ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪ್ರಥಮಾಷ್ಟಕೇ ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ - ಅಗ್ನ್ಯಾಧೇಯಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹ॒ರಿಃ॒ ಓಮ್ ॥
ಬ್ರಹ್ಮ॒ ಸನ್ಧ॑ತ್ತ॒-ನ್ತನ್ಮೇ॑ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಕ್ಷ॒ತ್ರಗ್ಂ ಸನ್ಧ॑ತ್ತ॒-ನ್ತನ್ಮೇ॑ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಇಷ॒ಗ್ಂ॒ ಸನ್ಧ॑ತ್ತ॒-ನ್ತಾ-ಮ್ಮೇ॑ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಊರ್ಜ॒ಗ್ಂ॒ ಸನ್ಧ॑ತ್ತ॒-ನ್ತಾ-ಮ್ಮೇ॑ ಜಿನ್ವತಮ್ । ರ॒ಯಿಗ್ಂ ಸನ್ಧ॑ತ್ತ॒-ನ್ತಾ-ಮ್ಮೇ॑ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಪುಷ್ಟಿ॒ಗ್ಂ॒ ಸನ್ಧ॑ತ್ತ॒-ನ್ತಾ-ಮ್ಮೇ॑ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಪ್ರ॒ಜಾಗ್ಂ ಸನ್ಧ॑ತ್ತ॒-ನ್ತಾ-ಮ್ಮೇ॑ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಪ॒ಶೂ-ನ್ಥ್ಸನ್ಧ॑ತ್ತ॒-ನ್ತಾನ್ಮೇ॑ ಜಿನ್ವತಮ್ ॥ ಸ್ತು॒ತೋ॑-ಽಸಿ॒ ಜನ॑ಧಾಃ । ದೇ॒ವಾಸ್ತ್ವಾ॑ ಶುಕ್ರ॒ಪಾಃ ಪ್ರಣ॑ಯನ್ತು ॥ 1 ॥
ಸು॒ವೀರಾಃ᳚ ಪ್ರ॒ಜಾಃ ಪ್ರ॑ಜ॒ನಯ॒-ನ್ಪರೀ॑ಹಿ । ಶು॒ಕ್ರ-ಶ್ಶು॒ಕ್ರಶೋ॑ಚಿಷಾ ॥ ಸ್ತು॒ತೋ॑-ಽಸಿ॒ ಜನ॑ಧಾಃ । ದೇ॒ವಾಸ್ತ್ವಾ॑ ಮನ್ಥಿ॒ಪಾಃ ಪ್ರಣ॑ಯನ್ತು ॥ ಸು॒ಪ್ರ॒ಜಾಃ ಪ್ರ॒ಜಾಃ ಪ್ರ॑ಜ॒ನಯ॒-ನ್ಪರೀ॑ಹಿ । ಮ॒ನ್ಥೀ ಮ॒ನ್ಥಿಶೋ॑ಚಿಷಾ ॥ಸ॒ಜ॒ಙ್ಗ್ಮಾ॒ನೌ ದಿ॒ವ ಆ ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾ-ಽಽಯುಃ॑ । ಸನ್ಧ॑ತ್ತ॒-ನ್ತನ್ಮೇ॑ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಪ್ರಾ॒ಣಗ್ಂ ಸನ್ಧ॑ತ್ತ॒-ನ್ತ-ಮ್ಮೇ॑ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಅ॒ಪಾ॒ನಗ್ಂ ಸನ್ಧ॑ತ್ತ॒-ನ್ತ-ಮ್ಮೇ॑ ಜಿನ್ವತಮ್ ॥ 2 ॥
ವ್ಯಾ॒ನಗ್ಂ ಸನ್ಧ॑ತ್ತ॒-ನ್ತ-ಮ್ಮೇ॑ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಚಕ್ಷು॒-ಸ್ಸನ್ಧ॑ತ್ತ॒-ನ್ತನ್ಮೇ॑ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಶ್ರೋತ್ರ॒ಗ್ಂ॒ ಸನ್ಧ॑ತ್ತ॒-ನ್ತನ್ಮೇ॑ ಜಿನ್ವತಮ್ । ಮನ॒-ಸ್ಸನ್ಧ॑ತ್ತ॒-ನ್ತನ್ಮೇ॑ ಜಿನ್ವತಮ್ । ವಾಚ॒ಗ್ಂ॒ ಸನ್ಧ॑ತ್ತ॒-ನ್ತಾ-ಮ್ಮೇ॑ ಜಿನ್ವತಮ್ ॥ ಆಯುಃ॑ ಸ್ಥ॒ ಆಯು॑ರ್ಮೇ ಧತ್ತಮ್ । ಆಯು॑-ರ್ಯ॒ಜ್ಞಾಯ॑ ಧತ್ತಮ್ । ಆಯು॑-ರ್ಯ॒ಜ್ಞಪ॑ತಯೇ ಧತ್ತಮ್ । ಪ್ರಾ॒ಣ-ಸ್ಸ್ಥಃ॑ ಪ್ರಾ॒ಣ-ಮ್ಮೇ॑ ಧತ್ತಮ್ । ಪ್ರಾ॒ಣಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞಾಯ॑ ಧತ್ತಮ್ ॥ 3 ॥
ಪ್ರಾ॒ಣಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞಪ॑ತಯೇ ಧತ್ತಮ್ । ಚಕ್ಷುಃ॑ ಸ್ಥ॒ಶ್ಚಕ್ಷು॑ರ್ಮೇ ಧತ್ತಮ್ । ಚಕ್ಷು॑-ರ್ಯ॒ಜ್ಞಾಯ॑ ಧತ್ತಮ್ । ಚಕ್ಷು॑-ರ್ಯ॒ಜ್ಞಪ॑ತಯೇ ಧತ್ತಮ್ । ಶ್ರೋತ್ರಗ್ಗ್॑ ಸ್ಥ॒-ಶ್ಶ್ರೋತ್ರ॑-ಮ್ಮೇ ಧತ್ತಮ್ । ಶ್ರೋತ್ರಂ॑-ಯಁ॒ಜ್ಞಾಯ॑ ಧತ್ತಮ್ । ಶ್ರೋತ್ರಂ॑-ಯಁ॒ಜ್ಞಪ॑ತಯೇ ಧತ್ತಮ್ । ತೌ ದೇ॑ವೌ ಶುಕ್ರಾಮನ್ಥಿನೌ ।ಕ॒ಲ್ಪಯ॑ತ॒-ನ್ದೈವೀ॒ರ್ವಿಶಃ॑ । ಕ॒ಲ್ಪಯ॑ತ॒-ಮ್ಮಾನು॑ಷೀಃ ॥ 4 ॥
ಇಷ॒-ಮೂರ್ಜ॑ಮ॒ಸ್ಮಾಸು॑ ಧತ್ತಮ್ । ಪ್ರಾ॒ಣಾ-ನ್ಪ॒ಶುಷು॑ । ಪ್ರ॒ಜಾ-ಮ್ಮಯಿ॑ ಚ॒ ಯಜ॑ಮಾನೇ ಚ ॥ ನಿರ॑ಸ್ತ॒-ಶ್ಶಣ್ಡಃ॑ । ನಿರ॑ಸ್ತೋ॒ ಮರ್ಕಃ॑ ॥ ಅಪ॑ನುತ್ತೌ॒ ಶಣ್ಡಾ॒ಮರ್ಕೌ॑ ಸ॒ಹಾಮುನಾ᳚ ॥ ಶು॒ಕ್ರಸ್ಯ॑ ಸ॒ಮಿದ॑ಸಿ । ಮ॒ನ್ಥಿನಃ॑ ಸ॒ಮಿದ॑ಸಿ ॥ ಸ ಪ್ರ॑ಥ॒ಮ-ಸ್ಸಙ್ಕೃ॑ತಿ-ರ್ವಿ॒ಶ್ವಕ॑ರ್ಮಾ । ಸ ಪ್ರ॑ಥ॒ಮೋ ಮಿ॒ತ್ರೋ ವರು॑ಣೋ ಅ॒ಗ್ನಿಃ । ಸ ಪ್ರ॑ಥ॒ಮೋ ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿ॑ಶ್ಚಿಕಿ॒ತ್ವಾನ್ । ತಸ್ಮಾ॒ ಇನ್ದ್ರಾ॑ಯ ಸು॒ತಮಾಜು॑ಹೋಮಿ ॥ 5 ॥
(ನ॒ಯ॒ - ನ್ತ್ವ॒ಪಾ॒ನಗ್ಂ ಸನ್ಧ॑ತ್ತಂ॒ ತ-ಮ್ಮೇ॑ ಜಿನ್ವತಂ - ಪ್ರಾ॒ಣಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞಾಯ॑ ಧತ್ತಂ॒ - ಮಾನು॑ಷೀ--ರ್ ಅ॒ಗ್ನಿ-ರ್ದ್ವೇ ಚ॑) (ಅ. 1)
ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಕ್ಷ॒ತ್ರ-ನ್ತತ್ । ಇಷ॒ಮೂರ್ಜಗ್ಂ॑ ರ॒ಯಿ-ಮ್ಪುಷ್ಟಿ॑-ಮ್ಪ್ರ॒ಜಾ-ನ್ತಾಮ್ । ಪ॒ಶು-ನ್ತಾನ್ । ಸನ್ಧ॑ತ್ತ॒-ನ್ತತ್ । ಪ್ರಾ॒ಣಮ॑ಪಾ॒ನಂ-ವ್ಯಾಁ॒ನ-ನ್ತಮ್ । ಚಕ್ಷು॒-ಶ್ಶ್ರೋತ್ರ॒-ಮ್ಮನ॒ಸ್ತತ್ । ವಾಚ॒-ನ್ತಾಮ್ । ಇ॒ಷಾದಿ॒ಪಞ್ಚ॑ಕೇ॒ ವಾಚ॒-ನ್ತಾ-ಮ್ಮೇ᳚ । ಪ॒ಶೂ-ನ್ಥ್ಸನ್ಧ॑ತ್ತ॒-ನ್ತಾನ್ಮೇ᳚ । ಪ್ರಾ॒ಣಾದಿ॒ತ್ರಿತ॑ಯೇ॒ ತ-ಮ್ಮೇ᳚ । ಅ॒ನ್ಯತ್ರ॒ ತನ್ಮೇ᳚ । )
ಕೃತ್ತಿ॑ಕಾ-ಸ್ವ॒ಗ್ನಿ-ಮಾದ॑ಧೀತ । ಏ॒ತದ್ವಾ ಅ॒ಗ್ನೇ-ರ್ನಕ್ಷ॑ತ್ರಮ್ । ಯ-ತ್ಕೃತ್ತಿ॑ಕಾಃ । ಸ್ವಾಯಾ॑ಮೇ॒ವೈನ॑-ನ್ದೇ॒ವತಾ॑ಯಾಮಾ॒ಧಾಯ॑ । ಬ್ರ॒ಹ್ಮ॒ವ॒ರ್ಚ॒ಸೀ ಭ॑ವತಿ ॥ ಮುಖಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ತನ್ನಕ್ಷ॑ತ್ರಾಣಾಮ್ । ಯ-ತ್ಕೃತ್ತಿ॑ಕಾಃ । ಯಃ ಕೃತ್ತಿ॑ಕಾ-ಸ್ವ॒ಗ್ನಿ-ಮಾ॑ಧ॒ತ್ತೇ । ಮುಖ್ಯ॑ ಏ॒ವ ಭ॑ವತಿ ॥ ಅಥೋ॒ ಖಲು॑ ॥ 6 ॥
ಅ॒ಗ್ನಿ॒-ನ॒ಕ್ಷ॒ತ್ರಮಿತ್ಯ-ಪ॑ಚಾಯನ್ತಿ । ಗೃ॒ಹಾನಃಅ॒ ದಾಹು॑ಕೋ ಭವತಿ ॥ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತೀ ರೋಹಿ॒ಣ್ಯಾ-ಮ॒ಗ್ನಿ-ಮ॑ಸೃಜತ । ತ-ನ್ದೇ॒ವಾ ರೋ॑ಹಿ॒ಣ್ಯಾ-ಮಾದ॑ಧತ । ತತೋ॒ ವೈ ತೇ ಸರ್ವಾ॒-ನ್ರೋಹಾ॑ನರೋಹನ್ನ್ । ತ-ದ್ರೋ॑ಹಿ॒ಣ್ಯೈ ರೋ॑ಹಿಣಿ॒ತ್ವಮ್ । ಯೋ ರೋ॑ಹಿ॒ಣ್ಯಾ-ಮ॒ಗ್ನಿಮಾ॑ಧ॒ತ್ತೇ । ಋ॒ಧ್ನೋತ್ಯೇ॒ವ । ಸರ್ವಾ॒-ನ್ರೋಹಾ᳚ನ್-ರೋಹತಿ ॥ ದೇ॒ವಾ ವೈ ಭ॒ದ್ರಾ-ಸ್ಸನ್ತೋ॒-ಽಗ್ನಿ-ಮಾಧಿ॑ಥ್ಸನ್ತ ॥ 7 ॥
ತೇಷಾ॒ಮನಾ॑ಹಿತೋ॒ ಽಗ್ನಿರಾಸೀ᳚ತ್ । ಅಥೈ᳚ಭ್ಯೋ ವಾ॒ಮಂ-ವಁಸ್ವಪಾ᳚ಕ್ರಾಮತ್ । ತೇ ಪುನ॑ರ್ವಸ್ವೋ॒ರಾದ॑ಧತ । ತತೋ॒ ವೈ ತಾನ್ ವಾ॒ಮಂ-ವಁಸೂ॒ಪಾವ॑ರ್ತತ । ಯಃ ಪು॒ರಾ ಭ॒ದ್ರ-ಸ್ಸಮ್ಪಾಪೀ॑ಯಾ॒-ನ್ಥ್ಸ್ಯಾತ್ । ಸ ಪುನ॑ರ್ವಸ್ವೋ-ರ॒ಗ್ನಿ-ಮಾದ॑ಧೀತ । ಪುನ॑ರೇ॒ವೈನಂ॑-ವಾಁ॒ಮಂ-ವಁಸೂ॒ಪಾವ॑ರ್ತತೇ । ಭ॒ದ್ರೋ ಭ॑ವತಿ ॥ ಯಃ ಕಾ॒ಮಯೇ॑ತ॒ ದಾನ॑ಕಾಮಾ ಮೇ ಪ್ರ॒ಜಾ-ಸ್ಸ್ಯು॒ರಿತಿ॑ । ಸ ಪೂರ್ವ॑ಯೋಃ॒ ಫಲ್ಗು॑ನ್ಯೋ-ರ॒ಗ್ನಿ-ಮಾದ॑ಧೀತ ॥ 8 ॥
ಅ॒ರ್ಯ॒ಮ್ಣೋ ವಾ ಏ॒ತನ್ನಕ್ಷ॑ತ್ರಮ್ । ಯತ್ಪೂರ್ವೇ॒ ಫಲ್ಗು॑ನೀ । ಅ॒ರ್ಯ॒ಮೇತಿ॒ ತಮಾ॑ಹು॒ರ್ಯೋ ದದಾ॑ತಿ । ದಾನ॑ಕಾಮಾ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರ॒ಜಾ ಭ॑ವನ್ತಿ ॥ ಯಃ ಕಾ॒ಮಯೇ॑ತ ಭ॒ಗೀ ಸ್ಯಾ॒ಮಿತಿ॑ । ಸ ಉತ್ತ॑ರಯೋಃ॒ ಫಲ್ಗು॑ನ್ಯೋ-ರ॒ಗ್ನಿಮಾದ॑ಧೀತ । ಭಗ॑ಸ್ಯ॒ ವಾ ಏ॒ತನ್ನಕ್ಷ॑ತ್ರಮ್ । ಯದುತ್ತ॑ರೇ॒ ಫಲ್ಗು॑ನೀ । ಭ॒ಗ್ಯೇ॑ವ ಭ॑ವತಿ ॥ ಕಾ॒ಲ॒ಕ॒ಞ್ಜಾ ವೈ ನಾಮಾಸು॑ರಾ ಆಸನ್ನ್ ॥ 9 ॥
ತೇ ಸು॑ವ॒ರ್ಗಾಯ॑ ಲೋ॒ಕಾಯಾ॒ಗ್ನಿ-ಮ॑ಚಿನ್ವತ । ಪುರು॑ಷ॒ ಇಷ್ಟ॑ಕಾ॒-ಮುಪಾ॑ದಧಾ॒ತ್-ಪುರು॑ಷ॒ ಇಷ್ಟ॑ಕಾಮ್ । ಸ ಇನ್ದ್ರೋ᳚ ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣೋ ಬ್ರುವಾ॑ಣ॒ ಇಷ್ಟ॑ಕಾ॒ಮುಪಾ॑ಧತ್ತ । ಏ॒ಷಾ ಮೇ॑ ಚಿ॒ತ್ರಾ ನಾಮೇತಿ॑ । ತೇ ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮಾಪ್ರಾರೋ॑ಹನ್ನ್ । ಸ ಇನ್ದ್ರ॒ ಇಷ್ಟ॑ಕಾ॒ಮಾವೃ॑ಹತ್ । ತೇ-ಽವಾ॑ಕೀರ್ಯನ್ತ । ಯೇ॑-ಽವಾಕೀ᳚ರ್ಯನ್ತ । ತ ಊರ್ಣಾ॒ವಭ॑ಯೋ-ಽಭವನ್ನ್ । ದ್ವಾವುದ॑ಪತತಾಮ್ ॥ 10 ॥
ತೌ ದಿ॒ವ್ಯೌ ಶ್ವಾನಾ॑ವಭವತಾಮ್ । ಯೋ ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯವಾ॒-ನ್ಥ್ಸ್ಯಾತ್ । ಸ ಚಿ॒ತ್ರಾಯಾ॑-ಮ॒ಗ್ನಿ-ಮಾದ॑ಧೀತ । ಅ॒ವ॒ಕೀರ್ಯೈ॒ವ ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಾನ್ । ಓಜೋ॒ ಬಲ॑ಮಿನ್ದ್ರಿ॒ಯಂ-ವೀಁ॒ರ್ಯ॑ಮಾ॒ತ್ಮನ್-ಧ॑ತ್ತೇ ॥ ವ॒ಸನ್ತಾ᳚ ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣೋ᳚ ಽಗ್ನಿಮಾದ॑ಧೀತ । ವ॒ಸ॒ನ್ತೋ ವೈ ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣಸ್ಯ॒ರ್ತುಃ । ಸ್ವ ಏ॒ವೈನ॑-ಮೃ॒ತಾವಾ॒ಧಾಯ॑ । ಬ್ರ॒ಹ್ಮ॒ವ॒ರ್ಚ॒ಸೀ ಭ॑ವತಿ । ಮುಖಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ತದೃ॑ತೂ॒ನಾಮ್ ॥ 11 ॥
ಯ-ದ್ವ॑ಸ॒ನ್ತಃ । ಯೋ ವ॒ಸನ್ತಾ॒-ಽಗ್ನಿಮಾ॑ಧ॒ತ್ತೇ । ಮುಖ್ಯ॑ ಏ॒ವ ಭ॑ವತಿ । ಅಥೋ॒ ಯೋನಿ॑ಮನ್ತಮೇ॒ವೈನ॒-ಮ್ಪ್ರಜಾ॑ತ॒ಮಾಧ॑ತ್ತೇ । ಗ್ರೀ॒ಷ್ಮೇ ರಾ॑ಜ॒ನ್ಯ॑ ಆದ॑ಧೀತ । ಗ್ರೀ॒ಷ್ಮೋ ವೈ ರಾ॑ಜ॒ನ್ಯ॑ಸ್ಯ॒ರ್ತುಃ । ಸ್ವ ಏ॒ವೈನ॑ಮೃ॒ತಾವಾ॒ಧಾಯ॑ । ಇ॒ನ್ದ್ರಿ॒ಯಾ॒ವೀ ಭ॑ವತಿ । ಶ॒ರದಿ॒ ವೈಶ್ಯ॒ ಆದ॑ಧೀತ । ಶ॒ರದ್ವೈ ವೈಶ್ಯ॑ಸ್ಯ॒ರ್ತುಃ ॥ 12 ॥
ಸ್ವ ಏ॒ವೈನ॑ಮೃ॒ತಾವಾ॒ಧಾಯ॑ । ಪ॒ಶು॒ಮಾ-ನ್ಭ॑ವತಿ ॥ ನ ಪೂರ್ವ॑ಯೋಃ॒ ಫಲ್ಗು॑ನ್ಯೋ-ರ॒ಗ್ನಿಮಾದ॑ಧೀತ । ಏ॒ಷಾ ವೈ ಜ॑ಘ॒ನ್ಯಾ॑ ರಾತ್ರಿಃ॑ ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರಸ್ಯ॑ । ಯತ್ಪೂರ್ವೇ॒ ಫಲ್ಗು॑ನೀ । ಪೃ॒ಷ್ಟಿ॒ತ ಏ॒ವ ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರಸ್ಯಾ॒-ಗ್ನಿಮಾ॒ಧಾಯ॑ । ಪಾಪೀ॑ಯಾನ್-ಭವತಿ । ಉತ್ತ॑ರಯೋ॒ರಾದ॑ಧೀತ । ಏ॒ಷಾ ವೈ ಪ್ರ॑ಥ॒ಮಾ ರಾತ್ರಿಃ॑ ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರಸ್ಯ॑ । ಯದುತ್ತ॑ರೇ॒ ಫಲ್ಗು॑ನೀ । ಮು॒ಖ॒ತ ಏ॒ವ ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರಸ್ಯಾ॒-ಗ್ನಿಮಾ॒ಧಾಯ॑ । ವಸೀ॑ಯಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ ಅಥೋ॒ ಖಲು॑ । ಯ॒ದೈವೈನಂ॑-ಯಁ॒ಜ್ಞ ಉ॑ಪ॒ನಮೇ᳚ತ್ । ಅಥಾದ॑ಧೀತ । ಸೈವಾಸ್ಯರ್ಧಿಃ॑ ॥ 13 ॥
(ಖಲ್ವಾ॑ - ಧಿಥ್ಸನ್ತ॒ - ಫಲ್ಗು॑ನ್ಯೋರ॒ಗ್ನಿಮಾದ॑ಧೀತಾ - ಸನ್ - ನಪತತಾ - ಮತೂ॒ನಾಂ - ಁವೈಶ್ಯ॑ಸ್ಯ॒ರ್ತು - ರುತ್ತ॑ರೇ॒ ಫಲ್ಗು॑ನೀ॒ ಷಟ್ ಚ॑) (ಅ. 2)
ಉದ್ಧ॑ನ್ತಿ । ಯದೇ॒ವಾಸ್ಯಾ॑ ಅಮೇ॒ದ್ಧ್ಯಮ್ । ತದಪ॑ ಹನ್ತಿ ॥ ಅ॒ಪೋ-ಽವೋ᳚ಕ್ಷತಿ॒ ಶಾನ್ತ್ಯೈ᳚ ॥ ಸಿಕ॑ತಾ॒ ನಿವ॑ಪತಿ । ಏ॒ತದ್ವಾ ಅ॒ಗ್ನೇ-ರ್ವೈ᳚ಶ್ವಾನ॒ರಸ್ಯ॑ ರೂ॒ಪಮ್ । ರೂ॒ಪೇಣೈ॒ವ ವೈ᳚ಶ್ವಾನ॒ರಮವ॑-ರುನ್ಧೇ ॥ ಊಷಾ॒-ನ್ನಿವ॑ಪತಿ । ಪುಷ್ಟಿ॒ರ್ವಾ ಏ॒ಷಾ ಪ್ರ॒ಜನ॑ನಮ್ । ಯದೂಷಾಃ᳚ ॥ 14 ॥
ಪುಷ್ಟ್ಯಾ॑ಮೇ॒ವ ಪ್ರ॒ಜನ॑ನೇ॒ ಽಗ್ನಿಮಾಧ॑ತ್ತೇ । ಅಥೋ॑ ಸ॒ಞ್ಜ್ಞಾನ॑ ಏ॒ವ । ಸ॒-ಞ್ಜ್ಞಾನ॒ಗ್ಗ್॒ ಹ್ಯೇ॑ತ-ತ್ಪ॑ಶೂ॒ನಾಮ್ । ಯದೂಷಾಃ᳚ ॥ ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀ ಸ॒ಹಾಸ್ತಾ᳚ಮ್ । ತೇ ವಿ॑ಯ॒ತೀ ಅ॑ಬ್ರೂತಾಮ್ । ಅಸ್ತ್ವೇ॒ವ ನೌ॑ ಸ॒ಹ ಯ॒ಜ್ಞಿಯ॒ಮಿತಿ॑ । ಯದ॒ಮುಷ್ಯಾ॑ ಯ॒ಜ್ಞಿಯ॒ಮಾಸೀ᳚ತ್ । ತದ॒ಸ್ಯಾ-ಮ॑ದಧಾತ್ । ತ ಊಷಾ॑ ಅಭವನ್ನ್ ॥ 15 ॥
ಯದ॒ಸ್ಯಾ ಯ॒ಜ್ಞಿಯ॒ಮಾಸೀ᳚ತ್ । ತದ॒ಮುಷ್ಯಾ॑-ಮದಧಾತ್ । ತದ॒ದಶ್ಚ॒ನ್ದ್ರಮ॑ಸಿ ಕೃ॒ಷ್ಣಮ್ । ಊಷಾ᳚ನ್ನಿ॒ವಪ॑ನ್ನ॒ದೋ ದ್ಧ್ಯಾ॑ಯೇತ್ । ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವ್ಯೋರೇ॒ವ ಯ॒ಜ್ಞಿಯೇ॒-ಽಗ್ನಿಮಾಧ॑ತ್ತೇ ॥ ಅ॒ಗ್ನಿರ್ದೇ॒ವೇಭ್ಯೋ॒ ನಿಲಾ॑ಯತ । ಆ॒ಖೂ ರೂ॒ಪ-ಙ್ಕೃ॒ತ್ವಾ । ಸ ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀ-ಮ್ಪ್ರಾವಿ॑ಶತ್ । ಸ ಊ॒ತೀಃ ಕು॑ರ್ವಾ॒ಣಃ ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀಮನು॒ ಸಮ॑ಚರತ್ । ತದಾ॑ಖುಕರೀ॒ಷ-ಮ॑ಭವತ್ ॥ 16 ॥
ಯದಾ॑ಖುಕರೀ॒ಷಗ್ಂ ಸ॑ಭಾಂ॒ರೋ ಭವ॑ತಿ । ಯದೇ॒ವಾಸ್ಯ॒ ತತ್ರ॒ ನ್ಯ॑ಕ್ತಮ್ । ತದೇ॒ವಾವ॑ರುನ್ಧೇ ॥ ಊರ್ಜಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ತಗ್ಂ ರಸ॑-ಮ್ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾ ಉ॑ಪ॒ದೀಕಾ॒ ಉದ್ದಿ॑ಹನ್ತಿ । ಯ-ದ್ವ॒ಲ್ಮೀಕ᳚ಮ್ । ಯ-ದ್ವ॑ಲ್ಮೀಕವ॒ಪಾ ಸ॑ಭಾಂ॒ರೋ ಭವ॑ತಿ । ಊರ್ಜ॑ಮೇ॒ವ ರಸ॑-ಮ್ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾ ಅವ॑ರುನ್ಧೇ । ಅಥೋ॒ ಶ್ರೋತ್ರ॑ಮೇ॒ವ । ಶ್ರೋತ್ರ॒ಗ್ಗ್॒ ಹ್ಯೇ॑ತ-ತ್ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾಃ । ಯ-ದ್ವ॒ಲ್ಮೀಕಃ॑ ॥ 17 ॥
ಅಬ॑ಧಿರೋ ಭವತಿ । ಯ ಏ॒ವಂ-ವೇಁದ॑ ॥ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ ಪ್ರ॒ಜಾ ಅ॑ಸೃಜತ । ತಾಸಾ॒ಮನ್ನ॒-ಮುಪಾ᳚ಕ್ಷೀಯತ । ತಾಭ್ಯ॒-ಸ್ಸೂದ॒ಮುಪ॒ ಪ್ರಾಭಿ॑ನತ್ । ತತೋ॒ ವೈ ತಾಸಾ॒ಮನ್ನ॒-ನ್ನಾಕ್ಷೀ॑ಯತ । ಯಸ್ಯ॒ ಸೂದಃ॑ ಸಮ್ಭಾ॒ರೋ ಭವ॑ತಿ । ನಾಸ್ಯ॑ ಗೃ॒ಹೇ-ಽನ್ನ॑-ಙ್ಕ್ಷೀಯತೇ ॥ ಆಪೋ॒ ವಾ ಇ॒ದಮಗ್ರೇ॑ ಸಲಿ॒ಲಮಾ॑ಸೀತ್ । ತೇನ॑ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿರಶ್ರಾಮ್ಯತ್ ॥ 18 ॥
ಕ॒ಥಮಿ॒ದಗ್ಗ್ ಸ್ಯಾ॒ದಿತಿ॑ । ಸೋ॑-ಽಪಶ್ಯ-ತ್ಪುಷ್ಕರಪ॒ರ್ಣ-ನ್ತಿಷ್ಠ॑ತ್ । ಸೋ॑-ಽಮನ್ಯತ । ಅಸ್ತಿ॒ ವೈ ತತ್ । ಯಸ್ಮಿ॑-ನ್ನಿ॒ದಮಧಿ॒ ತಿಷ್ಠ॒ತೀತಿ॑ । ಸ ವ॑ರಾ॒ಹೋ ರೂ॒ಪ-ಙ್ಕೃ॒ತ್ವೋಪ॒ನ್ಯ॑ಮಜ್ಜತ್ । ಸ ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀಮ॒ಧ ಆ᳚ರ್ಚ್ಛತ್ । ತಸ್ಯಾ॑ ಉಪ॒ಹತ್ಯೋದ॑ಮಜ್ಜತ್ । ತ-ತ್ಪು॑ಷ್ಕರಪ॒ರ್ಣೇ᳚ ಽಪ್ರಥಯತ್ । ಯದಪ್ರ॑ಥಯತ್ ॥ 19 ॥
ತ-ತ್ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯೈ ಪೃ॑ಥಿವಿ॒ತ್ವಮ್ । ಅಭೂ॒ದ್ವಾ ಇ॒ದಮಿತಿ॑ । ತದ್ಭೂಮ್ಯೈ॑ ಭೂಮಿ॒ತ್ವಮ್ । ತಾ-ನ್ದಿಶೋ-ಽನು॒ ವಾತ॒-ಸ್ಸಮ॑ವಹತ್ । ತಾಗ್ಂ ಶರ್ಕ॑ರಾಭಿರದೃಗ್ಂ ಹತ್ । ಶಂ-ವೈಁ ನೋ॑-ಽಭೂ॒ದಿತಿ॑ । ತಚ್ಛರ್ಕ॑ರಾಣಾಗ್ಂ ಶರ್ಕರ॒ತ್ವಮ್ । ಯ-ದ್ವ॑ರಾ॒ಹವಿ॑ಹತಗ್ಂ ಸಮ್ಭಾ॒ರೋ ಭವ॑ತಿ । ಅ॒ಸ್ಯಾಮೇ॒ವಾ-ಛ॑ಮ್ಬಟ್ಕಾರಮ॒ಗ್ನಿ-ಮಾಧ॑ತ್ತೇ । ಶರ್ಕ॑ರಾ ಭವನ್ತಿ॒ ಧೃತ್ಯೈ᳚ ॥ 20 ॥
ಅಥೋ॑ ಶ॒ತ್ವಾಂಯಁ॑ ॥ ಸರೇ॑ತಾ ಅ॒ಗ್ನಿರಾ॒ಧೇಯ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹುಃ । ಆಪೋ॒ ವರು॑ಣಸ್ಯ॒ ಪತ್ನ॑ಯ ಆಸನ್ನ್ । ತಾ ಅ॒ಗ್ನಿರ॒ಭ್ಯ॑ದ್ಧ್ಯಾಯತ್ । ತಾ-ಸ್ಸಮ॑ಭವತ್ । ತಸ್ಯ॒ ರೇತಃ॒ ಪರಾ॑-ಽಪತತ್ । ತದ್ಧಿರ॑ಣ್ಯ-ಮಭವತ್ । ಯದ್ಧಿರ॑ಣ್ಯ-ಮು॒ಪಾಸ್ಯ॑ತಿ । ಸರೇ॑ತಸಮೇ॒ವಾಗ್ನಿ-ಮಾಧ॑ತ್ತೇ ॥ ಪುರು॑ಷ॒ ಇನ್ವೈ ಸ್ವಾ-ದ್ರೇತ॑ಸೋ ಬೀಭಥ್ಸತ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹುಃ ॥ 21 ॥
ಉ॒ತ್ತ॒ರ॒ತ ಉಪಾ᳚ಸ್ಯ॒ತ್ಯ-ಬೀ॑ಭಥ್ಸಾಯೈ ॥ ಅತಿ॒ ಪ್ರಯ॑ಚ್ಛತಿ । ಆರ್ತಿ॑ಮೇ॒ವಾತಿ॒ ಪ್ರಯ॑ಚ್ಛತಿ ॥ ಅ॒ಗ್ನಿರ್ದೇ॒ವೇಭ್ಯೋ॒ ನಿಲಾ॑ಯತ । ಅಶ್ವೋ॑ ರೂ॒ಪ-ಙ್ಕೃ॒ತ್ವಾ । ಸೋ᳚-ಽಶ್ವ॒ತ್ಥೇ ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರ-ಮ॑ತಿಷ್ಠತ್ । ತದ॑ಶ್ವ॒ತ್ಥಸ್ಯಾ᳚-ಶ್ವತ್ಥ॒ತ್ವಮ್ । ಯದಾಶ್ವ॑ತ್ಥ-ಸ್ಸಮ್ಭಾ॒ರೋ ಭವ॑ತಿ । ಯದೇ॒ವಾಸ್ಯ॒ ತತ್ರ॒ ನ್ಯ॑ಕ್ತಮ್ । ತದೇ॒ವಾವ॑-ರುನ್ಧೇ ॥ 22 ॥
ದೇ॒ವಾ ವಾ ಊರ್ಜಂ॒-ವ್ಯಁ॑ಭಜನ್ತ । ತತ॑ ಉದು॒ಮ್ಬರ॒ ಉದ॑ತಿಷ್ಠತ್ । ಊರ್ಗ್ವಾ ಉ॑ದು॒ಮ್ಬರಃ॑ । ಯದೌದು॑ಮ್ಬರ-ಸ್ಸಮ್ಭಾ॒ರೋ ಭವ॑ತಿ । ಊರ್ಜ॑ಮೇ॒ವಾವ॑-ರುನ್ಧೇ ॥ ತೃ॒ತೀಯ॑ಸ್ಯಾಮಿ॒ತೋ ದಿ॒ವಿ ಸೋಮ॑ ಆಸೀತ್ । ತ-ಙ್ಗಾ॑ಯ॒ತ್ರ್ಯಾಹ॑ರತ್ । ತಸ್ಯ॑ ಪ॒ರ್ಣಮ॑ಚ್ಛಿದ್ಯತ । ತತ್ಪ॒ರ್ಣೋ॑ ಽಭವತ್ । ತ-ತ್ಪ॒ರ್ಣಸ್ಯ॑ ಪರ್ಣ॒ತ್ವಮ್ ॥ 23 ॥
ಯಸ್ಯ॑ ಪರ್ಣ॒ಮಯಃ॑ ಸಮ್ಭಾ॒ರೋ ಭವ॑ತಿ । ಸೋ॒ಮ॒ಪೀ॒ಥಮೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ ॥ ದೇ॒ವಾ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮ॑ನ್ನವದನ್ತ । ತ-ತ್ಪ॒ರ್ಣ ಉಪಾ॑ಶೃಣೋತ್ । ಸು॒ಶ್ರವಾ॒ ವೈ ನಾಮ॑ । ಯ-ತ್ಪ॑ರ್ಣ॒ಮಯಃ॑ ಸಮ್ಭಾ॒ರೋ ಭವ॑ತಿ । ಬ್ರ॒ಹ್ಮ॒ವ॒ರ್ಚ॒ಸಮೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ ॥ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-ರ॒ಗ್ನಿ-ಮ॑ಸೃಜತ । ಸೋ॑-ಽಬಿಭೇ॒ತ್ಪ್ರ ಮಾ॑ ಧಕ್ಷ್ಯ॒ತೀತಿ॑ । ತಗ್ಂ ಶ॒ಮ್ಯಾ॑-ಽಶಮಯತ್ ॥ 24 ॥
ತಚ್ಛ॒ಮ್ಯೈ॑ ಶಮಿ॒ತ್ವಮ್ । ಯಚ್ಛ॑ಮೀ॒ಮಯಃ॑ ಸಮ್ಭಾ॒ರೋ ಭವ॑ತಿ । ಶಾನ್ತ್ಯಾ॒ ಅಪ್ರ॑ದಾಹಾಯ ॥ ಅ॒ಗ್ನೇ-ಸ್ಸೃ॒ಷ್ಟಸ್ಯ॑ ಯ॒ತಃ । ವಿಕ॑ಙ್ಕತ॒-ಮ್ಭಾ ಆ᳚ರ್ಚ್ಛತ್ । ಯ-ದ್ವೈಕ॑ಙ್ಕತ-ಸ್ಸಮ್ಭಾ॒ರೋ ಭವ॑ತಿ । ಭಾ ಏ॒ವಾವ॑ರುನ್ಧೇ ॥ ಸಹೃ॑ದಯೋ॒ ಽಗ್ನಿರಾ॒ಧೇಯ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹುಃ । ಮ॒ರುತೋ॒-ಽದ್ಭಿರ॒ಗ್ನಿ-ಮ॑ತಮಯನ್ನ್ । ತಸ್ಯ॑ ತಾ॒ನ್ತಸ್ಯ॒ ಹೃದ॑ಯ॒ಮಾಚ್ಛಿ॑ನ್ದನ್ನ್ । ಸಾ-ಽಶನಿ॑ರಭವತ್ । ಯದ॒ಶನಿ॑ಹತಸ್ಯ ವೃ॒ಕ್ಷಸ್ಯ॑ ಸಮ್ಭಾ॒ರೋ ಭವ॑ತಿ ।ಸಹೃ॑ದಯ-ಮೇ॒ವಾಗ್ನಿ-ಮಾಧ॑ತ್ತೇ ॥ 25 ॥
(ಊಷಾ॑ - ಅಭವನ್ - ನಭವ-ದ್- ವ॒ಲ್ಮೀಕ್ರೋ᳚ - ಽಶ್ರಾಮ್ಯ॒ - ದಪ್ರ॑ಥಯ॒ - ದ್ಧೃತ್ಯೈ॑ - ಬೀಭಥ್ಸತ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹು - ರುನ್ಧೇ - ಪರ್ಣ॒ತ್ವ - ಮ॑ಶಮಯದ - ಚ್ಛಿನ್ದ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ತ್ರೀಣಿ॑ ಚ) (ಅ. 3)
ದ್ವಾ॒ದ॒ಶಸು॑ ವಿಕ್ರಾ॒ಮೇಷ್ವ॒ಗ್ನಿಮಾದ॑ಧೀತ । ದ್ವಾದ॑ಶ॒ ಮಾಸಾ᳚-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರಃ । ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರಾ-ದೇ॒ವೈನ॑-ಮವ॒ರುದ್ಧ್ಯಾ-ಧ॑ತ್ತೇ ॥ ಯ-ದ್ದ್ವಾ॑ದ॒ಶಸು॑ ವಿಕ್ರಾ॒ಮೇ-ಷ್ವಾ॒ದಧೀ॑ತ । ಪರಿ॑ಮಿತ॒ಮವ॑ರುನ್ಧೀತ । ಚಕ್ಷು॑-ರ್ನಿಮಿತ॒ ಆದ॑ಧೀತ । ಇಯ॒-ದ್ದ್ವಾದ॑ಶ ವಿಕ್ರಾ॒ಮಾ(3) ಇತಿ॑ । ಪರಿ॑ಮಿತ-ಞ್ಚೈ॒ವಾಪ॑ರಿಮಿತ॒-ಞ್ಚಾವ॑ರುನ್ಧೇ ॥ ಅನೃ॑ತಂ॒-ವೈಁ ವಾ॒ಚಾ ವ॑ದತಿ । ಅನೃ॑ತ॒-ಮ್ಮನ॑ಸಾ ದ್ಧ್ಯಾಯತಿ ॥ 26 ॥
ಚಕ್ಷು॒-ರ್ವೈ ಸ॒ತ್ಯಮ್ । ಅದ್ರಾ(3)ಗಿತ್ಯಾ॑ಹ । ಅದ॑ರ್ಶ॒ಮಿತಿ॑ । ತ-ಥ್ಸ॒ತ್ಯಮ್ । ಯಶ್ಚಕ್ಷು॑-ರ್ನಿಮಿತೇ॒-ಽಗ್ನಿ-ಮಾ॑ಧ॒ತ್ತೇ । ಸ॒ತ್ಯ ಏ॒ವೈನ॒-ಮಾಧ॑ತ್ತೇ ॥ ತಸ್ಮಾ॒ದಾಹಿ॑ತಾಗ್ನಿ॒ರ್ನಾನೃ॑ತಂ-ವಁದೇತ್ । ನಾಸ್ಯ॑ ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣೋ-ಽನಾ᳚ಶ್ವಾ-ನ್ಗೃ॒ಹೇ ವ॑ಸೇತ್ । ಸ॒ತ್ಯೇ ಹ್ಯ॑ಸ್ಯಾ॒ಗ್ನಿರಾಹಿ॑ತಃ ॥ ಆ॒ಗ್ನೇ॒ಯೀ ವೈ ರಾತ್ರಿಃ॑ ॥ 27 ॥
ಆ॒ಗ್ನೇ॒ಯಾಃ ಪ॒ಶವಃ॑ । ಐ॒ನ್ದ್ರಮಹಃ॑ । ನಕ್ತ॒-ಙ್ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ॒-ಮಾದ॑ಧಾತಿ । ಪ॒ಶೂನೇ॒ವಾವ॑-ರುನ್ಧೇ । ದಿವಾ॑-ಽಽಹವ॒ನೀಯ᳚ಮ್ । ಇ॒ನ್ದ್ರಿ॒ಯಮೇ॒ವಾ-ವ॑ರುನ್ಧೇ ॥ ಅ॒ರ್ಧೋದಿ॑ತೇ॒ ಸೂರ್ಯ॑ ಆಹವ॒ನೀಯ॒-ಮಾದ॑ಧಾತಿ । ಏ॒ತಸ್ಮಿ॒ನ್ ವೈ ಲೋ॒ಕೇ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ ಪ್ರ॒ಜಾ ಅ॑ಸೃಜತ । ಪ್ರ॒ಜಾ ಏ॒ವ ತ-ದ್ಯಜ॑ಮಾನ-ಸ್ಸೃಜತೇ । ಅಥೋ॑ ಭೂ॒ತ-ಞ್ಚೈ॒ವ ಭ॑ವಿ॒ಷ್ಯಚ್ಚಾ-ವ॑ರುನ್ಧೇ ॥ 28 ॥
ಇಡಾ॒ ವೈ ಮಾ॑ನ॒ವೀ ಯ॑ಜ್ಞಾನೂಕಾ॒ಶಿನ್ಯಾ॑ಸೀತ್ । ಸಾ-ಽಶೃ॑ಣೋತ್ । ಅಸು॑ರಾ ಅ॒ಗ್ನಿಮಾದ॑ಧತ॒ ಇತಿ॑ । ತದ॑ಗಚ್ಛತ್ । ತ ಆ॑ಹವ॒ನೀಯ॒ಮಗ್ರ॒ ಆದ॑ಧತ । ಅಥ॒ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯಮ್ । ಅಥಾ᳚-ನ್ವಾಹಾರ್ಯ॒-ಪಚ॑ನಮ್ । ಸಾ ಽಬ್ರ॑ವೀತ್ । ಪ್ರ॒ತೀಚ್ಯೇ॑ಷಾ॒ಗ್॒ ಶ್ರೀರ॑ಗಾತ್ । ಭ॒ದ್ರಾ ಭೂ॒ತ್ವಾ ಪರಾ॑ಭವಿಷ್ಯ॒ನ್ತೀತಿ॑ ॥ 29 ॥
ಯಸ್ಯೈ॒ವ-ಮ॒ಗ್ನಿರಾ॑ಧೀ॒ಯತೇ᳚ । ಪ್ರ॒ತೀಚ್ಯ॑ಸ್ಯ॒ ಶ್ರೀರೇ॑ತಿ । ಭ॒ದ್ರೋ ಭೂ॒ತ್ವಾ ಪರಾ॑ಭವತಿ ॥ ಸಾ-ಽಶೃ॑ಣೋತ್ । ದೇ॒ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿ-ಮಾದ॑ಧತ॒ ಇತಿ॑ । ತದ॑ಗಚ್ಛತ್ । ತೇ᳚-ಽನ್ವಾಹಾರ್ಯ॒-ಪಚ॑ನ॒ಮಗ್ರ॒ ಆದ॑ಧತ । ಅಥ॒ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯಮ್ । ಅಥಾ॑ಹವ॒ನೀಯ᳚ಮ್ । ಸಾ-ಽಬ್ರ॑ವೀತ್ ॥ 30 ॥
ಪ್ರಾಚ್ಯೇ॑ಷಾ॒ಗ್॒ ಶ್ರೀರ॑ಗಾತ್ । ಭ॒ದ್ರಾ ಭೂ॒ತ್ವಾ ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮೇ᳚ಷ್ಯನ್ತಿ । ಪ್ರ॒ಜಾ-ನ್ತು ನ ವೇ᳚ಥ್ಸ್ಯನ್ತ॒ ಇತಿ॑ । ಯಸ್ಯೈ॒ವಮ॒ಗ್ನಿ-ರಾ॑ಧೀ॒ಯತೇ᳚ । ಪ್ರಾಚ್ಯ॑ಸ್ಯ॒ ಶ್ರೀರೇ॑ತಿ । ಭ॒ದ್ರೋ ಭೂ॒ತ್ವಾ ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮೇ॑ತಿ । ಪ್ರ॒ಜಾ-ನ್ತು ನ ವಿ॑ನ್ದತೇ ॥ ಸಾ-ಽಬ್ರ॑ವೀ॒ದಿಡಾ॒ ಮನು᳚ಮ್ । ತಥಾ॒ ವಾ ಅ॒ಹ-ನ್ತವಾ॒ಗ್ನಿ-ಮಾಧಾ᳚ಸ್ಯಾಮಿ । ಯಥಾ॒ ಪ್ರ ಪ್ರ॒ಜಯಾ॑ ಪ॒ಶುಭಿ॑-ರ್ಮಿಥು॒ನೈ-ರ್ಜ॑ನಿ॒ಷ್ಯಸೇ᳚ ॥ 31 ॥
ಪ್ರತ್ಯ॒ಸ್ಮಿನ್ ಁಲೋ॒ಕೇ ಸ್ಥಾ॒ಸ್ಯಸಿ॑ । ಅ॒ಭಿ ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕ-ಞ್ಜೇ॒ಷ್ಯಸೀತಿ॑ । ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ॒ಮಗ್ರ॒ ಆದ॑ಧಾತ್ । ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯಂ॒-ವಾಁ ಅನು॑ ಪ್ರ॒ಜಾಃ ಪ॒ಶವಃ॒ ಪ್ರಜಾ॑ಯನ್ತೇ । ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯೇನೈ॒ವಾಸ್ಮೈ᳚ ಪ್ರ॒ಜಾ-ಮ್ಪ॒ಶೂ-ನ್ಪ್ರಾಜ॑ನಯತ್ । ಅಥಾ᳚-ನ್ವಾಹಾರ್ಯ॒-ಪಚ॑ನಮ್ । ತಿ॒ರ್ಯಙ್ಙ್॑ವ॒ ವಾ ಅ॒ಯಂ-ಲೋಁ॒ಕಃ । ಅ॒ಸ್ಮಿನ್ನೇ॒ವ ತೇನ॑ ಲೋ॒ಕೇ ಪ್ರತ್ಯ॑ತಿಷ್ಠತ್ । ಅಥಾ॑ಹವ॒ನೀಯ᳚ಮ್ । ತೇನೈ॒ವ ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕ-ಮ॒ಭ್ಯ॑ಜಯತ್ ॥ 32 ॥
ಯಸ್ಯೈ॒ವಮ॒ಗ್ನಿ-ರಾ॑ಧೀ॒ಯತೇ᳚ । ಪ್ರ ಪ್ರ॒ಜಯಾ॑ ಪ॒ಶುಭಿ॑-ರ್ಮಿಥು॒ನೈ-ರ್ಜಾ॑ಯತೇ । ಪ್ರತ್ಯ॒ಸ್ಮಿನ್ ಁಲೋ॒ಕೇ ತಿ॑ಷ್ಠತಿ । ಅ॒ಭಿ ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕ-ಞ್ಜ॑ಯತಿ ॥ ಯಸ್ಯ॒ ವಾ ಅಯ॑ಥಾದೇವತಮ॒ಗ್ನಿ-ರಾ॑ಧೀ॒ಯತೇ᳚ । ಆ ದೇ॒ವತಾ᳚ಭ್ಯೋ ವೃಶ್ಚ್ಯತೇ । ಪಾಪೀ॑ಯಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯಸ್ಯ॑ ಯಥಾ ದೇವ॒ತಮ್ । ನ ದೇ॒ವತಾ᳚ಭ್ಯ॒ ಆವೃ॑ಶ್ಚ್ಯತೇ । ವಸೀ॑ಯಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ 33 ॥
ಭೃಗೂ॑ಣಾ॒-ನ್ತ್ವಾ-ಽಙ್ಗಿ॑ರಸಾಂ-ವ್ರಁತಪತೇ ವ್ರ॒ತೇನಾ-ದ॑ಧಾ॒ಮೀತಿ॑ ಭೃಗ್ವಙ್ಗಿ॒ರಸಾ॒ಮಾದ॑ದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯಾನಾ᳚-ನ್ತ್ವಾ ದೇ॒ವಾನಾಂ᳚-ವ್ರಁತಪತೇ ವ್ರ॒ತೇನಾದ॑ಧಾ॒ಮೀತ್ಯ॒ನ್ಯಾಸಾ॒-ಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮ॑ಣೀನಾ-ಮ್ಪ್ರ॒ಜಾನಾ᳚ಮ್ । ವರು॑ಣಸ್ಯ ತ್ವಾ॒ ರಾಜ್ಞೋ᳚ ವ್ರತಪತೇ ವ್ರ॒ತೇನಾದ॑ಧಾ॒ಮೀತಿ॒ ರಾಜ್ಞಃ॑ । ಇನ್ದ್ರ॑ಸ್ಯ ತ್ವೇನ್ದ್ರಿ॒ಯೇಣ॑ ವ್ರತಪತೇ ವ್ರ॒ತೇನಾದ॑ಧಾ॒ಮೀತಿ॑ ರಾಜ॒ನ್ಯ॑ಸ್ಯ । ಮನೋ᳚ಸ್ತ್ವಾ ಗ್ರಾಮ॒ಣ್ಯೋ᳚ ವ್ರತಪತೇ ವ್ರ॒ತೇನಾದ॑ಧಾ॒ಮೀತಿ॒ ವೈಶ್ಯ॑ಸ್ಯ । ಋ॒ಭೂ॒ಣಾ-ನ್ತ್ವಾ॑ ದೇ॒ವಾನಾಂ᳚-ವ್ರಁತಪತೇ ವ್ರ॒ತೇನಾದ॑ಧಾ॒ಮೀತಿ॑ ರಥಕಾ॒ರಸ್ಯ॑ । ಯ॒ಥಾ॒ ದೇ॒ವ॒ತಮ॒ಗ್ನಿ-ರಾಧೀ॑ಯತೇ । ನ ದೇ॒ವತಾ᳚ಭ್ಯ॒ ಆ ವೃ॑ಶ್ಚ್ಯತೇ । ವಸೀ॑ಯಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ 34 ॥
(ಧ್ಯಾ॒ಯ॒ತಿ॒ - ವೈ ರಾತ್ರಿ॒ - ಶ್ಚಾವ॑ರುನ್ಧೇ - ಭವಿಷ್ಯ॒ನ್ತೀತ್ಯ॑ - ಬ್ರವೀ - ಜ್ಜನಿ॒ಷ್ಯಸೇ॑ - ಽಜಯ॒-ದ್- ವಸೀ॑ಯಾ-ನ್ಭವತಿ॒ - ನವ॑ ಚ) (ಅ. 4)
ಅನುವಾಕಂ 5 - ತತ್ರ ಪವಮಾನಹಬೀಂಷಿ
ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-ರ್ವಾ॒ಚ-ಸ್ಸ॒ತ್ಯ-ಮ॑ಪಶ್ಯತ್ । ತೇನಾ॒ಗ್ನಿಮಾಧ॑ತ್ತ । ತೇನ॒ ವೈ ಸ ಆ᳚ರ್ಧ್ನೋತ್ । ಭೂರ್ಭುವ॒-ಸ್ಸುವ॒ರಿತ್ಯಾ॑ಹ । ಏ॒ತದ್ವೈ ವಾ॒ಚ-ಸ್ಸ॒ತ್ಯಮ್ । ಯ ಏ॒ತೇನಾ॒ಗ್ನಿ-ಮಾ॑ಧ॒ತ್ತೇ । ಋ॒ದ್ಧ್ನೋತ್ಯೇ॒ವ । ಅಥೋ॑ ಸ॒ತ್ಯಪ್ರಾ॑ಶೂರೇ॒ವ ಭ॑ವತಿ । ಅಥೋ॒ ಯ ಏ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾನ॑ಭಿ॒ಚರ॑ತಿ । ಸ್ತೃ॒ಣು॒ತ ಏ॒ವೈನ᳚ಮ್ ॥ 35 ॥
ಭೂರಿತ್ಯಾ॑ಹ । ಪ್ರ॒ಜಾ ಏ॒ವ ತ-ದ್ಯಜ॑ಮಾನ-ಸ್ಸೃಜತೇ । ಭುವ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹ । ಅ॒ಸ್ಮಿನ್ನೇ॒ವ ಲೋ॒ಕೇ ಪ್ರತಿ॑ ತಿಷ್ಠತಿ । ಸುವ॒ರಿತ್ಯಾ॑ಹ । ಸು॒ವ॒ರ್ಗ ಏ॒ವ ಲೋ॒ಕೇ ಪ್ರತಿ॑ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ ತ್ರಿ॒ಭಿರ॒ಕ್ಷರೈ॒-ರ್ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ॒-ಮಾದ॑ಧಾತಿ । ತ್ರಯ॑ ಇ॒ಮೇ ಲೋ॒ಕಾಃ । ಏ॒ಷ್ವೇ॑ವೈನಂ॑-ಲೋಁ॒ಕೇಷು॒ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ॒-ಮಾಧ॑ತ್ತೇ । ಸರ್ವೈಃ᳚ ಪ॒ಞ್ಚಭಿ॑-ರಾಹವ॒ನೀಯ᳚ಮ್ ॥ 36 ॥
ಸು॒ವ॒ರ್ಗಾಯ॒ ವಾ ಏ॒ಷ ಲೋ॒ಕಾಯಾಧೀ॑ಯತೇ । ಯದಾ॑ಹವ॒ನೀಯಃ॑ । ಸು॒ವ॒ರ್ಗ ಏ॒ವಾಸ್ಮೈ॑ ಲೋ॒ಕೇ ವಾ॒ಚ-ಸ್ಸ॒ತ್ಯಗ್ಂ ಸರ್ವ॑ಮಾಪ್ನೋತಿ ॥ ತ್ರಿ॒ಭಿ-ರ್ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ॒-ಮಾದ॑ಧಾತಿ । ಪ॒ಞ್ಚಭಿ॑-ರಾಹವ॒ನೀಯ᳚ಮ್ । ಅ॒ಷ್ಟೌ ಸಮ್ಪ॑ದ್ಯನ್ತೇ । ಅ॒ಷ್ಟಾಕ್ಷ॑ರಾ ಗಾಯ॒ತ್ರೀ । ಗಾ॒ಯ॒ತ್ರೋ᳚-ಽಗ್ನಿಃ । ಯಾವಾ॑ನೇ॒ವಾಗ್ನಿಃ । ತಮಾಧ॑ತ್ತೇ ॥ 37 ॥
ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ ಪ್ರ॒ಜಾ ಅ॑ಸೃಜತ । ತಾ ಅ॑ಸ್ಮಾ-ಥ್ಸೃ॒ಷ್ಟಾಃ ಪರಾ॑ಚೀರಾಯನ್ನ್ । ತಾಭ್ಯೋ॒ ಜ್ಯೋತಿ॒-ರುದ॑ಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತ-ಞ್ಜ್ಯೋತಿಃ॒ ಪಶ್ಯ॑ನ್ತೀಃ ಪ್ರ॒ಜಾ ಅ॒ಭಿಸ॒ಮಾವ॑ರ್ತನ್ತ । ಉ॒ಪರೀ॑ವಾ॒ಗ್ನಿ-ಮುದ್ಗೃ॑ಹ್ಣೀಯಾ-ದು॒ದ್ಧರನ್ನ್॑ । ಜ್ಯೋತಿ॑ರೇ॒ವ ಪಶ್ಯ॑ನ್ತೀಃ ಪ್ರ॒ಜಾ ಯಜ॑ಮಾನ-ಮ॒ಭಿ-ಸ॒ಮಾವ॑ರ್ತನ್ತೇ ॥ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತೇ॒ರಕ್ಷ್ಯ॑ಶ್ವಯತ್ । ತ-ತ್ಪರಾ॑-ಽಪತತ್ । ತದಶ್ವೋ॑-ಽಭವತ್ । ತದಶ್ವ॑ಸ್ಯಾ-ಶ್ವ॒ತ್ವಮ್ ॥ 38 ॥
ಏ॒ಷ ವೈ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ । ಯದ॒ಗ್ನಿಃ । ಪ್ರಾ॒ಜಾ॒ಪ॒ತ್ಯೋ-ಽಶ್ವಃ॑ । ಯದಶ್ವ॑-ಮ್ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ನ್ನಯ॑ತಿ । ಸ್ವಮೇ॒ವ ಚಕ್ಷುಃ॒ ಪಶ್ಯ॑-ನ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒-ರನೂದೇ॑ತಿ ॥ ವ॒ಜ್ರೀ ವಾ ಏ॒ಷಃ । ಯದಶ್ವಃ॑ । ಯದಶ್ವ॑-ಮ್ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ನ್ನಯ॑ತಿ । ಜಾ॒ತಾನೇ॒ವ ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಾ॒-ನ್ಪ್ರಣು॑ದತೇ ॥ ಪುನ॒ರಾವ॑ರ್ತಯತಿ ॥ 39 ॥
ಜ॒ನಿ॒ಷ್ಯಮಾ॑ಣಾನೇ॒ವ ಪ್ರತಿ॑ನುದತೇ ॥ ನ್ಯಾ॑ಹವ॒ನೀಯೋ॒ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ-ಮಕಾಮಯತ । ನಿ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ ಆಹವ॒ನೀಯ᳚ಮ್ । ತೌ ವಿ॒ಭಾಜ॒-ನ್ನಾಶ॑ಕ್ನೋತ್ । ಸೋಶ್ವಃ॑ ಪೂರ್ವ॒ವಾಡ್-ಭೂ॒ತ್ವಾ । ಪ್ರಾಞ್ಚ॒-ಮ್ಪೂರ್ವ॒ಮುದ॑ವಹತ್ । ತ-ತ್ಪೂ᳚ರ್ವ॒ವಾಹಃ॑ ಪೂರ್ವವಾ॒ಟ್-ತ್ವಮ್ । ಯದಶ್ವ॑-ಮ್ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ನ್ನಯ॑ತಿ । ವಿಭ॑ಕ್ತಿರೇ॒ವೈನ॑ಯೋ॒ಸ್ಸಾ । ಅಥೋ॒ ನಾನಾ॑ವೀರ್ಯಾವೇ॒ವೈನೌ॑ ಕುರುತೇ ॥ 40 ॥
ಯದು॒ಪರ್ಯು॑ಪರಿ॒ ಶಿರೋ॒ ಹರೇ᳚ತ್ । ಪ್ರಾ॒ಣಾನ್ ವಿಚ್ಛಿ॑ನ್ದ್ಯಾತ್ । ಅ॒ಧೋ॑-ಽಧ॒-ಶ್ಶಿರೋ॑ ಹರತಿ । ಪ್ರಾ॒ಣಾನಾ᳚-ಙ್ಗೋಪೀ॒ಥಾಯ॑ ॥ ಇಯ॒ತ್ಯಗ್ರೇ॑ ಹರತಿ । ಅಥೇಯ॒ತ್ಯಥೇಯ॑ತಿ । ತ್ರಯ॑ ಇ॒ಮೇ ಲೋ॒ಕಾಃ । ಏ॒ಷ್ವೇ॑ವೈನಂ॑-ಲೋಁ॒ಕೇಷು॒ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ॒ಮಾ-ಧ॑ತ್ತೇ ॥ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-ರ॒ಗ್ನಿ-ಮ॑ಸೃಜತ । ಸೋ॑-ಽಬಿಭೇ॒ತ್ಪ್ರ ಮಾ॑ ಧಕ್ಷ್ಯ॒ತೀತಿ॑ ॥ 41 ॥
ತಸ್ಯ॑ ತ್ರೇ॒ಧಾ ಮ॑ಹಿ॒ಮಾನಂ॒-ವ್ಯೌಁ॑ಹತ್ । ಶಾನ್ತ್ಯಾ॒ ಅಪ್ರ॑ದಾಹಾಯ । ಯತ್-ತ್ರೇ॒ಧಾ-ಽಗ್ನಿ-ರಾ॑ಧೀ॒ಯತೇ᳚ । ಮ॒ಹಿ॒ಮಾನ॑ಮೇ॒ವಾಸ್ಯ॒ ತ-ದ್ವ್ಯೂ॑ಹತಿ । ಶಾನ್ತ್ಯಾ॒ ಅಪ್ರ॑ದಾಹಾಯ ॥ ಪುನ॒ರಾವ॑ರ್ತಯತಿ । ಮ॒ಹಿ॒ಮಾನ॑ಮೇ॒ವಾಸ್ಯ॒ ಸನ್ದ॑ಧಾತಿ ॥ ಪ॒ಶುರ್ವಾ ಏ॒ಷಃ । ಯದಶ್ವಃ॑ । ಏ॒ಷ ರು॒ದ್ರಃ ॥ 42 ॥
ಯದ॒ಗ್ನಿಃ । ಯದಶ್ವ॑ಸ್ಯ ಪ॒ದೇ᳚-ಽಗ್ನಿ-ಮಾ॑ದ॒ದ್ಧ್ಯಾತ್ । ರು॒ದ್ರಾಯ॑ ಪ॒ಶೂ-ನಪಿ॑ದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಅ॒ಪ॒ಶು-ರ್ಯಜ॑ಮಾನ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ಯ-ನ್ನಾಕ್ರ॒ಮಯೇ᳚ತ್ । ಅನ॑ವರುದ್ಧಾ ಅಸ್ಯ ಪ॒ಶವಃ॑ ಸ್ಯುಃ । ಪಾ॒ರ್ಶ್ವ॒ತ ಆಕ್ರ॑ಮಯೇತ್ । ಯಥಾ ಽಽಹಿ॑ತಸ್ಯಾ॒ಗ್ನೇ-ರಙ್ಗಾ॑ರಾ ಅಭ್ಯವ॒ವರ್ತೇ॑ರನ್ನ್ । ಅವ॑ರುದ್ಧಾ ಅಸ್ಯ ಪ॒ಶವೋ॒ ಭವ॑ನ್ತಿ । ನ ರು॒ದ್ರಾಯಾಪಿ॑ದಧಾತಿ ॥ 43 ॥
ತ್ರೀಣಿ॑ ಹ॒ವೀಗ್ಂಷಿ॒ ನಿರ್ವ॑ಪತಿ । ವಿ॒ರಾಜ॑ ಏ॒ವ ವಿಕ್ರಾ᳚ನ್ತಂ॒-ಯಁಜ॑ಮಾ॒ನೋ-ಽನು॒ ವಿಕ್ರ॑ಮತೇ ॥ ಅ॒ಗ್ನಯೇ॒ ಪವ॑ಮಾನಾಯ । ಅ॒ಗ್ನಯೇ॑ ಪಾವ॒ಕಾಯ॑ । ಅ॒ಗ್ನಯೇ॒ ಶುಚ॑ಯೇ । ಯದ॒ಗ್ನಯೇ॒ ಪವ॑ಮಾನಾಯ ನಿ॒ರ್ವಪ॑ತಿ । ಪು॒ನಾತ್ಯೇ॒ವೈನ᳚ಮ್ । ಯದ॒ಗ್ನಯೇ॑ ಪಾವ॒ಕಾಯ॑ । ಪೂ॒ತ ಏ॒ವಾಸ್ಮಿ॑-ನ್ನ॒ನ್ನಾದ್ಯ॑-ನ್ದಧಾತಿ । ಯದ॒ಗ್ನಯೇ॒ ಶುಚ॑ಯೇ । ಬ್ರ॒ಹ್ಮ॒ವ॒ರ್ಚ॒ಸ-ಮೇ॒ವಾಸ್ಮಿ॑-ನ್ನು॒ಪರಿ॑ಷ್ಟಾ-ದ್ದಧಾತಿ ॥ 44 ॥
(ಏ॒ನ॒ - ಮಾ॒ಹ॒ವ॒ನೀಯಂ॑ - ಧತ್ತೇ - ಽಶ್ವ॒ತ್ವಂ - ಁವ॑ರ್ತಯತಿ - ಕುರುತ॒ - ಇತಿ॑ -ರು॒ದ್ರೋ - ದ॑ಧಾತಿ॒ - ಯದ॒ಗ್ನಯೇ॒ ಶುಚ॑ಯ॒ ಏಕ॑-ಞ್ಚ) (ಅ. 5)
ಅನುವಾಕಂ 6 - ಪವಮಾನಹವಿರ್ವಿಸ್ತಾರಃ, ಹವಿರನ್ತರಾಣಿ, ದಕ್ಷಿಣಾಶ್ಚ
ದೇ॒ವಾ॒ಸು॒ರಾ-ಸ್ಸಂಯಁ॑ತ್ತಾ ಆಸನ್ನ್ । ತೇ ದೇ॒ವಾ ವಿ॑ಜ॒ಯ-ಮು॑ಪ॒ಯನ್ತಃ॑ । ಅ॒ಗ್ನೌ ವಾ॒ಮಂ-ವಁಸು॒ ಸ-ನ್ನ್ಯ॑ದಧತ । ಇ॒ದಮು॑ ನೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ । ಯದಿ॑ ನೋ ಜೇ॒ಷ್ಯನ್ತೀತಿ॑ । ತದ॒ಗ್ನಿರ್ನೋ-ಥ್ಸಹ॑ಮಶಕ್ನೋತ್ । ತತ್-ತ್ರೇ॒ಧಾ ವಿನ್ಯ॑ದಧಾತ್ । ಪ॒ಶುಷು॒ ತೃತೀ॑ಯಮ್ । ಅ॒ಫ್ಸು ತೃತೀ॑ಯಮ್ । ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯೇ ತೃತೀ॑ಯಮ್ ॥ 45 ॥
ತ-ದ್ದೇ॒ವಾ ವಿ॒ಜಿತ್ಯ॑ । ಪುನ॒ರವಾ॑ರುರುಥ್ಸನ್ತ । ತೇ᳚-ಽಗ್ನಯೇ॒ ಪವ॑ಮಾನಾಯ ಪುರೋ॒ಡಾಶ॑-ಮ॒ಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲ॒-ನ್ನಿರ॑ವಪನ್ನ್ । ಪ॒ಶವೋ॒ ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿಃ ಪವ॑ಮಾನಃ । ಯದೇ॒ವ ಪ॒ಶುಷ್ವಾಸೀ᳚ತ್ । ತತ್-ತೇನಾವಾ॑ರುನ್ಧತ । ತೇ᳚-ಽಗ್ನಯೇ॑ ಪಾವ॒ಕಾಯ॑ । ಆಪೋ॒ ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿಃ ಪಾ॑ವ॒ಕಃ । ಯದೇ॒ವಾಫ್ಸ್ವಾಸೀ᳚ತ್ । ತತ್-ತೇನಾವಾ॑ರುನ್ಧತ ॥ 46 ॥
ತೇ᳚-ಽಗ್ನಯೇ॒ ಶುಚ॑ಯೇ । ಅ॒ಸೌ ವಾ ಆ॑ದಿ॒ತ್ಯೋ᳚-ಽಗ್ನಿ-ಶ್ಶುಚಿಃ॑ । ಯದೇ॒ವಾದಿ॒ತ್ಯ ಆಸೀ᳚ತ್ । ತತ್-ತೇನಾವಾ॑ರುನ್ಧತ ॥ ಬ್ರ॒ಹ್ಮ॒ವಾ॒ದಿನೋ॑ ವದನ್ತಿ । ತ॒ನುವೋ॒ ವಾವೈತಾ ಅ॑ಗ್ನ್ಯಾ॒ಧೇಯ॑ಸ್ಯ । ಆ॒ಗ್ನೇ॒ಯೋ ವಾ ಅ॒ಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲೋ ಽಗ್ನ್ಯಾ॒ಧೇಯ॒ಮಿತಿ॑ । ಯತ್ತ-ನ್ನಿ॒ರ್ವಪೇ᳚ತ್ । ನೈತಾನಿ॑ । ಯಥಾ॒-ಽಽತ್ಮಾ ಸ್ಯಾತ್ ॥ 47 ॥
ನಾಙ್ಗಾ॑ನಿ । ತಾ॒ದೃಗೇ॒ವ ತತ್ । ಯದೇ॒ತಾನಿ॑ ನಿ॒ರ್ವಪೇ᳚ತ್ । ನ ತಮ್ । ಯಥಾ-ಽಙ್ಗಾ॑ನಿ॒ ಸ್ಯುಃ । ನಾತ್ಮಾ । ತಾ॒ದೃಗೇ॒ವ ತತ್ । ಉ॒ಭಯಾ॑ನಿ ಸ॒ಹನಿ॒ರುಪ್ಯಾ॑ಣಿ । ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॑ ಸಾತ್ಮ॒ತ್ವಾಯ॑ ॥ ಉ॒ಭಯಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ತಸ್ಯೇ᳚ನ್ದ್ರಿ॒ಯಂ-ವೀಁ॒ರ್ಯ॑ಮಾಪ್ಯತೇ ॥ 48 ॥
ಯೋ᳚-ಽಗ್ನಿಮಾ॑ಧ॒ತ್ತೇ । ಐ॒ನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನ-ಮೇಕಾ॑ದಶಕಪಾಲ॒- ಮನು॒ ನಿರ್ವ॑ಪೇತ್ । ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯ-ಞ್ಚ॒ರುಮ್ । ಇ॒ನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನೀ ವೈ ದೇ॒ವಾನಾ॒-ಮಯಾ॑ತಯಾಮಾನೌ । ಯೇ ಏ॒ವ ದೇ॒ವತೇ॒ ಅಯಾ॑ತಯಾಮ್ನೀ । ತಾಭ್ಯಾ॑ಮೇ॒ವಾಸ್ಮಾ॑ ಇನ್ದ್ರಿ॒ಯಂ-ವೀಁ॒ರ್ಯ॑ಮವ॑- ರುನ್ಧೇ । ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯೋ ಭ॑ವತಿ । ಇ॒ಯಂ-ವಾಁ ಅದಿ॑ತಿಃ । ಅ॒ಸ್ಯಾಮೇ॒ವ ಪ್ರತಿ॑ತಿಷ್ಠತಿ ॥ ಧೇ॒ನ್ವೈ ವಾ ಏ॒ತ-ದ್ರೇತಃ॑ ॥ 49 ॥
ಯದಾಜ್ಯ᳚ಮ್ । ಅ॒ನ॒ಡುಹ॑ಸ್ತಣ್ಡು॒ಲಾಃ । ಮಿ॒ಥು॒ನಮೇ॒ವಾವ॑-ರುನ್ಧೇ । ಘೃ॒ತೇ ಭ॑ವತಿ । ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯಾಲೂ᳚ಕ್ಷಾನ್ತತ್ವಾಯ ॥ ಚ॒ತ್ವಾರ॑ ಆರ್ಷೇ॒ಯಾಃ ಪ್ರಾಶ್ಞ॑ನ್ತಿ । ದಿ॒ಶಾಮೇ॒ವ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷಿ ಜುಹೋತಿ ॥ ಪ॒ಶವೋ॒ ವಾ ಏ॒ತಾನಿ॑ ಹ॒ವೀಗ್ಂಷಿ॑ । ಏ॒ಷ ರು॒ದ್ರಃ । ಯದ॒ಗ್ನಿಃ ॥ 50 ॥
ಯಥ್ಸ॒ದ್ಯ ಏ॒ತಾನಿ॑ ಹ॒ವೀಗ್ಂಷಿ॑ ನಿ॒ರ್ವಪೇ᳚ತ್ । ರು॒ದ್ರಾಯ॑ ಪ॒ಶೂನಪಿ॑ ದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಅ॒ಪ॒ಶು-ರ್ಯಜ॑ಮಾನ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ಯನ್ನಾನು॑ನಿ॒ರ್ವಪೇ᳚ತ್ । ಅನ॑ವರುದ್ಧಾ ಅಸ್ಯ ಪ॒ಶವಃ॑ ಸ್ಯುಃ । ದ್ವಾ॒ದ॒ಶಸು॒ ರಾತ್ರೀ॒ಷ್ವನು॒ ನಿರ್ವ॑ಪೇತ್ । ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರ ಪ್ರ॑ತಿಮಾ॒ ವೈ ದ್ವಾದ॑ಶ॒ ರಾತ್ರ॑ಯಃ । ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರೇಣೈ॒ವಾಸ್ಮೈ॑ ರು॒ದ್ರಗ್ಂ ಶ॑ಮಯಿ॒ತ್ವಾ । ಪ॒ಶೂನವ॑ ರುನ್ಧೇ ॥ ಯದೇಕ॑-ಮೇಕಮೇ॒ತಾನಿ॑ ಹ॒ವೀಗ್ಂಷಿ॑ ನಿ॒ರ್ವಪೇ᳚ತ್ ॥ 51 ॥
ಯಥಾ॒ ತ್ರೀಣ್ಯಾ॒ವಪ॑ನಾನಿ ಪೂ॒ರಯೇ᳚ತ್ । ತಾ॒ದೃಕ್ತತ್ । ನ ಪ್ರ॒ಜನ॑ನ॒ಮುಚ್ಛಿಗ್ಂ॑ಷೇತ್ । ಏಕ॑-ನ್ನಿ॒ರುಪ್ಯ॑ । ಉತ್ತ॑ರೇ॒ ಸಮ॑ಸ್ಯೇತ್ । ತೃ॒ತೀಯ॑ಮೇ॒ವಾಸ್ಮೈ॑ ಲೋ॒ಕಮುಚ್ಛಿಗ್ಂ॑ಷತಿ ಪ್ರ॒ಜನ॑ನಾಯ । ತ-ಮ್ಪ್ರ॒ಜಯಾ॑ ಪ॒ಶುಭಿ॒ರನು॒ ಪ್ರಜಾ॑ಯತೇ । ಅಥೋ॑ ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯೈ॒ವೈಷಾ-ಽಭಿಕ್ರಾ᳚ನ್ತಿಃ ॥ ರ॒ಥ॒ಚ॒ಕ್ರ-ಮ್ಪ್ರವ॑ರ್ತಯತಿ । ಮ॒ನು॒ಷ್ಯ॒ರ॒ಥೇನೈ॒ವ ದೇ॑ವರ॒ಥ-ಮ್ಪ್ರ॒ತ್ಯವ॑ರೋಹತಿ ॥ 52 ॥
ಬ್ರ॒ಹ್ಮ॒ವಾ॒ದಿನೋ॑ ವದನ್ತಿ । ಹೋ॒ತ॒ವ್ಯ॑-ಮಗ್ನಿಹೋ॒ತ್ರಾಂ(3) ನಹೋ॑ತ॒ವ್ಯಾ(3)ಮಿತಿ॑ । ಯ-ದ್ಯಜು॑ಷಾ ಜುಹು॒ಯಾತ್ । ಅಯ॑ಥಾಪೂರ್ವ॒ಮಾಹು॑ತೀ ಜುಹುಯಾತ್ । ಯನ್ನ ಜು॑ಹು॒ಯಾತ್ । ಅ॒ಗ್ನಿಃ ಪರಾ॑ಭವೇತ್ । ತೂ॒ಷ್ಣೀಮೇ॒ವ ಹೋ॑ತ॒ವ್ಯ᳚ಮ್ । ಯ॒ಥಾ॒ಪೂ॒ರ್ವ-ಮಾಹು॑ತೀ ಜು॒ಹೋತಿ॑ । ನಾಗ್ನಿಃ ಪರಾ॑ಭವತಿ ॥ ಅ॒ಗ್ನೀಧೇ॑ ದದಾತಿ ॥ 53 ॥
ಅ॒ಗ್ನಿಮು॑ಖಾ-ನೇ॒ವರ್ತೂ-ನ್ಪ್ರೀ॑ಣಾತಿ । ಉ॒ಪ॒ಬರ್ಹ॑ಣ-ನ್ದದಾತಿ । ರೂ॒ಪಾಣಾ॒ಮವ॑-ರುದ್ಧ್ಯೈ । ಅಶ್ವ॑-ಮ್ಬ್ರ॒ಹ್ಮಣೇ᳚ । ಇ॒ನ್ದ್ರಿ॒ಯಮೇ॒ವಾವ॑-ರುನ್ಧೇ । ಧೇ॒ನುಗ್ಂ ಹೋತ್ರೇ᳚ । ಆ॒ಶಿಷ॑ ಏ॒ವಾವ॑ರುನ್ಧೇ । ಅ॒ನ॒ಡ್ವಾಹ॑-ಮದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯವೇ᳚ । ವಹ್ನಿ॒ರ್ವಾ ಅ॑ನ॒ಡ್ವಾನ್ । ವಹ್ನಿ॑ರದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯುಃ ॥ 54 ॥
ವಹ್ನಿ॑ನೈ॒ವ ವಹ್ನಿ॑ ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯಾವ॑-ರುನ್ಧೇ । ಮಿ॒ಥು॒ನೌ ಗಾವೌ॑ ದದಾತಿ । ಮಿ॒ಥು॒ನಸ್ಯಾವ॑-ರುದ್ಧ್ಯೈ । ವಾಸೋ॑ ದದಾತಿ । ಸ॒ರ್ವ॒ ದೇ॒ವ॒ತ್ಯಂ॑-ವೈಁ ವಾಸಃ॑ । ಸರ್ವಾ॑ ಏ॒ವ ದೇ॒ವತಾಃ᳚ ಪ್ರೀಣಾತಿ । ಆ ದ್ವಾ॑ದ॒ಶಭ್ಯೋ॑ ದದಾತಿ । ದ್ವಾದ॑ಶ॒ ಮಾಸಾ᳚-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರಃ । ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರ ಏ॒ವ ಪ್ರತಿ॑ ತಿಷ್ಠತಿ । ಕಾಮ॑ಮೂ॒ರ್ಧ್ವ-ನ್ದೇಯ᳚ಮ್ । ಅಪ॑ರಿಮಿತ॒ಸ್ಯಾವ॑-ರುದ್ಧ್ಯೈ ॥ 55 ॥
(ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯೇ ತೃತೀ॑ಯ - ಮ॒ಫ್ಸ್ವಾಸೀ॒-ತ್ತ-ತ್ತೇನಾವಾ॑ರುನ್ಧತ॒ - ಸ್ಯಾ - ದಾ᳚ಪ್ಯತೇ॒ - ರೇತೋ॒ - ಽಗ್ನಿ - ರೇಕ॑ಮೇಕ ಮೇ॒ತಾನಿ॑ ಹ॒ವಿಗ್ಂಷಿ॑ ನಿ॒ರ್ವಪೇ᳚ತ್ - ಪ್ರ॒ತ್ಯವ॑ರೋಹತಿ - ದದಾತ್ಯ - ದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯು--ರ್ ದೇಯ॒ ಮೇಕ॑-ಞ್ಚ) (ಅ. 6)
ಅನುವಾಕಂ 7 - ಆಧಾನಮನ್ತ್ರಾಃ
ಘ॒ರ್ಮ-ಶ್ಶಿರ॒ಸ್ತದ॒ಯಮ॒ಗ್ನಿಃ । ಸ-ಮ್ಪ್ರಿ॑ಯಃ ಪ॒ಶುಭಿ॑-ರ್ಭುವತ್ । ಛ॒ರ್ದಿಸ್ತೋ॒ಕಾಯ॒ ತನ॑ಯಾಯ ಯಚ್ಛ ॥ ವಾತಃ॑ ಪ್ರಾ॒ಣಸ್ತದ॒ಯಮ॒ಗ್ನಿಃ । ಸ-ಮ್ಪ್ರಿ॑ಯಃ ಪ॒ಶುಭಿ॑-ರ್ಭುವತ್ । ಸ್ವ॒ದಿ॒ತ-ನ್ತೋ॒ಕಾಯ॒ ತನ॑ಯಾಯ ಪಿ॒ತು-ಮ್ಪ॑ಚ ॥ ಪ್ರಾಚೀ॒ಮನು॑ ಪ್ರ॒ದಿಶ॒-ಮ್ಪ್ರೇಹಿ॑ ವಿ॒ದ್ವಾನ್ । ಅ॒ಗ್ನೇರ॑ಗ್ನೇ ಪು॒ರೋ ಅ॑ಗ್ನಿ-ರ್ಭವೇ॒ಹ । ವಿಶ್ವಾ॒ ಆಶಾ॒ ದೀದ್ಯಾ॑ನೋ॒ ವಿಭಾ॑ಹಿ । ಊರ್ಜ॑-ನ್ನೋ ಧೇಹಿ ದ್ವಿ॒ಪದೇ॒ ಚತು॑ಷ್ಪದೇ ॥ 56 ॥
ಅ॒ರ್ಕಶ್ಚಕ್ಷು॒-ಸ್ತದ॒ಸೌ ಸೂರ್ಯ॒ಸ್ತದ॒ಯಮ॒ಗ್ನಿಃ । ಸಮ್ಪ್ರಿ॑ಯಃ ಪ॒ಶುಭಿ॑-ರ್ಭುವತ್ । ಯ-ತ್ತೇ॑ ಶುಕ್ರ ಶು॒ಕ್ರಂ-ವಁರ್ಚಃ॑ ಶು॒ಕ್ರಾ ತ॒ನೂಃ । ಶು॒ಕ್ರ-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॒ರಜ॑ಸ್ರಮ್ । ತೇನ॑ ಮೇ ದೀದಿಹಿ॒ ತೇನ॒ ತ್ವಾ-ಽಽದ॑ಧೇ । ಅ॒ಗ್ನಿನಾ᳚-ಽಗ್ನೇ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಾ ॥ ಆ॒ನ॒ಶೇ ವ್ಯಾ॑ನಶೇ॒ ಸರ್ವ॒ಮಾಯು॒-ರ್ವ್ಯಾ॑ನಶೇ ॥ ಯೇ ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ ಶಿ॒ವೇ ತ॒ನುವೌ᳚ । ವಿ॒ರಾಟ್ ಚ॑ ಸ್ವ॒ರಾಟ್ ಚ॑ । ತೇ ಮಾ ವಿ॑ಶತಾ॒-ನ್ತೇ ಮಾ॑ ಜಿನ್ವತಾಮ್ ॥ 57 ॥
ಯೇ ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ ಶಿ॒ವೇ ತ॒ನುವೌ᳚ । ಸ॒ಮ್ರಾಟ್ ಚಾ॑ಭಿ॒ಭೂಶ್ಚ॑ । ತೇ ಮಾ ವಿ॑ಶತಾ॒-ನ್ತೇ ಮಾ॑ ಜಿನ್ವತಾಮ್ । ಯೇ ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ ಶಿ॒ವೇ ತ॒ನುವೌ᳚ । ವಿ॒ಭೂಶ್ಚ॑ ಪರಿ॒ಭೂಶ್ಚ॑ । ತೇ ಮಾ ವಿ॑ಶತಾ॒-ನ್ತೇ ಮಾ॑ ಜಿನ್ವತಾಮ್ । ಯೇ ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ ಶಿ॒ವೇ ತ॒ನುವೌ᳚ । ಪ್ರ॒ಭ್ವೀ ಚ॒ ಪ್ರಭೂ॑ತಿಶ್ಚ । ತೇ ಮಾ ವಿ॑ಶತಾ॒-ನ್ತೇ ಮಾ॑ ಜಿನ್ವತಾಮ್ । ಯಾಸ್ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ ಶಿ॒ವಾಸ್ತ॒ನುವಃ॑ । ತಾಭಿ॒ಸ್ತ್ವಾ ಽಽದ॑ಧೇ ॥ ಯಾಸ್ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ ಘೋ॒ರಾಸ್ತ॒ನುವಃ॑ । ತಾಭಿ॑ರ॒ಮು-ಙ್ಗ॑ಚ್ಛ ॥ 58 ॥
(ಚತು॑ಷ್ಪದೇ - ಜಿನ್ವತಾಂ - ತ॒ನುವ॒ ಸ್ತ್ರೀಣಿ॑ ಚ ) (ಅ. 7)
ಅನುವಾಕಂ 8 - ಏತದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ
ಇ॒ಮೇ ವಾ ಏ॒ತೇ ಲೋ॒ಕಾ ಅ॒ಗ್ನಯಃ॑ । ತೇ ಯದವ್ಯಾ॑ವೃತ್ತಾ ಆಧೀ॒ಯೇರನ್ನ್॑ । ಶೋ॒ಚಯೇ॑ಯು॒-ರ್ಯಜ॑ಮಾನಮ್ । ಘ॒ರ್ಮ-ಶ್ಶಿರ॒ ಇತಿ॒ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ॒-ಮಾದ॑ಧಾತಿ । ವಾತಃ॑ ಪ್ರಾ॒ಣ ಇತ್ಯ॑ನ್ವಾಹಾರ್ಯ॒-ಪಚ॑ನಮ್ । ಅ॒ರ್ಕ-ಶ್ಚಕ್ಷು॒ರಿತ್ಯಾ॑-ಹವ॒ನೀಯ᳚ಮ್ । ತೇನೈ॒ವೈನಾ॒ನ್ ವ್ಯಾವ॑ರ್ತಯತಿ । ತಥಾ॒ ನ ಶೋ॑ಚಯನ್ತಿ॒ ಯಜ॑ಮಾನಮ್ ॥ ರ॒ಥ॒ನ್ತ॒ರ-ಮ॒ಭಿಗಾ॑ಯತೇ॒ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ ಆಧೀ॒ಯಮಾ॑ನೇ । ರಾಥ॑ನ್ತರೋ॒ ವಾ ಅ॒ಯಂ-ಲೋಁ॒ಕಃ ॥ 59 ॥
ಅ॒ಸ್ಮಿನ್ನೇ॒ವೈನಂ॑-ಲೋಁ॒ಕೇ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ॒-ಮಾಧ॑ತ್ತೇ । ವಾ॒ಮ॒ದೇ॒ವ್ಯ-ಮ॒ಭಿಗಾ॑ಯತ ಉದ್ಧ್ರಿ॒ಯಮಾ॑ಣೇ । ಅ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಂ॒-ವೈಁ ವಾ॑ಮದೇ॒ವ್ಯಮ್ । ಅ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷ ಏ॒ವೈನ॒-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ॒-ಮಾಧ॑ತ್ತೇ । ಅಥೋ॒ ಶಾನ್ತಿ॒-ರ್ವೈ ವಾ॑ಮದೇ॒ವ್ಯಮ್ । ಶಾ॒ನ್ತಮೇ॒ವೈನ॑-ಮ್ಪಶ॒ವ್ಯ॑ಮುದ್ಧ॑ರತೇ । ಬೃ॒ಹದ॒ಭಿಗಾ॑ಯತ ಆಹವ॒ನೀಯ॑ ಆಧೀ॒ಯಮಾ॑ನೇ । ಬಾರ್ಹ॑ತೋ॒ ವಾ ಅ॒ಸೌ ಲೋ॒ಕಃ । ಅ॒ಮುಷ್ಮಿ॑ನ್ನೇ॒ವೈನಂ॑-ಲೋಁ॒ಕೇ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ॒-ಮಾಧ॑ತ್ತೇ ॥ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-ರ॒ಗ್ನಿ-ಮ॑ಸೃಜತ ॥ 60 ॥
ಸೋ-ಽಶ್ವೋ॒ ವಾರೋ॑ ಭೂ॒ತ್ವಾ ಪರಾಂ॑ಐತ್ । ತಂ-ವಾಁ॑ರವ॒ನ್ತೀಯೇ॑ನಾವಾರಯತ ।ತ-ದ್ವಾ॑ರವ॒ನ್ತೀಯ॑ಸ್ಯ ವಾರವನ್ತೀಯ॒ತ್ವಮ್ । ಶ್ಯೈ॒ತೇನ॑ ಶ್ಯೇ॒ತೀ ಅ॑ಕುರುತ ।ತಚ್ಛ್ಯೈ॒ತಸ್ಯ॑ ಶ್ಯೈತ॒ತ್ವಮ್ । ಯ-ದ್ವಾ॑ರವ॒ನ್ತೀಯ॑-ಮಭಿ॒ಗಾಯ॑ತೇ । ವಾ॒ರ॒ಯಿ॒ತ್ವೈವೈನ॒-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ॒-ಮಾಧ॑ತ್ತೇ । ಶ್ಯೈ॒ತೇನ॑ ಶ್ಯೇ॒ತೀ ಕು॑ರುತೇ ॥ ಘ॒ರ್ಮ-ಶ್ಶಿರ॒ ಇತಿ॒ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ॒-ಮಾದ॑ಧಾತಿ । ಸಶೀ॑ರ್ಷಾಣ-ಮೇ॒ವೈನ॒-ಮಾಧ॑ತ್ತೇ ॥ 61 ॥
ಉಪೈ॑ನ॒ಮುತ್ತ॑ರೋ ಯ॒ಜ್ಞೋ ನ॑ಮತಿ ॥ ರು॒ದ್ರೋ ವಾ ಏ॒ಷಃ । ಯದ॒ಗ್ನಿಃ । ಸ ಆ॑ಧೀ॒ಯಮಾ॑ನ ಈಶ್ವ॒ರೋ ಯಜ॑ಮಾನಸ್ಯ ಪ॒ಶೂನ್ ಹಿಗ್ಂಸಿ॑ತೋಃ । ಸ-ಮ್ಪ್ರಿ॑ಯಃ ಪ॒ಶುಭಿ॑-ರ್ಭುವ॒ದಿತ್ಯಾ॑ಹ । ಪ॒ಶುಭಿ॑ರೇ॒ವೈನ॒ಗ್ಂ॒ ಸಮ್ಪ್ರಿ॑ಯ-ಙ್ಕರೋತಿ । ಪ॒ಶೂ॒ನಾ-ಮಹಿಗ್ಂ॑ಸಾಯೈ ॥ ಛ॒ರ್ದಿಸ್ತೋ॒ಕಾಯ॒ ತನ॑ಯಾಯ ಯ॒ಚ್ಛೇತ್ಯಾ॑ಹ ।ಆ॒ಶಿಷ॑ಮೇ॒ವೈತಾ-ಮಾಶಾ᳚ಸ್ತೇ ॥ ವಾತಃ॑ ಪ್ರಾ॒ಣ ಇತ್ಯ॑ನ್ವಾಹಾರ್ಯ॒-ಪಚ॑ನಮ್ ॥ 62 ॥
ಸಪ್ರಾ॑ಣ-ಮೇ॒ವೈನ॒-ಮಾಧ॑ತ್ತೇ ॥ ಸ್ವ॒ದಿ॒ತ-ನ್ತೋ॒ಕಾಯ॒ ತನ॑ಯಾಯ ಪಿ॒ತು-ಮ್ಪ॒ಚೇತ್ಯಾ॑ಹ । ಅನ್ನ॑ಮೇ॒ವಾಸ್ಮೈ᳚ ಸ್ವದಯತಿ ॥ ಪ್ರಾಚೀ॒ಮನು॑ ಪ್ರ॒ದಿಶ॒-ಮ್ಪ್ರೇಹಿ॑ ವಿ॒ದ್ವಾನಿತ್ಯಾ॑ಹ । ವಿಭ॑ಕ್ತಿರೇ॒ವೈನ॑ಯೋ॒ಸ್ಸಾ । ಅಥೋ॒ ನಾನಾ॑ ವೀರ್ಯಾವೇ॒ವೈನೌ॑ ಕುರುತೇ ॥ ಊರ್ಜ॑-ನ್ನೋ ಧೇಹಿ ದ್ವಿ॒ಪದೇ॒ ಚತು॑ಷ್ಪದ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹ । ಆ॒ಶಿಷ॑ಮೇ॒ವೈತಾಮಾಶಾ᳚ಸ್ತೇ ॥ ಅ॒ರ್ಕ-ಶ್ಚಕ್ಷು॒ರಿತ್ಯಾ॑-ಹವ॒ನೀಯ᳚ಮ್ । ಅ॒ರ್ಕೋ ವೈ ದೇ॒ವಾನಾ॒ಮನ್ನ᳚ಮ್ ॥ 63 ॥
ಅನ್ನ॑ಮೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ ॥ ತೇನ॑ ಮೇ ದೀದಿ॒ಹೀತ್ಯಾ॑ಹ । ಸಮಿ॑ನ್ಧ ಏ॒ವೈನ᳚ಮ್ ॥ ಆ॒ನ॒ಶೇ ವ್ಯಾ॑ನಶ॒ ಇತಿ॒ ತ್ರಿರುದಿ॑ಙ್ಗಯತಿ । ತ್ರಯ॑ ಇ॒ಮೇ ಲೋ॒ಕಾಃ । ಏ॒ಷ್ವೇ॑ವೈನಂ॑-ಲೋಁ॒ಕೇಷು॒ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ॒-ಮಾಧ॑ತ್ತೇ ॥ ತತ್-ತಥಾ॒ ನ ಕಾ॒ರ್ಯ᳚ಮ್ । ವೀಙ್ಗಿ॑ತ॒ಮ ಪ್ರ॑ತಿಷ್ಠಿತ॒-ಮಾದ॑ಧೀತ । ಉ॒ದ್ಧೃತ್ಯೈ॒-ವಾಧಾಯಾ॑-ಭಿ॒ಮನ್ತ್ರಿಯಃ॑ । ಅವೀ᳚ಙ್ಗಿತ-ಮೇ॒ವೈನ॒-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ॒-ಮಾಧ॑ತ್ತೇ ॥ ವಿ॒ರಾಟ್ ಚ॑ ಸ್ವ॒ರಾಟ್ ಚ॒ ಯಾಸ್ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ ಶಿ॒ವಾಸ್ತ॒ನುವ॒-ಸ್ತಾಭಿ॒ಸ್ತ್ವಾ ಽಽದ॑ಧ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹ । ಏ॒ತಾ ವಾ ಅ॒ಗ್ನೇ-ಶ್ಶಿ॒ವಾಸ್ತ॒ನುವಃ॑ । ತಾಭಿ॑ರೇ॒ವೈನ॒ಗ್ಂ॒ ಸಮ॑ರ್ಧಯತಿ ॥ ಯಾಸ್ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ ಘೋ॒ರಾಸ್ತ॒ನುವ॒ ಸ್ತಾಭಿ॑ರ॒ಮು-ಙ್ಗ॒ಚ್ಛೇತಿ॑ ಬ್ರೂಯಾ॒ದ್ಯ-ನ್ದ್ವಿ॒ಷ್ಯಾತ್ । ತಾಭಿ॑ರೇ॒ವೈನ॒-ಮ್ಪರಾ॑ಭಾವಯತಿ ॥ 64 ॥
(ಲೋ॒ಕೋ॑ - ಽಸೃಜತೈನ॒ - ಮಾಧ॑ತ್ತೇ - ಽನ್ವಾಹಾರ್ಯ॒ಪಚ॑ನಂ - ದೇ॒ವಾನಾ॒ಮನ್ನ॑ - ಮೇನ॒-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ॒ಮಾಧ॑ತ್ತೇ॒ ಪಞ್ಚ॑ ಚ) (ಅ. 8)
ಅನುವಾಕಂ 9 - ಬ್ರಹ್ಮೌದನಮ್
ಶ॒ಮೀ॒ಗ॒ರ್ಭಾದ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಮ॑ನ್ಥತಿ । ಏ॒ಷಾ ವಾ ಅ॒ಗ್ನೇ-ರ್ಯ॒ಜ್ಞಿಯಾ॑ ತ॒ನೂಃ । ತಾಮೇ॒ವಾಸ್ಮೈ॑ ಜನಯತಿ ॥ ಅದಿ॑ತಿಃ ಪು॒ತ್ರಕಾ॑ಮಾ । ಸಾ॒ದ್ಧ್ಯೇಭ್ಯೋ॑ ದೇ॒ವೇಭ್ಯೋ᳚ ಬ್ರಹ್ಮೌದ॒ನ-ಮ॑ಪಚತ್ । ತಸ್ಯಾ॑ ಉ॒ಚ್ಛೇಷ॑ಣ-ಮದದುಃ । ತ-ತ್ಪ್ರಾಶ್ಞಾ᳚ತ್ । ಸಾ ರೇತೋ॑-ಽಧತ್ತ । ತಸ್ಯೈ॑ ಧಾ॒ತಾ ಚಾ᳚ರ್ಯ॒ಮಾ ಚಾ॑ಜಾಯೇತಾಮ್ । ಸಾ ದ್ವಿ॒ತೀಯ॑-ಮಪಚತ್ ॥ 65 ॥
ತಸ್ಯಾ॑ ಉ॒ಚ್ಛೇಷ॑ಣ-ಮದದುಃ । ತ-ತ್ಪ್ರಾಶ್ಞಾ᳚ತ್ । ಸಾ ರೇತೋ॑-ಽಧತ್ತ । ತಸ್ಯೈ॑ ಮಿ॒ತ್ರಶ್ಚ॒ ವರು॑ಣಶ್ಚಾಜಾಯೇತಾಮ್ । ಸಾ ತೃ॒ತೀಯ॑-ಮಪಚತ್ । ತಸ್ಯಾ॑ ಉ॒ಚ್ಛೇಷ॑ಣ-ಮದದುಃ । ತ-ತ್ಪ್ರಾಶ್ಞಾ᳚ತ್ । ಸಾ ರೇತೋ॑-ಽಧತ್ತ । ತಸ್ಯಾ॒ ಅಗ್ಂಶ॑ಶ್ಚ॒ ಭಗ॑ಶ್ಚಾಜಾಯೇತಾಮ್ । ಸಾ ಚ॑ತು॒ರ್ಥ-ಮ॑ಪಚತ್ ॥ 66 ॥
ತಸ್ಯಾ॑ ಉ॒ಚ್ಛೇಷ॑ಣ-ಮದದುಃ । ತ-ತ್ಪ್ರಾಶ್ಞಾ᳚ತ್ । ಸಾ ರೇತೋ॑-ಽಧತ್ತ । ತಸ್ಯಾ॒ ಇನ್ದ್ರ॑ಶ್ಚ॒ ವಿವ॑ಸ್ವಾಗ್ಶ್ಚಾ-ಜಾಯೇತಾಮ್ । ಬ್ರ॒ಹ್ಮೌ॒ದ॒ನ-ಮ್ಪ॑ಚತಿ । ರೇತ॑ ಏ॒ವ ತ-ದ್ದ॑ಧಾತಿ ॥ ಪ್ರಾಶ್ಞ॑ನ್ತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣಾ ಓ॑ದ॒ನಮ್ ॥ ಯದಾಜ್ಯ॑-ಮು॒ಚ್ಛಿಷ್ಯ॑ತೇ । ತೇನ॑ ಸ॒ಮಿಧೋ॒-ಽಭ್ಯಜ್ಯಾದ॑ಧಾತಿ । ಉ॒ಚ್ಛೇಷ॑ಣಾ॒ದ್ವಾ ಅದಿ॑ತೀ॒ ರೇತೋ॑-ಽಧತ್ತ ॥ 67 ॥
ಉ॒ಚ್ಛೇಷ॑ಣಾದೇ॒ವ ತ-ದ್ರೇತೋ॑ ಧತ್ತೇ ॥ ಅಸ್ಥಿ॒ ವಾ ಏ॒ತತ್ । ಯ-ಥ್ಸ॒ಮಿಧಃ॑ । ಏ॒ತ-ದ್ರೇತಃ॑ । ಯದಾಜ್ಯ᳚ಮ್ । ಯದಾಜ್ಯೇ॑ನ ಸ॒ಮಿಧೋ॒-ಽಭ್ಯಜ್ಯಾ॒ದಧಾ॑ತಿ । ಅಸ್ಥ್ಯೇ॒ವ ತ-ದ್ರೇತ॑ಸಿ ದಧಾತಿ ॥ ತಿ॒ಸ್ರ ಆದ॑ಧಾತಿ ಮಿಥುನ॒ತ್ವಾಯ॑ ॥ ಇಯ॑ತೀ-ರ್ಭವನ್ತಿ । ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿನಾ ಯಜ್ಞಮು॒ಖೇನ॒ ಸಮ್ಮಿ॑ತಾಃ ॥ 68 ॥
ಇಯ॑ತೀ-ರ್ಭವನ್ತಿ । ಯ॒ಜ್ಞ॒ಪ॒ರುಷಾ॒ ಸಮ್ಮಿ॑ತಾಃ । ಇಯ॑ತೀ-ರ್ಭವನ್ತಿ । ಏ॒ತಾವ॒ದ್ವೈ ಪುರು॑ಷೇ ವೀ॒ರ್ಯ᳚ಮ್ । ವೀ॒ರ್ಯ॑ ಸಮ್ಮಿತಾಃ ॥ ಆ॒ರ್ದ್ರಾ ಭ॑ವನ್ತಿ । ಆ॒ರ್ದ್ರಮಿ॑ವ॒ ಹಿ ರೇತಃ॑ ಸಿ॒ಚ್ಯತೇ᳚ ॥ ಚಿತ್ರಿ॑ಯಸ್ಯಾಶ್ವ॒ತ್ಥಸ್ಯಾದ॑ಧಾತಿ । ಚಿ॒ತ್ರಮೇ॒ವ ಭ॑ವತಿ ॥ ಘೃ॒ತವ॑ತೀಭಿ॒-ರಾದ॑ಧಾತಿ ॥ 69 ॥
ಏ॒ತದ್ವಾ ಅ॒ಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿ॒ಯ-ನ್ಧಾಮ॑ । ಯ-ದ್ಘೃ॒ತಮ್ । ಪ್ರಿ॒ಯೇಣೈ॒ವೈನ॒-ನ್ಧಾಮ್ನಾ॒ ಸಮ॑ರ್ಧಯತಿ । ಅಥೋ॒ ತೇಜ॑ಸಾ ॥ ಗಾ॒ಯ॒ತ್ರೀಭಿ॑-ರ್ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣಸ್ಯಾದ॑ದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಗಾ॒ಯ॒ತ್ರಛ॑ನ್ದಾ॒ ವೈ ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣಃ । ಸ್ವಸ್ಯ॒ ಛನ್ದ॑ಸಃ ಪ್ರತ್ಯಯನ॒ಸ್ತ್ವಾಯ॑ । ತ್ರಿ॒ಷ್ಟುಗ್ಭೀ॑-ರಾಜ॒ನ್ಯ॑ಸ್ಯ । ತ್ರಿ॒ಷ್ಟು-ಪ್ಛ॑ನ್ದಾ॒ ವೈ ರಾ॑ಜ॒ನ್ಯಃ॑ । ಸ್ವಸ್ಯ॒ ಛನ್ದ॑ಸಃ ಪ್ರತ್ಯಯನ॒ಸ್ತ್ವಾಯ॑ ॥ 70 ॥
ಜಗ॑ತೀಭಿ॒-ರ್ವೈಶ್ಯ॑ಸ್ಯ । ಜಗ॑ತೀ ಛನ್ದಾ॒ ವೈ ವೈಶ್ಯಃ॑ । ಸ್ವಸ್ಯ॒ ಛನ್ದ॑ಸಃ ಪ್ರತ್ಯಯನ॒ಸ್ತ್ವಾಯ॑ ॥ ತಗ್ಂ ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರ-ಙ್ಗೋ॑ಪಾಯೇತ್ । ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರಗ್ಂ ಹಿ ರೇತೋ॑ ಹಿ॒ತಂ-ವಁರ್ಧ॑ತೇ ॥ ಯ-ದ್ಯೇ॑ನಗ್ಂ ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರೇ ನೋಪ॒ನಮೇ᳚ತ್ । ಸ॒ಮಿಧಃ॒ ಪುನ॒ರಾದ॑ದ್ಧ್ಯಾತ್ । ರೇತ॑ ಏ॒ವ ತದ್ಧಿ॒ತಂ-ವಁರ್ಧ॑ಮಾನಮೇತಿ ॥ ನ ಮಾ॒ಗ್ಂ॒ಸ-ಮ॑ಶ್ಞೀಯಾತ್ । ನ ಸ್ತ್ರಿಯ॒ಮುಪೇ॑ಯಾತ್ ॥ 71 ॥
ಯ-ನ್ಮಾ॒ಗ್ಂ॒ಸ-ಮ॑ಶ್ಞೀ॒ಯಾತ್ । ಯಥ್ಸ್ತ್ರಿಯ॑-ಮುಪೇ॒ಯಾತ್ । ನಿರ್ವೀ᳚ರ್ಯ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ನೈನ॑ಮ॒ಗ್ನಿ-ರುಪ॑ನಮೇತ್ ॥ ಶ್ವ ಆ॑ಧಾ॒ಸ್ಯಮಾ॑ನೋ ಬ್ರಹ್ಮೌದ॒ನ-ಮ್ಪ॑ಚತಿ । ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯಾ ವಾ ಇ॒ತ ಉ॑ತ್ತ॒ಮಾ-ಸ್ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮಾ॑ಯನ್ನ್ । ತೇ ವಾ ಇ॒ತೋ ಯನ್ತ॒-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ನುದನ್ತೇ । ಏ॒ತೇ ಖಲು॒ ವಾವಾದಿ॒ತ್ಯಾಃ । ಯ-ದ್ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣಾಃ । ತೈರೇ॒ವ ಸ॒ತ್ವ-ಙ್ಗ॑ಚ್ಛತಿ ॥ 72 ॥
ನೈನ॒-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ನುದನ್ತೇ ॥ ಬ್ರ॒ಹ್ಮ॒ವಾ॒ದಿನೋ॑ ವದನ್ತಿ । ಕ್ವಾ॑ ಸಃ । ಅ॒ಗ್ನಿಃ ಕಾ॒ರ್ಯಃ॑ । ಯೋ᳚-ಽಸ್ಮೈ ಪ್ರ॒ಜಾ-ಮ್ಪ॒ಶೂ-ನ್ಪ್ರ॑ಜ॒ನಯ॒ತೀತಿ॑ । ಶಲ್ಕೈ॒ಸ್ತಾಗ್ಂ ರಾತ್ರಿ॑ಮ॒ಗ್ನಿ-ಮಿ॑ನ್ಧೀತ । ತಸ್ಮಿ॑-ನ್ನುಪವ್ಯು॒ಷಮ॒ರಣೀ॒ ನಿಷ್ಟ॑ಪೇತ್ । ಯಥ॑ರ್ಷ॒ಭಾಯ॑ ವಾಶಿ॒ತಾ ನ್ಯಾ॑ವಿಚ್ಛಾ॒ಯತಿ॑ । ತಾ॒ದೃಗೇ॒ವ ತತ್ ॥ ಅ॒ಪೋ॒ದೂಹ್ಯ॒ ಭಸ್ಮಾ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಮ॑ನ್ಥತಿ ॥ 73 ॥
ಸೈವ ಸಾ-ಽಗ್ನೇ-ಸ್ಸನ್ತ॑ತಿಃ ॥ ತ-ಮ್ಮ॑ಥಿ॒ತ್ವಾ ಪ್ರಾಞ್ಚ॒ಮುದ್ಧ॑ರತಿ । ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರಮೇ॒ವ ತ-ದ್ರೇತೋ॑ ಹಿ॒ತ-ಮ್ಪ್ರಜ॑ನಯತಿ ॥ ಅನಾ॑ಹಿತ॒-ಸ್ತಸ್ಯಾ॒ಗ್ನಿ-ರಿತ್ಯಾ॑ಹುಃ । ಯ-ಸ್ಸ॒ಮಿಧೋ-ಽನಾ॑ಧಾಯಾ॒ಗ್ನಿ-ಮಾ॑ಧ॒ತ್ತ ಇತಿ॑ । ತಾ-ಸ್ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರೇ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒-ದಾದ॑ದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರಾದೇ॒ವೈನ॑-ಮವ॒ರುದ್ಧ್ಯಾ-ಧ॑ತ್ತೇ ॥ ಯದಿ॑ ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರೇ ಽನಾದ॒ದ್ಧ್ಯಾತ್ । ದ್ವಾ॒ದ॒ಶ್ಯಾ᳚-ಮ್ಪು॒ರಸ್ತಾ॒-ದಾದ॑ದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರ ಪ್ರ॑ತಿಮಾ॒ ವೈ ದ್ವಾದ॑ಶ॒ ರಾತ್ರ॑ಯಃ । ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರಮೇ॒ವಾಸ್ಯಾಹಿ॑ತಾ ಭವನ್ತಿ ॥ ಯದಿ॑ ದ್ವಾದ॒ಶ್ಯಾ᳚-ನ್ನಾದ॒ದ್ಧ್ಯಾತ್ । ತ್ರ್ಯ॒ಹೇ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದಾದ॑ದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಆಹಿ॑ತಾ ಏ॒ವಾಸ್ಯ॑ ಭವನ್ತಿ ॥ 74 ॥
(ದ್ವಿ॒ತೀಯ॑ಮಪಚಚ್ - ಚತು॒ರ್ಥಮ॑ಪಚ॒ - ದದಿ॑ತೀ॒ ರೇತೋ॑-ಽಧತ್ತ॒ - ಸಮ್ಮಿ॑ತಾ -
ಘೃ॒ತವ॑ತೀಭಿ॒ರಾದ॑ಧಾತಿ - ರಾಜ॒ನ್ಯಃ॑ ಸ್ವಸ್ಯ॒ ಛನ್ದ॑ಸಃ ಪ್ರತ್ಯಯನ॒ಸ್ತ್ವಾ - ಯೇ॑ಯಾ-ದ್- ಗಚ್ಛತಿ - ಮನ್ಥತಿ॒ - ರಾತ್ರ॑ಯ ಶ್ಚ॒ತ್ವಾರಿ॑ ಚ) (ಅ. 9)
ಅನುವಾಕಂ 10 - ಪಞ್ಚಾಗ್ನ್ಯಾಧಾನಮ್
ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ ಪ್ರ॒ಜಾ ಅ॑ಸೃಜತ । ಸ ರಿ॑ರಿಚಾ॒ನೋ॑-ಽಮನ್ಯತ । ಸ ತಪೋ॑-ಽತಪ್ಯತ । ಸ ಆ॒ತ್ಮನ್ ವೀ॒ರ್ಯ॑-ಮಪಶ್ಯತ್ । ತದ॑ವರ್ಧತ । ತದ॑ಸ್ಮಾ॒-ಥ್ಸಹ॑ಸೋ॒ರ್ಧ್ವ-ಮ॑ಸೃಜ್ಯತ । ಸಾ ವಿ॒ರಾಡ॑ಭವತ್ । ತಾ-ನ್ದೇ॑ವಾಸು॒ರಾ ವ್ಯ॑ಗೃಹ್ಣತ । ಸೋ᳚-ಽಬ್ರವೀ-ತ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ । ಮಮ॒ ವಾ ಏ॒ಷಾ ॥ 75 ॥
ದೋಹಾ॑ ಏ॒ವ ಯು॒ಷ್ಮಾಕ॒ಮಿತಿ॑ ॥ ಸಾ ತತಃ॒ ಪ್ರಾಚ್ಯುದ॑ಕ್ರಾಮತ್ । ತ-ತ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ॒ ಪರ್ಯ॑ಗೃಹ್ಣಾತ್ । ಅಥ॑ರ್ವ ಪಿ॒ತು-ಮ್ಮೇ॑ ಗೋಪಾ॒ಯೇತಿ॑ । ಸಾ ದ್ವಿ॒ತೀಯ॒-ಮುದ॑ಕ್ರಾಮತ್ । ತ-ತ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ॒ ಪರ್ಯ॑ಗೃಹ್ಣಾತ್ । ನರ್ಯ॑ ಪ್ರ॒ಜಾ-ಮ್ಮೇ॑ ಗೋಪಾ॒ಯೇತಿ॑ । ಸಾ ತೃ॒ತೀಯ॒-ಮುದ॑ಕ್ರಾಮತ್ । ತ-ತ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ॒ ಪರ್ಯ॑ಗೃಹ್ಣಾತ್ । ಶಗ್ಗ್ಸ್ಯ॑ ಪ॒ಶೂ-ನ್ಮೇ॑ ಗೋಪಾ॒ಯೇತಿ॑ ॥ 76 ॥
ಸಾ ಚ॑ತು॒ರ್ಥ-ಮುದ॑ಕ್ರಾಮತ್ । ತ-ತ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ॒ ಪರ್ಯ॑ಗೃಹ್ಣಾತ್ । ಸಪ್ರ॑ಥ ಸ॒ಭಾ-ಮ್ಮೇ॑ ಗೋಪಾ॒ಯೇತಿ॑ । ಸಾ ಪ॑ಞ್ಚ॒ಮ-ಮುದ॑ಕ್ರಾಮತ್ । ತ-ತ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ॒ ಪರ್ಯ॑ಗೃಹ್ಣಾತ್ । ಅಹೇ॑ ಬುದ್ಧ್ನಿಯ॒ ಮನ್ತ್ರ॑-ಮ್ಮೇ ಗೋಪಾ॒ಯೇತಿ॑ । ಅ॒ಗ್ನೀನ್ ವಾವ ಸಾ ತಾನ್ ವ್ಯ॑ಕ್ರಮತ । ತಾ-ನ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ॒ ಪರ್ಯ॑ಗೃಹ್ಣಾತ್ । ಅಥೋ॑ ಪ॒ಙ್ಕ್ತಿಮೇ॒ವ ॥ ಪ॒ಙ್ಕ್ತಿರ್ವಾ ಏ॒ಷಾ ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣೇ ಪ್ರವಿ॑ಷ್ಟಾ ॥ 77 ॥
ತಾಮಾ॒ತ್ಮನೋ-ಽಧಿ॒ ನಿರ್ಮಿ॑ಮೀತೇ । ಯದ॒ಗ್ನಿ-ರಾ॑ಧೀ॒ಯತೇ᳚ । ತಸ್ಮಾ॑-ದೇ॒ತಾವ॑ನ್ತೋ॒-ಽಗ್ನಯ॒ ಆಧೀ॑ಯನ್ತೇ । ಪಾಙ್ಕ್ತಂ॒-ವಾಁ ಇ॒ದಗ್ಂ ಸರ್ವ᳚ಮ್ । ಪಾಙ್ಕ್ತೇ॑ನೈ॒ವ ಪಾಙ್ಕ್ತಗ್ಗ್॑ ಸ್ಪೃಣೋತಿ ॥ ಅಥ॑ರ್ವ ಪಿ॒ತು-ಮ್ಮೇ॑ ಗೋಪಾ॒ಯೇತ್ಯಾ॑ಹ । ಅನ್ನ॑ಮೇ॒ವೈ ತೇನ॑ ಸ್ಪೃಣೋತಿ । ನರ್ಯ॑ ಪ್ರ॒ಜಾ-ಮ್ಮೇ॑ ಗೋಪಾ॒ಯೇತ್ಯಾ॑ಹ । ಪ್ರ॒ಜಾಮೇ॒ವೈತೇನ॑ ಸ್ಪೃಣೋತಿ । ಶಗ್ಗ್ಸ್ಯ॑ ಪ॒ಶೂ-ನ್ಮೇ॑ ಗೋಪಾ॒ಯೇತ್ಯಾ॑ಹ ॥ 78 ॥
ಪ॒ಶೂನೇ॒ವೈತೇನ॑ ಸ್ಪೃಣೋತಿ । ಸಪ್ರ॑ಥ ಸ॒ಭಾ-ಮ್ಮೇ॑ ಗೋಪಾ॒ಯೇತ್ಯಾ॑ಹ । ಸ॒ಭಾಮೇ॒ವೈತೇನೆ᳚ನ್ದ್ರಿ॒ಯಗ್ಗ್ ಸ್ಪೃ॑ಣೋತಿ । ಅಹೇ॑ ಬುದ್ಧ್ನಿಯ॒ ಮನ್ತ್ರ॑-ಮ್ಮೇ ಗೋಪಾ॒ಯೇತ್ಯಾ॑ಹ । ಮನ್ತ್ರ॑ಮೇ॒ವೈ ತೇನ॒ ಶ್ರಿಯಗ್ಗ್॑ ಸ್ಪೃಣೋತಿ ॥ ಯದ॑ನ್ವಾಹಾರ್ಯ॒-ಪಚ॑ನೇ-ಽನ್ವಾಹಾ॒ರ್ಯ॑-ಮ್ಪಚ॑ನ್ತಿ । ತೇನ॒ ಸೋ᳚-ಽಸ್ಯಾ॒ಭೀಷ್ಟಃ॑ ಪ್ರೀ॒ತಃ । ಯ-ದ್ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ॒ ಆಜ್ಯ॑ಮಧಿ॒ಶ್ರಯ॑ನ್ತಿ॒ ಸಮ್ಪತ್ನೀ᳚ರ್ಯಾ॒ಜಯ॑ನ್ತಿ । ತೇನ॒ ಸೋ᳚-ಽಸ್ಯಾ॒ಭೀಷ್ಟಃ॑ ಪ್ರೀ॒ತಃ । ಯದಾ॑ಹವ॒ನೀಯೇ॒ ಜುಹ್ವ॑ತಿ ॥ 79 ॥
ತೇನ॒ ಸೋ᳚-ಽಸ್ಯಾ॒ಭೀಷ್ಟಃ॑ ಪ್ರೀ॒ತಃ । ಯಥ್ಸ॒ಭಾಯಾಂ᳚-ವಿಁ॒ಜಯ॑ನ್ತೇ । ತೇನ॒ ಸೋ᳚-ಽಸ್ಯಾ॒ಭೀಷ್ಟಃ॑ ಪ್ರೀ॒ತಃ । ಯದಾ॑ವಸ॒ಥೇ-ಽನ್ನ॒ಗ್ಂ॒ ಹರ॑ನ್ತಿ । ತೇನ॒ ಸೋ᳚-ಽಸ್ಯಾ॒ಭೀಷ್ಟಃ॑ ಪ್ರೀ॒ತಃ । ತಥಾ᳚-ಽಸ್ಯ॒ ಸರ್ವೇ᳚ ಪ್ರೀ॒ತಾ ಅ॒ಭೀಷ್ಟಾ॒ ಆಧೀ॑ಯನ್ತೇ ॥ ಪ್ರ॒ವ॒ಸ॒ಥ-ಮೇ॒ಷ್ಯನ್ನೇ॒ವ-ಮುಪ॑ತಿಷ್ಠೇ॒-ತೈಕ॑ಮೇಕಮ್ । ಯಥಾ᳚ ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣಾಯ॑ ಗೃಹೇವಾ॒ಸಿನೇ॑ ಪರಿ॒ದಾಯ॑ ಗೃ॒ಹಾನೇತಿ॑ । ತಾ॒ದೃಗೇ॒ವ ತತ್ ॥ ಪುನ॑ರಾ॒ಗ-ತ್ಯೋಪ॑ತಿಷ್ಠತೇ । ಸಾ ಭಾ॑ಗೇಯಮೇ॒ವೈಷಾ॒-ನ್ತತ್ । ಸಾ ತತ॑ ಊ॒ರ್ಧ್ವಾ-ಽಽರೋ॑ಹತ್ । ಸಾ ರೋ॑ಹಿ॒ಣ್ಯ॑ಭವತ್ । ತ-ದ್ರೋ॑ಹಿ॒ಣ್ಯೈ ರೋ॑ಹಿಣಿ॒ತ್ವಮ್ । ರೋ॒ಹಿ॒ಣ್ಯಾ-ಮ॒ಗ್ನಿ-ಮಾದ॑ಧೀತ । ಸ್ವ ಏ॒ವೈನಂ॒-ಯೋಁನೌ॒ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ॒-ಮಾಧ॑ತ್ತೇ । ಋ॒ದ್ಧ್ನೋತ್ಯೇ॑ನೇನ ॥ 80 ॥
(ಏ॒ಷಾ - ಪ॒ಶೂನ್ಮೇ॑ ಗೋಪಾ॒ಯೇತಿ॒ - ಪ್ರವಿ॑ಷ್ಟಾ -
ಪ॒ಶೂನ್ಮೇ॑ ಗೋಪಾ॒ಯೇತ್ಯಾ॑ಹ॒ - ಜುಹ್ವ॑ತಿ - ತಿಷ್ಠತೇ ಸ॒ಪ್ತ ಚ॑) (ಅ. 10)
(ಬ್ರಹ್ಮ॒ ಸನ್ಧ॑ತ್ತಂ॒ - ಕೃತ್ತಿ॑ಕಾ॒ - ಸೂದ್ಧ॑ನ್ತಿ - ದ್ವಾದ॒ಶಸು॑ - ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-ರ್ವಾ॒ಚೋ - ದೇ॑ವಾಸು॒ರಾಸ್ತದ॒ಗ್ನಿರ್ನೋ-ದ್- ಘ॒ರ್ಮ-ಶ್ಶಿರ॑ - ಇ॒ಮೇ ವೈ - ಶ॑ಮೀಗ॒ರ್ಭಾತ್ - ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒-ಸ್ಸ ರಿ॑ರಿಚಾ॒ನ-ಸ್ಸತಪ॒-ಸ್ಸ ಆ॒ತ್ಮನ್ ವೀ॒ರ್ಯ॑-ನ್ದಶ॑ )
(ಬ್ರಹ್ಮ॒ ಸನ್ಧ॑ತ್ತಂ॒ - ತೌ ದಿ॒ವ್ಯಾ - ವಥೋ॑ ಶ॒ತ್ವಾಂಯಁ॒ - ಪ್ರಾಚ್ಯೇ॑ಷಾಂ॒ - ಁಯದು॒ಪರ್ಯು॑ಪರಿ॒ - ಯ-ಥ್ಸ॒ದ್ಯಃ - ಸೋ-ಽಶ್ವೋ॒ ವಾರೋ॑ ಭೂ॒ತ್ವಾ - ಜಗ॑ತೀಭಿ॒ ರಶೀ॑ತಿಃ)
(ಬ್ರಹ್ಮ॒ ಸನ್ಧ॑ತ್ತ - ಮೃ॒ದ್ಧ್ನೋತ್ಯೇ॑ನೇನ)
॥ ಹರಿಃ॑ ಓಮ್ ॥
॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪ್ರಥಮಾಷ್ಟಕೇ ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake prathamaḥ prapāṭhakaḥ - agnyādheyabrāhmaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
brahma॒ sandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | kṣa॒tragṃ sandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | iṣa॒gṃ॒ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam | ūrja॒gṃ॒ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam | ra॒yigṃ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam | puṣṭi॒gṃ॒ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam | pra॒jāgṃ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam | pa॒śū-nthsandha̭tta॒-ntānmḙ jinvatam || stu॒to̭-'si॒ jana̭dhāḥ | de॒vāstvā̭ śukra॒pāḥ praṇa̭yantu || 1 ||
su॒vīrāḥ᳚ pra॒jāḥ pra̭ja॒naya॒-nparī̭hi | śu॒kra-śśu॒kraśo̭ciṣā || stu॒to̭-'si॒ jana̭dhāḥ | de॒vāstvā̭ manthi॒pāḥ praṇa̭yantu || su॒pra॒jāḥ pra॒jāḥ pra̭ja॒naya॒-nparī̭hi | ma॒nthī ma॒nthiśo̭ciṣā ||sa॒ja॒ṅgmā॒nau di॒va ā pṛ̭thi॒vyā-''yuḥ̭ | sandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | prā॒ṇagṃ sandha̭tta॒-nta-mmḙ jinvatam | a॒pā॒nagṃ sandha̭tta॒-nta-mmḙ jinvatam || 2 ||
vyā॒nagṃ sandha̭tta॒-nta-mmḙ jinvatam | cakṣu॒-ssandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | śrotra॒gṃ॒ sandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | mana॒-ssandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | vāca॒gṃ॒ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam || āyuḥ̭ stha॒ āyṷrme dhattam | āyṷ-rya॒jñāya̭ dhattam | āyṷ-rya॒jñapa̭taye dhattam | prā॒ṇa-ssthaḥ̭ prā॒ṇa-mmḙ dhattam | prā॒ṇaṃ-ya~॒jñāya̭ dhattam || 3 ||
prā॒ṇaṃ-ya~॒jñapa̭taye dhattam | cakṣuḥ̭ stha॒ścakṣṷrme dhattam | cakṣṷ-rya॒jñāya̭ dhattam | cakṣṷ-rya॒jñapa̭taye dhattam | śrotragg̭ stha॒-śśrotra̭-mme dhattam | śrotraṃ̭-ya~॒jñāya̭ dhattam | śrotraṃ̭-ya~॒jñapa̭taye dhattam | tau dḙvau śukrāmanthinau |ka॒lpaya̭ta॒-ndaivī॒rviśaḥ̭ | ka॒lpaya̭ta॒-mmānṷṣīḥ || 4 ||
iṣa॒-mūrja̭ma॒smāsṷ dhattam | prā॒ṇā-npa॒śuṣṷ | pra॒jā-mmayi̭ ca॒ yaja̭māne ca || nira̭sta॒-śśaṇḍaḥ̭ | nira̭sto॒ markaḥ̭ || apa̭nuttau॒ śaṇḍā॒markaṷ sa॒hāmunā᳚ || śu॒krasya̭ sa॒mida̭si | ma॒nthinaḥ̭ sa॒mida̭si || sa pra̭tha॒ma-ssaṅkṛ̭ti-rvi॒śvaka̭rmā | sa pra̭tha॒mo mi॒tro varṷṇo a॒gniḥ | sa pra̭tha॒mo bṛha॒spati̭ściki॒tvān | tasmā॒ indrā̭ya su॒tamājṷhomi || 5 ||
(na॒ya॒ - ntva॒pā॒nagṃ sandha̭ttaṃ॒ ta-mmḙ jinvataṃ - prā॒ṇaṃ-ya~॒jñāya̭ dhattaṃ॒ - mānṷṣī--r a॒gni-rdve ca̭) (a. 1)
brahma̭ kṣa॒tra-ntat | iṣa॒mūrjagṃ̭ ra॒yi-mpuṣṭi̭-mpra॒jā-ntām | pa॒śu-ntān | sandha̭tta॒-ntat | prā॒ṇama̭pā॒naṃ-vyā~॒na-ntam | cakṣu॒-śśrotra॒-mmana॒stat | vāca॒-ntām | i॒ṣādi॒pañca̭ke॒ vāca॒-ntā-mme᳚ | pa॒śū-nthsandha̭tta॒-ntānme᳚ | prā॒ṇādi॒trita̭ye॒ ta-mme᳚ | a॒nyatra॒ tanme᳚ | )
kṛtti̭kā-sva॒gni-māda̭dhīta | e॒tadvā a॒gne-rnakṣa̭tram | ya-tkṛtti̭kāḥ | svāyā̭me॒vaina̭-nde॒vatā̭yāmā॒dhāya̭ | bra॒hma॒va॒rca॒sī bha̭vati || mukhaṃ॒-vā~ e॒tannakṣa̭trāṇām | ya-tkṛtti̭kāḥ | yaḥ kṛtti̭kā-sva॒gni-mā̭dha॒tte | mukhya̭ e॒va bha̭vati || atho॒ khalṷ || 6 ||
a॒gni॒-na॒kṣa॒tramitya-pa̭cāyanti | gṛ॒hānaḥa॒ dāhṷko bhavati || pra॒jāpa̭tī rohi॒ṇyā-ma॒gni-ma̭sṛjata | ta-nde॒vā ro̭hi॒ṇyā-māda̭dhata | tato॒ vai te sarvā॒-nrohā̭narohann | ta-dro̭hi॒ṇyai ro̭hiṇi॒tvam | yo ro̭hi॒ṇyā-ma॒gnimā̭dha॒tte | ṛ॒dhnotye॒va | sarvā॒-nrohā᳚n-rohati || de॒vā vai bha॒drā-ssanto॒-'gni-mādhi̭thsanta || 7 ||
teṣā॒manā̭hito॒ 'gnirāsī᳚t | athai᳚bhyo vā॒maṃ-va~svapā᳚krāmat | te puna̭rvasvo॒rāda̭dhata | tato॒ vai tān vā॒maṃ-va~sū॒pāva̭rtata | yaḥ pu॒rā bha॒dra-ssampāpī̭yā॒-nthsyāt | sa puna̭rvasvo-ra॒gni-māda̭dhīta | puna̭re॒vainaṃ̭-vā~॒maṃ-va~sū॒pāva̭rtate | bha॒dro bha̭vati || yaḥ kā॒mayḙta॒ dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyu॒riti̭ | sa pūrva̭yoḥ॒ phalgṷnyo-ra॒gni-māda̭dhīta || 8 ||
a॒rya॒mṇo vā e॒tannakṣa̭tram | yatpūrve॒ phalgṷnī | a॒rya॒meti॒ tamā̭hu॒ryo dadā̭ti | dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vanti || yaḥ kā॒mayḙta bha॒gī syā॒miti̭ | sa utta̭rayoḥ॒ phalgṷnyo-ra॒gnimāda̭dhīta | bhaga̭sya॒ vā e॒tannakṣa̭tram | yadutta̭re॒ phalgṷnī | bha॒gyḙva bha̭vati || kā॒la॒ka॒ñjā vai nāmāsṷrā āsann || 9 ||
te sṷva॒rgāya̭ lo॒kāyā॒gni-ma̭cinvata | purṷṣa॒ iṣṭa̭kā॒-mupā̭dadhā॒t-purṷṣa॒ iṣṭa̭kām | sa indro᳚ brāhma॒ṇo bruvā̭ṇa॒ iṣṭa̭kā॒mupā̭dhatta | e॒ṣā mḙ ci॒trā nāmeti̭ | te sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamāprāro̭hann | sa indra॒ iṣṭa̭kā॒māvṛ̭hat | te-'vā̭kīryanta | yḙ-'vākī᳚ryanta | ta ūrṇā॒vabha̭yo-'bhavann | dvāvuda̭patatām || 10 ||
tau di॒vyau śvānā̭vabhavatām | yo bhrātṛ̭vyavā॒-nthsyāt | sa ci॒trāyā̭-ma॒gni-māda̭dhīta | a॒va॒kīryai॒va bhrātṛ̭vyān | ojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭mā॒tman-dha̭tte || va॒santā᳚ brāhma॒ṇo᳚ 'gnimāda̭dhīta | va॒sa॒nto vai brā᳚hma॒ṇasya॒rtuḥ | sva e॒vaina̭-mṛ॒tāvā॒dhāya̭ | bra॒hma॒va॒rca॒sī bha̭vati | mukhaṃ॒-vā~ e॒tadṛ̭tū॒nām || 11 ||
ya-dva̭sa॒ntaḥ | yo va॒santā॒-'gnimā̭dha॒tte | mukhya̭ e॒va bha̭vati | atho॒ yoni̭mantame॒vaina॒-mprajā̭ta॒mādha̭tte | grī॒ṣme rā̭ja॒nya̭ āda̭dhīta | grī॒ṣmo vai rā̭ja॒nya̭sya॒rtuḥ | sva e॒vaina̭mṛ॒tāvā॒dhāya̭ | i॒ndri॒yā॒vī bha̭vati | śa॒radi॒ vaiśya॒ āda̭dhīta | śa॒radvai vaiśya̭sya॒rtuḥ || 12 ||
sva e॒vaina̭mṛ॒tāvā॒dhāya̭ | pa॒śu॒mā-nbha̭vati || na pūrva̭yoḥ॒ phalgṷnyo-ra॒gnimāda̭dhīta | e॒ṣā vai ja̭gha॒nyā̭ rātriḥ̭ saṃva~thsa॒rasya̭ | yatpūrve॒ phalgṷnī | pṛ॒ṣṭi॒ta e॒va saṃ̭va~thsa॒rasyā॒-gnimā॒dhāya̭ | pāpī̭yān-bhavati | utta̭rayo॒rāda̭dhīta | e॒ṣā vai pra̭tha॒mā rātriḥ̭ saṃva~thsa॒rasya̭ | yadutta̭re॒ phalgṷnī | mu॒kha॒ta e॒va saṃ̭va~thsa॒rasyā॒-gnimā॒dhāya̭ | vasī̭yā-nbhavati || atho॒ khalṷ | ya॒daivainaṃ̭-ya~॒jña ṷpa॒name᳚t | athāda̭dhīta | saivāsyardhiḥ̭ || 13 ||
(khalvā̭ - dhithsanta॒ - phalgṷnyora॒gnimāda̭dhītā - san - napatatā - matū॒nāṃ - ~vaiśya̭sya॒rtu - rutta̭re॒ phalgṷnī॒ ṣaṭ ca̭) (a. 2)
uddha̭nti | yade॒vāsyā̭ ame॒ddhyam | tadapa̭ hanti || a॒po-'vo᳚kṣati॒ śāntyai᳚ || sika̭tā॒ niva̭pati | e॒tadvā a॒gne-rvai᳚śvāna॒rasya̭ rū॒pam | rū॒peṇai॒va vai᳚śvāna॒ramava̭-rundhe || ūṣā॒-nniva̭pati | puṣṭi॒rvā e॒ṣā pra॒jana̭nam | yadūṣāḥ᳚ || 14 ||
puṣṭyā̭me॒va pra॒jana̭ne॒ 'gnimādha̭tte | atho̭ sa॒ñjñāna̭ e॒va | sa॒-ñjñāna॒gg॒ hyḙta-tpa̭śū॒nām | yadūṣāḥ᳚ || dyāvā̭pṛthi॒vī sa॒hāstā᳚m | te vi̭ya॒tī a̭brūtām | astve॒va naṷ sa॒ha ya॒jñiya॒miti̭ | yada॒muṣyā̭ ya॒jñiya॒māsī᳚t | tada॒syā-ma̭dadhāt | ta ūṣā̭ abhavann || 15 ||
yada॒syā ya॒jñiya॒māsī᳚t | tada॒muṣyā̭-madadhāt | tada॒daśca॒ndrama̭si kṛ॒ṣṇam | ūṣā᳚nni॒vapa̭nna॒do ddhyā̭yet | dyāvā̭pṛthi॒vyore॒va ya॒jñiye॒-'gnimādha̭tte || a॒gnirde॒vebhyo॒ nilā̭yata | ā॒khū rū॒pa-ṅkṛ॒tvā | sa pṛ̭thi॒vī-mprāvi̭śat | sa ū॒tīḥ kṷrvā॒ṇaḥ pṛ̭thi॒vīmanu॒ sama̭carat | tadā̭khukarī॒ṣa-ma̭bhavat || 16 ||
yadā̭khukarī॒ṣagṃ sa̭bhāṃ॒ro bhava̭ti | yade॒vāsya॒ tatra॒ nya̭ktam | tade॒vāva̭rundhe || ūrjaṃ॒-vā~ e॒tagṃ rasa̭-mpṛthi॒vyā ṷpa॒dīkā॒ uddi̭hanti | ya-dva॒lmīka᳚m | ya-dva̭lmīkava॒pā sa̭bhāṃ॒ro bhava̭ti | ūrja̭me॒va rasa̭-mpṛthi॒vyā ava̭rundhe | atho॒ śrotra̭me॒va | śrotra॒gg॒ hyḙta-tpṛ̭thi॒vyāḥ | ya-dva॒lmīkaḥ̭ || 17 ||
aba̭dhiro bhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | tāsā॒manna॒-mupā᳚kṣīyata | tābhya॒-ssūda॒mupa॒ prābhi̭nat | tato॒ vai tāsā॒manna॒-nnākṣī̭yata | yasya॒ sūdaḥ̭ sambhā॒ro bhava̭ti | nāsya̭ gṛ॒he-'nna̭-ṅkṣīyate || āpo॒ vā i॒damagrḙ sali॒lamā̭sīt | tena̭ pra॒jāpa̭tiraśrāmyat || 18 ||
ka॒thami॒dagg syā॒diti̭ | so̭-'paśya-tpuṣkarapa॒rṇa-ntiṣṭha̭t | so̭-'manyata | asti॒ vai tat | yasmi̭-nni॒damadhi॒ tiṣṭha॒tīti̭ | sa va̭rā॒ho rū॒pa-ṅkṛ॒tvopa॒nya̭majjat | sa pṛ̭thi॒vīma॒dha ā᳚rcchat | tasyā̭ upa॒hatyoda̭majjat | ta-tpṷṣkarapa॒rṇe᳚ 'prathayat | yadapra̭thayat || 19 ||
ta-tpṛ̭thi॒vyai pṛ̭thivi॒tvam | abhū॒dvā i॒damiti̭ | tadbhūmyai̭ bhūmi॒tvam | tā-ndiśo-'nu॒ vāta॒-ssama̭vahat | tāgṃ śarka̭rābhiradṛgṃ hat | śaṃ-vai~ no̭-'bhū॒diti̭ | taccharka̭rāṇāgṃ śarkara॒tvam | ya-dva̭rā॒havi̭hatagṃ sambhā॒ro bhava̭ti | a॒syāme॒vā-cha̭mbaṭkārama॒gni-mādha̭tte | śarka̭rā bhavanti॒ dhṛtyai᳚ || 20 ||
atho̭ śa॒tvāṃya~̭ || sarḙtā a॒gnirā॒dheya॒ ityā̭huḥ | āpo॒ varṷṇasya॒ patna̭ya āsann | tā a॒gnira॒bhya̭ddhyāyat | tā-ssama̭bhavat | tasya॒ retaḥ॒ parā̭-'patat | taddhira̭ṇya-mabhavat | yaddhira̭ṇya-mu॒pāsya̭ti | sarḙtasame॒vāgni-mādha̭tte || purṷṣa॒ invai svā-dreta̭so bībhathsata॒ ityā̭huḥ || 21 ||
u॒tta॒ra॒ta upā᳚sya॒tya-bī̭bhathsāyai || ati॒ praya̭cchati | ārti̭me॒vāti॒ praya̭cchati || a॒gnirde॒vebhyo॒ nilā̭yata | aśvo̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā | so᳚-'śva॒tthe saṃ̭va~thsa॒ra-ma̭tiṣṭhat | tada̭śva॒tthasyā᳚-śvattha॒tvam | yadāśva̭ttha-ssambhā॒ro bhava̭ti | yade॒vāsya॒ tatra॒ nya̭ktam | tade॒vāva̭-rundhe || 22 ||
de॒vā vā ūrjaṃ॒-vya~̭bhajanta | tata̭ udu॒mbara॒ uda̭tiṣṭhat | ūrgvā ṷdu॒mbaraḥ̭ | yadaudṷmbara-ssambhā॒ro bhava̭ti | ūrja̭me॒vāva̭-rundhe || tṛ॒tīya̭syāmi॒to di॒vi soma̭ āsīt | ta-ṅgā̭ya॒tryāha̭rat | tasya̭ pa॒rṇama̭cchidyata | tatpa॒rṇo̭ 'bhavat | ta-tpa॒rṇasya̭ parṇa॒tvam || 23 ||
yasya̭ parṇa॒mayaḥ̭ sambhā॒ro bhava̭ti | so॒ma॒pī॒thame॒vāva̭ rundhe || de॒vā vai brahma̭nnavadanta | ta-tpa॒rṇa upā̭śṛṇot | su॒śravā॒ vai nāma̭ | ya-tpa̭rṇa॒mayaḥ̭ sambhā॒ro bhava̭ti | bra॒hma॒va॒rca॒same॒vāva̭ rundhe || pra॒jāpa̭ti-ra॒gni-ma̭sṛjata | so̭-'bibhe॒tpra mā̭ dhakṣya॒tīti̭ | tagṃ śa॒myā̭-'śamayat || 24 ||
taccha॒myai̭ śami॒tvam | yaccha̭mī॒mayaḥ̭ sambhā॒ro bhava̭ti | śāntyā॒ apra̭dāhāya || a॒gne-ssṛ॒ṣṭasya̭ ya॒taḥ | vika̭ṅkata॒-mbhā ā᳚rcchat | ya-dvaika̭ṅkata-ssambhā॒ro bhava̭ti | bhā e॒vāva̭rundhe || sahṛ̭dayo॒ 'gnirā॒dheya॒ ityā̭huḥ | ma॒ruto॒-'dbhira॒gni-ma̭tamayann | tasya̭ tā॒ntasya॒ hṛda̭ya॒mācchi̭ndann | sā-'śani̭rabhavat | yada॒śani̭hatasya vṛ॒kṣasya̭ sambhā॒ro bhava̭ti |sahṛ̭daya-me॒vāgni-mādha̭tte || 25 ||
(ūṣā̭ - abhavan - nabhava-d- va॒lmīkro᳚ - 'śrāmya॒ - dapra̭thaya॒ - ddhṛtyai̭ - bībhathsata॒ ityā̭hu - rundhe - parṇa॒tva - ma̭śamayada - cchinda॒gg॒ strīṇi̭ ca) (a. 3)
dvā॒da॒śasṷ vikrā॒meṣva॒gnimāda̭dhīta | dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒raḥ | saṃ॒va~॒thsa॒rā-de॒vaina̭-mava॒ruddhyā-dha̭tte || ya-ddvā̭da॒śasṷ vikrā॒me-ṣvā॒dadhī̭ta | pari̭mita॒mava̭rundhīta | cakṣṷ-rnimita॒ āda̭dhīta | iya॒-ddvāda̭śa vikrā॒mā(3) iti̭ | pari̭mita-ñcai॒vāpa̭rimita॒-ñcāva̭rundhe || anṛ̭taṃ॒-vai~ vā॒cā va̭dati | anṛ̭ta॒-mmana̭sā ddhyāyati || 26 ||
cakṣu॒-rvai sa॒tyam | adrā(3)gityā̭ha | ada̭rśa॒miti̭ | ta-thsa॒tyam | yaścakṣṷ-rnimite॒-'gni-mā̭dha॒tte | sa॒tya e॒vaina॒-mādha̭tte || tasmā॒dāhi̭tāgni॒rnānṛ̭taṃ-va~det | nāsya̭ brāhma॒ṇo-'nā᳚śvā-ngṛ॒he va̭set | sa॒tye hya̭syā॒gnirāhi̭taḥ || ā॒gne॒yī vai rātriḥ̭ || 27 ||
ā॒gne॒yāḥ pa॒śavaḥ̭ | ai॒ndramahaḥ̭ | nakta॒-ṅgārha̭patya॒-māda̭dhāti | pa॒śūne॒vāva̭-rundhe | divā̭-''hava॒nīya᳚m | i॒ndri॒yame॒vā-va̭rundhe || a॒rdhodi̭te॒ sūrya̭ āhava॒nīya॒-māda̭dhāti | e॒tasmi॒n vai lo॒ke pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate | atho̭ bhū॒ta-ñcai॒va bha̭vi॒ṣyaccā-va̭rundhe || 28 ||
iḍā॒ vai mā̭na॒vī ya̭jñānūkā॒śinyā̭sīt | sā-'śṛ̭ṇot | asṷrā a॒gnimāda̭dhata॒ iti̭ | tada̭gacchat | ta ā̭hava॒nīya॒magra॒ āda̭dhata | atha॒ gārha̭patyam | athā᳚-nvāhārya॒-paca̭nam | sā 'bra̭vīt | pra॒tīcyḙṣā॒g॒ śrīra̭gāt | bha॒drā bhū॒tvā parā̭bhaviṣya॒ntīti̭ || 29 ||
yasyai॒va-ma॒gnirā̭dhī॒yate᳚ | pra॒tīcya̭sya॒ śrīrḙti | bha॒dro bhū॒tvā parā̭bhavati || sā-'śṛ̭ṇot | de॒vā a॒gni-māda̭dhata॒ iti̭ | tada̭gacchat | te᳚-'nvāhārya॒-paca̭na॒magra॒ āda̭dhata | atha॒ gārha̭patyam | athā̭hava॒nīya᳚m | sā-'bra̭vīt || 30 ||
prācyḙṣā॒g॒ śrīra̭gāt | bha॒drā bhū॒tvā sṷva॒rgaṃ-lo~॒kame᳚ṣyanti | pra॒jā-ntu na ve᳚thsyanta॒ iti̭ | yasyai॒vama॒gni-rā̭dhī॒yate᳚ | prācya̭sya॒ śrīrḙti | bha॒dro bhū॒tvā sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti | pra॒jā-ntu na vi̭ndate || sā-'bra̭vī॒diḍā॒ manu᳚m | tathā॒ vā a॒ha-ntavā॒gni-mādhā᳚syāmi | yathā॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rja̭ni॒ṣyase᳚ || 31 ||
pratya॒smin ~lo॒ke sthā॒syasi̭ | a॒bhi sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ñje॒ṣyasīti̭ | gārha̭patya॒magra॒ āda̭dhāt | gārha̭patyaṃ॒-vā~ anṷ pra॒jāḥ pa॒śavaḥ॒ prajā̭yante | gārha̭patyenai॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpa॒śū-nprāja̭nayat | athā᳚-nvāhārya॒-paca̭nam | ti॒ryaṅṋ̇va॒ vā a॒yaṃ-lo~॒kaḥ | a॒sminne॒va tena̭ lo॒ke pratya̭tiṣṭhat | athā̭hava॒nīya᳚m | tenai॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ma॒bhya̭jayat || 32 ||
yasyai॒vama॒gni-rā̭dhī॒yate᳚ | pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate | pratya॒smin ~lo॒ke ti̭ṣṭhati | a॒bhi sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ñja̭yati || yasya॒ vā aya̭thādevatama॒gni-rā̭dhī॒yate᳚ | ā de॒vatā᳚bhyo vṛścyate | pāpī̭yā-nbhavati | yasya̭ yathā deva॒tam | na de॒vatā᳚bhya॒ āvṛ̭ścyate | vasī̭yā-nbhavati || 33 ||
bhṛgṷ̄ṇā॒-ntvā-'ṅgi̭rasāṃ-vra~tapate vra॒tenā-da̭dhā॒mīti̭ bhṛgvaṅgi॒rasā॒māda̭ddhyāt | ā॒di॒tyānā᳚-ntvā de॒vānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tenāda̭dhā॒mītya॒nyāsā॒-mbrāhma̭ṇīnā-mpra॒jānā᳚m | varṷṇasya tvā॒ rājño᳚ vratapate vra॒tenāda̭dhā॒mīti॒ rājñaḥ̭ | indra̭sya tvendri॒yeṇa̭ vratapate vra॒tenāda̭dhā॒mīti̭ rāja॒nya̭sya | mano᳚stvā grāma॒ṇyo᳚ vratapate vra॒tenāda̭dhā॒mīti॒ vaiśya̭sya | ṛ॒bhū॒ṇā-ntvā̭ de॒vānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tenāda̭dhā॒mīti̭ rathakā॒rasya̭ | ya॒thā॒ de॒va॒tama॒gni-rādhī̭yate | na de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate | vasī̭yā-nbhavati || 34 ||
(dhyā॒ya॒ti॒ - vai rātri॒ - ścāva̭rundhe - bhaviṣya॒ntītya̭ - bravī - jjani॒ṣyasḙ - 'jaya॒-d- vasī̭yā-nbhavati॒ - nava̭ ca) (a. 4)
anuvākaṃ 5 - tatra pavamānahabīṃṣi
pra॒jāpa̭ti-rvā॒ca-ssa॒tya-ma̭paśyat | tenā॒gnimādha̭tta | tena॒ vai sa ā᳚rdhnot | bhūrbhuva॒-ssuva॒rityā̭ha | e॒tadvai vā॒ca-ssa॒tyam | ya e॒tenā॒gni-mā̭dha॒tte | ṛ॒ddhnotye॒va | atho̭ sa॒tyaprā̭śūre॒va bha̭vati | atho॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna̭bhi॒cara̭ti | stṛ॒ṇu॒ta e॒vaina᳚m || 35 ||
bhūrityā̭ha | pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate | bhuva॒ ityā̭ha | a॒sminne॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhati | suva॒rityā̭ha | su॒va॒rga e॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhati || tri॒bhira॒kṣarai॒-rgārha̭patya॒-māda̭dhāti | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | e॒ṣvḙvainaṃ̭-lo~॒keṣu॒ prati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte | sarvaiḥ᳚ pa॒ñcabhi̭-rāhava॒nīya᳚m || 36 ||
su॒va॒rgāya॒ vā e॒ṣa lo॒kāyādhī̭yate | yadā̭hava॒nīyaḥ̭ | su॒va॒rga e॒vāsmai̭ lo॒ke vā॒ca-ssa॒tyagṃ sarva̭māpnoti || tri॒bhi-rgārha̭patya॒-māda̭dhāti | pa॒ñcabhi̭-rāhava॒nīya᳚m | a॒ṣṭau sampa̭dyante | a॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī | gā॒ya॒tro᳚-'gniḥ | yāvā̭ne॒vāgniḥ | tamādha̭tte || 37 ||
pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | tā a̭smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā̭cīrāyann | tābhyo॒ jyoti॒-ruda̭gṛhṇāt | ta-ñjyotiḥ॒ paśya̭ntīḥ pra॒jā a॒bhisa॒māva̭rtanta | u॒parī̭vā॒gni-mudgṛ̭hṇīyā-du॒ddharanṋ | jyoti̭re॒va paśya̭ntīḥ pra॒jā yaja̭māna-ma॒bhi-sa॒māva̭rtante || pra॒jāpa̭te॒rakṣya̭śvayat | ta-tparā̭-'patat | tadaśvo̭-'bhavat | tadaśva̭syā-śva॒tvam || 38 ||
e॒ṣa vai pra॒jāpa̭tiḥ | yada॒gniḥ | prā॒jā॒pa॒tyo-'śvaḥ̭ | yadaśva̭-mpu॒rastā॒nnaya̭ti | svame॒va cakṣuḥ॒ paśya̭-npra॒jāpa̭ti॒-ranūdḙti || va॒jrī vā e॒ṣaḥ | yadaśvaḥ̭ | yadaśva̭-mpu॒rastā॒nnaya̭ti | jā॒tāne॒va bhrātṛ̭vyā॒-npraṇṷdate || puna॒rāva̭rtayati || 39 ||
ja॒ni॒ṣyamā̭ṇāne॒va prati̭nudate || nyā̭hava॒nīyo॒ gārha̭patya-makāmayata | ni gārha̭patya āhava॒nīya᳚m | tau vi॒bhāja॒-nnāśa̭knot | sośvaḥ̭ pūrva॒vāḍ-bhū॒tvā | prāñca॒-mpūrva॒muda̭vahat | ta-tpū᳚rva॒vāhaḥ̭ pūrvavā॒ṭ-tvam | yadaśva̭-mpu॒rastā॒nnaya̭ti | vibha̭ktire॒vaina̭yo॒ssā | atho॒ nānā̭vīryāve॒vainaṷ kurute || 40 ||
yadu॒paryṷpari॒ śiro॒ hare᳚t | prā॒ṇān vicchi̭ndyāt | a॒dho̭-'dha॒-śśiro̭ harati | prā॒ṇānā᳚-ṅgopī॒thāya̭ || iya॒tyagrḙ harati | atheya॒tyatheya̭ti | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | e॒ṣvḙvainaṃ̭-lo~॒keṣu॒ prati̭ṣṭhita॒mā-dha̭tte || pra॒jāpa̭ti-ra॒gni-ma̭sṛjata | so̭-'bibhe॒tpra mā̭ dhakṣya॒tīti̭ || 41 ||
tasya̭ tre॒dhā ma̭hi॒mānaṃ॒-vyau~̭hat | śāntyā॒ apra̭dāhāya | yat-tre॒dhā-'gni-rā̭dhī॒yate᳚ | ma॒hi॒māna̭me॒vāsya॒ ta-dvyṷ̄hati | śāntyā॒ apra̭dāhāya || puna॒rāva̭rtayati | ma॒hi॒māna̭me॒vāsya॒ sanda̭dhāti || pa॒śurvā e॒ṣaḥ | yadaśvaḥ̭ | e॒ṣa ru॒draḥ || 42 ||
yada॒gniḥ | yadaśva̭sya pa॒de᳚-'gni-mā̭da॒ddhyāt | ru॒drāya̭ pa॒śū-napi̭daddhyāt | a॒pa॒śu-ryaja̭māna-ssyāt | ya-nnākra॒maye᳚t | ana̭varuddhā asya pa॒śavaḥ̭ syuḥ | pā॒rśva॒ta ākra̭mayet | yathā ''hi̭tasyā॒gne-raṅgā̭rā abhyava॒vartḙrann | ava̭ruddhā asya pa॒śavo॒ bhava̭nti | na ru॒drāyāpi̭dadhāti || 43 ||
trīṇi̭ ha॒vīgṃṣi॒ nirva̭pati | vi॒rāja̭ e॒va vikrā᳚ntaṃ॒-ya~ja̭mā॒no-'nu॒ vikra̭mate || a॒gnaye॒ pava̭mānāya | a॒gnayḙ pāva॒kāya̭ | a॒gnaye॒ śuca̭ye | yada॒gnaye॒ pava̭mānāya ni॒rvapa̭ti | pu॒nātye॒vaina᳚m | yada॒gnayḙ pāva॒kāya̭ | pū॒ta e॒vāsmi̭-nna॒nnādya̭-ndadhāti | yada॒gnaye॒ śuca̭ye | bra॒hma॒va॒rca॒sa-me॒vāsmi̭-nnu॒pari̭ṣṭā-ddadhāti || 44 ||
(e॒na॒ - mā॒ha॒va॒nīyaṃ̭ - dhatte - 'śva॒tvaṃ - ~va̭rtayati - kuruta॒ - iti̭ -ru॒dro - da̭dhāti॒ - yada॒gnaye॒ śuca̭ya॒ eka̭-ñca) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - pavamānahavirvistāraḥ, havirantarāṇi, dakṣiṇāśca
de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | te de॒vā vi̭ja॒ya-mṷpa॒yantaḥ̭ | a॒gnau vā॒maṃ-va~su॒ sa-nnya̭dadhata | i॒damṷ no bhaviṣyati | yadi̭ no je॒ṣyantīti̭ | tada॒gnirno-thsaha̭maśaknot | tat-tre॒dhā vinya̭dadhāt | pa॒śuṣu॒ tṛtī̭yam | a॒phsu tṛtī̭yam | ā॒di॒tye tṛtī̭yam || 45 ||
ta-dde॒vā vi॒jitya̭ | puna॒ravā̭ruruthsanta | te᳚-'gnaye॒ pava̭mānāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapann | pa॒śavo॒ vā a॒gniḥ pava̭mānaḥ | yade॒va pa॒śuṣvāsī᳚t | tat-tenāvā̭rundhata | te᳚-'gnayḙ pāva॒kāya̭ | āpo॒ vā a॒gniḥ pā̭va॒kaḥ | yade॒vāphsvāsī᳚t | tat-tenāvā̭rundhata || 46 ||
te᳚-'gnaye॒ śuca̭ye | a॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'gni-śśuciḥ̭ | yade॒vādi॒tya āsī᳚t | tat-tenāvā̭rundhata || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | ta॒nuvo॒ vāvaitā a̭gnyā॒dheya̭sya | ā॒gne॒yo vā a॒ṣṭāka̭pālo 'gnyā॒dheya॒miti̭ | yatta-nni॒rvape᳚t | naitāni̭ | yathā॒-''tmā syāt || 47 ||
nāṅgā̭ni | tā॒dṛge॒va tat | yade॒tāni̭ ni॒rvape᳚t | na tam | yathā-'ṅgā̭ni॒ syuḥ | nātmā | tā॒dṛge॒va tat | u॒bhayā̭ni sa॒hani॒rupyā̭ṇi | ya॒jñasya̭ sātma॒tvāya̭ || u॒bhayaṃ॒-vā~ e॒tasye᳚ndri॒yaṃ-vī~॒rya̭māpyate || 48 ||
yo᳚-'gnimā̭dha॒tte | ai॒ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒- manu॒ nirva̭pet | ā॒di॒tya-ñca॒rum | i॒ndrā॒gnī vai de॒vānā॒-mayā̭tayāmānau | ye e॒va de॒vate॒ ayā̭tayāmnī | tābhyā̭me॒vāsmā̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭mava̭- rundhe | ā॒di॒tyo bha̭vati | i॒yaṃ-vā~ adi̭tiḥ | a॒syāme॒va prati̭tiṣṭhati || dhe॒nvai vā e॒ta-dretaḥ̭ || 49 ||
yadājya᳚m | a॒na॒ḍuha̭staṇḍu॒lāḥ | mi॒thu॒name॒vāva̭-rundhe | ghṛ॒te bha̭vati | ya॒jñasyālū᳚kṣāntatvāya || ca॒tvāra̭ ārṣe॒yāḥ prāśña̭nti | di॒śāme॒va jyoti̭ṣi juhoti || pa॒śavo॒ vā e॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ | e॒ṣa ru॒draḥ | yada॒gniḥ || 50 ||
yathsa॒dya e॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ ni॒rvape᳚t | ru॒drāya̭ pa॒śūnapi̭ daddhyāt | a॒pa॒śu-ryaja̭māna-ssyāt | yannānṷni॒rvape᳚t | ana̭varuddhā asya pa॒śavaḥ̭ syuḥ | dvā॒da॒śasu॒ rātrī॒ṣvanu॒ nirva̭pet | saṃ॒va~॒thsa॒ra pra̭timā॒ vai dvāda̭śa॒ rātra̭yaḥ | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsmai̭ ru॒dragṃ śa̭mayi॒tvā | pa॒śūnava̭ rundhe || yadeka̭-mekame॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ ni॒rvape᳚t || 51 ||
yathā॒ trīṇyā॒vapa̭nāni pū॒raye᳚t | tā॒dṛktat | na pra॒jana̭na॒mucchigṃ̭ṣet | eka̭-nni॒rupya̭ | utta̭re॒ sama̭syet | tṛ॒tīya̭me॒vāsmai̭ lo॒kamucchigṃ̭ṣati pra॒jana̭nāya | ta-mpra॒jayā̭ pa॒śubhi॒ranu॒ prajā̭yate | atho̭ ya॒jñasyai॒vaiṣā-'bhikrā᳚ntiḥ || ra॒tha॒ca॒kra-mprava̭rtayati | ma॒nu॒ṣya॒ra॒thenai॒va dḙvara॒tha-mpra॒tyava̭rohati || 52 ||
bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | ho॒ta॒vya̭-magniho॒trāṃ(3) naho̭ta॒vyā(3)miti̭ | ya-dyajṷṣā juhu॒yāt | aya̭thāpūrva॒māhṷtī juhuyāt | yanna jṷhu॒yāt | a॒gniḥ parā̭bhavet | tū॒ṣṇīme॒va ho̭ta॒vya᳚m | ya॒thā॒pū॒rva-māhṷtī ju॒hoti̭ | nāgniḥ parā̭bhavati || a॒gnīdhḙ dadāti || 53 ||
a॒gnimṷkhā-ne॒vartū-nprī̭ṇāti | u॒pa॒barha̭ṇa-ndadāti | rū॒pāṇā॒mava̭-ruddhyai | aśva̭-mbra॒hmaṇe᳚ | i॒ndri॒yame॒vāva̭-rundhe | dhe॒nugṃ hotre᳚ | ā॒śiṣa̭ e॒vāva̭rundhe | a॒na॒ḍvāha̭-maddhva॒ryave᳚ | vahni॒rvā a̭na॒ḍvān | vahni̭raddhva॒ryuḥ || 54 ||
vahni̭nai॒va vahni̭ ya॒jñasyāva̭-rundhe | mi॒thu॒nau gāvaṷ dadāti | mi॒thu॒nasyāva̭-ruddhyai | vāso̭ dadāti | sa॒rva॒ de॒va॒tyaṃ̭-vai~ vāsaḥ̭ | sarvā̭ e॒va de॒vatāḥ᳚ prīṇāti | ā dvā̭da॒śabhyo̭ dadāti | dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒raḥ | saṃ॒va~॒thsa॒ra e॒va prati̭ tiṣṭhati | kāma̭mū॒rdhva-ndeya᳚m | apa̭rimita॒syāva̭-ruddhyai || 55 ||
(ā॒di॒tye tṛtī̭ya - ma॒phsvāsī॒-tta-ttenāvā̭rundhata॒ - syā - dā᳚pyate॒ - reto॒ - 'gni - reka̭meka me॒tāni̭ ha॒vigṃṣi̭ ni॒rvape᳚t - pra॒tyava̭rohati - dadātya - ddhva॒ryu--r deya॒ meka̭-ñca) (a. 6)
anuvākaṃ 7 - ādhānamantrāḥ
gha॒rma-śśira॒stada॒yama॒gniḥ | sa-mpri̭yaḥ pa॒śubhi̭-rbhuvat | cha॒rdisto॒kāya॒ tana̭yāya yaccha || vātaḥ̭ prā॒ṇastada॒yama॒gniḥ | sa-mpri̭yaḥ pa॒śubhi̭-rbhuvat | sva॒di॒ta-nto॒kāya॒ tana̭yāya pi॒tu-mpa̭ca || prācī॒manṷ pra॒diśa॒-mprehi̭ vi॒dvān | a॒gnera̭gne pu॒ro a̭gni-rbhave॒ha | viśvā॒ āśā॒ dīdyā̭no॒ vibhā̭hi | ūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpade || 56 ||
a॒rkaścakṣu॒-stada॒sau sūrya॒stada॒yama॒gniḥ | sampri̭yaḥ pa॒śubhi̭-rbhuvat | ya-ttḙ śukra śu॒kraṃ-va~rcaḥ̭ śu॒krā ta॒nūḥ | śu॒kra-ñjyoti॒raja̭sram | tena̭ me dīdihi॒ tena॒ tvā-''da̭dhe | a॒gninā᳚-'gne॒ brahma̭ṇā || ā॒na॒śe vyā̭naśe॒ sarva॒māyu॒-rvyā̭naśe || ye tḙ agne śi॒ve ta॒nuvau᳚ | vi॒rāṭ ca̭ sva॒rāṭ ca̭ | te mā vi̭śatā॒-nte mā̭ jinvatām || 57 ||
ye tḙ agne śi॒ve ta॒nuvau᳚ | sa॒mrāṭ cā̭bhi॒bhūśca̭ | te mā vi̭śatā॒-nte mā̭ jinvatām | ye tḙ agne śi॒ve ta॒nuvau᳚ | vi॒bhūśca̭ pari॒bhūśca̭ | te mā vi̭śatā॒-nte mā̭ jinvatām | ye tḙ agne śi॒ve ta॒nuvau᳚ | pra॒bhvī ca॒ prabhṷ̄tiśca | te mā vi̭śatā॒-nte mā̭ jinvatām | yāstḙ agne śi॒vāsta॒nuvaḥ̭ | tābhi॒stvā ''da̭dhe || yāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ | tābhi̭ra॒mu-ṅga̭ccha || 58 ||
(catṷṣpade - jinvatāṃ - ta॒nuva॒ strīṇi̭ ca ) (a. 7)
anuvākaṃ 8 - etadbrāhmaṇaṃ
i॒me vā e॒te lo॒kā a॒gnayaḥ̭ | te yadavyā̭vṛttā ādhī॒yeranṋ | śo॒cayḙyu॒-ryaja̭mānam | gha॒rma-śśira॒ iti॒ gārha̭patya॒-māda̭dhāti | vātaḥ̭ prā॒ṇa itya̭nvāhārya॒-paca̭nam | a॒rka-ścakṣu॒rityā̭-hava॒nīya᳚m | tenai॒vainā॒n vyāva̭rtayati | tathā॒ na śo̭cayanti॒ yaja̭mānam || ra॒tha॒nta॒ra-ma॒bhigā̭yate॒ gārha̭patya ādhī॒yamā̭ne | rātha̭ntaro॒ vā a॒yaṃ-lo~॒kaḥ || 59 ||
a॒sminne॒vainaṃ̭-lo~॒ke prati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte | vā॒ma॒de॒vya-ma॒bhigā̭yata uddhri॒yamā̭ṇe | a॒ntari̭kṣaṃ॒-vai~ vā̭made॒vyam | a॒ntari̭kṣa e॒vaina॒-mprati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte | atho॒ śānti॒-rvai vā̭made॒vyam | śā॒ntame॒vaina̭-mpaśa॒vya̭muddha̭rate | bṛ॒hada॒bhigā̭yata āhava॒nīya̭ ādhī॒yamā̭ne | bārha̭to॒ vā a॒sau lo॒kaḥ | a॒muṣmi̭nne॒vainaṃ̭-lo~॒ke prati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte || pra॒jāpa̭ti-ra॒gni-ma̭sṛjata || 60 ||
so-'śvo॒ vāro̭ bhū॒tvā parāṃ̭ait | taṃ-vā~̭rava॒ntīyḙnāvārayata |ta-dvā̭rava॒ntīya̭sya vāravantīya॒tvam | śyai॒tena̭ śye॒tī a̭kuruta |tacchyai॒tasya̭ śyaita॒tvam | ya-dvā̭rava॒ntīya̭-mabhi॒gāya̭te | vā॒ra॒yi॒tvaivaina॒-mprati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte | śyai॒tena̭ śye॒tī kṷrute || gha॒rma-śśira॒ iti॒ gārha̭patya॒-māda̭dhāti | saśī̭rṣāṇa-me॒vaina॒-mādha̭tte || 61 ||
upai̭na॒mutta̭ro ya॒jño na̭mati || ru॒dro vā e॒ṣaḥ | yada॒gniḥ | sa ā̭dhī॒yamā̭na īśva॒ro yaja̭mānasya pa॒śūn higṃsi̭toḥ | sa-mpri̭yaḥ pa॒śubhi̭-rbhuva॒dityā̭ha | pa॒śubhi̭re॒vaina॒gṃ॒ sampri̭ya-ṅkaroti | pa॒śū॒nā-mahigṃ̭sāyai || cha॒rdisto॒kāya॒ tana̭yāya ya॒cchetyā̭ha |ā॒śiṣa̭me॒vaitā-māśā᳚ste || vātaḥ̭ prā॒ṇa itya̭nvāhārya॒-paca̭nam || 62 ||
saprā̭ṇa-me॒vaina॒-mādha̭tte || sva॒di॒ta-nto॒kāya॒ tana̭yāya pi॒tu-mpa॒cetyā̭ha | anna̭me॒vāsmai᳚ svadayati || prācī॒manṷ pra॒diśa॒-mprehi̭ vi॒dvānityā̭ha | vibha̭ktire॒vaina̭yo॒ssā | atho॒ nānā̭ vīryāve॒vainaṷ kurute || ūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpada॒ ityā̭ha | ā॒śiṣa̭me॒vaitāmāśā᳚ste || a॒rka-ścakṣu॒rityā̭-hava॒nīya᳚m | a॒rko vai de॒vānā॒manna᳚m || 63 ||
anna̭me॒vāva̭ rundhe || tena̭ me dīdi॒hītyā̭ha | sami̭ndha e॒vaina᳚m || ā॒na॒śe vyā̭naśa॒ iti॒ trirudi̭ṅgayati | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | e॒ṣvḙvainaṃ̭-lo~॒keṣu॒ prati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte || tat-tathā॒ na kā॒rya᳚m | vīṅgi̭ta॒ma pra̭tiṣṭhita॒-māda̭dhīta | u॒ddhṛtyai॒-vādhāyā̭-bhi॒mantriyaḥ̭ | avī᳚ṅgita-me॒vaina॒-mprati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte || vi॒rāṭ ca̭ sva॒rāṭ ca॒ yāstḙ agne śi॒vāsta॒nuva॒-stābhi॒stvā ''da̭dha॒ ityā̭ha | e॒tā vā a॒gne-śśi॒vāsta॒nuvaḥ̭ | tābhi̭re॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati || yāstḙ agne gho॒rāsta॒nuva॒ stābhi̭ra॒mu-ṅga॒ccheti̭ brūyā॒dya-ndvi॒ṣyāt | tābhi̭re॒vaina॒-mparā̭bhāvayati || 64 ||
(lo॒ko̭ - 'sṛjataina॒ - mādha̭tte - 'nvāhārya॒paca̭naṃ - de॒vānā॒manna̭ - mena॒-mprati̭ṣṭhita॒mādha̭tte॒ pañca̭ ca) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - brahmaudanam
śa॒mī॒ga॒rbhāda॒gni-mma̭nthati | e॒ṣā vā a॒gne-rya॒jñiyā̭ ta॒nūḥ | tāme॒vāsmai̭ janayati || adi̭tiḥ pu॒trakā̭mā | sā॒ddhyebhyo̭ de॒vebhyo᳚ brahmauda॒na-ma̭pacat | tasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇa-madaduḥ | ta-tprāśñā᳚t | sā reto̭-'dhatta | tasyai̭ dhā॒tā cā᳚rya॒mā cā̭jāyetām | sā dvi॒tīya̭-mapacat || 65 ||
tasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇa-madaduḥ | ta-tprāśñā᳚t | sā reto̭-'dhatta | tasyai̭ mi॒traśca॒ varṷṇaścājāyetām | sā tṛ॒tīya̭-mapacat | tasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇa-madaduḥ | ta-tprāśñā᳚t | sā reto̭-'dhatta | tasyā॒ agṃśa̭śca॒ bhaga̭ścājāyetām | sā ca̭tu॒rtha-ma̭pacat || 66 ||
tasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇa-madaduḥ | ta-tprāśñā᳚t | sā reto̭-'dhatta | tasyā॒ indra̭śca॒ viva̭svāgścā-jāyetām | bra॒hmau॒da॒na-mpa̭cati | reta̭ e॒va ta-dda̭dhāti || prāśña̭nti brāhma॒ṇā o̭da॒nam || yadājya̭-mu॒cchiṣya̭te | tena̭ sa॒midho॒-'bhyajyāda̭dhāti | u॒ccheṣa̭ṇā॒dvā adi̭tī॒ reto̭-'dhatta || 67 ||
u॒ccheṣa̭ṇāde॒va ta-dreto̭ dhatte || asthi॒ vā e॒tat | ya-thsa॒midhaḥ̭ | e॒ta-dretaḥ̭ | yadājya᳚m | yadājyḙna sa॒midho॒-'bhyajyā॒dadhā̭ti | asthye॒va ta-dreta̭si dadhāti || ti॒sra āda̭dhāti mithuna॒tvāya̭ || iya̭tī-rbhavanti | pra॒jāpa̭tinā yajñamu॒khena॒ sammi̭tāḥ || 68 ||
iya̭tī-rbhavanti | ya॒jña॒pa॒ruṣā॒ sammi̭tāḥ | iya̭tī-rbhavanti | e॒tāva॒dvai purṷṣe vī॒rya᳚m | vī॒rya̭ sammitāḥ || ā॒rdrā bha̭vanti | ā॒rdrami̭va॒ hi retaḥ̭ si॒cyate᳚ || citri̭yasyāśva॒tthasyāda̭dhāti | ci॒trame॒va bha̭vati || ghṛ॒tava̭tībhi॒-rāda̭dhāti || 69 ||
e॒tadvā a॒gneḥ pri॒ya-ndhāma̭ | ya-dghṛ॒tam | pri॒yeṇai॒vaina॒-ndhāmnā॒ sama̭rdhayati | atho॒ teja̭sā || gā॒ya॒trībhi̭-rbrāhma॒ṇasyāda̭ddhyāt | gā॒ya॒tracha̭ndā॒ vai brā᳚hma॒ṇaḥ | svasya॒ chanda̭saḥ pratyayana॒stvāya̭ | tri॒ṣṭugbhī̭-rāja॒nya̭sya | tri॒ṣṭu-pcha̭ndā॒ vai rā̭ja॒nyaḥ̭ | svasya॒ chanda̭saḥ pratyayana॒stvāya̭ || 70 ||
jaga̭tībhi॒-rvaiśya̭sya | jaga̭tī chandā॒ vai vaiśyaḥ̭ | svasya॒ chanda̭saḥ pratyayana॒stvāya̭ || tagṃ saṃ̭va~thsa॒ra-ṅgo̭pāyet | saṃ॒va~॒thsa॒ragṃ hi reto̭ hi॒taṃ-va~rdha̭te || ya-dyḙnagṃ saṃva~thsa॒re nopa॒name᳚t | sa॒midhaḥ॒ puna॒rāda̭ddhyāt | reta̭ e॒va taddhi॒taṃ-va~rdha̭mānameti || na mā॒gṃ॒sa-ma̭śñīyāt | na striya॒mupḙyāt || 71 ||
ya-nmā॒gṃ॒sa-ma̭śñī॒yāt | yathstriya̭-mupe॒yāt | nirvī᳚rya-ssyāt | naina̭ma॒gni-rupa̭namet || śva ā̭dhā॒syamā̭no brahmauda॒na-mpa̭cati | ā॒di॒tyā vā i॒ta ṷtta॒mā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭yann | te vā i॒to yanta॒-mprati̭nudante | e॒te khalu॒ vāvādi॒tyāḥ | ya-dbrā᳚hma॒ṇāḥ | taire॒va sa॒tva-ṅga̭cchati || 72 ||
naina॒-mprati̭nudante || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | kvā̭ saḥ | a॒gniḥ kā॒ryaḥ̭ | yo᳚-'smai pra॒jā-mpa॒śū-npra̭ja॒naya॒tīti̭ | śalkai॒stāgṃ rātri̭ma॒gni-mi̭ndhīta | tasmi̭-nnupavyu॒ṣama॒raṇī॒ niṣṭa̭pet | yatha̭rṣa॒bhāya̭ vāśi॒tā nyā̭vicchā॒yati̭ | tā॒dṛge॒va tat || a॒po॒dūhya॒ bhasmā॒gni-mma̭nthati || 73 ||
saiva sā-'gne-ssanta̭tiḥ || ta-mma̭thi॒tvā prāñca॒muddha̭rati | saṃ॒va~॒thsa॒rame॒va ta-dreto̭ hi॒ta-mpraja̭nayati || anā̭hita॒-stasyā॒gni-rityā̭huḥ | ya-ssa॒midho-'nā̭dhāyā॒gni-mā̭dha॒tta iti̭ | tā-ssaṃ̭va~thsa॒re pu॒rastā॒-dāda̭ddhyāt | saṃ॒va~॒thsa॒rāde॒vaina̭-mava॒ruddhyā-dha̭tte || yadi̭ saṃva~thsa॒re 'nāda॒ddhyāt | dvā॒da॒śyā᳚-mpu॒rastā॒-dāda̭ddhyāt | saṃ॒va~॒thsa॒ra pra̭timā॒ vai dvāda̭śa॒ rātra̭yaḥ | saṃ॒va~॒thsa॒rame॒vāsyāhi̭tā bhavanti || yadi̭ dvāda॒śyā᳚-nnāda॒ddhyāt | trya॒he pu॒rastā॒dāda̭ddhyāt | āhi̭tā e॒vāsya̭ bhavanti || 74 ||
(dvi॒tīya̭mapacac - catu॒rthama̭paca॒ - dadi̭tī॒ reto̭-'dhatta॒ - sammi̭tā -
ghṛ॒tava̭tībhi॒rāda̭dhāti - rāja॒nyaḥ̭ svasya॒ chanda̭saḥ pratyayana॒stvā - yḙyā-d- gacchati - manthati॒ - rātra̭ya śca॒tvāri̭ ca) (a. 9)
anuvākaṃ 10 - pañcāgnyādhānam
pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | sa ri̭ricā॒no̭-'manyata | sa tapo̭-'tapyata | sa ā॒tman vī॒rya̭-mapaśyat | tada̭vardhata | tada̭smā॒-thsaha̭so॒rdhva-ma̭sṛjyata | sā vi॒rāḍa̭bhavat | tā-ndḙvāsu॒rā vya̭gṛhṇata | so᳚-'bravī-tpra॒jāpa̭tiḥ | mama॒ vā e॒ṣā || 75 ||
dohā̭ e॒va yu॒ṣmāka॒miti̭ || sā tataḥ॒ prācyuda̭krāmat | ta-tpra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | atha̭rva pi॒tu-mmḙ gopā॒yeti̭ | sā dvi॒tīya॒-muda̭krāmat | ta-tpra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | narya̭ pra॒jā-mmḙ gopā॒yeti̭ | sā tṛ॒tīya॒-muda̭krāmat | ta-tpra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | śaggsya̭ pa॒śū-nmḙ gopā॒yeti̭ || 76 ||
sā ca̭tu॒rtha-muda̭krāmat | ta-tpra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | sapra̭tha sa॒bhā-mmḙ gopā॒yeti̭ | sā pa̭ñca॒ma-muda̭krāmat | ta-tpra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | ahḙ buddhniya॒ mantra̭-mme gopā॒yeti̭ | a॒gnīn vāva sā tān vya̭kramata | tā-npra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | atho̭ pa॒ṅktime॒va || pa॒ṅktirvā e॒ṣā brā᳚hma॒ṇe pravi̭ṣṭā || 77 ||
tāmā॒tmano-'dhi॒ nirmi̭mīte | yada॒gni-rā̭dhī॒yate᳚ | tasmā̭-de॒tāva̭nto॒-'gnaya॒ ādhī̭yante | pāṅktaṃ॒-vā~ i॒dagṃ sarva᳚m | pāṅktḙnai॒va pāṅktagg̭ spṛṇoti || atha̭rva pi॒tu-mmḙ gopā॒yetyā̭ha | anna̭me॒vai tena̭ spṛṇoti | narya̭ pra॒jā-mmḙ gopā॒yetyā̭ha | pra॒jāme॒vaitena̭ spṛṇoti | śaggsya̭ pa॒śū-nmḙ gopā॒yetyā̭ha || 78 ||
pa॒śūne॒vaitena̭ spṛṇoti | sapra̭tha sa॒bhā-mmḙ gopā॒yetyā̭ha | sa॒bhāme॒vaitenè᳚ndri॒yagg spṛ̭ṇoti | ahḙ buddhniya॒ mantra̭-mme gopā॒yetyā̭ha | mantra̭me॒vai tena॒ śriyagg̭ spṛṇoti || yada̭nvāhārya॒-paca̭ne-'nvāhā॒rya̭-mpaca̭nti | tena॒ so᳚-'syā॒bhīṣṭaḥ̭ prī॒taḥ | ya-dgārha̭patya॒ ājya̭madhi॒śraya̭nti॒ sampatnī᳚ryā॒jaya̭nti | tena॒ so᳚-'syā॒bhīṣṭaḥ̭ prī॒taḥ | yadā̭hava॒nīye॒ juhva̭ti || 79 ||
tena॒ so᳚-'syā॒bhīṣṭaḥ̭ prī॒taḥ | yathsa॒bhāyāṃ᳚-vi~॒jaya̭nte | tena॒ so᳚-'syā॒bhīṣṭaḥ̭ prī॒taḥ | yadā̭vasa॒the-'nna॒gṃ॒ hara̭nti | tena॒ so᳚-'syā॒bhīṣṭaḥ̭ prī॒taḥ | tathā᳚-'sya॒ sarve᳚ prī॒tā a॒bhīṣṭā॒ ādhī̭yante || pra॒va॒sa॒tha-me॒ṣyanne॒va-mupa̭tiṣṭhe॒-taika̭mekam | yathā᳚ brāhma॒ṇāya̭ gṛhevā॒sinḙ pari॒dāya̭ gṛ॒hāneti̭ | tā॒dṛge॒va tat || puna̭rā॒ga-tyopa̭tiṣṭhate | sā bhā̭geyame॒vaiṣā॒-ntat | sā tata̭ ū॒rdhvā-''ro̭hat | sā ro̭hi॒ṇya̭bhavat | ta-dro̭hi॒ṇyai ro̭hiṇi॒tvam | ro॒hi॒ṇyā-ma॒gni-māda̭dhīta | sva e॒vainaṃ॒-yo~nau॒ prati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte | ṛ॒ddhnotyḙnena || 80 ||
(e॒ṣā - pa॒śūnmḙ gopā॒yeti॒ - pravi̭ṣṭā -
pa॒śūnmḙ gopā॒yetyā̭ha॒ - juhva̭ti - tiṣṭhate sa॒pta ca̭) (a. 10)
(brahma॒ sandha̭ttaṃ॒ - kṛtti̭kā॒ - sūddha̭nti - dvāda॒śasṷ - pra॒jāpa̭ti-rvā॒co - dḙvāsu॒rāstada॒gnirno-d- gha॒rma-śśira̭ - i॒me vai - śa̭mīga॒rbhāt - pra॒jāpa̭ti॒-ssa ri̭ricā॒na-ssatapa॒-ssa ā॒tman vī॒rya̭-ndaśa̭ )
(brahma॒ sandha̭ttaṃ॒ - tau di॒vyā - vatho̭ śa॒tvāṃya~॒ - prācyḙṣāṃ॒ - ~yadu॒paryṷpari॒ - ya-thsa॒dyaḥ - so-'śvo॒ vāro̭ bhū॒tvā - jaga̭tībhi॒ raśī̭tiḥ)
(brahma॒ sandha̭tta - mṛ॒ddhnotyḙnena)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake prathamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके प्रथमः प्रपाठकः - अग्न्याधेयब्राह्मणं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
ब्रह्म॒ सन्ध॑त्त॒-न्तन्मे॑ जिन्वतम् । क्ष॒त्रग्ं सन्ध॑त्त॒-न्तन्मे॑ जिन्वतम् । इष॒ग्ं॒ सन्ध॑त्त॒-न्ता-म्मे॑ जिन्वतम् । ऊर्ज॒ग्ं॒ सन्ध॑त्त॒-न्ता-म्मे॑ जिन्वतम् । र॒यिग्ं सन्ध॑त्त॒-न्ता-म्मे॑ जिन्वतम् । पुष्टि॒ग्ं॒ सन्ध॑त्त॒-न्ता-म्मे॑ जिन्वतम् । प्र॒जाग्ं सन्ध॑त्त॒-न्ता-म्मे॑ जिन्वतम् । प॒शू-न्थ्सन्ध॑त्त॒-न्तान्मे॑ जिन्वतम् ॥ स्तु॒तो॑-ऽसि॒ जन॑धाः । दे॒वास्त्वा॑ शुक्र॒पाः प्रण॑यन्तु ॥ 1 ॥
सु॒वीराः᳚ प्र॒जाः प्र॑ज॒नय॒-न्परी॑हि । शु॒क्र-श्शु॒क्रशो॑चिषा ॥ स्तु॒तो॑-ऽसि॒ जन॑धाः । दे॒वास्त्वा॑ मन्थि॒पाः प्रण॑यन्तु ॥ सु॒प्र॒जाः प्र॒जाः प्र॑ज॒नय॒-न्परी॑हि । म॒न्थी म॒न्थिशो॑चिषा ॥स॒ज॒ङ्ग्मा॒नौ दि॒व आ पृ॑थि॒व्या-ऽऽयुः॑ । सन्ध॑त्त॒-न्तन्मे॑ जिन्वतम् । प्रा॒णग्ं सन्ध॑त्त॒-न्त-म्मे॑ जिन्वतम् । अ॒पा॒नग्ं सन्ध॑त्त॒-न्त-म्मे॑ जिन्वतम् ॥ 2 ॥
व्या॒नग्ं सन्ध॑त्त॒-न्त-म्मे॑ जिन्वतम् । चक्षु॒-स्सन्ध॑त्त॒-न्तन्मे॑ जिन्वतम् । श्रोत्र॒ग्ं॒ सन्ध॑त्त॒-न्तन्मे॑ जिन्वतम् । मन॒-स्सन्ध॑त्त॒-न्तन्मे॑ जिन्वतम् । वाच॒ग्ं॒ सन्ध॑त्त॒-न्ता-म्मे॑ जिन्वतम् ॥ आयुः॑ स्थ॒ आयु॑र्मे धत्तम् । आयु॑-र्य॒ज्ञाय॑ धत्तम् । आयु॑-र्य॒ज्ञप॑तये धत्तम् । प्रा॒ण-स्स्थः॑ प्रा॒ण-म्मे॑ धत्तम् । प्रा॒णं-यँ॒ज्ञाय॑ धत्तम् ॥ 3 ॥
प्रा॒णं-यँ॒ज्ञप॑तये धत्तम् । चक्षुः॑ स्थ॒श्चक्षु॑र्मे धत्तम् । चक्षु॑-र्य॒ज्ञाय॑ धत्तम् । चक्षु॑-र्य॒ज्ञप॑तये धत्तम् । श्रोत्रग्ग्॑ स्थ॒-श्श्रोत्र॑-म्मे धत्तम् । श्रोत्रं॑-यँ॒ज्ञाय॑ धत्तम् । श्रोत्रं॑-यँ॒ज्ञप॑तये धत्तम् । तौ दे॑वौ शुक्रामन्थिनौ ।क॒ल्पय॑त॒-न्दैवी॒र्विशः॑ । क॒ल्पय॑त॒-म्मानु॑षीः ॥ 4 ॥
इष॒-मूर्ज॑म॒स्मासु॑ धत्तम् । प्रा॒णा-न्प॒शुषु॑ । प्र॒जा-म्मयि॑ च॒ यज॑माने च ॥ निर॑स्त॒-श्शण्डः॑ । निर॑स्तो॒ मर्कः॑ ॥ अप॑नुत्तौ॒ शण्डा॒मर्कौ॑ स॒हामुना᳚ ॥ शु॒क्रस्य॑ स॒मिद॑सि । म॒न्थिनः॑ स॒मिद॑सि ॥ स प्र॑थ॒म-स्सङ्कृ॑ति-र्वि॒श्वक॑र्मा । स प्र॑थ॒मो मि॒त्रो वरु॑णो अ॒ग्निः । स प्र॑थ॒मो बृह॒स्पति॑श्चिकि॒त्वान् । तस्मा॒ इन्द्रा॑य सु॒तमाजु॑होमि ॥ 5 ॥
(न॒य॒ - न्त्व॒पा॒नग्ं सन्ध॑त्तं॒ त-म्मे॑ जिन्वतं - प्रा॒णं-यँ॒ज्ञाय॑ धत्तं॒ - मानु॑षी--र् अ॒ग्नि-र्द्वे च॑) (अ. 1)
ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-न्तत् । इष॒मूर्जग्ं॑ र॒यि-म्पुष्टि॑-म्प्र॒जा-न्ताम् । प॒शु-न्तान् । सन्ध॑त्त॒-न्तत् । प्रा॒णम॑पा॒नं-व्याँ॒न-न्तम् । चक्षु॒-श्श्रोत्र॒-म्मन॒स्तत् । वाच॒-न्ताम् । इ॒षादि॒पञ्च॑के॒ वाच॒-न्ता-म्मे᳚ । प॒शू-न्थ्सन्ध॑त्त॒-न्तान्मे᳚ । प्रा॒णादि॒त्रित॑ये॒ त-म्मे᳚ । अ॒न्यत्र॒ तन्मे᳚ । )
कृत्ति॑का-स्व॒ग्नि-माद॑धीत । ए॒तद्वा अ॒ग्ने-र्नक्ष॑त्रम् । य-त्कृत्ति॑काः । स्वाया॑मे॒वैन॑-न्दे॒वता॑यामा॒धाय॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी भ॑वति ॥ मुखं॒-वाँ ए॒तन्नक्ष॑त्राणाम् । य-त्कृत्ति॑काः । यः कृत्ति॑का-स्व॒ग्नि-मा॑ध॒त्ते । मुख्य॑ ए॒व भ॑वति ॥ अथो॒ खलु॑ ॥ 6 ॥
अ॒ग्नि॒-न॒क्ष॒त्रमित्य-प॑चायन्ति । गृ॒हानःअ॒ दाहु॑को भवति ॥ प्र॒जाप॑ती रोहि॒ण्या-म॒ग्नि-म॑सृजत । त-न्दे॒वा रो॑हि॒ण्या-माद॑धत । ततो॒ वै ते सर्वा॒-न्रोहा॑नरोहन्न् । त-द्रो॑हि॒ण्यै रो॑हिणि॒त्वम् । यो रो॑हि॒ण्या-म॒ग्निमा॑ध॒त्ते । ऋ॒ध्नोत्ये॒व । सर्वा॒-न्रोहा᳚न्-रोहति ॥ दे॒वा वै भ॒द्रा-स्सन्तो॒-ऽग्नि-माधि॑थ्सन्त ॥ 7 ॥
तेषा॒मना॑हितो॒ ऽग्निरासी᳚त् । अथै᳚भ्यो वा॒मं-वँस्वपा᳚क्रामत् । ते पुन॑र्वस्वो॒राद॑धत । ततो॒ वै तान् वा॒मं-वँसू॒पाव॑र्तत । यः पु॒रा भ॒द्र-स्सम्पापी॑या॒-न्थ्स्यात् । स पुन॑र्वस्वो-र॒ग्नि-माद॑धीत । पुन॑रे॒वैनं॑-वाँ॒मं-वँसू॒पाव॑र्तते । भ॒द्रो भ॑वति ॥ यः का॒मये॑त॒ दान॑कामा मे प्र॒जा-स्स्यु॒रिति॑ । स पूर्व॑योः॒ फल्गु॑न्यो-र॒ग्नि-माद॑धीत ॥ 8 ॥
अ॒र्य॒म्णो वा ए॒तन्नक्ष॑त्रम् । यत्पूर्वे॒ फल्गु॑नी । अ॒र्य॒मेति॒ तमा॑हु॒र्यो ददा॑ति । दान॑कामा अस्मै प्र॒जा भ॑वन्ति ॥ यः का॒मये॑त भ॒गी स्या॒मिति॑ । स उत्त॑रयोः॒ फल्गु॑न्यो-र॒ग्निमाद॑धीत । भग॑स्य॒ वा ए॒तन्नक्ष॑त्रम् । यदुत्त॑रे॒ फल्गु॑नी । भ॒ग्ये॑व भ॑वति ॥ का॒ल॒क॒ञ्जा वै नामासु॑रा आसन्न् ॥ 9 ॥
ते सु॑व॒र्गाय॑ लो॒काया॒ग्नि-म॑चिन्वत । पुरु॑ष॒ इष्ट॑का॒-मुपा॑दधा॒त्-पुरु॑ष॒ इष्ट॑काम् । स इन्द्रो᳚ ब्राह्म॒णो ब्रुवा॑ण॒ इष्ट॑का॒मुपा॑धत्त । ए॒षा मे॑ चि॒त्रा नामेति॑ । ते सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमाप्रारो॑हन्न् । स इन्द्र॒ इष्ट॑का॒मावृ॑हत् । ते-ऽवा॑कीर्यन्त । ये॑-ऽवाकी᳚र्यन्त । त ऊर्णा॒वभ॑यो-ऽभवन्न् । द्वावुद॑पतताम् ॥ 10 ॥
तौ दि॒व्यौ श्वाना॑वभवताम् । यो भ्रातृ॑व्यवा॒-न्थ्स्यात् । स चि॒त्राया॑-म॒ग्नि-माद॑धीत । अ॒व॒कीर्यै॒व भ्रातृ॑व्यान् । ओजो॒ बल॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मा॒त्मन्-ध॑त्ते ॥ व॒सन्ता᳚ ब्राह्म॒णो᳚ ऽग्निमाद॑धीत । व॒स॒न्तो वै ब्रा᳚ह्म॒णस्य॒र्तुः । स्व ए॒वैन॑-मृ॒तावा॒धाय॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी भ॑वति । मुखं॒-वाँ ए॒तदृ॑तू॒नाम् ॥ 11 ॥
य-द्व॑स॒न्तः । यो व॒सन्ता॒-ऽग्निमा॑ध॒त्ते । मुख्य॑ ए॒व भ॑वति । अथो॒ योनि॑मन्तमे॒वैन॒-म्प्रजा॑त॒माध॑त्ते । ग्री॒ष्मे रा॑ज॒न्य॑ आद॑धीत । ग्री॒ष्मो वै रा॑ज॒न्य॑स्य॒र्तुः । स्व ए॒वैन॑मृ॒तावा॒धाय॑ । इ॒न्द्रि॒या॒वी भ॑वति । श॒रदि॒ वैश्य॒ आद॑धीत । श॒रद्वै वैश्य॑स्य॒र्तुः ॥ 12 ॥
स्व ए॒वैन॑मृ॒तावा॒धाय॑ । प॒शु॒मा-न्भ॑वति ॥ न पूर्व॑योः॒ फल्गु॑न्यो-र॒ग्निमाद॑धीत । ए॒षा वै ज॑घ॒न्या॑ रात्रिः॑ संवँथ्स॒रस्य॑ । यत्पूर्वे॒ फल्गु॑नी । पृ॒ष्टि॒त ए॒व सं॑वँथ्स॒रस्या॒-ग्निमा॒धाय॑ । पापी॑यान्-भवति । उत्त॑रयो॒राद॑धीत । ए॒षा वै प्र॑थ॒मा रात्रिः॑ संवँथ्स॒रस्य॑ । यदुत्त॑रे॒ फल्गु॑नी । मु॒ख॒त ए॒व सं॑वँथ्स॒रस्या॒-ग्निमा॒धाय॑ । वसी॑या-न्भवति ॥ अथो॒ खलु॑ । य॒दैवैनं॑-यँ॒ज्ञ उ॑प॒नमे᳚त् । अथाद॑धीत । सैवास्यर्धिः॑ ॥ 13 ॥
(खल्वा॑ - धिथ्सन्त॒ - फल्गु॑न्योर॒ग्निमाद॑धीता - सन् - नपतता - मतू॒नां - ँवैश्य॑स्य॒र्तु - रुत्त॑रे॒ फल्गु॑नी॒ षट् च॑) (अ. 2)
उद्ध॑न्ति । यदे॒वास्या॑ अमे॒द्ध्यम् । तदप॑ हन्ति ॥ अ॒पो-ऽवो᳚क्षति॒ शान्त्यै᳚ ॥ सिक॑ता॒ निव॑पति । ए॒तद्वा अ॒ग्ने-र्वै᳚श्वान॒रस्य॑ रू॒पम् । रू॒पेणै॒व वै᳚श्वान॒रमव॑-रुन्धे ॥ ऊषा॒-न्निव॑पति । पुष्टि॒र्वा ए॒षा प्र॒जन॑नम् । यदूषाः᳚ ॥ 14 ॥
पुष्ट्या॑मे॒व प्र॒जन॑ने॒ ऽग्निमाध॑त्ते । अथो॑ स॒ञ्ज्ञान॑ ए॒व । स॒-ञ्ज्ञान॒ग्ग्॒ ह्ये॑त-त्प॑शू॒नाम् । यदूषाः᳚ ॥ द्यावा॑पृथि॒वी स॒हास्ता᳚म् । ते वि॑य॒ती अ॑ब्रूताम् । अस्त्वे॒व नौ॑ स॒ह य॒ज्ञिय॒मिति॑ । यद॒मुष्या॑ य॒ज्ञिय॒मासी᳚त् । तद॒स्या-म॑दधात् । त ऊषा॑ अभवन्न् ॥ 15 ॥
यद॒स्या य॒ज्ञिय॒मासी᳚त् । तद॒मुष्या॑-मदधात् । तद॒दश्च॒न्द्रम॑सि कृ॒ष्णम् । ऊषा᳚न्नि॒वप॑न्न॒दो द्ध्या॑येत् । द्यावा॑पृथि॒व्योरे॒व य॒ज्ञिये॒-ऽग्निमाध॑त्ते ॥ अ॒ग्निर्दे॒वेभ्यो॒ निला॑यत । आ॒खू रू॒प-ङ्कृ॒त्वा । स पृ॑थि॒वी-म्प्रावि॑शत् । स ऊ॒तीः कु॑र्वा॒णः पृ॑थि॒वीमनु॒ सम॑चरत् । तदा॑खुकरी॒ष-म॑भवत् ॥ 16 ॥
यदा॑खुकरी॒षग्ं स॑भां॒रो भव॑ति । यदे॒वास्य॒ तत्र॒ न्य॑क्तम् । तदे॒वाव॑रुन्धे ॥ ऊर्जं॒-वाँ ए॒तग्ं रस॑-म्पृथि॒व्या उ॑प॒दीका॒ उद्दि॑हन्ति । य-द्व॒ल्मीक᳚म् । य-द्व॑ल्मीकव॒पा स॑भां॒रो भव॑ति । ऊर्ज॑मे॒व रस॑-म्पृथि॒व्या अव॑रुन्धे । अथो॒ श्रोत्र॑मे॒व । श्रोत्र॒ग्ग्॒ ह्ये॑त-त्पृ॑थि॒व्याः । य-द्व॒ल्मीकः॑ ॥ 17 ॥
अब॑धिरो भवति । य ए॒वं-वेँद॑ ॥ प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत । तासा॒मन्न॒-मुपा᳚क्षीयत । ताभ्य॒-स्सूद॒मुप॒ प्राभि॑नत् । ततो॒ वै तासा॒मन्न॒-न्नाक्षी॑यत । यस्य॒ सूदः॑ सम्भा॒रो भव॑ति । नास्य॑ गृ॒हे-ऽन्न॑-ङ्क्षीयते ॥ आपो॒ वा इ॒दमग्रे॑ सलि॒लमा॑सीत् । तेन॑ प्र॒जाप॑तिरश्राम्यत् ॥ 18 ॥
क॒थमि॒दग्ग् स्या॒दिति॑ । सो॑-ऽपश्य-त्पुष्करप॒र्ण-न्तिष्ठ॑त् । सो॑-ऽमन्यत । अस्ति॒ वै तत् । यस्मि॑-न्नि॒दमधि॒ तिष्ठ॒तीति॑ । स व॑रा॒हो रू॒प-ङ्कृ॒त्वोप॒न्य॑मज्जत् । स पृ॑थि॒वीम॒ध आ᳚र्च्छत् । तस्या॑ उप॒हत्योद॑मज्जत् । त-त्पु॑ष्करप॒र्णे᳚ ऽप्रथयत् । यदप्र॑थयत् ॥ 19 ॥
त-त्पृ॑थि॒व्यै पृ॑थिवि॒त्वम् । अभू॒द्वा इ॒दमिति॑ । तद्भूम्यै॑ भूमि॒त्वम् । ता-न्दिशो-ऽनु॒ वात॒-स्सम॑वहत् । ताग्ं शर्क॑राभिरदृग्ं हत् । शं-वैँ नो॑-ऽभू॒दिति॑ । तच्छर्क॑राणाग्ं शर्कर॒त्वम् । य-द्व॑रा॒हवि॑हतग्ं सम्भा॒रो भव॑ति । अ॒स्यामे॒वा-छ॑म्बट्कारम॒ग्नि-माध॑त्ते । शर्क॑रा भवन्ति॒ धृत्यै᳚ ॥ 20 ॥
अथो॑ श॒त्वांयँ॑ ॥ सरे॑ता अ॒ग्निरा॒धेय॒ इत्या॑हुः । आपो॒ वरु॑णस्य॒ पत्न॑य आसन्न् । ता अ॒ग्निर॒भ्य॑द्ध्यायत् । ता-स्सम॑भवत् । तस्य॒ रेतः॒ परा॑-ऽपतत् । तद्धिर॑ण्य-मभवत् । यद्धिर॑ण्य-मु॒पास्य॑ति । सरे॑तसमे॒वाग्नि-माध॑त्ते ॥ पुरु॑ष॒ इन्वै स्वा-द्रेत॑सो बीभथ्सत॒ इत्या॑हुः ॥ 21 ॥
उ॒त्त॒र॒त उपा᳚स्य॒त्य-बी॑भथ्सायै ॥ अति॒ प्रय॑च्छति । आर्ति॑मे॒वाति॒ प्रय॑च्छति ॥ अ॒ग्निर्दे॒वेभ्यो॒ निला॑यत । अश्वो॑ रू॒प-ङ्कृ॒त्वा । सो᳚-ऽश्व॒त्थे सं॑वँथ्स॒र-म॑तिष्ठत् । तद॑श्व॒त्थस्या᳚-श्वत्थ॒त्वम् । यदाश्व॑त्थ-स्सम्भा॒रो भव॑ति । यदे॒वास्य॒ तत्र॒ न्य॑क्तम् । तदे॒वाव॑-रुन्धे ॥ 22 ॥
दे॒वा वा ऊर्जं॒-व्यँ॑भजन्त । तत॑ उदु॒म्बर॒ उद॑तिष्ठत् । ऊर्ग्वा उ॑दु॒म्बरः॑ । यदौदु॑म्बर-स्सम्भा॒रो भव॑ति । ऊर्ज॑मे॒वाव॑-रुन्धे ॥ तृ॒तीय॑स्यामि॒तो दि॒वि सोम॑ आसीत् । त-ङ्गा॑य॒त्र्याह॑रत् । तस्य॑ प॒र्णम॑च्छिद्यत । तत्प॒र्णो॑ ऽभवत् । त-त्प॒र्णस्य॑ पर्ण॒त्वम् ॥ 23 ॥
यस्य॑ पर्ण॒मयः॑ सम्भा॒रो भव॑ति । सो॒म॒पी॒थमे॒वाव॑ रुन्धे ॥ दे॒वा वै ब्रह्म॑न्नवदन्त । त-त्प॒र्ण उपा॑शृणोत् । सु॒श्रवा॒ वै नाम॑ । य-त्प॑र्ण॒मयः॑ सम्भा॒रो भव॑ति । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समे॒वाव॑ रुन्धे ॥ प्र॒जाप॑ति-र॒ग्नि-म॑सृजत । सो॑-ऽबिभे॒त्प्र मा॑ धक्ष्य॒तीति॑ । तग्ं श॒म्या॑-ऽशमयत् ॥ 24 ॥
तच्छ॒म्यै॑ शमि॒त्वम् । यच्छ॑मी॒मयः॑ सम्भा॒रो भव॑ति । शान्त्या॒ अप्र॑दाहाय ॥ अ॒ग्ने-स्सृ॒ष्टस्य॑ य॒तः । विक॑ङ्कत॒-म्भा आ᳚र्च्छत् । य-द्वैक॑ङ्कत-स्सम्भा॒रो भव॑ति । भा ए॒वाव॑रुन्धे ॥ सहृ॑दयो॒ ऽग्निरा॒धेय॒ इत्या॑हुः । म॒रुतो॒-ऽद्भिर॒ग्नि-म॑तमयन्न् । तस्य॑ ता॒न्तस्य॒ हृद॑य॒माच्छि॑न्दन्न् । सा-ऽशनि॑रभवत् । यद॒शनि॑हतस्य वृ॒क्षस्य॑ सम्भा॒रो भव॑ति ।सहृ॑दय-मे॒वाग्नि-माध॑त्ते ॥ 25 ॥
(ऊषा॑ - अभवन् - नभव-द्- व॒ल्मीक्रो᳚ - ऽश्राम्य॒ - दप्र॑थय॒ - द्धृत्यै॑ - बीभथ्सत॒ इत्या॑हु - रुन्धे - पर्ण॒त्व - म॑शमयद - च्छिन्द॒ग्ग्॒ स्त्रीणि॑ च) (अ. 3)
द्वा॒द॒शसु॑ विक्रा॒मेष्व॒ग्निमाद॑धीत । द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒रः । सं॒वँ॒थ्स॒रा-दे॒वैन॑-मव॒रुद्ध्या-ध॑त्ते ॥ य-द्द्वा॑द॒शसु॑ विक्रा॒मे-ष्वा॒दधी॑त । परि॑मित॒मव॑रुन्धीत । चक्षु॑-र्निमित॒ आद॑धीत । इय॒-द्द्वाद॑श विक्रा॒मा(3) इति॑ । परि॑मित-ञ्चै॒वाप॑रिमित॒-ञ्चाव॑रुन्धे ॥ अनृ॑तं॒-वैँ वा॒चा व॑दति । अनृ॑त॒-म्मन॑सा द्ध्यायति ॥ 26 ॥
चक्षु॒-र्वै स॒त्यम् । अद्रा(3)गित्या॑ह । अद॑र्श॒मिति॑ । त-थ्स॒त्यम् । यश्चक्षु॑-र्निमिते॒-ऽग्नि-मा॑ध॒त्ते । स॒त्य ए॒वैन॒-माध॑त्ते ॥ तस्मा॒दाहि॑ताग्नि॒र्नानृ॑तं-वँदेत् । नास्य॑ ब्राह्म॒णो-ऽना᳚श्वा-न्गृ॒हे व॑सेत् । स॒त्ये ह्य॑स्या॒ग्निराहि॑तः ॥ आ॒ग्ने॒यी वै रात्रिः॑ ॥ 27 ॥
आ॒ग्ने॒याः प॒शवः॑ । ऐ॒न्द्रमहः॑ । नक्त॒-ङ्गार्ह॑पत्य॒-माद॑धाति । प॒शूने॒वाव॑-रुन्धे । दिवा॑-ऽऽहव॒नीय᳚म् । इ॒न्द्रि॒यमे॒वा-व॑रुन्धे ॥ अ॒र्धोदि॑ते॒ सूर्य॑ आहव॒नीय॒-माद॑धाति । ए॒तस्मि॒न् वै लो॒के प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत । प्र॒जा ए॒व त-द्यज॑मान-स्सृजते । अथो॑ भू॒त-ञ्चै॒व भ॑वि॒ष्यच्चा-व॑रुन्धे ॥ 28 ॥
इडा॒ वै मा॑न॒वी य॑ज्ञानूका॒शिन्या॑सीत् । सा-ऽशृ॑णोत् । असु॑रा अ॒ग्निमाद॑धत॒ इति॑ । तद॑गच्छत् । त आ॑हव॒नीय॒मग्र॒ आद॑धत । अथ॒ गार्ह॑पत्यम् । अथा᳚-न्वाहार्य॒-पच॑नम् । सा ऽब्र॑वीत् । प्र॒तीच्ये॑षा॒ग्॒ श्रीर॑गात् । भ॒द्रा भू॒त्वा परा॑भविष्य॒न्तीति॑ ॥ 29 ॥
यस्यै॒व-म॒ग्निरा॑धी॒यते᳚ । प्र॒तीच्य॑स्य॒ श्रीरे॑ति । भ॒द्रो भू॒त्वा परा॑भवति ॥ सा-ऽशृ॑णोत् । दे॒वा अ॒ग्नि-माद॑धत॒ इति॑ । तद॑गच्छत् । ते᳚-ऽन्वाहार्य॒-पच॑न॒मग्र॒ आद॑धत । अथ॒ गार्ह॑पत्यम् । अथा॑हव॒नीय᳚म् । सा-ऽब्र॑वीत् ॥ 30 ॥
प्राच्ये॑षा॒ग्॒ श्रीर॑गात् । भ॒द्रा भू॒त्वा सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमे᳚ष्यन्ति । प्र॒जा-न्तु न वे᳚थ्स्यन्त॒ इति॑ । यस्यै॒वम॒ग्नि-रा॑धी॒यते᳚ । प्राच्य॑स्य॒ श्रीरे॑ति । भ॒द्रो भू॒त्वा सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति । प्र॒जा-न्तु न वि॑न्दते ॥ सा-ऽब्र॑वी॒दिडा॒ मनु᳚म् । तथा॒ वा अ॒ह-न्तवा॒ग्नि-माधा᳚स्यामि । यथा॒ प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्मिथु॒नै-र्ज॑नि॒ष्यसे᳚ ॥ 31 ॥
प्रत्य॒स्मिन् ँलो॒के स्था॒स्यसि॑ । अ॒भि सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-ञ्जे॒ष्यसीति॑ । गार्ह॑पत्य॒मग्र॒ आद॑धात् । गार्ह॑पत्यं॒-वाँ अनु॑ प्र॒जाः प॒शवः॒ प्रजा॑यन्ते । गार्ह॑पत्येनै॒वास्मै᳚ प्र॒जा-म्प॒शू-न्प्राज॑नयत् । अथा᳚-न्वाहार्य॒-पच॑नम् । ति॒र्यङ्ङ्॑व॒ वा अ॒यं-लोँ॒कः । अ॒स्मिन्ने॒व तेन॑ लो॒के प्रत्य॑तिष्ठत् । अथा॑हव॒नीय᳚म् । तेनै॒व सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-म॒भ्य॑जयत् ॥ 32 ॥
यस्यै॒वम॒ग्नि-रा॑धी॒यते᳚ । प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्मिथु॒नै-र्जा॑यते । प्रत्य॒स्मिन् ँलो॒के ति॑ष्ठति । अ॒भि सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-ञ्ज॑यति ॥ यस्य॒ वा अय॑थादेवतम॒ग्नि-रा॑धी॒यते᳚ । आ दे॒वता᳚भ्यो वृश्च्यते । पापी॑या-न्भवति । यस्य॑ यथा देव॒तम् । न दे॒वता᳚भ्य॒ आवृ॑श्च्यते । वसी॑या-न्भवति ॥ 33 ॥
भृगू॑णा॒-न्त्वा-ऽङ्गि॑रसां-व्रँतपते व्र॒तेना-द॑धा॒मीति॑ भृग्वङ्गि॒रसा॒माद॑द्ध्यात् । आ॒दि॒त्याना᳚-न्त्वा दे॒वानां᳚-व्रँतपते व्र॒तेनाद॑धा॒मीत्य॒न्यासा॒-म्ब्राह्म॑णीना-म्प्र॒जाना᳚म् । वरु॑णस्य त्वा॒ राज्ञो᳚ व्रतपते व्र॒तेनाद॑धा॒मीति॒ राज्ञः॑ । इन्द्र॑स्य त्वेन्द्रि॒येण॑ व्रतपते व्र॒तेनाद॑धा॒मीति॑ राज॒न्य॑स्य । मनो᳚स्त्वा ग्राम॒ण्यो᳚ व्रतपते व्र॒तेनाद॑धा॒मीति॒ वैश्य॑स्य । ऋ॒भू॒णा-न्त्वा॑ दे॒वानां᳚-व्रँतपते व्र॒तेनाद॑धा॒मीति॑ रथका॒रस्य॑ । य॒था॒ दे॒व॒तम॒ग्नि-राधी॑यते । न दे॒वता᳚भ्य॒ आ वृ॑श्च्यते । वसी॑या-न्भवति ॥ 34 ॥
(ध्या॒य॒ति॒ - वै रात्रि॒ - श्चाव॑रुन्धे - भविष्य॒न्तीत्य॑ - ब्रवी - ज्जनि॒ष्यसे॑ - ऽजय॒-द्- वसी॑या-न्भवति॒ - नव॑ च) (अ. 4)
अनुवाकं 5 - तत्र पवमानहबींषि
प्र॒जाप॑ति-र्वा॒च-स्स॒त्य-म॑पश्यत् । तेना॒ग्निमाध॑त्त । तेन॒ वै स आ᳚र्ध्नोत् । भूर्भुव॒-स्सुव॒रित्या॑ह । ए॒तद्वै वा॒च-स्स॒त्यम् । य ए॒तेना॒ग्नि-मा॑ध॒त्ते । ऋ॒द्ध्नोत्ये॒व । अथो॑ स॒त्यप्रा॑शूरे॒व भ॑वति । अथो॒ य ए॒वं-विँ॒द्वान॑भि॒चर॑ति । स्तृ॒णु॒त ए॒वैन᳚म् ॥ 35 ॥
भूरित्या॑ह । प्र॒जा ए॒व त-द्यज॑मान-स्सृजते । भुव॒ इत्या॑ह । अ॒स्मिन्ने॒व लो॒के प्रति॑ तिष्ठति । सुव॒रित्या॑ह । सु॒व॒र्ग ए॒व लो॒के प्रति॑ तिष्ठति ॥ त्रि॒भिर॒क्षरै॒-र्गार्ह॑पत्य॒-माद॑धाति । त्रय॑ इ॒मे लो॒काः । ए॒ष्वे॑वैनं॑-लोँ॒केषु॒ प्रति॑ष्ठित॒-माध॑त्ते । सर्वैः᳚ प॒ञ्चभि॑-राहव॒नीय᳚म् ॥ 36 ॥
सु॒व॒र्गाय॒ वा ए॒ष लो॒कायाधी॑यते । यदा॑हव॒नीयः॑ । सु॒व॒र्ग ए॒वास्मै॑ लो॒के वा॒च-स्स॒त्यग्ं सर्व॑माप्नोति ॥ त्रि॒भि-र्गार्ह॑पत्य॒-माद॑धाति । प॒ञ्चभि॑-राहव॒नीय᳚म् । अ॒ष्टौ सम्प॑द्यन्ते । अ॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री । गा॒य॒त्रो᳚-ऽग्निः । यावा॑ने॒वाग्निः । तमाध॑त्ते ॥ 37 ॥
प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत । ता अ॑स्मा-थ्सृ॒ष्टाः परा॑चीरायन्न् । ताभ्यो॒ ज्योति॒-रुद॑गृह्णात् । त-ञ्ज्योतिः॒ पश्य॑न्तीः प्र॒जा अ॒भिस॒माव॑र्तन्त । उ॒परी॑वा॒ग्नि-मुद्गृ॑ह्णीया-दु॒द्धरन्न्॑ । ज्योति॑रे॒व पश्य॑न्तीः प्र॒जा यज॑मान-म॒भि-स॒माव॑र्तन्ते ॥ प्र॒जाप॑ते॒रक्ष्य॑श्वयत् । त-त्परा॑-ऽपतत् । तदश्वो॑-ऽभवत् । तदश्व॑स्या-श्व॒त्वम् ॥ 38 ॥
ए॒ष वै प्र॒जाप॑तिः । यद॒ग्निः । प्रा॒जा॒प॒त्यो-ऽश्वः॑ । यदश्व॑-म्पु॒रस्ता॒न्नय॑ति । स्वमे॒व चक्षुः॒ पश्य॑-न्प्र॒जाप॑ति॒-रनूदे॑ति ॥ व॒ज्री वा ए॒षः । यदश्वः॑ । यदश्व॑-म्पु॒रस्ता॒न्नय॑ति । जा॒ताने॒व भ्रातृ॑व्या॒-न्प्रणु॑दते ॥ पुन॒राव॑र्तयति ॥ 39 ॥
ज॒नि॒ष्यमा॑णाने॒व प्रति॑नुदते ॥ न्या॑हव॒नीयो॒ गार्ह॑पत्य-मकामयत । नि गार्ह॑पत्य आहव॒नीय᳚म् । तौ वि॒भाज॒-न्नाश॑क्नोत् । सोश्वः॑ पूर्व॒वाड्-भू॒त्वा । प्राञ्च॒-म्पूर्व॒मुद॑वहत् । त-त्पू᳚र्व॒वाहः॑ पूर्ववा॒ट्-त्वम् । यदश्व॑-म्पु॒रस्ता॒न्नय॑ति । विभ॑क्तिरे॒वैन॑यो॒स्सा । अथो॒ नाना॑वीर्यावे॒वैनौ॑ कुरुते ॥ 40 ॥
यदु॒पर्यु॑परि॒ शिरो॒ हरे᳚त् । प्रा॒णान् विच्छि॑न्द्यात् । अ॒धो॑-ऽध॒-श्शिरो॑ हरति । प्रा॒णाना᳚-ङ्गोपी॒थाय॑ ॥ इय॒त्यग्रे॑ हरति । अथेय॒त्यथेय॑ति । त्रय॑ इ॒मे लो॒काः । ए॒ष्वे॑वैनं॑-लोँ॒केषु॒ प्रति॑ष्ठित॒मा-ध॑त्ते ॥ प्र॒जाप॑ति-र॒ग्नि-म॑सृजत । सो॑-ऽबिभे॒त्प्र मा॑ धक्ष्य॒तीति॑ ॥ 41 ॥
तस्य॑ त्रे॒धा म॑हि॒मानं॒-व्यौँ॑हत् । शान्त्या॒ अप्र॑दाहाय । यत्-त्रे॒धा-ऽग्नि-रा॑धी॒यते᳚ । म॒हि॒मान॑मे॒वास्य॒ त-द्व्यू॑हति । शान्त्या॒ अप्र॑दाहाय ॥ पुन॒राव॑र्तयति । म॒हि॒मान॑मे॒वास्य॒ सन्द॑धाति ॥ प॒शुर्वा ए॒षः । यदश्वः॑ । ए॒ष रु॒द्रः ॥ 42 ॥
यद॒ग्निः । यदश्व॑स्य प॒दे᳚-ऽग्नि-मा॑द॒द्ध्यात् । रु॒द्राय॑ प॒शू-नपि॑दद्ध्यात् । अ॒प॒शु-र्यज॑मान-स्स्यात् । य-न्नाक्र॒मये᳚त् । अन॑वरुद्धा अस्य प॒शवः॑ स्युः । पा॒र्श्व॒त आक्र॑मयेत् । यथा ऽऽहि॑तस्या॒ग्ने-रङ्गा॑रा अभ्यव॒वर्ते॑रन्न् । अव॑रुद्धा अस्य प॒शवो॒ भव॑न्ति । न रु॒द्रायापि॑दधाति ॥ 43 ॥
त्रीणि॑ ह॒वीग्ंषि॒ निर्व॑पति । वि॒राज॑ ए॒व विक्रा᳚न्तं॒-यँज॑मा॒नो-ऽनु॒ विक्र॑मते ॥ अ॒ग्नये॒ पव॑मानाय । अ॒ग्नये॑ पाव॒काय॑ । अ॒ग्नये॒ शुच॑ये । यद॒ग्नये॒ पव॑मानाय नि॒र्वप॑ति । पु॒नात्ये॒वैन᳚म् । यद॒ग्नये॑ पाव॒काय॑ । पू॒त ए॒वास्मि॑-न्न॒न्नाद्य॑-न्दधाति । यद॒ग्नये॒ शुच॑ये । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स-मे॒वास्मि॑-न्नु॒परि॑ष्टा-द्दधाति ॥ 44 ॥
(ए॒न॒ - मा॒ह॒व॒नीयं॑ - धत्ते - ऽश्व॒त्वं - ँव॑र्तयति - कुरुत॒ - इति॑ -रु॒द्रो - द॑धाति॒ - यद॒ग्नये॒ शुच॑य॒ एक॑-ञ्च) (अ. 5)
अनुवाकं 6 - पवमानहविर्विस्तारः, हविरन्तराणि, दक्षिणाश्च
दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आसन्न् । ते दे॒वा वि॑ज॒य-मु॑प॒यन्तः॑ । अ॒ग्नौ वा॒मं-वँसु॒ स-न्न्य॑दधत । इ॒दमु॑ नो भविष्यति । यदि॑ नो जे॒ष्यन्तीति॑ । तद॒ग्निर्नो-थ्सह॑मशक्नोत् । तत्-त्रे॒धा विन्य॑दधात् । प॒शुषु॒ तृती॑यम् । अ॒फ्सु तृती॑यम् । आ॒दि॒त्ये तृती॑यम् ॥ 45 ॥
त-द्दे॒वा वि॒जित्य॑ । पुन॒रवा॑रुरुथ्सन्त । ते᳚-ऽग्नये॒ पव॑मानाय पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर॑वपन्न् । प॒शवो॒ वा अ॒ग्निः पव॑मानः । यदे॒व प॒शुष्वासी᳚त् । तत्-तेनावा॑रुन्धत । ते᳚-ऽग्नये॑ पाव॒काय॑ । आपो॒ वा अ॒ग्निः पा॑व॒कः । यदे॒वाफ्स्वासी᳚त् । तत्-तेनावा॑रुन्धत ॥ 46 ॥
ते᳚-ऽग्नये॒ शुच॑ये । अ॒सौ वा आ॑दि॒त्यो᳚-ऽग्नि-श्शुचिः॑ । यदे॒वादि॒त्य आसी᳚त् । तत्-तेनावा॑रुन्धत ॥ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । त॒नुवो॒ वावैता अ॑ग्न्या॒धेय॑स्य । आ॒ग्ने॒यो वा अ॒ष्टाक॑पालो ऽग्न्या॒धेय॒मिति॑ । यत्त-न्नि॒र्वपे᳚त् । नैतानि॑ । यथा॒-ऽऽत्मा स्यात् ॥ 47 ॥
नाङ्गा॑नि । ता॒दृगे॒व तत् । यदे॒तानि॑ नि॒र्वपे᳚त् । न तम् । यथा-ऽङ्गा॑नि॒ स्युः । नात्मा । ता॒दृगे॒व तत् । उ॒भया॑नि स॒हनि॒रुप्या॑णि । य॒ज्ञस्य॑ सात्म॒त्वाय॑ ॥ उ॒भयं॒-वाँ ए॒तस्ये᳚न्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑माप्यते ॥ 48 ॥
यो᳚-ऽग्निमा॑ध॒त्ते । ऐ॒न्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल॒- मनु॒ निर्व॑पेत् । आ॒दि॒त्य-ञ्च॒रुम् । इ॒न्द्रा॒ग्नी वै दे॒वाना॒-मया॑तयामानौ । ये ए॒व दे॒वते॒ अया॑तयाम्नी । ताभ्या॑मे॒वास्मा॑ इन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मव॑- रुन्धे । आ॒दि॒त्यो भ॑वति । इ॒यं-वाँ अदि॑तिः । अ॒स्यामे॒व प्रति॑तिष्ठति ॥ धे॒न्वै वा ए॒त-द्रेतः॑ ॥ 49 ॥
यदाज्य᳚म् । अ॒न॒डुह॑स्तण्डु॒लाः । मि॒थु॒नमे॒वाव॑-रुन्धे । घृ॒ते भ॑वति । य॒ज्ञस्यालू᳚क्षान्तत्वाय ॥ च॒त्वार॑ आर्षे॒याः प्राश्ञ॑न्ति । दि॒शामे॒व ज्योति॑षि जुहोति ॥ प॒शवो॒ वा ए॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ । ए॒ष रु॒द्रः । यद॒ग्निः ॥ 50 ॥
यथ्स॒द्य ए॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ नि॒र्वपे᳚त् । रु॒द्राय॑ प॒शूनपि॑ दद्ध्यात् । अ॒प॒शु-र्यज॑मान-स्स्यात् । यन्नानु॑नि॒र्वपे᳚त् । अन॑वरुद्धा अस्य प॒शवः॑ स्युः । द्वा॒द॒शसु॒ रात्री॒ष्वनु॒ निर्व॑पेत् । सं॒वँ॒थ्स॒र प्र॑तिमा॒ वै द्वाद॑श॒ रात्र॑यः । सं॒वँ॒थ्स॒रेणै॒वास्मै॑ रु॒द्रग्ं श॑मयि॒त्वा । प॒शूनव॑ रुन्धे ॥ यदेक॑-मेकमे॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ नि॒र्वपे᳚त् ॥ 51 ॥
यथा॒ त्रीण्या॒वप॑नानि पू॒रये᳚त् । ता॒दृक्तत् । न प्र॒जन॑न॒मुच्छिग्ं॑षेत् । एक॑-न्नि॒रुप्य॑ । उत्त॑रे॒ सम॑स्येत् । तृ॒तीय॑मे॒वास्मै॑ लो॒कमुच्छिग्ं॑षति प्र॒जन॑नाय । त-म्प्र॒जया॑ प॒शुभि॒रनु॒ प्रजा॑यते । अथो॑ य॒ज्ञस्यै॒वैषा-ऽभिक्रा᳚न्तिः ॥ र॒थ॒च॒क्र-म्प्रव॑र्तयति । म॒नु॒ष्य॒र॒थेनै॒व दे॑वर॒थ-म्प्र॒त्यव॑रोहति ॥ 52 ॥
ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । हो॒त॒व्य॑-मग्निहो॒त्रां(3) नहो॑त॒व्या(3)मिति॑ । य-द्यजु॑षा जुहु॒यात् । अय॑थापूर्व॒माहु॑ती जुहुयात् । यन्न जु॑हु॒यात् । अ॒ग्निः परा॑भवेत् । तू॒ष्णीमे॒व हो॑त॒व्य᳚म् । य॒था॒पू॒र्व-माहु॑ती जु॒होति॑ । नाग्निः परा॑भवति ॥ अ॒ग्नीधे॑ ददाति ॥ 53 ॥
अ॒ग्निमु॑खा-ने॒वर्तू-न्प्री॑णाति । उ॒प॒बर्ह॑ण-न्ददाति । रू॒पाणा॒मव॑-रुद्ध्यै । अश्व॑-म्ब्र॒ह्मणे᳚ । इ॒न्द्रि॒यमे॒वाव॑-रुन्धे । धे॒नुग्ं होत्रे᳚ । आ॒शिष॑ ए॒वाव॑रुन्धे । अ॒न॒ड्वाह॑-मद्ध्व॒र्यवे᳚ । वह्नि॒र्वा अ॑न॒ड्वान् । वह्नि॑रद्ध्व॒र्युः ॥ 54 ॥
वह्नि॑नै॒व वह्नि॑ य॒ज्ञस्याव॑-रुन्धे । मि॒थु॒नौ गावौ॑ ददाति । मि॒थु॒नस्याव॑-रुद्ध्यै । वासो॑ ददाति । स॒र्व॒ दे॒व॒त्यं॑-वैँ वासः॑ । सर्वा॑ ए॒व दे॒वताः᳚ प्रीणाति । आ द्वा॑द॒शभ्यो॑ ददाति । द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒रः । सं॒वँ॒थ्स॒र ए॒व प्रति॑ तिष्ठति । काम॑मू॒र्ध्व-न्देय᳚म् । अप॑रिमित॒स्याव॑-रुद्ध्यै ॥ 55 ॥
(आ॒दि॒त्ये तृती॑य - म॒फ्स्वासी॒-त्त-त्तेनावा॑रुन्धत॒ - स्या - दा᳚प्यते॒ - रेतो॒ - ऽग्नि - रेक॑मेक मे॒तानि॑ ह॒विग्ंषि॑ नि॒र्वपे᳚त् - प्र॒त्यव॑रोहति - ददात्य - द्ध्व॒र्यु--र् देय॒ मेक॑-ञ्च) (अ. 6)
अनुवाकं 7 - आधानमन्त्राः
घ॒र्म-श्शिर॒स्तद॒यम॒ग्निः । स-म्प्रि॑यः प॒शुभि॑-र्भुवत् । छ॒र्दिस्तो॒काय॒ तन॑याय यच्छ ॥ वातः॑ प्रा॒णस्तद॒यम॒ग्निः । स-म्प्रि॑यः प॒शुभि॑-र्भुवत् । स्व॒दि॒त-न्तो॒काय॒ तन॑याय पि॒तु-म्प॑च ॥ प्राची॒मनु॑ प्र॒दिश॒-म्प्रेहि॑ वि॒द्वान् । अ॒ग्नेर॑ग्ने पु॒रो अ॑ग्नि-र्भवे॒ह । विश्वा॒ आशा॒ दीद्या॑नो॒ विभा॑हि । ऊर्ज॑-न्नो धेहि द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे ॥ 56 ॥
अ॒र्कश्चक्षु॒-स्तद॒सौ सूर्य॒स्तद॒यम॒ग्निः । सम्प्रि॑यः प॒शुभि॑-र्भुवत् । य-त्ते॑ शुक्र शु॒क्रं-वँर्चः॑ शु॒क्रा त॒नूः । शु॒क्र-ञ्ज्योति॒रज॑स्रम् । तेन॑ मे दीदिहि॒ तेन॒ त्वा-ऽऽद॑धे । अ॒ग्निना᳚-ऽग्ने॒ ब्रह्म॑णा ॥ आ॒न॒शे व्या॑नशे॒ सर्व॒मायु॒-र्व्या॑नशे ॥ ये ते॑ अग्ने शि॒वे त॒नुवौ᳚ । वि॒राट् च॑ स्व॒राट् च॑ । ते मा वि॑शता॒-न्ते मा॑ जिन्वताम् ॥ 57 ॥
ये ते॑ अग्ने शि॒वे त॒नुवौ᳚ । स॒म्राट् चा॑भि॒भूश्च॑ । ते मा वि॑शता॒-न्ते मा॑ जिन्वताम् । ये ते॑ अग्ने शि॒वे त॒नुवौ᳚ । वि॒भूश्च॑ परि॒भूश्च॑ । ते मा वि॑शता॒-न्ते मा॑ जिन्वताम् । ये ते॑ अग्ने शि॒वे त॒नुवौ᳚ । प्र॒भ्वी च॒ प्रभू॑तिश्च । ते मा वि॑शता॒-न्ते मा॑ जिन्वताम् । यास्ते॑ अग्ने शि॒वास्त॒नुवः॑ । ताभि॒स्त्वा ऽऽद॑धे ॥ यास्ते॑ अग्ने घो॒रास्त॒नुवः॑ । ताभि॑र॒मु-ङ्ग॑च्छ ॥ 58 ॥
(चतु॑ष्पदे - जिन्वतां - त॒नुव॒ स्त्रीणि॑ च ) (अ. 7)
अनुवाकं 8 - एतद्ब्राह्मणं
इ॒मे वा ए॒ते लो॒का अ॒ग्नयः॑ । ते यदव्या॑वृत्ता आधी॒येरन्न्॑ । शो॒चये॑यु॒-र्यज॑मानम् । घ॒र्म-श्शिर॒ इति॒ गार्ह॑पत्य॒-माद॑धाति । वातः॑ प्रा॒ण इत्य॑न्वाहार्य॒-पच॑नम् । अ॒र्क-श्चक्षु॒रित्या॑-हव॒नीय᳚म् । तेनै॒वैना॒न् व्याव॑र्तयति । तथा॒ न शो॑चयन्ति॒ यज॑मानम् ॥ र॒थ॒न्त॒र-म॒भिगा॑यते॒ गार्ह॑पत्य आधी॒यमा॑ने । राथ॑न्तरो॒ वा अ॒यं-लोँ॒कः ॥ 59 ॥
अ॒स्मिन्ने॒वैनं॑-लोँ॒के प्रति॑ष्ठित॒-माध॑त्ते । वा॒म॒दे॒व्य-म॒भिगा॑यत उद्ध्रि॒यमा॑णे । अ॒न्तरि॑क्षं॒-वैँ वा॑मदे॒व्यम् । अ॒न्तरि॑क्ष ए॒वैन॒-म्प्रति॑ष्ठित॒-माध॑त्ते । अथो॒ शान्ति॒-र्वै वा॑मदे॒व्यम् । शा॒न्तमे॒वैन॑-म्पश॒व्य॑मुद्ध॑रते । बृ॒हद॒भिगा॑यत आहव॒नीय॑ आधी॒यमा॑ने । बार्ह॑तो॒ वा अ॒सौ लो॒कः । अ॒मुष्मि॑न्ने॒वैनं॑-लोँ॒के प्रति॑ष्ठित॒-माध॑त्ते ॥ प्र॒जाप॑ति-र॒ग्नि-म॑सृजत ॥ 60 ॥
सो-ऽश्वो॒ वारो॑ भू॒त्वा परां॑ऐत् । तं-वाँ॑रव॒न्तीये॑नावारयत ।त-द्वा॑रव॒न्तीय॑स्य वारवन्तीय॒त्वम् । श्यै॒तेन॑ श्ये॒ती अ॑कुरुत ।तच्छ्यै॒तस्य॑ श्यैत॒त्वम् । य-द्वा॑रव॒न्तीय॑-मभि॒गाय॑ते । वा॒र॒यि॒त्वैवैन॒-म्प्रति॑ष्ठित॒-माध॑त्ते । श्यै॒तेन॑ श्ये॒ती कु॑रुते ॥ घ॒र्म-श्शिर॒ इति॒ गार्ह॑पत्य॒-माद॑धाति । सशी॑र्षाण-मे॒वैन॒-माध॑त्ते ॥ 61 ॥
उपै॑न॒मुत्त॑रो य॒ज्ञो न॑मति ॥ रु॒द्रो वा ए॒षः । यद॒ग्निः । स आ॑धी॒यमा॑न ईश्व॒रो यज॑मानस्य प॒शून् हिग्ंसि॑तोः । स-म्प्रि॑यः प॒शुभि॑-र्भुव॒दित्या॑ह । प॒शुभि॑रे॒वैन॒ग्ं॒ सम्प्रि॑य-ङ्करोति । प॒शू॒ना-महिग्ं॑सायै ॥ छ॒र्दिस्तो॒काय॒ तन॑याय य॒च्छेत्या॑ह ।आ॒शिष॑मे॒वैता-माशा᳚स्ते ॥ वातः॑ प्रा॒ण इत्य॑न्वाहार्य॒-पच॑नम् ॥ 62 ॥
सप्रा॑ण-मे॒वैन॒-माध॑त्ते ॥ स्व॒दि॒त-न्तो॒काय॒ तन॑याय पि॒तु-म्प॒चेत्या॑ह । अन्न॑मे॒वास्मै᳚ स्वदयति ॥ प्राची॒मनु॑ प्र॒दिश॒-म्प्रेहि॑ वि॒द्वानित्या॑ह । विभ॑क्तिरे॒वैन॑यो॒स्सा । अथो॒ नाना॑ वीर्यावे॒वैनौ॑ कुरुते ॥ ऊर्ज॑-न्नो धेहि द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पद॒ इत्या॑ह । आ॒शिष॑मे॒वैतामाशा᳚स्ते ॥ अ॒र्क-श्चक्षु॒रित्या॑-हव॒नीय᳚म् । अ॒र्को वै दे॒वाना॒मन्न᳚म् ॥ 63 ॥
अन्न॑मे॒वाव॑ रुन्धे ॥ तेन॑ मे दीदि॒हीत्या॑ह । समि॑न्ध ए॒वैन᳚म् ॥ आ॒न॒शे व्या॑नश॒ इति॒ त्रिरुदि॑ङ्गयति । त्रय॑ इ॒मे लो॒काः । ए॒ष्वे॑वैनं॑-लोँ॒केषु॒ प्रति॑ष्ठित॒-माध॑त्ते ॥ तत्-तथा॒ न का॒र्य᳚म् । वीङ्गि॑त॒म प्र॑तिष्ठित॒-माद॑धीत । उ॒द्धृत्यै॒-वाधाया॑-भि॒मन्त्रियः॑ । अवी᳚ङ्गित-मे॒वैन॒-म्प्रति॑ष्ठित॒-माध॑त्ते ॥ वि॒राट् च॑ स्व॒राट् च॒ यास्ते॑ अग्ने शि॒वास्त॒नुव॒-स्ताभि॒स्त्वा ऽऽद॑ध॒ इत्या॑ह । ए॒ता वा अ॒ग्ने-श्शि॒वास्त॒नुवः॑ । ताभि॑रे॒वैन॒ग्ं॒ सम॑र्धयति ॥ यास्ते॑ अग्ने घो॒रास्त॒नुव॒ स्ताभि॑र॒मु-ङ्ग॒च्छेति॑ ब्रूया॒द्य-न्द्वि॒ष्यात् । ताभि॑रे॒वैन॒-म्परा॑भावयति ॥ 64 ॥
(लो॒को॑ - ऽसृजतैन॒ - माध॑त्ते - ऽन्वाहार्य॒पच॑नं - दे॒वाना॒मन्न॑ - मेन॒-म्प्रति॑ष्ठित॒माध॑त्ते॒ पञ्च॑ च) (अ. 8)
अनुवाकं 9 - ब्रह्मौदनम्
श॒मी॒ग॒र्भाद॒ग्नि-म्म॑न्थति । ए॒षा वा अ॒ग्ने-र्य॒ज्ञिया॑ त॒नूः । तामे॒वास्मै॑ जनयति ॥ अदि॑तिः पु॒त्रका॑मा । सा॒द्ध्येभ्यो॑ दे॒वेभ्यो᳚ ब्रह्मौद॒न-म॑पचत् । तस्या॑ उ॒च्छेष॑ण-मददुः । त-त्प्राश्ञा᳚त् । सा रेतो॑-ऽधत्त । तस्यै॑ धा॒ता चा᳚र्य॒मा चा॑जायेताम् । सा द्वि॒तीय॑-मपचत् ॥ 65 ॥
तस्या॑ उ॒च्छेष॑ण-मददुः । त-त्प्राश्ञा᳚त् । सा रेतो॑-ऽधत्त । तस्यै॑ मि॒त्रश्च॒ वरु॑णश्चाजायेताम् । सा तृ॒तीय॑-मपचत् । तस्या॑ उ॒च्छेष॑ण-मददुः । त-त्प्राश्ञा᳚त् । सा रेतो॑-ऽधत्त । तस्या॒ अग्ंश॑श्च॒ भग॑श्चाजायेताम् । सा च॑तु॒र्थ-म॑पचत् ॥ 66 ॥
तस्या॑ उ॒च्छेष॑ण-मददुः । त-त्प्राश्ञा᳚त् । सा रेतो॑-ऽधत्त । तस्या॒ इन्द्र॑श्च॒ विव॑स्वाग्श्चा-जायेताम् । ब्र॒ह्मौ॒द॒न-म्प॑चति । रेत॑ ए॒व त-द्द॑धाति ॥ प्राश्ञ॑न्ति ब्राह्म॒णा ओ॑द॒नम् ॥ यदाज्य॑-मु॒च्छिष्य॑ते । तेन॑ स॒मिधो॒-ऽभ्यज्याद॑धाति । उ॒च्छेष॑णा॒द्वा अदि॑ती॒ रेतो॑-ऽधत्त ॥ 67 ॥
उ॒च्छेष॑णादे॒व त-द्रेतो॑ धत्ते ॥ अस्थि॒ वा ए॒तत् । य-थ्स॒मिधः॑ । ए॒त-द्रेतः॑ । यदाज्य᳚म् । यदाज्ये॑न स॒मिधो॒-ऽभ्यज्या॒दधा॑ति । अस्थ्ये॒व त-द्रेत॑सि दधाति ॥ ति॒स्र आद॑धाति मिथुन॒त्वाय॑ ॥ इय॑ती-र्भवन्ति । प्र॒जाप॑तिना यज्ञमु॒खेन॒ सम्मि॑ताः ॥ 68 ॥
इय॑ती-र्भवन्ति । य॒ज्ञ॒प॒रुषा॒ सम्मि॑ताः । इय॑ती-र्भवन्ति । ए॒ताव॒द्वै पुरु॑षे वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑ सम्मिताः ॥ आ॒र्द्रा भ॑वन्ति । आ॒र्द्रमि॑व॒ हि रेतः॑ सि॒च्यते᳚ ॥ चित्रि॑यस्याश्व॒त्थस्याद॑धाति । चि॒त्रमे॒व भ॑वति ॥ घृ॒तव॑तीभि॒-राद॑धाति ॥ 69 ॥
ए॒तद्वा अ॒ग्नेः प्रि॒य-न्धाम॑ । य-द्घृ॒तम् । प्रि॒येणै॒वैन॒-न्धाम्ना॒ सम॑र्धयति । अथो॒ तेज॑सा ॥ गा॒य॒त्रीभि॑-र्ब्राह्म॒णस्याद॑द्ध्यात् । गा॒य॒त्रछ॑न्दा॒ वै ब्रा᳚ह्म॒णः । स्वस्य॒ छन्द॑सः प्रत्ययन॒स्त्वाय॑ । त्रि॒ष्टुग्भी॑-राज॒न्य॑स्य । त्रि॒ष्टु-प्छ॑न्दा॒ वै रा॑ज॒न्यः॑ । स्वस्य॒ छन्द॑सः प्रत्ययन॒स्त्वाय॑ ॥ 70 ॥
जग॑तीभि॒-र्वैश्य॑स्य । जग॑ती छन्दा॒ वै वैश्यः॑ । स्वस्य॒ छन्द॑सः प्रत्ययन॒स्त्वाय॑ ॥ तग्ं सं॑वँथ्स॒र-ङ्गो॑पायेत् । सं॒वँ॒थ्स॒रग्ं हि रेतो॑ हि॒तं-वँर्ध॑ते ॥ य-द्ये॑नग्ं संवँथ्स॒रे नोप॒नमे᳚त् । स॒मिधः॒ पुन॒राद॑द्ध्यात् । रेत॑ ए॒व तद्धि॒तं-वँर्ध॑मानमेति ॥ न मा॒ग्ं॒स-म॑श्ञीयात् । न स्त्रिय॒मुपे॑यात् ॥ 71 ॥
य-न्मा॒ग्ं॒स-म॑श्ञी॒यात् । यथ्स्त्रिय॑-मुपे॒यात् । निर्वी᳚र्य-स्स्यात् । नैन॑म॒ग्नि-रुप॑नमेत् ॥ श्व आ॑धा॒स्यमा॑नो ब्रह्मौद॒न-म्प॑चति । आ॒दि॒त्या वा इ॒त उ॑त्त॒मा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑यन्न् । ते वा इ॒तो यन्त॒-म्प्रति॑नुदन्ते । ए॒ते खलु॒ वावादि॒त्याः । य-द्ब्रा᳚ह्म॒णाः । तैरे॒व स॒त्व-ङ्ग॑च्छति ॥ 72 ॥
नैन॒-म्प्रति॑नुदन्ते ॥ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । क्वा॑ सः । अ॒ग्निः का॒र्यः॑ । यो᳚-ऽस्मै प्र॒जा-म्प॒शू-न्प्र॑ज॒नय॒तीति॑ । शल्कै॒स्ताग्ं रात्रि॑म॒ग्नि-मि॑न्धीत । तस्मि॑-न्नुपव्यु॒षम॒रणी॒ निष्ट॑पेत् । यथ॑र्ष॒भाय॑ वाशि॒ता न्या॑विच्छा॒यति॑ । ता॒दृगे॒व तत् ॥ अ॒पो॒दूह्य॒ भस्मा॒ग्नि-म्म॑न्थति ॥ 73 ॥
सैव सा-ऽग्ने-स्सन्त॑तिः ॥ त-म्म॑थि॒त्वा प्राञ्च॒मुद्ध॑रति । सं॒वँ॒थ्स॒रमे॒व त-द्रेतो॑ हि॒त-म्प्रज॑नयति ॥ अना॑हित॒-स्तस्या॒ग्नि-रित्या॑हुः । य-स्स॒मिधो-ऽना॑धाया॒ग्नि-मा॑ध॒त्त इति॑ । ता-स्सं॑वँथ्स॒रे पु॒रस्ता॒-दाद॑द्ध्यात् । सं॒वँ॒थ्स॒रादे॒वैन॑-मव॒रुद्ध्या-ध॑त्ते ॥ यदि॑ संवँथ्स॒रे ऽनाद॒द्ध्यात् । द्वा॒द॒श्या᳚-म्पु॒रस्ता॒-दाद॑द्ध्यात् । सं॒वँ॒थ्स॒र प्र॑तिमा॒ वै द्वाद॑श॒ रात्र॑यः । सं॒वँ॒थ्स॒रमे॒वास्याहि॑ता भवन्ति ॥ यदि॑ द्वाद॒श्या᳚-न्नाद॒द्ध्यात् । त्र्य॒हे पु॒रस्ता॒दाद॑द्ध्यात् । आहि॑ता ए॒वास्य॑ भवन्ति ॥ 74 ॥
(द्वि॒तीय॑मपचच् - चतु॒र्थम॑पच॒ - ददि॑ती॒ रेतो॑-ऽधत्त॒ - सम्मि॑ता -
घृ॒तव॑तीभि॒राद॑धाति - राज॒न्यः॑ स्वस्य॒ छन्द॑सः प्रत्ययन॒स्त्वा - ये॑या-द्- गच्छति - मन्थति॒ - रात्र॑य श्च॒त्वारि॑ च) (अ. 9)
अनुवाकं 10 - पञ्चाग्न्याधानम्
प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत । स रि॑रिचा॒नो॑-ऽमन्यत । स तपो॑-ऽतप्यत । स आ॒त्मन् वी॒र्य॑-मपश्यत् । तद॑वर्धत । तद॑स्मा॒-थ्सह॑सो॒र्ध्व-म॑सृज्यत । सा वि॒राड॑भवत् । ता-न्दे॑वासु॒रा व्य॑गृह्णत । सो᳚-ऽब्रवी-त्प्र॒जाप॑तिः । मम॒ वा ए॒षा ॥ 75 ॥
दोहा॑ ए॒व यु॒ष्माक॒मिति॑ ॥ सा ततः॒ प्राच्युद॑क्रामत् । त-त्प्र॒जाप॑तिः॒ पर्य॑गृह्णात् । अथ॑र्व पि॒तु-म्मे॑ गोपा॒येति॑ । सा द्वि॒तीय॒-मुद॑क्रामत् । त-त्प्र॒जाप॑तिः॒ पर्य॑गृह्णात् । नर्य॑ प्र॒जा-म्मे॑ गोपा॒येति॑ । सा तृ॒तीय॒-मुद॑क्रामत् । त-त्प्र॒जाप॑तिः॒ पर्य॑गृह्णात् । शग्ग्स्य॑ प॒शू-न्मे॑ गोपा॒येति॑ ॥ 76 ॥
सा च॑तु॒र्थ-मुद॑क्रामत् । त-त्प्र॒जाप॑तिः॒ पर्य॑गृह्णात् । सप्र॑थ स॒भा-म्मे॑ गोपा॒येति॑ । सा प॑ञ्च॒म-मुद॑क्रामत् । त-त्प्र॒जाप॑तिः॒ पर्य॑गृह्णात् । अहे॑ बुद्ध्निय॒ मन्त्र॑-म्मे गोपा॒येति॑ । अ॒ग्नीन् वाव सा तान् व्य॑क्रमत । ता-न्प्र॒जाप॑तिः॒ पर्य॑गृह्णात् । अथो॑ प॒ङ्क्तिमे॒व ॥ प॒ङ्क्तिर्वा ए॒षा ब्रा᳚ह्म॒णे प्रवि॑ष्टा ॥ 77 ॥
तामा॒त्मनो-ऽधि॒ निर्मि॑मीते । यद॒ग्नि-रा॑धी॒यते᳚ । तस्मा॑-दे॒ताव॑न्तो॒-ऽग्नय॒ आधी॑यन्ते । पाङ्क्तं॒-वाँ इ॒दग्ं सर्व᳚म् । पाङ्क्ते॑नै॒व पाङ्क्तग्ग्॑ स्पृणोति ॥ अथ॑र्व पि॒तु-म्मे॑ गोपा॒येत्या॑ह । अन्न॑मे॒वै तेन॑ स्पृणोति । नर्य॑ प्र॒जा-म्मे॑ गोपा॒येत्या॑ह । प्र॒जामे॒वैतेन॑ स्पृणोति । शग्ग्स्य॑ प॒शू-न्मे॑ गोपा॒येत्या॑ह ॥ 78 ॥
प॒शूने॒वैतेन॑ स्पृणोति । सप्र॑थ स॒भा-म्मे॑ गोपा॒येत्या॑ह । स॒भामे॒वैतेनॆ᳚न्द्रि॒यग्ग् स्पृ॑णोति । अहे॑ बुद्ध्निय॒ मन्त्र॑-म्मे गोपा॒येत्या॑ह । मन्त्र॑मे॒वै तेन॒ श्रियग्ग्॑ स्पृणोति ॥ यद॑न्वाहार्य॒-पच॑ने-ऽन्वाहा॒र्य॑-म्पच॑न्ति । तेन॒ सो᳚-ऽस्या॒भीष्टः॑ प्री॒तः । य-द्गार्ह॑पत्य॒ आज्य॑मधि॒श्रय॑न्ति॒ सम्पत्नी᳚र्या॒जय॑न्ति । तेन॒ सो᳚-ऽस्या॒भीष्टः॑ प्री॒तः । यदा॑हव॒नीये॒ जुह्व॑ति ॥ 79 ॥
तेन॒ सो᳚-ऽस्या॒भीष्टः॑ प्री॒तः । यथ्स॒भायां᳚-विँ॒जय॑न्ते । तेन॒ सो᳚-ऽस्या॒भीष्टः॑ प्री॒तः । यदा॑वस॒थे-ऽन्न॒ग्ं॒ हर॑न्ति । तेन॒ सो᳚-ऽस्या॒भीष्टः॑ प्री॒तः । तथा᳚-ऽस्य॒ सर्वे᳚ प्री॒ता अ॒भीष्टा॒ आधी॑यन्ते ॥ प्र॒व॒स॒थ-मे॒ष्यन्ने॒व-मुप॑तिष्ठे॒-तैक॑मेकम् । यथा᳚ ब्राह्म॒णाय॑ गृहेवा॒सिने॑ परि॒दाय॑ गृ॒हानेति॑ । ता॒दृगे॒व तत् ॥ पुन॑रा॒ग-त्योप॑तिष्ठते । सा भा॑गेयमे॒वैषा॒-न्तत् । सा तत॑ ऊ॒र्ध्वा-ऽऽरो॑हत् । सा रो॑हि॒ण्य॑भवत् । त-द्रो॑हि॒ण्यै रो॑हिणि॒त्वम् । रो॒हि॒ण्या-म॒ग्नि-माद॑धीत । स्व ए॒वैनं॒-योँनौ॒ प्रति॑ष्ठित॒-माध॑त्ते । ऋ॒द्ध्नोत्ये॑नेन ॥ 80 ॥
(ए॒षा - प॒शून्मे॑ गोपा॒येति॒ - प्रवि॑ष्टा -
प॒शून्मे॑ गोपा॒येत्या॑ह॒ - जुह्व॑ति - तिष्ठते स॒प्त च॑) (अ. 10)
(ब्रह्म॒ सन्ध॑त्तं॒ - कृत्ति॑का॒ - सूद्ध॑न्ति - द्वाद॒शसु॑ - प्र॒जाप॑ति-र्वा॒चो - दे॑वासु॒रास्तद॒ग्निर्नो-द्- घ॒र्म-श्शिर॑ - इ॒मे वै - श॑मीग॒र्भात् - प्र॒जाप॑ति॒-स्स रि॑रिचा॒न-स्सतप॒-स्स आ॒त्मन् वी॒र्य॑-न्दश॑ )
(ब्रह्म॒ सन्ध॑त्तं॒ - तौ दि॒व्या - वथो॑ श॒त्वांयँ॒ - प्राच्ये॑षां॒ - ँयदु॒पर्यु॑परि॒ - य-थ्स॒द्यः - सो-ऽश्वो॒ वारो॑ भू॒त्वा - जग॑तीभि॒ रशी॑तिः)
(ब्रह्म॒ सन्ध॑त्त - मृ॒द्ध्नोत्ये॑नेन)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके प्रथमः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake prathamaḥ prapāṭhakaḥ - agnyādheyabrāhmaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
brahma॒ sandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | kṣa॒tragṃ sandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | iṣa॒gṃ॒ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam | ūrja॒gṃ॒ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam | ra॒yigṃ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam | puṣṭi॒gṃ॒ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam | pra॒jāgṃ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam | pa॒śū-nthsandha̭tta॒-ntānmḙ jinvatam || stu॒to̭-'si॒ jana̭dhāḥ | de॒vāstvā̭ śukra॒pāḥ praṇa̭yantu || 1 ||
su॒vīrāḥ᳚ pra॒jāḥ pra̭ja॒naya॒-nparī̭hi | śu॒kra-śśu॒kraśo̭ciṣā || stu॒to̭-'si॒ jana̭dhāḥ | de॒vāstvā̭ manthi॒pāḥ praṇa̭yantu || su॒pra॒jāḥ pra॒jāḥ pra̭ja॒naya॒-nparī̭hi | ma॒nthī ma॒nthiśo̭ciṣā ||sa॒ja॒ṅgmā॒nau di॒va ā pṛ̭thi॒vyā-''yuḥ̭ | sandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | prā॒ṇagṃ sandha̭tta॒-nta-mmḙ jinvatam | a॒pā॒nagṃ sandha̭tta॒-nta-mmḙ jinvatam || 2 ||
vyā॒nagṃ sandha̭tta॒-nta-mmḙ jinvatam | cakṣu॒-ssandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | śrotra॒gṃ॒ sandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | mana॒-ssandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | vāca॒gṃ॒ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam || āyuḥ̭ stha॒ āyṷrme dhattam | āyṷ-rya॒jñāya̭ dhattam | āyṷ-rya॒jñapa̭taye dhattam | prā॒ṇa-ssthaḥ̭ prā॒ṇa-mmḙ dhattam | prā॒ṇaṃ-ya~॒jñāya̭ dhattam || 3 ||
prā॒ṇaṃ-ya~॒jñapa̭taye dhattam | cakṣuḥ̭ stha॒ścakṣṷrme dhattam | cakṣṷ-rya॒jñāya̭ dhattam | cakṣṷ-rya॒jñapa̭taye dhattam | śrotragg̭ stha॒-śśrotra̭-mme dhattam | śrotraṃ̭-ya~॒jñāya̭ dhattam | śrotraṃ̭-ya~॒jñapa̭taye dhattam | tau dḙvau śukrāmanthinau |ka॒lpaya̭ta॒-ndaivī॒rviśaḥ̭ | ka॒lpaya̭ta॒-mmānṷṣīḥ || 4 ||
iṣa॒-mūrja̭ma॒smāsṷ dhattam | prā॒ṇā-npa॒śuṣṷ | pra॒jā-mmayi̭ ca॒ yaja̭māne ca || nira̭sta॒-śśaṇḍaḥ̭ | nira̭sto॒ markaḥ̭ || apa̭nuttau॒ śaṇḍā॒markaṷ sa॒hāmunā᳚ || śu॒krasya̭ sa॒mida̭si | ma॒nthinaḥ̭ sa॒mida̭si || sa pra̭tha॒ma-ssaṅkṛ̭ti-rvi॒śvaka̭rmā | sa pra̭tha॒mo mi॒tro varṷṇo a॒gniḥ | sa pra̭tha॒mo bṛha॒spati̭ściki॒tvān | tasmā॒ indrā̭ya su॒tamājṷhomi || 5 ||
(na॒ya॒ - ntva॒pā॒nagṃ sandha̭ttaṃ॒ ta-mmḙ jinvataṃ - prā॒ṇaṃ-ya~॒jñāya̭ dhattaṃ॒ - mānṷṣī--r a॒gni-rdve ca̭) (a. 1)
brahma̭ kṣa॒tra-ntat | iṣa॒mūrjagṃ̭ ra॒yi-mpuṣṭi̭-mpra॒jā-ntām | pa॒śu-ntān | sandha̭tta॒-ntat | prā॒ṇama̭pā॒naṃ-vyā~॒na-ntam | cakṣu॒-śśrotra॒-mmana॒stat | vāca॒-ntām | i॒ṣādi॒pañca̭ke॒ vāca॒-ntā-mme᳚ | pa॒śū-nthsandha̭tta॒-ntānme᳚ | prā॒ṇādi॒trita̭ye॒ ta-mme᳚ | a॒nyatra॒ tanme᳚ | )
kṛtti̭kā-sva॒gni-māda̭dhīta | e॒tadvā a॒gne-rnakṣa̭tram | ya-tkṛtti̭kāḥ | svāyā̭me॒vaina̭-nde॒vatā̭yāmā॒dhāya̭ | bra॒hma॒va॒rca॒sī bha̭vati || mukhaṃ॒-vā~ e॒tannakṣa̭trāṇām | ya-tkṛtti̭kāḥ | yaḥ kṛtti̭kā-sva॒gni-mā̭dha॒tte | mukhya̭ e॒va bha̭vati || atho॒ khalṷ || 6 ||
a॒gni॒-na॒kṣa॒tramitya-pa̭cāyanti | gṛ॒hānaḥa॒ dāhṷko bhavati || pra॒jāpa̭tī rohi॒ṇyā-ma॒gni-ma̭sṛjata | ta-nde॒vā ro̭hi॒ṇyā-māda̭dhata | tato॒ vai te sarvā॒-nrohā̭narohann | ta-dro̭hi॒ṇyai ro̭hiṇi॒tvam | yo ro̭hi॒ṇyā-ma॒gnimā̭dha॒tte | ṛ॒dhnotye॒va | sarvā॒-nrohā᳚n-rohati || de॒vā vai bha॒drā-ssanto॒-'gni-mādhi̭thsanta || 7 ||
teṣā॒manā̭hito॒ 'gnirāsī᳚t | athai᳚bhyo vā॒maṃ-va~svapā᳚krāmat | te puna̭rvasvo॒rāda̭dhata | tato॒ vai tān vā॒maṃ-va~sū॒pāva̭rtata | yaḥ pu॒rā bha॒dra-ssampāpī̭yā॒-nthsyāt | sa puna̭rvasvo-ra॒gni-māda̭dhīta | puna̭re॒vainaṃ̭-vā~॒maṃ-va~sū॒pāva̭rtate | bha॒dro bha̭vati || yaḥ kā॒mayḙta॒ dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyu॒riti̭ | sa pūrva̭yoḥ॒ phalgṷnyo-ra॒gni-māda̭dhīta || 8 ||
a॒rya॒mṇo vā e॒tannakṣa̭tram | yatpūrve॒ phalgṷnī | a॒rya॒meti॒ tamā̭hu॒ryo dadā̭ti | dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vanti || yaḥ kā॒mayḙta bha॒gī syā॒miti̭ | sa utta̭rayoḥ॒ phalgṷnyo-ra॒gnimāda̭dhīta | bhaga̭sya॒ vā e॒tannakṣa̭tram | yadutta̭re॒ phalgṷnī | bha॒gyḙva bha̭vati || kā॒la॒ka॒ñjā vai nāmāsṷrā āsann || 9 ||
te sṷva॒rgāya̭ lo॒kāyā॒gni-ma̭cinvata | purṷṣa॒ iṣṭa̭kā॒-mupā̭dadhā॒t-purṷṣa॒ iṣṭa̭kām | sa indro᳚ brāhma॒ṇo bruvā̭ṇa॒ iṣṭa̭kā॒mupā̭dhatta | e॒ṣā mḙ ci॒trā nāmeti̭ | te sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamāprāro̭hann | sa indra॒ iṣṭa̭kā॒māvṛ̭hat | te-'vā̭kīryanta | yḙ-'vākī᳚ryanta | ta ūrṇā॒vabha̭yo-'bhavann | dvāvuda̭patatām || 10 ||
tau di॒vyau śvānā̭vabhavatām | yo bhrātṛ̭vyavā॒-nthsyāt | sa ci॒trāyā̭-ma॒gni-māda̭dhīta | a॒va॒kīryai॒va bhrātṛ̭vyān | ojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭mā॒tman-dha̭tte || va॒santā᳚ brāhma॒ṇo᳚ 'gnimāda̭dhīta | va॒sa॒nto vai brā᳚hma॒ṇasya॒rtuḥ | sva e॒vaina̭-mṛ॒tāvā॒dhāya̭ | bra॒hma॒va॒rca॒sī bha̭vati | mukhaṃ॒-vā~ e॒tadṛ̭tū॒nām || 11 ||
ya-dva̭sa॒ntaḥ | yo va॒santā॒-'gnimā̭dha॒tte | mukhya̭ e॒va bha̭vati | atho॒ yoni̭mantame॒vaina॒-mprajā̭ta॒mādha̭tte | grī॒ṣme rā̭ja॒nya̭ āda̭dhīta | grī॒ṣmo vai rā̭ja॒nya̭sya॒rtuḥ | sva e॒vaina̭mṛ॒tāvā॒dhāya̭ | i॒ndri॒yā॒vī bha̭vati | śa॒radi॒ vaiśya॒ āda̭dhīta | śa॒radvai vaiśya̭sya॒rtuḥ || 12 ||
sva e॒vaina̭mṛ॒tāvā॒dhāya̭ | pa॒śu॒mā-nbha̭vati || na pūrva̭yoḥ॒ phalgṷnyo-ra॒gnimāda̭dhīta | e॒ṣā vai ja̭gha॒nyā̭ rātriḥ̭ saṃva~thsa॒rasya̭ | yatpūrve॒ phalgṷnī | pṛ॒ṣṭi॒ta e॒va saṃ̭va~thsa॒rasyā॒-gnimā॒dhāya̭ | pāpī̭yān-bhavati | utta̭rayo॒rāda̭dhīta | e॒ṣā vai pra̭tha॒mā rātriḥ̭ saṃva~thsa॒rasya̭ | yadutta̭re॒ phalgṷnī | mu॒kha॒ta e॒va saṃ̭va~thsa॒rasyā॒-gnimā॒dhāya̭ | vasī̭yā-nbhavati || atho॒ khalṷ | ya॒daivainaṃ̭-ya~॒jña ṷpa॒name᳚t | athāda̭dhīta | saivāsyardhiḥ̭ || 13 ||
(khalvā̭ - dhithsanta॒ - phalgṷnyora॒gnimāda̭dhītā - san - napatatā - matū॒nāṃ - ~vaiśya̭sya॒rtu - rutta̭re॒ phalgṷnī॒ ṣaṭ ca̭) (a. 2)
uddha̭nti | yade॒vāsyā̭ ame॒ddhyam | tadapa̭ hanti || a॒po-'vo᳚kṣati॒ śāntyai᳚ || sika̭tā॒ niva̭pati | e॒tadvā a॒gne-rvai᳚śvāna॒rasya̭ rū॒pam | rū॒peṇai॒va vai᳚śvāna॒ramava̭-rundhe || ūṣā॒-nniva̭pati | puṣṭi॒rvā e॒ṣā pra॒jana̭nam | yadūṣāḥ᳚ || 14 ||
puṣṭyā̭me॒va pra॒jana̭ne॒ 'gnimādha̭tte | atho̭ sa॒ñjñāna̭ e॒va | sa॒-ñjñāna॒gg॒ hyḙta-tpa̭śū॒nām | yadūṣāḥ᳚ || dyāvā̭pṛthi॒vī sa॒hāstā᳚m | te vi̭ya॒tī a̭brūtām | astve॒va naṷ sa॒ha ya॒jñiya॒miti̭ | yada॒muṣyā̭ ya॒jñiya॒māsī᳚t | tada॒syā-ma̭dadhāt | ta ūṣā̭ abhavann || 15 ||
yada॒syā ya॒jñiya॒māsī᳚t | tada॒muṣyā̭-madadhāt | tada॒daśca॒ndrama̭si kṛ॒ṣṇam | ūṣā᳚nni॒vapa̭nna॒do ddhyā̭yet | dyāvā̭pṛthi॒vyore॒va ya॒jñiye॒-'gnimādha̭tte || a॒gnirde॒vebhyo॒ nilā̭yata | ā॒khū rū॒pa-ṅkṛ॒tvā | sa pṛ̭thi॒vī-mprāvi̭śat | sa ū॒tīḥ kṷrvā॒ṇaḥ pṛ̭thi॒vīmanu॒ sama̭carat | tadā̭khukarī॒ṣa-ma̭bhavat || 16 ||
yadā̭khukarī॒ṣagṃ sa̭bhāṃ॒ro bhava̭ti | yade॒vāsya॒ tatra॒ nya̭ktam | tade॒vāva̭rundhe || ūrjaṃ॒-vā~ e॒tagṃ rasa̭-mpṛthi॒vyā ṷpa॒dīkā॒ uddi̭hanti | ya-dva॒lmīka᳚m | ya-dva̭lmīkava॒pā sa̭bhāṃ॒ro bhava̭ti | ūrja̭me॒va rasa̭-mpṛthi॒vyā ava̭rundhe | atho॒ śrotra̭me॒va | śrotra॒gg॒ hyḙta-tpṛ̭thi॒vyāḥ | ya-dva॒lmīkaḥ̭ || 17 ||
aba̭dhiro bhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | tāsā॒manna॒-mupā᳚kṣīyata | tābhya॒-ssūda॒mupa॒ prābhi̭nat | tato॒ vai tāsā॒manna॒-nnākṣī̭yata | yasya॒ sūdaḥ̭ sambhā॒ro bhava̭ti | nāsya̭ gṛ॒he-'nna̭-ṅkṣīyate || āpo॒ vā i॒damagrḙ sali॒lamā̭sīt | tena̭ pra॒jāpa̭tiraśrāmyat || 18 ||
ka॒thami॒dagg syā॒diti̭ | so̭-'paśya-tpuṣkarapa॒rṇa-ntiṣṭha̭t | so̭-'manyata | asti॒ vai tat | yasmi̭-nni॒damadhi॒ tiṣṭha॒tīti̭ | sa va̭rā॒ho rū॒pa-ṅkṛ॒tvopa॒nya̭majjat | sa pṛ̭thi॒vīma॒dha ā᳚rcchat | tasyā̭ upa॒hatyoda̭majjat | ta-tpṷṣkarapa॒rṇe᳚ 'prathayat | yadapra̭thayat || 19 ||
ta-tpṛ̭thi॒vyai pṛ̭thivi॒tvam | abhū॒dvā i॒damiti̭ | tadbhūmyai̭ bhūmi॒tvam | tā-ndiśo-'nu॒ vāta॒-ssama̭vahat | tāgṃ śarka̭rābhiradṛgṃ hat | śaṃ-vai~ no̭-'bhū॒diti̭ | taccharka̭rāṇāgṃ śarkara॒tvam | ya-dva̭rā॒havi̭hatagṃ sambhā॒ro bhava̭ti | a॒syāme॒vā-cha̭mbaṭkārama॒gni-mādha̭tte | śarka̭rā bhavanti॒ dhṛtyai᳚ || 20 ||
atho̭ śa॒tvāṃya~̭ || sarḙtā a॒gnirā॒dheya॒ ityā̭huḥ | āpo॒ varṷṇasya॒ patna̭ya āsann | tā a॒gnira॒bhya̭ddhyāyat | tā-ssama̭bhavat | tasya॒ retaḥ॒ parā̭-'patat | taddhira̭ṇya-mabhavat | yaddhira̭ṇya-mu॒pāsya̭ti | sarḙtasame॒vāgni-mādha̭tte || purṷṣa॒ invai svā-dreta̭so bībhathsata॒ ityā̭huḥ || 21 ||
u॒tta॒ra॒ta upā᳚sya॒tya-bī̭bhathsāyai || ati॒ praya̭cchati | ārti̭me॒vāti॒ praya̭cchati || a॒gnirde॒vebhyo॒ nilā̭yata | aśvo̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā | so᳚-'śva॒tthe saṃ̭va~thsa॒ra-ma̭tiṣṭhat | tada̭śva॒tthasyā᳚-śvattha॒tvam | yadāśva̭ttha-ssambhā॒ro bhava̭ti | yade॒vāsya॒ tatra॒ nya̭ktam | tade॒vāva̭-rundhe || 22 ||
de॒vā vā ūrjaṃ॒-vya~̭bhajanta | tata̭ udu॒mbara॒ uda̭tiṣṭhat | ūrgvā ṷdu॒mbaraḥ̭ | yadaudṷmbara-ssambhā॒ro bhava̭ti | ūrja̭me॒vāva̭-rundhe || tṛ॒tīya̭syāmi॒to di॒vi soma̭ āsīt | ta-ṅgā̭ya॒tryāha̭rat | tasya̭ pa॒rṇama̭cchidyata | tatpa॒rṇo̭ 'bhavat | ta-tpa॒rṇasya̭ parṇa॒tvam || 23 ||
yasya̭ parṇa॒mayaḥ̭ sambhā॒ro bhava̭ti | so॒ma॒pī॒thame॒vāva̭ rundhe || de॒vā vai brahma̭nnavadanta | ta-tpa॒rṇa upā̭śṛṇot | su॒śravā॒ vai nāma̭ | ya-tpa̭rṇa॒mayaḥ̭ sambhā॒ro bhava̭ti | bra॒hma॒va॒rca॒same॒vāva̭ rundhe || pra॒jāpa̭ti-ra॒gni-ma̭sṛjata | so̭-'bibhe॒tpra mā̭ dhakṣya॒tīti̭ | tagṃ śa॒myā̭-'śamayat || 24 ||
taccha॒myai̭ śami॒tvam | yaccha̭mī॒mayaḥ̭ sambhā॒ro bhava̭ti | śāntyā॒ apra̭dāhāya || a॒gne-ssṛ॒ṣṭasya̭ ya॒taḥ | vika̭ṅkata॒-mbhā ā᳚rcchat | ya-dvaika̭ṅkata-ssambhā॒ro bhava̭ti | bhā e॒vāva̭rundhe || sahṛ̭dayo॒ 'gnirā॒dheya॒ ityā̭huḥ | ma॒ruto॒-'dbhira॒gni-ma̭tamayann | tasya̭ tā॒ntasya॒ hṛda̭ya॒mācchi̭ndann | sā-'śani̭rabhavat | yada॒śani̭hatasya vṛ॒kṣasya̭ sambhā॒ro bhava̭ti |sahṛ̭daya-me॒vāgni-mādha̭tte || 25 ||
(ūṣā̭ - abhavan - nabhava-d- va॒lmīkro᳚ - 'śrāmya॒ - dapra̭thaya॒ - ddhṛtyai̭ - bībhathsata॒ ityā̭hu - rundhe - parṇa॒tva - ma̭śamayada - cchinda॒gg॒ strīṇi̭ ca) (a. 3)
dvā॒da॒śasṷ vikrā॒meṣva॒gnimāda̭dhīta | dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒raḥ | saṃ॒va~॒thsa॒rā-de॒vaina̭-mava॒ruddhyā-dha̭tte || ya-ddvā̭da॒śasṷ vikrā॒me-ṣvā॒dadhī̭ta | pari̭mita॒mava̭rundhīta | cakṣṷ-rnimita॒ āda̭dhīta | iya॒-ddvāda̭śa vikrā॒mā(3) iti̭ | pari̭mita-ñcai॒vāpa̭rimita॒-ñcāva̭rundhe || anṛ̭taṃ॒-vai~ vā॒cā va̭dati | anṛ̭ta॒-mmana̭sā ddhyāyati || 26 ||
cakṣu॒-rvai sa॒tyam | adrā(3)gityā̭ha | ada̭rśa॒miti̭ | ta-thsa॒tyam | yaścakṣṷ-rnimite॒-'gni-mā̭dha॒tte | sa॒tya e॒vaina॒-mādha̭tte || tasmā॒dāhi̭tāgni॒rnānṛ̭taṃ-va~det | nāsya̭ brāhma॒ṇo-'nā᳚śvā-ngṛ॒he va̭set | sa॒tye hya̭syā॒gnirāhi̭taḥ || ā॒gne॒yī vai rātriḥ̭ || 27 ||
ā॒gne॒yāḥ pa॒śavaḥ̭ | ai॒ndramahaḥ̭ | nakta॒-ṅgārha̭patya॒-māda̭dhāti | pa॒śūne॒vāva̭-rundhe | divā̭-''hava॒nīya᳚m | i॒ndri॒yame॒vā-va̭rundhe || a॒rdhodi̭te॒ sūrya̭ āhava॒nīya॒-māda̭dhāti | e॒tasmi॒n vai lo॒ke pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate | atho̭ bhū॒ta-ñcai॒va bha̭vi॒ṣyaccā-va̭rundhe || 28 ||
iḍā॒ vai mā̭na॒vī ya̭jñānūkā॒śinyā̭sīt | sā-'śṛ̭ṇot | asṷrā a॒gnimāda̭dhata॒ iti̭ | tada̭gacchat | ta ā̭hava॒nīya॒magra॒ āda̭dhata | atha॒ gārha̭patyam | athā᳚-nvāhārya॒-paca̭nam | sā 'bra̭vīt | pra॒tīcyḙṣā॒g॒ śrīra̭gāt | bha॒drā bhū॒tvā parā̭bhaviṣya॒ntīti̭ || 29 ||
yasyai॒va-ma॒gnirā̭dhī॒yate᳚ | pra॒tīcya̭sya॒ śrīrḙti | bha॒dro bhū॒tvā parā̭bhavati || sā-'śṛ̭ṇot | de॒vā a॒gni-māda̭dhata॒ iti̭ | tada̭gacchat | te᳚-'nvāhārya॒-paca̭na॒magra॒ āda̭dhata | atha॒ gārha̭patyam | athā̭hava॒nīya᳚m | sā-'bra̭vīt || 30 ||
prācyḙṣā॒g॒ śrīra̭gāt | bha॒drā bhū॒tvā sṷva॒rgaṃ-lo~॒kame᳚ṣyanti | pra॒jā-ntu na ve᳚thsyanta॒ iti̭ | yasyai॒vama॒gni-rā̭dhī॒yate᳚ | prācya̭sya॒ śrīrḙti | bha॒dro bhū॒tvā sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti | pra॒jā-ntu na vi̭ndate || sā-'bra̭vī॒diḍā॒ manu᳚m | tathā॒ vā a॒ha-ntavā॒gni-mādhā᳚syāmi | yathā॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rja̭ni॒ṣyase᳚ || 31 ||
pratya॒smin ~lo॒ke sthā॒syasi̭ | a॒bhi sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ñje॒ṣyasīti̭ | gārha̭patya॒magra॒ āda̭dhāt | gārha̭patyaṃ॒-vā~ anṷ pra॒jāḥ pa॒śavaḥ॒ prajā̭yante | gārha̭patyenai॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpa॒śū-nprāja̭nayat | athā᳚-nvāhārya॒-paca̭nam | ti॒ryaṅṋ̇va॒ vā a॒yaṃ-lo~॒kaḥ | a॒sminne॒va tena̭ lo॒ke pratya̭tiṣṭhat | athā̭hava॒nīya᳚m | tenai॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ma॒bhya̭jayat || 32 ||
yasyai॒vama॒gni-rā̭dhī॒yate᳚ | pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate | pratya॒smin ~lo॒ke ti̭ṣṭhati | a॒bhi sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ñja̭yati || yasya॒ vā aya̭thādevatama॒gni-rā̭dhī॒yate᳚ | ā de॒vatā᳚bhyo vṛścyate | pāpī̭yā-nbhavati | yasya̭ yathā deva॒tam | na de॒vatā᳚bhya॒ āvṛ̭ścyate | vasī̭yā-nbhavati || 33 ||
bhṛgṷ̄ṇā॒-ntvā-'ṅgi̭rasāṃ-vra~tapate vra॒tenā-da̭dhā॒mīti̭ bhṛgvaṅgi॒rasā॒māda̭ddhyāt | ā॒di॒tyānā᳚-ntvā de॒vānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tenāda̭dhā॒mītya॒nyāsā॒-mbrāhma̭ṇīnā-mpra॒jānā᳚m | varṷṇasya tvā॒ rājño᳚ vratapate vra॒tenāda̭dhā॒mīti॒ rājñaḥ̭ | indra̭sya tvendri॒yeṇa̭ vratapate vra॒tenāda̭dhā॒mīti̭ rāja॒nya̭sya | mano᳚stvā grāma॒ṇyo᳚ vratapate vra॒tenāda̭dhā॒mīti॒ vaiśya̭sya | ṛ॒bhū॒ṇā-ntvā̭ de॒vānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tenāda̭dhā॒mīti̭ rathakā॒rasya̭ | ya॒thā॒ de॒va॒tama॒gni-rādhī̭yate | na de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate | vasī̭yā-nbhavati || 34 ||
(dhyā॒ya॒ti॒ - vai rātri॒ - ścāva̭rundhe - bhaviṣya॒ntītya̭ - bravī - jjani॒ṣyasḙ - 'jaya॒-d- vasī̭yā-nbhavati॒ - nava̭ ca) (a. 4)
anuvākaṃ 5 - tatra pavamānahabīṃṣi
pra॒jāpa̭ti-rvā॒ca-ssa॒tya-ma̭paśyat | tenā॒gnimādha̭tta | tena॒ vai sa ā᳚rdhnot | bhūrbhuva॒-ssuva॒rityā̭ha | e॒tadvai vā॒ca-ssa॒tyam | ya e॒tenā॒gni-mā̭dha॒tte | ṛ॒ddhnotye॒va | atho̭ sa॒tyaprā̭śūre॒va bha̭vati | atho॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna̭bhi॒cara̭ti | stṛ॒ṇu॒ta e॒vaina᳚m || 35 ||
bhūrityā̭ha | pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate | bhuva॒ ityā̭ha | a॒sminne॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhati | suva॒rityā̭ha | su॒va॒rga e॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhati || tri॒bhira॒kṣarai॒-rgārha̭patya॒-māda̭dhāti | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | e॒ṣvḙvainaṃ̭-lo~॒keṣu॒ prati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte | sarvaiḥ᳚ pa॒ñcabhi̭-rāhava॒nīya᳚m || 36 ||
su॒va॒rgāya॒ vā e॒ṣa lo॒kāyādhī̭yate | yadā̭hava॒nīyaḥ̭ | su॒va॒rga e॒vāsmai̭ lo॒ke vā॒ca-ssa॒tyagṃ sarva̭māpnoti || tri॒bhi-rgārha̭patya॒-māda̭dhāti | pa॒ñcabhi̭-rāhava॒nīya᳚m | a॒ṣṭau sampa̭dyante | a॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī | gā॒ya॒tro᳚-'gniḥ | yāvā̭ne॒vāgniḥ | tamādha̭tte || 37 ||
pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | tā a̭smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā̭cīrāyann | tābhyo॒ jyoti॒-ruda̭gṛhṇāt | ta-ñjyotiḥ॒ paśya̭ntīḥ pra॒jā a॒bhisa॒māva̭rtanta | u॒parī̭vā॒gni-mudgṛ̭hṇīyā-du॒ddharanṋ | jyoti̭re॒va paśya̭ntīḥ pra॒jā yaja̭māna-ma॒bhi-sa॒māva̭rtante || pra॒jāpa̭te॒rakṣya̭śvayat | ta-tparā̭-'patat | tadaśvo̭-'bhavat | tadaśva̭syā-śva॒tvam || 38 ||
e॒ṣa vai pra॒jāpa̭tiḥ | yada॒gniḥ | prā॒jā॒pa॒tyo-'śvaḥ̭ | yadaśva̭-mpu॒rastā॒nnaya̭ti | svame॒va cakṣuḥ॒ paśya̭-npra॒jāpa̭ti॒-ranūdḙti || va॒jrī vā e॒ṣaḥ | yadaśvaḥ̭ | yadaśva̭-mpu॒rastā॒nnaya̭ti | jā॒tāne॒va bhrātṛ̭vyā॒-npraṇṷdate || puna॒rāva̭rtayati || 39 ||
ja॒ni॒ṣyamā̭ṇāne॒va prati̭nudate || nyā̭hava॒nīyo॒ gārha̭patya-makāmayata | ni gārha̭patya āhava॒nīya᳚m | tau vi॒bhāja॒-nnāśa̭knot | sośvaḥ̭ pūrva॒vāḍ-bhū॒tvā | prāñca॒-mpūrva॒muda̭vahat | ta-tpū᳚rva॒vāhaḥ̭ pūrvavā॒ṭ-tvam | yadaśva̭-mpu॒rastā॒nnaya̭ti | vibha̭ktire॒vaina̭yo॒ssā | atho॒ nānā̭vīryāve॒vainaṷ kurute || 40 ||
yadu॒paryṷpari॒ śiro॒ hare᳚t | prā॒ṇān vicchi̭ndyāt | a॒dho̭-'dha॒-śśiro̭ harati | prā॒ṇānā᳚-ṅgopī॒thāya̭ || iya॒tyagrḙ harati | atheya॒tyatheya̭ti | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | e॒ṣvḙvainaṃ̭-lo~॒keṣu॒ prati̭ṣṭhita॒mā-dha̭tte || pra॒jāpa̭ti-ra॒gni-ma̭sṛjata | so̭-'bibhe॒tpra mā̭ dhakṣya॒tīti̭ || 41 ||
tasya̭ tre॒dhā ma̭hi॒mānaṃ॒-vyau~̭hat | śāntyā॒ apra̭dāhāya | yat-tre॒dhā-'gni-rā̭dhī॒yate᳚ | ma॒hi॒māna̭me॒vāsya॒ ta-dvyṷ̄hati | śāntyā॒ apra̭dāhāya || puna॒rāva̭rtayati | ma॒hi॒māna̭me॒vāsya॒ sanda̭dhāti || pa॒śurvā e॒ṣaḥ | yadaśvaḥ̭ | e॒ṣa ru॒draḥ || 42 ||
yada॒gniḥ | yadaśva̭sya pa॒de᳚-'gni-mā̭da॒ddhyāt | ru॒drāya̭ pa॒śū-napi̭daddhyāt | a॒pa॒śu-ryaja̭māna-ssyāt | ya-nnākra॒maye᳚t | ana̭varuddhā asya pa॒śavaḥ̭ syuḥ | pā॒rśva॒ta ākra̭mayet | yathā ''hi̭tasyā॒gne-raṅgā̭rā abhyava॒vartḙrann | ava̭ruddhā asya pa॒śavo॒ bhava̭nti | na ru॒drāyāpi̭dadhāti || 43 ||
trīṇi̭ ha॒vīgṃṣi॒ nirva̭pati | vi॒rāja̭ e॒va vikrā᳚ntaṃ॒-ya~ja̭mā॒no-'nu॒ vikra̭mate || a॒gnaye॒ pava̭mānāya | a॒gnayḙ pāva॒kāya̭ | a॒gnaye॒ śuca̭ye | yada॒gnaye॒ pava̭mānāya ni॒rvapa̭ti | pu॒nātye॒vaina᳚m | yada॒gnayḙ pāva॒kāya̭ | pū॒ta e॒vāsmi̭-nna॒nnādya̭-ndadhāti | yada॒gnaye॒ śuca̭ye | bra॒hma॒va॒rca॒sa-me॒vāsmi̭-nnu॒pari̭ṣṭā-ddadhāti || 44 ||
(e॒na॒ - mā॒ha॒va॒nīyaṃ̭ - dhatte - 'śva॒tvaṃ - ~va̭rtayati - kuruta॒ - iti̭ -ru॒dro - da̭dhāti॒ - yada॒gnaye॒ śuca̭ya॒ eka̭-ñca) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - pavamānahavirvistāraḥ, havirantarāṇi, dakṣiṇāśca
de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | te de॒vā vi̭ja॒ya-mṷpa॒yantaḥ̭ | a॒gnau vā॒maṃ-va~su॒ sa-nnya̭dadhata | i॒damṷ no bhaviṣyati | yadi̭ no je॒ṣyantīti̭ | tada॒gnirno-thsaha̭maśaknot | tat-tre॒dhā vinya̭dadhāt | pa॒śuṣu॒ tṛtī̭yam | a॒phsu tṛtī̭yam | ā॒di॒tye tṛtī̭yam || 45 ||
ta-dde॒vā vi॒jitya̭ | puna॒ravā̭ruruthsanta | te᳚-'gnaye॒ pava̭mānāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapann | pa॒śavo॒ vā a॒gniḥ pava̭mānaḥ | yade॒va pa॒śuṣvāsī᳚t | tat-tenāvā̭rundhata | te᳚-'gnayḙ pāva॒kāya̭ | āpo॒ vā a॒gniḥ pā̭va॒kaḥ | yade॒vāphsvāsī᳚t | tat-tenāvā̭rundhata || 46 ||
te᳚-'gnaye॒ śuca̭ye | a॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'gni-śśuciḥ̭ | yade॒vādi॒tya āsī᳚t | tat-tenāvā̭rundhata || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | ta॒nuvo॒ vāvaitā a̭gnyā॒dheya̭sya | ā॒gne॒yo vā a॒ṣṭāka̭pālo 'gnyā॒dheya॒miti̭ | yatta-nni॒rvape᳚t | naitāni̭ | yathā॒-''tmā syāt || 47 ||
nāṅgā̭ni | tā॒dṛge॒va tat | yade॒tāni̭ ni॒rvape᳚t | na tam | yathā-'ṅgā̭ni॒ syuḥ | nātmā | tā॒dṛge॒va tat | u॒bhayā̭ni sa॒hani॒rupyā̭ṇi | ya॒jñasya̭ sātma॒tvāya̭ || u॒bhayaṃ॒-vā~ e॒tasye᳚ndri॒yaṃ-vī~॒rya̭māpyate || 48 ||
yo᳚-'gnimā̭dha॒tte | ai॒ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒- manu॒ nirva̭pet | ā॒di॒tya-ñca॒rum | i॒ndrā॒gnī vai de॒vānā॒-mayā̭tayāmānau | ye e॒va de॒vate॒ ayā̭tayāmnī | tābhyā̭me॒vāsmā̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭mava̭- rundhe | ā॒di॒tyo bha̭vati | i॒yaṃ-vā~ adi̭tiḥ | a॒syāme॒va prati̭tiṣṭhati || dhe॒nvai vā e॒ta-dretaḥ̭ || 49 ||
yadājya᳚m | a॒na॒ḍuha̭staṇḍu॒lāḥ | mi॒thu॒name॒vāva̭-rundhe | ghṛ॒te bha̭vati | ya॒jñasyālū᳚kṣāntatvāya || ca॒tvāra̭ ārṣe॒yāḥ prāśña̭nti | di॒śāme॒va jyoti̭ṣi juhoti || pa॒śavo॒ vā e॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ | e॒ṣa ru॒draḥ | yada॒gniḥ || 50 ||
yathsa॒dya e॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ ni॒rvape᳚t | ru॒drāya̭ pa॒śūnapi̭ daddhyāt | a॒pa॒śu-ryaja̭māna-ssyāt | yannānṷni॒rvape᳚t | ana̭varuddhā asya pa॒śavaḥ̭ syuḥ | dvā॒da॒śasu॒ rātrī॒ṣvanu॒ nirva̭pet | saṃ॒va~॒thsa॒ra pra̭timā॒ vai dvāda̭śa॒ rātra̭yaḥ | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsmai̭ ru॒dragṃ śa̭mayi॒tvā | pa॒śūnava̭ rundhe || yadeka̭-mekame॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ ni॒rvape᳚t || 51 ||
yathā॒ trīṇyā॒vapa̭nāni pū॒raye᳚t | tā॒dṛktat | na pra॒jana̭na॒mucchigṃ̭ṣet | eka̭-nni॒rupya̭ | utta̭re॒ sama̭syet | tṛ॒tīya̭me॒vāsmai̭ lo॒kamucchigṃ̭ṣati pra॒jana̭nāya | ta-mpra॒jayā̭ pa॒śubhi॒ranu॒ prajā̭yate | atho̭ ya॒jñasyai॒vaiṣā-'bhikrā᳚ntiḥ || ra॒tha॒ca॒kra-mprava̭rtayati | ma॒nu॒ṣya॒ra॒thenai॒va dḙvara॒tha-mpra॒tyava̭rohati || 52 ||
bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | ho॒ta॒vya̭-magniho॒trāṃ(3) naho̭ta॒vyā(3)miti̭ | ya-dyajṷṣā juhu॒yāt | aya̭thāpūrva॒māhṷtī juhuyāt | yanna jṷhu॒yāt | a॒gniḥ parā̭bhavet | tū॒ṣṇīme॒va ho̭ta॒vya᳚m | ya॒thā॒pū॒rva-māhṷtī ju॒hoti̭ | nāgniḥ parā̭bhavati || a॒gnīdhḙ dadāti || 53 ||
a॒gnimṷkhā-ne॒vartū-nprī̭ṇāti | u॒pa॒barha̭ṇa-ndadāti | rū॒pāṇā॒mava̭-ruddhyai | aśva̭-mbra॒hmaṇe᳚ | i॒ndri॒yame॒vāva̭-rundhe | dhe॒nugṃ hotre᳚ | ā॒śiṣa̭ e॒vāva̭rundhe | a॒na॒ḍvāha̭-maddhva॒ryave᳚ | vahni॒rvā a̭na॒ḍvān | vahni̭raddhva॒ryuḥ || 54 ||
vahni̭nai॒va vahni̭ ya॒jñasyāva̭-rundhe | mi॒thu॒nau gāvaṷ dadāti | mi॒thu॒nasyāva̭-ruddhyai | vāso̭ dadāti | sa॒rva॒ de॒va॒tyaṃ̭-vai~ vāsaḥ̭ | sarvā̭ e॒va de॒vatāḥ᳚ prīṇāti | ā dvā̭da॒śabhyo̭ dadāti | dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒raḥ | saṃ॒va~॒thsa॒ra e॒va prati̭ tiṣṭhati | kāma̭mū॒rdhva-ndeya᳚m | apa̭rimita॒syāva̭-ruddhyai || 55 ||
(ā॒di॒tye tṛtī̭ya - ma॒phsvāsī॒-tta-ttenāvā̭rundhata॒ - syā - dā᳚pyate॒ - reto॒ - 'gni - reka̭meka me॒tāni̭ ha॒vigṃṣi̭ ni॒rvape᳚t - pra॒tyava̭rohati - dadātya - ddhva॒ryu--r deya॒ meka̭-ñca) (a. 6)
anuvākaṃ 7 - ādhānamantrāḥ
gha॒rma-śśira॒stada॒yama॒gniḥ | sa-mpri̭yaḥ pa॒śubhi̭-rbhuvat | cha॒rdisto॒kāya॒ tana̭yāya yaccha || vātaḥ̭ prā॒ṇastada॒yama॒gniḥ | sa-mpri̭yaḥ pa॒śubhi̭-rbhuvat | sva॒di॒ta-nto॒kāya॒ tana̭yāya pi॒tu-mpa̭ca || prācī॒manṷ pra॒diśa॒-mprehi̭ vi॒dvān | a॒gnera̭gne pu॒ro a̭gni-rbhave॒ha | viśvā॒ āśā॒ dīdyā̭no॒ vibhā̭hi | ūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpade || 56 ||
a॒rkaścakṣu॒-stada॒sau sūrya॒stada॒yama॒gniḥ | sampri̭yaḥ pa॒śubhi̭-rbhuvat | ya-ttḙ śukra śu॒kraṃ-va~rcaḥ̭ śu॒krā ta॒nūḥ | śu॒kra-ñjyoti॒raja̭sram | tena̭ me dīdihi॒ tena॒ tvā-''da̭dhe | a॒gninā᳚-'gne॒ brahma̭ṇā || ā॒na॒śe vyā̭naśe॒ sarva॒māyu॒-rvyā̭naśe || ye tḙ agne śi॒ve ta॒nuvau᳚ | vi॒rāṭ ca̭ sva॒rāṭ ca̭ | te mā vi̭śatā॒-nte mā̭ jinvatām || 57 ||
ye tḙ agne śi॒ve ta॒nuvau᳚ | sa॒mrāṭ cā̭bhi॒bhūśca̭ | te mā vi̭śatā॒-nte mā̭ jinvatām | ye tḙ agne śi॒ve ta॒nuvau᳚ | vi॒bhūśca̭ pari॒bhūśca̭ | te mā vi̭śatā॒-nte mā̭ jinvatām | ye tḙ agne śi॒ve ta॒nuvau᳚ | pra॒bhvī ca॒ prabhṷ̄tiśca | te mā vi̭śatā॒-nte mā̭ jinvatām | yāstḙ agne śi॒vāsta॒nuvaḥ̭ | tābhi॒stvā ''da̭dhe || yāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ | tābhi̭ra॒mu-ṅga̭ccha || 58 ||
(catṷṣpade - jinvatāṃ - ta॒nuva॒ strīṇi̭ ca ) (a. 7)
anuvākaṃ 8 - etadbrāhmaṇaṃ
i॒me vā e॒te lo॒kā a॒gnayaḥ̭ | te yadavyā̭vṛttā ādhī॒yeranṋ | śo॒cayḙyu॒-ryaja̭mānam | gha॒rma-śśira॒ iti॒ gārha̭patya॒-māda̭dhāti | vātaḥ̭ prā॒ṇa itya̭nvāhārya॒-paca̭nam | a॒rka-ścakṣu॒rityā̭-hava॒nīya᳚m | tenai॒vainā॒n vyāva̭rtayati | tathā॒ na śo̭cayanti॒ yaja̭mānam || ra॒tha॒nta॒ra-ma॒bhigā̭yate॒ gārha̭patya ādhī॒yamā̭ne | rātha̭ntaro॒ vā a॒yaṃ-lo~॒kaḥ || 59 ||
a॒sminne॒vainaṃ̭-lo~॒ke prati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte | vā॒ma॒de॒vya-ma॒bhigā̭yata uddhri॒yamā̭ṇe | a॒ntari̭kṣaṃ॒-vai~ vā̭made॒vyam | a॒ntari̭kṣa e॒vaina॒-mprati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte | atho॒ śānti॒-rvai vā̭made॒vyam | śā॒ntame॒vaina̭-mpaśa॒vya̭muddha̭rate | bṛ॒hada॒bhigā̭yata āhava॒nīya̭ ādhī॒yamā̭ne | bārha̭to॒ vā a॒sau lo॒kaḥ | a॒muṣmi̭nne॒vainaṃ̭-lo~॒ke prati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte || pra॒jāpa̭ti-ra॒gni-ma̭sṛjata || 60 ||
so-'śvo॒ vāro̭ bhū॒tvā parāṃ̭ait | taṃ-vā~̭rava॒ntīyḙnāvārayata |ta-dvā̭rava॒ntīya̭sya vāravantīya॒tvam | śyai॒tena̭ śye॒tī a̭kuruta |tacchyai॒tasya̭ śyaita॒tvam | ya-dvā̭rava॒ntīya̭-mabhi॒gāya̭te | vā॒ra॒yi॒tvaivaina॒-mprati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte | śyai॒tena̭ śye॒tī kṷrute || gha॒rma-śśira॒ iti॒ gārha̭patya॒-māda̭dhāti | saśī̭rṣāṇa-me॒vaina॒-mādha̭tte || 61 ||
upai̭na॒mutta̭ro ya॒jño na̭mati || ru॒dro vā e॒ṣaḥ | yada॒gniḥ | sa ā̭dhī॒yamā̭na īśva॒ro yaja̭mānasya pa॒śūn higṃsi̭toḥ | sa-mpri̭yaḥ pa॒śubhi̭-rbhuva॒dityā̭ha | pa॒śubhi̭re॒vaina॒gṃ॒ sampri̭ya-ṅkaroti | pa॒śū॒nā-mahigṃ̭sāyai || cha॒rdisto॒kāya॒ tana̭yāya ya॒cchetyā̭ha |ā॒śiṣa̭me॒vaitā-māśā᳚ste || vātaḥ̭ prā॒ṇa itya̭nvāhārya॒-paca̭nam || 62 ||
saprā̭ṇa-me॒vaina॒-mādha̭tte || sva॒di॒ta-nto॒kāya॒ tana̭yāya pi॒tu-mpa॒cetyā̭ha | anna̭me॒vāsmai᳚ svadayati || prācī॒manṷ pra॒diśa॒-mprehi̭ vi॒dvānityā̭ha | vibha̭ktire॒vaina̭yo॒ssā | atho॒ nānā̭ vīryāve॒vainaṷ kurute || ūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpada॒ ityā̭ha | ā॒śiṣa̭me॒vaitāmāśā᳚ste || a॒rka-ścakṣu॒rityā̭-hava॒nīya᳚m | a॒rko vai de॒vānā॒manna᳚m || 63 ||
anna̭me॒vāva̭ rundhe || tena̭ me dīdi॒hītyā̭ha | sami̭ndha e॒vaina᳚m || ā॒na॒śe vyā̭naśa॒ iti॒ trirudi̭ṅgayati | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | e॒ṣvḙvainaṃ̭-lo~॒keṣu॒ prati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte || tat-tathā॒ na kā॒rya᳚m | vīṅgi̭ta॒ma pra̭tiṣṭhita॒-māda̭dhīta | u॒ddhṛtyai॒-vādhāyā̭-bhi॒mantriyaḥ̭ | avī᳚ṅgita-me॒vaina॒-mprati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte || vi॒rāṭ ca̭ sva॒rāṭ ca॒ yāstḙ agne śi॒vāsta॒nuva॒-stābhi॒stvā ''da̭dha॒ ityā̭ha | e॒tā vā a॒gne-śśi॒vāsta॒nuvaḥ̭ | tābhi̭re॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati || yāstḙ agne gho॒rāsta॒nuva॒ stābhi̭ra॒mu-ṅga॒ccheti̭ brūyā॒dya-ndvi॒ṣyāt | tābhi̭re॒vaina॒-mparā̭bhāvayati || 64 ||
(lo॒ko̭ - 'sṛjataina॒ - mādha̭tte - 'nvāhārya॒paca̭naṃ - de॒vānā॒manna̭ - mena॒-mprati̭ṣṭhita॒mādha̭tte॒ pañca̭ ca) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - brahmaudanam
śa॒mī॒ga॒rbhāda॒gni-mma̭nthati | e॒ṣā vā a॒gne-rya॒jñiyā̭ ta॒nūḥ | tāme॒vāsmai̭ janayati || adi̭tiḥ pu॒trakā̭mā | sā॒ddhyebhyo̭ de॒vebhyo᳚ brahmauda॒na-ma̭pacat | tasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇa-madaduḥ | ta-tprāśñā᳚t | sā reto̭-'dhatta | tasyai̭ dhā॒tā cā᳚rya॒mā cā̭jāyetām | sā dvi॒tīya̭-mapacat || 65 ||
tasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇa-madaduḥ | ta-tprāśñā᳚t | sā reto̭-'dhatta | tasyai̭ mi॒traśca॒ varṷṇaścājāyetām | sā tṛ॒tīya̭-mapacat | tasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇa-madaduḥ | ta-tprāśñā᳚t | sā reto̭-'dhatta | tasyā॒ agṃśa̭śca॒ bhaga̭ścājāyetām | sā ca̭tu॒rtha-ma̭pacat || 66 ||
tasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇa-madaduḥ | ta-tprāśñā᳚t | sā reto̭-'dhatta | tasyā॒ indra̭śca॒ viva̭svāgścā-jāyetām | bra॒hmau॒da॒na-mpa̭cati | reta̭ e॒va ta-dda̭dhāti || prāśña̭nti brāhma॒ṇā o̭da॒nam || yadājya̭-mu॒cchiṣya̭te | tena̭ sa॒midho॒-'bhyajyāda̭dhāti | u॒ccheṣa̭ṇā॒dvā adi̭tī॒ reto̭-'dhatta || 67 ||
u॒ccheṣa̭ṇāde॒va ta-dreto̭ dhatte || asthi॒ vā e॒tat | ya-thsa॒midhaḥ̭ | e॒ta-dretaḥ̭ | yadājya᳚m | yadājyḙna sa॒midho॒-'bhyajyā॒dadhā̭ti | asthye॒va ta-dreta̭si dadhāti || ti॒sra āda̭dhāti mithuna॒tvāya̭ || iya̭tī-rbhavanti | pra॒jāpa̭tinā yajñamu॒khena॒ sammi̭tāḥ || 68 ||
iya̭tī-rbhavanti | ya॒jña॒pa॒ruṣā॒ sammi̭tāḥ | iya̭tī-rbhavanti | e॒tāva॒dvai purṷṣe vī॒rya᳚m | vī॒rya̭ sammitāḥ || ā॒rdrā bha̭vanti | ā॒rdrami̭va॒ hi retaḥ̭ si॒cyate᳚ || citri̭yasyāśva॒tthasyāda̭dhāti | ci॒trame॒va bha̭vati || ghṛ॒tava̭tībhi॒-rāda̭dhāti || 69 ||
e॒tadvā a॒gneḥ pri॒ya-ndhāma̭ | ya-dghṛ॒tam | pri॒yeṇai॒vaina॒-ndhāmnā॒ sama̭rdhayati | atho॒ teja̭sā || gā॒ya॒trībhi̭-rbrāhma॒ṇasyāda̭ddhyāt | gā॒ya॒tracha̭ndā॒ vai brā᳚hma॒ṇaḥ | svasya॒ chanda̭saḥ pratyayana॒stvāya̭ | tri॒ṣṭugbhī̭-rāja॒nya̭sya | tri॒ṣṭu-pcha̭ndā॒ vai rā̭ja॒nyaḥ̭ | svasya॒ chanda̭saḥ pratyayana॒stvāya̭ || 70 ||
jaga̭tībhi॒-rvaiśya̭sya | jaga̭tī chandā॒ vai vaiśyaḥ̭ | svasya॒ chanda̭saḥ pratyayana॒stvāya̭ || tagṃ saṃ̭va~thsa॒ra-ṅgo̭pāyet | saṃ॒va~॒thsa॒ragṃ hi reto̭ hi॒taṃ-va~rdha̭te || ya-dyḙnagṃ saṃva~thsa॒re nopa॒name᳚t | sa॒midhaḥ॒ puna॒rāda̭ddhyāt | reta̭ e॒va taddhi॒taṃ-va~rdha̭mānameti || na mā॒gṃ॒sa-ma̭śñīyāt | na striya॒mupḙyāt || 71 ||
ya-nmā॒gṃ॒sa-ma̭śñī॒yāt | yathstriya̭-mupe॒yāt | nirvī᳚rya-ssyāt | naina̭ma॒gni-rupa̭namet || śva ā̭dhā॒syamā̭no brahmauda॒na-mpa̭cati | ā॒di॒tyā vā i॒ta ṷtta॒mā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭yann | te vā i॒to yanta॒-mprati̭nudante | e॒te khalu॒ vāvādi॒tyāḥ | ya-dbrā᳚hma॒ṇāḥ | taire॒va sa॒tva-ṅga̭cchati || 72 ||
naina॒-mprati̭nudante || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | kvā̭ saḥ | a॒gniḥ kā॒ryaḥ̭ | yo᳚-'smai pra॒jā-mpa॒śū-npra̭ja॒naya॒tīti̭ | śalkai॒stāgṃ rātri̭ma॒gni-mi̭ndhīta | tasmi̭-nnupavyu॒ṣama॒raṇī॒ niṣṭa̭pet | yatha̭rṣa॒bhāya̭ vāśi॒tā nyā̭vicchā॒yati̭ | tā॒dṛge॒va tat || a॒po॒dūhya॒ bhasmā॒gni-mma̭nthati || 73 ||
saiva sā-'gne-ssanta̭tiḥ || ta-mma̭thi॒tvā prāñca॒muddha̭rati | saṃ॒va~॒thsa॒rame॒va ta-dreto̭ hi॒ta-mpraja̭nayati || anā̭hita॒-stasyā॒gni-rityā̭huḥ | ya-ssa॒midho-'nā̭dhāyā॒gni-mā̭dha॒tta iti̭ | tā-ssaṃ̭va~thsa॒re pu॒rastā॒-dāda̭ddhyāt | saṃ॒va~॒thsa॒rāde॒vaina̭-mava॒ruddhyā-dha̭tte || yadi̭ saṃva~thsa॒re 'nāda॒ddhyāt | dvā॒da॒śyā᳚-mpu॒rastā॒-dāda̭ddhyāt | saṃ॒va~॒thsa॒ra pra̭timā॒ vai dvāda̭śa॒ rātra̭yaḥ | saṃ॒va~॒thsa॒rame॒vāsyāhi̭tā bhavanti || yadi̭ dvāda॒śyā᳚-nnāda॒ddhyāt | trya॒he pu॒rastā॒dāda̭ddhyāt | āhi̭tā e॒vāsya̭ bhavanti || 74 ||
(dvi॒tīya̭mapacac - catu॒rthama̭paca॒ - dadi̭tī॒ reto̭-'dhatta॒ - sammi̭tā -
ghṛ॒tava̭tībhi॒rāda̭dhāti - rāja॒nyaḥ̭ svasya॒ chanda̭saḥ pratyayana॒stvā - yḙyā-d- gacchati - manthati॒ - rātra̭ya śca॒tvāri̭ ca) (a. 9)
anuvākaṃ 10 - pañcāgnyādhānam
pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | sa ri̭ricā॒no̭-'manyata | sa tapo̭-'tapyata | sa ā॒tman vī॒rya̭-mapaśyat | tada̭vardhata | tada̭smā॒-thsaha̭so॒rdhva-ma̭sṛjyata | sā vi॒rāḍa̭bhavat | tā-ndḙvāsu॒rā vya̭gṛhṇata | so᳚-'bravī-tpra॒jāpa̭tiḥ | mama॒ vā e॒ṣā || 75 ||
dohā̭ e॒va yu॒ṣmāka॒miti̭ || sā tataḥ॒ prācyuda̭krāmat | ta-tpra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | atha̭rva pi॒tu-mmḙ gopā॒yeti̭ | sā dvi॒tīya॒-muda̭krāmat | ta-tpra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | narya̭ pra॒jā-mmḙ gopā॒yeti̭ | sā tṛ॒tīya॒-muda̭krāmat | ta-tpra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | śaggsya̭ pa॒śū-nmḙ gopā॒yeti̭ || 76 ||
sā ca̭tu॒rtha-muda̭krāmat | ta-tpra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | sapra̭tha sa॒bhā-mmḙ gopā॒yeti̭ | sā pa̭ñca॒ma-muda̭krāmat | ta-tpra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | ahḙ buddhniya॒ mantra̭-mme gopā॒yeti̭ | a॒gnīn vāva sā tān vya̭kramata | tā-npra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | atho̭ pa॒ṅktime॒va || pa॒ṅktirvā e॒ṣā brā᳚hma॒ṇe pravi̭ṣṭā || 77 ||
tāmā॒tmano-'dhi॒ nirmi̭mīte | yada॒gni-rā̭dhī॒yate᳚ | tasmā̭-de॒tāva̭nto॒-'gnaya॒ ādhī̭yante | pāṅktaṃ॒-vā~ i॒dagṃ sarva᳚m | pāṅktḙnai॒va pāṅktagg̭ spṛṇoti || atha̭rva pi॒tu-mmḙ gopā॒yetyā̭ha | anna̭me॒vai tena̭ spṛṇoti | narya̭ pra॒jā-mmḙ gopā॒yetyā̭ha | pra॒jāme॒vaitena̭ spṛṇoti | śaggsya̭ pa॒śū-nmḙ gopā॒yetyā̭ha || 78 ||
pa॒śūne॒vaitena̭ spṛṇoti | sapra̭tha sa॒bhā-mmḙ gopā॒yetyā̭ha | sa॒bhāme॒vaitenè᳚ndri॒yagg spṛ̭ṇoti | ahḙ buddhniya॒ mantra̭-mme gopā॒yetyā̭ha | mantra̭me॒vai tena॒ śriyagg̭ spṛṇoti || yada̭nvāhārya॒-paca̭ne-'nvāhā॒rya̭-mpaca̭nti | tena॒ so᳚-'syā॒bhīṣṭaḥ̭ prī॒taḥ | ya-dgārha̭patya॒ ājya̭madhi॒śraya̭nti॒ sampatnī᳚ryā॒jaya̭nti | tena॒ so᳚-'syā॒bhīṣṭaḥ̭ prī॒taḥ | yadā̭hava॒nīye॒ juhva̭ti || 79 ||
tena॒ so᳚-'syā॒bhīṣṭaḥ̭ prī॒taḥ | yathsa॒bhāyāṃ᳚-vi~॒jaya̭nte | tena॒ so᳚-'syā॒bhīṣṭaḥ̭ prī॒taḥ | yadā̭vasa॒the-'nna॒gṃ॒ hara̭nti | tena॒ so᳚-'syā॒bhīṣṭaḥ̭ prī॒taḥ | tathā᳚-'sya॒ sarve᳚ prī॒tā a॒bhīṣṭā॒ ādhī̭yante || pra॒va॒sa॒tha-me॒ṣyanne॒va-mupa̭tiṣṭhe॒-taika̭mekam | yathā᳚ brāhma॒ṇāya̭ gṛhevā॒sinḙ pari॒dāya̭ gṛ॒hāneti̭ | tā॒dṛge॒va tat || puna̭rā॒ga-tyopa̭tiṣṭhate | sā bhā̭geyame॒vaiṣā॒-ntat | sā tata̭ ū॒rdhvā-''ro̭hat | sā ro̭hi॒ṇya̭bhavat | ta-dro̭hi॒ṇyai ro̭hiṇi॒tvam | ro॒hi॒ṇyā-ma॒gni-māda̭dhīta | sva e॒vainaṃ॒-yo~nau॒ prati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte | ṛ॒ddhnotyḙnena || 80 ||
(e॒ṣā - pa॒śūnmḙ gopā॒yeti॒ - pravi̭ṣṭā -
pa॒śūnmḙ gopā॒yetyā̭ha॒ - juhva̭ti - tiṣṭhate sa॒pta ca̭) (a. 10)
(brahma॒ sandha̭ttaṃ॒ - kṛtti̭kā॒ - sūddha̭nti - dvāda॒śasṷ - pra॒jāpa̭ti-rvā॒co - dḙvāsu॒rāstada॒gnirno-d- gha॒rma-śśira̭ - i॒me vai - śa̭mīga॒rbhāt - pra॒jāpa̭ti॒-ssa ri̭ricā॒na-ssatapa॒-ssa ā॒tman vī॒rya̭-ndaśa̭ )
(brahma॒ sandha̭ttaṃ॒ - tau di॒vyā - vatho̭ śa॒tvāṃya~॒ - prācyḙṣāṃ॒ - ~yadu॒paryṷpari॒ - ya-thsa॒dyaḥ - so-'śvo॒ vāro̭ bhū॒tvā - jaga̭tībhi॒ raśī̭tiḥ)
(brahma॒ sandha̭tta - mṛ॒ddhnotyḙnena)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake prathamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.