කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය සංහිතායා-ම්ප්රථමකාණ්ඩේ ප්රථමඃ ප්රශ්නඃ - දර්ශපූර්ණමාසෞ
ඕ-න්නමඃ පරමාත්මනේ, ශ්රී මහාගණපතයේ නමඃ,
ශ්රී ගුරුභ්යෝ නමඃ . හ॒රිඃ॒ ඕම් ..
ඉ॒ෂේ ත්වෝ॒ර්ජේ ත්වා॑ වා॒යවඃ॑ ස්ථෝපා॒යවඃ॑ ස්ථ දේ॒වෝ වඃ॑ සවි॒තා ප්රාර්ප॑යතු॒ ශ්රේෂ්ඨ॑තමාය॒ කර්ම॑ණ॒ ආ ප්යා॑යද්ධ්වමඝ්නියා දේවභා॒ග-මූර්ජ॑ස්වතීඃ॒ පය॑ස්වතීඃ ප්ර॒ජාව॑තී-රනමී॒වා අ॑ය॒ක්ෂ්මා මා වඃ॑ ස්තේ॒න ඊ॑ශත॒ මා-(අ)ඝශග්ං॑සෝ රු॒ද්රස්ය॑ හේ॒තිඃ පරි॑ වෝ වෘණක්තු ධ්රු॒වා අ॒ස්මි-න්ගෝප॑තෞ ස්යාත බ॒හ්වී-ර්යජ॑මානස්ය ප॒ශූ-න්පා॑හි .. 1 ..
(ඉ॒ෂේ - ත්රිච॑ත්වාරිග්ංශත් ) (අ. 1)
ය॒ජ්ඤස්ය॑ ඝෝ॒ෂද॑සි॒ ප්රත්යු॑ෂ්ට॒ග්ං॒ රක්ෂඃ॒ ප්රත්යු॑ෂ්ටා॒ අරා॑තයඃ॒ ප්රේය-ම॑ගාද්ධි॒ෂණා॑ බ॒ර්॒හිරච්ඡ॒ මනු॑නා කෘ॒තා ස්ව॒ධයා॒ විත॑ෂ්ටා॒ ත ආ ව॑හන්ති ක॒වයඃ॑ පු॒රස්තා᳚-ද්දේ॒වේභ්යෝ॒ ජුෂ්ට॑මි॒හ බ॒ර්॒හි-රා॒සදේ॑ දේ॒වානා᳚-ම්පරිෂූ॒තම॑සි ව॒ර්॒ෂවෘ॑ද්ධමසි॒ දේව॑බර්හි॒ර්මා ත්වා-(අ)॒න්ව-ම්මා ති॒ර්ය-ක්පර්ව॑ තේ රාද්ධ්යාසමාච්ඡේ॒ත්තා තේ॒ මා රි॑ෂ॒-න්දේව॑බර්හි-ශ්ශ॒තව॑ල්ශං॒-විँ රෝ॑හ ස॒හස්ර॑වල්ශා॒ [ස॒හස්ර॑වල්ශාඃ, වි ව॒යග්ං රු॑හේම] 2
වි ව॒යග්ං රු॑හේම පෘථි॒ව්යා-ස්ස॒ම්පෘචඃ॑ පාහි සුස॒ම්භෘතා᳚ ත්වා॒ සම්භ॑රා॒ම්යදි॑ත්යෛ॒ රාස්නා॑-(අ)සීන්ද්රා॒ණ්යෛ ස॒න්නහ॑න-ම්පූ॒ෂා තේ᳚ ග්ර॒න්ථි-ඞ්ග්ර॑ථ්නාතු॒ ස තේ॒ මා-(අ)(අ) ස්ථා॒දින්ද්ර॑ස්ය ත්වා බා॒හුභ්යා॒මුද්ය॑ච්ඡේ॒ බෘහ॒ස්පතේ᳚-ර්මූ॒ර්ධ්නා හ॑රාම්යු॒ර්ව॑න්තරි॑ක්ෂ॒මන්වි॑හි දේවඞ්ග॒මම॑සි .. 3 ..
(ස॒හස්ර॑වල්ශා - අ॒ෂ්ටාත්රිග්ං॑ශච්ච) (අ. 2)
ශුන්ධ॑ද්ධ්ව॒-න්දෛව්යා॑ය॒ කර්ම॑ණේ දේවය॒ජ්යායෛ॑ මාත॒රිශ්ව॑නෝ ඝ॒ර්මෝ॑-(අ)සි॒ ද්යෞර॑සි පෘථි॒ව්ය॑සි වි॒ශ්වධා॑යා අසි පර॒මේණ॒ ධාම්නා॒ දෘග්ංහ॑ස්ව॒ මා හ්වා॒-ර්වසූ॑නා-ම්ප॒විත්ර॑මසි ශ॒තධා॑රං॒-වँසූ॑නා-ම්ප॒විත්ර॑මසි ස॒හස්ර॑ධාරග්ං හු॒ත-ස්ස්තෝ॒කෝහු॒තෝ ද්ර॒ඵ්සෝ᳚ (අ)ග්නයේ॑ බෘහ॒තේ නාකා॑ය॒ ස්වාහා॒ ද්යාවා॑පෘථි॒වීභ්යා॒ග්ං॒ සා වි॒ශ්වායු॒-ස්සා වි॒ශ්වව්ය॑චා॒-ස්සා වි॒ශ්වක॑ර්මා॒ ස-ම්පෘ॑ච්යද්ධ්ව-මෘතාවරී-රූ॒ර්මිණී॒ර්මධු॑මත්තමා ම॒න්ද්රා ධන॑ස්ය සා॒තයේ॒ සෝමේ॑න॒ ත්වා-(අ)(අ)ත॑න॒ච්මීන්ද්රා॑ය॒ දධි॒ විෂ්ණෝ॑ හ॒ව්යග්ං ර॑ක්ෂස්ව .. 4 ..
(සෝමේ॑ - නා॒ෂ්ටෞ ච॑) (අ. 3)
කර්ම॑ණේ වා-න්දේ॒වේභ්යඃ॑ ශකේයං॒-වේँෂා॑ය ත්වා॒ ප්රත්යු॑ෂ්ට॒ග්ං॒ රක්ෂඃ॒ ප්රත්යු॑ෂ්ටා॒ අරා॑තයෝ॒ ධූර॑සි॒ ධූර්ව॒ ධූර්ව॑න්ත॒-න්ධූර්ව॒ තං-යෝँ᳚-(අ)ස්මා-න්ධූර්ව॑ති॒ ත-න්ධූ᳚ර්ව॒යං-වँ॒ය-න්ධූර්වා॑ම॒ස්ත්ව-න්දේ॒වානා॑මසි॒ සස්නි॑තම॒-ම්පප්රි॑තම॒-ඤ්ජුෂ්ට॑තමං॒-වँහ්නි॑තම-න්දේව॒හූත॑ම॒-මහ්රු॑තමසි හවි॒ර්ධාන॒-න්දෘග්ංහ॑ස්ව॒ මා හ්වා᳚-ර්මි॒ත්රස්ය॑ ත්වා॒ චක්ෂු॑ෂා॒ ප්රේක්ෂේ॒ මා භේර්මා සං-විँ॑ක්ථා॒ මා ත්වා॑ - [මා ත්වා᳚, හි॒ග්ං॒සි॒ෂ॒මු॒රු] 5
හිග්ංසිෂමු॒රු වාතා॑ය දේ॒වස්ය॑ ත්වා සවි॒තුඃ ප්ර॑ස॒වේ᳚-(අ)ශ්විනෝ᳚-ර්බා॒හුභ්යා᳚-ම්පූ॒ෂ්ණෝ හස්තා᳚භ්යා-ම॒ග්නයේ॒ ජුෂ්ට॒-න්නිර්ව॑පාම්ය॒ග්නීෂෝමා᳚භ්යා-මි॒ද-න්දේ॒වානා॑මි॒දමු॑ න-ස්ස॒හ ස්ඵා॒ත්යෛ ත්වා॒ නාරා᳚ත්යෛ॒ සුව॑ර॒භි වි ඛ්යේ॑ෂං-වෛँශ්වාන॒ර-ඤ්ජ්යෝති॒-ර්දෘග්ංහ॑න්තා॒-න්දුර්යා॒ ද්යාවා॑පෘථි॒ව්යෝ- රු॒ර්ව॑න්තරි॑ක්ෂ॒ මන්වි॒-හ්යදි॑ත්යා ස්ත්වෝ॒පස්ථේ॑ සාදයා॒ම්යග්නේ॑ හ॒ව්යග්ං ර॑ක්ෂස්ව .. 6 ..
( මා ත්වා॒ - ෂට්ච॑ත්වාරිග්ංශච්ච ) (අ. 4)
දේ॒වෝ වඃ॑ සවි॒තෝ-ත්පු॑නා॒ත්වච්ඡි॑ද්රේණ ප॒විත්රේ॑ණ॒ වසෝ॒-ස්සූර්ය॑ස්ය ර॒ශ්මිභි॒රාපෝ॑ දේවීරග්රේපුවෝ අග්රේගු॒වෝ-(අ)ග්ර॑ ඉ॒මං-යँ॒ජ්ඤ-න්න॑ය॒තාග්රේ॑ ය॒ජ්ඤප॑ති-න්ධත්ත යු॒ෂ්මානින්ද්රෝ॑ (අ)වෘණීත වෘත්ර॒තූර්යේ॑ යූ॒යමින්ද්ර॑-මවෘණීද්ධ්වං-වෘँත්ර॒තූර්යේ॒ ප්රෝක්ෂි॑තා-ස්ස්ථා॒ග්නයේ॑ වෝ॒ ජුෂ්ට॒-ම්ප්රෝක්ෂා᳚ම්ය॒ග්නීෂෝමා᳚භ්යා॒ග්ං॒ ශුන්ධ॑ද්ධ්ව॒-න්දෛව්යා॑ය॒ කර්ම॑ණේ දේවය॒ජ්යායා॒ අව॑ධූත॒ග්ං॒ රක්ෂෝ-(අ)ව॑ධූතා॒ අරා॑ත॒යෝ-(අ)දි॑ත්යා॒ස්ත්වග॑සි॒ ප්රති॑ ත්වා - [ප්රති॑ ත්වා, පෘ॒ථි॒වී වේ᳚ත්ත්වධි॒ෂව॑ණමසි] 7
පෘථි॒වී වේ᳚ත්ත්වධි॒ෂව॑ණමසි වානස්ප॒ත්ය-ම්ප්රති॒ ත්වා-(අ)දි॑ත්යා॒ස්ත්වග්වේ᳚ත්ත්ව॒ග්නේස්ත॒නූර॑සි වා॒චෝ වි॒සර්ජ॑න-න්දේ॒වවී॑තයේ ත්වා ගෘහ්ණා॒ම්යද්රි॑රසි වානස්ප॒ත්ය-ස්ස ඉ॒ද-න්දේ॒වේභ්යෝ॑ හ॒ව්යග්ං සු॒ශමි॑ ශමි॒ෂ්වේෂ॒මා ව॒දෝර්ජ॒මා ව॑ද ද්යු॒මද්ව॑දත ව॒යග්ං ස॑ඞ්ඝා॒ත-ඤ්ජේ᳚ෂ්ම ව॒ර්॒ෂවෘ॑ද්ධමසි॒ ප්රති॑ ත්වා ව॒ර්॒ෂවෘ॑ද්ධං-වේँත්තු॒ පරා॑පූත॒ග්ං॒ රක්ෂඃ॒ පරා॑පූතා॒ අරා॑තයෝ॒ රක්ෂ॑සා-ම්භා॒ගෝ॑ (අ)සි වා॒යුර්වෝ॒ වි වි॑නක්තු දේ॒වෝ වඃ॑ සවි॒තා හිර॑ණ්යපාණිඃ॒ ප්රති॑ ගෘහ්ණාතු .. 8 ..
( ත්වා॒ - භා॒ග - ඒකා॑දශ ච ) (අ. 5)
අව॑ධූත॒ග්ං॒ රක්ෂෝ-(අ)ව॑ධූතා॒ අරා॑ත॒යෝ-(අ)දි॑ත්යා॒ස්ත්වග॑සි॒ ප්රති॑ ත්වා පෘථි॒වීවේ᳚ත්තු දි॒ව-ස්ස්ක॑ම්භ॒නිර॑සි॒ ප්රති॒ ත්වා-(අ)දි॑ත්යා॒ස්ත්වග්වේ᳚ත්තු ධි॒ෂණා॑-(අ)සි පර්ව॒ත්යා ප්රති॑ ත්වා දි॒ව-ස්ස්ක॑ම්භ॒නිර්වේ᳚ත්තු ධි॒ෂණා॑-(අ)සි පාර්වතේ॒යී ප්රති॑ ත්වා පර්ව॒තිර්වේ᳚ත්තු දේ॒වස්ය॑ ත්වා සවි॒තුඃ ප්ර॑ස॒වේ᳚-(අ)ශ්විනෝ᳚-ර්බා॒හුභ්යා᳚-ම්පූ॒ෂ්ණෝහස්තා᳚භ්යා॒මධි॑ වපාමිධා॒න්ය॑මසි ධිනු॒හි දේ॒වා-න්ප්රා॒ණාය॑ ත්වා (අ)පා॒නාය॑ ත්වා ව්යා॒නාය॑ ත්වා දී॒ර්ඝාමනු॒ ප්රසි॑ති॒මායු॑ෂේධා-න්දේ॒වෝ වඃ॑ සවි॒තා හිර॑ණ්යපාණිඃ॒ ප්රති॑ ගෘහ්ණාතු .. 9 ..
(ප්රා॒ණාය॑ ත්වා॒ - පඤ්ච॑දශ ච) (අ. 6)
ධෘෂ්ටි॑රසි॒ බ්රහ්ම॑ ය॒ච්ඡාපා᳚ග්නේ॒ (අ)ග්නිමා॒මාද॑-ඤ්ජහි॒ නිෂ්ක්ර॒ව්යාදග්ං॑ සේ॒ධා-(අ)(අ)දේ॑ව॒යජං॑-වँහ॒ නිර්ද॑ග්ධ॒ග්ං॒ රක්ෂෝ॒ නිර්ද॑ග්ධා॒ අරා॑තයෝ ධ්රු॒වම॑සි පෘථි॒වී-න්දෘ॒ග්ං॒හා-(අ)(අ)යු॑-ර්දෘග්ංහ ප්ර॒ජා-න්දෘග්ං॑හ සජා॒තාන॒ස්මෛ යජ॑මානාය॒ පර්යූ॑හ ධ॒ර්ත්රම॑ස්ය॒න්තරි॑ක්ෂ-න්දෘග්ංහ ප්රා॒ණ-න්දෘග්ං॑හාපා॒න-න්දෘග්ං॑හ සජා॒තාන॒ස්මෛ යජ॑මානාය॒ පර්යූ॑හ ධ॒රුණ॑මසි॒ දිව॑-න්දෘග්ංහ॒ චක්ෂු॑- [චක්ෂුඃ॑, දෘ॒ග්ං॒හ॒ ශ්රෝත්ර॑-න්දෘග්ංහ] 10
ර්දෘග්ංහ॒ ශ්රෝත්ර॑-න්දෘග්ංහ සජා॒තාන॒ස්මෛ යජ॑මානාය॒ පර්යූ॑හ॒ ධර්මා॑සි॒ දිශෝ॑ දෘග්ංහ॒ යෝනි॑-න්දෘග්ංහ ප්ර॒ජා-න්දෘග්ං॑හ සජා॒තාන॒ස්මෛ යජ॑මානාය॒ පර්යූ॑හ॒ චිතඃ॑ ස්ථ ප්ර॒ජාම॒ස්මෛ ර॒යිම॒ස්මෛ ස॑ජා॒තාන॒ස්මෛ යජ॑මානාය॒ පර්යූ॑හ॒ භෘගූ॑ණා॒මඞ්ගි॑රසා॒-න්තප॑සා තප්යද්ධ්වං॒-යාँනි॑ ඝ॒ර්මේ ක॒පාලා᳚න්යුපචි॒න්වන්ති॑ වේ॒ධසඃ॑ . පූ॒ෂ්ණස්තාන්යපි॑ ව්ර॒ත ඉ॑න්ද්රවා॒යූ වි මු॑ඤ්චතාම් .. 11 ..
(චක්ෂු॑ - ර॒ෂ්ටාච॑ත්වාරිග්ංශච්ච) (අ. 7)
සං-වँ॑පාමි॒ සමාපෝ॑ අ॒ද්භිර॑ග්මත॒ සමෝෂ॑ධයෝ॒ රසේ॑න॒ සග්ං රේ॒වතී॒-ර්ජග॑තීභි॒-ර්මධු॑මතී॒-ර්මධු॑මතීභි-ස්සෘජ්යද්ධ්වම॒ද්භ්යඃ පරි॒ ප්රජා॑තා-ස්ස්ථ॒ සම॒ද්භිඃ පෘ॑ච්යද්ධ්ව॒-ඤ්ජන॑යත්යෛ ත්වා॒ සං-යෞँ᳚ම්ය॒ග්නයේ᳚ ත්වා॒-(අ)ග්නීෂෝමා᳚භ්යා-ම්ම॒ඛස්ය॒ ශිරෝ॑-(අ)සි ඝ॒ර්මෝ॑-(අ)සි වි॒ශ්වායු॑රු॒රු ප්ර॑ථස්වෝ॒රු තේ॑ ය॒ජ්ඤප॑තිඃ ප්රථතා॒-න්ත්වච॑-ඞ්ගෘහ්ණීෂ්වා॒න්තරි॑ත॒ග්ං॒ රක්ෂෝ॒-(අ)න්තරි॑තා॒ අරා॑තයෝදේ॒වස්ත්වා॑ සවි॒තා ශ්ර॑පයතු॒ වර්ෂි॑ෂ්ඨේ॒ අධි॒ නාකේ॒-(අ)ග්නිස්තේ॑ ත॒නුව॒-ම්මා-(අ)ති॑ ධා॒ගග්නේ॑ හ॒ව්යග්ං ර॑ක්ෂස්ව॒ ස-ම්බ්රහ්ම॑ණා පෘච්යස්වෛක॒තාය॒ ස්වාහා᳚ ද්වි॒තාය॒ ස්වාහා᳚ ත්රි॒තාය॒ ස්වාහා᳚ .. 12 ..
(ස॒වි॒තා - ද්වාවිග්ං॑ශතිශ්ච) (අ. 8)
ආ ද॑ද॒ ඉන්ද්ර॑ස්ය බා॒හුර॑සි॒ දක්ෂි॑ණ-ස්ස॒හස්ර॑භෘෂ්ටි-ශ්ශ॒තතේ॑ජා වා॒යුර॑සි ති॒ග්මතේ॑ජාඃ॒ පෘථි॑වි දේවයජ॒ - න්යෝෂ॑ද්ධ්යාස්තේ॒ මූල॒-ම්මා හිග්ං॑සිෂ॒-මප॑හතෝ॒-(අ)රරුඃ॑ පෘථි॒ව්යෛ ව්ර॒ජ-ඞ්ග॑ච්ඡ ගෝ॒ස්ථානං॒-වँර්ෂ॑තු තේ॒ ද්යෞර්බ॑ධා॒න දේ॑ව සවිතඃ පර॒මස්යා᳚-ම්පරා॒වති॑ ශ॒තේන॒ පාශෛ॒ර්යෝ᳚-(අ)ස්මා-න්ද්වේෂ්ටි॒ ය-ඤ්ච॑ ව॒ය-න්ද්වි॒ෂ්මස්තමතෝ॒ මා මෞ॒ගප॑හතෝ॒-(අ)රරුඃ॑ පෘථි॒ව්යෛ දේ॑ව॒යජ॑න්යෛ ව්ර॒ජං- [ව්ර॒ජම්, ග॒ච්ඡ॒ ගෝ॒ස්ථානං॒-වँර්ෂ॑තු] 13
ග॑ච්ඡ ගෝ॒ස්ථානං॒-වँර්ෂ॑තු තේ॒ ද්යෞර්බ॑ධා॒න දේ॑ව සවිතඃ පර॒මස්යා᳚-ම්පරා॒වති॑ ශ॒තේන॒ පාශෛ॒ර්යෝ᳚-(අ)ස්මා-න්ද්වේෂ්ටි॒ ය-ඤ්ච॑ ව॒ය-න්ද්වි॒ෂ්මස්තමතෝ॒ මා මෞ॒ගප॑හතෝ॒-(අ)රරුඃ॑ පෘථි॒ව්යා අදේ॑වයජනෝ ව්ර॒ජ-ඞ්ග॑ච්ඡ ගෝ॒ස්ථානං॒-වँර්ෂ॑තු තේ॒ ද්යෞර්බ॑ධා॒න දේ॑ව සවිතඃ පර॒මස්යා᳚-ම්පරා॒වති॑ ශ॒තේන॒ පාශෛ॒ර්යෝ᳚-(අ)ස්මා-න්ද්වේෂ්ටි॒ ය-ඤ්ච॑ ව॒ය-න්ද්වි॒ෂ්මස්තමතෝ॒ මා- [මා, මෞ॒ග॒රරු॑ස්තේ॒ දිව॒-ම්මා] 14
මෞ॑ග॒රරු॑ස්තේ॒ දිව॒-ම්මා ස්කා॒න්॒. වස॑වස්ත්වා॒ පරි॑ ගෘහ්ණන්තු ගාය॒ත්රේණ॒ ඡන්ද॑සාරු॒ද්රාස්ත්වා॒ පරි॑ ගෘහ්ණන්තු॒ ත්රෛෂ්ටු॑භේන॒ ඡන්ද॑සා-(අ)(අ)දි॒ත්යාස්ත්වා॒ පරි॑ ගෘහ්ණන්තු॒ ජාග॑තේන॒ ඡන්ද॑සා දේ॒වස්ය॑ සවි॒තු-ස්ස॒වේ කර්ම॑ කෘණ්වන්ති වේ॒ධස॑ ඍ॒තම॑ස්යෘත॒සද॑න-මස්යෘත॒ශ්රීර॑සි॒ ධා අ॑සි ස්ව॒ධා අ॑ස්යු॒ර්වී චාසි॒ වස්වී॑ චාසි පු॒රා ක්රූ॒රස්ය॑ වි॒සෘපෝ॑ විරඵ්ශි-න්නුදා॒දාය॑ පෘථි॒වී-ඤ්ජී॒රදා॑නු॒ර්යාමෛර॑යන් ච॒න්ද්රම॑සි ස්ව॒ධාභි॒ස්තා-න්ධීරා॑සෝ අනු॒දෘශ්ය॑ යජන්තේ .. 15 ..
(දේ॒ව॒යජ॑න්යෛ ව්ර॒ජං - තමතෝ॒ මා - වි॑රඵ්ශි॒න් - නේකා॑දශ ච) (අ. 9)
ප්රත්යු॑ෂ්ට॒ග්ං॒ රක්ෂඃ॒ ප්රත්යු॑ෂ්ටා॒ අරා॑තයෝ॒ (අ)ග්නේ-ර්ව॒-ස්තේජි॑ෂ්ඨේන॒ තේජ॑සා॒ නි-ෂ්ට॑පාමි ගෝ॒ෂ්ඨ-ම්මා නිර්මෘ॑ක්ෂං-වාँ॒ජින॑-න්ත්වා සපත්නසා॒හග්ං ස-ම්මා᳚ර්ජ්මි॒ වාච॑-ම්ප්රා॒ණ-ඤ්චක්ෂු॒-ශ්ශ්රෝත්ර॑-ම්ප්ර॒ජාං-යෝँනි॒-ම්මා නිර්මෘ॑ක්ෂං-වාँ॒ජිනී᳚-න්ත්වා සපත්නසා॒හීග්ං ස-ම්මා᳚ර්ජ්ම්යා॒ශාසා॑නා සෞමන॒ස-ම්ප්ර॒ජාග්ං සෞභා᳚ග්ය-න්ත॒නූම් . අ॒ග්නේරනු॑ව්රතා භූ॒ත්වා ස-න්න॑හ්යේ සුකෘ॒තාය॒ කම් .. සු॒ප්ර॒ජස॑ස්ත්වා ව॒යග්ං සු॒පත්නී॒රුප॑- [සු॒පථ්නී॒රුප॑, සේ॒දි॒මි॒ .] 16
සේදිම . අග්නේ॑ සපත්න॒දම්භ॑න॒-මද॑බ්ධාසෝ॒ අදා᳚භ්යම් .. ඉ॒මං-විँෂ්යා॑මි॒ වරු॑ණස්ය॒ පාශං॒ ँය-මබ॑ද්ධ්නීත සවි॒තා සු॒කේතඃ॑ . ධා॒තු-ශ්ච॒ යෝනෞ॑ සුකෘ॒තස්ය॑ ලෝ॒කේ ස්යෝ॒න-ම්මේ॑ ස॒හ පත්යා॑ කරෝමි .. සමායු॑ෂා॒ සම්ප්ර॒ජයා॒ සම॑ග්නේ॒ වර්ච॑සා॒ පුනඃ॑ . ස-ම්පත්නී॒ පත්යා॒-(අ)හ-ඞ්ග॑ච්ඡේ॒ සමා॒ත්මා ත॒නුවා॒ මම॑ .. ම॒හී॒නා-ම්පයෝ॒-(අ)ස්යෝෂ॑ධීනා॒ග්ං॒ රස॒ස්තස්ය॒ තේ-(අ)ක්ෂී॑යමාණස්ය॒ නි- [නිඃ, ව॒පා॒මි॒ ම॒හී॒නාං] 17
ර්ව॑පාමි මහී॒නා-ම්පයෝ॒-(අ)ස්යෝෂ॑ධීනා॒ග්ං॒ රසෝ-(අ)ද॑බ්ධේන ත්වා॒ චක්ෂු॒ෂා-(අ)වේ᳚ක්ෂේ සුප්රජා॒ස්ත්වාය॒ තේජෝ॑-(අ)සි॒ තේජෝ-(අ)නු॒ ප්රේහ්ය॒ග්නිස්තේ॒ තේජෝ॒ මා වි නෛ॑ද॒ග්නේ-ර්ජි॒හ්වා-(අ)සි॑ සු॒භූර්දේ॒වානා॒-න්ධාම්නේ॑ධාම්නේ දේ॒වේභ්යෝ॒ යජු॑ෂේයජුෂේ භව ශු॒ක්රම॑සි॒ ජ්යෝති॑රසි॒ තේජෝ॑-(අ)සි දේ॒වෝ වඃ॑ සවි॒තෝ-ත්පු॑නා॒ත්වච්ඡි॑ද්රේණ ප॒විත්රේ॑ණ॒ වසෝ॒-ස්සූර්ය॑ස්ය ර॒ශ්මිභිඃ॑ ශු॒ක්ර-න්ත්වා॑ ශු॒ක්රායා॒-න්ධාම්නේ॑ධාම්නේ දේ॒වේභ්යෝ॒ යජු॑ෂේයජුෂේ ගෘහ්ණාමි॒ ජ්යෝති॑ස්ත්වා॒ ජ්යෝති॑ෂ්ය॒ර්චිස්ත්වා॒-(අ)ර්චිෂි॒ ධාම්නේ॑ධාම්නේ දේ॒වේභ්යෝ॒ යජු॑ෂේයජුෂේ ගෘහ්ණාමි .. 18 ..
(උප॒ - නී - ර॒ශ්මිභිඃ॑ ශු॒ක්රග්ං - ෂෝඩ॑ශ ච) (අ. 10)
කෘෂ්ණෝ᳚-(අ)ස්යාඛරේ॒ෂ්ඨෝ᳚-(අ)ග්නයේ᳚ ත්වා॒ ස්වාහා॒ වේදි॑රසි බ॒ර්॒හිෂේ᳚ ත්වා॒ ස්වාහා ॑බ॒ර්॒හිර॑සි ස්රු॒ග්භ්යස්ත්වා॒ ස්වාහා॑ දි॒වේ ත්වා॒-(අ)න්තරි॑ක්ෂාය ත්වා පෘථි॒ව්යෛ ත්වා᳚ ස්ව॒ධා පි॒තෘභ්ය॒ ඌර්ග්භ॑ව බර්හි॒ෂද්භ්ය॑ ඌ॒ර්ජා පෘ॑ථි॒වී-ඞ්ග॑ච්ඡත॒ විෂ්ණෝ॒-ස්ස්තූපෝ॒-(අ)ස්යූර්ණා᳚ම්රදස-න්ත්වා ස්තෘණාමි ස්වාස॒ස්ථ-න්දේ॒වේභ්යෝ॑ ගන්ධ॒ර්වෝ॑-(අ)සි වි॒ශ්වාව॑සු॒-ර්විශ්ව॑ස්මා॒දීෂ॑තෝ॒ යජ॑මානස්ය පරි॒ධිරි॒ඩ ඊ॑ඩි॒ත ඉන්ද්ර॑ස්ය බා॒හුර॑සි॒- [බා॒හුර॑සි, දක්ෂි॑ණෝ॒] 19
දක්ෂි॑ණෝ॒ යජ॑මානස්ය පරි॒ධිරි॒ඩ ඊ॑ඩි॒තෝ මි॒ත්රාවරු॑ණෞ ත්වෝත්තර॒තඃ පරි॑ ධත්තා-න්ධ්රු॒වේණ॒ ධර්ම॑ණා॒ යජ॑මානස්ය පරි॒ධිරි॒ඩ ඊ॑ඩි॒ත-ස්සූර්ය॑ස්ත්වා පු॒රස්තා᳚-ත්පාතු॒ කස්යා᳚ශ්චිද॒භිශ॑ස්ත්යා වී॒තිහෝ᳚ත්ර-න්ත්වා කවේ ද්යු॒මන්ත॒ග්ං॒ සමි॑ධීම॒හ්යග්නේ॑ බෘ॒හන්ත॑මද්ධ්ව॒රේ වි॒ශෝ ය॒න්ත්රේ ස්ථෝ॒ වසූ॑නාග්ං රු॒ද්රාණා॑-මාදි॒ත්යානා॒ග්ං॒ සද॑සි සීද ජු॒හූරු॑ප॒භෘ-ද්ධ්රු॒වා-(අ)සි॑ ඝෘ॒තාචී॒ නාම්නා᳚ ප්රි॒යේණ॒ නාම්නා᳚ ප්රි॒යේ සද॑සි සීදෛ॒තා අ॑සදන්-ථ්සුකෘ॒තස්ය॑ ලෝ॒කේ තා වි॑ෂ්ණෝ පාහි පා॒හි ය॒ජ්ඤ-ම්පා॒හි ය॒ජ්ඤප॑ති-ම්පා॒හි මාං-යँ॑ජ්ඤ॒නිය᳚ම් .. 20 ..
(බා॒හුර॑සි - ප්රි॒යේ සද॑සි॒ - පඤ්ච॑දශ ච) (අ. 11)
භුව॑නමසි॒ වි ප්ර॑ථ॒ස්වාග්නේ॒ යෂ්ට॑රි॒ද-න්නමඃ॑ . ජුහ්වේහ්ය॒ග්නිස්ත්වා᳚ හ්වයති දේවය॒ජ්යායා॒ උප॑භෘ॒දේහි॑ දේ॒වස්ත්වා॑ සවි॒තා හ්ව॑යති දේවය॒ජ්යායා॒ අග්නා॑විෂ්ණූ॒ මා වා॒මව॑ ක්රමිෂං॒-විँ ජි॑හාථා॒-ම්මා මා॒ ස-න්තා᳚ප්තං-ලෝँ॒ක-ම්මේ॑ ලෝකකෘතෞ කෘණුතං॒-විँෂ්ණෝ॒-ස්ස්ථාන॑මසී॒ත ඉන්ද්රෝ॑ අකෘණෝ-ද්වී॒ර්යා॑ණි සමා॒රභ්යෝ॒ර්ධ්වෝ අ॑ද්ධ්ව॒රෝ දි॑වි॒ස්පෘශ॒මහ්රු॑තෝ ය॒ජ්ඤෝ ය॒ජ්ඤප॑තේ॒-රින්ද්රා॑වා॒න්-ථ්ස්වාහා॑ බෘ॒හද්භාඃ පා॒හි මා᳚-(අ)ග්නේ॒ දුශ්ච॑රිතා॒දා මා॒ සුච॑රිතේ භජ ම॒ඛස්ය॒ ශිරෝ॑-(අ)සි॒ සඤ්ජ්යෝති॑ෂා॒ ජ්යෝති॑රඞ්ක්තාම් .. 21 ..
(අහ්රු॑ත॒ - ඒක॑විග්ංශතිශ්ච) (අ. 12)
වාජ॑ස්ය මා ප්රස॒වේනෝ᳚ද්ග්රා॒භේණෝද॑ග්රභීත් . අථා॑ ස॒පත්නා॒ග්ං॒ ඉන්ද්රෝ॑ මේ නිග්රා॒භේණාධ॑රාග්ං අකඃ .. උ॒ද්ග්රා॒භ-ඤ්ච॑ නිග්රා॒භ-ඤ්ච॒ බ්රහ්ම॑ දේ॒වා අ॑වීවෘධන්න් . අථා॑ ස॒පත්නා॑නින්ද්රා॒ග්නී මේ॑ විෂූ॒චීනා॒න් ව්ය॑ස්යතාම් .. වසු॑භ්යස්ත්වා රු॒ද්රේභ්ය॑ස්ත්වා-(අ)(අ)දි॒ත්යේභ්ය॑ස්ත්වා॒-(අ)ක්තග්ං රිහා॑ණා වි॒යන්තු॒ වයඃ॑ .. ප්ර॒ජාං-යෝँනි॒-ම්මා නිර්මෘ॑ක්ෂ॒මා ප්යා॑යන්තා॒මාප॒ ඕෂ॑ධයෝ ම॒රුතා॒-ම්පෘෂ॑තය-ස්ස්ථ॒ දිවං॑- [දිව᳚ම්, ග॒ච්ඡ॒ තතෝ॑ නෝ॒] 22
ගච්ඡ॒ තතෝ॑ නෝ॒ වෘෂ්ටි॒මේර॑ය . ආ॒යු॒ෂ්පා අ॑ග්නේ॒-(අ)ස්යායු॑ර්මේ පාහි චක්ෂු॒ෂ්පා අ॑ග්නේ-(අ)සි॒ චක්ෂු॑ර්මේ පාහි ධ්රු॒වා-(අ)සි॒ ය-ම්ප॑රි॒ධි-ම්ප॒ර්යධ॑ත්ථා॒ අග්නේ॑ දේව ප॒ණිභි॑-ර්වී॒යමා॑ණඃ . ත-න්ත॑ ඒ॒තමනු॒ ජෝෂ॑-ම්භරාමි॒ නේදේ॒ෂ ත්වද॑පචේ॒තයා॑තෛ ය॒ජ්ඤස්ය॒ පාථ॒ උප॒ සමි॑තග්ං සග්ග්ස්රා॒වභා॑ගා-ස්ස්ථේ॒ෂා බෘ॒හන්තඃ॑ ප්රස්තරේ॒ෂ්ඨා බ॑ර්හි॒ෂද॑ශ්ච [ ] 23
දේ॒වා ඉ॒මාං-වාँච॑ම॒භි විශ්වේ॑ ගෘ॒ණන්ත॑ ආ॒සද්යා॒ස්මි-න්බ॒ර්॒හිෂි॑ මාදයද්ධ්වම॒ග්නේ-ර්වා॒මප॑න්නගෘහස්ය॒ සද॑සි සාදයාමි සු॒ම්නාය॑ සුම්නිනී සු॒ම්නේ මා॑ ධත්ත-න්ධු॒රි ධ॒ර්යෞ॑ පාත॒මග්නේ॑ (අ)දබ්ධායෝ (අ)ශීතතනෝ පා॒හි මා॒-(අ)ද්ය දි॒වඃ පා॒හි ප්රසි॑ත්යෛ පා॒හි දුරි॑ෂ්ට්යෛ පා॒හි දු॑රද්ම॒න්යෛ පා॒හි දුශ්ච॑රිතා॒දවි॑ෂ-න්නඃ පි॒තු-ඞ්කෘ॑ණු සු॒ෂදා॒ යෝනි॒ග්ග්॒ ස්වාහා॒ දේවා॑ ගාතුවිදෝ ගා॒තුංවිँ॒ත්ත්වා ගා॒තු මි॑ත॒ මන॑සස්පත ඉ॒ම-න්නෝ॑ දේව දේ॒වේෂු॑ ය॒ජ්ඤග්ග් ස්වාහා॑ වා॒චි ස්වාහා॒ වාතේ॑ ධාඃ .. 24 ..
(දිවං॑ - ච - වි॒ත්ත්වා ගා॒තුං - ත්රයෝ॑දශ ච) (අ. 13)
උ॒භා වා॑මින්ද්රාග්නී ආහු॒වද්ධ්යා॑ උ॒භා රාධ॑ස-ස්ස॒හ මා॑ද॒යද්ධ්යෛ᳚ . උ॒භා දා॒තාරා॑වි॒ෂාග්ං ර॑යී॒ණාමු॒භා වාජ॑ස්ය සා॒තයේ॑ හුවේ වාම් .. අශ්ර॑ව॒ග්ං॒ හි භූ॑රි॒දාව॑ත්තරා වාං॒-විँජා॑මාතුරු॒ත වා॑ ඝා ස්යා॒ලාත් . අථා॒ සෝම॑ස්ය॒ ප්රය॑තී යු॒වභ්යා॒මින්ද්රා᳚ග්නී॒ ස්තෝම॑-ඤ්ජනයාමි॒ නව්ය᳚ම් .. ඉන්ද්රා᳚ග්නී නව॒ති-ම්පුරෝ॑ දා॒සප॑ත්නීරධූනුතම් . සා॒කමේකේ॑න॒ කර්ම॑ණා .. ශුචි॒-න්නු ස්තෝම॒-න්නව॑ජාත-ම॒ද්යේන්ද්රා᳚ග්නී වෘත්රහණා ජු॒ෂේථා᳚ම් .. 25 ..
උ॒භා හි වාග්ං॑ සු॒හවා॒ ජෝහ॑වීමි॒ තා වාජග්ං॑ ස॒ද්ය උ॑ශ॒තේ ධේෂ්ඨා᳚ .. ව॒යමු॑ ත්වා පථස්පතේ॒ රථ॒-න්න වාජ॑සාතයේ . ධි॒යේ පූ॑ෂන්නයුජ්මහි .. ප॒ථස්ප॑ථඃ॒ පරි॑පතිං-වँච॒ස්යා කාමේ॑න කෘ॒තෝ අ॒භ්යා॑නඩ॒ර්කම් . සනෝ॑ රාසච්ඡු॒රුධ॑ශ්ච॒න්ද්රාග්රා॒ ධිය॑න්ධියග්ං සීෂධාති॒ ප්ර පූ॒ෂා .. ක්ෂේත්ර॑ස්ය॒ පති॑නා ව॒යග්ං හි॒තේනේ॑ව ජයාමසි . ගාමශ්ව॑-ම්පෝෂයි॒ත්න්වා ස නෝ॑ [ස නඃ॑, මෘ॒ඩා॒තී॒දෘශේ᳚ .] 26
මෘඩාතී॒දෘශේ᳚ .. ක්ෂේත්ර॑ස්ය පතේ॒ මධු॑මන්ත-මූ॒ර්මි-න්ධේ॒නුරි॑ව॒ පයෝ॑ අ॒ස්මාසු॑ ධුක්ෂ්ව . ම॒ධු॒ශ්චුත॑-ඞ්ඝෘ॒තමි॑ව॒ සුපූ॑ත-මෘ॒තස්ය॑ නඃ॒ පත॑යෝ මෘඩයන්තු .. අග්නේ॒ නය॑ සු॒පථා॑ රා॒යේ අ॒ස්මාන්. විශ්වා॑නි දේව ව॒යුනා॑නි වි॒ද්වාන් . යු॒යෝ॒ද්ධ්ය॑ස්ම-ජ්ජු॑හුරා॒ණමේනෝ॒ භූයි॑ෂ්ඨා-න්තේ॒ නම॑උක්තිං-විँධේම .. ආ දේ॒වානා॒මපි॒ පන්ථා॑-මගන්ම॒ යච්ඡ॒ක්නවා॑ම॒ තදනු॒ ප්රවෝ॑ඪුම් . අ॒ග්නි-ර්වි॒ද්වාන්-ථ්ස ය॑ජා॒- [ස ය॑ජාත්, සේදු॒ හෝතා॒ සෝ] 27
ථ්සේදු॒ හෝතා॒ සෝ අ॑ද්ධ්ව॒රාන්-ථ්ස ඍ॒තූන් ක॑ල්පයාති .. යද්වාහි॑ෂ්ඨ॒-න්තද॒ග්නයේ॑ බෘ॒හද॑ර්ච විභාවසෝ . මහි॑ෂීව॒ ත්වද්ර॒යිස්ත්වද්වාජා॒ උදී॑රතේ .. අග්නේ॒ ත්ව-ම්පා॑රයා॒ නව්යෝ॑ අ॒ස්මාන්-ථ්ස්ව॒ස්තිභි॒රති॑ දු॒ර්ගාණි॒ විශ්වා᳚ . පූශ්ච॑ පෘ॒ථ්වී බ॑හු॒ලා න॑ උ॒ර්වී භවා॑ තෝ॒කාය॒ තන॑යාය॒ ශං-යෝඃ ँ.. ත්වම॑ග්නේ ව්රත॒පා අ॑සි දේ॒ව ආ මර්ත්යේ॒ෂ්වා . ත්වං-යँ॒ජ්ඤේෂ්වීඩ්යඃ॑ .. යද්වෝ॑ ව॒ය-ම්ප්ර॑මි॒නාම॑ ව්ර॒තානි॑ වි॒දුෂා᳚-න්දේවා॒ අවි॑දුෂ්ටරාසඃ . අ॒ග්නිෂ්ට-ද්විශ්ව॒මා පෘ॑ණාති වි॒ද්වාන්. යේභි॑-ර්දේ॒වාග්ං ඍ॒තුභිඃ॑ ක॒ල්පයා॑ති .. 28 ..
(ජු॒ෂේථා॒මා - ස නෝ॑ - යජා॒ - දා - ත්රයෝ॑විග්ංශතිශ්ච) (අ. 14)
(ඉ॒ෂේ ත්වා॑ - ය॒ජ්ඤස්ය॒ - ශුන්ධ॑ධ්වං॒ - කර්ම॑ණේ වාං - දේ॒වෝ-(අ)ව॑ධූතං॒ - ධුෂ්ටිඃ॒ - සං-වँ॑පා॒- ම්යා ද॑දේ॒ - ප්රත්යු॑ෂ්ටං॒ - කෘෂ්ණෝ॑-(අ)සි॒ - භුව॑නමසි॒ - වාජ॑ස්යෝ॒භා වාං॒ - චතු॑ර්දශ )
(ඉ॒ෂේ - දෘග්ං॑හ॒ - භුව॑න - ම॒ෂ්ටාවිග්ං॑ශතිඃ )
(ඉ॒ෂේ ත්වා॑, ක॒ල්පයා॑ති)
.. හරිඃ॑ ඕම් ..
.. කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය සංහිතායා-ම්ප්රථමකාණ්ඩේ ප්රථමඃ ප්රශ්න-ස්සමාප්තඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe prathamaḥ praśnaḥ - darśapūrṇamāsau
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
i॒ṣe tvo॒rje tvā̭ vā॒yavaḥ̭ sthopā॒yavaḥ̭ stha de॒vo vaḥ̭ savi॒tā prārpa̭yatu॒ śreṣṭha̭tamāya॒ karma̭ṇa॒ ā pyā̭yaddhvamaghniyā devabhā॒ga-mūrja̭svatīḥ॒ paya̭svatīḥ pra॒jāva̭tī-ranamī॒vā a̭ya॒kṣmā mā vaḥ̭ ste॒na ī̭śata॒ mā-'ghaśagṃ̭so ru॒drasya̭ he॒tiḥ pari̭ vo vṛṇaktu dhru॒vā a॒smi-ngopa̭tau syāta ba॒hvī-ryaja̭mānasya pa॒śū-npā̭hi || 1 ||
(i॒ṣe - trica̭tvārigṃśat ) (a. 1)
ya॒jñasya̭ gho॒ṣada̭si॒ pratyṷṣṭa॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pratyṷṣṭā॒ arā̭tayaḥ॒ preya-ma̭gāddhi॒ṣaṇā̭ ba॒r॒hiraccha॒ manṷnā kṛ॒tā sva॒dhayā॒ vita̭ṣṭā॒ ta ā va̭hanti ka॒vayaḥ̭ pu॒rastā᳚-dde॒vebhyo॒ juṣṭa̭mi॒ha ba॒r॒hi-rā॒sadḙ de॒vānā᳚-mpariṣū॒tama̭si va॒r॒ṣavṛ̭ddhamasi॒ deva̭barhi॒rmā tvā-'॒nva-mmā ti॒rya-kparva̭ te rāddhyāsamācche॒ttā te॒ mā ri̭ṣa॒-ndeva̭barhi-śśa॒tava̭lśaṃ॒-vi~ ro̭ha sa॒hasra̭valśā॒ [sa॒hasra̭valśāḥ, vi va॒yagṃ rṷhema] 2
vi va॒yagṃ rṷhema pṛthi॒vyā-ssa॒mpṛcaḥ̭ pāhi susa॒mbhṛtā᳚ tvā॒ sambha̭rā॒myadi̭tyai॒ rāsnā̭-'sīndrā॒ṇyai sa॒nnaha̭na-mpū॒ṣā te᳚ gra॒nthi-ṅgra̭thnātu॒ sa te॒ mā-'' sthā॒dindra̭sya tvā bā॒hubhyā॒mudya̭cche॒ bṛha॒spate᳚-rmū॒rdhnā ha̭rāmyu॒rva̭ntari̭kṣa॒manvi̭hi devaṅga॒mama̭si || 3 ||
(sa॒hasra̭valśā - a॒ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 2)
śundha̭ddhva॒-ndaivyā̭ya॒ karma̭ṇe devaya॒jyāyai̭ māta॒riśva̭no gha॒rmo̭-'si॒ dyaura̭si pṛthi॒vya̭si vi॒śvadhā̭yā asi para॒meṇa॒ dhāmnā॒ dṛgṃha̭sva॒ mā hvā॒-rvasṷ̄nā-mpa॒vitra̭masi śa॒tadhā̭raṃ॒-va~sṷ̄nā-mpa॒vitra̭masi sa॒hasra̭dhāragṃ hu॒ta-ssto॒kohu॒to dra॒phso᳚ 'gnayḙ bṛha॒te nākā̭ya॒ svāhā॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā॒gṃ॒ sā vi॒śvāyu॒-ssā vi॒śvavya̭cā॒-ssā vi॒śvaka̭rmā॒ sa-mpṛ̭cyaddhva-mṛtāvarī-rū॒rmiṇī॒rmadhṷmattamā ma॒ndrā dhana̭sya sā॒taye॒ somḙna॒ tvā-''ta̭na॒cmīndrā̭ya॒ dadhi॒ viṣṇo̭ ha॒vyagṃ ra̭kṣasva || 4 ||
(somḙ - nā॒ṣṭau ca̭) (a. 3)
karma̭ṇe vā-nde॒vebhyaḥ̭ śakeyaṃ॒-ve~ṣā̭ya tvā॒ pratyṷṣṭa॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pratyṷṣṭā॒ arā̭tayo॒ dhūra̭si॒ dhūrva॒ dhūrva̭nta॒-ndhūrva॒ taṃ-yo~᳚-'smā-ndhūrva̭ti॒ ta-ndhū᳚rva॒yaṃ-va~॒ya-ndhūrvā̭ma॒stva-nde॒vānā̭masi॒ sasni̭tama॒-mpapri̭tama॒-ñjuṣṭa̭tamaṃ॒-va~hni̭tama-ndeva॒hūta̭ma॒-mahrṷtamasi havi॒rdhāna॒-ndṛgṃha̭sva॒ mā hvā᳚-rmi॒trasya̭ tvā॒ cakṣṷṣā॒ prekṣe॒ mā bhermā saṃ-vi~̭kthā॒ mā tvā̭ - [mā tvā᳚, hi॒gṃ॒si॒ṣa॒mu॒ru] 5
higṃsiṣamu॒ru vātā̭ya de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā-ma॒gnaye॒ juṣṭa॒-nnirva̭pāmya॒gnīṣomā᳚bhyā-mi॒da-nde॒vānā̭mi॒damṷ na-ssa॒ha sphā॒tyai tvā॒ nārā᳚tyai॒ suva̭ra॒bhi vi khyḙṣaṃ-vai~śvāna॒ra-ñjyoti॒-rdṛgṃha̭ntā॒-nduryā॒ dyāvā̭pṛthi॒vyo- ru॒rva̭ntari̭kṣa॒ manvi॒-hyadi̭tyā stvo॒pasthḙ sādayā॒myagnḙ ha॒vyagṃ ra̭kṣasva || 6 ||
( mā tvā॒ - ṣaṭca̭tvārigṃśacca ) (a. 4)
de॒vo vaḥ̭ savi॒to-tpṷnā॒tvacchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒-ssūrya̭sya ra॒śmibhi॒rāpo̭ devīragrepuvo agregu॒vo-'gra̭ i॒maṃ-ya~॒jña-nna̭ya॒tāgrḙ ya॒jñapa̭ti-ndhatta yu॒ṣmānindro̭ 'vṛṇīta vṛtra॒tūryḙ yū॒yamindra̭-mavṛṇīddhvaṃ-vṛ~tra॒tūrye॒ prokṣi̭tā-ssthā॒gnayḙ vo॒ juṣṭa॒-mprokṣā᳚mya॒gnīṣomā᳚bhyā॒gṃ॒ śundha̭ddhva॒-ndaivyā̭ya॒ karma̭ṇe devaya॒jyāyā॒ ava̭dhūta॒gṃ॒ rakṣo-'va̭dhūtā॒ arā̭ta॒yo-'di̭tyā॒stvaga̭si॒ prati̭ tvā - [prati̭ tvā, pṛ॒thi॒vī ve᳚ttvadhi॒ṣava̭ṇamasi] 7
pṛthi॒vī ve᳚ttvadhi॒ṣava̭ṇamasi vānaspa॒tya-mprati॒ tvā-'di̭tyā॒stvagve᳚ttva॒gnesta॒nūra̭si vā॒co vi॒sarja̭na-nde॒vavī̭taye tvā gṛhṇā॒myadri̭rasi vānaspa॒tya-ssa i॒da-nde॒vebhyo̭ ha॒vyagṃ su॒śami̭ śami॒ṣveṣa॒mā va॒dorja॒mā va̭da dyu॒madva̭data va॒yagṃ sa̭ṅghā॒ta-ñje᳚ṣma va॒r॒ṣavṛ̭ddhamasi॒ prati̭ tvā va॒r॒ṣavṛ̭ddhaṃ-ve~ttu॒ parā̭pūta॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ parā̭pūtā॒ arā̭tayo॒ rakṣa̭sā-mbhā॒go̭ 'si vā॒yurvo॒ vi vi̭naktu de॒vo vaḥ̭ savi॒tā hira̭ṇyapāṇiḥ॒ prati̭ gṛhṇātu || 8 ||
( tvā॒ - bhā॒ga - ekā̭daśa ca ) (a. 5)
ava̭dhūta॒gṃ॒ rakṣo-'va̭dhūtā॒ arā̭ta॒yo-'di̭tyā॒stvaga̭si॒ prati̭ tvā pṛthi॒vīve᳚ttu di॒va-sska̭mbha॒nira̭si॒ prati॒ tvā-'di̭tyā॒stvagve᳚ttu dhi॒ṣaṇā̭-'si parva॒tyā prati̭ tvā di॒va-sska̭mbha॒nirve᳚ttu dhi॒ṣaṇā̭-'si pārvate॒yī prati̭ tvā parva॒tirve᳚ttu de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇohastā᳚bhyā॒madhi̭ vapāmidhā॒nya̭masi dhinu॒hi de॒vā-nprā॒ṇāya̭ tvā 'pā॒nāya̭ tvā vyā॒nāya̭ tvā dī॒rghāmanu॒ prasi̭ti॒māyṷṣedhā-nde॒vo vaḥ̭ savi॒tā hira̭ṇyapāṇiḥ॒ prati̭ gṛhṇātu || 9 ||
(prā॒ṇāya̭ tvā॒ - pañca̭daśa ca) (a. 6)
dhṛṣṭi̭rasi॒ brahma̭ ya॒cchāpā᳚gne॒ 'gnimā॒māda̭-ñjahi॒ niṣkra॒vyādagṃ̭ se॒dhā-''dḙva॒yajaṃ̭-va~ha॒ nirda̭gdha॒gṃ॒ rakṣo॒ nirda̭gdhā॒ arā̭tayo dhru॒vama̭si pṛthi॒vī-ndṛ॒gṃ॒hā-''yṷ-rdṛgṃha pra॒jā-ndṛgṃ̭ha sajā॒tāna॒smai yaja̭mānāya॒ paryṷ̄ha dha॒rtrama̭sya॒ntari̭kṣa-ndṛgṃha prā॒ṇa-ndṛgṃ̭hāpā॒na-ndṛgṃ̭ha sajā॒tāna॒smai yaja̭mānāya॒ paryṷ̄ha dha॒ruṇa̭masi॒ diva̭-ndṛgṃha॒ cakṣṷ- [cakṣuḥ̭, dṛ॒gṃ॒ha॒ śrotra̭-ndṛgṃha] 10
rdṛgṃha॒ śrotra̭-ndṛgṃha sajā॒tāna॒smai yaja̭mānāya॒ paryṷ̄ha॒ dharmā̭si॒ diśo̭ dṛgṃha॒ yoni̭-ndṛgṃha pra॒jā-ndṛgṃ̭ha sajā॒tāna॒smai yaja̭mānāya॒ paryṷ̄ha॒ citaḥ̭ stha pra॒jāma॒smai ra॒yima॒smai sa̭jā॒tāna॒smai yaja̭mānāya॒ paryṷ̄ha॒ bhṛgṷ̄ṇā॒maṅgi̭rasā॒-ntapa̭sā tapyaddhvaṃ॒-yā~ni̭ gha॒rme ka॒pālā᳚nyupaci॒nvanti̭ ve॒dhasaḥ̭ | pū॒ṣṇastānyapi̭ vra॒ta i̭ndravā॒yū vi mṷñcatām || 11 ||
(cakṣṷ - ra॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 7)
saṃ-va~̭pāmi॒ samāpo̭ a॒dbhira̭gmata॒ samoṣa̭dhayo॒ rasḙna॒ sagṃ re॒vatī॒-rjaga̭tībhi॒-rmadhṷmatī॒-rmadhṷmatībhi-ssṛjyaddhvama॒dbhyaḥ pari॒ prajā̭tā-sstha॒ sama॒dbhiḥ pṛ̭cyaddhva॒-ñjana̭yatyai tvā॒ saṃ-yau~᳚mya॒gnaye᳚ tvā॒-'gnīṣomā᳚bhyā-mma॒khasya॒ śiro̭-'si gha॒rmo̭-'si vi॒śvāyṷru॒ru pra̭thasvo॒ru tḙ ya॒jñapa̭tiḥ prathatā॒-ntvaca̭-ṅgṛhṇīṣvā॒ntari̭ta॒gṃ॒ rakṣo॒-'ntari̭tā॒ arā̭tayode॒vastvā̭ savi॒tā śra̭payatu॒ varṣi̭ṣṭhe॒ adhi॒ nāke॒-'gnistḙ ta॒nuva॒-mmā-'ti̭ dhā॒gagnḙ ha॒vyagṃ ra̭kṣasva॒ sa-mbrahma̭ṇā pṛcyasvaika॒tāya॒ svāhā᳚ dvi॒tāya॒ svāhā᳚ tri॒tāya॒ svāhā᳚ || 12 ||
(sa॒vi॒tā - dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 8)
ā da̭da॒ indra̭sya bā॒hura̭si॒ dakṣi̭ṇa-ssa॒hasra̭bhṛṣṭi-śśa॒tatḙjā vā॒yura̭si ti॒gmatḙjāḥ॒ pṛthi̭vi devayaja॒ - nyoṣa̭ddhyāste॒ mūla॒-mmā higṃ̭siṣa॒-mapa̭hato॒-'raruḥ̭ pṛthi॒vyai vra॒ja-ṅga̭ccha go॒sthānaṃ॒-va~rṣa̭tu te॒ dyaurba̭dhā॒na dḙva savitaḥ para॒masyā᳚-mparā॒vati̭ śa॒tena॒ pāśai॒ryo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmastamato॒ mā mau॒gapa̭hato॒-'raruḥ̭ pṛthi॒vyai dḙva॒yaja̭nyai vra॒jaṃ- [vra॒jam, ga॒ccha॒ go॒sthānaṃ॒-va~rṣa̭tu] 13
ga̭ccha go॒sthānaṃ॒-va~rṣa̭tu te॒ dyaurba̭dhā॒na dḙva savitaḥ para॒masyā᳚-mparā॒vati̭ śa॒tena॒ pāśai॒ryo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmastamato॒ mā mau॒gapa̭hato॒-'raruḥ̭ pṛthi॒vyā adḙvayajano vra॒ja-ṅga̭ccha go॒sthānaṃ॒-va~rṣa̭tu te॒ dyaurba̭dhā॒na dḙva savitaḥ para॒masyā᳚-mparā॒vati̭ śa॒tena॒ pāśai॒ryo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmastamato॒ mā- [mā, mau॒ga॒rarṷste॒ diva॒-mmā] 14
maṷga॒rarṷste॒ diva॒-mmā skā॒n॒. vasa̭vastvā॒ pari̭ gṛhṇantu gāya॒treṇa॒ chanda̭sāru॒drāstvā॒ pari̭ gṛhṇantu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā-''di॒tyāstvā॒ pari̭ gṛhṇantu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā de॒vasya̭ savi॒tu-ssa॒ve karma̭ kṛṇvanti ve॒dhasa̭ ṛ॒tama̭syṛta॒sada̭na-masyṛta॒śrīra̭si॒ dhā a̭si sva॒dhā a̭syu॒rvī cāsi॒ vasvī̭ cāsi pu॒rā krū॒rasya̭ vi॒sṛpo̭ viraphśi-nnudā॒dāya̭ pṛthi॒vī-ñjī॒radā̭nu॒ryāmaira̭yan ca॒ndrama̭si sva॒dhābhi॒stā-ndhīrā̭so anu॒dṛśya̭ yajante || 15 ||
(de॒va॒yaja̭nyai vra॒jaṃ - tamato॒ mā - vi̭raphśi॒n - nekā̭daśa ca) (a. 9)
pratyṷṣṭa॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pratyṷṣṭā॒ arā̭tayo॒ 'gne-rva॒-steji̭ṣṭhena॒ teja̭sā॒ ni-ṣṭa̭pāmi go॒ṣṭha-mmā nirmṛ̭kṣaṃ-vā~॒jina̭-ntvā sapatnasā॒hagṃ sa-mmā᳚rjmi॒ vāca̭-mprā॒ṇa-ñcakṣu॒-śśrotra̭-mpra॒jāṃ-yo~ni॒-mmā nirmṛ̭kṣaṃ-vā~॒jinī᳚-ntvā sapatnasā॒hīgṃ sa-mmā᳚rjmyā॒śāsā̭nā saumana॒sa-mpra॒jāgṃ saubhā᳚gya-nta॒nūm | a॒gneranṷvratā bhū॒tvā sa-nna̭hye sukṛ॒tāya॒ kam || su॒pra॒jasa̭stvā va॒yagṃ su॒patnī॒rupa̭- [su॒pathnī॒rupa̭, se॒di॒mi॒ |] 16
sedima | agnḙ sapatna॒dambha̭na॒-mada̭bdhāso॒ adā᳚bhyam || i॒maṃ-vi~ṣyā̭mi॒ varṷṇasya॒ pāśaṃ॒ ~ya-maba̭ddhnīta savi॒tā su॒ketaḥ̭ | dhā॒tu-śca॒ yonaṷ sukṛ॒tasya̭ lo॒ke syo॒na-mmḙ sa॒ha patyā̭ karomi || samāyṷṣā॒ sampra॒jayā॒ sama̭gne॒ varca̭sā॒ punaḥ̭ | sa-mpatnī॒ patyā॒-'ha-ṅga̭cche॒ samā॒tmā ta॒nuvā॒ mama̭ || ma॒hī॒nā-mpayo॒-'syoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasa॒stasya॒ te-'kṣī̭yamāṇasya॒ ni- [niḥ, va॒pā॒mi॒ ma॒hī॒nāṃ] 17
rva̭pāmi mahī॒nā-mpayo॒-'syoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ raso-'da̭bdhena tvā॒ cakṣu॒ṣā-'ve᳚kṣe suprajā॒stvāya॒ tejo̭-'si॒ tejo-'nu॒ prehya॒gniste॒ tejo॒ mā vi nai̭da॒gne-rji॒hvā-'si̭ su॒bhūrde॒vānā॒-ndhāmnḙdhāmne de॒vebhyo॒ yajṷṣeyajuṣe bhava śu॒krama̭si॒ jyoti̭rasi॒ tejo̭-'si de॒vo vaḥ̭ savi॒to-tpṷnā॒tvacchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒-ssūrya̭sya ra॒śmibhiḥ̭ śu॒kra-ntvā̭ śu॒krāyā॒-ndhāmnḙdhāmne de॒vebhyo॒ yajṷṣeyajuṣe gṛhṇāmi॒ jyoti̭stvā॒ jyoti̭ṣya॒rcistvā॒-'rciṣi॒ dhāmnḙdhāmne de॒vebhyo॒ yajṷṣeyajuṣe gṛhṇāmi || 18 ||
(upa॒ - nī - ra॒śmibhiḥ̭ śu॒kragṃ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 10)
kṛṣṇo᳚-'syākhare॒ṣṭho᳚-'gnaye᳚ tvā॒ svāhā॒ vedi̭rasi ba॒r॒hiṣe᳚ tvā॒ svāhā ̭ba॒r॒hira̭si sru॒gbhyastvā॒ svāhā̭ di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tvā᳚ sva॒dhā pi॒tṛbhya॒ ūrgbha̭va barhi॒ṣadbhya̭ ū॒rjā pṛ̭thi॒vī-ṅga̭cchata॒ viṣṇo॒-sstūpo॒-'syūrṇā᳚mradasa-ntvā stṛṇāmi svāsa॒stha-nde॒vebhyo̭ gandha॒rvo̭-'si vi॒śvāva̭su॒-rviśva̭smā॒dīṣa̭to॒ yaja̭mānasya pari॒dhiri॒ḍa ī̭ḍi॒ta indra̭sya bā॒hura̭si॒- [bā॒hura̭si, dakṣi̭ṇo॒] 19
dakṣi̭ṇo॒ yaja̭mānasya pari॒dhiri॒ḍa ī̭ḍi॒to mi॒trāvarṷṇau tvottara॒taḥ pari̭ dhattā-ndhru॒veṇa॒ dharma̭ṇā॒ yaja̭mānasya pari॒dhiri॒ḍa ī̭ḍi॒ta-ssūrya̭stvā pu॒rastā᳚-tpātu॒ kasyā᳚ścida॒bhiśa̭styā vī॒tiho᳚tra-ntvā kave dyu॒manta॒gṃ॒ sami̭dhīma॒hyagnḙ bṛ॒hanta̭maddhva॒re vi॒śo ya॒ntre stho॒ vasṷ̄nāgṃ ru॒drāṇā̭-mādi॒tyānā॒gṃ॒ sada̭si sīda ju॒hūrṷpa॒bhṛ-ddhru॒vā-'si̭ ghṛ॒tācī॒ nāmnā᳚ pri॒yeṇa॒ nāmnā᳚ pri॒ye sada̭si sīdai॒tā a̭sadan-thsukṛ॒tasya̭ lo॒ke tā vi̭ṣṇo pāhi pā॒hi ya॒jña-mpā॒hi ya॒jñapa̭ti-mpā॒hi māṃ-ya~̭jña॒niya᳚m || 20 ||
(bā॒hura̭si - pri॒ye sada̭si॒ - pañca̭daśa ca) (a. 11)
bhuva̭namasi॒ vi pra̭tha॒svāgne॒ yaṣṭa̭ri॒da-nnamaḥ̭ | juhvehya॒gnistvā᳚ hvayati devaya॒jyāyā॒ upa̭bhṛ॒dehi̭ de॒vastvā̭ savi॒tā hva̭yati devaya॒jyāyā॒ agnā̭viṣṇū॒ mā vā॒mava̭ kramiṣaṃ॒-vi~ ji̭hāthā॒-mmā mā॒ sa-ntā᳚ptaṃ-lo~॒ka-mmḙ lokakṛtau kṛṇutaṃ॒-vi~ṣṇo॒-ssthāna̭masī॒ta indro̭ akṛṇo-dvī॒ryā̭ṇi samā॒rabhyo॒rdhvo a̭ddhva॒ro di̭vi॒spṛśa॒mahrṷto ya॒jño ya॒jñapa̭te॒-rindrā̭vā॒n-thsvāhā̭ bṛ॒hadbhāḥ pā॒hi mā᳚-'gne॒ duśca̭ritā॒dā mā॒ suca̭rite bhaja ma॒khasya॒ śiro̭-'si॒ sañjyoti̭ṣā॒ jyoti̭raṅktām || 21 ||
(ahrṷta॒ - eka̭vigṃśatiśca) (a. 12)
vāja̭sya mā prasa॒veno᳚dgrā॒bheṇoda̭grabhīt | athā̭ sa॒patnā॒gṃ॒ indro̭ me nigrā॒bheṇādha̭rāgṃ akaḥ || u॒dgrā॒bha-ñca̭ nigrā॒bha-ñca॒ brahma̭ de॒vā a̭vīvṛdhann | athā̭ sa॒patnā̭nindrā॒gnī mḙ viṣū॒cīnā॒n vya̭syatām || vasṷbhyastvā ru॒drebhya̭stvā-''di॒tyebhya̭stvā॒-'ktagṃ rihā̭ṇā vi॒yantu॒ vayaḥ̭ || pra॒jāṃ-yo~ni॒-mmā nirmṛ̭kṣa॒mā pyā̭yantā॒māpa॒ oṣa̭dhayo ma॒rutā॒-mpṛṣa̭taya-sstha॒ divaṃ̭- [diva᳚m, ga॒ccha॒ tato̭ no॒] 22
gaccha॒ tato̭ no॒ vṛṣṭi॒mera̭ya | ā॒yu॒ṣpā a̭gne॒-'syāyṷrme pāhi cakṣu॒ṣpā a̭gne-'si॒ cakṣṷrme pāhi dhru॒vā-'si॒ ya-mpa̭ri॒dhi-mpa॒ryadha̭tthā॒ agnḙ deva pa॒ṇibhi̭-rvī॒yamā̭ṇaḥ | ta-nta̭ e॒tamanu॒ joṣa̭-mbharāmi॒ nede॒ṣa tvada̭pace॒tayā̭tai ya॒jñasya॒ pātha॒ upa॒ sami̭tagṃ saggsrā॒vabhā̭gā-ssthe॒ṣā bṛ॒hantaḥ̭ prastare॒ṣṭhā ba̭rhi॒ṣada̭śca [ ] 23
de॒vā i॒māṃ-vā~ca̭ma॒bhi viśvḙ gṛ॒ṇanta̭ ā॒sadyā॒smi-nba॒r॒hiṣi̭ mādayaddhvama॒gne-rvā॒mapa̭nnagṛhasya॒ sada̭si sādayāmi su॒mnāya̭ sumninī su॒mne mā̭ dhatta-ndhu॒ri dha॒ryaṷ pāta॒magnḙ 'dabdhāyo 'śītatano pā॒hi mā॒-'dya di॒vaḥ pā॒hi prasi̭tyai pā॒hi duri̭ṣṭyai pā॒hi dṷradma॒nyai pā॒hi duśca̭ritā॒davi̭ṣa-nnaḥ pi॒tu-ṅkṛ̭ṇu su॒ṣadā॒ yoni॒gg॒ svāhā॒ devā̭ gātuvido gā॒tuṃvi~॒ttvā gā॒tu mi̭ta॒ mana̭saspata i॒ma-nno̭ deva de॒veṣṷ ya॒jñagg svāhā̭ vā॒ci svāhā॒ vātḙ dhāḥ || 24 ||
(divaṃ̭ - ca - vi॒ttvā gā॒tuṃ - trayo̭daśa ca) (a. 13)
u॒bhā vā̭mindrāgnī āhu॒vaddhyā̭ u॒bhā rādha̭sa-ssa॒ha mā̭da॒yaddhyai᳚ | u॒bhā dā॒tārā̭vi॒ṣāgṃ ra̭yī॒ṇāmu॒bhā vāja̭sya sā॒tayḙ huve vām || aśra̭va॒gṃ॒ hi bhṷ̄ri॒dāva̭ttarā vāṃ॒-vi~jā̭māturu॒ta vā̭ ghā syā॒lāt | athā॒ soma̭sya॒ praya̭tī yu॒vabhyā॒mindrā᳚gnī॒ stoma̭-ñjanayāmi॒ navya᳚m || indrā᳚gnī nava॒ti-mpuro̭ dā॒sapa̭tnīradhūnutam | sā॒kamekḙna॒ karma̭ṇā || śuci॒-nnu stoma॒-nnava̭jāta-ma॒dyendrā᳚gnī vṛtrahaṇā ju॒ṣethā᳚m || 25 ||
u॒bhā hi vāgṃ̭ su॒havā॒ joha̭vīmi॒ tā vājagṃ̭ sa॒dya ṷśa॒te dheṣṭhā᳚ || va॒yamṷ tvā pathaspate॒ ratha॒-nna vāja̭sātaye | dhi॒ye pṷ̄ṣannayujmahi || pa॒thaspa̭thaḥ॒ pari̭patiṃ-va~ca॒syā kāmḙna kṛ॒to a॒bhyā̭naḍa॒rkam | sano̭ rāsacchu॒rudha̭śca॒ndrāgrā॒ dhiya̭ndhiyagṃ sīṣadhāti॒ pra pū॒ṣā || kṣetra̭sya॒ pati̭nā va॒yagṃ hi॒tenḙva jayāmasi | gāmaśva̭-mpoṣayi॒tnvā sa no̭ [sa naḥ̭, mṛ॒ḍā॒tī॒dṛśe᳚ |] 26
mṛḍātī॒dṛśe᳚ || kṣetra̭sya pate॒ madhṷmanta-mū॒rmi-ndhe॒nuri̭va॒ payo̭ a॒smāsṷ dhukṣva | ma॒dhu॒ścuta̭-ṅghṛ॒tami̭va॒ supṷ̄ta-mṛ॒tasya̭ naḥ॒ pata̭yo mṛḍayantu || agne॒ naya̭ su॒pathā̭ rā॒ye a॒smān. viśvā̭ni deva va॒yunā̭ni vi॒dvān | yu॒yo॒ddhya̭sma-jjṷhurā॒ṇameno॒ bhūyi̭ṣṭhā-nte॒ nama̭uktiṃ-vi~dhema || ā de॒vānā॒mapi॒ panthā̭-maganma॒ yaccha॒knavā̭ma॒ tadanu॒ pravo̭ḍhum | a॒gni-rvi॒dvān-thsa ya̭jā॒- [sa ya̭jāt, sedu॒ hotā॒ so] 27
thsedu॒ hotā॒ so a̭ddhva॒rān-thsa ṛ॒tūn ka̭lpayāti || yadvāhi̭ṣṭha॒-ntada॒gnayḙ bṛ॒hada̭rca vibhāvaso | mahi̭ṣīva॒ tvadra॒yistvadvājā॒ udī̭rate || agne॒ tva-mpā̭rayā॒ navyo̭ a॒smān-thsva॒stibhi॒rati̭ du॒rgāṇi॒ viśvā᳚ | pūśca̭ pṛ॒thvī ba̭hu॒lā na̭ u॒rvī bhavā̭ to॒kāya॒ tana̭yāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| tvama̭gne vrata॒pā a̭si de॒va ā martye॒ṣvā | tvaṃ-ya~॒jñeṣvīḍyaḥ̭ || yadvo̭ va॒ya-mpra̭mi॒nāma̭ vra॒tāni̭ vi॒duṣā᳚-ndevā॒ avi̭duṣṭarāsaḥ | a॒gniṣṭa-dviśva॒mā pṛ̭ṇāti vi॒dvān. yebhi̭-rde॒vāgṃ ṛ॒tubhiḥ̭ ka॒lpayā̭ti || 28 ||
(ju॒ṣethā॒mā - sa no̭ - yajā॒ - dā - trayo̭vigṃśatiśca) (a. 14)
(i॒ṣe tvā̭ - ya॒jñasya॒ - śundha̭dhvaṃ॒ - karma̭ṇe vāṃ - de॒vo-'va̭dhūtaṃ॒ - dhuṣṭiḥ॒ - saṃ-va~̭pā॒- myā da̭de॒ - pratyṷṣṭaṃ॒ - kṛṣṇo̭-'si॒ - bhuva̭namasi॒ - vāja̭syo॒bhā vāṃ॒ - catṷrdaśa )
(i॒ṣe - dṛgṃ̭ha॒ - bhuva̭na - ma॒ṣṭāvigṃ̭śatiḥ )
(i॒ṣe tvā̭, ka॒lpayā̭ti)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe prathamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे प्रथमः प्रश्नः - दर्शपूर्णमासौ
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
इ॒षे त्वो॒र्जे त्वा॑ वा॒यवः॑ स्थोपा॒यवः॑ स्थ दे॒वो वः॑ सवि॒ता प्रार्प॑यतु॒ श्रेष्ठ॑तमाय॒ कर्म॑ण॒ आ प्या॑यद्ध्वमघ्निया देवभा॒ग-मूर्ज॑स्वतीः॒ पय॑स्वतीः प्र॒जाव॑ती-रनमी॒वा अ॑य॒क्ष्मा मा वः॑ स्ते॒न ई॑शत॒ मा-ऽघशग्ं॑सो रु॒द्रस्य॑ हे॒तिः परि॑ वो वृणक्तु ध्रु॒वा अ॒स्मि-न्गोप॑तौ स्यात ब॒ह्वी-र्यज॑मानस्य प॒शू-न्पा॑हि ॥ 1 ॥
(इ॒षे - त्रिच॑त्वारिग्ंशत् ) (अ. 1)
य॒ज्ञस्य॑ घो॒षद॑सि॒ प्रत्यु॑ष्ट॒ग्ं॒ रक्षः॒ प्रत्यु॑ष्टा॒ अरा॑तयः॒ प्रेय-म॑गाद्धि॒षणा॑ ब॒र्॒हिरच्छ॒ मनु॑ना कृ॒ता स्व॒धया॒ वित॑ष्टा॒ त आ व॑हन्ति क॒वयः॑ पु॒रस्ता᳚-द्दे॒वेभ्यो॒ जुष्ट॑मि॒ह ब॒र्॒हि-रा॒सदे॑ दे॒वाना᳚-म्परिषू॒तम॑सि व॒र्॒षवृ॑द्धमसि॒ देव॑बर्हि॒र्मा त्वा-ऽ॒न्व-म्मा ति॒र्य-क्पर्व॑ ते राद्ध्यासमाच्छे॒त्ता ते॒ मा रि॑ष॒-न्देव॑बर्हि-श्श॒तव॑ल्शं॒-विँ रो॑ह स॒हस्र॑वल्शा॒ [स॒हस्र॑वल्शाः, वि व॒यग्ं रु॑हेम] 2
वि व॒यग्ं रु॑हेम पृथि॒व्या-स्स॒म्पृचः॑ पाहि सुस॒म्भृता᳚ त्वा॒ सम्भ॑रा॒म्यदि॑त्यै॒ रास्ना॑-ऽसीन्द्रा॒ण्यै स॒न्नह॑न-म्पू॒षा ते᳚ ग्र॒न्थि-ङ्ग्र॑थ्नातु॒ स ते॒ मा-ऽऽ स्था॒दिन्द्र॑स्य त्वा बा॒हुभ्या॒मुद्य॑च्छे॒ बृह॒स्पते᳚-र्मू॒र्ध्ना ह॑राम्यु॒र्व॑न्तरि॑क्ष॒मन्वि॑हि देवङ्ग॒मम॑सि ॥ 3 ॥
(स॒हस्र॑वल्शा - अ॒ष्टात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 2)
शुन्ध॑द्ध्व॒-न्दैव्या॑य॒ कर्म॑णे देवय॒ज्यायै॑ मात॒रिश्व॑नो घ॒र्मो॑-ऽसि॒ द्यौर॑सि पृथि॒व्य॑सि वि॒श्वधा॑या असि पर॒मेण॒ धाम्ना॒ दृग्ंह॑स्व॒ मा ह्वा॒-र्वसू॑ना-म्प॒वित्र॑मसि श॒तधा॑रं॒-वँसू॑ना-म्प॒वित्र॑मसि स॒हस्र॑धारग्ं हु॒त-स्स्तो॒कोहु॒तो द्र॒फ्सो᳚ ऽग्नये॑ बृह॒ते नाका॑य॒ स्वाहा॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒ग्ं॒ सा वि॒श्वायु॒-स्सा वि॒श्वव्य॑चा॒-स्सा वि॒श्वक॑र्मा॒ स-म्पृ॑च्यद्ध्व-मृतावरी-रू॒र्मिणी॒र्मधु॑मत्तमा म॒न्द्रा धन॑स्य सा॒तये॒ सोमे॑न॒ त्वा-ऽऽत॑न॒च्मीन्द्रा॑य॒ दधि॒ विष्णो॑ ह॒व्यग्ं र॑क्षस्व ॥ 4 ॥
(सोमे॑ - ना॒ष्टौ च॑) (अ. 3)
कर्म॑णे वा-न्दे॒वेभ्यः॑ शकेयं॒-वेँषा॑य त्वा॒ प्रत्यु॑ष्ट॒ग्ं॒ रक्षः॒ प्रत्यु॑ष्टा॒ अरा॑तयो॒ धूर॑सि॒ धूर्व॒ धूर्व॑न्त॒-न्धूर्व॒ तं-योँ᳚-ऽस्मा-न्धूर्व॑ति॒ त-न्धू᳚र्व॒यं-वँ॒य-न्धूर्वा॑म॒स्त्व-न्दे॒वाना॑मसि॒ सस्नि॑तम॒-म्पप्रि॑तम॒-ञ्जुष्ट॑तमं॒-वँह्नि॑तम-न्देव॒हूत॑म॒-मह्रु॑तमसि हवि॒र्धान॒-न्दृग्ंह॑स्व॒ मा ह्वा᳚-र्मि॒त्रस्य॑ त्वा॒ चक्षु॑षा॒ प्रेक्षे॒ मा भेर्मा सं-विँ॑क्था॒ मा त्वा॑ - [मा त्वा᳚, हि॒ग्ं॒सि॒ष॒मु॒रु] 5
हिग्ंसिषमु॒रु वाता॑य दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे᳚-ऽश्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚-म्पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या-म॒ग्नये॒ जुष्ट॒-न्निर्व॑पाम्य॒ग्नीषोमा᳚भ्या-मि॒द-न्दे॒वाना॑मि॒दमु॑ न-स्स॒ह स्फा॒त्यै त्वा॒ नारा᳚त्यै॒ सुव॑र॒भि वि ख्ये॑षं-वैँश्वान॒र-ञ्ज्योति॒-र्दृग्ंह॑न्ता॒-न्दुर्या॒ द्यावा॑पृथि॒व्यो- रु॒र्व॑न्तरि॑क्ष॒ मन्वि॒-ह्यदि॑त्या स्त्वो॒पस्थे॑ सादया॒म्यग्ने॑ ह॒व्यग्ं र॑क्षस्व ॥ 6 ॥
( मा त्वा॒ - षट्च॑त्वारिग्ंशच्च ) (अ. 4)
दे॒वो वः॑ सवि॒तो-त्पु॑ना॒त्वच्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण॒ वसो॒-स्सूर्य॑स्य र॒श्मिभि॒रापो॑ देवीरग्रेपुवो अग्रेगु॒वो-ऽग्र॑ इ॒मं-यँ॒ज्ञ-न्न॑य॒ताग्रे॑ य॒ज्ञप॑ति-न्धत्त यु॒ष्मानिन्द्रो॑ ऽवृणीत वृत्र॒तूर्ये॑ यू॒यमिन्द्र॑-मवृणीद्ध्वं-वृँत्र॒तूर्ये॒ प्रोक्षि॑ता-स्स्था॒ग्नये॑ वो॒ जुष्ट॒-म्प्रोक्षा᳚म्य॒ग्नीषोमा᳚भ्या॒ग्ं॒ शुन्ध॑द्ध्व॒-न्दैव्या॑य॒ कर्म॑णे देवय॒ज्याया॒ अव॑धूत॒ग्ं॒ रक्षो-ऽव॑धूता॒ अरा॑त॒यो-ऽदि॑त्या॒स्त्वग॑सि॒ प्रति॑ त्वा - [प्रति॑ त्वा, पृ॒थि॒वी वे᳚त्त्वधि॒षव॑णमसि] 7
पृथि॒वी वे᳚त्त्वधि॒षव॑णमसि वानस्प॒त्य-म्प्रति॒ त्वा-ऽदि॑त्या॒स्त्वग्वे᳚त्त्व॒ग्नेस्त॒नूर॑सि वा॒चो वि॒सर्ज॑न-न्दे॒ववी॑तये त्वा गृह्णा॒म्यद्रि॑रसि वानस्प॒त्य-स्स इ॒द-न्दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यग्ं सु॒शमि॑ शमि॒ष्वेष॒मा व॒दोर्ज॒मा व॑द द्यु॒मद्व॑दत व॒यग्ं स॑ङ्घा॒त-ञ्जे᳚ष्म व॒र्॒षवृ॑द्धमसि॒ प्रति॑ त्वा व॒र्॒षवृ॑द्धं-वेँत्तु॒ परा॑पूत॒ग्ं॒ रक्षः॒ परा॑पूता॒ अरा॑तयो॒ रक्ष॑सा-म्भा॒गो॑ ऽसि वा॒युर्वो॒ वि वि॑नक्तु दे॒वो वः॑ सवि॒ता हिर॑ण्यपाणिः॒ प्रति॑ गृह्णातु ॥ 8 ॥
( त्वा॒ - भा॒ग - एका॑दश च ) (अ. 5)
अव॑धूत॒ग्ं॒ रक्षो-ऽव॑धूता॒ अरा॑त॒यो-ऽदि॑त्या॒स्त्वग॑सि॒ प्रति॑ त्वा पृथि॒वीवे᳚त्तु दि॒व-स्स्क॑म्भ॒निर॑सि॒ प्रति॒ त्वा-ऽदि॑त्या॒स्त्वग्वे᳚त्तु धि॒षणा॑-ऽसि पर्व॒त्या प्रति॑ त्वा दि॒व-स्स्क॑म्भ॒निर्वे᳚त्तु धि॒षणा॑-ऽसि पार्वते॒यी प्रति॑ त्वा पर्व॒तिर्वे᳚त्तु दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे᳚-ऽश्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚-म्पू॒ष्णोहस्ता᳚भ्या॒मधि॑ वपामिधा॒न्य॑मसि धिनु॒हि दे॒वा-न्प्रा॒णाय॑ त्वा ऽपा॒नाय॑ त्वा व्या॒नाय॑ त्वा दी॒र्घामनु॒ प्रसि॑ति॒मायु॑षेधा-न्दे॒वो वः॑ सवि॒ता हिर॑ण्यपाणिः॒ प्रति॑ गृह्णातु ॥ 9 ॥
(प्रा॒णाय॑ त्वा॒ - पञ्च॑दश च) (अ. 6)
धृष्टि॑रसि॒ ब्रह्म॑ य॒च्छापा᳚ग्ने॒ ऽग्निमा॒माद॑-ञ्जहि॒ निष्क्र॒व्यादग्ं॑ से॒धा-ऽऽदे॑व॒यजं॑-वँह॒ निर्द॑ग्ध॒ग्ं॒ रक्षो॒ निर्द॑ग्धा॒ अरा॑तयो ध्रु॒वम॑सि पृथि॒वी-न्दृ॒ग्ं॒हा-ऽऽयु॑-र्दृग्ंह प्र॒जा-न्दृग्ं॑ह सजा॒तान॒स्मै यज॑मानाय॒ पर्यू॑ह ध॒र्त्रम॑स्य॒न्तरि॑क्ष-न्दृग्ंह प्रा॒ण-न्दृग्ं॑हापा॒न-न्दृग्ं॑ह सजा॒तान॒स्मै यज॑मानाय॒ पर्यू॑ह ध॒रुण॑मसि॒ दिव॑-न्दृग्ंह॒ चक्षु॑- [चक्षुः॑, दृ॒ग्ं॒ह॒ श्रोत्र॑-न्दृग्ंह] 10
र्दृग्ंह॒ श्रोत्र॑-न्दृग्ंह सजा॒तान॒स्मै यज॑मानाय॒ पर्यू॑ह॒ धर्मा॑सि॒ दिशो॑ दृग्ंह॒ योनि॑-न्दृग्ंह प्र॒जा-न्दृग्ं॑ह सजा॒तान॒स्मै यज॑मानाय॒ पर्यू॑ह॒ चितः॑ स्थ प्र॒जाम॒स्मै र॒यिम॒स्मै स॑जा॒तान॒स्मै यज॑मानाय॒ पर्यू॑ह॒ भृगू॑णा॒मङ्गि॑रसा॒-न्तप॑सा तप्यद्ध्वं॒-याँनि॑ घ॒र्मे क॒पाला᳚न्युपचि॒न्वन्ति॑ वे॒धसः॑ । पू॒ष्णस्तान्यपि॑ व्र॒त इ॑न्द्रवा॒यू वि मु॑ञ्चताम् ॥ 11 ॥
(चक्षु॑ - र॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 7)
सं-वँ॑पामि॒ समापो॑ अ॒द्भिर॑ग्मत॒ समोष॑धयो॒ रसे॑न॒ सग्ं रे॒वती॒-र्जग॑तीभि॒-र्मधु॑मती॒-र्मधु॑मतीभि-स्सृज्यद्ध्वम॒द्भ्यः परि॒ प्रजा॑ता-स्स्थ॒ सम॒द्भिः पृ॑च्यद्ध्व॒-ञ्जन॑यत्यै त्वा॒ सं-यौँ᳚म्य॒ग्नये᳚ त्वा॒-ऽग्नीषोमा᳚भ्या-म्म॒खस्य॒ शिरो॑-ऽसि घ॒र्मो॑-ऽसि वि॒श्वायु॑रु॒रु प्र॑थस्वो॒रु ते॑ य॒ज्ञप॑तिः प्रथता॒-न्त्वच॑-ङ्गृह्णीष्वा॒न्तरि॑त॒ग्ं॒ रक्षो॒-ऽन्तरि॑ता॒ अरा॑तयोदे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता श्र॑पयतु॒ वर्षि॑ष्ठे॒ अधि॒ नाके॒-ऽग्निस्ते॑ त॒नुव॒-म्मा-ऽति॑ धा॒गग्ने॑ ह॒व्यग्ं र॑क्षस्व॒ स-म्ब्रह्म॑णा पृच्यस्वैक॒ताय॒ स्वाहा᳚ द्वि॒ताय॒ स्वाहा᳚ त्रि॒ताय॒ स्वाहा᳚ ॥ 12 ॥
(स॒वि॒ता - द्वाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 8)
आ द॑द॒ इन्द्र॑स्य बा॒हुर॑सि॒ दक्षि॑ण-स्स॒हस्र॑भृष्टि-श्श॒तते॑जा वा॒युर॑सि ति॒ग्मते॑जाः॒ पृथि॑वि देवयज॒ - न्योष॑द्ध्यास्ते॒ मूल॒-म्मा हिग्ं॑सिष॒-मप॑हतो॒-ऽररुः॑ पृथि॒व्यै व्र॒ज-ङ्ग॑च्छ गो॒स्थानं॒-वँर्ष॑तु ते॒ द्यौर्ब॑धा॒न दे॑व सवितः पर॒मस्या᳚-म्परा॒वति॑ श॒तेन॒ पाशै॒र्यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मस्तमतो॒ मा मौ॒गप॑हतो॒-ऽररुः॑ पृथि॒व्यै दे॑व॒यज॑न्यै व्र॒जं- [व्र॒जम्, ग॒च्छ॒ गो॒स्थानं॒-वँर्ष॑तु] 13
ग॑च्छ गो॒स्थानं॒-वँर्ष॑तु ते॒ द्यौर्ब॑धा॒न दे॑व सवितः पर॒मस्या᳚-म्परा॒वति॑ श॒तेन॒ पाशै॒र्यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मस्तमतो॒ मा मौ॒गप॑हतो॒-ऽररुः॑ पृथि॒व्या अदे॑वयजनो व्र॒ज-ङ्ग॑च्छ गो॒स्थानं॒-वँर्ष॑तु ते॒ द्यौर्ब॑धा॒न दे॑व सवितः पर॒मस्या᳚-म्परा॒वति॑ श॒तेन॒ पाशै॒र्यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मस्तमतो॒ मा- [मा, मौ॒ग॒ररु॑स्ते॒ दिव॒-म्मा] 14
मौ॑ग॒ररु॑स्ते॒ दिव॒-म्मा स्का॒न्॒. वस॑वस्त्वा॒ परि॑ गृह्णन्तु गाय॒त्रेण॒ छन्द॑सारु॒द्रास्त्वा॒ परि॑ गृह्णन्तु॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा-ऽऽदि॒त्यास्त्वा॒ परि॑ गृह्णन्तु॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑सा दे॒वस्य॑ सवि॒तु-स्स॒वे कर्म॑ कृण्वन्ति वे॒धस॑ ऋ॒तम॑स्यृत॒सद॑न-मस्यृत॒श्रीर॑सि॒ धा अ॑सि स्व॒धा अ॑स्यु॒र्वी चासि॒ वस्वी॑ चासि पु॒रा क्रू॒रस्य॑ वि॒सृपो॑ विरफ्शि-न्नुदा॒दाय॑ पृथि॒वी-ञ्जी॒रदा॑नु॒र्यामैर॑यन् च॒न्द्रम॑सि स्व॒धाभि॒स्ता-न्धीरा॑सो अनु॒दृश्य॑ यजन्ते ॥ 15 ॥
(दे॒व॒यज॑न्यै व्र॒जं - तमतो॒ मा - वि॑रफ्शि॒न् - नेका॑दश च) (अ. 9)
प्रत्यु॑ष्ट॒ग्ं॒ रक्षः॒ प्रत्यु॑ष्टा॒ अरा॑तयो॒ ऽग्ने-र्व॒-स्तेजि॑ष्ठेन॒ तेज॑सा॒ नि-ष्ट॑पामि गो॒ष्ठ-म्मा निर्मृ॑क्षं-वाँ॒जिन॑-न्त्वा सपत्नसा॒हग्ं स-म्मा᳚र्ज्मि॒ वाच॑-म्प्रा॒ण-ञ्चक्षु॒-श्श्रोत्र॑-म्प्र॒जां-योँनि॒-म्मा निर्मृ॑क्षं-वाँ॒जिनी᳚-न्त्वा सपत्नसा॒हीग्ं स-म्मा᳚र्ज्म्या॒शासा॑ना सौमन॒स-म्प्र॒जाग्ं सौभा᳚ग्य-न्त॒नूम् । अ॒ग्नेरनु॑व्रता भू॒त्वा स-न्न॑ह्ये सुकृ॒ताय॒ कम् ॥ सु॒प्र॒जस॑स्त्वा व॒यग्ं सु॒पत्नी॒रुप॑- [सु॒पथ्नी॒रुप॑, से॒दि॒मि॒ ।] 16
सेदिम । अग्ने॑ सपत्न॒दम्भ॑न॒-मद॑ब्धासो॒ अदा᳚भ्यम् ॥ इ॒मं-विँष्या॑मि॒ वरु॑णस्य॒ पाशं॒ ँय-मब॑द्ध्नीत सवि॒ता सु॒केतः॑ । धा॒तु-श्च॒ योनौ॑ सुकृ॒तस्य॑ लो॒के स्यो॒न-म्मे॑ स॒ह पत्या॑ करोमि ॥ समायु॑षा॒ सम्प्र॒जया॒ सम॑ग्ने॒ वर्च॑सा॒ पुनः॑ । स-म्पत्नी॒ पत्या॒-ऽह-ङ्ग॑च्छे॒ समा॒त्मा त॒नुवा॒ मम॑ ॥ म॒ही॒ना-म्पयो॒-ऽस्योष॑धीना॒ग्ं॒ रस॒स्तस्य॒ ते-ऽक्षी॑यमाणस्य॒ नि- [निः, व॒पा॒मि॒ म॒ही॒नां] 17
र्व॑पामि मही॒ना-म्पयो॒-ऽस्योष॑धीना॒ग्ं॒ रसो-ऽद॑ब्धेन त्वा॒ चक्षु॒षा-ऽवे᳚क्षे सुप्रजा॒स्त्वाय॒ तेजो॑-ऽसि॒ तेजो-ऽनु॒ प्रेह्य॒ग्निस्ते॒ तेजो॒ मा वि नै॑द॒ग्ने-र्जि॒ह्वा-ऽसि॑ सु॒भूर्दे॒वाना॒-न्धाम्ने॑धाम्ने दे॒वेभ्यो॒ यजु॑षेयजुषे भव शु॒क्रम॑सि॒ ज्योति॑रसि॒ तेजो॑-ऽसि दे॒वो वः॑ सवि॒तो-त्पु॑ना॒त्वच्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण॒ वसो॒-स्सूर्य॑स्य र॒श्मिभिः॑ शु॒क्र-न्त्वा॑ शु॒क्राया॒-न्धाम्ने॑धाम्ने दे॒वेभ्यो॒ यजु॑षेयजुषे गृह्णामि॒ ज्योति॑स्त्वा॒ ज्योति॑ष्य॒र्चिस्त्वा॒-ऽर्चिषि॒ धाम्ने॑धाम्ने दे॒वेभ्यो॒ यजु॑षेयजुषे गृह्णामि ॥ 18 ॥
(उप॒ - नी - र॒श्मिभिः॑ शु॒क्रग्ं - षोड॑श च) (अ. 10)
कृष्णो᳚-ऽस्याखरे॒ष्ठो᳚-ऽग्नये᳚ त्वा॒ स्वाहा॒ वेदि॑रसि ब॒र्॒हिषे᳚ त्वा॒ स्वाहा ॑ब॒र्॒हिर॑सि स्रु॒ग्भ्यस्त्वा॒ स्वाहा॑ दि॒वे त्वा॒-ऽन्तरि॑क्षाय त्वा पृथि॒व्यै त्वा᳚ स्व॒धा पि॒तृभ्य॒ ऊर्ग्भ॑व बर्हि॒षद्भ्य॑ ऊ॒र्जा पृ॑थि॒वी-ङ्ग॑च्छत॒ विष्णो॒-स्स्तूपो॒-ऽस्यूर्णा᳚म्रदस-न्त्वा स्तृणामि स्वास॒स्थ-न्दे॒वेभ्यो॑ गन्ध॒र्वो॑-ऽसि वि॒श्वाव॑सु॒-र्विश्व॑स्मा॒दीष॑तो॒ यज॑मानस्य परि॒धिरि॒ड ई॑डि॒त इन्द्र॑स्य बा॒हुर॑सि॒- [बा॒हुर॑सि, दक्षि॑णो॒] 19
दक्षि॑णो॒ यज॑मानस्य परि॒धिरि॒ड ई॑डि॒तो मि॒त्रावरु॑णौ त्वोत्तर॒तः परि॑ धत्ता-न्ध्रु॒वेण॒ धर्म॑णा॒ यज॑मानस्य परि॒धिरि॒ड ई॑डि॒त-स्सूर्य॑स्त्वा पु॒रस्ता᳚-त्पातु॒ कस्या᳚श्चिद॒भिश॑स्त्या वी॒तिहो᳚त्र-न्त्वा कवे द्यु॒मन्त॒ग्ं॒ समि॑धीम॒ह्यग्ने॑ बृ॒हन्त॑मद्ध्व॒रे वि॒शो य॒न्त्रे स्थो॒ वसू॑नाग्ं रु॒द्राणा॑-मादि॒त्याना॒ग्ं॒ सद॑सि सीद जु॒हूरु॑प॒भृ-द्ध्रु॒वा-ऽसि॑ घृ॒ताची॒ नाम्ना᳚ प्रि॒येण॒ नाम्ना᳚ प्रि॒ये सद॑सि सीदै॒ता अ॑सदन्-थ्सुकृ॒तस्य॑ लो॒के ता वि॑ष्णो पाहि पा॒हि य॒ज्ञ-म्पा॒हि य॒ज्ञप॑ति-म्पा॒हि मां-यँ॑ज्ञ॒निय᳚म् ॥ 20 ॥
(बा॒हुर॑सि - प्रि॒ये सद॑सि॒ - पञ्च॑दश च) (अ. 11)
भुव॑नमसि॒ वि प्र॑थ॒स्वाग्ने॒ यष्ट॑रि॒द-न्नमः॑ । जुह्वेह्य॒ग्निस्त्वा᳚ ह्वयति देवय॒ज्याया॒ उप॑भृ॒देहि॑ दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता ह्व॑यति देवय॒ज्याया॒ अग्ना॑विष्णू॒ मा वा॒मव॑ क्रमिषं॒-विँ जि॑हाथा॒-म्मा मा॒ स-न्ता᳚प्तं-लोँ॒क-म्मे॑ लोककृतौ कृणुतं॒-विँष्णो॒-स्स्थान॑मसी॒त इन्द्रो॑ अकृणो-द्वी॒र्या॑णि समा॒रभ्यो॒र्ध्वो अ॑द्ध्व॒रो दि॑वि॒स्पृश॒मह्रु॑तो य॒ज्ञो य॒ज्ञप॑ते॒-रिन्द्रा॑वा॒न्-थ्स्वाहा॑ बृ॒हद्भाः पा॒हि मा᳚-ऽग्ने॒ दुश्च॑रिता॒दा मा॒ सुच॑रिते भज म॒खस्य॒ शिरो॑-ऽसि॒ सञ्ज्योति॑षा॒ ज्योति॑रङ्क्ताम् ॥ 21 ॥
(अह्रु॑त॒ - एक॑विग्ंशतिश्च) (अ. 12)
वाज॑स्य मा प्रस॒वेनो᳚द्ग्रा॒भेणोद॑ग्रभीत् । अथा॑ स॒पत्ना॒ग्ं॒ इन्द्रो॑ मे निग्रा॒भेणाध॑राग्ं अकः ॥ उ॒द्ग्रा॒भ-ञ्च॑ निग्रा॒भ-ञ्च॒ ब्रह्म॑ दे॒वा अ॑वीवृधन्न् । अथा॑ स॒पत्ना॑निन्द्रा॒ग्नी मे॑ विषू॒चीना॒न् व्य॑स्यताम् ॥ वसु॑भ्यस्त्वा रु॒द्रेभ्य॑स्त्वा-ऽऽदि॒त्येभ्य॑स्त्वा॒-ऽक्तग्ं रिहा॑णा वि॒यन्तु॒ वयः॑ ॥ प्र॒जां-योँनि॒-म्मा निर्मृ॑क्ष॒मा प्या॑यन्ता॒माप॒ ओष॑धयो म॒रुता॒-म्पृष॑तय-स्स्थ॒ दिवं॑- [दिव᳚म्, ग॒च्छ॒ ततो॑ नो॒] 22
गच्छ॒ ततो॑ नो॒ वृष्टि॒मेर॑य । आ॒यु॒ष्पा अ॑ग्ने॒-ऽस्यायु॑र्मे पाहि चक्षु॒ष्पा अ॑ग्ने-ऽसि॒ चक्षु॑र्मे पाहि ध्रु॒वा-ऽसि॒ य-म्प॑रि॒धि-म्प॒र्यध॑त्था॒ अग्ने॑ देव प॒णिभि॑-र्वी॒यमा॑णः । त-न्त॑ ए॒तमनु॒ जोष॑-म्भरामि॒ नेदे॒ष त्वद॑पचे॒तया॑तै य॒ज्ञस्य॒ पाथ॒ उप॒ समि॑तग्ं सग्ग्स्रा॒वभा॑गा-स्स्थे॒षा बृ॒हन्तः॑ प्रस्तरे॒ष्ठा ब॑र्हि॒षद॑श्च [ ] 23
दे॒वा इ॒मां-वाँच॑म॒भि विश्वे॑ गृ॒णन्त॑ आ॒सद्या॒स्मि-न्ब॒र्॒हिषि॑ मादयद्ध्वम॒ग्ने-र्वा॒मप॑न्नगृहस्य॒ सद॑सि सादयामि सु॒म्नाय॑ सुम्निनी सु॒म्ने मा॑ धत्त-न्धु॒रि ध॒र्यौ॑ पात॒मग्ने॑ ऽदब्धायो ऽशीततनो पा॒हि मा॒-ऽद्य दि॒वः पा॒हि प्रसि॑त्यै पा॒हि दुरि॑ष्ट्यै पा॒हि दु॑रद्म॒न्यै पा॒हि दुश्च॑रिता॒दवि॑ष-न्नः पि॒तु-ङ्कृ॑णु सु॒षदा॒ योनि॒ग्ग्॒ स्वाहा॒ देवा॑ गातुविदो गा॒तुंविँ॒त्त्वा गा॒तु मि॑त॒ मन॑सस्पत इ॒म-न्नो॑ देव दे॒वेषु॑ य॒ज्ञग्ग् स्वाहा॑ वा॒चि स्वाहा॒ वाते॑ धाः ॥ 24 ॥
(दिवं॑ - च - वि॒त्त्वा गा॒तुं - त्रयो॑दश च) (अ. 13)
उ॒भा वा॑मिन्द्राग्नी आहु॒वद्ध्या॑ उ॒भा राध॑स-स्स॒ह मा॑द॒यद्ध्यै᳚ । उ॒भा दा॒तारा॑वि॒षाग्ं र॑यी॒णामु॒भा वाज॑स्य सा॒तये॑ हुवे वाम् ॥ अश्र॑व॒ग्ं॒ हि भू॑रि॒दाव॑त्तरा वां॒-विँजा॑मातुरु॒त वा॑ घा स्या॒लात् । अथा॒ सोम॑स्य॒ प्रय॑ती यु॒वभ्या॒मिन्द्रा᳚ग्नी॒ स्तोम॑-ञ्जनयामि॒ नव्य᳚म् ॥ इन्द्रा᳚ग्नी नव॒ति-म्पुरो॑ दा॒सप॑त्नीरधूनुतम् । सा॒कमेके॑न॒ कर्म॑णा ॥ शुचि॒-न्नु स्तोम॒-न्नव॑जात-म॒द्येन्द्रा᳚ग्नी वृत्रहणा जु॒षेथा᳚म् ॥ 25 ॥
उ॒भा हि वाग्ं॑ सु॒हवा॒ जोह॑वीमि॒ ता वाजग्ं॑ स॒द्य उ॑श॒ते धेष्ठा᳚ ॥ व॒यमु॑ त्वा पथस्पते॒ रथ॒-न्न वाज॑सातये । धि॒ये पू॑षन्नयुज्महि ॥ प॒थस्प॑थः॒ परि॑पतिं-वँच॒स्या कामे॑न कृ॒तो अ॒भ्या॑नड॒र्कम् । सनो॑ रासच्छु॒रुध॑श्च॒न्द्राग्रा॒ धिय॑न्धियग्ं सीषधाति॒ प्र पू॒षा ॥ क्षेत्र॑स्य॒ पति॑ना व॒यग्ं हि॒तेने॑व जयामसि । गामश्व॑-म्पोषयि॒त्न्वा स नो॑ [स नः॑, मृ॒डा॒ती॒दृशे᳚ ।] 26
मृडाती॒दृशे᳚ ॥ क्षेत्र॑स्य पते॒ मधु॑मन्त-मू॒र्मि-न्धे॒नुरि॑व॒ पयो॑ अ॒स्मासु॑ धुक्ष्व । म॒धु॒श्चुत॑-ङ्घृ॒तमि॑व॒ सुपू॑त-मृ॒तस्य॑ नः॒ पत॑यो मृडयन्तु ॥ अग्ने॒ नय॑ सु॒पथा॑ रा॒ये अ॒स्मान्. विश्वा॑नि देव व॒युना॑नि वि॒द्वान् । यु॒यो॒द्ध्य॑स्म-ज्जु॑हुरा॒णमेनो॒ भूयि॑ष्ठा-न्ते॒ नम॑उक्तिं-विँधेम ॥ आ दे॒वाना॒मपि॒ पन्था॑-मगन्म॒ यच्छ॒क्नवा॑म॒ तदनु॒ प्रवो॑ढुम् । अ॒ग्नि-र्वि॒द्वान्-थ्स य॑जा॒- [स य॑जात्, सेदु॒ होता॒ सो] 27
थ्सेदु॒ होता॒ सो अ॑द्ध्व॒रान्-थ्स ऋ॒तून् क॑ल्पयाति ॥ यद्वाहि॑ष्ठ॒-न्तद॒ग्नये॑ बृ॒हद॑र्च विभावसो । महि॑षीव॒ त्वद्र॒यिस्त्वद्वाजा॒ उदी॑रते ॥ अग्ने॒ त्व-म्पा॑रया॒ नव्यो॑ अ॒स्मान्-थ्स्व॒स्तिभि॒रति॑ दु॒र्गाणि॒ विश्वा᳚ । पूश्च॑ पृ॒थ्वी ब॑हु॒ला न॑ उ॒र्वी भवा॑ तो॒काय॒ तन॑याय॒ शं-योः ँ॥ त्वम॑ग्ने व्रत॒पा अ॑सि दे॒व आ मर्त्ये॒ष्वा । त्वं-यँ॒ज्ञेष्वीड्यः॑ ॥ यद्वो॑ व॒य-म्प्र॑मि॒नाम॑ व्र॒तानि॑ वि॒दुषा᳚-न्देवा॒ अवि॑दुष्टरासः । अ॒ग्निष्ट-द्विश्व॒मा पृ॑णाति वि॒द्वान्. येभि॑-र्दे॒वाग्ं ऋ॒तुभिः॑ क॒ल्पया॑ति ॥ 28 ॥
(जु॒षेथा॒मा - स नो॑ - यजा॒ - दा - त्रयो॑विग्ंशतिश्च) (अ. 14)
(इ॒षे त्वा॑ - य॒ज्ञस्य॒ - शुन्ध॑ध्वं॒ - कर्म॑णे वां - दे॒वो-ऽव॑धूतं॒ - धुष्टिः॒ - सं-वँ॑पा॒- म्या द॑दे॒ - प्रत्यु॑ष्टं॒ - कृष्णो॑-ऽसि॒ - भुव॑नमसि॒ - वाज॑स्यो॒भा वां॒ - चतु॑र्दश )
(इ॒षे - दृग्ं॑ह॒ - भुव॑न - म॒ष्टाविग्ं॑शतिः )
(इ॒षे त्वा॑, क॒ल्पया॑ति)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे प्रथमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe prathamaḥ praśnaḥ - darśapūrṇamāsau
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
i॒ṣe tvo॒rje tvā̭ vā॒yavaḥ̭ sthopā॒yavaḥ̭ stha de॒vo vaḥ̭ savi॒tā prārpa̭yatu॒ śreṣṭha̭tamāya॒ karma̭ṇa॒ ā pyā̭yaddhvamaghniyā devabhā॒ga-mūrja̭svatīḥ॒ paya̭svatīḥ pra॒jāva̭tī-ranamī॒vā a̭ya॒kṣmā mā vaḥ̭ ste॒na ī̭śata॒ mā-'ghaśagṃ̭so ru॒drasya̭ he॒tiḥ pari̭ vo vṛṇaktu dhru॒vā a॒smi-ngopa̭tau syāta ba॒hvī-ryaja̭mānasya pa॒śū-npā̭hi || 1 ||
(i॒ṣe - trica̭tvārigṃśat ) (a. 1)
ya॒jñasya̭ gho॒ṣada̭si॒ pratyṷṣṭa॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pratyṷṣṭā॒ arā̭tayaḥ॒ preya-ma̭gāddhi॒ṣaṇā̭ ba॒r॒hiraccha॒ manṷnā kṛ॒tā sva॒dhayā॒ vita̭ṣṭā॒ ta ā va̭hanti ka॒vayaḥ̭ pu॒rastā᳚-dde॒vebhyo॒ juṣṭa̭mi॒ha ba॒r॒hi-rā॒sadḙ de॒vānā᳚-mpariṣū॒tama̭si va॒r॒ṣavṛ̭ddhamasi॒ deva̭barhi॒rmā tvā-'॒nva-mmā ti॒rya-kparva̭ te rāddhyāsamācche॒ttā te॒ mā ri̭ṣa॒-ndeva̭barhi-śśa॒tava̭lśaṃ॒-vi~ ro̭ha sa॒hasra̭valśā॒ [sa॒hasra̭valśāḥ, vi va॒yagṃ rṷhema] 2
vi va॒yagṃ rṷhema pṛthi॒vyā-ssa॒mpṛcaḥ̭ pāhi susa॒mbhṛtā᳚ tvā॒ sambha̭rā॒myadi̭tyai॒ rāsnā̭-'sīndrā॒ṇyai sa॒nnaha̭na-mpū॒ṣā te᳚ gra॒nthi-ṅgra̭thnātu॒ sa te॒ mā-'' sthā॒dindra̭sya tvā bā॒hubhyā॒mudya̭cche॒ bṛha॒spate᳚-rmū॒rdhnā ha̭rāmyu॒rva̭ntari̭kṣa॒manvi̭hi devaṅga॒mama̭si || 3 ||
(sa॒hasra̭valśā - a॒ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 2)
śundha̭ddhva॒-ndaivyā̭ya॒ karma̭ṇe devaya॒jyāyai̭ māta॒riśva̭no gha॒rmo̭-'si॒ dyaura̭si pṛthi॒vya̭si vi॒śvadhā̭yā asi para॒meṇa॒ dhāmnā॒ dṛgṃha̭sva॒ mā hvā॒-rvasṷ̄nā-mpa॒vitra̭masi śa॒tadhā̭raṃ॒-va~sṷ̄nā-mpa॒vitra̭masi sa॒hasra̭dhāragṃ hu॒ta-ssto॒kohu॒to dra॒phso᳚ 'gnayḙ bṛha॒te nākā̭ya॒ svāhā॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā॒gṃ॒ sā vi॒śvāyu॒-ssā vi॒śvavya̭cā॒-ssā vi॒śvaka̭rmā॒ sa-mpṛ̭cyaddhva-mṛtāvarī-rū॒rmiṇī॒rmadhṷmattamā ma॒ndrā dhana̭sya sā॒taye॒ somḙna॒ tvā-''ta̭na॒cmīndrā̭ya॒ dadhi॒ viṣṇo̭ ha॒vyagṃ ra̭kṣasva || 4 ||
(somḙ - nā॒ṣṭau ca̭) (a. 3)
karma̭ṇe vā-nde॒vebhyaḥ̭ śakeyaṃ॒-ve~ṣā̭ya tvā॒ pratyṷṣṭa॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pratyṷṣṭā॒ arā̭tayo॒ dhūra̭si॒ dhūrva॒ dhūrva̭nta॒-ndhūrva॒ taṃ-yo~᳚-'smā-ndhūrva̭ti॒ ta-ndhū᳚rva॒yaṃ-va~॒ya-ndhūrvā̭ma॒stva-nde॒vānā̭masi॒ sasni̭tama॒-mpapri̭tama॒-ñjuṣṭa̭tamaṃ॒-va~hni̭tama-ndeva॒hūta̭ma॒-mahrṷtamasi havi॒rdhāna॒-ndṛgṃha̭sva॒ mā hvā᳚-rmi॒trasya̭ tvā॒ cakṣṷṣā॒ prekṣe॒ mā bhermā saṃ-vi~̭kthā॒ mā tvā̭ - [mā tvā᳚, hi॒gṃ॒si॒ṣa॒mu॒ru] 5
higṃsiṣamu॒ru vātā̭ya de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā-ma॒gnaye॒ juṣṭa॒-nnirva̭pāmya॒gnīṣomā᳚bhyā-mi॒da-nde॒vānā̭mi॒damṷ na-ssa॒ha sphā॒tyai tvā॒ nārā᳚tyai॒ suva̭ra॒bhi vi khyḙṣaṃ-vai~śvāna॒ra-ñjyoti॒-rdṛgṃha̭ntā॒-nduryā॒ dyāvā̭pṛthi॒vyo- ru॒rva̭ntari̭kṣa॒ manvi॒-hyadi̭tyā stvo॒pasthḙ sādayā॒myagnḙ ha॒vyagṃ ra̭kṣasva || 6 ||
( mā tvā॒ - ṣaṭca̭tvārigṃśacca ) (a. 4)
de॒vo vaḥ̭ savi॒to-tpṷnā॒tvacchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒-ssūrya̭sya ra॒śmibhi॒rāpo̭ devīragrepuvo agregu॒vo-'gra̭ i॒maṃ-ya~॒jña-nna̭ya॒tāgrḙ ya॒jñapa̭ti-ndhatta yu॒ṣmānindro̭ 'vṛṇīta vṛtra॒tūryḙ yū॒yamindra̭-mavṛṇīddhvaṃ-vṛ~tra॒tūrye॒ prokṣi̭tā-ssthā॒gnayḙ vo॒ juṣṭa॒-mprokṣā᳚mya॒gnīṣomā᳚bhyā॒gṃ॒ śundha̭ddhva॒-ndaivyā̭ya॒ karma̭ṇe devaya॒jyāyā॒ ava̭dhūta॒gṃ॒ rakṣo-'va̭dhūtā॒ arā̭ta॒yo-'di̭tyā॒stvaga̭si॒ prati̭ tvā - [prati̭ tvā, pṛ॒thi॒vī ve᳚ttvadhi॒ṣava̭ṇamasi] 7
pṛthi॒vī ve᳚ttvadhi॒ṣava̭ṇamasi vānaspa॒tya-mprati॒ tvā-'di̭tyā॒stvagve᳚ttva॒gnesta॒nūra̭si vā॒co vi॒sarja̭na-nde॒vavī̭taye tvā gṛhṇā॒myadri̭rasi vānaspa॒tya-ssa i॒da-nde॒vebhyo̭ ha॒vyagṃ su॒śami̭ śami॒ṣveṣa॒mā va॒dorja॒mā va̭da dyu॒madva̭data va॒yagṃ sa̭ṅghā॒ta-ñje᳚ṣma va॒r॒ṣavṛ̭ddhamasi॒ prati̭ tvā va॒r॒ṣavṛ̭ddhaṃ-ve~ttu॒ parā̭pūta॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ parā̭pūtā॒ arā̭tayo॒ rakṣa̭sā-mbhā॒go̭ 'si vā॒yurvo॒ vi vi̭naktu de॒vo vaḥ̭ savi॒tā hira̭ṇyapāṇiḥ॒ prati̭ gṛhṇātu || 8 ||
( tvā॒ - bhā॒ga - ekā̭daśa ca ) (a. 5)
ava̭dhūta॒gṃ॒ rakṣo-'va̭dhūtā॒ arā̭ta॒yo-'di̭tyā॒stvaga̭si॒ prati̭ tvā pṛthi॒vīve᳚ttu di॒va-sska̭mbha॒nira̭si॒ prati॒ tvā-'di̭tyā॒stvagve᳚ttu dhi॒ṣaṇā̭-'si parva॒tyā prati̭ tvā di॒va-sska̭mbha॒nirve᳚ttu dhi॒ṣaṇā̭-'si pārvate॒yī prati̭ tvā parva॒tirve᳚ttu de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇohastā᳚bhyā॒madhi̭ vapāmidhā॒nya̭masi dhinu॒hi de॒vā-nprā॒ṇāya̭ tvā 'pā॒nāya̭ tvā vyā॒nāya̭ tvā dī॒rghāmanu॒ prasi̭ti॒māyṷṣedhā-nde॒vo vaḥ̭ savi॒tā hira̭ṇyapāṇiḥ॒ prati̭ gṛhṇātu || 9 ||
(prā॒ṇāya̭ tvā॒ - pañca̭daśa ca) (a. 6)
dhṛṣṭi̭rasi॒ brahma̭ ya॒cchāpā᳚gne॒ 'gnimā॒māda̭-ñjahi॒ niṣkra॒vyādagṃ̭ se॒dhā-''dḙva॒yajaṃ̭-va~ha॒ nirda̭gdha॒gṃ॒ rakṣo॒ nirda̭gdhā॒ arā̭tayo dhru॒vama̭si pṛthi॒vī-ndṛ॒gṃ॒hā-''yṷ-rdṛgṃha pra॒jā-ndṛgṃ̭ha sajā॒tāna॒smai yaja̭mānāya॒ paryṷ̄ha dha॒rtrama̭sya॒ntari̭kṣa-ndṛgṃha prā॒ṇa-ndṛgṃ̭hāpā॒na-ndṛgṃ̭ha sajā॒tāna॒smai yaja̭mānāya॒ paryṷ̄ha dha॒ruṇa̭masi॒ diva̭-ndṛgṃha॒ cakṣṷ- [cakṣuḥ̭, dṛ॒gṃ॒ha॒ śrotra̭-ndṛgṃha] 10
rdṛgṃha॒ śrotra̭-ndṛgṃha sajā॒tāna॒smai yaja̭mānāya॒ paryṷ̄ha॒ dharmā̭si॒ diśo̭ dṛgṃha॒ yoni̭-ndṛgṃha pra॒jā-ndṛgṃ̭ha sajā॒tāna॒smai yaja̭mānāya॒ paryṷ̄ha॒ citaḥ̭ stha pra॒jāma॒smai ra॒yima॒smai sa̭jā॒tāna॒smai yaja̭mānāya॒ paryṷ̄ha॒ bhṛgṷ̄ṇā॒maṅgi̭rasā॒-ntapa̭sā tapyaddhvaṃ॒-yā~ni̭ gha॒rme ka॒pālā᳚nyupaci॒nvanti̭ ve॒dhasaḥ̭ | pū॒ṣṇastānyapi̭ vra॒ta i̭ndravā॒yū vi mṷñcatām || 11 ||
(cakṣṷ - ra॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 7)
saṃ-va~̭pāmi॒ samāpo̭ a॒dbhira̭gmata॒ samoṣa̭dhayo॒ rasḙna॒ sagṃ re॒vatī॒-rjaga̭tībhi॒-rmadhṷmatī॒-rmadhṷmatībhi-ssṛjyaddhvama॒dbhyaḥ pari॒ prajā̭tā-sstha॒ sama॒dbhiḥ pṛ̭cyaddhva॒-ñjana̭yatyai tvā॒ saṃ-yau~᳚mya॒gnaye᳚ tvā॒-'gnīṣomā᳚bhyā-mma॒khasya॒ śiro̭-'si gha॒rmo̭-'si vi॒śvāyṷru॒ru pra̭thasvo॒ru tḙ ya॒jñapa̭tiḥ prathatā॒-ntvaca̭-ṅgṛhṇīṣvā॒ntari̭ta॒gṃ॒ rakṣo॒-'ntari̭tā॒ arā̭tayode॒vastvā̭ savi॒tā śra̭payatu॒ varṣi̭ṣṭhe॒ adhi॒ nāke॒-'gnistḙ ta॒nuva॒-mmā-'ti̭ dhā॒gagnḙ ha॒vyagṃ ra̭kṣasva॒ sa-mbrahma̭ṇā pṛcyasvaika॒tāya॒ svāhā᳚ dvi॒tāya॒ svāhā᳚ tri॒tāya॒ svāhā᳚ || 12 ||
(sa॒vi॒tā - dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 8)
ā da̭da॒ indra̭sya bā॒hura̭si॒ dakṣi̭ṇa-ssa॒hasra̭bhṛṣṭi-śśa॒tatḙjā vā॒yura̭si ti॒gmatḙjāḥ॒ pṛthi̭vi devayaja॒ - nyoṣa̭ddhyāste॒ mūla॒-mmā higṃ̭siṣa॒-mapa̭hato॒-'raruḥ̭ pṛthi॒vyai vra॒ja-ṅga̭ccha go॒sthānaṃ॒-va~rṣa̭tu te॒ dyaurba̭dhā॒na dḙva savitaḥ para॒masyā᳚-mparā॒vati̭ śa॒tena॒ pāśai॒ryo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmastamato॒ mā mau॒gapa̭hato॒-'raruḥ̭ pṛthi॒vyai dḙva॒yaja̭nyai vra॒jaṃ- [vra॒jam, ga॒ccha॒ go॒sthānaṃ॒-va~rṣa̭tu] 13
ga̭ccha go॒sthānaṃ॒-va~rṣa̭tu te॒ dyaurba̭dhā॒na dḙva savitaḥ para॒masyā᳚-mparā॒vati̭ śa॒tena॒ pāśai॒ryo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmastamato॒ mā mau॒gapa̭hato॒-'raruḥ̭ pṛthi॒vyā adḙvayajano vra॒ja-ṅga̭ccha go॒sthānaṃ॒-va~rṣa̭tu te॒ dyaurba̭dhā॒na dḙva savitaḥ para॒masyā᳚-mparā॒vati̭ śa॒tena॒ pāśai॒ryo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmastamato॒ mā- [mā, mau॒ga॒rarṷste॒ diva॒-mmā] 14
maṷga॒rarṷste॒ diva॒-mmā skā॒n॒. vasa̭vastvā॒ pari̭ gṛhṇantu gāya॒treṇa॒ chanda̭sāru॒drāstvā॒ pari̭ gṛhṇantu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā-''di॒tyāstvā॒ pari̭ gṛhṇantu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā de॒vasya̭ savi॒tu-ssa॒ve karma̭ kṛṇvanti ve॒dhasa̭ ṛ॒tama̭syṛta॒sada̭na-masyṛta॒śrīra̭si॒ dhā a̭si sva॒dhā a̭syu॒rvī cāsi॒ vasvī̭ cāsi pu॒rā krū॒rasya̭ vi॒sṛpo̭ viraphśi-nnudā॒dāya̭ pṛthi॒vī-ñjī॒radā̭nu॒ryāmaira̭yan ca॒ndrama̭si sva॒dhābhi॒stā-ndhīrā̭so anu॒dṛśya̭ yajante || 15 ||
(de॒va॒yaja̭nyai vra॒jaṃ - tamato॒ mā - vi̭raphśi॒n - nekā̭daśa ca) (a. 9)
pratyṷṣṭa॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pratyṷṣṭā॒ arā̭tayo॒ 'gne-rva॒-steji̭ṣṭhena॒ teja̭sā॒ ni-ṣṭa̭pāmi go॒ṣṭha-mmā nirmṛ̭kṣaṃ-vā~॒jina̭-ntvā sapatnasā॒hagṃ sa-mmā᳚rjmi॒ vāca̭-mprā॒ṇa-ñcakṣu॒-śśrotra̭-mpra॒jāṃ-yo~ni॒-mmā nirmṛ̭kṣaṃ-vā~॒jinī᳚-ntvā sapatnasā॒hīgṃ sa-mmā᳚rjmyā॒śāsā̭nā saumana॒sa-mpra॒jāgṃ saubhā᳚gya-nta॒nūm | a॒gneranṷvratā bhū॒tvā sa-nna̭hye sukṛ॒tāya॒ kam || su॒pra॒jasa̭stvā va॒yagṃ su॒patnī॒rupa̭- [su॒pathnī॒rupa̭, se॒di॒mi॒ |] 16
sedima | agnḙ sapatna॒dambha̭na॒-mada̭bdhāso॒ adā᳚bhyam || i॒maṃ-vi~ṣyā̭mi॒ varṷṇasya॒ pāśaṃ॒ ~ya-maba̭ddhnīta savi॒tā su॒ketaḥ̭ | dhā॒tu-śca॒ yonaṷ sukṛ॒tasya̭ lo॒ke syo॒na-mmḙ sa॒ha patyā̭ karomi || samāyṷṣā॒ sampra॒jayā॒ sama̭gne॒ varca̭sā॒ punaḥ̭ | sa-mpatnī॒ patyā॒-'ha-ṅga̭cche॒ samā॒tmā ta॒nuvā॒ mama̭ || ma॒hī॒nā-mpayo॒-'syoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasa॒stasya॒ te-'kṣī̭yamāṇasya॒ ni- [niḥ, va॒pā॒mi॒ ma॒hī॒nāṃ] 17
rva̭pāmi mahī॒nā-mpayo॒-'syoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ raso-'da̭bdhena tvā॒ cakṣu॒ṣā-'ve᳚kṣe suprajā॒stvāya॒ tejo̭-'si॒ tejo-'nu॒ prehya॒gniste॒ tejo॒ mā vi nai̭da॒gne-rji॒hvā-'si̭ su॒bhūrde॒vānā॒-ndhāmnḙdhāmne de॒vebhyo॒ yajṷṣeyajuṣe bhava śu॒krama̭si॒ jyoti̭rasi॒ tejo̭-'si de॒vo vaḥ̭ savi॒to-tpṷnā॒tvacchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒-ssūrya̭sya ra॒śmibhiḥ̭ śu॒kra-ntvā̭ śu॒krāyā॒-ndhāmnḙdhāmne de॒vebhyo॒ yajṷṣeyajuṣe gṛhṇāmi॒ jyoti̭stvā॒ jyoti̭ṣya॒rcistvā॒-'rciṣi॒ dhāmnḙdhāmne de॒vebhyo॒ yajṷṣeyajuṣe gṛhṇāmi || 18 ||
(upa॒ - nī - ra॒śmibhiḥ̭ śu॒kragṃ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 10)
kṛṣṇo᳚-'syākhare॒ṣṭho᳚-'gnaye᳚ tvā॒ svāhā॒ vedi̭rasi ba॒r॒hiṣe᳚ tvā॒ svāhā ̭ba॒r॒hira̭si sru॒gbhyastvā॒ svāhā̭ di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tvā᳚ sva॒dhā pi॒tṛbhya॒ ūrgbha̭va barhi॒ṣadbhya̭ ū॒rjā pṛ̭thi॒vī-ṅga̭cchata॒ viṣṇo॒-sstūpo॒-'syūrṇā᳚mradasa-ntvā stṛṇāmi svāsa॒stha-nde॒vebhyo̭ gandha॒rvo̭-'si vi॒śvāva̭su॒-rviśva̭smā॒dīṣa̭to॒ yaja̭mānasya pari॒dhiri॒ḍa ī̭ḍi॒ta indra̭sya bā॒hura̭si॒- [bā॒hura̭si, dakṣi̭ṇo॒] 19
dakṣi̭ṇo॒ yaja̭mānasya pari॒dhiri॒ḍa ī̭ḍi॒to mi॒trāvarṷṇau tvottara॒taḥ pari̭ dhattā-ndhru॒veṇa॒ dharma̭ṇā॒ yaja̭mānasya pari॒dhiri॒ḍa ī̭ḍi॒ta-ssūrya̭stvā pu॒rastā᳚-tpātu॒ kasyā᳚ścida॒bhiśa̭styā vī॒tiho᳚tra-ntvā kave dyu॒manta॒gṃ॒ sami̭dhīma॒hyagnḙ bṛ॒hanta̭maddhva॒re vi॒śo ya॒ntre stho॒ vasṷ̄nāgṃ ru॒drāṇā̭-mādi॒tyānā॒gṃ॒ sada̭si sīda ju॒hūrṷpa॒bhṛ-ddhru॒vā-'si̭ ghṛ॒tācī॒ nāmnā᳚ pri॒yeṇa॒ nāmnā᳚ pri॒ye sada̭si sīdai॒tā a̭sadan-thsukṛ॒tasya̭ lo॒ke tā vi̭ṣṇo pāhi pā॒hi ya॒jña-mpā॒hi ya॒jñapa̭ti-mpā॒hi māṃ-ya~̭jña॒niya᳚m || 20 ||
(bā॒hura̭si - pri॒ye sada̭si॒ - pañca̭daśa ca) (a. 11)
bhuva̭namasi॒ vi pra̭tha॒svāgne॒ yaṣṭa̭ri॒da-nnamaḥ̭ | juhvehya॒gnistvā᳚ hvayati devaya॒jyāyā॒ upa̭bhṛ॒dehi̭ de॒vastvā̭ savi॒tā hva̭yati devaya॒jyāyā॒ agnā̭viṣṇū॒ mā vā॒mava̭ kramiṣaṃ॒-vi~ ji̭hāthā॒-mmā mā॒ sa-ntā᳚ptaṃ-lo~॒ka-mmḙ lokakṛtau kṛṇutaṃ॒-vi~ṣṇo॒-ssthāna̭masī॒ta indro̭ akṛṇo-dvī॒ryā̭ṇi samā॒rabhyo॒rdhvo a̭ddhva॒ro di̭vi॒spṛśa॒mahrṷto ya॒jño ya॒jñapa̭te॒-rindrā̭vā॒n-thsvāhā̭ bṛ॒hadbhāḥ pā॒hi mā᳚-'gne॒ duśca̭ritā॒dā mā॒ suca̭rite bhaja ma॒khasya॒ śiro̭-'si॒ sañjyoti̭ṣā॒ jyoti̭raṅktām || 21 ||
(ahrṷta॒ - eka̭vigṃśatiśca) (a. 12)
vāja̭sya mā prasa॒veno᳚dgrā॒bheṇoda̭grabhīt | athā̭ sa॒patnā॒gṃ॒ indro̭ me nigrā॒bheṇādha̭rāgṃ akaḥ || u॒dgrā॒bha-ñca̭ nigrā॒bha-ñca॒ brahma̭ de॒vā a̭vīvṛdhann | athā̭ sa॒patnā̭nindrā॒gnī mḙ viṣū॒cīnā॒n vya̭syatām || vasṷbhyastvā ru॒drebhya̭stvā-''di॒tyebhya̭stvā॒-'ktagṃ rihā̭ṇā vi॒yantu॒ vayaḥ̭ || pra॒jāṃ-yo~ni॒-mmā nirmṛ̭kṣa॒mā pyā̭yantā॒māpa॒ oṣa̭dhayo ma॒rutā॒-mpṛṣa̭taya-sstha॒ divaṃ̭- [diva᳚m, ga॒ccha॒ tato̭ no॒] 22
gaccha॒ tato̭ no॒ vṛṣṭi॒mera̭ya | ā॒yu॒ṣpā a̭gne॒-'syāyṷrme pāhi cakṣu॒ṣpā a̭gne-'si॒ cakṣṷrme pāhi dhru॒vā-'si॒ ya-mpa̭ri॒dhi-mpa॒ryadha̭tthā॒ agnḙ deva pa॒ṇibhi̭-rvī॒yamā̭ṇaḥ | ta-nta̭ e॒tamanu॒ joṣa̭-mbharāmi॒ nede॒ṣa tvada̭pace॒tayā̭tai ya॒jñasya॒ pātha॒ upa॒ sami̭tagṃ saggsrā॒vabhā̭gā-ssthe॒ṣā bṛ॒hantaḥ̭ prastare॒ṣṭhā ba̭rhi॒ṣada̭śca [ ] 23
de॒vā i॒māṃ-vā~ca̭ma॒bhi viśvḙ gṛ॒ṇanta̭ ā॒sadyā॒smi-nba॒r॒hiṣi̭ mādayaddhvama॒gne-rvā॒mapa̭nnagṛhasya॒ sada̭si sādayāmi su॒mnāya̭ sumninī su॒mne mā̭ dhatta-ndhu॒ri dha॒ryaṷ pāta॒magnḙ 'dabdhāyo 'śītatano pā॒hi mā॒-'dya di॒vaḥ pā॒hi prasi̭tyai pā॒hi duri̭ṣṭyai pā॒hi dṷradma॒nyai pā॒hi duśca̭ritā॒davi̭ṣa-nnaḥ pi॒tu-ṅkṛ̭ṇu su॒ṣadā॒ yoni॒gg॒ svāhā॒ devā̭ gātuvido gā॒tuṃvi~॒ttvā gā॒tu mi̭ta॒ mana̭saspata i॒ma-nno̭ deva de॒veṣṷ ya॒jñagg svāhā̭ vā॒ci svāhā॒ vātḙ dhāḥ || 24 ||
(divaṃ̭ - ca - vi॒ttvā gā॒tuṃ - trayo̭daśa ca) (a. 13)
u॒bhā vā̭mindrāgnī āhu॒vaddhyā̭ u॒bhā rādha̭sa-ssa॒ha mā̭da॒yaddhyai᳚ | u॒bhā dā॒tārā̭vi॒ṣāgṃ ra̭yī॒ṇāmu॒bhā vāja̭sya sā॒tayḙ huve vām || aśra̭va॒gṃ॒ hi bhṷ̄ri॒dāva̭ttarā vāṃ॒-vi~jā̭māturu॒ta vā̭ ghā syā॒lāt | athā॒ soma̭sya॒ praya̭tī yu॒vabhyā॒mindrā᳚gnī॒ stoma̭-ñjanayāmi॒ navya᳚m || indrā᳚gnī nava॒ti-mpuro̭ dā॒sapa̭tnīradhūnutam | sā॒kamekḙna॒ karma̭ṇā || śuci॒-nnu stoma॒-nnava̭jāta-ma॒dyendrā᳚gnī vṛtrahaṇā ju॒ṣethā᳚m || 25 ||
u॒bhā hi vāgṃ̭ su॒havā॒ joha̭vīmi॒ tā vājagṃ̭ sa॒dya ṷśa॒te dheṣṭhā᳚ || va॒yamṷ tvā pathaspate॒ ratha॒-nna vāja̭sātaye | dhi॒ye pṷ̄ṣannayujmahi || pa॒thaspa̭thaḥ॒ pari̭patiṃ-va~ca॒syā kāmḙna kṛ॒to a॒bhyā̭naḍa॒rkam | sano̭ rāsacchu॒rudha̭śca॒ndrāgrā॒ dhiya̭ndhiyagṃ sīṣadhāti॒ pra pū॒ṣā || kṣetra̭sya॒ pati̭nā va॒yagṃ hi॒tenḙva jayāmasi | gāmaśva̭-mpoṣayi॒tnvā sa no̭ [sa naḥ̭, mṛ॒ḍā॒tī॒dṛśe᳚ |] 26
mṛḍātī॒dṛśe᳚ || kṣetra̭sya pate॒ madhṷmanta-mū॒rmi-ndhe॒nuri̭va॒ payo̭ a॒smāsṷ dhukṣva | ma॒dhu॒ścuta̭-ṅghṛ॒tami̭va॒ supṷ̄ta-mṛ॒tasya̭ naḥ॒ pata̭yo mṛḍayantu || agne॒ naya̭ su॒pathā̭ rā॒ye a॒smān. viśvā̭ni deva va॒yunā̭ni vi॒dvān | yu॒yo॒ddhya̭sma-jjṷhurā॒ṇameno॒ bhūyi̭ṣṭhā-nte॒ nama̭uktiṃ-vi~dhema || ā de॒vānā॒mapi॒ panthā̭-maganma॒ yaccha॒knavā̭ma॒ tadanu॒ pravo̭ḍhum | a॒gni-rvi॒dvān-thsa ya̭jā॒- [sa ya̭jāt, sedu॒ hotā॒ so] 27
thsedu॒ hotā॒ so a̭ddhva॒rān-thsa ṛ॒tūn ka̭lpayāti || yadvāhi̭ṣṭha॒-ntada॒gnayḙ bṛ॒hada̭rca vibhāvaso | mahi̭ṣīva॒ tvadra॒yistvadvājā॒ udī̭rate || agne॒ tva-mpā̭rayā॒ navyo̭ a॒smān-thsva॒stibhi॒rati̭ du॒rgāṇi॒ viśvā᳚ | pūśca̭ pṛ॒thvī ba̭hu॒lā na̭ u॒rvī bhavā̭ to॒kāya॒ tana̭yāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| tvama̭gne vrata॒pā a̭si de॒va ā martye॒ṣvā | tvaṃ-ya~॒jñeṣvīḍyaḥ̭ || yadvo̭ va॒ya-mpra̭mi॒nāma̭ vra॒tāni̭ vi॒duṣā᳚-ndevā॒ avi̭duṣṭarāsaḥ | a॒gniṣṭa-dviśva॒mā pṛ̭ṇāti vi॒dvān. yebhi̭-rde॒vāgṃ ṛ॒tubhiḥ̭ ka॒lpayā̭ti || 28 ||
(ju॒ṣethā॒mā - sa no̭ - yajā॒ - dā - trayo̭vigṃśatiśca) (a. 14)
(i॒ṣe tvā̭ - ya॒jñasya॒ - śundha̭dhvaṃ॒ - karma̭ṇe vāṃ - de॒vo-'va̭dhūtaṃ॒ - dhuṣṭiḥ॒ - saṃ-va~̭pā॒- myā da̭de॒ - pratyṷṣṭaṃ॒ - kṛṣṇo̭-'si॒ - bhuva̭namasi॒ - vāja̭syo॒bhā vāṃ॒ - catṷrdaśa )
(i॒ṣe - dṛgṃ̭ha॒ - bhuva̭na - ma॒ṣṭāvigṃ̭śatiḥ )
(i॒ṣe tvā̭, ka॒lpayā̭ti)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe prathamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.