1.2 - Gavamayanabrahmanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Uddhanyamana-masya — Kannada Script

ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪ್ರಥಮಾಷ್ಟಕೇ ದ್ವಿತೀಯಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ - ಗವಾಮಯನಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ

ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,

ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹ॒ರಿಃ॒ ಓಮ್ ॥

ಅನುವಾಕಂ 1 - ಆಧಾನಮನ್ತ್ರಾಃ ಪೂರ್ವಪ್ರಪಾಠಕಶೇಷಭೂತಾಃ

ಉ॒ದ್ಧ॒ನ್ಯಮಾ॑ನ-ಮ॒ಸ್ಯಾ ಅ॑ಮೇ॒ದ್ಧ್ಯಮ್ । ಅಪ॑ ಪಾ॒ಪ್ಮಾನಂ॒-ಯಁಜ॑ಮಾನಸ್ಯ ಹನ್ತು । ಶಿ॒ವಾ ನಃ॑ ಸನ್ತು ಪ್ರ॒ದಿಶ॒ಶ್ಚತ॑ಸ್ರಃ । ಶ-ನ್ನೋ॑ ಮಾ॒ತಾ ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀ ತೋಕ॑ಸಾತಾ ॥ ಶ-ನ್ನೋ॑ ದೇ॒ವೀರ॒ಭಿಷ್ಟ॑ಯೇ । ಆಪೋ॑ ಭವನ್ತು ಪೀ॒ತಯೇ᳚ । ಶಂ-ಯೋಁರ॒ಭಿ ಸ್ರ॑ವನ್ತು ನಃ ॥ ವೈ॒ಶ್ವಾ॒ನ॒ರಸ್ಯ॑ ರೂ॒ಪಮ್ । ಪೃ॒ಥಿ॒ವ್ಯಾ-ಮ್ಪ॑ರಿ॒ಸ್ರಸಾ᳚ । ಸ್ಯೋ॒ನ-ಮಾವಿ॑ಶನ್ತು ನಃ ॥ 1 ॥

ಯದಿ॒ದ-ನ್ದಿ॒ವೋ ಯದ॒ದಃ ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾಃ । ಸ॒ಜ॒ಞ್ಜ್ಞಾ॒ನೇ ರೋದ॑ಸೀ ಸಮ್ಬಭೂ॒ವತುಃ॑ । ಊಷಾ᳚ನ್ ಕೃ॒ಷ್ಣಮ॑ವತು ಕೃ॒ಷ್ಣಮೂಷಾಃ᳚ । ಇ॒ಹೋಭಯೋ᳚-ರ್ಯ॒ಜ್ಞಿಯ॒-ಮಾಗ॑ಮಿಷ್ಠಾಃ ॥ ಊ॒ತೀಃ ಕು॑ರ್ವಾ॒ಣೋ ಯ-ತ್ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀಮಚ॑ರಃ । ಗು॒ಹಾ॒ಕಾರ॑-ಮಾಖುರೂ॒ಪ-ಮ್ಪ್ರ॒ತೀತ್ಯ॑ । ತ-ತ್ತೇ॒ ನ್ಯ॑ಕ್ತಮಿ॒ಹ ಸ॒ಭಂರ॑ನ್ತಃ । ಶ॒ತ-ಞ್ಜೀ॑ವೇಮ ಶ॒ರದ॒-ಸ್ಸವೀ॑ರಾಃ ॥ ಊರ್ಜ॑-ಮ್ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾ ರಸ॑-ಮಾ॒ಭರ॑ನ್ತಃ । ಶ॒ತ-ಞ್ಜೀ॑ವೇಮ ಶ॒ರದಃ॑ ಪುರೂ॒ಚೀಃ ॥ 2 ॥

ವ॒ಮ್ರೀಭಿ॒-ರನು॑ವಿತ್ತ॒-ಙ್ಗುಹಾ॑ಸು । ಶ್ರೋತ್ರ॑-ನ್ತ ಉ॒ರ್ವ್ಯಬ॑ಧಿರಾ ಭವಾಮಃ ॥ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ ಸೃಷ್ಟಾನಾ-ಮ್ಪ್ರ॒ಜಾನಾ᳚ಮ್ । ಕ್ಷು॒ಧೋಪ॑ಹತ್ಯೈ ಸುವಿ॒ತ-ನ್ನೋ॑ ಅಸ್ತು । ಉಪ॒ಪ್ರಭಿ॑ನ್ನ॒ಮಿಷ॒-ಮೂರ್ಜ॑-ಮ್ಪ್ರ॒ಜಾಭ್ಯಃ॑ । ಸೂದ॑-ಙ್ಗೃ॒ಹೇಭ್ಯೋ॒ ರಸ॒ಮಾಭ॑ರಾಮಿ ॥ ಯಸ್ಯ॑ ರೂ॒ಪ-ಮ್ಬಿಭ್ರ॑ದಿ॒ಮಾ-ಮವಿ॑ನ್ದತ್ । ಗುಹಾ॒ ಪ್ರವಿ॑ಷ್ಟಾಗ್ಂ ಸರಿ॒ರಸ್ಯ॒ ಮದ್ಧ್ಯೇ᳚ । ತಸ್ಯೇ॒ದಂ-ವಿಁಹ॑ತ-ಮಾ॒ಭರ॑ನ್ತಃ । ಅಛ॑ಮ್ಬಟ್ಕಾರಮ॒ಸ್ಯಾಂ-ವಿಁ॑ಧೇಮ ॥ 3 ॥

ಯ-ತ್ಪ॒ರ್ಯಪ॑ಶ್ಯ-ಥ್ಸರಿ॒ರಸ್ಯ॒ ಮದ್ಧ್ಯೇ᳚ । ಉ॒ರ್ವೀಮಪ॑ಶ್ಯ॒-ಜ್ಜಗ॑ತಃ ಪ್ರತಿ॒ಷ್ಠಾಮ್ । ತ-ತ್ಪುಷ್ಕ॑ರಸ್ಯಾ॒ಯತ॑ನಾ॒ದ್ಧಿ ಜಾ॒ತಮ್ । ಪ॒ರ್ಣ-ಮ್ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾಃ ಪ್ರಥ॑ನಗ್ಂ ಹರಾಮಿ ॥ ಯಾಭಿ॒ರದೃಗ್ಂ॑ಹ॒ಜ್ಜಗ॑ತಃ ಪ್ರತಿ॒ಷ್ಠಾಮ್ । ಉ॒ರ್ವೀಮಿ॒ಮಾಂ-ವಿಁ॑ಶ್ವಜ॒ನಸ್ಯ॑ ಭ॒ರ್ತ್ರೀಮ್ । ತಾ ನಃ॑ ಶಿ॒ವಾ-ಶ್ಶರ್ಕ॑ರಾ-ಸ್ಸನ್ತು॒ ಸರ್ವಾಃ᳚ ॥ ಅ॒ಗ್ನೇ ರೇತ॑ಶ್ಚ॒ನ್ದ್ರಗ್ಂ ಹಿರ॑ಣ್ಯಮ್ । ಅ॒ದ್ಭ್ಯ-ಸ್ಸಮ್ಭೂ॑ತ-ಮ॒ಮೃತ॑-ಮ್ಪ್ರ॒ಜಾಸು॑ । ತ-ಥ್ಸ॒ಭಂರ॑ನ್ನುತ್ತರ॒ತೋ ನಿ॒ಧಾಯ॑ ॥ 4 ॥

ಅ॒ತಿ॒ ಪ್ರ॒ಯಚ್ಛ॒-ನ್ದುರಿ॑ತಿ-ನ್ತರೇಯಮ್ ॥ ಅಶ್ವೋ॑ ರೂ॒ಪ-ಙ್ಕೃ॒ತ್ವಾ ಯದ॑ಶ್ವ॒ತ್ಥೇ ಽತಿ॑ಷ್ಠಃ । ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರ-ನ್ದೇ॒ವೇಭ್ಯೋ॑ ನಿ॒ಲಾಯ॑ । ತತ್ತೇ॒ ನ್ಯ॑ಕ್ತಮಿ॒ಹ ಸ॒ಭಂರ॑ನ್ತಃ । ಶ॒ತ-ಞ್ಜೀ॑ವೇಮ ಶ॒ರದ॒-ಸ್ಸವೀ॑ರಾಃ ॥ ಊ॒ರ್ಜಃ ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾ ಅದ್ಧ್ಯುತ್ಥಿ॑ತೋ-ಽಸಿ । ವನ॑ಸ್ಪತೇ ಶ॒ತವ॑ಲ್ಶೋ॒ ವಿರೋ॑ಹ । ತ್ವಯಾ॑ ವ॒ಯಮಿಷ॒ಮೂರ್ಜ॒-ಮ್ಮದ॑ನ್ತಃ । ರಾ॒ಯಸ್ಪೋಷೇ॑ಣ॒ ಸಮಿ॒ಷಾ ಮ॑ದೇಮ ॥ ಗಾ॒ಯ॒ತ್ರಿ॒ಯಾ ಹ್ರಿ॒ಯಮಾ॑ಣಸ್ಯ॒ ಯತ್ತೇ᳚ ॥ 5 ॥

ಪ॒ರ್ಣಮಪ॑ತ-ತ್ತೃ॒ತೀಯ॑ಸ್ಯೈ ದಿ॒ವೋ-ಽಧಿ॑ । ಸೋ॑-ಽಯ-ಮ್ಪ॒ರ್ಣ-ಸ್ಸೋ॑ಮಪ॒ರ್ಣಾದ್ಧಿ ಜಾ॒ತಃ । ತತೋ॑ ಹರಾಮಿ ಸೋಮಪೀ॒ಥಸ್ಯಾವ॑-ರುದ್ಧ್ಯೈ । ದೇ॒ವಾನಾ᳚-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮವಾ॒ದಂ-ವಁದ॑ತಾಂ॒-ಯಁತ್ । ಉ॒ಪಾಶೃ॑ಣೋ-ಸ್ಸು॒ಶ್ರವಾ॒ ವೈ ಶ್ರು॒ತೋ॑-ಽಸಿ । ತತೋ॒ ಮಾಮಾವಿ॑ಶತು ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸಮ್ । ತ-ಥ್ಸ॒ಭಂರ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ತದವ॑ರುನ್ಧೀಯ ಸಾ॒ಕ್ಷಾತ್ ॥ ಯಯಾ॑ ತೇ ಸೃ॒ಷ್ಟಸ್ಯಾ॒ಗ್ನೇಃ । ಹೇ॒ತಿಮಶ॑ಮಯ-ತ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ । ತಾಮಿ॒ಮಾಮ ಪ್ರ॑ದಾಹಾಯ ॥ 6 ॥

ಶ॒ಮೀಗ್ಂ ಶಾನ್ತ್ಯೈ॑ ಹರಾಮ್ಯ॒ಹಮ್ ॥ ಯತ್ತೇ॑ ಸೃ॒ಷ್ಟಸ್ಯ॑ ಯ॒ತಃ । ವಿಕ॑ಙ್ಕತ॒-ಮ್ಭಾ ಆ᳚ರ್ಛಜ್ಜಾತವೇದಃ । ತಯಾ॑ ಭಾ॒ಸಾ ಸಮ್ಮಿ॑ತಃ । ಉ॒ರು-ನ್ನೋ॑ ಲೋ॒ಕಮನು॒ ಪ್ರಭಾ॑ಹಿ ॥ ಯತ್ತೇ॑ ತಾ॒ನ್ತಸ್ಯ॒ ಹೃದ॑ಯ॒ಮಾಚ್ಛಿ॑ನ್ದನ್ ಜಾತವೇದಃ । ಮ॒ರುತೋ॒-ಽದ್ಭಿಸ್ತ॑ಮಯಿ॒ತ್ವಾ । ಏ॒ತತ್ತೇ॒ ತದ॑ಶ॒ನೇ-ಸ್ಸಮ್ಭ॑ರಾಮಿ । ಸಾತ್ಮಾ॑ ಅಗ್ನೇ॒ ಸಹೃ॑ದಯೋ ಭವೇ॒ಹ ॥ ಚಿತ್ರಿ॑ಯಾದಶ್ವ॒ತ್ಥಾ-ಥ್ಸಮ್ಭೃ॑ತಾ ಬೃಹ॒ತ್ಯಃ॑ ॥ 7 ॥

ಶರೀ॑ರಮ॒ಭಿ ಸಗ್ಗ್ ಸ್ಕೃ॑ತಾ-ಸ್ಸ್ಥ । ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿನಾ ಯಜ್ಞಮು॒ಖೇನ॒ ಸಮ್ಮಿ॑ತಾಃ । ತಿ॒ಸ್ರಸ್ ತ್ರಿ॒ವೃದ್ಭಿ॑-ರ್ಮಿಥು॒ನಾಃ ಪ್ರಜಾ᳚ತ್ಯೈ ॥ ಅ॒ಶ್ವ॒ತ್ಥಾ-ದ್ಧ॑ವ್ಯವಾ॒ಹಾ-ದ್ಧಿ ಜಾ॒ತಾಮ್ । ಅ॒ಗ್ನೇ ಸ್ತ॒ನೂಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞಿಯಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸಮ್ಭ॑ರಾಮಿ । ಶಾ॒ನ್ತಯೋ॑ನಿಗ್ಂ ಶಮೀಗ॒ರ್ಭಮ್ । ಅ॒ಗ್ನಯೇ॒ ಪ್ರಜ॑ನಯಿ॒ತವೇ᳚ ॥ ಯೋ ಅ॑ಶ್ವ॒ತ್ಥ-ಶ್ಶ॑ಮೀಗ॒ರ್ಭಃ । ಆ॒ರು॒ರೋಹ॒ ತ್ವೇ ಸಚಾ᳚ । ತ-ನ್ತೇ॑ ಹರಾಮಿ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಾ ॥ 8 ॥

ಯ॒ಜ್ಞಿಯೈಃ᳚ ಕೇ॒ತುಭಿಃ॑ ಸ॒ಹ ॥ ಯ-ನ್ತ್ವಾ॑ ಸ॒ಮಭ॑ರನ್-ಜಾತವೇದಃ । ಯ॒ಥಾ॒ ಶ॒ರೀ॒ರ-ಮ್ಭೂ॒ತೇಷು॒ ನ್ಯ॑ಕ್ತಮ್ । ಸ ಸಮ್ಭೃ॑ತ-ಸ್ಸೀದ ಶಿ॒ವಃ ಪ್ರ॒ಜಾಭ್ಯಃ॑ । ಉ॒ರು-ನ್ನೋ॑ ಲೋ॒ಕಮನು॑ನೇಷಿ ವಿ॒ದ್ವಾನ್ ॥ ಪ್ರ ವೇ॒ಧಸೇ॑ ಕ॒ವಯೇ॒ ಮೇದ್ಧ್ಯಾ॑ಯ । ವಚೋ॑ ವ॒ನ್ದಾರು॑ ವೃಷ॒ಭಾಯ॒ ವೃಷ್ಣೇ᳚ । ಯತೋ॑ ಭ॒ಯಮಭ॑ಯ॒-ನ್ತನ್ನೋ॑ ಅಸ್ತು । ಅವ॑ ದೇ॒ವಾನ್. ಯ॑ಜೇ॒ ಹೇಡ್ಯಾನ್॑ ॥ ಸ॒ಮಿಧಾ॒-ಽಗ್ನಿ-ನ್ದು॑ವಸ್ಯತ ॥ 9 ॥

ಘೃ॒ತೈ-ರ್ಬೋ॑ಧಯ॒ತಾತಿ॑ಥಿಮ್ । ಆ-ಽಸ್ಮಿ॑ನ್. ಹ॒ವ್ಯಾ ಜು॑ಹೋತನ ॥ ಉಪ॑ ತ್ವಾ-ಽಗ್ನೇ ಹ॒ವಿಷ್ಮ॑ತೀಃ । ಘೃ॒ತಾಚೀ᳚ರ್ಯನ್ತು ಹರ್ಯತ । ಜು॒ಷಸ್ವ॑ ಸ॒ಮಿಧೋ॒ ಮಮ॑ ॥ ತ-ನ್ತ್ವಾ॑ ಸ॒ಮಿದ್ಭಿ॑ರಙ್ಗಿರಃ । ಘೃ॒ತೇನ॑ ವರ್ಧಯಾಮಸಿ । ಬೃ॒ಹಚ್ಛೋ॑ಚಾ ಯವಿಷ್ಠ್ಯ ॥ ಸ॒ಮಿ॒ದ್ಧ್ಯಮಾ॑ನಃ ಪ್ರಥ॒ಮೋ ನು ಧರ್ಮಃ॑ । ಸಮ॒ಕ್ತುಭಿ॑ರಜ್ಯತೇ ವಿ॒ಶ್ವವಾ॑ರಃ ॥ 10 ॥

ಶೋ॒ಚಿಷ್ಕೇ॑ಶೋ ಘೃ॒ತನಿ॑ರ್ಣಿಕ್-ಪಾವ॒ಕಃ । ಸು॒ಯ॒ಜ್ಞೋ ಅ॒ಗ್ನಿ-ರ್ಯ॒ಜಥಾ॑ಯ ದೇ॒ವಾನ್ ॥ ಘೃ॒ತಪ್ರ॑ತೀಕೋ ಘೃ॒ತಯೋ॑ನಿರ॒ಗ್ನಿಃ । ಘೃ॒ತೈ-ಸ್ಸಮಿ॑ದ್ಧೋ ಘೃ॒ತಮ॒ಸ್ಯಾನ್ನ᳚ಮ್ । ಘೃ॒ತ॒ಪ್ರುಷ॑ಸ್ತ್ವಾ ಸ॒ರಿತೋ॑ ವಹನ್ತಿ । ಘೃ॒ತ-ಮ್ಪಿಬನ್᳚-ಥ್ಸು॒ಯಜಾ॑ ಯಕ್ಷಿ ದೇ॒ವಾನ್ ॥ ಆ॒ಯು॒ರ್ದಾ ಅ॑ಗ್ನೇ ಹ॒ವಿಷೋ॑ ಜುಷಾ॒ಣಃ । ಘೃ॒ತ ಪ್ರ॑ತೀಕೋ ಘೃ॒ತಯೋ॑ನಿರೇಧಿ । ಘೃ॒ತ-ಮ್ಪೀ॒ತ್ವಾ ಮಧು॒ಚಾರು॒ ಗವ್ಯ᳚ಮ್ । ಪಿ॒ತೇವ॑ ಪು॒ತ್ರಮ॒ಭಿ ರ॑ಕ್ಷತಾದಿ॒ಮಮ್ ॥ 11 ॥

ತ್ವಾಮ॑ಗ್ನೇ ಸಮಿಧಾ॒ನಂ-ಯಁ॑ವಿಷ್ಠ । ದೇ॒ವಾ ದೂ॒ತ-ಞ್ಚ॑ಕ್ರಿರೇ ಹವ್ಯ॒ವಾಹ᳚ಮ್ । ಉ॒ರು॒ಜ್ರಯ॑ಸ-ಙ್ಘೃ॒ತಯೋ॑ನಿ॒-ಮಾಹು॑ತಮ್ । ತ್ವೇ॒ಷ-ಞ್ಚಕ್ಷು॑ರ್ದಧಿರೇ ಚೋದ॒ಯನ್ವ॑ತಿ ॥ ತ್ವಾಮ॑ಗ್ನೇ ಪ್ರ॒ದಿವ॒ ಆಹು॑ತ-ಙ್ಘೃ॒ತೇನ॑ । ಸು॒ಮ್ನಾ॒ಯವಃ॑ ಸುಷ॒ಮಿಧಾ॒ ಸಮೀ॑ಧಿರೇ । ಸ ವಾ॑ವೃಧಾ॒ನ ಓಷ॑ಧೀಭಿರುಕ್ಷಿ॒ತಃ । ಉ॒ರುಜ್ರಯಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ಪಾರ್ಥಿ॑ವಾ॒ ವಿತಿ॑ಷ್ಠಸೇ ॥ ಘೃ॒ತ ಪ್ರ॑ತೀಕಂ-ವಁ ಋ॒ತಸ್ಯ॑ ಧೂ॒ರ್॒ಷದ᳚ಮ್ (ಧೂರ್॒ಷದ᳚ಮ್) । ಅ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಮಿ॒ತ್ರನ್ನ ಸ॑ಮಿಧಾ॒ನ ಋ॑ಞ್ಜತೇ ॥ 12 ॥

ಇನ್ಧಾ॑ನೋ ಅ॒ಕ್ರೋ ವಿ॒ದಥೇ॑ಷು॒ ದೀದ್ಯ॑ತ್ । ಶು॒ಕ್ರವ॑ರ್ಣಾ॒ಮುದು॑ ನೋ ಯಗ್ಂಸತೇ॒ ಧಿಯ᳚ಮ್ ॥ ಪ್ರ॒ಜಾ ಅ॑ಗ್ನೇ॒ ಸಂವಾಁ॑ಸಯ । ಆಶಾ᳚ಶ್ಚ ಪ॒ಶುಭಿಃ॑ ಸ॒ಹ । ರಾ॒ಷ್ಟ್ರಾಣ್ಯ॑ಸ್ಮಾ॒ ಆಧೇ॑ಹಿ । ಯಾನ್ಯಾಸ᳚ನ್-ಥ್ಸವಿ॒ತು-ಸ್ಸ॒ವೇ ॥ ಮ॒ಹೀ ವಿ॒ಶ್ಪತ್ನೀ॒ ಸದ॑ನೇ ಋ॒ತಸ್ಯ॑ । ಅ॒ರ್ವಾಚೀ॒ ಏತ॑-ನ್ಧರುಣೇ ರಯೀ॒ಣಾಮ್ । ಅ॒ನ್ತರ್ವ॑ತ್ನೀ॒ ಜನ್ಯ॑-ಞ್ಜಾ॒ತವೇ॑ದಸಮ್ । ಅ॒ದ್ಧ್ವ॒ರಾಣಾ᳚-ಞ್ಜನಯಥಃ ಪುರೋ॒ಗಾಮ್ ॥ 13 ॥

ಆರೋ॑ಹತ-ನ್ದ॒ಶತ॒ಗ್ಂ॒ ಶಕ್ವ॑ರೀ॒-ರ್ಮಮ॑ । ಋ॒ತೇನಾ᳚ಗ್ನ॒ ಆಯು॑ಷಾ॒ ವರ್ಚ॑ಸಾ ಸ॒ಹ । ಜ್ಯೋಗ್ ಜೀವ॑ನ್ತ॒ ಉತ್ತ॑ರಾಮುತ್ತರಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸಮಾ᳚ಮ್ । ದರ್ಶ॑ಮ॒ಹ-ಮ್ಪೂ॒ರ್ಣಮಾ॑ಸಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞಂ-ಯಁಥಾ॒ ಯಜೈ᳚ ॥ ಋತ್ವಿ॑ಯವತೀ ಸ್ಥೋ ಅ॒ಗ್ನಿರೇ॑ತಸೌ । ಗರ್ಭ॑-ನ್ದಧಾಥಾ॒-ನ್ತೇ ವಾ॑ಮ॒ಹ-ನ್ದ॑ದೇ । ತ-ಥ್ಸ॒ತ್ಯಂ-ಯಁ-ದ್ವೀ॒ರ-ಮ್ಬಿ॑ಭೃಥಃ । ವೀ॒ರ-ಞ್ಜ॑ನಯಿ॒ಷ್ಯಥಃ॑ । ತೇ ಮ-ತ್ಪ್ರಾ॒ತಃ ಪ್ರಜ॑ನಿಷ್ಯೇಥೇ । ತೇ ಮಾ॒ ಪ್ರಜಾ॑ತೇ॒ ಪ್ರಜ॑ನಯಿ॒ಷ್ಯಥಃ॑ ॥ 14 ॥

ಪ್ರ॒ಜಯಾ॑ ಪ॒ಶುಭಿ॑-ರ್ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸೇನ॑ ಸುವ॒ರ್ಗೇ ಲೋ॒ಕೇ ॥ ಅನೃ॑ತಾ-ಥ್ಸ॒ತ್ಯಮುಪೈ॑ಮಿ । ಮಾ॒ನು॒ಷಾ-ದ್ದೈವ್ಯ॒-ಮುಪೈ॑ಮಿ । ದೈವೀಂ॒-ವಾಁಚಂ॑-ಯಁಚ್ಛಾಮಿ ॥ ಶಲ್ಕೈ॑ರ॒ಗ್ನಿಮಿ॑ನ್ಧಾ॒ನಃ । ಉ॒ಭೌ ಲೋ॒ಕೌ ಸ॑ನೇಮ॒ಹಮ್ । ಉ॒ಭಯೋ᳚-ರ್ಲೋ॒ಕಯೋರ್॑. ಋ॒ದ್ಧ್ವಾ । ಅತಿ॑ ಮೃ॒ತ್ಯು-ನ್ತ॑ರಾಮ್ಯ॒ಹಮ್ ॥ ಜಾತ॑ವೇದೋ॒ ಭುವ॑ನಸ್ಯ॒ ರೇತಃ॑ । ಇ॒ಹ ಸಿ॑ಞ್ಚ॒ ತಪ॑ಸೋ॒ ಯಜ್ಜ॑ನಿ॒ಷ್ಯತೇ᳚ ॥ 15 ॥

ಅ॒ಗ್ನಿಮ॑ಶ್ವ॒ತ್ಥಾದಧಿ॑ ಹವ್ಯ॒ವಾಹ᳚ಮ್ । ಶ॒ಮೀ॒ಗ॒ರ್ಭಾ-ಜ್ಜ॒ನಯ॒ನ॒.ಯೋ ಮ॑ಯೋ॒ ಭೂಃ ॥ ಅ॒ಯ-ನ್ತೇ॒ ಯೋನಿ॑ರ್-ಋ॒ತ್ವಿಯಃ॑ । ಯತೋ॑ ಜಾ॒ತೋ ಅರೋ॑ಚಥಾಃ । ತ-ಞ್ಜಾ॒ನನ್ನ॑ಗ್ನ॒ ಆರೋ॑ಹ । ಅಥಾ॑ ನೋ ವರ್ಧಯಾ ರ॒ಯಿಮ್ ॥ ಅಪೇ॑ತ॒ ವೀತ॒ ವಿ ಚ॑ ಸರ್ಪ॒ತಾತಃ॑ । ಯೇ-ಽತ್ರ॒ ಸ್ಥ ಪು॑ರಾ॒ಣಾ ಯೇ ಚ॒ ನೂತ॑ನಾಃ । ಅದಾ॑ದಿ॒ದಂ-ಯಁ॒ಮೋ॑-ಽವ॒ಸಾನ॑-ಮ್ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾಃ । ಅಕ್ರ॑ನ್ನಿ॒ಮ-ಮ್ಪಿ॒ತರೋ॑ ಲೋ॒ಕಮ॑ಸ್ಮೈ ॥ 16 ॥

ಅ॒ಗ್ನೇರ್ಭಸ್ಮಾ᳚ಸ್ಯ॒ಗ್ನೇಃ ಪುರೀ॑ಷಮಸಿ ॥ ಸ॒ಜ್ಞಾನ್ನ॑ಮಸಿ ಕಾಮ॒ಧರ॑ಣಮ್ । ಮಯಿ॑ ತೇ ಕಾಮ॒ಧರ॑ಣ-ಮ್ಭೂಯಾತ್ ॥ ಸಂ-ವಃ॑ ಁಸೃಜಾಮಿ॒ ಹೃದ॑ಯಾನಿ । ಸಗ್ಂ ಸೃ॑ಷ್ಟ॒-ಮ್ಮನೋ॑ ಅಸ್ತು ವಃ । ಸಗ್ಂ ಸೃ॑ಷ್ಟಃ ಪ್ರಾ॒ಣೋ ಅ॑ಸ್ತು ವಃ ॥ ಸಂ-ಯಾಁ ವಃ॑ ಪ್ರಿ॒ಯಾಸ್ತ॒ನುವಃ॑ । ಸಮ್ಪ್ರಿ॒ಯಾ ಹೃದ॑ಯಾನಿ ವಃ । ಆ॒ತ್ಮಾ ವೋ॑ ಅಸ್ತು॒ ಸಮ್ಪ್ರಿ॑ಯಃ । ಸಮ್ಪ್ರಿ॑ಯಾ-ಸ್ತ॒ನುವೋ॒ ಮಮ॑ ॥ 17 ॥

ಕಲ್ಪೇ॑ತಾ॒-ನ್ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀ । ಕಲ್ಪ॑ನ್ತಾ॒ಮಾಪ॒ ಓಷ॑ಧೀಃ । ಕಲ್ಪ॑ನ್ತಾಮ॒ಗ್ನಯಃ॒ ಪೃಥ॑ಕ್ । ಮಮ॒ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಾ॑ಯ॒ ಸವ್ರ॑ತಾಃ ॥ ಯೇ᳚-ಽಗ್ನಯ॒-ಸ್ಸಮ॑ನಸಃ । ಅ॒ನ್ತ॒ರಾ ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀ । ವಾಸ॑ನ್ತಿಕಾವೃ॒ತೂ ಅ॒ಭಿ ಕಲ್ಪ॑ಮಾನಾಃ । ಇನ್ದ್ರ॑ಮಿವ ದೇ॒ವಾ ಅ॒ಭಿ ಸಂವಿಁ॑ಶನ್ತು ॥ ದಿ॒ವಸ್ತ್ವಾ॑ ವೀ॒ರ್ಯೇ॑ಣ । ಪೃ॒ಥಿ॒ವ್ಯೈ-ಮ॑ಹಿ॒ಮ್ನಾ ॥ 18 ॥

ಅ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಸ್ಯ॒ ಪೋಷೇ॑ಣ । ಸ॒ರ್ವಪ॑ಶು॒-ಮಾದ॑ಧೇ ॥ ಅಜೀ॑ಜನ-ನ್ನ॒ಮೃತ॒-ಮ್ಮರ್ತ್ಯಾ॑ಸಃ । ಅ॒ಸ್ರೇ॒ಮಾಣ॑-ನ್ತ॒ರಣಿಂ॑-ವೀಁ॒ಡುಜ॑ಮ್ಭಮ್ । ದಶ॒ ಸ್ವಸಾ॑ರೋ ಅ॒ಗ್ರುವಃ॑ ಸಮೀ॒ಚೀಃ । ಪುಮಾಗ್ಂ॑ಸ-ಞ್ಜಾ॒ತಮ॒ಭಿ ಸಗ್ಂರ॑ಭನ್ತಾಮ್ ॥ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತೇಸ್ತ್ವಾ ಪ್ರಾ॒ಣೇನಾಭಿ॒ ಪ್ರಾಣಿ॑ಮಿ । ಪೂ॒ಷ್ಣಃ ಪೋಷೇ॑ಣ॒ ಮಹ್ಯ᳚ಮ್ । ದೀ॒ರ್ಘಾ॒ಯು॒ತ್ವಾಯ॑ ಶ॒ತಶಾ॑ರದಾಯ । ಶ॒ತಗ್ಂ ಶ॒ರದ್ಭ್ಯ॒ ಆಯು॑ಷೇ॒ ವರ್ಚ॑ಸೇ ॥ 19 ॥

ಜೀ॒ವಾತ್ವೈ ಪುಣ್ಯಾ॑ಯ ॥ ಅ॒ಹ-ನ್ತ್ವದ॑ಸ್ಮಿ॒ ಮದ॑ಸಿ॒ ತ್ವಮೇ॒ತತ್ । ಮಮಾ॑ಸಿ॒ ಯೋನಿ॒ಸ್ತವ॒ ಯೋನಿ॑ರಸ್ಮಿ । ಮಮೈ॒ವ ಸನ್ವಹ॑ ಹ॒ವ್ಯಾನ್ಯ॑ಗ್ನೇ । ಪು॒ತ್ರಃ ಪಿ॒ತ್ರೇ ಲೋ॑ಕ॒ಕೃ-ಜ್ಜಾ॑ತವೇದಃ ॥ ಪ್ರಾ॒ಣೇ ತ್ವಾ॒ ಽಮೃತ॒ಮಾದ॑ಧಾಮಿ । ಅ॒ನ್ನಾ॒ದಮ॒ನ್ನಾದ್ಯಾ॑ಯ । ಗೋ॒ಪ್ತಾರ॒-ಙ್ಗುಪ್ತ್ಯೈ᳚ ॥ ಸು॒ಗಾ॒ರ್॒ಹ॒ಪ॒ತ್ಯೋ ವಿ॒ದಹ॒ನ್ನರಾ॑ತೀಃ । ಉ॒ಷಸ॒-ಶ್ಶ್ರೇಯ॑ಸೀ-ಶ್ಶ್ರೇಯಸೀ॒-ರ್ದಧ॑ತ್ ॥ 20 ॥

ಅಗ್ನೇ॑ ಸ॒ಪತ್ನಾಗ್ಂ॑ ಅಪ॒ ಬಾಧ॑ಮಾನಃ । ರಾ॒ಯಸ್ಪೋಷ॒-ಮಿಷ॒ಮೂರ್ಜ॑-ಮ॒ಸ್ಮಾಸು॑ ಧೇಹಿ ॥ ಇ॒ಮಾ ಉ॒ ಮಾಮುಪ॑ತಿಷ್ಠನ್ತು॒ ರಾಯಃ॑ । ಆ॒ಭಿಃ ಪ್ರ॒ಜಾಭಿ॑ರಿ॒ಹ ಸಂ-ವಁ॑ಸೇಯ । ಇ॒ಹೋ ಇಡಾ॑ ತಿಷ್ಠತು ವಿಶ್ವರೂ॒ಪೀ । ಮದ್ಧ್ಯೇ॒ ವಸೋ᳚-ರ್ದೀದಿಹಿ ಜಾತವೇದಃ ॥ ಓಜ॑ಸೇ॒ ಬಲಾ॑ಯ॒ ತ್ವೋದ್ಯ॑ಚ್ಛೇ । ವೃಷ॑ಣೇ॒ ಶುಷ್ಮಾ॒ಯಾಯು॑ಷೇ॒ ವರ್ಚ॑ಸೇ । ಸ॒ಪ॒ತ್ನ॒ತೂರ॑ಸಿ ವೃತ್ರ॒ತೂಃ । ಯಸ್ತೇ॑ ದೇ॒ವೇಷು॑ ಮಹಿ॒ಮಾ ಸು॑ವ॒ರ್ಗಃ ॥ 21 ॥

ಯಸ್ತ॑ ಆ॒ತ್ಮಾ ಪ॒ಶುಷು॒ ಪ್ರವಿ॑ಷ್ಟಃ । ಪುಷ್ಟಿ॒ರ್ಯಾ ತೇ॑ ಮನು॒ಷ್ಯೇ॑ಷು ಪಪ್ರ॒ಥೇ । ತಯಾ॑ ನೋ ಅಗ್ನೇ ಜು॒ಷಮಾ॑ಣ॒ ಏಹಿ॑ ॥ ದಿ॒ವಃ ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾಃ ಪರ್ಯ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಾತ್ । ವಾತಾ᳚-ತ್ಪ॒ಶುಭ್ಯೋ॒ ಅದ್ಧ್ಯೋಷ॑ಧೀಭ್ಯಃ । ಯತ್ರ॑ಯತ್ರ ಜಾತವೇದ-ಸ್ಸ-ಮ್ಬ॒ಭೂಥ॑ । ತತೋ॑ ನೋ ಅಗ್ನೇ ಜು॒ಷಮಾ॑ಣ॒ ಏಹಿ॑ ॥ ಪ್ರಾಚೀ॒ಮನು॑ ಪ್ರ॒ದಿಶ॒-ಮ್ಪ್ರೇಹಿ॑ ವಿ॒ದ್ವಾನ್ । ಅ॒ಗ್ನೇರ॑ಗ್ನೇ ಪು॒ರೋ ಅ॑ಗ್ನಿ-ರ್ಭವೇ॒ಹ । ವಿಶ್ವಾ॒ ಆಶಾ॒ ದೀದ್ಯಾ॑ನೋ॒ ವಿ ಭಾ॑ಹಿ ॥ 22 ॥

ಊರ್ಜ॑-ನ್ನೋ ಧೇಹಿ ದ್ವಿ॒ಪದೇ॒ ಚತು॑ಷ್ಪದೇ ॥ ಅನ್ವ॒ಗ್ನಿರು॒ಷಸಾ॒-ಮಗ್ರ॑-ಮಖ್ಯತ್ । ಅನ್ವಹಾ॑ನಿ ಪ್ರಥ॒ಮೋ ಜಾ॒ತವೇ॑ದಾಃ । ಅನು॒ ಸೂರ್ಯ॑ಸ್ಯ ಪುರು॒ತ್ರಾ ಚ॑ ರ॒ಶ್ಮೀನ್ । ಅನು॒ ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀ ಆತ॑ತಾನ ॥ ವಿಕ್ರ॑ಮಸ್ವ ಮ॒ಹಾಗ್ಂ ಅ॑ಸಿ । ವೇ॒ದಿ॒ಷ-ನ್ಮಾನು॑ಷೇಭ್ಯಃ । ತ್ರಿ॒ಷು ಲೋ॒ಕೇಷು॑ ಜಾಗೃಹಿ ॥ ಯದಿ॒ದ-ನ್ದಿ॒ವೋ ಯದ॒ದಃ ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾಃ । ಸಂ॒-ವಿಁ॒ದಾ॒ನೇ ರೋದ॑ಸೀ ಸ-ಮ್ಬಭೂ॒ವತುಃ॑ ॥ 23 ॥

ತಯೋಃ᳚ ಪೃ॒ಷ್ಠೇ ಸೀ॑ದತು ಜಾ॒ತವೇ॑ದಾಃ । ಶ॒ಭೂಂಃ ಪ್ರ॒ಜಾಭ್ಯ॑-ಸ್ತ॒ನುವೇ᳚ ಸ್ಯೋ॒ನಃ ॥ ಪ್ರಾ॒ಣ-ನ್ತ್ವಾ॒-ಽಮೃತ॒ ಆದ॑ಧಾಮಿ । ಅ॒ನ್ನಾ॒ದಮ॒ನ್ನಾದ್ಯಾ॑ಯ । ಗೋ॒ಪ್ತಾರ॒-ಙ್ಗುಪ್ತ್ಯೈ᳚ । ಯತ್ತೇ॑ ಶುಕ್ರ ಶು॒ಕ್ರಂ-ವಁರ್ಚಃ॑ ಶು॒ಕ್ರಾ ತ॒ನೂಃ । ಶು॒ಕ್ರ-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॒-ರಜ॑ಸ್ರಮ್ । ತೇನ॑ ಮೇ ದೀದಿಹಿ॒ ತೇನ॒ ತ್ವಾ-ಽಽದ॑ಧೇ । ಅ॒ಗ್ನಿನಾ᳚-ಽಽಗ್ನೇ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಾ । ಆ॒ನ॒ಶೇ ವ್ಯಾ॑ನಶೇ॒ ಸರ್ವ॒ಮಾಯು॒-ರ್ವ್ಯಾ॑ನಶೇ ॥ 24 ॥

ನರ್ಯ॑ ಪ್ರ॒ಜಾ-ಮ್ಮೇ॑ ಗೋಪಾಯ । ಅ॒ಮೃ॒ತ॒ತ್ವಾಯ॑ ಜೀ॒ವಸೇ᳚ । ಜಾ॒ತಾ-ಞ್ಜ॑ನಿ॒ಷ್ಯಮಾ॑ಣಾ-ಞ್ಚ । ಅ॒ಮೃತೇ॑ ಸ॒ತ್ಯೇ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತಾಮ್ ॥ ಅಥ॑ರ್ವ ಪಿ॒ತು-ಮ್ಮೇ॑ ಗೋಪಾಯ । ರಸ॒ಮನ್ನ॑ಮಿ॒ಹಾಯು॑ಷೇ । ಅದ॑ಬ್ಧಾ॒ಯೋ-ಽಶೀ॑ತತನೋ । ಅವಿ॑ಷ-ನ್ನಃ ಪಿ॒ತು-ಙ್ಕೃ॑ಣು ॥ ಶಗ್ಗ್ಸ್ಯ॑ ಪ॒ಶೂ-ನ್ಮೇ॑ ಗೋಪಾಯ । ದ್ವಿ॒ಪಾದೋ॒ ಯೇ ಚತು॑ಷ್ಪದಃ ॥ 25 ॥

ಅ॒ಷ್ಟಾಶ॑ಫಾಶ್ಚ॒ ಯ ಇ॒ಹಾಗ್ನೇ᳚ । ಯೇ ಚೈಕ॑ಶಫಾ ಆಶು॒ಗಾಃ ॥ ಸಪ್ರ॑ಥ ಸ॒ಭಾ-ಮ್ಮೇ॑ ಗೋಪಾಯ । ಯೇ ಚ॒ ಸಭ್ಯಾ᳚-ಸ್ಸಭಾ॒ಸದಃ॑ । ತಾನಿ॑ನ್ದ್ರಿ॒ಯಾವ॑ತಃ ಕುರು । ಸರ್ವ॒ಮಾಯು॒-ರುಪಾ॑ಸತಾಮ್ ॥ ಅಹೇ॑ಬುದ್ಧ್ನಿಯ॒ ಮನ್ತ್ರ॑-ಮ್ಮೇ ಗೋಪಾಯ । ಯಮೃಷ॑ಯಸ್ತ್ರೈವಿ॒ದಾ ವಿ॒ದುಃ । ಋಚ॒-ಸ್ಸಾಮಾ॑ನಿ॒ ಯಜೂಗ್ಂ॑ಷಿ । ಸಾ ಹಿ ಶ್ರೀರ॒ಮೃತಾ॑ ಸ॒ತಾಮ್ ॥ 26 ॥

ಚತುಃ॑ ಶಿಖಣ್ಡಾ ಯುವ॒ತಿ-ಸ್ಸು॒ಪೇಶಾಃ᳚ । ಘೃ॒ತಪ್ರ॑ತೀಕಾ॒ ಭುವ॑ನಸ್ಯ॒ ಮದ್ಧ್ಯೇ᳚ । ಮ॒ರ್ಮೃ॒ಜ್ಯಮಾ॑ನಾ ಮಹ॒ತೇ ಸೌಭ॑ಗಾಯ । ಮಹ್ಯ॑-ನ್ಧುಕ್ಷ್ವ॒ ಯಜ॑ಮಾನಾಯ॒ ಕಾಮಾನ್॑ ॥ ಇ॒ಹೈವ ಸನ್ತತ್ರ॑ ಸ॒ತೋ ವೋ॑ ಅಗ್ನಯಃ । ಪ್ರಾ॒ಣೇನ॑ ವಾ॒ಚಾ ಮನ॑ಸಾ ಬಿಭರ್ಮಿ । ತಿ॒ರೋ ಮಾ॒ ಸನ್ತ॒ಮಾಯು॒ರ್ಮಾ ಪ್ರಹಾ॑ಸೀತ್ । ಜ್ಯೋತಿ॑ಷಾ ವೋ ವೈಶ್ವಾನ॒ರೇ-ಣೋಪ॑ತಿಷ್ಠೇ ॥ ಪ॒ಞ್ಚ॒ಧಾ-ಽಗ್ನೀನ್-ವ್ಯ॑ಕ್ರಾಮತ್ । ವಿ॒ರಾಟ್-ಥ್ಸೃ॒ಷ್ಟಾ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತೇಃ । ಊ॒ರ್ಧ್ವಾ-ಽಽರೋ॑ಹ-ದ್ರೋಹಿ॒ಣೀ । ಯೋನಿ॑ರ॒ಗ್ನೇಃ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತಿಃ ॥ 27 ॥

(ವಿ॒ಶ॒ನ್ತು॒ ನಃ॒ - ಪು॒ರು॒ಚೀ--ರ್ ವಿ॑ಧೇಮ - ನಿ॒ಧಾಯ॒ - ಯ-ತ್ತೇ - ಽಪ್ರ॑ದಾಹಾಯ - ಬೃಹ॒ತ್ಯೋ᳚ - ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಾ - ದುವಸ್ಯತ - ವಿ॒ಶ್ವವಾ॑ರ - ಇ॒ಮ - ಮೃ॑ಞ್ಜತೇ - ಪುರೋ॒ಗಾಂ - ಪ್ರಜ॑ನಯಿ॒ಷ್ಯಥೋ॑ - ಜನಿ॒ಷ್ಯತೇ᳚-ಽ - ಸ್ಮೈ॒ - ಮಮ॑ - ಮಹಿ॒ಮ್ನಾ - ವರ್ಚ॑ಸೇ॒ - ದಧ॑ಥ್ - ಸುವ॒ರ್ಗಾ - ಭಾ॑ಹಿ - ಸಮ್ಬಭೂ॒ವತು॒ - ರಾಯು॒-ರ್ವ್ಯಾ॑ನಶೇ॒ - ಚತು॑ಷ್ಪದಃ - ಸ॒ತಾಂ - ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತೇ॒-ರ್ದ್ವೇ ಚ॑) (ಅ. 1)

ಅನುವಾಕಂ 2 - ವಿಷೂವನ್ನಾಮಕ-ಮ್ಮುಖ್ಯಮಹ, ತದುಭಯಪಾರ್ಶ್ವವರ್ತೀನಿ ಚತ್ವಾರ್ಯಹಾನಿ ಚೋಚ್ಯನ್ತೇ

ನವೈ॒ತಾನ್ಯಹಾ॑ನಿ ಭವನ್ತಿ । ನವ॒ ವೈ ಸು॑ವ॒ರ್ಗಾ ಲೋ॒ಕಾಃ । ಯದೇ॒ತಾನ್ಯಹಾ᳚-ನ್ಯುಪ॒ಯನ್ತಿ॑ । ನ॒ವಸ್ವೇ॒ವ ತ-ಥ್ಸು॑ವ॒ರ್ಗೇಷು॑ ಲೋ॒ಕೇಷು॑ ಸ॒ತ್ರಿಣಃ॑ ಪ್ರತಿ॒ತಿಷ್ಠ॑ನ್ತೋ ಯನ್ತಿ ॥ ಅ॒ಗ್ನಿ॒ಷ್ಟೋ॒ಮಾಃ ಪರಃ॑ ಸಾಮಾನಃ ಕಾ॒ರ್ಯಾ॑ ಇತ್ಯಾ॑ಹುಃ । ಅ॒ಗ್ನಿ॒ಷ್ಟೋ॒ಮಸ॑ಮಿನ್ತ-ಸ್ಸುವ॒ರ್ಗೋ ಲೋ॒ಕ ಇತಿ॑ । ದ್ವಾದ॑ಶಾ-ಗ್ನಿಷ್ಟೋ॒ಮಸ್ಯ॑ ಸ್ತೋ॒ತ್ರಾಣಿ॑ । ದ್ವಾದ॑ಶ॒ ಮಾಸಾ᳚-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರಃ ॥ ತ-ತ್ತನ್ನ ಸೂರ್ಕ್ಷ್ಯ᳚ಮ್ । ಉ॒ಕ್ಥ್ಯಾ॑ ಏ॒ವ ಸ॑ಪ್ತದ॒ಶಾಃ ಪರಃ॑ ಸಾಮಾನಃ ಕಾ॒ರ್ಯಾಃ᳚ ॥ 28 ॥

ಪ॒ಶವೋ॒ ವಾ ಉ॒ಕ್ಥಾನಿ॑ । ಪ॒ಶೂ॒ನಾಮವ॑-ರುದ್ಧ್ಯೈ ॥ ವಿ॒ಶ್ವ॒ಜಿ॒ದ॒ಭಿ॒ಜಿತಾ॑-ವಗ್ನಿಷ್ಟೋ॒ಮೌ ॥ ಉ॒ಕ್ಥ್ಯಾ᳚-ಸ್ಸಪ್ತದ॒ಶಾಃ ಪರಃ॑ ಸಾಮಾನಃ । ತೇ ಸಗ್ಗ್ಸ್ತು॑ತಾ ವಿ॒ರಾಜ॑ಮ॒ಭಿ ಸಮ್ಪ॑ದ್ಯನ್ತೇ । ದ್ವೇ ಚರ್ಚಾ॒ವತಿ॑ ರಿಚ್ಯೇತೇ । ಏಕ॑ಯಾ॒ ಗೌರತಿ॑ರಿಕ್ತಃ । ಏಕ॒ಯಾ-ಽಽಯು॑ರೂ॒ನಃ । ಸು॒ವ॒ರ್ಗೋ ವೈ ಲೋ॒ಕೋ ಜ್ಯೋತಿಃ॑ । ಊರ್ಗ್ ವಿ॒ರಾಟ್ ॥ 29 ॥

ಸು॒ವ॒ರ್ಗಮೇ॒ವ ತೇನ॑ ಲೋ॒ಕಮ॒ಭಿ ಜ॑ಯನ್ತಿ ॥ ಯ-ತ್ಪರ॒ಗ್ಂ॒ ರಾಥ॑ನ್ತರಮ್ । ತ-ತ್ಪ್ರ॑ಥ॒ಮೇ-ಽಹ॑ನ್-ಕಾ॒ರ್ಯ᳚ಮ್ । ಬೃ॒ಹ-ದ್ದ್ವಿ॒ತೀಯೇ᳚ । ವೈ॒ರೂ॒ಪ-ನ್ತೃ॒ತೀಯೇ᳚ । ವೈ॒ರಾ॒ಜ-ಞ್ಚ॑ತು॒ರ್ಥೇ । ಶಾ॒ಕ್ವ॒ರ-ಮ್ಪ॑ಞ್ಚ॒ಮೇ । ರೈ॒ವ॒ತಗ್ಂ ಷ॒ಷ್ಠೇ । ತದು॑ ಪೃ॒ಷ್ಠೇಭ್ಯೋ॒ ನಯ॑ನ್ತಿ ॥ ಸ॒ತನ್ನ॑ಯ ಏ॒ತೇ ಗ್ರಹಾ॑ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ॥ 30 ॥

ಅ॒ತಿ॒ಗ್ರಾ॒ಹ್ಯಾಃ᳚ ಪರಃ॑ ಸಾಮಸು । ಇ॒ಮಾನೇ॒ವೈತೈ-ರ್ಲೋ॒ಕಾನ್-ಥ್ಸನ್ತ॑ನ್ವನ್ತಿ ॥ ಮಿ॒ಥು॒ನಾ ಏ॒ತೇ ಗ್ರಹಾ॑ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ । ಅ॒ತಿ॒ಗ್ರಾ॒ಹ್ಯಾಃ᳚ ಪರಃ॑ ಸಾಮಸು । ಮಿ॒ಥು॒ನಮೇ॒ವ ತೈ-ರ್ಯಜ॑ಮಾನಾ॒ ಅವ॑ರುನ್ಧತೇ ॥ ಬೃ॒ಹ-ತ್ಪೃ॒ಷ್ಠ-ಮ್ಭ॑ವತಿ । ಬೃ॒ಹ-ದ್ವೈ ಸು॑ವ॒ರ್ಗೋ ಲೋ॒ಕಃ । ಬೃ॒ಹ॒ತೈವ ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಂ-ಯಁ॑ನ್ತಿ ॥ ತ್ರ॒ಯ॒ಸ್ತ್ರಿ॒ಗ್ಂ॒ಶಿ ನಾಮ॒ ಸಾಮ॑ । ಮಾದ್ಧ್ಯ॑ನ್ದಿನೇ॒ ಪವ॑ಮಾನೇ ಭವತಿ ॥ 31 ॥

ತ್ರಯ॑ಸ್ತ್ರಿಗ್ಂಶ॒ದ್ವೈ ದೇ॒ವತಾಃ᳚ । ದೇ॒ವತಾ॑ ಏ॒ವಾವ॑ರುನ್ಧತೇ ॥ ಯೇ ವಾ ಇ॒ತಃ ಪರಾ᳚ಞ್ಚಗ್ಂ ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರ-ಮು॑ಪ॒ ಯನ್ತಿ॑ । ನ ಹೈ॑ನ॒-ನ್ತೇ ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ ಸಮ॑ಶ್ಞುವತೇ । ಅಥ॒ ಯೇ॑-ಽಮುತೋ॒-ಽರ್ವಾಞ್ಚ॑ಮುಪ॒ ಯನ್ತಿ॑ । ತೇ ಹೈ॑ನಗ್ಗ್ ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ ಸಮ॑ಶ್ಞುವತೇ । ಏ॒ತದ್ವಾ ಅ॒ಮುತೋ॒-ಽರ್ವಾಞ್ಚ॒ಮುಪ॑ ಯನ್ತಿ । ಯದೇ॒ವಮ್ । ಯೋ ಹ॒ ಖಲು॒ ವಾವ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ । ಸ ಉ॑ ವೇ॒ವೇನ್ದ್ರಃ॑ । ತದು॑ ದೇ॒ವೇಭ್ಯೋ॒ ನಯ॑ನ್ತಿ ॥ 32 ॥

(ಕಾ॒ರ್ಯಾ॑-ವಿ॒ರಾಡ್ - ಗೃ॑ಹ್ಯನ್ತೇ॒ - ಪವ॑ಮಾನೇ ಭವ॒ತೀ - ನ್ದ್ರ॒ ಏಕಂ॑ ಚ) (ಅ. 2)

ಅನುವಾಕಂ 3 - ವಿಷುವದ್ದಿನೇ-ಽತಿಗ್ರಾಹ್ಯವಿಶೇಷಾಃ

ಸನ್ತ॑ತಿ॒ರ್ವಾ ಏ॒ತೇ ಗ್ರಹಾಃ᳚ । ಯ-ತ್ಪರಃ॑ ಸಾಮಾನಃ । ವಿ॒ಷೂ॒ವಾನ್-ದಿ॑ವಾಕೀ॒ರ್ತ್ಯ᳚ಮ್ । ಯಥಾ॒ ಶಾಲಾ॑ಯೈ॒ ಪಕ್ಷ॑ಸೀ । ಏ॒ವಗ್ಂ ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರಸ್ಯ॒ ಪಕ್ಷ॑ಸೀ । ಯದೇ॒ತೇನ ಗೃ॒ಹ್ಯೇರನ್ನ್॑ । ವಿಷೂ॑ಚೀ ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರಸ್ಯ॒ ಪಕ್ಷ॑ಸೀ॒ ವ್ಯವ॑ಸ್ರಗ್ಂ ಸೇಯಾತಾಮ್ । ಆರ್ತಿ॒ಮಾರ್ಚ್ಛೇ॑ಯುಃ । ಯದೇ॒ತೇ ಗೃ॒ಹ್ಯನ್ತೇ᳚ । ಯಥಾ॒ ಶಾಲಾ॑ಯೈ॒ ಪಕ್ಷ॑ಸೀ ಮದ್ಧ್ಯ॒ಮಂವಁ॒ಗ್ಂ॒ಶಮ॒ಭಿ ಸ॑ಮಾ॒ಯಚ್ಛ॑ತಿ ॥ 33 ॥

ಏ॒ವಗ್ಂ ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರಸ್ಯ॒ ಪಕ್ಷ॑ಸೀ ದಿವಾಕೀ॒ರ್ತ್ಯ॑ಮ॒ಭಿ ಸನ್ತ॑ನ್ವನ್ತಿ । ನಾರ್ತಿ॒ಮಾರ್ಚ್ಛ॑ನ್ತಿ ॥ ಏ॒ಕ॒ವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ-ಮಹ॑ರ್ಭವತಿ । ಶು॒ಕ್ರಾಗ್ರಾ॒ ಗ್ರಹಾ॑ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ । ಪ್ರತ್ಯುತ್ತ॑ಬ್ಧ್ಯೈ ಸಯ॒ತ್ವಾಯ॑ ॥ ಸೌ॒ರ್ಯ॑ ಏ॒ತದಹಃ॑ ಪ॒ಶುರಾಲ॑ಭ್ಯತೇ । ಸೌ॒ರ್ಯೋ॑-ಽತಿಗ್ರಾ॒ಹ್ಯೋ॑ ಗೃಹ್ಯತೇ । ಅಹ॑ರೇ॒ವ ರೂ॒ಪೇಣ॒ ಸಮ॑ರ್ಧಯನ್ತಿ । ಅಥೋ॒ ಅಹ್ನ॑ ಏ॒ವೈಷ ಬ॒ಲಿರ್-ಹ್ರಿ॑ಯತೇ ॥ ಸ॒ಪ್ತೈ-ತದಹ॑ರತಿ-ಗ್ರಾ॒ಹ್ಯಾ॑ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ॥ 34 ॥

ಸ॒ಪ್ತ ವೈ ಶೀ॑ರ್ಷ॒ಣ್ಯಾಃ᳚ ಪ್ರಾ॒ಣಾಃ । ಅ॒ಸಾವಾ॑ದಿ॒ತ್ಯ-ಶ್ಶಿರಃ॑ ಪ್ರ॒ಜಾನಾ᳚ಮ್ । ಶೀ॒ರ್॒ಷನ್ನೇ॒ವ ಪ್ರ॒ಜಾನಾ᳚-ಮ್ಪ್ರಾ॒ಣಾ-ನ್ದ॑ಧಾತಿ । ತಸ್ಮಾ᳚ಥ್ಸ॒ಪ್ತ ಶೀ॒ರ್॒ಷ-ನ್ಪ್ರಾ॒ಣಾಃ ॥ ಇನ್ದ್ರೋ॑ ವೃ॒ತ್ರಗ್ಂ ಹ॒ತ್ವಾ । ಅಸು॑ರಾ-ನ್ಪರಾ॒ಭಾವ್ಯ॑ । ಸ ಇ॒ಮಾಁಲ್ಲೋ॒ಕಾ-ನ॒ಭ್ಯ॑ಜಯತ್ । ತಸ್ಯಾ॒ಸೌ ಲೋ॒ಕೋ-ಽನ॑ಭಿಜಿತ ಆಸೀತ್ । ತಂ-ವಿಁ॒ಶ್ವಕ॑ರ್ಮಾ ಭೂ॒ತ್ವಾ-ಽಭ್ಯ॑ಜಯತ್ । ಯ-ದ್ವೈ᳚ಶ್ವಕರ್ಮ॒ಣೋ ಗೃ॒ಹ್ಯತೇ᳚ ॥ 35 ॥

ಸು॒ವ॒ರ್ಗಸ್ಯ॑ ಲೋ॒ಕಸ್ಯಾ॒-ಭಿಜಿ॑ತ್ಯೈ ॥ ಪ್ರ ವಾ ಏ॒ತೇ᳚-ಽಸ್ಮಾ-ಲ್ಲೋ॒ಕಾ-ಚ್ಚ್ಯ॑ವನ್ತೇ । ಯೇ ವೈ᳚ಶ್ವಕರ್ಮ॒ಣ-ಙ್ಗೃ॒ಹ್ಣತೇ᳚ । ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯಶ್ಶ್ವೋ ಗೃ॑ಹ್ಯತೇ । ಇ॒ಯಂ-ವಾಁ ಅದಿ॑ತಿಃ । ಅ॒ಸ್ಯಾಮೇ॒ವ ಪ್ರತಿ॑ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ॥ ಅ॒ನ್ಯೋ᳚ನ್ಯೋ ಗೃಹ್ಯೇತೇ । ವಿಶ್ವಾ᳚ನ್ಯೇ॒ವಾನ್ಯೇನ॒ ಕರ್ಮಾ॑ಣಿ ಕುರ್ವಾ॒ಣಾ ಯ॑ನ್ತಿ । ಅ॒ಸ್ಯಾಮ॒ನ್ಯೇನ॒ ಪ್ರತಿ॑ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ॥ ತಾವಾ-ಽಪ॑ರಾ॒ರ್ಧಾ-ಥ್ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರಸ್ಯಾ॒-ನ್ಯೋ᳚ನ್ಯೋ ಗೃಹ್ಯೇತೇ ॥ ತಾವು॒ಭೌ ಸ॒ಹ ಮ॑ಹಾವ್ರ॒ತೇ ಗೃ॑ಹ್ಯೇತೇ । ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯೈ॒ವಾನ್ತ॑-ಙ್ಗ॒ತ್ವಾ । ಉ॒ಭಯೋ᳚-ರ್ಲೋ॒ಕಯೋಃ॒ ಪ್ರತಿ॑ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ॥ ಅ॒ರ್ಕ್ಯ॑ಮು॒ಕ್ಥ-ಮ್ಭ॑ವತಿ ।

ಅ॒ನ್ನಾದ್ಯ॒ಸ್ಯಾ-ವ॑ರುದ್ಧ್ಯೈ ॥ 36 ॥

(ಸ॒ಮಾ॒ಯಚ್ಛ॑ - ತ್ಯತಿಗ್ರಾ॒ಹ್ಯಾ॑ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ - ಗೃ॒ಹ್ಯತೇ॑ - ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರಸ್ಥಾ॒ನ್ಯೋ᳚ನ್ಯೋ ಗೃಹ್ಯೇತೇ॒ ಪಞ್ಚ॑ ಚ ) (ಅ. 3)

ಅನುವಾಕಂ 4 - ತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ದಿನೇ ದಿವಾಕೀರ್ತ್ಯನಾಮಾನಿ ಸಾಮಾನಿ

ಏ॒ಕ॒ವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ ಏ॒ಷ ಭ॑ವತಿ । ಏ॒ತೇನ॒ ವೈ ದೇ॒ವಾ ಏ॑ಕವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶೇನ॑ । ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯಮಿ॒ತ ಉ॑ತ್ತ॒ಮಗ್ಂ ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕ-ಮಾರೋ॑ಹಯನ್ನ್ । ಸ ವಾ ಏ॒ಷ ಇ॒ತ ಏ॑ಕವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶಃ । ತಸ್ಯ॒ ದಶಾ॒ವಸ್ತಾ॒ದಹಾ॑ನಿ । ದಶ॑ ಪ॒ರಸ್ತಾ᳚ತ್ । ಸ ವಾ ಏ॒ಷ ವಿ॒ರಾಜ್ಯು॑ಭ॒ಯತಃ॒ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತಃ । ವಿ॒ರಾಜಿ॒ ಹಿ ವಾ ಏ॒ಷ ಉ॑ಭ॒ಯತಃ॒ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತಃ । ತಸ್ಮಾ॑ದನ್ತ॒ರೇಮೌ ಲೋ॒ಕೌ ಯನ್ನ್ । ಸರ್ವೇ॑ಷು ಸುವ॒ರ್ಗೇಷು॑ ಲೋ॒ಕೇ-ಷ್ವ॑ಭಿ॒ತಪ॑ನ್ನೇತಿ ॥ 37 ॥

ದೇ॒ವಾ ವಾ ಆ॑ದಿ॒ತ್ಯಸ್ಯ॑ ಸುವ॒ರ್ಗಸ್ಯ॑ ಲೋ॒ಕಸ್ಯ॑ । ಪರಾ॑ಚೋ-ಽತಿಪಾ॒ದಾದ॑ಬಿಭಯುಃ । ತ-ಞ್ಛನ್ದೋ॑ಭಿರದೃಗ್ಂ ಹ॒ನ್ಧೃತ್ಯೈ᳚ । ದೇ॒ವಾ ವಾ ಆ॑ದಿ॒ತ್ಯಸ್ಯ॑ ಸುವ॒ರ್ಗಸ್ಯ॑ ಲೋ॒ಕಸ್ಯ॑ । ಅವಾ॑ಚೋ-ಽವಪಾ॒ದಾದ॑ಬಿಭಯುಃ । ತ-ಮ್ಪ॒ಞ್ಚಭೀ॑ ರ॒ಶ್ಮಿಭಿ॒-ರುದ॑ವಯನ್ನ್ । ತಸ್ಮಾ॑ದೇಕವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶೇ ಽಹ॒-ನ್ಪಞ್ಚ॑ ದಿವಾಕೀ॒ರ್ತ್ಯಾ॑ನಿ ಕ್ರಿಯನ್ತೇ । ರ॒ಶ್ಮಯೋ॒ ವೈ ದಿ॑ವಾಕೀ॒ರ್ತ್ಯಾ॑ನಿ ॥ ಯೇ ಗಾ॑ಯ॒ತ್ರೇ । ತೇ ಗಾ॑ಯ॒ತ್ರೀಷೂತ್ತ॑ರಯೋಃ॒ ಪವ॑ಮಾನಯೋಃ ॥ 38 ॥

ಮ॒ಹಾದಿ॑ವಾಕೀರ್ತ್ಯ॒ಗ್ಂ॒ ಹೋತುಃ॑ ಪೃ॒ಷ್ಠಮ್ । ವಿ॒ಕ॒ರ್ಣ-ಮ್ಬ್ರ॑ಹ್ಮಸಾ॒ಮಮ್ । ಭಾ॒ಸೋ᳚-ಽಗ್ನಿಷ್ಟೋ॒ಮಃ ॥ ಅಥೈ॒ತಾನಿ॒ ಪರಾ॑ಣಿ । ಪರೈ॒ರ್ವೈ ದೇ॒ವಾ ಆ॑ದಿ॒ತ್ಯಗ್ಂ ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮ॑ಪಾರಯನ್ನ್ । ಯದಪಾ॑ರಯನ್ನ್ । ತ-ತ್ಪರಾ॑ಣಾ-ಮ್ಪರ॒ತ್ವಮ್ । ಪಾ॒ರಯ॑ನ್ತ್ಯೇನ॒-ಮ್ಪರಾ॑ಣಿ । ಯ ಏ॒ವಂ-ವೇಁದ॑ । ಅಥೈ॒ತಾನಿ॒ ಸ್ಪರಾ॑ಣಿ । ಸ್ಪರೈ॒ರ್ವೈ ದೇ॒ವಾ ಆ॑ದಿ॒ತ್ಯಗ್ಂ ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮ॑ಸ್ಪಾರಯನ್ನ್ । ಯದಸ್ಪಾ॑ರಯನ್ನ್ । ತ-ಥ್ಸ್ಪರಾ॑ಣಾಗ್ ಸ್ಪರ॒ತ್ವಮ್ । ಸ್ಪಾ॒ರಯ॑ನ್ತ್ಯೇನ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ಪರಾ॑ಣಿ । ಯ ಏ॒ವಂ-ವೇಁದ॑ ॥ 39 ॥

(ಏ॒ತಿ॒-ಪವ॑ಮಾನಯೋಃ॒-ಸ್ಪರಾ॑ಣೀ॒ ಪಞ್ಚ॑ ಚ) (ಅ. 4)

ಅನುವಾಕಂ 5 - ಪಶವಃ ವೈಷ್ಣವಾದ್ಯಾ ನವ

ಅಪ್ರ॑ತಿಷ್ಠಾಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ತೇ ಗ॑ಚ್ಛನ್ತಿ । ಯೇಷಾಗ್ಂ॑ ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರೇ-ಽನಾ॒ಪ್ತೇ-ಽಥ॑ । ಏ॒ಕಾ॒ದ॒ಶಿನ್ಯಾ॒ಪ್ಯತೇ᳚ ॥ ವೈ॒ಷ್ಣ॒ವಂ-ವಾಁ॑ಮ॒ನ-ಮಾಲ॑ಭನ್ತೇ । ಯ॒ಜ್ಞೋ ವೈ ವಿಷ್ಣುಃ॑ । ಯ॒ಜ್ಞಮೇ॒ವಾಲ॑ಭನ್ತೇ॒ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ್ಯೈ । ಐ॒ನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನ-ಮಾಲ॑ಭನ್ತೇ । ಇ॒ನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನೀ ವೈ ದೇ॒ವಾನಾ॒-ಮಯಾ॑ತಯಾಮಾನೌ । ಯೇ ಏ॒ವ ದೇ॒ವತೇ॒ ಅಯಾ॑ತಯಾಮ್ನೀ । ತೇ ಏ॒ವಾಲ॑ಭನ್ತೇ ॥ 40 ॥

ವೈ॒ಶ್ವ॒ದೇ॒ವ-ಮಾಲ॑ಭನ್ತೇ । ದೇ॒ವತಾ॑ ಏ॒ವಾವ॑-ರುನ್ಧತೇ । ದ್ಯಾ॒ವಾ॒ಪೃ॒ಥಿ॒ವ್ಯಾ᳚-ನ್ಧೇ॒ನು-ಮಾಲ॑ಭನ್ತೇ । ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವ್ಯೋರೇ॒ವ ಪ್ರತಿ॑ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ । ವಾ॒ಯ॒ವ್ಯಂ॑-ವಁ॒ಥ್ಸಮಾಲ॑ಭನ್ತೇ । ವಾ॒ಯುರೇ॒ವೈಭ್ಯೋ॑ ಯಥಾ-ಽಽಯತ॒ನಾ-ದ್ದೇ॒ವತಾ॒ ಅವ॑ರುನ್ಧೇ । ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯಾಮವಿಂ॑-ವಁ॒ಶಾ-ಮಾಲ॑ಭನ್ತೇ । ಇ॒ಯಂ-ವಾಁ ಅದಿ॑ತಿಃ । ಅ॒ಸ್ಯಾಮೇ॒ವ ಪ್ರತಿ॑ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ । ಮೈ॒ತ್ರಾ॒ವ॒ರು॒ಣೀ-ಮಾಲ॑ಭನ್ತೇ ॥ 41 ॥

ಮಿ॒ತ್ರೇಣೈ॒ವ ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॒ ಸ್ವಿ॑ಷ್ಟಗ್ಂ ಶಮಯನ್ತಿ । ವರು॑ಣೇನ॒ ದುರಿ॑ಷ್ಟಮ್ । ಪ್ರಾ॒ಜಾ॒ಪ॒ತ್ಯ-ನ್ತೂ॑ಪ॒ರ-ಮ್ಮ॑ಹಾವ್ರ॒ತ ಆಲ॑ಭನ್ತೇ । ಪ್ರಾ॒ಜಾ॒ಪ॒ತ್ಯೋ॑-ಽತಿಗ್ರಾ॒ಹ್ಯೋ॑ ಗೃಹ್ಯತೇ । ಅಹ॑ರೇ॒ವ ರೂ॒ಪೇಣ॒ ಸಮ॑ರ್ಧಯನ್ತಿ । ಅಥೋ॒ ಅಹ್ನ॑ ಏ॒ವೈಷ ಬ॒ಲಿರ್-ಹ್ರಿ॑ಯತೇ । ಆ॒ಗ್ನೇ॒ಯಮಾಲ॑ಭನ್ತೇ॒ ಪ್ರತಿ॒ ಪ್ರಜ್ಞಾ᳚ತ್ಯೈ ॥ ಅ॒ಜ॒ಪೇ॒ತ್ವಾನ್. ವಾ ಏ॒ತೇ ಪೂರ್ವೈ॒ರ್ಮಾಸೈ॒ರ-ವ॑ರುನ್ಧತೇ । ಯದೇ॒ತೇ ಗ॒ವ್ಯಾಃ ಪ॒ಶವ॑ ಆಲ॒ಭ್ಯನ್ತೇ᳚ । ಉ॒ಭಯೇ॑ಷಾ-ಮ್ಪಶೂ॒ನಾ-ಮವ॑ರುದ್ಧ್ಯೈ ॥ 42 ॥

ಯದತಿ॑ರಿಕ್ತಾ-ಮೇಕಾದ॒ಶಿನೀ॑-ಮಾ॒ಲಭೇ॑ರನ್ನ್ । ಅಪ್ರಿ॑ಯ॒-ಮ್ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯ-ಮ॒ಭ್ಯತಿ॑ರಿಚ್ಯೇತ । ಯ-ದ್ದ್ವೌದ್ವೌ॑ ಪ॒ಶೂ ಸ॒ಮಸ್ಯೇ॑ಯುಃ । ಕನೀ॑ಯ॒ ಆಯುಃ॑ ಕುರ್ವೀರನ್ನ್ । ಯದೇ॒ತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮ॑ಣವನ್ತಃ ಪ॒ಶವ॑ ಆಲ॒ಭ್ಯನ್ತೇ᳚ । ನಾಪ್ರಿ॑ಯ॒-ಮ್ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯ-ಮ॒ಭ್ಯ॑ತಿ॒ರಿಚ್ಯ॑ತೇ । ನ ಕನೀ॑ಯ॒ ಆಯುಃ॑ ಕುರ್ವತೇ ॥ 43 ॥

(ತೇ-ಏ॒ವಾಲ॑ಭನ್ತೇ-ಮೈತ್ರಾವರು॒ಣೀಮಾಲ॑ಭ॒ನ್ತೇ-ಽವ॑ರುದ್ಧ್ಯೈ-+ಸ॒ಪ್ತ ಚ॑) (ಅ. 5)

ಅನುವಾಕಂ 6 - ಮಹಾವ್ರತಮ್

ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ ಪ್ರ॒ಜಾ-ಸ್ಸೃ॒ಷ್ಟ್ವಾ ವೃ॒ತ್ತೋ॑-ಽಶಯತ್ । ತ-ನ್ದೇ॒ವಾ ಭೂ॒ತಾನಾ॒ಗ್ಂ॒ ರಸ॒-ನ್ತೇಜಃ॑ ಸ॒ಭೃನ್ತ್ಯ॑ । ತೇನೈ॑ನಮಭಿಷಜ್ಯನ್ನ್ । ಮ॒ಹಾನ॑ವವ॒ರ್ತೀತಿ॑ । ತ-ನ್ಮ॑ಹಾವ್ರ॒ತಸ್ಯ॑ ಮಹಾವ್ರತ॒ತ್ವಮ್ । ಮ॒ಹ-ದ್ವ್ರ॒ತಮಿತಿ॑ । ತ-ನ್ಮ॑ಹಾವ್ರ॒ತಸ್ಯ॑ ಮಹಾವ್ರತ॒ತ್ವಮ್ । ಮ॒ಹ॒ತೋ ವ್ರ॒ತಮಿತಿ॑ । ತ-ನ್ಮ॑ಹಾವ್ರ॒ತಸ್ಯ॑ ಮಹಾವ್ರತ॒ತ್ವಮ್ ॥ ಪ॒ಞ್ಚ॒ವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ-ಸ್ಸ್ತೋಮೋ॑ ಭವತಿ ॥ 44 ॥

ಚತು॑ರ್ವಿಗ್ಂಶ-ತ್ಯರ್ಧಮಾಸ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರಃ । ಯ-ದ್ವಾ ಏ॒ತಸ್ಮಿನ್᳚-ಥ್ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರೇ ಽಧಿ॒ಪ್ರಾಜಾ॑ಯತ । ತದನ್ನ॑-ಮ್ಪಞ್ಚವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ-ಮ॑ಭವತ್ ॥ ಮ॒ದ್ಧ್ಯ॒ತಃ ಕ್ರಿ॑ಯತೇ । ಮ॒ದ್ಧ್ಯ॒ತೋ ಹ್ಯನ್ನ॑ಮಶಿ॒ತ-ನ್ಧಿ॒ನೋತಿ॑ । ಅಥೋ॑ ಮದ್ಧ್ಯ॒ತ ಏ॒ವ ಪ್ರ॒ಜಾನಾ॒ಮೂರ್ಗ್ಧೀ॑ಯತೇ ॥ ಅಥ॒ ಯದ್ವಾ ಇ॒ದಮ॑ನ್ತ॒ತಃ ಕ್ರಿ॒ಯತೇ᳚ । ತಸ್ಮಾ॑ದುದ॒ನ್ತೇ ಪ್ರ॒ಜಾ-ಸ್ಸಮೇ॑ಧನ್ತೇ । ಅ॒ನ್ತ॒ತಃ ಕ್ರಿ॑ಯತೇ ಪ್ರ॒ಜನ॑ನಾಯೈ॒ವ ॥ ತ್ರಿ॒ವೃಚ್ಛಿರೋ॑ ಭವತಿ ॥ 45 ॥

ತ್ರೇ॒ಧಾ॒ ವಿ॒ಹಿ॒ತಗ್ಂ ಹಿ ಶಿರಃ॑ । ಲೋಮ॑ ಛ॒ವೀರಸ್ಥಿ॑ ॥ ಪರಾ॑ಚಾ ಸ್ತುವನ್ತಿ । ತಸ್ಮಾ॒-ತ್ತ-ಥ್ಸ॒ದೃಗೇ॒ವ । ನ ಮೇದ್ಯ॒ತೋ-ಽನು॑ ಮೇದ್ಯತಿ । ನ ಕೃಶ್ಯ॒ತೋ-ಽನು॑ ಕೃಶ್ಯತಿ ॥ ಪ॒ಞ್ಚ॒ದ॒ಶೋ᳚-ಽನ್ಯಃ ಪ॒ಕ್ಷೋ ಭ॑ವತಿ । ಸ॒ಪ್ತ॒ದ॒ಶೋ᳚-ಽನ್ಯಃ । ತಸ್ಮಾ॒-ದ್ವಯಾಗ್॑ಸ್ಯ-ನ್ಯತ॒ರಮ॒ರ್ಧಮ॒ಭಿ ಪ॒ರ್ಯಾವ॑ರ್ತನ್ತೇ । ಅ॒ನ್ಯ॒ತ॒ರತೋ॒ ಹಿ ತ-ದ್ಗರೀ॑ಯಃ ಕ್ರಿ॒ಯತೇ᳚ ॥ 46 ॥

ಪ॒ಞ್ಚ॒ವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ ಆ॒ತ್ಮಾ ಭ॑ವತಿ । ತಸ್ಮಾ᳚-ನ್ಮದ್ಧ್ಯ॒ತಃ ಪ॒ಶವೋ॒ ವರಿ॑ಷ್ಠಾಃ ॥ ಏ॒ಕ॒ವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ-ಮ್ಪುಚ್ಛ᳚ಮ್ । ದ್ವಿ॒ಪದಾ॑ಸು ಸ್ತುವನ್ತಿ॒ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ್ಯೈ ॥ ಸರ್ವೇ॑ಣ ಸ॒ಹ ಸ್ತು॑ವನ್ತಿ । ಸರ್ವೇ॑ಣ॒ ಹ್ಯಾ᳚ತ್ಮನಾ᳚-ಽಽತ್ಮ॒ನ್ವೀ । ಸ॒ಹೋತ್ಪತ॑ನ್ತಿ ॥ ಏಕೈ॑ಕಾ॒-ಮುಚ್ಛಿಗ್ಂ॑ಷನ್ತಿ । ಆ॒ತ್ಮನ್ನ್. ಹ್ಯಙ್ಗಾ॑ನಿ ಬ॒ದ್ಧಾನಿ॑ ॥ ನ ವಾ ಏ॒ತೇನ॒ ಸರ್ವಃ॒ ಪುರು॑ಷಃ ॥ 47 ॥

ಯದಿ॒ತ ಇ॑ತೋ॒ ಲೋಮಾ॑ನಿ ದ॒ತೋ ನ॒ಖಾನ್ । ಪ॒ರಿ॒ಮಾದಃ॑ ಕ್ರಿಯನ್ತೇ । ತಾನ್ಯೇ॒ವ ತೇನ॒ ಪ್ರತ್ಯು॑ಪ್ಯನ್ತೇ ॥ ಔದು॑ಮ್ಬರ॒ಸ್ತಲ್ಪೋ॑ ಭವತಿ । ಊರ್ಗ್ವಾ ಅನ್ನ॑ಮುದು॒ಮ್ಬರಃ॑ । ಊ॒ರ್ಜ ಏ॒ವಾನ್ನಾದ್ಯ॒ಸ್ಯಾ-ವ॑ರುದ್ಧ್ಯೈ ॥ ಯಸ್ಯ॑ ತಲ್ಪ॒ಸದ್ಯ॒-ಮನ॑ಭಿಜಿತ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ಯಾತ್ । ಸ ದೇ॒ವಾನಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸಾಮ್ಯ॑ಕ್ಷೇ । ತ॒ಲ್ಪ॒ಸದ್ಯ॑-ಮ॒ಭಿಜ॑ಯಾ॒ನೀತಿ॒ ತಲ್ಪ॑ಮಾ॒-ರುಹ್ಯೋ-ದ್ಗಾ॑ಯೇತ್ । ತ॒ಲ್ಪ॒ಸದ್ಯ॑-ಮೇ॒ವಾಭಿಜ॑ಯತಿ ॥ 48 ॥

ಯಸ್ಯ॑ ತಲ್ಪ॒ಸದ್ಯ॑-ಮ॒ಭಿಜಿ॑ತ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ಯಾತ್ । ಸ ದೇ॒ವಾನಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸಾಮ್ಯ॑ಕ್ಷೇ । ತ॒ಲ್ಪ॒ಸದ್ಯ॒-ಮ್ಮಾ ಪರಾ॑ಜೇ॒ಷೀತಿ॒ ತಲ್ಪ॑-ಮಾ॒ರುಹ್ಯೋ-ದ್ಗಾ॑ಯೇತ್ । ನ ತ॑ಲ್ಪ॒ಸದ್ಯ॒-ಮ್ಪರಾ॑ಜಯತೇ ॥ ಪ್ಲೇ॒ಙ್ಖೇ ಶಗ್ಂ॑ಸತಿ । ಮಹೋ॒ ವೈ ಪ್ಲೇ॒ಙ್ಖಃ । ಮಹ॑ಸ ಏ॒ವಾನ್ನಾದ್ಯ॒ಸ್ಯಾ-ವ॑ರುದ್ಧ್ಯೈ ॥ ದೇ॒ವಾ॒ಸು॒ರಾ-ಸ್ಸಂಯಁ॑ತ್ತಾ ಆಸನ್ನ್ । ತ ಆ॑ದಿ॒ತ್ಯೇ ವ್ಯಾಯ॑ಚ್ಛನ್ತ । ತ-ನ್ದೇ॒ವಾ-ಸ್ಸಮ॑ಜಯನ್ನ್ ॥ 49 ॥

ಬ್ರಾ॒ಹ್ಮ॒ಣಶ್ಚ॑ ಶೂ॒ದ್ರಶ್ಚ॑ ಚರ್ಮಕ॒ರ್ತೇ ವ್ಯಾಯ॑ಚ್ಛೇತೇ । ದೈವ್ಯೋ॒ ವೈ ವರ್ಣೋ᳚ ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣಃ । ಅ॒ಸ॒ರ್ಯಃ॑ ಶೂ॒ದ್ರಃ । ಇ॒ಮೇ॑-ಽರಾ-ಥ್ಸುರಿ॒ಮೇ ಸು॑ಭೂ॒ತ-ಮ॑ಕ್ರ॒-ನ್ನಿತ್ಯ॑ನ್ಯತ॒ರೋ ಬ್ರೂ॑ಯಾತ್ । ಇ॒ಮ ಉ॑ದ್ವಾಸೀಕಾ॒ರಿಣ॑ ಇ॒ಮೇ ದು॑ರ್ಭೂ॒ತ-ಮ॑ಕ್ರ॒ನ್ನಿತ್ಯ॑ನ್ಯತ॒ರಃ । ಯದೇ॒ವೈಷಾಗ್ಂ॑ ಸುಕೃ॒ತಂ-ಯಾಁ ರಾದ್ಧಿಃ॑ । ತದ॑ನ್ಯತ॒ರೋ॑-ಽಭಿಶ್ರೀ॑ಣಾತಿ । ಯದೇ॒ವೈಷಾ᳚-ನ್ದುಷ್ಕೃ॒ತಂ-ಯಾಁ-ಽರಾ᳚ದ್ಧಿಃ । ತದ॑ನ್ಯತ॒ರೋ-ಽಪ॑ಹನ್ತಿ । ಬ್ರಾ॒ಹ್ಮ॒ಣ-ಸ್ಸ-ಞ್ಜ॑ಯತಿ । ಅ॒ಮುಮೇ॒ವಾದಿ॒ತ್ಯ-ಮ್ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಸ್ಯ॒ ಸಂವಿಁ॑ನ್ದನ್ತೇ ॥ 50 ॥

(ಭ॒ವ॒ತಿ॒ - ಭ॒ವ॒ತಿ॒ - ಕ್ರಿ॒ಯತೇ॒ - ಪುರು॑ಷೋ - ಜಯತ್ಯ - ಜಯ - ಞ್ಜಯ॒ತ್ಯೇಕ॑-ಞ್ಚ) (ಅ. 6)

(ಉ॒ದ್ಧ್ಯ॒ನ್ಯಮಾ॑ನಂ॒ - ನವೈ॒ತಾನಿ॒ - ಸನ್ತ॑ತಿ - ರೇಕವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ ಏ॒ಷೋ - ಽಪ್ರ॑ತಿಷ್ಠಾಂ - ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-ರ್ವೃ॒ತ್ತ-ಷ್ಷಟ್ )

(ಉ॒ದ್ಧ॒ನ್ಯಮಾ॑ನಗ್ಂ - ಶೋ॒ಚಿಷ್ಕೇ॒ಶೋ - ಽಗ್ನೇ॑ ಸ॒ಪತ್ನಾ॑ - ನತಿಗ್ರಾ॒ಹ್ಯಾ॑ - ವೈಶ್ವದೇ॒ವಮಾಲ॑ಭನ್ತೇ ಪಞ್ಚಾ॒ಶತ್ )

(ಉ॒ದ್ಧ॒ನ್ಯಮಾ॑ನ॒ಗ್ಂ॒ - ಸಂವಿಁ॑ನ್ದನ್ತೇ )

॥ ಹರಿಃ॑ ಓಮ್ ॥

॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪ್ರಥಮಾಷ್ಟಕೇ ದ್ವಿದೀಯಃ ಪ್ರಪಾಠಕ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake dvitīyaḥ prapāṭhakaḥ - gavāmayanabrāhmaṇaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

anuvākaṃ 1 - ādhānamantrāḥ pūrvaprapāṭhakaśeṣabhūtāḥ

u॒ddha॒nyamā̭na-ma॒syā a̭me॒ddhyam | apa̭ pā॒pmānaṃ॒-ya~ja̭mānasya hantu | śi॒vā naḥ̭ santu pra॒diśa॒ścata̭sraḥ | śa-nno̭ mā॒tā pṛ̭thi॒vī toka̭sātā || śa-nno̭ de॒vīra॒bhiṣṭa̭ye | āpo̭ bhavantu pī॒taye᳚ | śaṃ-yo~ra॒bhi sra̭vantu naḥ || vai॒śvā॒na॒rasya̭ rū॒pam | pṛ॒thi॒vyā-mpa̭ri॒srasā᳚ | syo॒na-māvi̭śantu naḥ || 1 ||

yadi॒da-ndi॒vo yada॒daḥ pṛ̭thi॒vyāḥ | sa॒ja॒ñjñā॒ne roda̭sī sambabhū॒vatuḥ̭ | ūṣā᳚n kṛ॒ṣṇama̭vatu kṛ॒ṣṇamūṣāḥ᳚ | i॒hobhayo᳚-rya॒jñiya॒-māga̭miṣṭhāḥ || ū॒tīḥ kṷrvā॒ṇo ya-tpṛ̭thi॒vīmaca̭raḥ | gu॒hā॒kāra̭-mākhurū॒pa-mpra॒tītya̭ | ta-tte॒ nya̭ktami॒ha sa॒bhaṃra̭ntaḥ | śa॒ta-ñjī̭vema śa॒rada॒-ssavī̭rāḥ || ūrja̭-mpṛthi॒vyā rasa̭-mā॒bhara̭ntaḥ | śa॒ta-ñjī̭vema śa॒radaḥ̭ purū॒cīḥ || 2 ||

va॒mrībhi॒-ranṷvitta॒-ṅguhā̭su | śrotra̭-nta u॒rvyaba̭dhirā bhavāmaḥ || pra॒jāpa̭ti sṛṣṭānā-mpra॒jānā᳚m | kṣu॒dhopa̭hatyai suvi॒ta-nno̭ astu | upa॒prabhi̭nna॒miṣa॒-mūrja̭-mpra॒jābhyaḥ̭ | sūda̭-ṅgṛ॒hebhyo॒ rasa॒mābha̭rāmi || yasya̭ rū॒pa-mbibhra̭di॒mā-mavi̭ndat | guhā॒ pravi̭ṣṭāgṃ sari॒rasya॒ maddhye᳚ | tasye॒daṃ-vi~ha̭ta-mā॒bhara̭ntaḥ | acha̭mbaṭkārama॒syāṃ-vi~̭dhema || 3 ||

ya-tpa॒ryapa̭śya-thsari॒rasya॒ maddhye᳚ | u॒rvīmapa̭śya॒-jjaga̭taḥ prati॒ṣṭhām | ta-tpuṣka̭rasyā॒yata̭nā॒ddhi jā॒tam | pa॒rṇa-mpṛ̭thi॒vyāḥ pratha̭nagṃ harāmi || yābhi॒radṛgṃ̭ha॒jjaga̭taḥ prati॒ṣṭhām | u॒rvīmi॒māṃ-vi~̭śvaja॒nasya̭ bha॒rtrīm | tā naḥ̭ śi॒vā-śśarka̭rā-ssantu॒ sarvāḥ᳚ || a॒gne reta̭śca॒ndragṃ hira̭ṇyam | a॒dbhya-ssambhṷ̄ta-ma॒mṛta̭-mpra॒jāsṷ | ta-thsa॒bhaṃra̭nnuttara॒to ni॒dhāya̭ || 4 ||

a॒ti॒ pra॒yaccha॒-nduri̭ti-ntareyam || aśvo̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā yada̭śva॒tthe 'ti̭ṣṭhaḥ | saṃ॒va~॒thsa॒ra-nde॒vebhyo̭ ni॒lāya̭ | tatte॒ nya̭ktami॒ha sa॒bhaṃra̭ntaḥ | śa॒ta-ñjī̭vema śa॒rada॒-ssavī̭rāḥ || ū॒rjaḥ pṛ̭thi॒vyā addhyutthi̭to-'si | vana̭spate śa॒tava̭lśo॒ viro̭ha | tvayā̭ va॒yamiṣa॒mūrja॒-mmada̭ntaḥ | rā॒yaspoṣḙṇa॒ sami॒ṣā ma̭dema || gā॒ya॒tri॒yā hri॒yamā̭ṇasya॒ yatte᳚ || 5 ||

pa॒rṇamapa̭ta-ttṛ॒tīya̭syai di॒vo-'dhi̭ | so̭-'ya-mpa॒rṇa-sso̭mapa॒rṇāddhi jā॒taḥ | tato̭ harāmi somapī॒thasyāva̭-ruddhyai | de॒vānā᳚-mbrahmavā॒daṃ-va~da̭tāṃ॒-ya~t | u॒pāśṛ̭ṇo-ssu॒śravā॒ vai śru॒to̭-'si | tato॒ māmāvi̭śatu brahmavarca॒sam | ta-thsa॒bhaṃra॒gg॒ stadava̭rundhīya sā॒kṣāt || yayā̭ te sṛ॒ṣṭasyā॒gneḥ | he॒timaśa̭maya-tpra॒jāpa̭tiḥ | tāmi॒māma pra̭dāhāya || 6 ||

śa॒mīgṃ śāntyai̭ harāmya॒ham || yattḙ sṛ॒ṣṭasya̭ ya॒taḥ | vika̭ṅkata॒-mbhā ā᳚rchajjātavedaḥ | tayā̭ bhā॒sā sammi̭taḥ | u॒ru-nno̭ lo॒kamanu॒ prabhā̭hi || yattḙ tā॒ntasya॒ hṛda̭ya॒mācchi̭ndan jātavedaḥ | ma॒ruto॒-'dbhista̭mayi॒tvā | e॒tatte॒ tada̭śa॒ne-ssambha̭rāmi | sātmā̭ agne॒ sahṛ̭dayo bhave॒ha || citri̭yādaśva॒tthā-thsambhṛ̭tā bṛha॒tyaḥ̭ || 7 ||

śarī̭rama॒bhi sagg skṛ̭tā-sstha | pra॒jāpa̭tinā yajñamu॒khena॒ sammi̭tāḥ | ti॒sras tri॒vṛdbhi̭-rmithu॒nāḥ prajā᳚tyai || a॒śva॒tthā-ddha̭vyavā॒hā-ddhi jā॒tām | a॒gne sta॒nūṃ-ya~॒jñiyā॒gṃ॒ sambha̭rāmi | śā॒ntayo̭nigṃ śamīga॒rbham | a॒gnaye॒ praja̭nayi॒tave᳚ || yo a̭śva॒ttha-śśa̭mīga॒rbhaḥ | ā॒ru॒roha॒ tve sacā᳚ | ta-ntḙ harāmi॒ brahma̭ṇā || 8 ||

ya॒jñiyaiḥ᳚ ke॒tubhiḥ̭ sa॒ha || ya-ntvā̭ sa॒mabha̭ran-jātavedaḥ | ya॒thā॒ śa॒rī॒ra-mbhū॒teṣu॒ nya̭ktam | sa sambhṛ̭ta-ssīda śi॒vaḥ pra॒jābhyaḥ̭ | u॒ru-nno̭ lo॒kamanṷneṣi vi॒dvān || pra ve॒dhasḙ ka॒vaye॒ meddhyā̭ya | vaco̭ va॒ndārṷ vṛṣa॒bhāya॒ vṛṣṇe᳚ | yato̭ bha॒yamabha̭ya॒-ntanno̭ astu | ava̭ de॒vān. ya̭je॒ heḍyāṋ || sa॒midhā॒-'gni-ndṷvasyata || 9 ||

ghṛ॒tai-rbo̭dhaya॒tāti̭thim | ā-'smi̭n. ha॒vyā jṷhotana || upa̭ tvā-'gne ha॒viṣma̭tīḥ | ghṛ॒tācī᳚ryantu haryata | ju॒ṣasva̭ sa॒midho॒ mama̭ || ta-ntvā̭ sa॒midbhi̭raṅgiraḥ | ghṛ॒tena̭ vardhayāmasi | bṛ॒haccho̭cā yaviṣṭhya || sa॒mi॒ddhyamā̭naḥ pratha॒mo nu dharmaḥ̭ | sama॒ktubhi̭rajyate vi॒śvavā̭raḥ || 10 ||

śo॒ciṣkḙśo ghṛ॒tani̭rṇik-pāva॒kaḥ | su॒ya॒jño a॒gni-rya॒jathā̭ya de॒vān || ghṛ॒tapra̭tīko ghṛ॒tayo̭nira॒gniḥ | ghṛ॒tai-ssami̭ddho ghṛ॒tama॒syānna᳚m | ghṛ॒ta॒pruṣa̭stvā sa॒rito̭ vahanti | ghṛ॒ta-mpiban᳚-thsu॒yajā̭ yakṣi de॒vān || ā॒yu॒rdā a̭gne ha॒viṣo̭ juṣā॒ṇaḥ | ghṛ॒ta pra̭tīko ghṛ॒tayo̭niredhi | ghṛ॒ta-mpī॒tvā madhu॒cāru॒ gavya᳚m | pi॒teva̭ pu॒trama॒bhi ra̭kṣatādi॒mam || 11 ||

tvāma̭gne samidhā॒naṃ-ya~̭viṣṭha | de॒vā dū॒ta-ñca̭krire havya॒vāha᳚m | u॒ru॒jraya̭sa-ṅghṛ॒tayo̭ni॒-māhṷtam | tve॒ṣa-ñcakṣṷrdadhire coda॒yanva̭ti || tvāma̭gne pra॒diva॒ āhṷta-ṅghṛ॒tena̭ | su॒mnā॒yavaḥ̭ suṣa॒midhā॒ samī̭dhire | sa vā̭vṛdhā॒na oṣa̭dhībhirukṣi॒taḥ | u॒rujrayāgṃ̭si॒ pārthi̭vā॒ viti̭ṣṭhase || ghṛ॒ta pra̭tīkaṃ-va~ ṛ॒tasya̭ dhū॒r॒ṣada᳚m (dhūr॒ṣada᳚m) | a॒gni-mmi॒tranna sa̭midhā॒na ṛ̭ñjate || 12 ||

indhā̭no a॒kro vi॒dathḙṣu॒ dīdya̭t | śu॒krava̭rṇā॒mudṷ no yagṃsate॒ dhiya᳚m || pra॒jā a̭gne॒ saṃvā~̭saya | āśā᳚śca pa॒śubhiḥ̭ sa॒ha | rā॒ṣṭrāṇya̭smā॒ ādhḙhi | yānyāsa᳚n-thsavi॒tu-ssa॒ve || ma॒hī vi॒śpatnī॒ sada̭ne ṛ॒tasya̭ | a॒rvācī॒ eta̭-ndharuṇe rayī॒ṇām | a॒ntarva̭tnī॒ janya̭-ñjā॒tavḙdasam | a॒ddhva॒rāṇā᳚-ñjanayathaḥ puro॒gām || 13 ||

āro̭hata-nda॒śata॒gṃ॒ śakva̭rī॒-rmama̭ | ṛ॒tenā᳚gna॒ āyṷṣā॒ varca̭sā sa॒ha | jyog jīva̭nta॒ utta̭rāmuttarā॒gṃ॒ samā᳚m | darśa̭ma॒ha-mpū॒rṇamā̭saṃ-ya~॒jñaṃ-ya~thā॒ yajai᳚ || ṛtvi̭yavatī stho a॒gnirḙtasau | garbha̭-ndadhāthā॒-nte vā̭ma॒ha-nda̭de | ta-thsa॒tyaṃ-ya~-dvī॒ra-mbi̭bhṛthaḥ | vī॒ra-ñja̭nayi॒ṣyathaḥ̭ | te ma-tprā॒taḥ praja̭niṣyethe | te mā॒ prajā̭te॒ praja̭nayi॒ṣyathaḥ̭ || 14 ||

pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena̭ suva॒rge lo॒ke || anṛ̭tā-thsa॒tyamupai̭mi | mā॒nu॒ṣā-ddaivya॒-mupai̭mi | daivīṃ॒-vā~caṃ̭-ya~cchāmi || śalkai̭ra॒gnimi̭ndhā॒naḥ | u॒bhau lo॒kau sa̭nema॒ham | u॒bhayo᳚-rlo॒kayor̭. ṛ॒ddhvā | ati̭ mṛ॒tyu-nta̭rāmya॒ham || jāta̭vedo॒ bhuva̭nasya॒ retaḥ̭ | i॒ha si̭ñca॒ tapa̭so॒ yajja̭ni॒ṣyate᳚ || 15 ||

a॒gnima̭śva॒tthādadhi̭ havya॒vāha᳚m | śa॒mī॒ga॒rbhā-jja॒naya॒na॒.yo ma̭yo॒ bhūḥ || a॒ya-nte॒ yoni̭r-ṛ॒tviyaḥ̭ | yato̭ jā॒to aro̭cathāḥ | ta-ñjā॒nanna̭gna॒ āro̭ha | athā̭ no vardhayā ra॒yim || apḙta॒ vīta॒ vi ca̭ sarpa॒tātaḥ̭ | ye-'tra॒ stha pṷrā॒ṇā ye ca॒ nūta̭nāḥ | adā̭di॒daṃ-ya~॒mo̭-'va॒sāna̭-mpṛthi॒vyāḥ | akra̭nni॒ma-mpi॒taro̭ lo॒kama̭smai || 16 ||

a॒gnerbhasmā᳚sya॒gneḥ purī̭ṣamasi || sa॒jñānna̭masi kāma॒dhara̭ṇam | mayi̭ te kāma॒dhara̭ṇa-mbhūyāt || saṃ-vaḥ̭ ~sṛjāmi॒ hṛda̭yāni | sagṃ sṛ̭ṣṭa॒-mmano̭ astu vaḥ | sagṃ sṛ̭ṣṭaḥ prā॒ṇo a̭stu vaḥ || saṃ-yā~ vaḥ̭ pri॒yāsta॒nuvaḥ̭ | sampri॒yā hṛda̭yāni vaḥ | ā॒tmā vo̭ astu॒ sampri̭yaḥ | sampri̭yā-sta॒nuvo॒ mama̭ || 17 ||

kalpḙtā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī | kalpa̭ntā॒māpa॒ oṣa̭dhīḥ | kalpa̭ntāma॒gnayaḥ॒ pṛtha̭k | mama॒ jyaiṣṭhyā̭ya॒ savra̭tāḥ || ye᳚-'gnaya॒-ssama̭nasaḥ | a॒nta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī | vāsa̭ntikāvṛ॒tū a॒bhi kalpa̭mānāḥ | indra̭miva de॒vā a॒bhi saṃvi~̭śantu || di॒vastvā̭ vī॒ryḙṇa | pṛ॒thi॒vyai-ma̭hi॒mnā || 18 ||

a॒ntari̭kṣasya॒ poṣḙṇa | sa॒rvapa̭śu॒-māda̭dhe || ajī̭jana-nna॒mṛta॒-mmartyā̭saḥ | a॒sre॒māṇa̭-nta॒raṇiṃ̭-vī~॒ḍuja̭mbham | daśa॒ svasā̭ro a॒gruvaḥ̭ samī॒cīḥ | pumāgṃ̭sa-ñjā॒tama॒bhi sagṃra̭bhantām || pra॒jāpa̭testvā prā॒ṇenābhi॒ prāṇi̭mi | pū॒ṣṇaḥ poṣḙṇa॒ mahya᳚m | dī॒rghā॒yu॒tvāya̭ śa॒taśā̭radāya | śa॒tagṃ śa॒radbhya॒ āyṷṣe॒ varca̭se || 19 ||

jī॒vātvai puṇyā̭ya || a॒ha-ntvada̭smi॒ mada̭si॒ tvame॒tat | mamā̭si॒ yoni॒stava॒ yoni̭rasmi | mamai॒va sanvaha̭ ha॒vyānya̭gne | pu॒traḥ pi॒tre lo̭ka॒kṛ-jjā̭tavedaḥ || prā॒ṇe tvā॒ 'mṛta॒māda̭dhāmi | a॒nnā॒dama॒nnādyā̭ya | go॒ptāra॒-ṅguptyai᳚ || su॒gā॒r॒ha॒pa॒tyo vi॒daha॒nnarā̭tīḥ | u॒ṣasa॒-śśreya̭sī-śśreyasī॒-rdadha̭t || 20 ||

agnḙ sa॒patnāgṃ̭ apa॒ bādha̭mānaḥ | rā॒yaspoṣa॒-miṣa॒mūrja̭-ma॒smāsṷ dhehi || i॒mā u॒ māmupa̭tiṣṭhantu॒ rāyaḥ̭ | ā॒bhiḥ pra॒jābhi̭ri॒ha saṃ-va~̭seya | i॒ho iḍā̭ tiṣṭhatu viśvarū॒pī | maddhye॒ vaso᳚-rdīdihi jātavedaḥ || oja̭se॒ balā̭ya॒ tvodya̭cche | vṛṣa̭ṇe॒ śuṣmā॒yāyṷṣe॒ varca̭se | sa॒pa॒tna॒tūra̭si vṛtra॒tūḥ | yastḙ de॒veṣṷ mahi॒mā sṷva॒rgaḥ || 21 ||

yasta̭ ā॒tmā pa॒śuṣu॒ pravi̭ṣṭaḥ | puṣṭi॒ryā tḙ manu॒ṣyḙṣu papra॒the | tayā̭ no agne ju॒ṣamā̭ṇa॒ ehi̭ || di॒vaḥ pṛ̭thi॒vyāḥ parya॒ntari̭kṣāt | vātā᳚-tpa॒śubhyo॒ addhyoṣa̭dhībhyaḥ | yatra̭yatra jātaveda-ssa-mba॒bhūtha̭ | tato̭ no agne ju॒ṣamā̭ṇa॒ ehi̭ || prācī॒manṷ pra॒diśa॒-mprehi̭ vi॒dvān | a॒gnera̭gne pu॒ro a̭gni-rbhave॒ha | viśvā॒ āśā॒ dīdyā̭no॒ vi bhā̭hi || 22 ||

ūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpade || anva॒gniru॒ṣasā॒-magra̭-makhyat | anvahā̭ni pratha॒mo jā॒tavḙdāḥ | anu॒ sūrya̭sya puru॒trā ca̭ ra॒śmīn | anu॒ dyāvā̭pṛthi॒vī āta̭tāna || vikra̭masva ma॒hāgṃ a̭si | ve॒di॒ṣa-nmānṷṣebhyaḥ | tri॒ṣu lo॒keṣṷ jāgṛhi || yadi॒da-ndi॒vo yada॒daḥ pṛ̭thi॒vyāḥ | saṃ॒-vi~॒dā॒ne roda̭sī sa-mbabhū॒vatuḥ̭ || 23 ||

tayoḥ᳚ pṛ॒ṣṭhe sī̭datu jā॒tavḙdāḥ | śa॒bhūṃḥ pra॒jābhya̭-sta॒nuve᳚ syo॒naḥ || prā॒ṇa-ntvā॒-'mṛta॒ āda̭dhāmi | a॒nnā॒dama॒nnādyā̭ya | go॒ptāra॒-ṅguptyai᳚ | yattḙ śukra śu॒kraṃ-va~rcaḥ̭ śu॒krā ta॒nūḥ | śu॒kra-ñjyoti॒-raja̭sram | tena̭ me dīdihi॒ tena॒ tvā-''da̭dhe | a॒gninā᳚-''gne॒ brahma̭ṇā | ā॒na॒śe vyā̭naśe॒ sarva॒māyu॒-rvyā̭naśe || 24 ||

narya̭ pra॒jā-mmḙ gopāya | a॒mṛ॒ta॒tvāya̭ jī॒vase᳚ | jā॒tā-ñja̭ni॒ṣyamā̭ṇā-ñca | a॒mṛtḙ sa॒tye prati̭ṣṭhitām || atha̭rva pi॒tu-mmḙ gopāya | rasa॒manna̭mi॒hāyṷṣe | ada̭bdhā॒yo-'śī̭tatano | avi̭ṣa-nnaḥ pi॒tu-ṅkṛ̭ṇu || śaggsya̭ pa॒śū-nmḙ gopāya | dvi॒pādo॒ ye catṷṣpadaḥ || 25 ||

a॒ṣṭāśa̭phāśca॒ ya i॒hāgne᳚ | ye caika̭śaphā āśu॒gāḥ || sapra̭tha sa॒bhā-mmḙ gopāya | ye ca॒ sabhyā᳚-ssabhā॒sadaḥ̭ | tāni̭ndri॒yāva̭taḥ kuru | sarva॒māyu॒-rupā̭satām || ahḙbuddhniya॒ mantra̭-mme gopāya | yamṛṣa̭yastraivi॒dā vi॒duḥ | ṛca॒-ssāmā̭ni॒ yajūgṃ̭ṣi | sā hi śrīra॒mṛtā̭ sa॒tām || 26 ||

catuḥ̭ śikhaṇḍā yuva॒ti-ssu॒peśāḥ᳚ | ghṛ॒tapra̭tīkā॒ bhuva̭nasya॒ maddhye᳚ | ma॒rmṛ॒jyamā̭nā maha॒te saubha̭gāya | mahya̭-ndhukṣva॒ yaja̭mānāya॒ kāmāṋ || i॒haiva santatra̭ sa॒to vo̭ agnayaḥ | prā॒ṇena̭ vā॒cā mana̭sā bibharmi | ti॒ro mā॒ santa॒māyu॒rmā prahā̭sīt | jyoti̭ṣā vo vaiśvāna॒re-ṇopa̭tiṣṭhe || pa॒ñca॒dhā-'gnīn-vya̭krāmat | vi॒rāṭ-thsṛ॒ṣṭā pra॒jāpa̭teḥ | ū॒rdhvā-''ro̭ha-drohi॒ṇī | yoni̭ra॒gneḥ prati̭ṣṭhitiḥ || 27 ||

(vi॒śa॒ntu॒ naḥ॒ - pu॒ru॒cī--r vi̭dhema - ni॒dhāya॒ - ya-tte - 'pra̭dāhāya - bṛha॒tyo᳚ - brahma̭ṇā - duvasyata - vi॒śvavā̭ra - i॒ma - mṛ̭ñjate - puro॒gāṃ - praja̭nayi॒ṣyatho̭ - jani॒ṣyate᳚-' - smai॒ - mama̭ - mahi॒mnā - varca̭se॒ - dadha̭th - suva॒rgā - bhā̭hi - sambabhū॒vatu॒ - rāyu॒-rvyā̭naśe॒ - catṷṣpadaḥ - sa॒tāṃ - pra॒jāpa̭te॒-rdve ca̭) (a. 1)

anuvākaṃ 2 - viṣūvannāmaka-mmukhyamaha, tadubhayapārśvavartīni catvāryahāni cocyante

navai॒tānyahā̭ni bhavanti | nava॒ vai sṷva॒rgā lo॒kāḥ | yade॒tānyahā᳚-nyupa॒yanti̭ | na॒vasve॒va ta-thsṷva॒rgeṣṷ lo॒keṣṷ sa॒triṇaḥ̭ prati॒tiṣṭha̭nto yanti || a॒gni॒ṣṭo॒māḥ paraḥ̭ sāmānaḥ kā॒ryā̭ ityā̭huḥ | a॒gni॒ṣṭo॒masa̭minta-ssuva॒rgo lo॒ka iti̭ | dvāda̭śā-gniṣṭo॒masya̭ sto॒trāṇi̭ | dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒raḥ || ta-ttanna sūrkṣya᳚m | u॒kthyā̭ e॒va sa̭ptada॒śāḥ paraḥ̭ sāmānaḥ kā॒ryāḥ᳚ || 28 ||

pa॒śavo॒ vā u॒kthāni̭ | pa॒śū॒nāmava̭-ruddhyai || vi॒śva॒ji॒da॒bhi॒jitā̭-vagniṣṭo॒mau || u॒kthyā᳚-ssaptada॒śāḥ paraḥ̭ sāmānaḥ | te saggstṷtā vi॒rāja̭ma॒bhi sampa̭dyante | dve carcā॒vati̭ ricyete | eka̭yā॒ gaurati̭riktaḥ | eka॒yā-''yṷrū॒naḥ | su॒va॒rgo vai lo॒ko jyotiḥ̭ | ūrg vi॒rāṭ || 29 ||

su॒va॒rgame॒va tena̭ lo॒kama॒bhi ja̭yanti || ya-tpara॒gṃ॒ rātha̭ntaram | ta-tpra̭tha॒me-'ha̭n-kā॒rya᳚m | bṛ॒ha-ddvi॒tīye᳚ | vai॒rū॒pa-ntṛ॒tīye᳚ | vai॒rā॒ja-ñca̭tu॒rthe | śā॒kva॒ra-mpa̭ñca॒me | rai॒va॒tagṃ ṣa॒ṣṭhe | tadṷ pṛ॒ṣṭhebhyo॒ naya̭nti || sa॒tanna̭ya e॒te grahā̭ gṛhyante || 30 ||

a॒ti॒grā॒hyāḥ᳚ paraḥ̭ sāmasu | i॒māne॒vaitai-rlo॒kān-thsanta̭nvanti || mi॒thu॒nā e॒te grahā̭ gṛhyante | a॒ti॒grā॒hyāḥ᳚ paraḥ̭ sāmasu | mi॒thu॒name॒va tai-ryaja̭mānā॒ ava̭rundhate || bṛ॒ha-tpṛ॒ṣṭha-mbha̭vati | bṛ॒ha-dvai sṷva॒rgo lo॒kaḥ | bṛ॒ha॒taiva sṷva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~̭nti || tra॒ya॒stri॒gṃ॒śi nāma॒ sāma̭ | māddhya̭ndine॒ pava̭māne bhavati || 31 ||

traya̭strigṃśa॒dvai de॒vatāḥ᳚ | de॒vatā̭ e॒vāva̭rundhate || ye vā i॒taḥ parā᳚ñcagṃ saṃva~thsa॒ra-mṷpa॒ yanti̭ | na hai̭na॒-nte sva॒sti sama̭śñuvate | atha॒ yḙ-'muto॒-'rvāñca̭mupa॒ yanti̭ | te hai̭nagg sva॒sti sama̭śñuvate | e॒tadvā a॒muto॒-'rvāñca॒mupa̭ yanti | yade॒vam | yo ha॒ khalu॒ vāva pra॒jāpa̭tiḥ | sa ṷ ve॒vendraḥ̭ | tadṷ de॒vebhyo॒ naya̭nti || 32 ||

(kā॒ryā̭-vi॒rāḍ - gṛ̭hyante॒ - pava̭māne bhava॒tī - ndra॒ ekaṃ̭ ca) (a. 2)

anuvākaṃ 3 - viṣuvaddine-'tigrāhyaviśeṣāḥ

santa̭ti॒rvā e॒te grahāḥ᳚ | ya-tparaḥ̭ sāmānaḥ | vi॒ṣū॒vān-di̭vākī॒rtya᳚m | yathā॒ śālā̭yai॒ pakṣa̭sī | e॒vagṃ saṃ̭va~thsa॒rasya॒ pakṣa̭sī | yade॒tena gṛ॒hyeranṋ | viṣṷ̄cī saṃva~thsa॒rasya॒ pakṣa̭sī॒ vyava̭sragṃ seyātām | ārti॒mārcchḙyuḥ | yade॒te gṛ॒hyante᳚ | yathā॒ śālā̭yai॒ pakṣa̭sī maddhya॒maṃva~॒gṃ॒śama॒bhi sa̭mā॒yaccha̭ti || 33 ||

e॒vagṃ saṃ̭va~thsa॒rasya॒ pakṣa̭sī divākī॒rtya̭ma॒bhi santa̭nvanti | nārti॒mārccha̭nti || e॒ka॒vi॒gṃ॒śa-maha̭rbhavati | śu॒krāgrā॒ grahā̭ gṛhyante | pratyutta̭bdhyai saya॒tvāya̭ || sau॒rya̭ e॒tadahaḥ̭ pa॒śurāla̭bhyate | sau॒ryo̭-'tigrā॒hyo̭ gṛhyate | aha̭re॒va rū॒peṇa॒ sama̭rdhayanti | atho॒ ahna̭ e॒vaiṣa ba॒lir-hri̭yate || sa॒ptai-tadaha̭rati-grā॒hyā̭ gṛhyante || 34 ||

sa॒pta vai śī̭rṣa॒ṇyāḥ᳚ prā॒ṇāḥ | a॒sāvā̭di॒tya-śśiraḥ̭ pra॒jānā᳚m | śī॒r॒ṣanne॒va pra॒jānā᳚-mprā॒ṇā-nda̭dhāti | tasmā᳚thsa॒pta śī॒r॒ṣa-nprā॒ṇāḥ || indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā | asṷrā-nparā॒bhāvya̭ | sa i॒mā~llo॒kā-na॒bhya̭jayat | tasyā॒sau lo॒ko-'na̭bhijita āsīt | taṃ-vi~॒śvaka̭rmā bhū॒tvā-'bhya̭jayat | ya-dvai᳚śvakarma॒ṇo gṛ॒hyate᳚ || 35 ||

su॒va॒rgasya̭ lo॒kasyā॒-bhiji̭tyai || pra vā e॒te᳚-'smā-llo॒kā-ccya̭vante | ye vai᳚śvakarma॒ṇa-ṅgṛ॒hṇate᳚ | ā॒di॒tyaśśvo gṛ̭hyate | i॒yaṃ-vā~ adi̭tiḥ | a॒syāme॒va prati̭tiṣṭhanti || a॒nyo᳚nyo gṛhyete | viśvā᳚nye॒vānyena॒ karmā̭ṇi kurvā॒ṇā ya̭nti | a॒syāma॒nyena॒ prati̭ tiṣṭhanti || tāvā-'pa̭rā॒rdhā-thsaṃ̭va~thsa॒rasyā॒-nyo᳚nyo gṛhyete || tāvu॒bhau sa॒ha ma̭hāvra॒te gṛ̭hyete | ya॒jñasyai॒vānta̭-ṅga॒tvā | u॒bhayo᳚-rlo॒kayoḥ॒ prati̭ tiṣṭhanti || a॒rkya̭mu॒ktha-mbha̭vati |

a॒nnādya॒syā-va̭ruddhyai || 36 ||

(sa॒mā॒yaccha̭ - tyatigrā॒hyā̭ gṛhyante - gṛ॒hyatḙ - saṃva~thsa॒rasthā॒nyo᳚nyo gṛhyete॒ pañca̭ ca ) (a. 3)

anuvākaṃ 4 - tasminneva dine divākīrtyanāmāni sāmāni

e॒ka॒vi॒gṃ॒śa e॒ṣa bha̭vati | e॒tena॒ vai de॒vā ḙkavi॒gṃ॒śena̭ | ā॒di॒tyami॒ta ṷtta॒magṃ sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-māro̭hayann | sa vā e॒ṣa i॒ta ḙkavi॒gṃ॒śaḥ | tasya॒ daśā॒vastā॒dahā̭ni | daśa̭ pa॒rastā᳚t | sa vā e॒ṣa vi॒rājyṷbha॒yataḥ॒ prati̭ṣṭhitaḥ | vi॒rāji॒ hi vā e॒ṣa ṷbha॒yataḥ॒ prati̭ṣṭhitaḥ | tasmā̭danta॒remau lo॒kau yann | sarvḙṣu suva॒rgeṣṷ lo॒ke-ṣva̭bhi॒tapa̭nneti || 37 ||

de॒vā vā ā̭di॒tyasya̭ suva॒rgasya̭ lo॒kasya̭ | parā̭co-'tipā॒dāda̭bibhayuḥ | ta-ñchando̭bhiradṛgṃ ha॒ndhṛtyai᳚ | de॒vā vā ā̭di॒tyasya̭ suva॒rgasya̭ lo॒kasya̭ | avā̭co-'vapā॒dāda̭bibhayuḥ | ta-mpa॒ñcabhī̭ ra॒śmibhi॒-ruda̭vayann | tasmā̭dekavi॒gṃ॒śe 'ha॒-npañca̭ divākī॒rtyā̭ni kriyante | ra॒śmayo॒ vai di̭vākī॒rtyā̭ni || ye gā̭ya॒tre | te gā̭ya॒trīṣūtta̭rayoḥ॒ pava̭mānayoḥ || 38 ||

ma॒hādi̭vākīrtya॒gṃ॒ hotuḥ̭ pṛ॒ṣṭham | vi॒ka॒rṇa-mbra̭hmasā॒mam | bhā॒so᳚-'gniṣṭo॒maḥ || athai॒tāni॒ parā̭ṇi | parai॒rvai de॒vā ā̭di॒tyagṃ sṷva॒rgaṃ-lo~॒kama̭pārayann | yadapā̭rayann | ta-tparā̭ṇā-mpara॒tvam | pā॒raya̭ntyena॒-mparā̭ṇi | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | athai॒tāni॒ sparā̭ṇi | sparai॒rvai de॒vā ā̭di॒tyagṃ sṷva॒rgaṃ-lo~॒kama̭spārayann | yadaspā̭rayann | ta-thsparā̭ṇāg spara॒tvam | spā॒raya̭ntyena॒gg॒ sparā̭ṇi | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 39 ||

(e॒ti॒-pava̭mānayoḥ॒-sparā̭ṇī॒ pañca̭ ca) (a. 4)

anuvākaṃ 5 - paśavaḥ vaiṣṇavādyā nava

apra̭tiṣṭhāṃ॒-vā~ e॒te ga̭cchanti | yeṣāgṃ̭ saṃva~thsa॒re-'nā॒pte-'tha̭ | e॒kā॒da॒śinyā॒pyate᳚ || vai॒ṣṇa॒vaṃ-vā~̭ma॒na-māla̭bhante | ya॒jño vai viṣṇuḥ̭ | ya॒jñame॒vāla̭bhante॒ prati̭ṣṭhityai | ai॒ndrā॒gna-māla̭bhante | i॒ndrā॒gnī vai de॒vānā॒-mayā̭tayāmānau | ye e॒va de॒vate॒ ayā̭tayāmnī | te e॒vāla̭bhante || 40 ||

vai॒śva॒de॒va-māla̭bhante | de॒vatā̭ e॒vāva̭-rundhate | dyā॒vā॒pṛ॒thi॒vyā᳚-ndhe॒nu-māla̭bhante | dyāvā̭pṛthi॒vyore॒va prati̭ tiṣṭhanti | vā॒ya॒vyaṃ̭-va~॒thsamāla̭bhante | vā॒yure॒vaibhyo̭ yathā-''yata॒nā-dde॒vatā॒ ava̭rundhe | ā॒di॒tyāmaviṃ̭-va~॒śā-māla̭bhante | i॒yaṃ-vā~ adi̭tiḥ | a॒syāme॒va prati̭ tiṣṭhanti | mai॒trā॒va॒ru॒ṇī-māla̭bhante || 41 ||

mi॒treṇai॒va ya॒jñasya॒ svi̭ṣṭagṃ śamayanti | varṷṇena॒ duri̭ṣṭam | prā॒jā॒pa॒tya-ntṷ̄pa॒ra-mma̭hāvra॒ta āla̭bhante | prā॒jā॒pa॒tyo̭-'tigrā॒hyo̭ gṛhyate | aha̭re॒va rū॒peṇa॒ sama̭rdhayanti | atho॒ ahna̭ e॒vaiṣa ba॒lir-hri̭yate | ā॒gne॒yamāla̭bhante॒ prati॒ prajñā᳚tyai || a॒ja॒pe॒tvān. vā e॒te pūrvai॒rmāsai॒ra-va̭rundhate | yade॒te ga॒vyāḥ pa॒śava̭ āla॒bhyante᳚ | u॒bhayḙṣā-mpaśū॒nā-mava̭ruddhyai || 42 ||

yadati̭riktā-mekāda॒śinī̭-mā॒labhḙrann | apri̭ya॒-mbhrātṛ̭vya-ma॒bhyati̭ricyeta | ya-ddvaudvaṷ pa॒śū sa॒masyḙyuḥ | kanī̭ya॒ āyuḥ̭ kurvīrann | yade॒te brāhma̭ṇavantaḥ pa॒śava̭ āla॒bhyante᳚ | nāpri̭ya॒-mbhrātṛ̭vya-ma॒bhya̭ti॒ricya̭te | na kanī̭ya॒ āyuḥ̭ kurvate || 43 ||

(te-e॒vāla̭bhante-maitrāvaru॒ṇīmāla̭bha॒nte-'va̭ruddhyai-+sa॒pta ca̭) (a. 5)

anuvākaṃ 6 - mahāvratam

pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā-ssṛ॒ṣṭvā vṛ॒tto̭-'śayat | ta-nde॒vā bhū॒tānā॒gṃ॒ rasa॒-ntejaḥ̭ sa॒bhṛntya̭ | tenai̭namabhiṣajyann | ma॒hāna̭vava॒rtīti̭ | ta-nma̭hāvra॒tasya̭ mahāvrata॒tvam | ma॒ha-dvra॒tamiti̭ | ta-nma̭hāvra॒tasya̭ mahāvrata॒tvam | ma॒ha॒to vra॒tamiti̭ | ta-nma̭hāvra॒tasya̭ mahāvrata॒tvam || pa॒ñca॒vi॒gṃ॒śa-sstomo̭ bhavati || 44 ||

catṷrvigṃśa-tyardhamāsa-ssaṃva~thsa॒raḥ | ya-dvā e॒tasmin᳚-thsaṃva~thsa॒re 'dhi॒prājā̭yata | tadanna̭-mpañcavi॒gṃ॒śa-ma̭bhavat || ma॒ddhya॒taḥ kri̭yate | ma॒ddhya॒to hyanna̭maśi॒ta-ndhi॒noti̭ | atho̭ maddhya॒ta e॒va pra॒jānā॒mūrgdhī̭yate || atha॒ yadvā i॒dama̭nta॒taḥ kri॒yate᳚ | tasmā̭duda॒nte pra॒jā-ssamḙdhante | a॒nta॒taḥ kri̭yate pra॒jana̭nāyai॒va || tri॒vṛcchiro̭ bhavati || 45 ||

tre॒dhā॒ vi॒hi॒tagṃ hi śiraḥ̭ | loma̭ cha॒vīrasthi̭ || parā̭cā stuvanti | tasmā॒-tta-thsa॒dṛge॒va | na medya॒to-'nṷ medyati | na kṛśya॒to-'nṷ kṛśyati || pa॒ñca॒da॒śo᳚-'nyaḥ pa॒kṣo bha̭vati | sa॒pta॒da॒śo᳚-'nyaḥ | tasmā॒-dvayāg̭sya-nyata॒rama॒rdhama॒bhi pa॒ryāva̭rtante | a॒nya॒ta॒rato॒ hi ta-dgarī̭yaḥ kri॒yate᳚ || 46 ||

pa॒ñca॒vi॒gṃ॒śa ā॒tmā bha̭vati | tasmā᳚-nmaddhya॒taḥ pa॒śavo॒ vari̭ṣṭhāḥ || e॒ka॒vi॒gṃ॒śa-mpuccha᳚m | dvi॒padā̭su stuvanti॒ prati̭ṣṭhityai || sarvḙṇa sa॒ha stṷvanti | sarvḙṇa॒ hyā᳚tmanā᳚-''tma॒nvī | sa॒hotpata̭nti || ekai̭kā॒-mucchigṃ̭ṣanti | ā॒tmann. hyaṅgā̭ni ba॒ddhāni̭ || na vā e॒tena॒ sarvaḥ॒ purṷṣaḥ || 47 ||

yadi॒ta i̭to॒ lomā̭ni da॒to na॒khān | pa॒ri॒mādaḥ̭ kriyante | tānye॒va tena॒ pratyṷpyante || audṷmbara॒stalpo̭ bhavati | ūrgvā anna̭mudu॒mbaraḥ̭ | ū॒rja e॒vānnādya॒syā-va̭ruddhyai || yasya̭ talpa॒sadya॒-mana̭bhijita॒gg॒ syāt | sa de॒vānā॒gṃ॒ sāmya̭kṣe | ta॒lpa॒sadya̭-ma॒bhija̭yā॒nīti॒ talpa̭mā॒-ruhyo-dgā̭yet | ta॒lpa॒sadya̭-me॒vābhija̭yati || 48 ||

yasya̭ talpa॒sadya̭-ma॒bhiji̭ta॒gg॒ syāt | sa de॒vānā॒gṃ॒ sāmya̭kṣe | ta॒lpa॒sadya॒-mmā parā̭je॒ṣīti॒ talpa̭-mā॒ruhyo-dgā̭yet | na ta̭lpa॒sadya॒-mparā̭jayate || ple॒ṅkhe śagṃ̭sati | maho॒ vai ple॒ṅkhaḥ | maha̭sa e॒vānnādya॒syā-va̭ruddhyai || de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | ta ā̭di॒tye vyāya̭cchanta | ta-nde॒vā-ssama̭jayann || 49 ||

brā॒hma॒ṇaśca̭ śū॒draśca̭ carmaka॒rte vyāya̭cchete | daivyo॒ vai varṇo᳚ brāhma॒ṇaḥ | a॒sa॒ryaḥ̭ śū॒draḥ | i॒mḙ-'rā-thsuri॒me sṷbhū॒ta-ma̭kra॒-nnitya̭nyata॒ro brṷ̄yāt | i॒ma ṷdvāsīkā॒riṇa̭ i॒me dṷrbhū॒ta-ma̭kra॒nnitya̭nyata॒raḥ | yade॒vaiṣāgṃ̭ sukṛ॒taṃ-yā~ rāddhiḥ̭ | tada̭nyata॒ro̭-'bhiśrī̭ṇāti | yade॒vaiṣā᳚-nduṣkṛ॒taṃ-yā~-'rā᳚ddhiḥ | tada̭nyata॒ro-'pa̭hanti | brā॒hma॒ṇa-ssa-ñja̭yati | a॒mume॒vādi॒tya-mbhrātṛ̭vyasya॒ saṃvi~̭ndante || 50 ||

(bha॒va॒ti॒ - bha॒va॒ti॒ - kri॒yate॒ - purṷṣo - jayatya - jaya - ñjaya॒tyeka̭-ñca) (a. 6)

(u॒ddhya॒nyamā̭naṃ॒ - navai॒tāni॒ - santa̭ti - rekavi॒gṃ॒śa e॒ṣo - 'pra̭tiṣṭhāṃ - pra॒jāpa̭ti-rvṛ॒tta-ṣṣaṭ )

(u॒ddha॒nyamā̭nagṃ - śo॒ciṣke॒śo - 'gnḙ sa॒patnā̭ - natigrā॒hyā̭ - vaiśvade॒vamāla̭bhante pañcā॒śat )

(u॒ddha॒nyamā̭na॒gṃ॒ - saṃvi~̭ndante )

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake dvidīyaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके द्वितीयः प्रपाठकः - गवामयनब्राह्मणं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

अनुवाकं 1 - आधानमन्त्राः पूर्वप्रपाठकशेषभूताः

उ॒द्ध॒न्यमा॑न-म॒स्या अ॑मे॒द्ध्यम् । अप॑ पा॒प्मानं॒-यँज॑मानस्य हन्तु । शि॒वा नः॑ सन्तु प्र॒दिश॒श्चत॑स्रः । श-न्नो॑ मा॒ता पृ॑थि॒वी तोक॑साता ॥ श-न्नो॑ दे॒वीर॒भिष्ट॑ये । आपो॑ भवन्तु पी॒तये᳚ । शं-योँर॒भि स्र॑वन्तु नः ॥ वै॒श्वा॒न॒रस्य॑ रू॒पम् । पृ॒थि॒व्या-म्प॑रि॒स्रसा᳚ । स्यो॒न-मावि॑शन्तु नः ॥ 1 ॥

यदि॒द-न्दि॒वो यद॒दः पृ॑थि॒व्याः । स॒ज॒ञ्ज्ञा॒ने रोद॑सी सम्बभू॒वतुः॑ । ऊषा᳚न् कृ॒ष्णम॑वतु कृ॒ष्णमूषाः᳚ । इ॒होभयो᳚-र्य॒ज्ञिय॒-माग॑मिष्ठाः ॥ ऊ॒तीः कु॑र्वा॒णो य-त्पृ॑थि॒वीमच॑रः । गु॒हा॒कार॑-माखुरू॒प-म्प्र॒तीत्य॑ । त-त्ते॒ न्य॑क्तमि॒ह स॒भंर॑न्तः । श॒त-ञ्जी॑वेम श॒रद॒-स्सवी॑राः ॥ ऊर्ज॑-म्पृथि॒व्या रस॑-मा॒भर॑न्तः । श॒त-ञ्जी॑वेम श॒रदः॑ पुरू॒चीः ॥ 2 ॥

व॒म्रीभि॒-रनु॑वित्त॒-ङ्गुहा॑सु । श्रोत्र॑-न्त उ॒र्व्यब॑धिरा भवामः ॥ प्र॒जाप॑ति सृष्टाना-म्प्र॒जाना᳚म् । क्षु॒धोप॑हत्यै सुवि॒त-न्नो॑ अस्तु । उप॒प्रभि॑न्न॒मिष॒-मूर्ज॑-म्प्र॒जाभ्यः॑ । सूद॑-ङ्गृ॒हेभ्यो॒ रस॒माभ॑रामि ॥ यस्य॑ रू॒प-म्बिभ्र॑दि॒मा-मवि॑न्दत् । गुहा॒ प्रवि॑ष्टाग्ं सरि॒रस्य॒ मद्ध्ये᳚ । तस्ये॒दं-विँह॑त-मा॒भर॑न्तः । अछ॑म्बट्कारम॒स्यां-विँ॑धेम ॥ 3 ॥

य-त्प॒र्यप॑श्य-थ्सरि॒रस्य॒ मद्ध्ये᳚ । उ॒र्वीमप॑श्य॒-ज्जग॑तः प्रति॒ष्ठाम् । त-त्पुष्क॑रस्या॒यत॑ना॒द्धि जा॒तम् । प॒र्ण-म्पृ॑थि॒व्याः प्रथ॑नग्ं हरामि ॥ याभि॒रदृग्ं॑ह॒ज्जग॑तः प्रति॒ष्ठाम् । उ॒र्वीमि॒मां-विँ॑श्वज॒नस्य॑ भ॒र्त्रीम् । ता नः॑ शि॒वा-श्शर्क॑रा-स्सन्तु॒ सर्वाः᳚ ॥ अ॒ग्ने रेत॑श्च॒न्द्रग्ं हिर॑ण्यम् । अ॒द्भ्य-स्सम्भू॑त-म॒मृत॑-म्प्र॒जासु॑ । त-थ्स॒भंर॑न्नुत्तर॒तो नि॒धाय॑ ॥ 4 ॥

अ॒ति॒ प्र॒यच्छ॒-न्दुरि॑ति-न्तरेयम् ॥ अश्वो॑ रू॒प-ङ्कृ॒त्वा यद॑श्व॒त्थे ऽति॑ष्ठः । सं॒वँ॒थ्स॒र-न्दे॒वेभ्यो॑ नि॒लाय॑ । तत्ते॒ न्य॑क्तमि॒ह स॒भंर॑न्तः । श॒त-ञ्जी॑वेम श॒रद॒-स्सवी॑राः ॥ ऊ॒र्जः पृ॑थि॒व्या अद्ध्युत्थि॑तो-ऽसि । वन॑स्पते श॒तव॑ल्शो॒ विरो॑ह । त्वया॑ व॒यमिष॒मूर्ज॒-म्मद॑न्तः । रा॒यस्पोषे॑ण॒ समि॒षा म॑देम ॥ गा॒य॒त्रि॒या ह्रि॒यमा॑णस्य॒ यत्ते᳚ ॥ 5 ॥

प॒र्णमप॑त-त्तृ॒तीय॑स्यै दि॒वो-ऽधि॑ । सो॑-ऽय-म्प॒र्ण-स्सो॑मप॒र्णाद्धि जा॒तः । ततो॑ हरामि सोमपी॒थस्याव॑-रुद्ध्यै । दे॒वाना᳚-म्ब्रह्मवा॒दं-वँद॑तां॒-यँत् । उ॒पाशृ॑णो-स्सु॒श्रवा॒ वै श्रु॒तो॑-ऽसि । ततो॒ मामावि॑शतु ब्रह्मवर्च॒सम् । त-थ्स॒भंर॒ग्ग्॒ स्तदव॑रुन्धीय सा॒क्षात् ॥ यया॑ ते सृ॒ष्टस्या॒ग्नेः । हे॒तिमश॑मय-त्प्र॒जाप॑तिः । तामि॒माम प्र॑दाहाय ॥ 6 ॥

श॒मीग्ं शान्त्यै॑ हराम्य॒हम् ॥ यत्ते॑ सृ॒ष्टस्य॑ य॒तः । विक॑ङ्कत॒-म्भा आ᳚र्छज्जातवेदः । तया॑ भा॒सा सम्मि॑तः । उ॒रु-न्नो॑ लो॒कमनु॒ प्रभा॑हि ॥ यत्ते॑ ता॒न्तस्य॒ हृद॑य॒माच्छि॑न्दन् जातवेदः । म॒रुतो॒-ऽद्भिस्त॑मयि॒त्वा । ए॒तत्ते॒ तद॑श॒ने-स्सम्भ॑रामि । सात्मा॑ अग्ने॒ सहृ॑दयो भवे॒ह ॥ चित्रि॑यादश्व॒त्था-थ्सम्भृ॑ता बृह॒त्यः॑ ॥ 7 ॥

शरी॑रम॒भि सग्ग् स्कृ॑ता-स्स्थ । प्र॒जाप॑तिना यज्ञमु॒खेन॒ सम्मि॑ताः । ति॒स्रस् त्रि॒वृद्भि॑-र्मिथु॒नाः प्रजा᳚त्यै ॥ अ॒श्व॒त्था-द्ध॑व्यवा॒हा-द्धि जा॒ताम् । अ॒ग्ने स्त॒नूं-यँ॒ज्ञिया॒ग्ं॒ सम्भ॑रामि । शा॒न्तयो॑निग्ं शमीग॒र्भम् । अ॒ग्नये॒ प्रज॑नयि॒तवे᳚ ॥ यो अ॑श्व॒त्थ-श्श॑मीग॒र्भः । आ॒रु॒रोह॒ त्वे सचा᳚ । त-न्ते॑ हरामि॒ ब्रह्म॑णा ॥ 8 ॥

य॒ज्ञियैः᳚ के॒तुभिः॑ स॒ह ॥ य-न्त्वा॑ स॒मभ॑रन्-जातवेदः । य॒था॒ श॒री॒र-म्भू॒तेषु॒ न्य॑क्तम् । स सम्भृ॑त-स्सीद शि॒वः प्र॒जाभ्यः॑ । उ॒रु-न्नो॑ लो॒कमनु॑नेषि वि॒द्वान् ॥ प्र वे॒धसे॑ क॒वये॒ मेद्ध्या॑य । वचो॑ व॒न्दारु॑ वृष॒भाय॒ वृष्णे᳚ । यतो॑ भ॒यमभ॑य॒-न्तन्नो॑ अस्तु । अव॑ दे॒वान्. य॑जे॒ हेड्यान्॑ ॥ स॒मिधा॒-ऽग्नि-न्दु॑वस्यत ॥ 9 ॥

घृ॒तै-र्बो॑धय॒ताति॑थिम् । आ-ऽस्मि॑न्. ह॒व्या जु॑होतन ॥ उप॑ त्वा-ऽग्ने ह॒विष्म॑तीः । घृ॒ताची᳚र्यन्तु हर्यत । जु॒षस्व॑ स॒मिधो॒ मम॑ ॥ त-न्त्वा॑ स॒मिद्भि॑रङ्गिरः । घृ॒तेन॑ वर्धयामसि । बृ॒हच्छो॑चा यविष्ठ्य ॥ स॒मि॒द्ध्यमा॑नः प्रथ॒मो नु धर्मः॑ । सम॒क्तुभि॑रज्यते वि॒श्ववा॑रः ॥ 10 ॥

शो॒चिष्के॑शो घृ॒तनि॑र्णिक्-पाव॒कः । सु॒य॒ज्ञो अ॒ग्नि-र्य॒जथा॑य दे॒वान् ॥ घृ॒तप्र॑तीको घृ॒तयो॑निर॒ग्निः । घृ॒तै-स्समि॑द्धो घृ॒तम॒स्यान्न᳚म् । घृ॒त॒प्रुष॑स्त्वा स॒रितो॑ वहन्ति । घृ॒त-म्पिबन्᳚-थ्सु॒यजा॑ यक्षि दे॒वान् ॥ आ॒यु॒र्दा अ॑ग्ने ह॒विषो॑ जुषा॒णः । घृ॒त प्र॑तीको घृ॒तयो॑निरेधि । घृ॒त-म्पी॒त्वा मधु॒चारु॒ गव्य᳚म् । पि॒तेव॑ पु॒त्रम॒भि र॑क्षतादि॒मम् ॥ 11 ॥

त्वाम॑ग्ने समिधा॒नं-यँ॑विष्ठ । दे॒वा दू॒त-ञ्च॑क्रिरे हव्य॒वाह᳚म् । उ॒रु॒ज्रय॑स-ङ्घृ॒तयो॑नि॒-माहु॑तम् । त्वे॒ष-ञ्चक्षु॑र्दधिरे चोद॒यन्व॑ति ॥ त्वाम॑ग्ने प्र॒दिव॒ आहु॑त-ङ्घृ॒तेन॑ । सु॒म्ना॒यवः॑ सुष॒मिधा॒ समी॑धिरे । स वा॑वृधा॒न ओष॑धीभिरुक्षि॒तः । उ॒रुज्रयाग्ं॑सि॒ पार्थि॑वा॒ विति॑ष्ठसे ॥ घृ॒त प्र॑तीकं-वँ ऋ॒तस्य॑ धू॒र्॒षद᳚म् (धूर्॒षद᳚म्) । अ॒ग्नि-म्मि॒त्रन्न स॑मिधा॒न ऋ॑ञ्जते ॥ 12 ॥

इन्धा॑नो अ॒क्रो वि॒दथे॑षु॒ दीद्य॑त् । शु॒क्रव॑र्णा॒मुदु॑ नो यग्ंसते॒ धिय᳚म् ॥ प्र॒जा अ॑ग्ने॒ संवाँ॑सय । आशा᳚श्च प॒शुभिः॑ स॒ह । रा॒ष्ट्राण्य॑स्मा॒ आधे॑हि । यान्यास᳚न्-थ्सवि॒तु-स्स॒वे ॥ म॒ही वि॒श्पत्नी॒ सद॑ने ऋ॒तस्य॑ । अ॒र्वाची॒ एत॑-न्धरुणे रयी॒णाम् । अ॒न्तर्व॑त्नी॒ जन्य॑-ञ्जा॒तवे॑दसम् । अ॒द्ध्व॒राणा᳚-ञ्जनयथः पुरो॒गाम् ॥ 13 ॥

आरो॑हत-न्द॒शत॒ग्ं॒ शक्व॑री॒-र्मम॑ । ऋ॒तेना᳚ग्न॒ आयु॑षा॒ वर्च॑सा स॒ह । ज्योग् जीव॑न्त॒ उत्त॑रामुत्तरा॒ग्ं॒ समा᳚म् । दर्श॑म॒ह-म्पू॒र्णमा॑सं-यँ॒ज्ञं-यँथा॒ यजै᳚ ॥ ऋत्वि॑यवती स्थो अ॒ग्निरे॑तसौ । गर्भ॑-न्दधाथा॒-न्ते वा॑म॒ह-न्द॑दे । त-थ्स॒त्यं-यँ-द्वी॒र-म्बि॑भृथः । वी॒र-ञ्ज॑नयि॒ष्यथः॑ । ते म-त्प्रा॒तः प्रज॑निष्येथे । ते मा॒ प्रजा॑ते॒ प्रज॑नयि॒ष्यथः॑ ॥ 14 ॥

प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्ब्रह्मवर्च॒सेन॑ सुव॒र्गे लो॒के ॥ अनृ॑ता-थ्स॒त्यमुपै॑मि । मा॒नु॒षा-द्दैव्य॒-मुपै॑मि । दैवीं॒-वाँचं॑-यँच्छामि ॥ शल्कै॑र॒ग्निमि॑न्धा॒नः । उ॒भौ लो॒कौ स॑नेम॒हम् । उ॒भयो᳚-र्लो॒कयोर्॑. ऋ॒द्ध्वा । अति॑ मृ॒त्यु-न्त॑राम्य॒हम् ॥ जात॑वेदो॒ भुव॑नस्य॒ रेतः॑ । इ॒ह सि॑ञ्च॒ तप॑सो॒ यज्ज॑नि॒ष्यते᳚ ॥ 15 ॥

अ॒ग्निम॑श्व॒त्थादधि॑ हव्य॒वाह᳚म् । श॒मी॒ग॒र्भा-ज्ज॒नय॒न॒.यो म॑यो॒ भूः ॥ अ॒य-न्ते॒ योनि॑र्-ऋ॒त्वियः॑ । यतो॑ जा॒तो अरो॑चथाः । त-ञ्जा॒नन्न॑ग्न॒ आरो॑ह । अथा॑ नो वर्धया र॒यिम् ॥ अपे॑त॒ वीत॒ वि च॑ सर्प॒तातः॑ । ये-ऽत्र॒ स्थ पु॑रा॒णा ये च॒ नूत॑नाः । अदा॑दि॒दं-यँ॒मो॑-ऽव॒सान॑-म्पृथि॒व्याः । अक्र॑न्नि॒म-म्पि॒तरो॑ लो॒कम॑स्मै ॥ 16 ॥

अ॒ग्नेर्भस्मा᳚स्य॒ग्नेः पुरी॑षमसि ॥ स॒ज्ञान्न॑मसि काम॒धर॑णम् । मयि॑ ते काम॒धर॑ण-म्भूयात् ॥ सं-वः॑ ँसृजामि॒ हृद॑यानि । सग्ं सृ॑ष्ट॒-म्मनो॑ अस्तु वः । सग्ं सृ॑ष्टः प्रा॒णो अ॑स्तु वः ॥ सं-याँ वः॑ प्रि॒यास्त॒नुवः॑ । सम्प्रि॒या हृद॑यानि वः । आ॒त्मा वो॑ अस्तु॒ सम्प्रि॑यः । सम्प्रि॑या-स्त॒नुवो॒ मम॑ ॥ 17 ॥

कल्पे॑ता॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी । कल्प॑न्ता॒माप॒ ओष॑धीः । कल्प॑न्ताम॒ग्नयः॒ पृथ॑क् । मम॒ ज्यैष्ठ्या॑य॒ सव्र॑ताः ॥ ये᳚-ऽग्नय॒-स्सम॑नसः । अ॒न्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी । वास॑न्तिकावृ॒तू अ॒भि कल्प॑मानाः । इन्द्र॑मिव दे॒वा अ॒भि संविँ॑शन्तु ॥ दि॒वस्त्वा॑ वी॒र्ये॑ण । पृ॒थि॒व्यै-म॑हि॒म्ना ॥ 18 ॥

अ॒न्तरि॑क्षस्य॒ पोषे॑ण । स॒र्वप॑शु॒-माद॑धे ॥ अजी॑जन-न्न॒मृत॒-म्मर्त्या॑सः । अ॒स्रे॒माण॑-न्त॒रणिं॑-वीँ॒डुज॑म्भम् । दश॒ स्वसा॑रो अ॒ग्रुवः॑ समी॒चीः । पुमाग्ं॑स-ञ्जा॒तम॒भि सग्ंर॑भन्ताम् ॥ प्र॒जाप॑तेस्त्वा प्रा॒णेनाभि॒ प्राणि॑मि । पू॒ष्णः पोषे॑ण॒ मह्य᳚म् । दी॒र्घा॒यु॒त्वाय॑ श॒तशा॑रदाय । श॒तग्ं श॒रद्भ्य॒ आयु॑षे॒ वर्च॑से ॥ 19 ॥

जी॒वात्वै पुण्या॑य ॥ अ॒ह-न्त्वद॑स्मि॒ मद॑सि॒ त्वमे॒तत् । ममा॑सि॒ योनि॒स्तव॒ योनि॑रस्मि । ममै॒व सन्वह॑ ह॒व्यान्य॑ग्ने । पु॒त्रः पि॒त्रे लो॑क॒कृ-ज्जा॑तवेदः ॥ प्रा॒णे त्वा॒ ऽमृत॒माद॑धामि । अ॒न्ना॒दम॒न्नाद्या॑य । गो॒प्तार॒-ङ्गुप्त्यै᳚ ॥ सु॒गा॒र्॒ह॒प॒त्यो वि॒दह॒न्नरा॑तीः । उ॒षस॒-श्श्रेय॑सी-श्श्रेयसी॒-र्दध॑त् ॥ 20 ॥

अग्ने॑ स॒पत्नाग्ं॑ अप॒ बाध॑मानः । रा॒यस्पोष॒-मिष॒मूर्ज॑-म॒स्मासु॑ धेहि ॥ इ॒मा उ॒ मामुप॑तिष्ठन्तु॒ रायः॑ । आ॒भिः प्र॒जाभि॑रि॒ह सं-वँ॑सेय । इ॒हो इडा॑ तिष्ठतु विश्वरू॒पी । मद्ध्ये॒ वसो᳚-र्दीदिहि जातवेदः ॥ ओज॑से॒ बला॑य॒ त्वोद्य॑च्छे । वृष॑णे॒ शुष्मा॒यायु॑षे॒ वर्च॑से । स॒प॒त्न॒तूर॑सि वृत्र॒तूः । यस्ते॑ दे॒वेषु॑ महि॒मा सु॑व॒र्गः ॥ 21 ॥

यस्त॑ आ॒त्मा प॒शुषु॒ प्रवि॑ष्टः । पुष्टि॒र्या ते॑ मनु॒ष्ये॑षु पप्र॒थे । तया॑ नो अग्ने जु॒षमा॑ण॒ एहि॑ ॥ दि॒वः पृ॑थि॒व्याः पर्य॒न्तरि॑क्षात् । वाता᳚-त्प॒शुभ्यो॒ अद्ध्योष॑धीभ्यः । यत्र॑यत्र जातवेद-स्स-म्ब॒भूथ॑ । ततो॑ नो अग्ने जु॒षमा॑ण॒ एहि॑ ॥ प्राची॒मनु॑ प्र॒दिश॒-म्प्रेहि॑ वि॒द्वान् । अ॒ग्नेर॑ग्ने पु॒रो अ॑ग्नि-र्भवे॒ह । विश्वा॒ आशा॒ दीद्या॑नो॒ वि भा॑हि ॥ 22 ॥

ऊर्ज॑-न्नो धेहि द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे ॥ अन्व॒ग्निरु॒षसा॒-मग्र॑-मख्यत् । अन्वहा॑नि प्रथ॒मो जा॒तवे॑दाः । अनु॒ सूर्य॑स्य पुरु॒त्रा च॑ र॒श्मीन् । अनु॒ द्यावा॑पृथि॒वी आत॑तान ॥ विक्र॑मस्व म॒हाग्ं अ॑सि । वे॒दि॒ष-न्मानु॑षेभ्यः । त्रि॒षु लो॒केषु॑ जागृहि ॥ यदि॒द-न्दि॒वो यद॒दः पृ॑थि॒व्याः । सं॒-विँ॒दा॒ने रोद॑सी स-म्बभू॒वतुः॑ ॥ 23 ॥

तयोः᳚ पृ॒ष्ठे सी॑दतु जा॒तवे॑दाः । श॒भूंः प्र॒जाभ्य॑-स्त॒नुवे᳚ स्यो॒नः ॥ प्रा॒ण-न्त्वा॒-ऽमृत॒ आद॑धामि । अ॒न्ना॒दम॒न्नाद्या॑य । गो॒प्तार॒-ङ्गुप्त्यै᳚ । यत्ते॑ शुक्र शु॒क्रं-वँर्चः॑ शु॒क्रा त॒नूः । शु॒क्र-ञ्ज्योति॒-रज॑स्रम् । तेन॑ मे दीदिहि॒ तेन॒ त्वा-ऽऽद॑धे । अ॒ग्निना᳚-ऽऽग्ने॒ ब्रह्म॑णा । आ॒न॒शे व्या॑नशे॒ सर्व॒मायु॒-र्व्या॑नशे ॥ 24 ॥

नर्य॑ प्र॒जा-म्मे॑ गोपाय । अ॒मृ॒त॒त्वाय॑ जी॒वसे᳚ । जा॒ता-ञ्ज॑नि॒ष्यमा॑णा-ञ्च । अ॒मृते॑ स॒त्ये प्रति॑ष्ठिताम् ॥ अथ॑र्व पि॒तु-म्मे॑ गोपाय । रस॒मन्न॑मि॒हायु॑षे । अद॑ब्धा॒यो-ऽशी॑ततनो । अवि॑ष-न्नः पि॒तु-ङ्कृ॑णु ॥ शग्ग्स्य॑ प॒शू-न्मे॑ गोपाय । द्वि॒पादो॒ ये चतु॑ष्पदः ॥ 25 ॥

अ॒ष्टाश॑फाश्च॒ य इ॒हाग्ने᳚ । ये चैक॑शफा आशु॒गाः ॥ सप्र॑थ स॒भा-म्मे॑ गोपाय । ये च॒ सभ्या᳚-स्सभा॒सदः॑ । तानि॑न्द्रि॒याव॑तः कुरु । सर्व॒मायु॒-रुपा॑सताम् ॥ अहे॑बुद्ध्निय॒ मन्त्र॑-म्मे गोपाय । यमृष॑यस्त्रैवि॒दा वि॒दुः । ऋच॒-स्सामा॑नि॒ यजूग्ं॑षि । सा हि श्रीर॒मृता॑ स॒ताम् ॥ 26 ॥

चतुः॑ शिखण्डा युव॒ति-स्सु॒पेशाः᳚ । घृ॒तप्र॑तीका॒ भुव॑नस्य॒ मद्ध्ये᳚ । म॒र्मृ॒ज्यमा॑ना मह॒ते सौभ॑गाय । मह्य॑-न्धुक्ष्व॒ यज॑मानाय॒ कामान्॑ ॥ इ॒हैव सन्तत्र॑ स॒तो वो॑ अग्नयः । प्रा॒णेन॑ वा॒चा मन॑सा बिभर्मि । ति॒रो मा॒ सन्त॒मायु॒र्मा प्रहा॑सीत् । ज्योति॑षा वो वैश्वान॒रे-णोप॑तिष्ठे ॥ प॒ञ्च॒धा-ऽग्नीन्-व्य॑क्रामत् । वि॒राट्-थ्सृ॒ष्टा प्र॒जाप॑तेः । ऊ॒र्ध्वा-ऽऽरो॑ह-द्रोहि॒णी । योनि॑र॒ग्नेः प्रति॑ष्ठितिः ॥ 27 ॥

(वि॒श॒न्तु॒ नः॒ - पु॒रु॒ची--र् वि॑धेम - नि॒धाय॒ - य-त्ते - ऽप्र॑दाहाय - बृह॒त्यो᳚ - ब्रह्म॑णा - दुवस्यत - वि॒श्ववा॑र - इ॒म - मृ॑ञ्जते - पुरो॒गां - प्रज॑नयि॒ष्यथो॑ - जनि॒ष्यते᳚-ऽ - स्मै॒ - मम॑ - महि॒म्ना - वर्च॑से॒ - दध॑थ् - सुव॒र्गा - भा॑हि - सम्बभू॒वतु॒ - रायु॒-र्व्या॑नशे॒ - चतु॑ष्पदः - स॒तां - प्र॒जाप॑ते॒-र्द्वे च॑) (अ. 1)

अनुवाकं 2 - विषूवन्नामक-म्मुख्यमह, तदुभयपार्श्ववर्तीनि चत्वार्यहानि चोच्यन्ते

नवै॒तान्यहा॑नि भवन्ति । नव॒ वै सु॑व॒र्गा लो॒काः । यदे॒तान्यहा᳚-न्युप॒यन्ति॑ । न॒वस्वे॒व त-थ्सु॑व॒र्गेषु॑ लो॒केषु॑ स॒त्रिणः॑ प्रति॒तिष्ठ॑न्तो यन्ति ॥ अ॒ग्नि॒ष्टो॒माः परः॑ सामानः का॒र्या॑ इत्या॑हुः । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मस॑मिन्त-स्सुव॒र्गो लो॒क इति॑ । द्वाद॑शा-ग्निष्टो॒मस्य॑ स्तो॒त्राणि॑ । द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒रः ॥ त-त्तन्न सूर्क्ष्य᳚म् । उ॒क्थ्या॑ ए॒व स॑प्तद॒शाः परः॑ सामानः का॒र्याः᳚ ॥ 28 ॥

प॒शवो॒ वा उ॒क्थानि॑ । प॒शू॒नामव॑-रुद्ध्यै ॥ वि॒श्व॒जि॒द॒भि॒जिता॑-वग्निष्टो॒मौ ॥ उ॒क्थ्या᳚-स्सप्तद॒शाः परः॑ सामानः । ते सग्ग्स्तु॑ता वि॒राज॑म॒भि सम्प॑द्यन्ते । द्वे चर्चा॒वति॑ रिच्येते । एक॑या॒ गौरति॑रिक्तः । एक॒या-ऽऽयु॑रू॒नः । सु॒व॒र्गो वै लो॒को ज्योतिः॑ । ऊर्ग् वि॒राट् ॥ 29 ॥

सु॒व॒र्गमे॒व तेन॑ लो॒कम॒भि ज॑यन्ति ॥ य-त्पर॒ग्ं॒ राथ॑न्तरम् । त-त्प्र॑थ॒मे-ऽह॑न्-का॒र्य᳚म् । बृ॒ह-द्द्वि॒तीये᳚ । वै॒रू॒प-न्तृ॒तीये᳚ । वै॒रा॒ज-ञ्च॑तु॒र्थे । शा॒क्व॒र-म्प॑ञ्च॒मे । रै॒व॒तग्ं ष॒ष्ठे । तदु॑ पृ॒ष्ठेभ्यो॒ नय॑न्ति ॥ स॒तन्न॑य ए॒ते ग्रहा॑ गृह्यन्ते ॥ 30 ॥

अ॒ति॒ग्रा॒ह्याः᳚ परः॑ सामसु । इ॒माने॒वैतै-र्लो॒कान्-थ्सन्त॑न्वन्ति ॥ मि॒थु॒ना ए॒ते ग्रहा॑ गृह्यन्ते । अ॒ति॒ग्रा॒ह्याः᳚ परः॑ सामसु । मि॒थु॒नमे॒व तै-र्यज॑माना॒ अव॑रुन्धते ॥ बृ॒ह-त्पृ॒ष्ठ-म्भ॑वति । बृ॒ह-द्वै सु॑व॒र्गो लो॒कः । बृ॒ह॒तैव सु॑व॒र्गं-लोँ॒कं-यँ॑न्ति ॥ त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शि नाम॒ साम॑ । माद्ध्य॑न्दिने॒ पव॑माने भवति ॥ 31 ॥

त्रय॑स्त्रिग्ंश॒द्वै दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒वाव॑रुन्धते ॥ ये वा इ॒तः परा᳚ञ्चग्ं संवँथ्स॒र-मु॑प॒ यन्ति॑ । न है॑न॒-न्ते स्व॒स्ति सम॑श्ञुवते । अथ॒ ये॑-ऽमुतो॒-ऽर्वाञ्च॑मुप॒ यन्ति॑ । ते है॑नग्ग् स्व॒स्ति सम॑श्ञुवते । ए॒तद्वा अ॒मुतो॒-ऽर्वाञ्च॒मुप॑ यन्ति । यदे॒वम् । यो ह॒ खलु॒ वाव प्र॒जाप॑तिः । स उ॑ वे॒वेन्द्रः॑ । तदु॑ दे॒वेभ्यो॒ नय॑न्ति ॥ 32 ॥

(का॒र्या॑-वि॒राड् - गृ॑ह्यन्ते॒ - पव॑माने भव॒ती - न्द्र॒ एकं॑ च) (अ. 2)

अनुवाकं 3 - विषुवद्दिने-ऽतिग्राह्यविशेषाः

सन्त॑ति॒र्वा ए॒ते ग्रहाः᳚ । य-त्परः॑ सामानः । वि॒षू॒वान्-दि॑वाकी॒र्त्य᳚म् । यथा॒ शाला॑यै॒ पक्ष॑सी । ए॒वग्ं सं॑वँथ्स॒रस्य॒ पक्ष॑सी । यदे॒तेन गृ॒ह्येरन्न्॑ । विषू॑ची संवँथ्स॒रस्य॒ पक्ष॑सी॒ व्यव॑स्रग्ं सेयाताम् । आर्ति॒मार्च्छे॑युः । यदे॒ते गृ॒ह्यन्ते᳚ । यथा॒ शाला॑यै॒ पक्ष॑सी मद्ध्य॒मंवँ॒ग्ं॒शम॒भि स॑मा॒यच्छ॑ति ॥ 33 ॥

ए॒वग्ं सं॑वँथ्स॒रस्य॒ पक्ष॑सी दिवाकी॒र्त्य॑म॒भि सन्त॑न्वन्ति । नार्ति॒मार्च्छ॑न्ति ॥ ए॒क॒वि॒ग्ं॒श-मह॑र्भवति । शु॒क्राग्रा॒ ग्रहा॑ गृह्यन्ते । प्रत्युत्त॑ब्ध्यै सय॒त्वाय॑ ॥ सौ॒र्य॑ ए॒तदहः॑ प॒शुराल॑भ्यते । सौ॒र्यो॑-ऽतिग्रा॒ह्यो॑ गृह्यते । अह॑रे॒व रू॒पेण॒ सम॑र्धयन्ति । अथो॒ अह्न॑ ए॒वैष ब॒लिर्-ह्रि॑यते ॥ स॒प्तै-तदह॑रति-ग्रा॒ह्या॑ गृह्यन्ते ॥ 34 ॥

स॒प्त वै शी॑र्ष॒ण्याः᳚ प्रा॒णाः । अ॒सावा॑दि॒त्य-श्शिरः॑ प्र॒जाना᳚म् । शी॒र्॒षन्ने॒व प्र॒जाना᳚-म्प्रा॒णा-न्द॑धाति । तस्मा᳚थ्स॒प्त शी॒र्॒ष-न्प्रा॒णाः ॥ इन्द्रो॑ वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा । असु॑रा-न्परा॒भाव्य॑ । स इ॒माँल्लो॒का-न॒भ्य॑जयत् । तस्या॒सौ लो॒को-ऽन॑भिजित आसीत् । तं-विँ॒श्वक॑र्मा भू॒त्वा-ऽभ्य॑जयत् । य-द्वै᳚श्वकर्म॒णो गृ॒ह्यते᳚ ॥ 35 ॥

सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्या॒-भिजि॑त्यै ॥ प्र वा ए॒ते᳚-ऽस्मा-ल्लो॒का-च्च्य॑वन्ते । ये वै᳚श्वकर्म॒ण-ङ्गृ॒ह्णते᳚ । आ॒दि॒त्यश्श्वो गृ॑ह्यते । इ॒यं-वाँ अदि॑तिः । अ॒स्यामे॒व प्रति॑तिष्ठन्ति ॥ अ॒न्यो᳚न्यो गृह्येते । विश्वा᳚न्ये॒वान्येन॒ कर्मा॑णि कुर्वा॒णा य॑न्ति । अ॒स्याम॒न्येन॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ॥ तावा-ऽप॑रा॒र्धा-थ्सं॑वँथ्स॒रस्या॒-न्यो᳚न्यो गृह्येते ॥ तावु॒भौ स॒ह म॑हाव्र॒ते गृ॑ह्येते । य॒ज्ञस्यै॒वान्त॑-ङ्ग॒त्वा । उ॒भयो᳚-र्लो॒कयोः॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ॥ अ॒र्क्य॑मु॒क्थ-म्भ॑वति ।

अ॒न्नाद्य॒स्या-व॑रुद्ध्यै ॥ 36 ॥

(स॒मा॒यच्छ॑ - त्यतिग्रा॒ह्या॑ गृह्यन्ते - गृ॒ह्यते॑ - संवँथ्स॒रस्था॒न्यो᳚न्यो गृह्येते॒ पञ्च॑ च ) (अ. 3)

अनुवाकं 4 - तस्मिन्नेव दिने दिवाकीर्त्यनामानि सामानि

ए॒क॒वि॒ग्ं॒श ए॒ष भ॑वति । ए॒तेन॒ वै दे॒वा ए॑कवि॒ग्ं॒शेन॑ । आ॒दि॒त्यमि॒त उ॑त्त॒मग्ं सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-मारो॑हयन्न् । स वा ए॒ष इ॒त ए॑कवि॒ग्ं॒शः । तस्य॒ दशा॒वस्ता॒दहा॑नि । दश॑ प॒रस्ता᳚त् । स वा ए॒ष वि॒राज्यु॑भ॒यतः॒ प्रति॑ष्ठितः । वि॒राजि॒ हि वा ए॒ष उ॑भ॒यतः॒ प्रति॑ष्ठितः । तस्मा॑दन्त॒रेमौ लो॒कौ यन्न् । सर्वे॑षु सुव॒र्गेषु॑ लो॒के-ष्व॑भि॒तप॑न्नेति ॥ 37 ॥

दे॒वा वा आ॑दि॒त्यस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । परा॑चो-ऽतिपा॒दाद॑बिभयुः । त-ञ्छन्दो॑भिरदृग्ं ह॒न्धृत्यै᳚ । दे॒वा वा आ॑दि॒त्यस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । अवा॑चो-ऽवपा॒दाद॑बिभयुः । त-म्प॒ञ्चभी॑ र॒श्मिभि॒-रुद॑वयन्न् । तस्मा॑देकवि॒ग्ं॒शे ऽह॒-न्पञ्च॑ दिवाकी॒र्त्या॑नि क्रियन्ते । र॒श्मयो॒ वै दि॑वाकी॒र्त्या॑नि ॥ ये गा॑य॒त्रे । ते गा॑य॒त्रीषूत्त॑रयोः॒ पव॑मानयोः ॥ 38 ॥

म॒हादि॑वाकीर्त्य॒ग्ं॒ होतुः॑ पृ॒ष्ठम् । वि॒क॒र्ण-म्ब्र॑ह्मसा॒मम् । भा॒सो᳚-ऽग्निष्टो॒मः ॥ अथै॒तानि॒ परा॑णि । परै॒र्वै दे॒वा आ॑दि॒त्यग्ं सु॑व॒र्गं-लोँ॒कम॑पारयन्न् । यदपा॑रयन्न् । त-त्परा॑णा-म्पर॒त्वम् । पा॒रय॑न्त्येन॒-म्परा॑णि । य ए॒वं-वेँद॑ । अथै॒तानि॒ स्परा॑णि । स्परै॒र्वै दे॒वा आ॑दि॒त्यग्ं सु॑व॒र्गं-लोँ॒कम॑स्पारयन्न् । यदस्पा॑रयन्न् । त-थ्स्परा॑णाग् स्पर॒त्वम् । स्पा॒रय॑न्त्येन॒ग्ग्॒ स्परा॑णि । य ए॒वं-वेँद॑ ॥ 39 ॥

(ए॒ति॒-पव॑मानयोः॒-स्परा॑णी॒ पञ्च॑ च) (अ. 4)

अनुवाकं 5 - पशवः वैष्णवाद्या नव

अप्र॑तिष्ठां॒-वाँ ए॒ते ग॑च्छन्ति । येषाग्ं॑ संवँथ्स॒रे-ऽना॒प्ते-ऽथ॑ । ए॒का॒द॒शिन्या॒प्यते᳚ ॥ वै॒ष्ण॒वं-वाँ॑म॒न-माल॑भन्ते । य॒ज्ञो वै विष्णुः॑ । य॒ज्ञमे॒वाल॑भन्ते॒ प्रति॑ष्ठित्यै । ऐ॒न्द्रा॒ग्न-माल॑भन्ते । इ॒न्द्रा॒ग्नी वै दे॒वाना॒-मया॑तयामानौ । ये ए॒व दे॒वते॒ अया॑तयाम्नी । ते ए॒वाल॑भन्ते ॥ 40 ॥

वै॒श्व॒दे॒व-माल॑भन्ते । दे॒वता॑ ए॒वाव॑-रुन्धते । द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्या᳚-न्धे॒नु-माल॑भन्ते । द्यावा॑पृथि॒व्योरे॒व प्रति॑ तिष्ठन्ति । वा॒य॒व्यं॑-वँ॒थ्समाल॑भन्ते । वा॒युरे॒वैभ्यो॑ यथा-ऽऽयत॒ना-द्दे॒वता॒ अव॑रुन्धे । आ॒दि॒त्यामविं॑-वँ॒शा-माल॑भन्ते । इ॒यं-वाँ अदि॑तिः । अ॒स्यामे॒व प्रति॑ तिष्ठन्ति । मै॒त्रा॒व॒रु॒णी-माल॑भन्ते ॥ 41 ॥

मि॒त्रेणै॒व य॒ज्ञस्य॒ स्वि॑ष्टग्ं शमयन्ति । वरु॑णेन॒ दुरि॑ष्टम् । प्रा॒जा॒प॒त्य-न्तू॑प॒र-म्म॑हाव्र॒त आल॑भन्ते । प्रा॒जा॒प॒त्यो॑-ऽतिग्रा॒ह्यो॑ गृह्यते । अह॑रे॒व रू॒पेण॒ सम॑र्धयन्ति । अथो॒ अह्न॑ ए॒वैष ब॒लिर्-ह्रि॑यते । आ॒ग्ने॒यमाल॑भन्ते॒ प्रति॒ प्रज्ञा᳚त्यै ॥ अ॒ज॒पे॒त्वान्. वा ए॒ते पूर्वै॒र्मासै॒र-व॑रुन्धते । यदे॒ते ग॒व्याः प॒शव॑ आल॒भ्यन्ते᳚ । उ॒भये॑षा-म्पशू॒ना-मव॑रुद्ध्यै ॥ 42 ॥

यदति॑रिक्ता-मेकाद॒शिनी॑-मा॒लभे॑रन्न् । अप्रि॑य॒-म्भ्रातृ॑व्य-म॒भ्यति॑रिच्येत । य-द्द्वौद्वौ॑ प॒शू स॒मस्ये॑युः । कनी॑य॒ आयुः॑ कुर्वीरन्न् । यदे॒ते ब्राह्म॑णवन्तः प॒शव॑ आल॒भ्यन्ते᳚ । नाप्रि॑य॒-म्भ्रातृ॑व्य-म॒भ्य॑ति॒रिच्य॑ते । न कनी॑य॒ आयुः॑ कुर्वते ॥ 43 ॥

(ते-ए॒वाल॑भन्ते-मैत्रावरु॒णीमाल॑भ॒न्ते-ऽव॑रुद्ध्यै-+स॒प्त च॑) (अ. 5)

अनुवाकं 6 - महाव्रतम्

प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा-स्सृ॒ष्ट्वा वृ॒त्तो॑-ऽशयत् । त-न्दे॒वा भू॒ताना॒ग्ं॒ रस॒-न्तेजः॑ स॒भृन्त्य॑ । तेनै॑नमभिषज्यन्न् । म॒हान॑वव॒र्तीति॑ । त-न्म॑हाव्र॒तस्य॑ महाव्रत॒त्वम् । म॒ह-द्व्र॒तमिति॑ । त-न्म॑हाव्र॒तस्य॑ महाव्रत॒त्वम् । म॒ह॒तो व्र॒तमिति॑ । त-न्म॑हाव्र॒तस्य॑ महाव्रत॒त्वम् ॥ प॒ञ्च॒वि॒ग्ं॒श-स्स्तोमो॑ भवति ॥ 44 ॥

चतु॑र्विग्ंश-त्यर्धमास-स्संवँथ्स॒रः । य-द्वा ए॒तस्मिन्᳚-थ्संवँथ्स॒रे ऽधि॒प्राजा॑यत । तदन्न॑-म्पञ्चवि॒ग्ं॒श-म॑भवत् ॥ म॒द्ध्य॒तः क्रि॑यते । म॒द्ध्य॒तो ह्यन्न॑मशि॒त-न्धि॒नोति॑ । अथो॑ मद्ध्य॒त ए॒व प्र॒जाना॒मूर्ग्धी॑यते ॥ अथ॒ यद्वा इ॒दम॑न्त॒तः क्रि॒यते᳚ । तस्मा॑दुद॒न्ते प्र॒जा-स्समे॑धन्ते । अ॒न्त॒तः क्रि॑यते प्र॒जन॑नायै॒व ॥ त्रि॒वृच्छिरो॑ भवति ॥ 45 ॥

त्रे॒धा॒ वि॒हि॒तग्ं हि शिरः॑ । लोम॑ छ॒वीरस्थि॑ ॥ परा॑चा स्तुवन्ति । तस्मा॒-त्त-थ्स॒दृगे॒व । न मेद्य॒तो-ऽनु॑ मेद्यति । न कृश्य॒तो-ऽनु॑ कृश्यति ॥ प॒ञ्च॒द॒शो᳚-ऽन्यः प॒क्षो भ॑वति । स॒प्त॒द॒शो᳚-ऽन्यः । तस्मा॒-द्वयाग्॑स्य-न्यत॒रम॒र्धम॒भि प॒र्याव॑र्तन्ते । अ॒न्य॒त॒रतो॒ हि त-द्गरी॑यः क्रि॒यते᳚ ॥ 46 ॥

प॒ञ्च॒वि॒ग्ं॒श आ॒त्मा भ॑वति । तस्मा᳚-न्मद्ध्य॒तः प॒शवो॒ वरि॑ष्ठाः ॥ ए॒क॒वि॒ग्ं॒श-म्पुच्छ᳚म् । द्वि॒पदा॑सु स्तुवन्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ सर्वे॑ण स॒ह स्तु॑वन्ति । सर्वे॑ण॒ ह्या᳚त्मना᳚-ऽऽत्म॒न्वी । स॒होत्पत॑न्ति ॥ एकै॑का॒-मुच्छिग्ं॑षन्ति । आ॒त्मन्न्. ह्यङ्गा॑नि ब॒द्धानि॑ ॥ न वा ए॒तेन॒ सर्वः॒ पुरु॑षः ॥ 47 ॥

यदि॒त इ॑तो॒ लोमा॑नि द॒तो न॒खान् । प॒रि॒मादः॑ क्रियन्ते । तान्ये॒व तेन॒ प्रत्यु॑प्यन्ते ॥ औदु॑म्बर॒स्तल्पो॑ भवति । ऊर्ग्वा अन्न॑मुदु॒म्बरः॑ । ऊ॒र्ज ए॒वान्नाद्य॒स्या-व॑रुद्ध्यै ॥ यस्य॑ तल्प॒सद्य॒-मन॑भिजित॒ग्ग्॒ स्यात् । स दे॒वाना॒ग्ं॒ साम्य॑क्षे । त॒ल्प॒सद्य॑-म॒भिज॑या॒नीति॒ तल्प॑मा॒-रुह्यो-द्गा॑येत् । त॒ल्प॒सद्य॑-मे॒वाभिज॑यति ॥ 48 ॥

यस्य॑ तल्प॒सद्य॑-म॒भिजि॑त॒ग्ग्॒ स्यात् । स दे॒वाना॒ग्ं॒ साम्य॑क्षे । त॒ल्प॒सद्य॒-म्मा परा॑जे॒षीति॒ तल्प॑-मा॒रुह्यो-द्गा॑येत् । न त॑ल्प॒सद्य॒-म्परा॑जयते ॥ प्ले॒ङ्खे शग्ं॑सति । महो॒ वै प्ले॒ङ्खः । मह॑स ए॒वान्नाद्य॒स्या-व॑रुद्ध्यै ॥ दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आसन्न् । त आ॑दि॒त्ये व्याय॑च्छन्त । त-न्दे॒वा-स्सम॑जयन्न् ॥ 49 ॥

ब्रा॒ह्म॒णश्च॑ शू॒द्रश्च॑ चर्मक॒र्ते व्याय॑च्छेते । दैव्यो॒ वै वर्णो᳚ ब्राह्म॒णः । अ॒स॒र्यः॑ शू॒द्रः । इ॒मे॑-ऽरा-थ्सुरि॒मे सु॑भू॒त-म॑क्र॒-न्नित्य॑न्यत॒रो ब्रू॑यात् । इ॒म उ॑द्वासीका॒रिण॑ इ॒मे दु॑र्भू॒त-म॑क्र॒न्नित्य॑न्यत॒रः । यदे॒वैषाग्ं॑ सुकृ॒तं-याँ राद्धिः॑ । तद॑न्यत॒रो॑-ऽभिश्री॑णाति । यदे॒वैषा᳚-न्दुष्कृ॒तं-याँ-ऽरा᳚द्धिः । तद॑न्यत॒रो-ऽप॑हन्ति । ब्रा॒ह्म॒ण-स्स-ञ्ज॑यति । अ॒मुमे॒वादि॒त्य-म्भ्रातृ॑व्यस्य॒ संविँ॑न्दन्ते ॥ 50 ॥

(भ॒व॒ति॒ - भ॒व॒ति॒ - क्रि॒यते॒ - पुरु॑षो - जयत्य - जय - ञ्जय॒त्येक॑-ञ्च) (अ. 6)

(उ॒द्ध्य॒न्यमा॑नं॒ - नवै॒तानि॒ - सन्त॑ति - रेकवि॒ग्ं॒श ए॒षो - ऽप्र॑तिष्ठां - प्र॒जाप॑ति-र्वृ॒त्त-ष्षट् )

(उ॒द्ध॒न्यमा॑नग्ं - शो॒चिष्के॒शो - ऽग्ने॑ स॒पत्ना॑ - नतिग्रा॒ह्या॑ - वैश्वदे॒वमाल॑भन्ते पञ्चा॒शत् )

(उ॒द्ध॒न्यमा॑न॒ग्ं॒ - संविँ॑न्दन्ते )

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके द्विदीयः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥