tadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || mi॒trasya̭ saṅga॒vaḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ |
tasmā॒ttarhi̭ pa॒śavaḥ̭ sa॒māya̭nti || ya-tpra̭tī॒cīnagṃ̭ saṅga॒vāt || 15 ||
prā॒cīna̭-mma॒ddhyandi̭nāt | tato̭ de॒vā u॒kthya̭-nnira̭mimata | tat-tadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || bṛha॒spate᳚-rma॒ddhyandi̭naḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā॒ttarhi॒ tekṣṇi̭ṣṭha-ntapati || yat-pra̭tī॒cīna̭-mma॒ddhyandi̭nāt | prā॒cīna̭-maparā॒hṇāt | tato̭ de॒vā-ṣṣo̭ḍa॒śina॒-nnira̭mimata | tattadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || 16 ||
bhaga̭syāparā॒hṇaḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā̭daparā॒hṇe kṷmā॒ryo̭ bhaga̭mi॒cchamā̭nā-ścaranti || yat-pra̭tī॒cīna̭maparā॒hṇāt | prā॒cīnagṃ̭ sā॒yāt | tato̭ de॒vā a̭tirā॒tra-nnira̭mimata | tattadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || varṷṇasya sā॒yam | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā॒ttarhi॒ nānṛ̭taṃ-va~det || 17 ||
brā॒hma॒ṇo vā a̭ṣṭāvi॒gṃ॒śo nakṣa̭trāṇām | sa॒mā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇi | ca॒tvārya̭ślī॒lāni̭ | tāni॒ nava̭ | yacca̭ pa॒rastā॒nnakṣa̭trāṇāṃ॒-ya~ccā॒vastā᳚t | tānyekā̭daśa | brā॒hma॒ṇo dvā̭da॒śaḥ | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsaṃ̭va~thsa॒raṃ-vra~॒ta-ñcara̭ti | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsya̭ vra॒ta-ṅgu॒pta-mbha̭vati || sa॒mā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇi | ca॒tvārya̭ślī॒lāni̭ | tāni॒ nava̭ | ā॒gne॒yī rātriḥ̭ | ai॒ndramahaḥ̭ | tānyekā̭daśa | ā॒di॒tyo dvā̭da॒śaḥ | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsaṃ̭va~thsa॒raṃ-vra~॒ta-ñcara̭ti | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsya̭ vra॒ta-ṅgu॒pta-mbha̭vati || 18 ||
(sa॒ṅga॒vāth - ṣo̭ḍa॒śina॒-nnira̭mimata॒ tattadātta̭vīrya-nnirmā॒go - va̭de-d- bhavati samā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇya॒ṣṭau ca̭) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - somaśeṣabhūtā pātrastutiḥ.(ādhvarabrāhmaṇaśeṣaḥ)
bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | kati॒ pātrā̭ṇi ya॒jñaṃ-va~̭ha॒ntīti̭ | trayo̭da॒śeti̭ brūyāt | sa yadbrū॒yāt | kastāni॒ nira̭mimī॒teti̭ | pra॒jāpa̭ti॒riti̭ brūyāt | sa yadbrū॒yāt | kuta॒stāni॒ nira̭mimī॒teti̭ | ā॒tmana॒ iti̭ | prā॒ṇā॒pā॒nābhyā̭-me॒vopāg̭-śvantaryā॒mau nira̭mimīta || 19 ||
vyā॒nādṷpāgṃśu॒ sava̭nam | vā॒ca ai᳚ndravāya॒vam | da॒kṣa॒kra॒tubhyā᳚-mmaitrāvaru॒ṇam | śrotrā̭dāśvi॒nam | cakṣṷṣa-śśu॒krā ma॒nthinau᳚ | ā॒tmana̭ āgraya॒ṇam | aṅge᳚bhya u॒kthya᳚m | āyṷṣo dhru॒vam | pra॒ti॒ṣṭhāyā̭ ṛtupā॒tre || ya॒jñaṃ-vā~va ta-mpra॒jāpa̭ti॒-rnira̭mimīta | sa nirmi̭to॒ nāddhri̭yata॒ sama̭vlīyata | sa e॒tā-npra॒jāpa̭ti-rapivā॒pāna̭-paśyat | tānnira̭vapat | tairvai sa ya॒jñamapya̭vapat | yada̭pivā॒pā bhava̭nti | ya॒jñasya॒ dhṛtyā॒ asaṃ̭vla~yāya || 20 ||
(u॒pā॒g॒śva॒nta॒ryā॒mau nira̭mimītā- mimīta॒ ṣaṭ ca̭) (a. 4)
anuvākaṃ 5 - cāturmāsyaśeṣā vapanamantrāḥ, (rājasūyabrāhmaṇam)
ṛ॒tame॒va pa̭rame॒ṣṭhi | ṛ॒ta-nnātyḙti॒ ki-ñca॒na | ṛ॒te sa̭mu॒dra āhi̭taḥ | ṛ॒te bhūmi̭ri॒yagg śri॒tā | a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye || 21 ||
tapa̭sā॒-'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒-bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || ya-dgha॒rmaḥ pa॒ryava̭rtayat | antā᳚-npṛthi॒vyā di॒vaḥ | a॒gnirīśā̭na॒ oja̭sā | varṷṇo dhī॒tibhiḥ̭ sa॒ha || 22 ||
indro̭ ma॒rudbhi॒-ssakhi̭bhi-ssa॒ha || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒bhiva̭rtaye || 23 ||
tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || yo a॒syāḥ pṛ̭thi॒vyāstva॒ci | ni॒va॒rtaya॒tyoṣa̭dhīḥ | a॒gnirīśā̭na॒ oja̭sā | varṷṇo dhī॒tibhiḥ̭ sa॒ha | indro̭ ma॒rudbhi॒-ssakhi̭bhi-ssa॒ha || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ || 24 ||
śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒-bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dva॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || 25 ||
eka॒-mmāsa॒-muda̭sṛjat | pa॒ra॒me॒ṣṭhī pra॒jābhyaḥ̭ | tenā᳚bhyo॒ maha॒ āva̭hat | a॒mṛta॒-mmartyā᳚bhyaḥ | pra॒jāmanu॒ prajā̭yase | tadṷ te martyā॒mṛta᳚m | yena॒ māsā̭ ardhamā॒sāḥ | ṛ॒tavaḥ̭ parivathsa॒rāḥ | yena॒ te te᳚ prajāpate | ī॒jā॒nasya॒ nyava̭rtayann || 26 ||
tenā॒hama॒sya brahma̭ṇā | niva̭rtayāmi jī॒vase᳚ || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || 27 ||
(pari̭vartaye - sa॒hā - bhiva̭rtaya - u॒ṣṇihā̭ - rāddhyāsaṃ॒ - nyava̭rtaya॒n - nupa̭vartaye ca॒tvāri̭ ca) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - cāturmāsyaśeṣā vapanavidhiḥ (rājasūyabrāhmaṇam)
de॒vā vai ya-dya॒jñe 'kṷrvata | tadasṷrā akurvata | te-'sṷrā ū॒rdhva-mpṛ॒ṣṭhebhyo॒ nāpa̭śyann | te keśā॒nagrḙ-'vapanta | atha॒ śmaśrṷ̄ṇi | atho̭papa॒kṣau | tata॒ste-'vā᳚ñca āyann | parā̭-'bhavann | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | avāṃ̭eti || 28 ||
atho॒ parai॒va bha̭vati | atha̭ de॒vā ū॒rdhva-mpṛ॒ṣṭhebhyo̭-'paśyann | ta ṷpapa॒kṣāvagrḙ-'vapanta | atha॒ śmaśrṷ̄ṇi | atha॒ keśāṋ | tata॒stḙ-'bhavann | su॒va॒rgaṃ-lo~॒kamā̭yann | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | bhava̭tyā॒tmanā᳚ | atho̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || 29 ||
athai॒ta-nmanṷ-rva॒ptre mi̭thu॒na-ma̭paśyat | sa śmaśrū॒ṇyagrḙ-'vapata | atho̭papa॒kṣau | atha॒ keśāṋ | tato॒ vai sa prājā̭yata pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate || de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | te saṃ̭va~thsa॒re vyāya̭cchanta | tā-nde॒vāścā̭tu-rmā॒syaire॒vābhi prāyṷñjata || 30 ||
vai॒śva॒de॒vena̭ ca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñja॒tendra̭rājānaḥ | tāñchī॒r॒ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | va॒ru॒ṇa॒ pra॒ghā॒sai-śca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñjata॒ varṷṇarājānaḥ | tāñchī॒r॒ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | sā॒ka॒me॒dhaiśca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñjata॒ soma̭rājānaḥ | tāñchī॒ra॒.ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | yā saṃ̭va~thsa॒ra ṷpajī॒vā ''sī᳚t | tāmḙṣā-mavṛñjata | tato̭ de॒vā abha̭vann | parā-'sṷrāḥ || 31 ||
ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg-ścā̭turmā॒syai-ryaja̭te | bhrātṛ̭vyasyai॒va mā॒so vṛ॒ktvā | śī॒r॒ṣanni ca̭ va॒rtaya̭te॒ pari̭ ca | yaiṣā saṃ̭va~thsa॒ra ṷpajī॒vā | vṛ॒ṅkte tā-mbhrātṛ̭vyasya | kṣu॒dhā 'sya॒ bhrātṛ̭vyaḥ॒ parā̭ bhavati || lo॒hi॒tā॒ya॒sena॒ niva̭rtayate | yadvā i॒māma॒gnir-ṛ॒tāvāga̭te niva॒rtaya̭ti | e॒tade॒vaināgṃ̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā niva̭rtayati | sā tata॒-śśva-śśvo॒ bhūya̭sī॒ bhava̭ntyeti || 32 ||
prajā̭yate | ya e॒vaṃ-vi~॒dvā~llo̭hitāya॒sena̭ niva॒rtaya̭te | e॒tade॒va rū॒pa-ṅkṛ॒tvā niva̭rtayate | sa tata॒-śśva-śśvo॒ bhūyā॒n-bhava̭nneti | praiva jā̭yate || tre॒ṇyā śa̭la॒lyā niva̭rtayeta | trīṇi̭ trīṇi॒ vai de॒vānā̭mṛ॒ddhāni̭ | trīṇi॒ chandāgṃ̭si | trīṇi॒ sava̭nāni | traya̭ i॒me lo॒kāḥ || 33 ||
ṛ॒ddhyāme॒va ta-dvī॒rya̭ e॒ṣu lo॒keṣu॒ prati̭ tiṣṭhati || yaccā̭turmāsyayā॒-jyā᳚tmano॒ nāva॒dyet | de॒vebhya॒ āvṛ̭ścyeta | ca॒tṛ॒ṣu ca̭tṛṣu॒ māsḙṣu॒ niva̭rtayeta | pa॒rokṣa̭me॒va ta-dde॒vebhya̭ ā॒tmano-'va̭dya॒tyanā᳚ vraskāya || de॒vānāṃ॒-vā~ e॒ṣa ānī̭taḥ | yaścā̭turmāsyayā॒jī | ya e॒vaṃ-vi~॒dvānni ca̭ va॒rtaya̭te॒ pari̭ ca | de॒vatā̭ e॒vāpyḙti | nāsya̭ ru॒draḥ pra॒jā-mpa॒śū-na॒bhima̭nyate || 34 ||
(e॒tye॒- tya॒ - yu॒ñja॒tā - sṷrā - eti - lo॒kā - ma̭nyate) (a. 6)
anuvākaṃ 7 - agnicayanaśeṣā iṣṭakopadhānamantrāḥ, tatra santatyākhyeṣṭakāmantrāḥ
āyṷṣaḥ prā॒ṇagṃ santa̭nu | prā॒ṇāda̭pā॒nagṃ santa̭nu | a॒pā॒nā-dvyā॒nagṃ santa̭nu | vyā॒nāccakṣu॒-ssanta̭nu | cakṣṷṣa॒-śśrotra॒gṃ॒ santa̭nu | śrotrā॒-nmana॒-ssanta̭nu | mana̭so॒ vāca॒gṃ॒ santa̭nu | vā॒ca ā॒tmāna॒gṃ॒ santa̭nu | ā॒tmanaḥ̭ pṛthi॒vīgṃ santa̭nu | pṛ॒thi॒vyā a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ santa̭nu | a॒ntari̭kṣā॒-ddiva॒gṃ॒ santa̭nu |diva॒-ssuva॒-ssanta̭nu || 35 ||
(a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ santa̭nu॒ dve ca̭) (a. 7)
anuvākaṃ 8 - agnicayanaśeṣā tharvaśiro-'bhidhānānāmiṣṭakānā-mmantrāḥ
indro̭ dadhī॒co a॒sthabhiḥ̭ | vṛ॒trāṇya pra̭tiṣkutaḥ | ja॒ghāna̭ nava॒ tīrnava̭ || i॒cchannaśva̭sya॒ yacchiraḥ̭ | parva̭te॒ṣvapa̭ śritam | ta-dvi̭daccharya॒ṇāva̭ti || atrā ha ॒gorama̭nvata | nāma॒ tvaṣṭṷrapī॒cya᳚m | i॒tthā ca॒ndrama̭so gṛ॒he || indra॒midgā॒thino̭ bṛ॒hat || 36 ||
indra̭ma॒rkebhi̭ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒-vā~ṇī̭ranūṣata || indra॒ iddharyo॒-ssacā᳚ | sammi̭śla॒ āva̭co॒ yujā᳚ | indro̭ va॒jrī hi̭ra॒ṇyayaḥ̭ || indro̭ dī॒rghāya॒ cakṣa̭se | ā sūryagṃ̭ rohaya-ddi॒vi | vi gobhi॒radri̭mairayat || indra॒ vājḙṣu no ava | sa॒hasra̭ pradhaneṣu ca || 37 ||
u॒gra u॒grābhi̭rū॒tibhiḥ̭ || tamindraṃ̭-vā~jayāmasi | ma॒he vṛ॒trāya॒ hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣa॒bho bhṷvat || indra॒-ssadāma̭ne kṛ॒taḥ | oji̭ṣṭha॒-ssa balḙ hi॒taḥ | dyu॒mnī ślo॒kī sa sau॒myaḥ̭ || gi॒rā vajro॒ na sambhṛ̭taḥ | saba̭lo॒ ana̭pacyutaḥ | va॒va॒kṣu-ru॒gro astṛ̭taḥ || 38 ||
(bṛ॒ha- ccā - stṛ̭taḥ) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - somaśeṣabhūtā iṣṭayaḥ. (ādhvarabrāhmaṇam)
de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | sa pra॒jāpa̭ti॒rindra̭-ñjye॒ṣṭha-mpu॒tramapa॒ nya̭dhatta | nedḙna॒masṷrā॒ balī̭yāgṃ so-'hana॒nniti̭ | pra॒hrādo̭ ha॒ vai kā̭yādha॒vaḥ | vi॒roca̭na॒gg॒ sva-mpu॒tramapa॒ nya̭dhatta | nedḙna-nde॒vā a̭hana॒nniti̭ | te de॒vāḥ pra॒jāpa̭ti-mupasa॒metyo̭cuḥ | nārā॒jaka̭sya yu॒ddhama̭sti | indra॒manvi̭cchā॒meti̭ | taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-ranvai᳚cchann || 39 ||
taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒rnānva̭vindann | tamiṣṭi̭bhi॒-ranvai᳚cchann | tamiṣṭi̭bhi॒-ranva̭vindann | tadiṣṭī̭nā-miṣṭi॒tvam | eṣṭa̭yo ha॒ vai nāma̭ | tā iṣṭa̭ya॒ ityāca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || tasmā̭ e॒tamā᳚gnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-ndīkṣa॒ṇīya॒-nnira̭vapann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tānpa̭tnī saṃyā~॒jānta॒ upā̭nayann || 40 ||
te tada̭-ntame॒va kṛ॒tvoda̭dravann || te prā̭ya॒ṇīya̭ma॒bhi sa॒māro̭hann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tāñchaṃ॒yva~̭nta॒ upā̭nayann | te tada̭tamme॒va kṛ॒tvoda̭dravann || ta ā̭ti॒thyama॒bhi sa॒māro̭hann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tāniḍā᳚nta॒ upā̭nayann | te tada̭tamme॒va kṛ॒tvoda̭dravann | tasmā̭ de॒tā e॒tada̭ntā॒ iṣṭa̭ya॒-ssanti̭ṣṭhante || 41 ||
e॒vagṃ hi de॒vā akṷrvata | iti̭ de॒vā a̭kurvata | ityu॒ vai ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ kurvate || te de॒vā ṷ̄cuḥ | yadvā i॒damu॒ccai-rya॒jñena॒ carā̭ma | tanno-'sṷrāḥ pā॒pmā-'nṷvindanti | u॒pā॒gṃ॒śṷ̄pa॒sadā̭ carāma | tathā॒ no-'sṷrāḥ pā॒pmā nānṷvethsya॒ntīti̭ | ta ṷpā॒gṃ॒śṷ̄pa॒sada̭-matanvata | ti॒sra e॒va sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ || 42 ||
sru॒veṇā̭ghā॒ra-mā॒ghārya̭ | ti॒sraḥ parā̭cī॒-rāhṷtīr-hu॒tvā | sru॒veṇo̭pa॒sada̭-ñjuha॒vāñca̭kruḥ | u॒graṃ-va~co॒ apā̭vadhī-ntve॒ṣaṃ-va~co॒ apā̭vadhī॒g॒ svāheti̭ | a॒śa॒na॒yā॒pi॒pā॒se ha॒ vā u॒graṃ-va~caḥ̭ | ena̭śca॒ vaira̭hatya-ñca tve॒ṣaṃ-va~caḥ̭ | e॒tagṃ ha॒ vāva tacca̭turdhāvihi॒ta-mpā॒pmāna̭-nde॒vā apa̭jaghnire || tatho̭ e॒vaitadḙvaṃ॒-vi~dyaja̭mānaḥ | ti॒sra e॒va sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ | sru॒veṇā̭ghā॒ra-mā॒ghārya̭ || 43 ||
ti॒sraḥ parā̭cī॒rāhṷtīr-hu॒tvā | sru॒veṇo̭pa॒sada̭-ñjuhoti | u॒graṃ-va~co॒ apā̭vadhī-ntve॒ṣaṃ-va~co॒ apā̭vadhī॒g॒ svāheti̭ | a॒śa॒na॒yā॒pi॒pā॒se ha॒ vā u॒graṃ-va~caḥ̭ | ena̭śca॒ vaira̭hatya-ñca tve॒ṣaṃ-va~caḥ̭ | e॒tame॒va tacca̭turdhā-vihi॒ta-mpā॒pmānaṃ॒-ya~ja̭mā॒no-'pa̭hate || tḙ-'bhi॒nīyai॒vāhaḥ̭ pa॒śumā-'la̭bhanta | ahna̭ e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmāna̭-mmṛ॒tyumapa̭jaghnire | tenā̭bhi॒nīyḙva॒ rātreḥ॒ prāca̭rann | rātri̭yā e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmāna̭-mmṛ॒tyumapa̭jaghnire || 44 ||
tasmā̭dabhi॒nīyai॒vāhaḥ̭ pa॒śumāla̭bheta | ahna̭ e॒va ta-dyaja̭mā॒no 'va̭rti-mpā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭nudate | tenā̭bhi॒nīyḙva॒ rātreḥ॒ praca̭ret | rātri̭yā e॒va ta-dyaja̭mā॒no 'va̭rti-mpā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭nudate || sa e॒ṣa ṷpavasa॒thīye 'ha̭n-dvideva॒tyaḥ̭ pa॒śurāla̭bhyate | dva॒yaṃ-vā~ a॒smin ~lo॒ke yaja̭mānaḥ | asthi̭ ca mā॒gṃ॒sa-ñca̭ | asthi̭ cai॒va tena̭ mā॒gṃ॒sa-ñca॒ yaja̭māna॒-ssagg skṷrute || tā vā e॒tāḥ pañca̭ de॒vatāḥ᳚ | a॒gnīṣomā̭-va॒gni-rmi॒trāvarṷṇau || 45 ||
pa॒ñca॒pa॒ñcī vai yaja̭mānaḥ | tvammā॒gṃ॒ sagg snāvāsthi̭ ma॒jjā | e॒tame॒va tatpa̭ñcadhā vihi॒tamā॒tmānaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati | bhe॒ṣa॒jatā̭yai nirvaruṇa॒tvāya̭ || tagṃ sa॒ptabhi॒-śchando̭bhiḥ prā॒tara̭hvayann | tasmā᳚thsa॒pta ca̭turutta॒rāṇi॒ chandāgṃ̭si prātaranuvā॒ke-'nū᳚cyante || tame॒tayo̭-pasa॒metyo-pā̭sīdann | upā᳚smai gāyatā nara॒ iti̭ | tasmā̭ de॒tayā̭ bahiṣpavamā॒na ṷpa॒sadyaḥ̭ || 46 ||
(ai॒ccha॒n - na॒na॒ya॒gg॒ - sti॒ṣṭha॒nte॒ - 'nūcyā॒ - nūcya̭ sru॒veṇā̭ghā॒ramā॒ghārya॒ - rātri̭yā e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmānaṃ̭ mṛ॒tyumapa̭jaghnire - mi॒trāvarṷṇau॒ - +nava̭ ca ) (a. 9)
(de॒vā yaja̭māno de॒vā de॒vā yaja̭māno॒ yaja̭māno-'labhanta॒ prāca̭ra~llabheta॒ praca̭re॒dāla̭bha॒ntāla̭bheta mṛ॒tyumapa̭jaghnire॒ bhrātṛ̭vyān)
anuvākaṃ 10 - trivṛdādistomarūpāṇi somaṅgāni. (ādhvarabrāhmaṇam)
sa sa̭mu॒dra ṷttara॒taḥ prājva̭la-dbhūmya॒ntena̭ | e॒ṣa vāva sa sa̭mu॒draḥ | yaccātvā̭laḥ | e॒ṣa ṷ ve॒va sa bhū᳚mya॒ntaḥ | yadve᳚dya॒ntaḥ | tade॒tat-tri̭śa॒la-ntri̭pūru॒ṣam | tasmā॒t-ta-ntri̭vita॒sta-ṅkha̭nanti || sa sṷvarṇaraja॒tābhyā᳚-ṅku॒śībhyā॒-mpari̭gṛhīta āsīt | taṃ-ya~da॒syā addhya॒jana̭yann | tasmā̭dādi॒tyaḥ || 47 ||
atha॒ ya-thsṷvarṇaraja॒tābhyā᳚-ṅku॒śībhyā॒-mpari̭gṛhīta॒ āsī᳚t | sā-'sya̭ kauśi॒katā᳚ || ta-ntri॒vṛtā॒-'bhi prāstṷvata | ta-ntri॒vṛtā ''da̭data | ta-ntri॒vṛtā ''ha̭rann | yāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ || ta-mpa̭ñcada॒śenā॒bhi prāstṷvata | ta-mpa̭ñcada॒śenāda̭data | ta-mpa̭ñcada॒śenāha̭rann | yāva̭tī pañcada॒śasya॒ mātrā᳚ || 48 ||
tagṃ sa̭ptada॒śenā॒bhi prāstṷvata | tagṃ sa̭ptada॒śenāda̭data | tagṃ sa̭ptada॒śenāha̭rann | yāva̭tī saptada॒śasya॒ mātrā᳚ | tasya̭ saptada॒śena̭ hri॒yamā̭ṇasya॒ tejo॒ haro̭-'patat | tamḙkavi॒gṃ॒ śenā॒bhi prāstṷvata | tamḙkavi॒gṃ॒śenāda̭data | tamḙkavi॒gṃ॒śenāha̭rann | yāva̭tyekavi॒gṃ॒śasya॒ mātrā᳚ || te yat-tri॒vṛtā᳚ stu॒vate᳚ || 49 ||
tri॒vṛtai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date | ta-ntri॒vṛtai॒va ha̭ranti | yāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ | a॒gnirvai tri॒vṛt | yāva॒dvā a॒gnerdaha̭to dhū॒ma u॒detyānu॒vyeti̭ | tāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ | a॒gnere॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti || atha॒ yatpa̭ñcada॒śena̭ stu॒vate᳚ | pa॒ñca॒da॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒-māda̭date || 50 ||
ta-mpa̭ñcada॒śenai॒va ha̭ranti | yāva̭tī pañcada॒śasya॒ mātrā᳚ | ca॒ndramā॒ vai pa̭ñcada॒śaḥ | e॒ṣa hi pa̭ñcada॒śyāma̭pakṣī॒yate᳚ | pa॒ñca॒daśyā-mā̭pū॒ryate᳚ | ca॒ndrama̭sa e॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti | atha॒ yathsa̭ptada॒śena̭ stu॒vate᳚ | sa॒pta॒da॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date | tagṃ sa̭ptada॒śenai॒va ha̭ranti || 51 ||
yāva̭tī saptada॒śasya॒ mātrā᳚ | pra॒jāpa̭ti॒rvai sa̭ptada॒śaḥ | pra॒jāpa̭tere॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti | atha॒ yadḙkavi॒gṃ॒śena̭ stu॒vate᳚ | e॒ka॒vi॒gṃ॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒-māda̭date | tamḙkavi॒gṃ॒śenai॒va ha̭ranti | yāva̭tyekavi॒gṃ॒śasya॒ mātrā᳚ | a॒sau vā ā̭di॒tya ḙkavi॒gṃ॒śaḥ | ā॒di॒tyasyai॒vaina॒-ntat || 52 ||
mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti || te ku॒śyau᳚ | vya̭ghnann | te a̭horā॒tre a̭bhavatām | aha̭re॒va su॒varṇā̭ 'bhavat | ra॒ja॒tā rātriḥ̭ | sa yadā̭di॒tya u॒deti̭ | e॒tāme॒va tathsu॒varṇā᳚-ṅku॒śīmanu॒ samḙti | atha॒ yada̭sta॒meti̭ | e॒tāme॒va ta-dra̭ja॒tā-ṅku॒śīmanu॒ saṃvi~̭śati || pra॒hrādo̭ ha॒ vai kā̭yādha॒vaḥ | vi॒roca̭na॒gg॒ sva-mpu॒tramudā᳚syat | sa pra̭da॒ro̭-'bhavat | tasmā᳚-tprada॒rādṷda॒ka-nnācā̭met || 53 ||
(ā॒di॒tyaḥ - pa̭ñcada॒śasya॒ mātrā᳚ - stu॒vatḙ - pañcada॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date - saptada॒śenai॒va ha̭ran - tyādi॒tyasyai॒vaina॒nta-d॒ vi̭śati ca॒tvāri̭ ca) (a. 10)
anuvākaṃ 11 - savanīyapaśupuroḍāśāḥ (ādhvarabrāhmaṇam)
ye vai ca॒tvāra॒-sstomāḥ᳚ | kṛ॒ta-ntat | atha॒ ye pañca̭ | kali॒-ssaḥ | tasmā॒ccatṷṣṭomaḥ | taccatṷṣṭomasya catuṣṭoma॒tvam || tadā̭huḥ | ka॒ta॒māni॒ tāni॒ jyotīgṃ̭ṣi | ya e॒tasya॒ stomā॒ iti̭ | tri॒vṛt-pa̭ñcada॒śa-ssa̭ptada॒śa ḙkavi॒gṃ॒śaḥ || 54 ||
e॒tāni॒ vāva tāni॒ jyotīgṃ̭ṣi | ya e॒tasya॒ stomāḥ᳚ || so᳚-'bravīt | sa॒pta॒da॒śena̭ hri॒yamā̭ṇo॒ vya̭leśiṣi | bhi॒ṣajya̭ta॒ meti̭ | tama॒śvinaṷ dhā॒nābhi̭-rabhiṣajyatām | pū॒ṣā ka̭ra॒mbheṇa̭ | bhāra̭tī parivā॒peṇa̭ | mi॒trāvarṷṇau paya॒sya̭yā || tadā̭huḥ || 55 ||
yada॒śvibhyā᳚-ndhā॒nāḥ | pū॒ṣṇaḥ ka̭ra॒mbhaḥ | bhāra̭tyai parivā॒paḥ | mi॒trāvarṷṇayoḥ paya॒syā-'tha̭ | kasmā̭de॒teṣāgṃ̭ ha॒viṣā॒mindra̭me॒va ya̭ja॒ntīti̭ | e॒tā hyḙna-nde॒vatā॒ iti̭ brūyāt | e॒tair-ha॒virbhi॒-rabhi̭ṣajya॒gg॒-stasmā॒diti̭ || taṃ-va~sa̭vo॒-'ṣṭāka̭pālena prātassava॒nḙ-'bhiṣajyann | ru॒drā ekā̭daśakapālena॒ māddhya̭ndine॒ sava̭ne | viśvḙ de॒vā dvāda̭śakapālena tṛtīyasava॒ne || 56 ||
sa yada॒ṣṭāka̭pālā-nprātassava॒ne ku॒ryāt | ekā̭daśakapālā॒-nmāddhya̭ndine॒ sava̭ne | dvāda̭śakapālāg stṛtīya sava॒ne | vilo̭ma॒ ta-dya॒jñasya̭ kriyeta | ekā̭daśakapālāne॒va prā̭tassava॒ne kṷryāt | ekā̭daśakapālā॒-nmāddhya̭ndine॒ sava̭ne | ekā̭daśakapālāg stṛtīya sava॒ne | ya॒jñasya̭ saloma॒tvāya̭ || tadā̭huḥ | ya-dvasṷ̄nā-mprātassava॒nam | ru॒drāṇā॒-mmāddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭nam | viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-ntṛtīyasava॒nam | atha॒ kasmā̭de॒teṣāgṃ̭ ha॒viṣā॒mindra̭me॒va ya̭ja॒ntīti̭ | e॒tā hyḙna-nde॒vatā॒ iti̭ brūyāt | e॒tair-ha॒virbhi॒rabhi̭ṣajya॒gg॒ stasmā॒diti̭ || 57 ||
(e॒ka॒vi॒gṃ॒śa-ā̭hu-stṛtīyasava॒ne-prā̭tassava॒na-mpañca̭ ca) (a. 11)
anuvākaṃ 12 - saptachandāṃsi prapañcyante (ādhvarabrāhmaṇam)
tasyāvā̭co-'vapā॒dāda̭bibhayuḥ | tame॒teṣṷ sa॒ptasu॒ chandaḥ̭ svaśrayann | yadaśra̭yann | tacchrā̭ya॒ntīya̭sya śrāyantīya॒tvam | yadavā̭rayann | ta-dvā̭rava॒ntīya̭sya vāravantīya॒tvam || tasyāvā̭ca e॒vāva̭pā॒dāda̭bibhayuḥ | tasmā̭ e॒tāni̭ sa॒pta ca̭turutta॒rāṇi॒ chandā॒g॒syupā̭dadhuḥ | teṣā॒mati॒ trīṇya̭ricyanta | na trīṇyuda̭bhavann || 58 ||
sa bṛ̭ha॒tīme॒vā-spṛ̭śat | dvābhyā̭ma॒kṣarā᳚bhyām | a॒ho॒rā॒trābhyā̭me॒va || tadā̭huḥ | ka॒ta॒mā sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒tī | yasyā॒-nta-tpra॒tyati̭ṣṭhat | dvāda̭śa paurṇamā॒syaḥ̭ | dvāda॒śāṣṭa̭kāḥ | dvāda̭śāmāvā॒syāḥ᳚ | e॒ṣā vāva sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒tī || 59 ||
yasyā॒-nta-tpra॒tyati̭ṣṭha॒diti̭ || yāni̭ ca॒ chandāg̭-sya॒tyari̭cyanta | yāni̭ ca॒ nodabha̭vann | tāni॒ nirvī᳚ryāṇi hī॒nānya̭manyanta | sā 'bra̭vī-dbṛha॒tī | māme॒va bhū॒tvā | māmupa॒ sagg śra̭ya॒teti̭ | ca॒turbhi̭ra॒kṣarai̭-ranu॒ṣṭug-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | ca॒turbhi̭ra॒kṣaraiḥ᳚ pa॒ṅkti-rbṛ̭ha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tāni̭ ca॒tvārya॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭-dadhāt || 60 ||
te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām || a॒ṣṭā॒bhi-ra॒kṣarai̭ru॒ṣṇig-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | a॒ṣṭā॒bhira॒kṣarai᳚stri॒ṣṭug-bṛ̭ha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tā-nya॒ṣṭāva॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭dadhāt | te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām | dvā॒da॒śabhi̭-ra॒kṣarai᳚-rgāya॒trī-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | dvā॒da॒śabhi̭-ra॒kṣarai॒-rjaga̭tī-bṛha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tāni॒ dvāda̭śā॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭dadhāt || 61 ||
te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām || so᳚-'bravīt-pra॒jāpa̭tiḥ | chandāgṃ̭si॒ ratho̭ me bhavata | yu॒ṣmābhi̭-ra॒hame॒ta-maddhvā̭na॒manu॒ sañca̭rā॒ṇīti̭ | tasya̭ gāya॒trī ca॒ jaga̭tī ca pa॒kṣāva̭bhavatām | u॒ṣṇikca̭ tri॒ṣṭupca॒ praṣṭyau᳚ | a॒nu॒ṣṭupca̭ pa॒ṅktiśca॒ dhuryau᳚ | bṛ॒ha॒tyḙvoddhira̭bhavat | sa e॒ta-ñcha̭ndora॒thamā॒sthāya̭ | e॒tamaddhvā̭na॒manu॒ sama̭carat | e॒tagṃ ha॒ vai cha̭ndora॒thamā॒sthāya̭ | e॒tamaddhvā̭na॒manu॒ sañca̭rati | yenai॒ṣa e॒ta-thsa॒caṃra̭ti | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsomḙna॒ yaja̭te | ya ṷcainame॒vaṃ-ve~da̭ || 62 ||
(a॒bha॒va॒n - vāva sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒ - tya̭dadhā॒-d- dvāda̭śā॒kṣarā᳚ṇyapa॒cchidyā̭dadhā - dā॒sthāya॒ ṣaṭca̭) (a. 12)
(a॒gneḥ kṛtti̭kā॒ - ya-tpuṇyaṃ̭ - de॒vasya̭ savi॒tu--r bra̭hmavā॒dinaḥ॒ ka - tyṛ॒tame॒va - de॒vā vā - āyṷṣaḥ prā॒ṇa - mindro̭ dadhī॒co -dḙvāsu॒rā-ssa pra॒jāpa̭tiḥ॒ - sa sa̭mu॒dro - ye vai ca॒tvāra॒ - stasyāvā̭co॒ dvāda̭śa)
(a॒gneḥ kṛtti̭kā - devagṛ॒hā - ṛ॒tame॒va - vai᳚śvade॒vena॒ - te tada̭nta॒ - ta-mpa̭ñcada॒śena॒ - te bṛ̭ha॒tī e॒va dviṣa̭ṣṭiḥ)
(a॒gneḥ kṛtti̭kā॒ - ya u ̭cainame॒vaṃ-ve~da̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake pañcamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.