Shri Surya Shatakam — Sinhala Script

.. සූර්යශතකම් ..

මහාකවිශ්රීමයූරප්රණීතම්

.. ශ්රී ගණේශාය නමඃ ..

ජම්භාරාතීභකුම්භෝද්භවමිව දධතඃ සාන්ද්රසින්දූරරේණුං

රක්තාඃ සික්තා ඉවෞඝෛරුදයගිරිතටීධාතුධාරාද්රවස්ය . වර් සක්තෛඃ

ආයාන්ත්යා තුල්යකාලං කමලවනරුචේවාරුණා වෝ විභූත්යෛ

භූයාසුර්භාසයන්තෝ භුවනමභිනවා භානවෝ භානවීයාඃ .. 1 ..

භක්තිප්රහ්වාය දාතුං මුකුලපුටකුටීකෝටරක්රෝඩලීනාං

ලක්ෂ්මීමාක්රෂ්ටුකාමා ඉව කමලවනෝද්ධාටනං කුර්වතේ යේ .

කාලාකාරාන්ධකාරානනපතිතජගත්සාධ්වසධ්වංසකල්යාඃ

කල්යාණං වඃ ක්රියාසුඃ කිසලයරුචයස්තේ කරා භාස්කරස්ය .. 2 ..

ගර්භේෂ්වම්භෝරුහාණාං ශිඛරිෂු ච ශිතාග්රේෂු තුල්යං පතන්තඃ

ප්රාරම්භේ වාසරස්ය ව්යුපරතිසමයේ චෛකරූපාස්තථෛව .

නිෂ්පර්යායං ප්රවෘත්තාස්ත්රිභුවනභවනප්රාඞ්ගණේ පාන්තු යුෂ්මා-

නූෂ්මාණං සන්තතාධ්වශ්රමජමිව භෘශං බිභ්රතෝ බ්රධ්නපාදාඃ .. 3 ..

ප්රභ්රශ්යත්යුත්තරීයත්විෂි තමසි සමුද්දීක්ෂ්ය වීතාවෘතීන්ප්රා-

ග්ජන්තූංස්තන්තූන්යථා යානතනු විතනුතේ තිග්මරෝචිර්මරීචීන් .

තේ සාන්ද්රීභූය සද්යඃ ක්රමවිශදදශාශාදශාලීවිශාලං

ශශ්වත්සම්පාදයන්තෝ(අ)ම්බරමමලමලං මඞ්ගලං වෝ දිශන්තු .. 4 ..

න්යක්කුර්වන්නෝෂධීශේ මුෂිතරුචි ශුචේවෞෂධීඃ ප්රෝෂිතාභා

භාස්වද්ග්රාවෝද්ගතේන ප්රථමමිව කෘතාභ්යුද්ගතිඃ පාවකේන .

පක්ෂච්ඡේදව්රණාසෘක්ස්රුත ඉව දෘෂදෝ දර්ශයන්ප්රාතරද්රේ-

රාතාම්රස්තීව්රභානෝරනභිමතනුදේ ස්තාද්ගභස්ත්යුද්ගමෝ වඃ .. 5 ..

ශීර්ණඝ්රාණාඞ්ඝ්රිපාණීන්ව්රණිභිරපඝනෛර්ඝර්ඝරාව්යක්තඝෝෂාන්

දීර්ඝාඝ්රාතානඝෞඝෛ පුනරපි ඝටයත්යේක උල්ලාඝයන් යඃ .

ඝර්මාංශෝස්තස්ය වෝ(අ)න්තර්ද්විගුණඝනඝෘණානිඝ්නනිර්විඝ්නවෘත්තේ-

ර්දත්තාර්ඝාඃ සිද්ධසඞ්ඝෛර්විදධතු ඝෘණයඃ ශීඝ්රමංහෝවිධාතම් .. 6 ..

බිභ්රාණා වාමනත්වං ප්රථමමථ තථෛවාංශවඃ ප්රාංශවෝ වඃ

ක්රාන්තාකාශාන්තරාලාස්තදනු දශදිශඃ පූරයන්තස්තතෝ(අ)පි .

ධ්වාන්තාදාච්ඡිද්ය දේවද්විෂ ඉව බලිතෝ විශ්වමාශ්වශ්නුවානාඃ වර් දේවද්රුහ

කෘච්ඡ්රාණ්යුච්ඡ්රායහේලෝපහසිතහරයෝ හාරිදශ්වා හරන්තු .. 7 ..

උද්ගාඪේනාරුණිම්නා විදධති බහුලං යේ(අ)රුණස්යාරුණත්වං

මූර්ධෝද්ධූතෞ ඛලීනක්ෂතරුධිරරුචෝ යේ රථාශ්වානනේෂු .

ශෛලානාං ශේඛරත්වං ශ්රිතශිඛරිශිඛාස්තන්වතේ යේ දිශන්තු වර් ශිඛරශිඛාඃ

ප්රේඞ්ඛන්තඃ ඛේ ඛරාංශෝඃ ඛචිතදිනමුඛාස්තේ මයූඛාඃ සුඛං වඃ .. 8 ..

දත්තානන්දාඃ ප්රජානාං සමුචිතසමයාකෘෂ්ටසෘෂ්ටෛඃ පයෝභිඃ වර් අක්ලිෂ්ටසෘෂ්ටෛඃ

පූර්වාහ්ණේ විප්රකීර්ණා දිශි දිශි විරමත්යහ්නි සංහාරභාජඃ .

දීප්තාංශෝර්දීර්ඝදුඃඛප්රභවභවභයෝදන්වදුත්තාරනාවෝ

ගාවෝ වඃ පාවනානාං පරමපරිමිතාං ප්රීතිමුත්පාදයන්තු .. 9 ..

බන්ධධ්වංසෛකහේතුං ශිරසි නතිරසාබද්ධසන්ධ්යාඤ්ජලීනාං

ලෝකානාං යේ ප්රබෝධං විදධති විපුලාම්භෝජඛණ්ඩාශයේව .

යුෂ්මාකං තේ ස්වචිත්තප්රථිතපෘථුතරප්රාර්ථනාකල්පවෘක්ෂාඃ වර් ප්රථිම

කල්පන්තාං නිර්විකල්පං දිනකරකිරණාඃ කේතවඃ කල්මෂස්ය .. 10 ..

ධාරා රායෝ ධනායාපදි සපදි කරාලම්බභූතාඃ ප්රපාතේ

තත්ත්වාලෝකෛකදීපාස්ත්රිදශපතිපුරප්රස්ථිතෞ වීථ්ය ඒව .

නිර්වාණෝද්යෝගියෝගිප්රගමනිජතනුද්වාරි වේත්රායමාණා-

ස්ත්රායන්තාං තීව්රභානෝර්දිවසමුඛසුඛා රශ්මයඃ කල්මෂාද්වඃ .. 11 ..

වර් තීව්රභාසඃ වර් කශ්මලාද්වඃ

ප්රාචි ප්රාගාචරන්ත්යෝ(අ)නතිචිරමචලේ චාරුචූඩාමණිත්වං

මුඤ්චන්ත්යෝ රෝචනාම්භඃ ප්රචුරමිව දිශාමුච්චකෛශ්චර්චනාය .

චාටූත්කෛශ්චක්රනාම්නාං චතුරමවිචලෛර්ලෝචනෛරර්ච්යමානා- වර් සුචිරං

ශ්චේෂ්ටන්තාං චින්තිතානාමුචිතමචරමාශ්චණ්ඩරෝචීරුචෝ වඃ .. 12 ..

ඒකං ජ්යෝතිර්දෘශෞ ද්වේ ත්රිජගති ගදිතාන්යබ්ජජාස්යෛශ්චතුර්භි-

ර්භූතානාං පඤ්චමං යාන්යලමෘතුෂු තථා ෂට්සු නානාවිධානි .

යුෂ්මාකං තානි සප්තත්රිදශමුනිනුතාන්යෂ්ටදිග්භාඤ්ජි භානෝ-

ර්යාන්ති ප්රාහ්ණේ නවත්වං දශ දධතු ශිවං දීධිතීනාං ශතානි .. 13 .. වර් දදතු

ආවෘත්තිභ්රාන්තවිශ්වාඃ ශ්රමමිව දධතඃ ශෝෂිණඃ ස්වෝෂ්මණේව

ග්රීෂ්මේ දාවාග්නිතප්තා ඉව රසමසකෘද්යේ ධරිත්ර්යා ධයන්ති .

තේ ප්රාවෘෂ්යාත්තපානාතිශයරුජ ඉවෝද්වාන්තතෝයා හිමර්තෞ

මාර්තණ්ඩස්යාප්රචණ්ඩාශ්චිරමශුභභිදේ(අ)භීෂවෝ වෝ භවන්තු .. 14 ..

තන්වානා දිග්වධූනාං සමධිකමධුරාලෝකරම්යාමවස්ථා-

මාරුඪප්රෞඪිලේශෝත්කලිතකපිලිමාලඞ්කෘතිඃ කේවලෛව .

උජ්ජෘම්භාම්භෝජනේත්රද්යුතිනි දිනමුඛේ කිඤ්චිදුද්භිද්යමානා

ශ්මශ්රුශ්රේණීව භාසාං දිශතු දශශතී ශර්ම ඝර්මත්විෂෝ වඃ .. 15 ..

මෞලීන්දෝර්මෛෂ මෝෂීද්ද්යුතිමිති වෘෂභාඞ්කේන යඃ ශඞ්කිනේව

ප්රත්යග්රෝද්ඝාටිතාම්භෝරුහකුහරගුහාසුස්ථිතේනේව ධාත්රා .

කෘෂ්ණේන ධ්වාන්තකෘෂ්ණස්වතනුපරිභවත්රස්නුනේව ස්තුතෝ(අ)ලං

ත්රාණාය ස්තාත්තනීයානපි තිමිරරිපෝඃ ස ත්විෂාමුද්ගමෝ වඃ .. 16 ..

විස්තීර්ණං ව්යෝම දීර්ඝාඃ සපදි දශ දිශෝ ව්යස්තවේලාම්භසෝ(අ)බ්ධීන්

කුර්වද්භිර්දෘශ්යනානානගනගරනගාභෝගපෘථ්වීං ච පෘථ්වීම් .

පද්මින්යුච්ඡ්වාස්යතේ යෛරුෂසි ජගදපි ධ්වංසයිත්වා තමිස්රා-

මුස්රා විස්රංසයන්තු ද්රුතමනභිමතං තේ සහස්රත්විෂෝ වඃ .. 17 .. වර් විස්රාවයන්තු

අස්තව්යස්තත්වශූන්යෝ නිජරුචිරනිශානශ්වරඃ කර්තුමීශෝ

විශ්වං වේශ්මේව දීපඃ ප්රතිහතතිමිරං යඃ ප්රදේශස්ථිතෝ(අ)පි .

දික්කාලාපේක්ෂයාසෞ ත්රිභුවනමටතස්තිග්මභානෝර්නවාඛ්යාං

යාතඃ ශාතක්රතව්යාං දිශි දිශතු ශිවං සෝ(අ)ර්චිෂාමුද්ගමෝ වඃ .. 18 ..

මාගාන්ම්ලානිං මෘණාලී මෘදුරිති දයයේවාප්රවිෂ්ටෝ(අ)හිලෝකං

ලෝකාලෝකස්ය පාර්ශ්වං ප්රතපති න පරං යස්තදාඛ්යාර්ථමේව .

ඌර්ධ්වං බ්රහ්මාණ්ඩඛණ්ඩස්ඵුටනභයපරිත්යක්තදෛර්ඝ්යෝ ද්යුසීම්නි

ස්වේඡාවශ්යාවකාශාවධිරවතු ස වස්තාපනෝ රෝචිරෝඝඃ .. 19 ..

අශ්යාමඃ කාල ඒකෝ න භවති භුවනාන්තෝ(අ)පි වීතේ(අ)න්ධකාරේ වර් වීතාන්ධකාරඃ

සද්යඃ ප්රාලේයපාදෝ න විලයමචලශ්චන්ද්රමා අප්යුපෛති .

බන්ධඃ සිද්ධාඤ්ජලීනාං න හි කුමුදවනස්යාපි යත්රෝජ්ජිහානේ

තත්ප්රාතඃ ප්රේක්ෂණීයං දිශතු දිනපතේර්ධාම කාමාධිකං වඃ .. 20 ..

යත්කාන්තිං පඞ්කජානාං න හරති කුරුතේ ප්රත්යුතාධික්යරම්යාං වර් ප්රත්යුතාතීව රම්යාං

නෝ ධත්තේ තාරකාභාං තිරයති නිතරාමාශු යන්නිත්යමේව . වර් නාධත්තේ

කර්තුං නාලං නිමේෂං දිවසමපි පරං යත්තදේකං ත්රිලෝක්යා-

ශ්චක්ෂුඃ සාමාන්යචක්ෂුර්විසදෘශමඝභිද්භාස්වතස්තාන්මහෝ වඃ .. 21 ..

ක්ෂ්මාං ක්ෂේපීයඃ ක්ෂපාම්භඃශිශිරතරජලස්පර්ශතර්ෂාදෘතේව

ද්රාගාශා නේතුමාශාද්විරදකරසරඃපුෂ්කරාණීව බෝධම් .

ප්රාතඃ ප්රෝල්ලඞ්ඝ්ය විෂ්ණෝඃ පදමපි ඝෘණයේවාතිවේගාද්දවීය-

ස්යුද්දාම ද්යෝතමානා දහතු දිනපතේර්දුර්නිමිත්තං ද්යුතිර්වඃ .. 22 ..

නෝ කල්පාපායවායෝරදයරයදලත්ක්ෂ්මාධරස්යාපි ගම්යා වර් ශම්යා

ගාඪෝද්ගීර්ණෝජ්ජ්වලශ්රීරහනි න රහිතා නෝ තමඃකජ්ජලේන .

ප්රාප්තෝත්පත්තිඃ පතඞ්ගාන්න පුනරුපගතා මෝෂමුෂ්ණත්විෂෝ වෝ

වර්තිඃ සෛවාන්යරූපා සුඛයතු නිඛිලද්වීපදීපස්ය දීප්තිඃ .. 23 ..

නිඃශේෂාශාවපූරප්රවණගුරුගුණශ්ලාඝනීයස්වරූපා

පර්යාප්තං නෝදයාදෞ දිනගමසමයෝපප්ලවේ(අ)ප්යුන්නතෛව .

අත්යන්තං යානභිජ්ඤා ක්ෂණමපි තමසා සාකමේකත්ර වස්තුං

බ්රධ්නස්යේද්ධා රුචිර්වෝ රුචිරිව රුචිතස්යාප්තයේ වස්තුනෝස්තු .. 24 .. වර් චිරුරස්ය, රුචිරස්ය

විභ්රාණඃ ශක්තිමාශු ප්රශමිතබලවත්තාරකෞර්ජිත්යගුර්වීං

කුර්වාණෝ ලීලයාධඃ ශිඛිනමපි ලසච්චන්ද්රකාන්තාවභාසම් .

ආදධ්යාදන්ධකාරේ රතිමතිශයිනීමාවහන්වීක්ෂණානාං වර් ආදේයාදීක්ෂණානාං

බාලෝ ලක්ෂ්මීමපාරාමපර ඉව ගුහෝ(අ)හර්පතේරාතපෝ වඃ .. 25 ..

ජ්යෝත්ස්නාංශාකර්ෂපාණ්ඩුද්යුති තිමිරමෂීශේෂකල්මාෂමීෂ-

ජ්ජෘම්භෝද්භූතේන පිඞ්ගං සරසිජරජසා සන්ධ්යයා ශෝණශෝචිඃ .

ප්රාතඃප්රාරම්භකාලේ සකලමපි ජගච්චිත්රමුන්මීලයන්තී

කාන්තිස්තීක්ෂ්ණත්විෂෝ(අ)ක්ෂ්ණාං මුදමුපනයතාත්තූලිකේවාතුලාං වඃ .. 26 ..

ආයාන්තී කිං සුමේරෝඃ සරණිරරුණිතා පාද්මරාගෛඃ පරාගෛ-

රාහෝස්විත්ස්වස්ය මාහාරජනවිරචිතා වෛජයන්තී රථස්ය .

මාඤ්ජිෂ්ඨී ප්රෂ්ඨවාහාවලිවිධුතශිරශ්චාමරාලී නු ලෝකෛ- වර් චාමරාලීව

රාශඞ්ක්යාලෝකිතෛවං සවිතුරඝනුදේ ස්තාත්ප්රභාතප්රභා වඃ .. 27 ..

ධ්වාන්තධ්වංසං විධත්තේ න තපති රුචිමන්නාතිරූපං ව්යනක්ති

න්යක්ත්වං නීත්වාපි නක්තං න විතරතිතරාං තාවදහ්නස්ත්විෂං යඃ . වර් න්යක්තාමහ්නි

ස ප්රාතර්මා විරංසීදසකලපටිමා පූරයන්යුෂ්මදාශා-

මාශාකාශාවකාශාවතරණතරුණප්රක්රමෝ(අ)ර්කප්රකාශඃ .. 28 ..

තීව්රං නිර්වාණහේතුර්යදපි ච විපුලං යත්ප්රකර්ෂේණ චාණු

ප්රත්යක්ෂං යත්පරෝක්ෂං යදිහ යදපරං නශ්වරං ශාශ්වතං ච .

යත්සර්වස්ය ප්රසිද්ධං ජගති කතිපයේ යෝගිනෝ යද්විදන්ති

ජ්යෝතිස්තද්ද්විප්රකාරං සවිතුරවතු වෝ බාහ්යමාභ්යන්තරං ච .. 29 ..

රත්නානාං මණ්ඩනාය ප්රභවති නියතෝද්දේශලබ්ධාවකාශං

වහ්නේර්දාර්වාදි දග්ධුං නිජජඩිමතයා කර්තුමානන්දමින්දෝඃ .

යච්ච ත්රෛලෝක්යභූෂාවිධිරඝදහනං හ්ලාදි වෘෂ්ට්යාශු තද්වෝ වර් යත්තු

බාහුල්යෝත්පාද්යකාර්යාධිකතරමවතාදේකමේවාර්කතේජඃ .. 30 ..

මීලච්චක්ෂුර්විජිහ්මශ්රුති ජඩරසනං නිඝ්නිතඝ්රාණවෘත්ති

ස්වව්යාපාරාක්ෂමත්වක්පරිමුෂිතමනඃ ශ්වාසමාත්රාවශේෂම් .

විස්රස්තාඞ්ගං පතිත්වා ස්වපදපහරතාදශ්රියං වෝ(අ)ර්කජන්මා වර් අප්රියං

කාලව්යාලාවලීඪං ජගදගද ඉවෝත්ථාපයන්ප්රාක්ප්රතාපඃ .. 31 ..

නිඃශේෂං නෛශමම්භඃ ප්රසභමපනුදන්නශ්රුලේශානුකාරි

ස්තෝකස්තෝකාපනීතාරුණරුචිරචිරාදස්තදෝෂානුෂඞ්ගඃ .

දාතා දෘෂ්ටිං ප්රසන්නාං ත්රිභුවනනයනස්යාශු යුෂ්මද්විරුද්ධං

වධ්යාද්බ්රධ්නස්ය සිද්ධාඤ්ජනවිධිරපරඃ ප්රාක්තනෝ(අ)ර්චිඃප්රචාරඃ .. 32 ..

භූත්වා ජම්භස්ය භේත්තුඃ කකුභි පරිභවාරම්භභූඃ ශුභ්රභානෝ- වර් ස්ථිත්වා

ර්බිභ්රාණා බභ්රුභාවං ප්රසභමභිනවාම්භෝජජෘම්භාප්රගල්භා .

භූෂා භූයිෂ්ඨශෝභා ත්රිභුවනභවනස්යාස්ය වෛභාකරී ප්රාග්-

විභ්රාන්තා භ්රාජමානා විභවතු විභවෝද්භූතයේ සා විභා වඃ .. 33 .. වර් නිර්භාන්ති, විභ්රාන්ති

සංසක්තං සික්තමූලාදභිනවභුවනෝද්යානකෞතූහලින්යා

යාමින්යා කන්යයේවාමෘතකරකලශාවර්ජිතේනාමෘතේන .

අර්කාලෝකඃ ක්රියාද්වෝ මුදමුදයශිරශ්චක්රවාලාලවාලා-

දුද්යන්බාලප්රවාලප්රතිමරුචිරහඃපාදපප්රාක්ප්රරෝහඃ .. 34 ..

භින්නං භාසාරුණස්ය ක්වචිදභිනවයා විද්රුමාණාං ත්විෂේව

ත්වඞ්න්නක්ෂත්රරත්නද්යුතිනිකරකරාලාන්තරාලං ක්වචිච්ච .

නාන්තර්නිඃශේෂකෘෂ්ණශ්රියමුදධිමිව ධ්වාන්තරාශිං පිබන්ස්තා-

දෞර්වඃ පූර්වෝ(අ)ප්යපූර්වෝ(අ)ග්නිරිව භවදඝප්ලුෂ්ටයේ(අ)ර්කාවභාසඃ .. 35 ..

ගන්ධර්වෛර්ගද්යපද්යව්යතිකරිතවචෝහෘද්යමාතෝද්යවාද්යෛ-

රාද්යෛර්යෝ නාරදාද්යෛර්මුනිභිරභිනුතෝ වේදවේද්යෛර්විභිද්ය .

වර් වීතවේද්යෛර්විවිද්ය, වේදවිද්භිර්විභිද්ය

ආසාද්යාපද්යතේ යං පුනරපි ච ජගද්යෞවනං සද්ය උද්ය-

න්නුද්ද්යෝතෝ ද්යෝතිතද්යෞර්ද්යතු දිවසකෘතෝ(අ)සාවවද්යානි වෝ(අ)ද්ය .. 36 ..

ආවානෛශ්චන්ද්රකාන්තෛශ්ච්යුතතිමිරතයා තානවාත්තාරකාණා- වර් ආවාන්තෛඃ

මේණාඞ්කාලෝකලෝපාදුපහතමහසාමෝෂධීනාං ලයේන .

ආරාදුත්ප්රේක්ෂ්යමාණා ක්ෂණමුදයතටාන්තර්හිතස්යාහිමාංශෝ-

රාභා ප්රාභාතිකී වෝ(අ)වතු න තු නිතරාං තාවදාවිර්භවන්තී .. 37 ..

සානෞ සා නෞදයේ නාරුණිතදලපුනර්යෞවනානාං වනානා- වර් ලසද්යෞවනානාං

මාලීමාලීඪපූර්වා පරිහෘතකුහරෝපාන්තනිම්නා තනිම්නා .

භා වෝ(අ)භාවෝපශාන්තිං දිශතු දිනපතේර්භාසමානා සමානා-

රාජී රාජීවරේණෝඃ සමසමයමුදේතීව යස්යා වයස්යා .. 38 ..

උජ්ජෘම්භාම්භෝරුහාණාං ප්රභවති පයසාං යා ශ්රියේ නෝෂ්ණතායෛ

පුෂ්ණාත්යාලෝකමාත්රං න තු දිශති දෘශාං දෘශ්යමානා විධාතම් .

පූර්වාද්රේරේව පූර්වං දිවමනු ච පුනඃ පාවනී දිඞ්මුඛානා- වර් තතඃ

මේනාංස්යෛනී විභාසෞ නුදතු නුතිපදෛකාස්පදං ප්රාක්තනී වඃ .. 39 ..

වාචාං වාචස්පතේරප්යචලභිදුචිතාචාර්යකාණාං ප්රපඤ්චෛ-

ර්වෛරඤ්චානාං තථෝච්චාරිතචතුරෘචාං චානනානාං චතුර්ණාම් . වර් රුචිර

උච්යේතාර්චාසු වාච්යච්යුතිශුචිචරිතං යස්ය නෝච්චෛර්විවිච්ය වර් අර්චාස්වවාච්ය

ප්රාච්යං වර්චශ්චකාසච්චිරමුපචිනුතාත්තස්ය චණ්ඩාර්චිෂෝ වඃ .. 40 .. වර් ශ්රියං

මූර්ධ්න්යද්රේර්ධාතුරාගස්තරුෂු කිසලයෝ විද්රුමෞඝඃ සමුද්රේ

වර් – කිසලයාද්විද්රුමෞඝාත්සමුද්රේ

දිඞ්මාතඞ්ගෝත්තමාඞ්ගේෂ්වභිනවනිහිතඃ සාන්ද්රසින්දූරරේණුඃ .

වර් විහිතඃ, නිහිතාත්සන්ද්රසින්දූරරේණෝඃ

සීම්නි ව්යෝම්නශ්ච හේම්නඃ සුරශිඛරිභුවෝ ජායතේ යඃ ප්රකාශඃ

ශෝණිම්නාසෞ ඛරාංශෝරුෂසි දිශතු වඃ ශර්ම ශෝභෛකදේශඃ .. 41 ..

අස්තාද්රීශෝත්තමාඞ්ගේ ශ්රිතශශිනි තමඃකාලකූටේ නිපීතේ

යාති ව්යක්තිං පුරස්තාදරුණකිසලයේ ප්රත්යුෂඃපාරිජාතේ .

උද්යන්ත්යාරක්තපීතාම්බරවිශදතරෝද්වීක්ෂිතා තීක්ෂ්ණභානෝ-

වර් රුචිරතරෝද්වීක්ෂිතා වර් තීව්රභාසඃ

ර්ලක්ෂ්මීර්ලක්ෂ්මීරිවාස්තු ස්ඵුටකමලපුටාපාශ්රයා ශ්රේයසේ වඃ .. 42 .. වර් පුටෝපාශ්රය

නෝදන්වාඤ්ජන්මභූමිර්න තදුදරභුවෝ බාන්ධවාඃ කෞස්තුභාද්යා

යස්යාඃ පද්මං න පාණෞ න ච නරකරිපූරඃස්ථලී වාසවේශ්ම .

තේජෝරූපාපරෛව ත්රිෂු භුවනතලේෂ්වාදධානා ව්යවස්ථාං වර් ත්රිභුවනභවනේ

සා ශ්රීඃ ශ්රේයාංසි දිශ්යාදශිශිරමහසෝ මණ්ඩලාග්රෝද්ගතා වඃ .. 43 ..

.. ඉති ද්යුතිවර්ණනම් .. වර් තේජෝවර්ණනම්

.. අථ අශ්වවර්ණනම් ..

රක්ෂන්ත්වක්ෂුණ්ණහේමෝපලපටලමලං ලාඝවාදුත්පතන්තඃ

පාතඞ්ගාඃ පඞ්ග්වවජ්ඤාජිතපවනජවා වාජිනස්තේ ජගන්ති .

යේෂාං වීතාන්යචිහ්නෝන්නයමපි වහතාං මාර්ගමාඛ්යාති මේරා-

වුද්යන්නුද්දාමදීප්තිර්ද්යුමණිමණිශිලාවේදිකාජාතවේදාඃ .. 44 ..

ප්ලුෂ්ටාඃ පෘෂ්ඨේං(අ)ශුපාතෛරතිනිකටතයා දත්තදාහාතිරේකෛ-

රේකාහාක්රාන්තකෘත්ස්නත්රිදිවපථපෘථුශ්වාසශෝෂාඃ ශ්රමේණ .

තීව්රෝදන්යාස්ත්වරන්තාමහිතවිහතයේ සප්තයඃ සප්තසප්තේ-

රභ්යාශාකාශගඞ්ගාජලසරලගලාවාඞ්නතාග්රානනා වඃ .. 45 .. වර් ගලවර්ජිතාග්රානනාඃ

මත්වාන්යාන්පාර්ශ්වතෝ(අ)ශ්වාන් ස්ඵටිකතටදෘෂද්දෘෂ්ටදේහා ද්රවන්තී

ව්යස්තේ(අ)හන්යස්තසන්ධ්යේයමිති මෘදුපදා පද්මරාගෝපලේෂු .

සාදෘශ්යාදෘශ්යමූර්තිර්මරකතකටකේ ක්ලිෂ්ටසූතා සුමේරෝ-

ර්මූර්ධන්යාවෘත්තිලබ්ධධ්රුවගතිරවතු බ්රධ්නවාහාවලිර්වඃ .. 46 .. වර් ද්රුත

හේලාලෝලං වහන්තී විෂධරදමනස්යාග්රජේනාවකෘෂ්ටා

ස්වර්වාහින්යාඃ සුදූරං ජනිතජවජයා ස්යන්දනස්ය ස්යදේන .

නිර්ව්යාජං තායමානේ හරිතිමනි නිජේ ස්ඵීතඵේනාහිතශ්රී- වර් ස්ඵීතඵේනාස්මිතශ්රීඃ

රශ්රේයාංස්යශ්වපඞ්ක්තිඃ ශමයතු යමුනේවාපරා තාපනී වඃ .. 47 ..

මාර්ගෝපාන්තේ සුමේරෝර්නුවති කෘතනතෞ නාකධාම්නාං නිකායේ

වීක්ෂ්ය ව්රීඩානතානාං ප්රතිකුහරමුඛං කින්නරීණාං මුඛානි .

සූතේ(අ)සූයත්යපීෂජ්ජඩගති වහතාං කන්ධරාර්ධෛර්වලද්භි- වර් කන්ධරාග්රෛඃ

ර්වාහානාං ව්යස්යතාද්වඃ සමමසමහරේර්හේෂිතං කල්මෂාණි .. 48 ..

ධුන්වන්තෝ නීරදාලීර්නිජරුචිහරිතාඃ පාර්ශ්වයෝඃ පක්ෂතුල්යා-

ස්තාලූත්තානෛඃ ඛලීනෛඃ ඛචිතමුඛරුචශ්ච්යෝතතා ලෝහිතේන .

උඩ්ඩීයේව ව්රජන්තෝ වියති ගතිවශාදර්කවාහාඃ ක්රියාසුඃ

ක්ෂේමං හේමාද්රිහෘද්යද්රුමශිඛරශිරඃශ්රේණිශාඛාශුකා වඃ .. 49 ..

.. ඉත්යශ්වවර්ණනම් ..

.. අථ අරුණවර්ණනම් ..

ප්රාතඃ ශෛලාග්රරඞ්ගේ රජනිජවනිකාපායසංලක්ෂ්යලක්ෂ්මී-

ර්වික්ෂිප්තාපූර්වපුෂ්පාඤ්ජලිමුඩුනිකරං සූත්රධාරායමාණඃ .

යාමේෂ්වඞ්කේෂ්විවාහ්නඃ කෘතරුචිෂු චතුර්ෂ්වේව ජාතප්රතිෂ්ඨා- වර් යාතඃ ප්රතිෂ්ඨාං

මව්යාත්ප්රස්තාවයන්වෝ ජගදටනමහානාටිකාං සූර්යසූතඃ .. 50 ..

ආක්රාන්ත්යා වාහ්යමානං පශුමිව හරිණා වාහකෝ(අ)ග්ර්යෝ හරීණාං

භ්රාම්යන්තං පක්ෂපාතාජ්ජගති සමරුචිඃ සර්වකර්මෛකසාක්ෂී .

ශත්රුං නේත්රශ්රුතීනාමවජයති වයෝජ්යේෂ්ඨභාවේ සමේ(අ)පි

ස්ථාම්නාං ධාම්නාං නිධිර්යඃ ස භවදඝනුදේ නූතනඃ ස්තාදනූරුඃ .. 51 ..

දත්තාර්ඝෛර්දූරනම්රෛර්වියති විනයතෝ වීක්ෂිතඃ සිද්ධසාර්ථෛඃ වර් සිද්ධසාධ්යෛඃ

සානාථ්යං සාරථිර්වඃ ස දශශතරුචේඃ සාතිරේකං කරෝතු .

ආපීය ප්රාතරේව ප්රතතහිමපයඃස්යන්දිනීරින්දුභාසෝ

යඃ කාෂ්ඨාදීපනෝ(අ)ග්රේ ජඩිත ඉව භෘශං සේවතේ පෘෂ්ඨතෝ(අ)ර්කම් .. 52 ..

මුඤ්චන්රශ්මීන්දිනාදෞ දිනගමසමයේ සංහරංශ්ච ස්වතන්ත්ර-

ස්තෝත්රප්රඛ්යාතවීර්යෝ(අ)විරතහරිපදාක්රාන්තිබද්ධාභියෝගඃ . වර් විතත

කාලෝත්කර්ෂාල්ලඝුත්වං ප්රසභමධිපතෞ යෝජයන්යෝ ද්විජානාං

සේවාප්රීතේන පූෂ්ණාත්මසම ඉව කෘතස්ත්රායතාං සෝ(අ)රුණෝ වඃ .. 53 .. වර් ස්වසම

ශාතඃ ශ්යාමාලතායාඃ පරශුරිව තමෝ(අ)රණ්යවහ්නේරිවාර්චිඃ වර් දාහේ දවාභඃ

ප්රාච්යේවාග්රේ ග්රහීතුං ග්රහකුමුදවනං ප්රාගුදස්තෝ(අ)ග්රහස්තඃ .

වර් ප්රාචීවාග්රේ, ග්රහකුමුදරුචිං

ඓක්යං භින්දන්ද්යුභූම්යෝරවධිරිව විධාතේව විශ්වප්රබෝධේ

වාහානාං වෝ විනේතා ව්යපනයතු විපන්නාම ධාමාධිපස්ය .. 54 ..

පෞරස්ත්යස්තෝයදර්තෝඃ පවන ඉව පතත්පාවකස්යේව ධූමෝ වර් පතන්

විශ්වස්යේවාදිසර්ගඃ ප්රණව ඉව පරං පාවනෝ වේදරාශේඃ

සන්ධ්යානෘත්යෝත්සවේච්ඡෝරිව මදනරිපෝර්නන්දිනාන්දීනිනාදඃ

සෞරස්යාග්රේ සුඛං වෝ විතරතු විනතානන්දනඃ ස්යන්දනස්ය .. 55 .. වර් ස්යන්දනෝ වඃ

පර්යාප්තං තප්තචාමීකරකටකතටේ ශ්ලිෂ්ටශීතේතරාංශා-

වාසීදත්ස්යන්දනාශ්වානුකෘතිමරකතේ පද්මරාගායමාණඃ . වර් අශ්වානුකෘතමරකතේ

යඃ සෝත්කර්ෂාං විභූෂාං කුරුත ඉව කුලක්ෂ්මාභෘදීශස්ය මේරෝ-

රේනාංස්යහ්නාය දූරං ගමයතු ස ගුරුඃ කාද්රවේයද්විෂෝ වඃ .. 56 ..

නීත්වාශ්වාන්සප්ත කක්ෂා ඉව නියමවශං වේත්රකල්පප්රතෝද- වර් කක්ෂ්යා

ස්තූර්ණං ධ්වාන්තස්ය රාශාවිතරජන ඉවෝත්සාරිතේ දූරභාජි .

පූර්වං ප්රෂ්ඨෝ රථස්ය ක්ෂිතිභෘදධිපතීන්දර්ශයංස්ත්රායතාං ව-

ස්ත්රෛලෝක්යාස්ථානදානෝද්යතදිවසපතේඃ ප්රාක්ප්රතීහාරපාලඃ .. 57 ..

වජ්රිඤ්ජාතං විකාසීක්ෂණකමලවනං භාසි නාභාසි වහ්නේ! වර් නෝ භාසි

තාතං නත්වාශ්වපාර්ශ්වාන්නය යම! මහිෂං රාක්ෂසා වීක්ෂිතාඃ ස්ථ .

සප්තීන්සිඤ්ච ප්රචේතඃ! පවන! භජ ජවං විත්තපාවේදිතස්ත්වං

වන්දේ ශර්වේති ජල්පන්ප්රතිදිශමධිපාන්පාතු පූෂ්ණෝ(අ)ග්රණීර්වඃ .. 58 ..

පාශානාශාන්තපාලාදරුණ වරුණතෝ මා ග්රහීඃ ප්රග්රහාර්ථං

තෘෂ්ණාං කෘෂ්ණස්ය චක්රේ ජහිහි නහි රථෝ යාති මේ නෛකචක්රඃ .

යෝක්තුං යුග්යං කිමුච්චෛඃශ්රවසමභිලෂස්යෂ්ටමං වෘත්රශත්රෝ- වර් ත්වාෂ්ට්රශත්රෝඃ

ස්ත්යක්තාන්යාපේක්ෂවිශ්වෝපකෘතිරිව රවිඃ ශාස්ති යං සෝ(අ)වතාද්වඃ .. 59 ..

නෝ මූර්ච්ඡාච්ඡින්නවාඤ්ඡඃ ශ්රමවිවශවපුර්නෛව නාප්යාස්යශෝෂී

පාන්ථඃ පථ්යේතරාණි ක්ෂපයතු භවතාං භාස්වතෝ(අ)ග්රේසරඃ සඃ .

යඃ සංශ්රිත්ය ත්රිලෝකීමටති පටුතරෛස්තාප්යමානෝ මයූඛෛ-

රාරාදාරාමලේඛාමිව හරිතමණිශ්යාමලාමශ්වපඞ්ක්තිම් .. 60 .. වර් හරිතතෘණ

සීදන්තෝ(අ)න්තර්නිමජ්ජජ්ජඩඛුරමුසලාඃ සෛකතේ නාකනද්යාඃ

ස්කන්දන්තඃ කන්දරාලීඃ කනකශිඛරිණෝ මේඛලාසු ස්ඛලන්තඃ .

දූරං දූර්වාස්ථලෝත්කා මරකතදෘෂදි ස්ථාස්නවෝ යන්න යාතාඃ

පූෂ්ණෝ(අ)ශ්වාඃ පූරයංස්තෛස්තදවතු ජවනෛර්හුඞ්කෘතේනාග්රගෝ වඃ .. 61 .. වර් ප්රේරයන් හුඞ්කෘතෛරග්රණීඃ

.. ඉත්යරුණවර්ණනම් .. වර් සූතවර්ණනම්

.. අථ රථවර්ණනම් ..

පීනෝරඃප්රේරිතාභ්රෛශ්චරමඛුරපුටාග්රස්ථිතෛඃ ප්රාතරද්රා-

වාදීර්ඝාඞ්ගෛරුදස්තෝ හරිභිරපගතාසඞ්ගනිඃශබ්දචක්රඃ .

උත්තානානූරුමූර්ධාවනතිහඨභවද්විප්රතීපප්රණාමඃ

ප්රාහ්ණේ ශ්රේයෝ විධත්තාං සවිතුරවතරන්ව්යෝමවීථීං රථෝ වඃ .. 62 .. වර් ප්රේයෝ

ධ්වාන්තෞඝධ්වංසදීක්ෂාවිධිපටු වහතා ප්රාක්සහස්රං කරාණා- වර් විධිගුරු ද්රාක්සහස්රං

මර්යම්ණා යෝ ගරිම්ණඃ පදමතුලමුපානීයතාධ්යාසනේන .

ස ශ්රාන්තානාං නිතාන්තං භරමිව මරුතාමක්ෂමාණාං විසෝඪුං

ස්කන්ධාත්ස්කන්ධං ව්රජන්වෝ වෘජිනවිජිතයේ භාස්වතඃ ස්යන්දනෝ(අ)ස්තු .. 63 ..

යෝක්ත්රීභූතාන්යුගස්ය ග්රසිතුමිව පුරෝ දන්දශූකාන්දධානෝ

ද්වේධාව්යස්තාම්බුවාහාවලිවිහිතබෘහත්පක්ෂවික්ෂේපශෝභඃ .

සාවිත්රඃ ස්යන්දනෝ(අ)සෞ නිරතිශයරයප්රීණිතානූරුරේනඃ-

ක්ෂේපීයෝ වෝ ගරුත්මානිව හරතු හරීච්ඡාවිධේයප්රචාරඃ .. 64 ..

ඒකාහේනෛව දීර්ඝාං ත්රිභුවනපදවීං ලඞ්ඝයන් යෝ ලඝිෂ්ඨඃ වර් කෘස්ත්නාං

පෘෂ්ඨේ මේරෝර්ගරීයාන් දලිතමණිදෘෂත්ත්විංෂි පිංෂඤ්ශිරාංසි .

සර්වස්යෛවෝපරිෂ්ටාදථ ච පුනරධස්තාදිවාස්තාද්රිමූර්න්ධි

බ්රධ්නස්යාව්යාත්ස ඒවං දුරධිගමපරිස්පන්දනඃ ස්යන්දනෝ වඃ .. 65 ..

ධූර්ධ්වස්තාග්ර්යග්රහාණි ධ්වජපටපවනාන්දෝලිතේන්දූනි දූරං වර් දූරාත්

රාහෞ ග්රාසාභිලාෂාදනුසරති පුනර්දත්තචක්රව්යථානි .

ශ්රාන්තාශ්වශ්වාසහේලාධුතවිබුධධුනීනිර්ඣරාම්භාංසි භද්රං

දේයාසුර්වෝ දවීයෝ දිවි දිවසපතේඃ ස්යන්දනප්රස්ථිතානි .. 66 ..

අක්ෂේ රක්ෂාං නිබධ්ය ප්රතිසරවලයෛර්යෝජයන්ත්යෝ යුගාග්රං

ධූඃස්තම්භේ දග්ධධූපාඃ ප්රහිතසුමනසෝ ගෝචරේ කූබරස්ය .

චර්චාශ්චක්රේ චරන්ත්යෝ මලයජපයසා සිද්ධවධ්වස්ත්රිසන්ධ්යං වර් චර්චාං

වන්දන්තේ යං ද්යුමාර්ගේ ස නුදතු දුරිතාන්යංශුමත්ස්යන්දනෝ වඃ .. 67 ..

උත්කීර්ණස්වර්ණරේණුද්රුතඛුරදලිතා පාර්ශ්වයෝඃ ශශ්වදශ්වෛ- වර් රේණුර්ද්රුත

රශ්රාන්තභ්රාන්තචක්රක්රමනිඛිලමිලන්නේමිනිම්නා භරේණ .

මේරෝර්මූර්ධන්යඝං වෝ විඝටයතු රවේරේකවීථී රථස්ය

ස්වෝෂ්මෝදක්තාම්බුරික්තප්රකටිතපුලිනෝද්ධූසරා ස්වර්ධුනීව .. 68 .. වර් ස්වෝෂ්මෝදස්තාම්බු

නන්තුං නාකාලයානාමනිශමනුයතාං පද්ධතිඃ පඞ්ක්තිරේව වර් උපයතාං

ක්ෂෝදෝ නක්ෂත්රරාශේරදයරයමිලච්චක්රපිෂ්ටස්ය ධූලිඃ .

හේෂහ්ලාදෝ හරීණාං සුරශිඛරිදරීඃ පූරයන්නේමිනාදෝ වර් නාදෝ

යස්යාව්යාත්තීව්රභානෝඃ ස දිවි භුවි යථා ව්යක්තචිහ්නෝ රථෝ වඃ .. 69 ..

නිඃස්පන්දානාං විමානාවලිවිතතදිවාං දේවවෘන්දාරකාණාං වර් වලිතදිශා

වෘන්දෛරානන්දසාන්ද්රෝද්යමමපි වහතාං වින්දතාං වන්දිතුං නෝ .

මන්දාකින්යාමමන්දඃ පුලිනභෘති මෘදුර්මන්දරේ මන්දිරාභේ වර් මන්දරාභේ

මන්දාරෛර්මණ්ඩිතාරං දධදරි දිනකෘත්ස්යන්දනඃ ස්තාන්මුදේ වඃ .. 70 ..

චක්රී චක්රාරපඞ්ක්තිං හරිරපි ච හරීන් ධූර්ජටිර්ධූර්ධ්වජාන්තා-

නක්ෂං නක්ෂත්රනාථෝ(අ)රුණමපි වරුණඃ කූබරාග්රං කුබේරඃ .

රංහඃ සඞ්ඝඃ සුරාණාං ජගදුපකෘතයේ නිත්යයුක්තස්ය යස්ය

ස්තෞති ප්රීතිප්රසන්නෝ(අ)න්වහමහිමරුචේඃ සෝ(අ)වතාත්ස්යන්දනෝ වඃ .. 71 .. වර් රුච

නේත්රාහීනේන මූලේ විහිතපරිකරඃ සිද්ධසාධ්යෛර්මරුද්භිඃ

පාදෝපාන්තේ ස්තුතෝ(අ)ලං බලිහරිරභසාකර්ෂණාබද්ධවේගඃ .

භ්රාම්යන්ව්යෝමාම්බුරාශාවශිශිරකිරණස්යන්දනඃ සන්තතං වෝ

දිශ්යාල්ලක්ෂ්මීමපාරාමතුලිතමහිමේවාපරෝ මන්දරාද්රිඃ .. 72 .. වර් අතුල්යාං

.. ඉති රථවර්ණනම් ..

.. අථ මණ්ඩලවර්ණනම් ..

යජ්ජ්යායෝ බීජමහ්නාමපහතතිමිරං චක්ෂුෂාමඤ්ජනං ය- වර් ජ්යායෝ යද්බීජමහ්නාමපහෘත

ද්ද්වාරං යන්මුක්තිභාජාං යදඛිලභුවනජ්යෝතිෂාමේකමෝකඃ .

යද්වෘෂ්ට්යම්භෝනිධානං ධරණිරසසුධාපානපාත්රං මහද්ය-

ද්දිශ්යාදීශස්ය භාසාං තදධීකලමලං මඞ්ගලං මණ්ඩලං වඃ .. 73 .. වර් දේවස්ය

භානෝඃ තදධිකමමලං මණ්ඩලං මඞ්ගලං

වේලාවර්ධිෂ්ණු සින්ධෝඃ පය ඉව ඛමිවාර්ධෝද්ගතාග්ය්රග්රහෝඩු

ස්තෝකෝද්භින්නස්වචිහ්නප්රසවමිව මධෝරාස්යමස්යන්මනාංසි . වර් මහාංසි

ප්රාතඃ පූෂ්ණෝ(අ)ශුභානි ප්රශමයතු ශිරඃශේඛරීභූතමද්රේඃ

පෞරස්ත්යස්යෝද්ගභස්තිස්තිමිතතමතමඃඛණ්ඩනං මණ්ඩලං වඃ .. 74 ..

ප්රත්යුප්තස්තප්තහේමෝජ්ජ්වලරුචිරචලඃ පද්මරාගේණ යේන

ජ්යායඃ කිඤ්ජල්කපුඤ්ජෝ යදලිකුලශිතේරම්බරේන්දීවරස්ය .

කාලව්යාලස්ය චිහ්නං මහිතතමමහෝමූර්න්ධි රත්නං මහද්ය-

ද්දීප්තාංශෝඃ ප්රාතරව්යාත්තදවිකලජගන්මණ්ඩනං මණ්ඩලං වඃ .. 75 ..

කස්ත්රාතා තාරකාණාං පතති තනුරවශ්යායබින්දුර්යථේන්දු-

ර්විද්රාණා දෘක්ස්මරාරේරුරසි මුරරිපෝඃ කෞස්තුභෝ නෝද්ගභස්තිඃ .

වහ්නේඃ සාපහ්නවේව ද්යුතිරුදයගතේ යත්ර තන්මණ්ඩලං වෝ

මාර්තණ්ඩීයං පුනීතාද්දිවි භුවි ච තමාංසීව මෘෂ්ණන්මහාංසි .. 76 ..

යත්ප්රාච්යාං ප්රාක්චකාස්ති ප්රභවති ච යතඃ ප්රාච්යසාවුජ්ජිහානා-

දිද්ධං මධ්යේ යදහ්නෝ භවති තතරුචා යේන චෝත්පාද්යතේ(අ)හඃ .

යත්පර්යායේණ ලෝකානවති ච ජගතාං ජීවිතං යච්ච තද්වෝ

විශ්වානුග්රාහි විශ්වං සෘජදපි ච රවේර්මණ්ඩලං මුක්තයේ(අ)ස්තු .. 77 ..

ශුෂ්යන්ත්යූඪානුකාරා මකරවසතයෝ මාරවීණාං ස්ථලීනාං

යේනෝත්තප්තාඃ ස්ඵුටන්තස්තඩිති තිලතුලාං යාන්ත්යගේන්ද්රා යුගාන්තේ . වර් චටිති

තච්චණ්ඩාංශෝරකාණ්ඩත්රිභුවනදහනාශඞ්කයා ධාම කෘච්ඡාත් වර් කෘත්ස්නං

සංහෘත්යාලෝකමාත්රං ප්රලඝු විදධතඃ ස්තාන්මුදේ මණ්ඩලං වඃ .. 78 .. වර් ආහෘත්යාලෝකමාත්රං ප්රතනු

උද්යද්ද්යූද්යානවාප්යාං බහුලතමතමඃපඞ්කපූරං විදාර්ය වර් බහල

ප්රෝද්භින්නං පත්රපාර්ශ්වේෂ්වවිරලමරුණච්ඡායයා විස්ඵුරන්ත්යා .

කල්යාණානි ක්රියාද්වඃ කමලමිව මහන්මණ්ඩලං චණ්ඩභානෝ- වර් චණ්ඩරශ්මේඃ

රන්වීතං තෘප්තිහේතෝරසකෘදලිකුලාකාරිණා රාහුණා යත් .. 79 ..

චක්ෂුර්දක්ෂද්විෂෝ යන්න තු දහති පුරඃ පූරයත්යේව කාමං වර් න දහති නිතරාං පුනඃ

නාස්තං ජුෂ්ටං මරුද්භිර්යදිහ නියමිනාං යානපාත්රං භවාබ්ධෞ .

යද්වීතශ්රාන්ති ශශ්වද්භ්රමදපි ජගතාං භ්රාන්තිමභ්රාන්ති හන්ති

බ්රධ්නස්යාඛ්යාද්විරුද්ධක්රියමථ ච හිතාධායි තන්මණ්ඩලං වඃ .. 80 ..

.. ඉති මණ්ඩලවර්ණනම් ..

.. අථ සූර්යවර්ණනම් .

සිද්ධෛඃ සිද්ධාන්තමිශ්රං ශ්රිතවිධි විබුධෛශ්චාරණෛශ්චාටුගර්භං

ගීත්යා ගන්ධර්වමුඛ්යෛර්මුහුරහිපතිභිර්යාතුධානෛර්යතාත්ම .

සාර්ධං සාධ්යෛර්මුනීන්ද්රෛර්මුදිතමතමනෝ මෝක්ෂිභිඃ පක්ෂපාතා- වර් මෝක්ෂුභිඃ

ත්ප්රාතඃ ප්රාරභ්යමාණස්තුතිරවතු රවිර්විශ්වවන්ද්යෝදයෝ වඃ .. 81 ..

භාසාමාසන්නභාවාදධිකතරපටෝශ්චක්රවාලස්ය තාපා-

ච්ඡේදාදච්ඡින්නගච්ඡත්තුරගඛුරපුටන්යාසනිඃශඞ්කටඞ්කෛඃ . වර් න්යස්ත

නිඃසඞ්ගස්යන්දනාඞ්ගභ්රමණනිකෂණාත්පාතු වස්ත්රිප්රකාරං වර් ත්රිප්රකාරෛඃ

තප්තාංශුස්තත්පරීක්ෂාපර ඉව පරිතඃ පර්යටන්හාටකාද්රිම් .. 82 ..

නෝ ශුෂ්කං නාකනද්යා විකසිතකනකාම්භෝජයා භ්රාජිතං තු වර් කනකාම්භෝරුහා

ප්ලුෂ්ටා නෛවෝපභෝග්යා භවති භෘශතරං නන්දනෝද්යානලක්ෂ්මීඃ .

නෝ ශෘඞ්ගාණි ද්රුතානි ද්රුතමමරගිරේඃ කාලධෞතානි ධෞතා-

නීද්ධං ධාම ද්යුමාර්ගේ ම්රදයති දයයා යත්ර සෝ(අ)ර්කෝ(අ)වතාද්වඃ .. 83 ..

ධ්වාන්තස්යෛවාන්තහේතුර්න භවති මලිනෛකාත්මනඃ පාප්මනෝ(අ)පි

ප්රාක්පාදෝපාන්තභාජාං ජනයති න පරං පඞ්කජානාං ප්රබෝධම් .

කර්තා නිඃශ්රේයසානාමපි න තු ඛලු යඃ කේවලං වාසරාණාං

සෝ(අ)ව්යාදේකෝද්යමේච්ඡාවිහිතබහුබෘහද්විශ්වකාර්යෝ(අ)ර්යමා වඃ .. 84 ..

ලෝටँල්ලෝෂ්ටාවිචේෂ්ටඃ ශ්රිතශයනතලෝ නිඃසහීභූතදේහඃ

සන්දේහී ප්රාණිතව්යේ සපදි දශ දිශඃ ප්රේක්ෂමාණෝ(අ)න්ධකාරාඃ .

නිඃශ්වාසායාසනිෂ්ඨඃ පරමපරවශෝ ජායතේ ජීවලෝකඃ වර් චිරතරවශෝ

ශෝකේනේවාන්යලෝකානුදයකෘති ගතේ යත්ර සෝ(අ)ර්කෝ(අ)වතාද්වඃ .. 85 .. වර් ලෝකාභ්යුදය

ක්රාමँල්ලෝලෝ(අ)පි ලෝකාँස්තදුපකෘතිකෘතාවාශ්රිතඃ ස්ථෛර්යකෝටිං

නෲණාං දෘෂ්ටිං විජිහ්මාං විදධදපි කරෝත්යන්තරත්යන්තභද්රාම් .

යස්තාපස්යාපි හේතුර්භවති නියමිනාමේකනිර්වාණදායී

භූයාත්ස ප්රාගවස්ථාධිකතරපරිණාමෝදයෝ(අ)ර්කඃ ශ්රියේ වඃ .. 86 ..

ව්යාපන්නර්තුර්න කාලෝ ව්යභිචරති ඵලං නෞෂධීර්වෘෂ්ටිරිෂ්ටා

නෛෂ්ටෛස්තෘප්යන්ති දේවා න හි වහති මරුන්නිර්මලාභානි භානි .

ආශාඃ ශාන්තා න භින්දන්ත්යවධිමුදධයෝ බිභ්රති ක්ෂ්මාභෘතඃ ක්ෂ්මාං

යස්මිංස්ත්රෛලෝක්යමේවං න චලති තපති ස්තාත්ස සූර්යඃ ශ්රියේ වඃ .. 87 ..

කෛලාසේ කෘත්තිවාසා විහරති විරහත්රාසදේහෝඪකාන්තඃ

ශ්රාන්තඃ ශේතේ මහාහාවධිජලධි විනා ඡද්මනා පද්මනාභඃ .

යෝගෝද්යෝගෛකතානෝ ගමයති සකලං වාසරං ස්වං ස්වයම්භූ-

ර්භූරිත්රෛලෝක්යාචින්තාභෘති භුවනවිභෞ යත්ර භාස්වාන්ස වෝ(අ)ව්යාත් .. 88 ..

ඒතද්යන්මණ්ඩලං ඛේ තපති දිනකෘතස්තා ඍචෝ(අ)ර්චීංෂි යානි

ද්යෝතන්තේ තානි සාමාන්යයමපි පුරුෂෝ මණ්ඩලේ(අ)ණුර්යජූංෂි .

ඒවං යං වේද වේදත්රිතයමයමයං වේදවේදී සමග්රෝ

වර්ගඃ ස්වර්ගාපවර්ගප්රකෘතිරවිකෘතිඃ සෝ(අ)ස්තු සූර්යඃ ශ්රියේ වඃ .. 89 ..

නාකෞකඃප්රත්යනීකක්ෂතිපටුමහසාං වාසවාග්රේසරාණාං

සර්වේෂාං සාධු පාතාං ජගදිදමදිතේරාත්මජත්වේ සමේ(අ)පි .

යේනාදිත්යාභිධානං නිරතිශයගුණෛරාත්මනි න්යස්තමස්තු වර් ගුණේනාත්මනි

ස්තුත්යස්ත්රෛලෝක්යවන්ද්යෛස්ත්රිදශමුනිගණෛඃ සෝං(අ)ශුමාන් ශ්රේයසේ වඃ .. 90 ..

භූමිං ධාම්නෝ(අ)භිවෘෂ්ට්යා ජගති ජලමයීං පාවනීං සංස්මෘතාව- වර් ධාම්නෝ(අ)ථ

ප්යාග්නේයීං දාහශක්ත්යා මුහුරපි යජමානාං යථාප්රාර්ථිතාර්ථෛඃ . වර් යජමානාත්මිකාං

ලීනාමාකාශ ඒවාමෘතකරඝටිතාං ධ්වාන්තපක්ෂස්ය පර්ව-

ණ්වේවං සූර්යෝ(අ)ෂ්ටභේදාං භව ඉව භවතඃ පාතු බිභ්රත්ස්වමූර්තිම් .. 91 ..

ප්රාක්කාලෝන්නිද්රපද්මාකරපරිමලනාවිර්භවත්පාදශෝභෝ

භක්ත්යා ත්යක්තෝරුඛේදෝද්ගති දිවි විනතාසූනුනා නීයමානඃ .

සප්තාශ්වාප්තාපරාන්තාන්යධිකමධරයන්යෝ ජගන්ති ස්තුතෝ(අ)ලං

දේවෛර්දේවඃ ස පායාදපර ඉව මුරාරාතිරහ්නාං පතිර්වඃ .. 92 ..

යඃ ස්රෂ්ටා(අ)පාං පුරස්තාදචලවරසමභ්යුන්නතේර්හේතුරේකෝ

ලෝකානාං යස්ත්රයාණාං ස්ථිත උපරි පරං දුර්විලඞ්ඝ්යේන ධාම්නා . වර් ච ත්රයාණාං

සද්යඃ සිද්ධ්යෛ ප්රසන්නද්යුතිශුභචතුරාශාමුඛඃ ස්තාද්විභක්තෝ වර් ශුචි

ද්වේධා වේධා ඉවාවිෂ්කෘතකමලරුචිඃ සෝ(අ)ර්චිෂාමාකරෝ වඃ .. 93 ..

සාද්රිද්යූර්වීනදීශා දිශති දශ දිශෝ දර්ශයන්ප්රාග්දෘශෝ යඃ වර් ද්රාක් දෘශෝ

සාදෘශ්යං දෘශ්යතේ නෝ සදශශතදෘශි ත්රෛදශේ යස්ය දේශේ .

දීප්තාංශුර්වඃ ස දිශ්යාදශිවයුගදශාදර්ශිතද්වාදශාත්මා

ශං ශාස්ත්යශ්වාංශ්ච යස්යාශයවිදතිශයාද්දන්දශූකාශනාද්යඃ .. 94 ..

තීර්ථානි ව්යර්ථකානි හෘදනදසරසීනිර්ඣරාම්භෝජිනීනාං

නෝදන්වන්තෝ නුදන්ති ප්රතිභයමශුභශ්වභ්රපාතානුබන්ධි .

ආපෝ නාකාපගායා අපි කලුෂමුෂෝ මජ්ජතාං නෛව යත්ර වර් ස්වර්ගාපගායාඃ

ත්රාතුං යාතේ(අ)න්යලෝකාන් ස දිශතු දිවසස්යෛකහේතුර්හිතං වඃ .. 95 .. වර් ලෝකං

ඒතත්පාතාලපඞ්කප්ලුතමිව තමසෛවෛකමුද්ගාඪමාසී-

දප්රජ්ඤාතාප්රතර්ක්යං නිරවගති තථාලක්ෂණං සුප්තමන්තඃ .

යාදෘක්සෘෂ්ටේඃ පුරස්තාන්නිශි නිශි සකලං ජායතේ තාදෘගේව

ත්රෛලෝක්යං යද්වියෝගාදවතු රවිරසෞ සර්ගතුල්යෝදයෝ වඃ .. 96 ..

ද්වීපේ යෝ(අ)ස්තාචලෝ(අ)ස්මින්භවති ඛලු ස ඒවාපරත්රෝදයාද්රි-

ර්යා යාමින්යුජ්ජ්වලේන්දුද්යුතිරිහ දිවසෝ(අ)න්යත්ර තීව්රාතපඃ සා .

යද්වශ්යෞ දේශකාලාවිති නියමයතෝ නෝ තු යං දේශකාලා- වර් නු

වව්යාත්ස ස්වප්රභුත්වාහිතභුවනහිතෝ හේතුරහ්නාමිනෝ වඃ .. 97 ..

ව්යග්රෛරග්ර්යග්රහේන්දුග්රසනගුරු භරෛර්නෝ සමග්රෛරුදග්රෛඃ වර් ගුරුතරෛඃ

ප්රත්යග්රෛරීෂදුග්රෛරුදයගිරිගතෝ ගෝගණෛර්ගෞරයන් ගාම් .

උද්ගාඪාර්චිර්විලීනාමරනගරනගග්රාවගර්භාමිවාහ්නා-

මග්රේ ශ්රේයෝ විධත්තේ ග්ලපයතු ගහනං ස ග්රහග්රාමණීර්වඃ .. 98 ..

යෝනිඃ සාම්නාං විධාතා මධුරිපුරජිතෝ ධූර්ජටිඃ ශඞ්කරෝ(අ)සෞ

මෘත්යුඃ කාලෝ(අ)ලකායාඃ පතිරපි ධනදඃ පාවකෝ ජාතවේදාඃ .

ඉත්ථං සඤ්ජ්ඤා ඩවිත්ථාදිවදමෘතභුජාං යා යදෘච්ඡාප්රවෘත්තා-

ස්තාසාමේකෝ(අ)භිධේයස්තදනුගුණගුණෛර්යඃ ස සූර්යෝ(අ)වතාද්වඃ .. 99 .. වර් ගණෛඃ

දේවඃ කිං බාන්ධවඃ ස්යාත්ප්රියසුහෘදථවා(අ)(අ)චාර්ය ආහෝස්විදර්යෝ වර් ආර්යඃ

රක්ෂා චක්ෂුර්නු දීපෝ ගුරුරුත ජනකෝ ජීවිතං බීජමෝජඃ .

ඒවං නිර්ණීයතේ යඃ ක ඉව න ජගතාං සර්වථා සර්වදා(අ)සෞ වර් සර්වදාඃ

සර්වාකාරෝපකාරී දිශතු දශශතාභීෂුරභ්යර්ථිතං වඃ .. 100 ..

ශ්ලෝකා ලෝකස්ය භූත්යෛ ශතමිති රචිතාඃ ශ්රීමයූරේණ භක්ත්යා

යුක්තශ්චෛතාන්පඨේද්යඃ සකෘදපි පුරුෂඃ සර්වපාපෛර්විමුක්තඃ .

ආරෝග්යං සත්කවිත්වං මතිමතුලබලං කාන්තිමායුඃප්රකර්ෂං

විද්යාමෛශ්වර්යමර්ථං සුතමපි ලභතේ සෝ(අ)ත්ර සූර්යප්රසාදාත් .. 101 ..

ඉති ශ්රීමයූරකවිප්රණීතං සූර්යශතකං සමාප්තම් .

Roman (IAST) Transliteration

|| sūryaśatakam ||

mahākaviśrīmayūrapraṇītam

|| śrī gaṇeśāya namaḥ ||

jambhārātībhakumbhodbhavamiva dadhataḥ sāndrasindūrareṇuṃ

raktāḥ siktā ivaughairudayagiritaṭīdhātudhārādravasya | var saktaiḥ

āyāntyā tulyakālaṃ kamalavanarucevāruṇā vo vibhūtyai

bhūyāsurbhāsayanto bhuvanamabhinavā bhānavo bhānavīyāḥ || 1 ||

bhaktiprahvāya dātuṃ mukulapuṭakuṭīkoṭarakroḍalīnāṃ

lakṣmīmākraṣṭukāmā iva kamalavanoddhāṭanaṃ kurvate ye |

kālākārāndhakārānanapatitajagatsādhvasadhvaṃsakalyāḥ

kalyāṇaṃ vaḥ kriyāsuḥ kisalayarucayaste karā bhāskarasya || 2 ||

garbheṣvambhoruhāṇāṃ śikhariṣu ca śitāgreṣu tulyaṃ patantaḥ

prārambhe vāsarasya vyuparatisamaye caikarūpāstathaiva |

niṣparyāyaṃ pravṛttāstribhuvanabhavanaprāṅgaṇe pāntu yuṣmā-

nūṣmāṇaṃ santatādhvaśramajamiva bhṛśaṃ bibhrato bradhnapādāḥ || 3 ||

prabhraśyatyuttarīyatviṣi tamasi samuddīkṣya vītāvṛtīnprā-

gjantūṃstantūnyathā yānatanu vitanute tigmarocirmarīcīn |

te sāndrībhūya sadyaḥ kramaviśadadaśāśādaśālīviśālaṃ

śaśvatsampādayanto'mbaramamalamalaṃ maṅgalaṃ vo diśantu || 4 ||

nyakkurvannoṣadhīśe muṣitaruci śucevauṣadhīḥ proṣitābhā

bhāsvadgrāvodgatena prathamamiva kṛtābhyudgatiḥ pāvakena |

pakṣacchedavraṇāsṛksruta iva dṛṣado darśayanprātaradre-

rātāmrastīvrabhānoranabhimatanude stādgabhastyudgamo vaḥ || 5 ||

śīrṇaghrāṇāṅghripāṇīnvraṇibhirapaghanairghargharāvyaktaghoṣān

dīrghāghrātānaghaughai punarapi ghaṭayatyeka ullāghayan yaḥ |

gharmāṃśostasya vo'ntardviguṇaghanaghṛṇānighnanirvighnavṛtte-

rdattārghāḥ siddhasaṅghairvidadhatu ghṛṇayaḥ śīghramaṃhovidhātam || 6 ||

bibhrāṇā vāmanatvaṃ prathamamatha tathaivāṃśavaḥ prāṃśavo vaḥ

krāntākāśāntarālāstadanu daśadiśaḥ pūrayantastato'pi |

dhvāntādācchidya devadviṣa iva balito viśvamāśvaśnuvānāḥ var devadruha

kṛcchrāṇyucchrāyahelopahasitaharayo hāridaśvā harantu || 7 ||

udgāḍhenāruṇimnā vidadhati bahulaṃ ye'ruṇasyāruṇatvaṃ

mūrdhoddhūtau khalīnakṣatarudhiraruco ye rathāśvānaneṣu |

śailānāṃ śekharatvaṃ śritaśikhariśikhāstanvate ye diśantu var śikharaśikhāḥ

preṅkhantaḥ khe kharāṃśoḥ khacitadinamukhāste mayūkhāḥ sukhaṃ vaḥ || 8 ||

dattānandāḥ prajānāṃ samucitasamayākṛṣṭasṛṣṭaiḥ payobhiḥ var akliṣṭasṛṣṭaiḥ

pūrvāhṇe viprakīrṇā diśi diśi viramatyahni saṃhārabhājaḥ |

dīptāṃśordīrghaduḥkhaprabhavabhavabhayodanvaduttāranāvo

gāvo vaḥ pāvanānāṃ paramaparimitāṃ prītimutpādayantu || 9 ||

bandhadhvaṃsaikahetuṃ śirasi natirasābaddhasandhyāñjalīnāṃ

lokānāṃ ye prabodhaṃ vidadhati vipulāmbhojakhaṇḍāśayeva |

yuṣmākaṃ te svacittaprathitapṛthutaraprārthanākalpavṛkṣāḥ var prathima

kalpantāṃ nirvikalpaṃ dinakarakiraṇāḥ ketavaḥ kalmaṣasya || 10 ||

dhārā rāyo dhanāyāpadi sapadi karālambabhūtāḥ prapāte

tattvālokaikadīpāstridaśapatipuraprasthitau vīthya eva |

nirvāṇodyogiyogipragamanijatanudvāri vetrāyamāṇā-

strāyantāṃ tīvrabhānordivasamukhasukhā raśmayaḥ kalmaṣādvaḥ || 11 ||

var tīvrabhāsaḥ var kaśmalādvaḥ

prāci prāgācarantyo'naticiramacale cārucūḍāmaṇitvaṃ

muñcantyo rocanāmbhaḥ pracuramiva diśāmuccakaiścarcanāya |

cāṭūtkaiścakranāmnāṃ caturamavicalairlocanairarcyamānā- var suciraṃ

śceṣṭantāṃ cintitānāmucitamacaramāścaṇḍarocīruco vaḥ || 12 ||

ekaṃ jyotirdṛśau dve trijagati gaditānyabjajāsyaiścaturbhi-

rbhūtānāṃ pañcamaṃ yānyalamṛtuṣu tathā ṣaṭsu nānāvidhāni |

yuṣmākaṃ tāni saptatridaśamuninutānyaṣṭadigbhāñji bhāno-

ryānti prāhṇe navatvaṃ daśa dadhatu śivaṃ dīdhitīnāṃ śatāni || 13 || var dadatu

āvṛttibhrāntaviśvāḥ śramamiva dadhataḥ śoṣiṇaḥ svoṣmaṇeva

grīṣme dāvāgnitaptā iva rasamasakṛdye dharitryā dhayanti |

te prāvṛṣyāttapānātiśayaruja ivodvāntatoyā himartau

mārtaṇḍasyāpracaṇḍāściramaśubhabhide'bhīṣavo vo bhavantu || 14 ||

tanvānā digvadhūnāṃ samadhikamadhurālokaramyāmavasthā-

māruḍhaprauḍhileśotkalitakapilimālaṅkṛtiḥ kevalaiva |

ujjṛmbhāmbhojanetradyutini dinamukhe kiñcidudbhidyamānā

śmaśruśreṇīva bhāsāṃ diśatu daśaśatī śarma gharmatviṣo vaḥ || 15 ||

maulīndormaiṣa moṣīddyutimiti vṛṣabhāṅkena yaḥ śaṅkineva

pratyagrodghāṭitāmbhoruhakuharaguhāsusthiteneva dhātrā |

kṛṣṇena dhvāntakṛṣṇasvatanuparibhavatrasnuneva stuto'laṃ

trāṇāya stāttanīyānapi timiraripoḥ sa tviṣāmudgamo vaḥ || 16 ||

vistīrṇaṃ vyoma dīrghāḥ sapadi daśa diśo vyastavelāmbhaso'bdhīn

kurvadbhirdṛśyanānānaganagaranagābhogapṛthvīṃ ca pṛthvīm |

padminyucchvāsyate yairuṣasi jagadapi dhvaṃsayitvā tamisrā-

musrā visraṃsayantu drutamanabhimataṃ te sahasratviṣo vaḥ || 17 || var visrāvayantu

astavyastatvaśūnyo nijaruciraniśānaśvaraḥ kartumīśo

viśvaṃ veśmeva dīpaḥ pratihatatimiraṃ yaḥ pradeśasthito'pi |

dikkālāpekṣayāsau tribhuvanamaṭatastigmabhānornavākhyāṃ

yātaḥ śātakratavyāṃ diśi diśatu śivaṃ so'rciṣāmudgamo vaḥ || 18 ||

māgānmlāniṃ mṛṇālī mṛduriti dayayevāpraviṣṭo'hilokaṃ

lokālokasya pārśvaṃ pratapati na paraṃ yastadākhyārthameva |

ūrdhvaṃ brahmāṇḍakhaṇḍasphuṭanabhayaparityaktadairghyo dyusīmni

svechāvaśyāvakāśāvadhiravatu sa vastāpano rociroghaḥ || 19 ||

aśyāmaḥ kāla eko na bhavati bhuvanānto'pi vīte'ndhakāre var vītāndhakāraḥ

sadyaḥ prāleyapādo na vilayamacalaścandramā apyupaiti |

bandhaḥ siddhāñjalīnāṃ na hi kumudavanasyāpi yatrojjihāne

tatprātaḥ prekṣaṇīyaṃ diśatu dinapaterdhāma kāmādhikaṃ vaḥ || 20 ||

yatkāntiṃ paṅkajānāṃ na harati kurute pratyutādhikyaramyāṃ var pratyutātīva ramyāṃ

no dhatte tārakābhāṃ tirayati nitarāmāśu yannityameva | var nādhatte

kartuṃ nālaṃ nimeṣaṃ divasamapi paraṃ yattadekaṃ trilokyā-

ścakṣuḥ sāmānyacakṣurvisadṛśamaghabhidbhāsvatastānmaho vaḥ || 21 ||

kṣmāṃ kṣepīyaḥ kṣapāmbhaḥśiśiratarajalasparśatarṣādṛteva

drāgāśā netumāśādviradakarasaraḥpuṣkarāṇīva bodham |

prātaḥ prollaṅghya viṣṇoḥ padamapi ghṛṇayevātivegāddavīya-

syuddāma dyotamānā dahatu dinapaterdurnimittaṃ dyutirvaḥ || 22 ||

no kalpāpāyavāyoradayarayadalatkṣmādharasyāpi gamyā var śamyā

gāḍhodgīrṇojjvalaśrīrahani na rahitā no tamaḥkajjalena |

prāptotpattiḥ pataṅgānna punarupagatā moṣamuṣṇatviṣo vo

vartiḥ saivānyarūpā sukhayatu nikhiladvīpadīpasya dīptiḥ || 23 ||

niḥśeṣāśāvapūrapravaṇaguruguṇaślāghanīyasvarūpā

paryāptaṃ nodayādau dinagamasamayopaplave'pyunnataiva |

atyantaṃ yānabhijñā kṣaṇamapi tamasā sākamekatra vastuṃ

bradhnasyeddhā rucirvo ruciriva rucitasyāptaye vastunostu || 24 || var cirurasya, rucirasya

vibhrāṇaḥ śaktimāśu praśamitabalavattārakaurjityagurvīṃ

kurvāṇo līlayādhaḥ śikhinamapi lasaccandrakāntāvabhāsam |

ādadhyādandhakāre ratimatiśayinīmāvahanvīkṣaṇānāṃ var ādeyādīkṣaṇānāṃ

bālo lakṣmīmapārāmapara iva guho'harpaterātapo vaḥ || 25 ||

jyotsnāṃśākarṣapāṇḍudyuti timiramaṣīśeṣakalmāṣamīṣa-

jjṛmbhodbhūtena piṅgaṃ sarasijarajasā sandhyayā śoṇaśociḥ |

prātaḥprārambhakāle sakalamapi jagaccitramunmīlayantī

kāntistīkṣṇatviṣo'kṣṇāṃ mudamupanayatāttūlikevātulāṃ vaḥ || 26 ||

āyāntī kiṃ sumeroḥ saraṇiraruṇitā pādmarāgaiḥ parāgai-

rāhosvitsvasya māhārajanaviracitā vaijayantī rathasya |

māñjiṣṭhī praṣṭhavāhāvalividhutaśiraścāmarālī nu lokai- var cāmarālīva

rāśaṅkyālokitaivaṃ savituraghanude stātprabhātaprabhā vaḥ || 27 ||

dhvāntadhvaṃsaṃ vidhatte na tapati rucimannātirūpaṃ vyanakti

nyaktvaṃ nītvāpi naktaṃ na vitaratitarāṃ tāvadahnastviṣaṃ yaḥ | var nyaktāmahni

sa prātarmā viraṃsīdasakalapaṭimā pūrayanyuṣmadāśā-

māśākāśāvakāśāvataraṇataruṇaprakramo'rkaprakāśaḥ || 28 ||

tīvraṃ nirvāṇaheturyadapi ca vipulaṃ yatprakarṣeṇa cāṇu

pratyakṣaṃ yatparokṣaṃ yadiha yadaparaṃ naśvaraṃ śāśvataṃ ca |

yatsarvasya prasiddhaṃ jagati katipaye yogino yadvidanti

jyotistaddviprakāraṃ savituravatu vo bāhyamābhyantaraṃ ca || 29 ||

ratnānāṃ maṇḍanāya prabhavati niyatoddeśalabdhāvakāśaṃ

vahnerdārvādi dagdhuṃ nijajaḍimatayā kartumānandamindoḥ |

yacca trailokyabhūṣāvidhiraghadahanaṃ hlādi vṛṣṭyāśu tadvo var yattu

bāhulyotpādyakāryādhikataramavatādekamevārkatejaḥ || 30 ||

mīlaccakṣurvijihmaśruti jaḍarasanaṃ nighnitaghrāṇavṛtti

svavyāpārākṣamatvakparimuṣitamanaḥ śvāsamātrāvaśeṣam |

visrastāṅgaṃ patitvā svapadapaharatādaśriyaṃ vo'rkajanmā var apriyaṃ

kālavyālāvalīḍhaṃ jagadagada ivotthāpayanprākpratāpaḥ || 31 ||

niḥśeṣaṃ naiśamambhaḥ prasabhamapanudannaśruleśānukāri

stokastokāpanītāruṇaruciracirādastadoṣānuṣaṅgaḥ |

dātā dṛṣṭiṃ prasannāṃ tribhuvananayanasyāśu yuṣmadviruddhaṃ

vadhyādbradhnasya siddhāñjanavidhiraparaḥ prāktano'rciḥpracāraḥ || 32 ||

bhūtvā jambhasya bhettuḥ kakubhi paribhavārambhabhūḥ śubhrabhāno- var sthitvā

rbibhrāṇā babhrubhāvaṃ prasabhamabhinavāmbhojajṛmbhāpragalbhā |

bhūṣā bhūyiṣṭhaśobhā tribhuvanabhavanasyāsya vaibhākarī prāg-

vibhrāntā bhrājamānā vibhavatu vibhavodbhūtaye sā vibhā vaḥ || 33 || var nirbhānti, vibhrānti

saṃsaktaṃ siktamūlādabhinavabhuvanodyānakautūhalinyā

yāminyā kanyayevāmṛtakarakalaśāvarjitenāmṛtena |

arkālokaḥ kriyādvo mudamudayaśiraścakravālālavālā-

dudyanbālapravālapratimarucirahaḥpādapaprākprarohaḥ || 34 ||

bhinnaṃ bhāsāruṇasya kvacidabhinavayā vidrumāṇāṃ tviṣeva

tvaṅnnakṣatraratnadyutinikarakarālāntarālaṃ kvacicca |

nāntarniḥśeṣakṛṣṇaśriyamudadhimiva dhvāntarāśiṃ pibanstā-

daurvaḥ pūrvo'pyapūrvo'gniriva bhavadaghapluṣṭaye'rkāvabhāsaḥ || 35 ||

gandharvairgadyapadyavyatikaritavacohṛdyamātodyavādyai-

rādyairyo nāradādyairmunibhirabhinuto vedavedyairvibhidya |

var vītavedyairvividya, vedavidbhirvibhidya

āsādyāpadyate yaṃ punarapi ca jagadyauvanaṃ sadya udya-

nnuddyoto dyotitadyaurdyatu divasakṛto'sāvavadyāni vo'dya || 36 ||

āvānaiścandrakāntaiścyutatimiratayā tānavāttārakāṇā- var āvāntaiḥ

meṇāṅkālokalopādupahatamahasāmoṣadhīnāṃ layena |

ārādutprekṣyamāṇā kṣaṇamudayataṭāntarhitasyāhimāṃśo-

rābhā prābhātikī vo'vatu na tu nitarāṃ tāvadāvirbhavantī || 37 ||

sānau sā naudaye nāruṇitadalapunaryauvanānāṃ vanānā- var lasadyauvanānāṃ

mālīmālīḍhapūrvā parihṛtakuharopāntanimnā tanimnā |

bhā vo'bhāvopaśāntiṃ diśatu dinapaterbhāsamānā samānā-

rājī rājīvareṇoḥ samasamayamudetīva yasyā vayasyā || 38 ||

ujjṛmbhāmbhoruhāṇāṃ prabhavati payasāṃ yā śriye noṣṇatāyai

puṣṇātyālokamātraṃ na tu diśati dṛśāṃ dṛśyamānā vidhātam |

pūrvādrereva pūrvaṃ divamanu ca punaḥ pāvanī diṅmukhānā- var tataḥ

menāṃsyainī vibhāsau nudatu nutipadaikāspadaṃ prāktanī vaḥ || 39 ||

vācāṃ vācaspaterapyacalabhiducitācāryakāṇāṃ prapañcai-

rvairañcānāṃ tathoccāritacaturṛcāṃ cānanānāṃ caturṇām | var rucira

ucyetārcāsu vācyacyutiśucicaritaṃ yasya noccairvivicya var arcāsvavācya

prācyaṃ varcaścakāsacciramupacinutāttasya caṇḍārciṣo vaḥ || 40 || var śriyaṃ

mūrdhnyadrerdhāturāgastaruṣu kisalayo vidrumaughaḥ samudre

var – kisalayādvidrumaughātsamudre

diṅmātaṅgottamāṅgeṣvabhinavanihitaḥ sāndrasindūrareṇuḥ |

var vihitaḥ, nihitātsandrasindūrareṇoḥ

sīmni vyomnaśca hemnaḥ suraśikharibhuvo jāyate yaḥ prakāśaḥ

śoṇimnāsau kharāṃśoruṣasi diśatu vaḥ śarma śobhaikadeśaḥ || 41 ||

astādrīśottamāṅge śritaśaśini tamaḥkālakūṭe nipīte

yāti vyaktiṃ purastādaruṇakisalaye pratyuṣaḥpārijāte |

udyantyāraktapītāmbaraviśadatarodvīkṣitā tīkṣṇabhāno-

var ruciratarodvīkṣitā var tīvrabhāsaḥ

rlakṣmīrlakṣmīrivāstu sphuṭakamalapuṭāpāśrayā śreyase vaḥ || 42 || var puṭopāśraya

nodanvāñjanmabhūmirna tadudarabhuvo bāndhavāḥ kaustubhādyā

yasyāḥ padmaṃ na pāṇau na ca narakaripūraḥsthalī vāsaveśma |

tejorūpāparaiva triṣu bhuvanataleṣvādadhānā vyavasthāṃ var tribhuvanabhavane

sā śrīḥ śreyāṃsi diśyādaśiśiramahaso maṇḍalāgrodgatā vaḥ || 43 ||

|| iti dyutivarṇanam || var tejovarṇanam

|| atha aśvavarṇanam ||

rakṣantvakṣuṇṇahemopalapaṭalamalaṃ lāghavādutpatantaḥ

pātaṅgāḥ paṅgvavajñājitapavanajavā vājinaste jaganti |

yeṣāṃ vītānyacihnonnayamapi vahatāṃ mārgamākhyāti merā-

vudyannuddāmadīptirdyumaṇimaṇiśilāvedikājātavedāḥ || 44 ||

pluṣṭāḥ pṛṣṭheṃ'śupātairatinikaṭatayā dattadāhātirekai-

rekāhākrāntakṛtsnatridivapathapṛthuśvāsaśoṣāḥ śrameṇa |

tīvrodanyāstvarantāmahitavihataye saptayaḥ saptasapte-

rabhyāśākāśagaṅgājalasaralagalāvāṅnatāgrānanā vaḥ || 45 || var galavarjitāgrānanāḥ

matvānyānpārśvato'śvān sphaṭikataṭadṛṣaddṛṣṭadehā dravantī

vyaste'hanyastasandhyeyamiti mṛdupadā padmarāgopaleṣu |

sādṛśyādṛśyamūrtirmarakatakaṭake kliṣṭasūtā sumero-

rmūrdhanyāvṛttilabdhadhruvagatiravatu bradhnavāhāvalirvaḥ || 46 || var druta

helālolaṃ vahantī viṣadharadamanasyāgrajenāvakṛṣṭā

svarvāhinyāḥ sudūraṃ janitajavajayā syandanasya syadena |

nirvyājaṃ tāyamāne haritimani nije sphītaphenāhitaśrī- var sphītaphenāsmitaśrīḥ

raśreyāṃsyaśvapaṅktiḥ śamayatu yamunevāparā tāpanī vaḥ || 47 ||

mārgopānte sumerornuvati kṛtanatau nākadhāmnāṃ nikāye

vīkṣya vrīḍānatānāṃ pratikuharamukhaṃ kinnarīṇāṃ mukhāni |

sūte'sūyatyapīṣajjaḍagati vahatāṃ kandharārdhairvaladbhi- var kandharāgraiḥ

rvāhānāṃ vyasyatādvaḥ samamasamaharerheṣitaṃ kalmaṣāṇi || 48 ||

dhunvanto nīradālīrnijaruciharitāḥ pārśvayoḥ pakṣatulyā-

stālūttānaiḥ khalīnaiḥ khacitamukharucaścyotatā lohitena |

uḍḍīyeva vrajanto viyati gativaśādarkavāhāḥ kriyāsuḥ

kṣemaṃ hemādrihṛdyadrumaśikharaśiraḥśreṇiśākhāśukā vaḥ || 49 ||

|| ityaśvavarṇanam ||

|| atha aruṇavarṇanam ||

prātaḥ śailāgraraṅge rajanijavanikāpāyasaṃlakṣyalakṣmī-

rvikṣiptāpūrvapuṣpāñjalimuḍunikaraṃ sūtradhārāyamāṇaḥ |

yāmeṣvaṅkeṣvivāhnaḥ kṛtaruciṣu caturṣveva jātapratiṣṭhā- var yātaḥ pratiṣṭhāṃ

mavyātprastāvayanvo jagadaṭanamahānāṭikāṃ sūryasūtaḥ || 50 ||

ākrāntyā vāhyamānaṃ paśumiva hariṇā vāhako'gryo harīṇāṃ

bhrāmyantaṃ pakṣapātājjagati samaruciḥ sarvakarmaikasākṣī |

śatruṃ netraśrutīnāmavajayati vayojyeṣṭhabhāve same'pi

sthāmnāṃ dhāmnāṃ nidhiryaḥ sa bhavadaghanude nūtanaḥ stādanūruḥ || 51 ||

dattārghairdūranamrairviyati vinayato vīkṣitaḥ siddhasārthaiḥ var siddhasādhyaiḥ

sānāthyaṃ sārathirvaḥ sa daśaśataruceḥ sātirekaṃ karotu |

āpīya prātareva pratatahimapayaḥsyandinīrindubhāso

yaḥ kāṣṭhādīpano'gre jaḍita iva bhṛśaṃ sevate pṛṣṭhato'rkam || 52 ||

muñcanraśmīndinādau dinagamasamaye saṃharaṃśca svatantra-

stotraprakhyātavīryo'virataharipadākrāntibaddhābhiyogaḥ | var vitata

kālotkarṣāllaghutvaṃ prasabhamadhipatau yojayanyo dvijānāṃ

sevāprītena pūṣṇātmasama iva kṛtastrāyatāṃ so'ruṇo vaḥ || 53 || var svasama

śātaḥ śyāmālatāyāḥ paraśuriva tamo'raṇyavahnerivārciḥ var dāhe davābhaḥ

prācyevāgre grahītuṃ grahakumudavanaṃ prāgudasto'grahastaḥ |

var prācīvāgre, grahakumudaruciṃ

aikyaṃ bhindandyubhūmyoravadhiriva vidhāteva viśvaprabodhe

vāhānāṃ vo vinetā vyapanayatu vipannāma dhāmādhipasya || 54 ||

paurastyastoyadartoḥ pavana iva patatpāvakasyeva dhūmo var patan

viśvasyevādisargaḥ praṇava iva paraṃ pāvano vedarāśeḥ

sandhyānṛtyotsavecchoriva madanaripornandināndīninādaḥ

saurasyāgre sukhaṃ vo vitaratu vinatānandanaḥ syandanasya || 55 || var syandano vaḥ

paryāptaṃ taptacāmīkarakaṭakataṭe śliṣṭaśītetarāṃśā-

vāsīdatsyandanāśvānukṛtimarakate padmarāgāyamāṇaḥ | var aśvānukṛtamarakate

yaḥ sotkarṣāṃ vibhūṣāṃ kuruta iva kulakṣmābhṛdīśasya mero-

renāṃsyahnāya dūraṃ gamayatu sa guruḥ kādraveyadviṣo vaḥ || 56 ||

nītvāśvānsapta kakṣā iva niyamavaśaṃ vetrakalpapratoda- var kakṣyā

stūrṇaṃ dhvāntasya rāśāvitarajana ivotsārite dūrabhāji |

pūrvaṃ praṣṭho rathasya kṣitibhṛdadhipatīndarśayaṃstrāyatāṃ va-

strailokyāsthānadānodyatadivasapateḥ prākpratīhārapālaḥ || 57 ||

vajriñjātaṃ vikāsīkṣaṇakamalavanaṃ bhāsi nābhāsi vahne! var no bhāsi

tātaṃ natvāśvapārśvānnaya yama! mahiṣaṃ rākṣasā vīkṣitāḥ stha |

saptīnsiñca pracetaḥ! pavana! bhaja javaṃ vittapāveditastvaṃ

vande śarveti jalpanpratidiśamadhipānpātu pūṣṇo'graṇīrvaḥ || 58 ||

pāśānāśāntapālādaruṇa varuṇato mā grahīḥ pragrahārthaṃ

tṛṣṇāṃ kṛṣṇasya cakre jahihi nahi ratho yāti me naikacakraḥ |

yoktuṃ yugyaṃ kimuccaiḥśravasamabhilaṣasyaṣṭamaṃ vṛtraśatro- var tvāṣṭraśatroḥ

styaktānyāpekṣaviśvopakṛtiriva raviḥ śāsti yaṃ so'vatādvaḥ || 59 ||

no mūrcchācchinnavāñchaḥ śramavivaśavapurnaiva nāpyāsyaśoṣī

pānthaḥ pathyetarāṇi kṣapayatu bhavatāṃ bhāsvato'gresaraḥ saḥ |

yaḥ saṃśritya trilokīmaṭati paṭutaraistāpyamāno mayūkhai-

rārādārāmalekhāmiva haritamaṇiśyāmalāmaśvapaṅktim || 60 || var haritatṛṇa

sīdanto'ntarnimajjajjaḍakhuramusalāḥ saikate nākanadyāḥ

skandantaḥ kandarālīḥ kanakaśikhariṇo mekhalāsu skhalantaḥ |

dūraṃ dūrvāsthalotkā marakatadṛṣadi sthāsnavo yanna yātāḥ

pūṣṇo'śvāḥ pūrayaṃstaistadavatu javanairhuṅkṛtenāgrago vaḥ || 61 || var prerayan huṅkṛtairagraṇīḥ

|| ityaruṇavarṇanam || var sūtavarṇanam

|| atha rathavarṇanam ||

pīnoraḥpreritābhraiścaramakhurapuṭāgrasthitaiḥ prātaradrā-

vādīrghāṅgairudasto haribhirapagatāsaṅganiḥśabdacakraḥ |

uttānānūrumūrdhāvanatihaṭhabhavadvipratīpapraṇāmaḥ

prāhṇe śreyo vidhattāṃ savituravataranvyomavīthīṃ ratho vaḥ || 62 || var preyo

dhvāntaughadhvaṃsadīkṣāvidhipaṭu vahatā prāksahasraṃ karāṇā- var vidhiguru drāksahasraṃ

maryamṇā yo garimṇaḥ padamatulamupānīyatādhyāsanena |

sa śrāntānāṃ nitāntaṃ bharamiva marutāmakṣamāṇāṃ visoḍhuṃ

skandhātskandhaṃ vrajanvo vṛjinavijitaye bhāsvataḥ syandano'stu || 63 ||

yoktrībhūtānyugasya grasitumiva puro dandaśūkāndadhāno

dvedhāvyastāmbuvāhāvalivihitabṛhatpakṣavikṣepaśobhaḥ |

sāvitraḥ syandano'sau niratiśayarayaprīṇitānūrurenaḥ-

kṣepīyo vo garutmāniva haratu harīcchāvidheyapracāraḥ || 64 ||

ekāhenaiva dīrghāṃ tribhuvanapadavīṃ laṅghayan yo laghiṣṭhaḥ var kṛstnāṃ

pṛṣṭhe merorgarīyān dalitamaṇidṛṣattviṃṣi piṃṣañśirāṃsi |

sarvasyaivopariṣṭādatha ca punaradhastādivāstādrimūrndhi

bradhnasyāvyātsa evaṃ duradhigamaparispandanaḥ syandano vaḥ || 65 ||

dhūrdhvastāgryagrahāṇi dhvajapaṭapavanāndolitendūni dūraṃ var dūrāt

rāhau grāsābhilāṣādanusarati punardattacakravyathāni |

śrāntāśvaśvāsahelādhutavibudhadhunīnirjharāmbhāṃsi bhadraṃ

deyāsurvo davīyo divi divasapateḥ syandanaprasthitāni || 66 ||

akṣe rakṣāṃ nibadhya pratisaravalayairyojayantyo yugāgraṃ

dhūḥstambhe dagdhadhūpāḥ prahitasumanaso gocare kūbarasya |

carcāścakre carantyo malayajapayasā siddhavadhvastrisandhyaṃ var carcāṃ

vandante yaṃ dyumārge sa nudatu duritānyaṃśumatsyandano vaḥ || 67 ||

utkīrṇasvarṇareṇudrutakhuradalitā pārśvayoḥ śaśvadaśvai- var reṇurdruta

raśrāntabhrāntacakrakramanikhilamilanneminimnā bhareṇa |

merormūrdhanyaghaṃ vo vighaṭayatu raverekavīthī rathasya

svoṣmodaktāmburiktaprakaṭitapulinoddhūsarā svardhunīva || 68 || var svoṣmodastāmbu

nantuṃ nākālayānāmaniśamanuyatāṃ paddhatiḥ paṅktireva var upayatāṃ

kṣodo nakṣatrarāśeradayarayamilaccakrapiṣṭasya dhūliḥ |

heṣahlādo harīṇāṃ suraśikharidarīḥ pūrayanneminādo var nādo

yasyāvyāttīvrabhānoḥ sa divi bhuvi yathā vyaktacihno ratho vaḥ || 69 ||

niḥspandānāṃ vimānāvalivitatadivāṃ devavṛndārakāṇāṃ var valitadiśā

vṛndairānandasāndrodyamamapi vahatāṃ vindatāṃ vandituṃ no |

mandākinyāmamandaḥ pulinabhṛti mṛdurmandare mandirābhe var mandarābhe

mandārairmaṇḍitāraṃ dadhadari dinakṛtsyandanaḥ stānmude vaḥ || 70 ||

cakrī cakrārapaṅktiṃ harirapi ca harīn dhūrjaṭirdhūrdhvajāntā-

nakṣaṃ nakṣatranātho'ruṇamapi varuṇaḥ kūbarāgraṃ kuberaḥ |

raṃhaḥ saṅghaḥ surāṇāṃ jagadupakṛtaye nityayuktasya yasya

stauti prītiprasanno'nvahamahimaruceḥ so'vatātsyandano vaḥ || 71 || var ruca

netrāhīnena mūle vihitaparikaraḥ siddhasādhyairmarudbhiḥ

pādopānte stuto'laṃ baliharirabhasākarṣaṇābaddhavegaḥ |

bhrāmyanvyomāmburāśāvaśiśirakiraṇasyandanaḥ santataṃ vo

diśyāllakṣmīmapārāmatulitamahimevāparo mandarādriḥ || 72 || var atulyāṃ

|| iti rathavarṇanam ||

|| atha maṇḍalavarṇanam ||

yajjyāyo bījamahnāmapahatatimiraṃ cakṣuṣāmañjanaṃ ya- var jyāyo yadbījamahnāmapahṛta

ddvāraṃ yanmuktibhājāṃ yadakhilabhuvanajyotiṣāmekamokaḥ |

yadvṛṣṭyambhonidhānaṃ dharaṇirasasudhāpānapātraṃ mahadya-

ddiśyādīśasya bhāsāṃ tadadhīkalamalaṃ maṅgalaṃ maṇḍalaṃ vaḥ || 73 || var devasya

bhānoḥ tadadhikamamalaṃ maṇḍalaṃ maṅgalaṃ

velāvardhiṣṇu sindhoḥ paya iva khamivārdhodgatāgyragrahoḍu

stokodbhinnasvacihnaprasavamiva madhorāsyamasyanmanāṃsi | var mahāṃsi

prātaḥ pūṣṇo'śubhāni praśamayatu śiraḥśekharībhūtamadreḥ

paurastyasyodgabhastistimitatamatamaḥkhaṇḍanaṃ maṇḍalaṃ vaḥ || 74 ||

pratyuptastaptahemojjvalaruciracalaḥ padmarāgeṇa yena

jyāyaḥ kiñjalkapuñjo yadalikulaśiterambarendīvarasya |

kālavyālasya cihnaṃ mahitatamamahomūrndhi ratnaṃ mahadya-

ddīptāṃśoḥ prātaravyāttadavikalajaganmaṇḍanaṃ maṇḍalaṃ vaḥ || 75 ||

kastrātā tārakāṇāṃ patati tanuravaśyāyabinduryathendu-

rvidrāṇā dṛksmarārerurasi muraripoḥ kaustubho nodgabhastiḥ |

vahneḥ sāpahnaveva dyutirudayagate yatra tanmaṇḍalaṃ vo

mārtaṇḍīyaṃ punītāddivi bhuvi ca tamāṃsīva mṛṣṇanmahāṃsi || 76 ||

yatprācyāṃ prākcakāsti prabhavati ca yataḥ prācyasāvujjihānā-

diddhaṃ madhye yadahno bhavati tatarucā yena cotpādyate'haḥ |

yatparyāyeṇa lokānavati ca jagatāṃ jīvitaṃ yacca tadvo

viśvānugrāhi viśvaṃ sṛjadapi ca ravermaṇḍalaṃ muktaye'stu || 77 ||

śuṣyantyūḍhānukārā makaravasatayo māravīṇāṃ sthalīnāṃ

yenottaptāḥ sphuṭantastaḍiti tilatulāṃ yāntyagendrā yugānte | var caṭiti

taccaṇḍāṃśorakāṇḍatribhuvanadahanāśaṅkayā dhāma kṛcchāt var kṛtsnaṃ

saṃhṛtyālokamātraṃ pralaghu vidadhataḥ stānmude maṇḍalaṃ vaḥ || 78 || var āhṛtyālokamātraṃ pratanu

udyaddyūdyānavāpyāṃ bahulatamatamaḥpaṅkapūraṃ vidārya var bahala

prodbhinnaṃ patrapārśveṣvaviralamaruṇacchāyayā visphurantyā |

kalyāṇāni kriyādvaḥ kamalamiva mahanmaṇḍalaṃ caṇḍabhāno- var caṇḍaraśmeḥ

ranvītaṃ tṛptihetorasakṛdalikulākāriṇā rāhuṇā yat || 79 ||

cakṣurdakṣadviṣo yanna tu dahati puraḥ pūrayatyeva kāmaṃ var na dahati nitarāṃ punaḥ

nāstaṃ juṣṭaṃ marudbhiryadiha niyamināṃ yānapātraṃ bhavābdhau |

yadvītaśrānti śaśvadbhramadapi jagatāṃ bhrāntimabhrānti hanti

bradhnasyākhyādviruddhakriyamatha ca hitādhāyi tanmaṇḍalaṃ vaḥ || 80 ||

|| iti maṇḍalavarṇanam ||

|| atha sūryavarṇanam |

siddhaiḥ siddhāntamiśraṃ śritavidhi vibudhaiścāraṇaiścāṭugarbhaṃ

gītyā gandharvamukhyairmuhurahipatibhiryātudhānairyatātma |

sārdhaṃ sādhyairmunīndrairmuditamatamano mokṣibhiḥ pakṣapātā- var mokṣubhiḥ

tprātaḥ prārabhyamāṇastutiravatu ravirviśvavandyodayo vaḥ || 81 ||

bhāsāmāsannabhāvādadhikatarapaṭoścakravālasya tāpā-

cchedādacchinnagacchatturagakhurapuṭanyāsaniḥśaṅkaṭaṅkaiḥ | var nyasta

niḥsaṅgasyandanāṅgabhramaṇanikaṣaṇātpātu vastriprakāraṃ var triprakāraiḥ

taptāṃśustatparīkṣāpara iva paritaḥ paryaṭanhāṭakādrim || 82 ||

no śuṣkaṃ nākanadyā vikasitakanakāmbhojayā bhrājitaṃ tu var kanakāmbhoruhā

pluṣṭā naivopabhogyā bhavati bhṛśataraṃ nandanodyānalakṣmīḥ |

no śṛṅgāṇi drutāni drutamamaragireḥ kāladhautāni dhautā-

nīddhaṃ dhāma dyumārge mradayati dayayā yatra so'rko'vatādvaḥ || 83 ||

dhvāntasyaivāntaheturna bhavati malinaikātmanaḥ pāpmano'pi

prākpādopāntabhājāṃ janayati na paraṃ paṅkajānāṃ prabodham |

kartā niḥśreyasānāmapi na tu khalu yaḥ kevalaṃ vāsarāṇāṃ

so'vyādekodyamecchāvihitabahubṛhadviśvakāryo'ryamā vaḥ || 84 ||

loṭa~lloṣṭāviceṣṭaḥ śritaśayanatalo niḥsahībhūtadehaḥ

sandehī prāṇitavye sapadi daśa diśaḥ prekṣamāṇo'ndhakārāḥ |

niḥśvāsāyāsaniṣṭhaḥ paramaparavaśo jāyate jīvalokaḥ var cirataravaśo

śokenevānyalokānudayakṛti gate yatra so'rko'vatādvaḥ || 85 || var lokābhyudaya

krāma~llolo'pi lokā~stadupakṛtikṛtāvāśritaḥ sthairyakoṭiṃ

nṝṇāṃ dṛṣṭiṃ vijihmāṃ vidadhadapi karotyantaratyantabhadrām |

yastāpasyāpi heturbhavati niyamināmekanirvāṇadāyī

bhūyātsa prāgavasthādhikatarapariṇāmodayo'rkaḥ śriye vaḥ || 86 ||

vyāpannarturna kālo vyabhicarati phalaṃ nauṣadhīrvṛṣṭiriṣṭā

naiṣṭaistṛpyanti devā na hi vahati marunnirmalābhāni bhāni |

āśāḥ śāntā na bhindantyavadhimudadhayo bibhrati kṣmābhṛtaḥ kṣmāṃ

yasmiṃstrailokyamevaṃ na calati tapati stātsa sūryaḥ śriye vaḥ || 87 ||

kailāse kṛttivāsā viharati virahatrāsadehoḍhakāntaḥ

śrāntaḥ śete mahāhāvadhijaladhi vinā chadmanā padmanābhaḥ |

yogodyogaikatāno gamayati sakalaṃ vāsaraṃ svaṃ svayambhū-

rbhūritrailokyācintābhṛti bhuvanavibhau yatra bhāsvānsa vo'vyāt || 88 ||

etadyanmaṇḍalaṃ khe tapati dinakṛtastā ṛco'rcīṃṣi yāni

dyotante tāni sāmānyayamapi puruṣo maṇḍale'ṇuryajūṃṣi |

evaṃ yaṃ veda vedatritayamayamayaṃ vedavedī samagro

vargaḥ svargāpavargaprakṛtiravikṛtiḥ so'stu sūryaḥ śriye vaḥ || 89 ||

nākaukaḥpratyanīkakṣatipaṭumahasāṃ vāsavāgresarāṇāṃ

sarveṣāṃ sādhu pātāṃ jagadidamaditerātmajatve same'pi |

yenādityābhidhānaṃ niratiśayaguṇairātmani nyastamastu var guṇenātmani

stutyastrailokyavandyaistridaśamunigaṇaiḥ soṃ'śumān śreyase vaḥ || 90 ||

bhūmiṃ dhāmno'bhivṛṣṭyā jagati jalamayīṃ pāvanīṃ saṃsmṛtāva- var dhāmno'tha

pyāgneyīṃ dāhaśaktyā muhurapi yajamānāṃ yathāprārthitārthaiḥ | var yajamānātmikāṃ

līnāmākāśa evāmṛtakaraghaṭitāṃ dhvāntapakṣasya parva-

ṇvevaṃ sūryo'ṣṭabhedāṃ bhava iva bhavataḥ pātu bibhratsvamūrtim || 91 ||

prākkālonnidrapadmākaraparimalanāvirbhavatpādaśobho

bhaktyā tyaktorukhedodgati divi vinatāsūnunā nīyamānaḥ |

saptāśvāptāparāntānyadhikamadharayanyo jaganti stuto'laṃ

devairdevaḥ sa pāyādapara iva murārātirahnāṃ patirvaḥ || 92 ||

yaḥ sraṣṭā'pāṃ purastādacalavarasamabhyunnaterhetureko

lokānāṃ yastrayāṇāṃ sthita upari paraṃ durvilaṅghyena dhāmnā | var ca trayāṇāṃ

sadyaḥ siddhyai prasannadyutiśubhacaturāśāmukhaḥ stādvibhakto var śuci

dvedhā vedhā ivāviṣkṛtakamalaruciḥ so'rciṣāmākaro vaḥ || 93 ||

sādridyūrvīnadīśā diśati daśa diśo darśayanprāgdṛśo yaḥ var drāk dṛśo

sādṛśyaṃ dṛśyate no sadaśaśatadṛśi traidaśe yasya deśe |

dīptāṃśurvaḥ sa diśyādaśivayugadaśādarśitadvādaśātmā

śaṃ śāstyaśvāṃśca yasyāśayavidatiśayāddandaśūkāśanādyaḥ || 94 ||

tīrthāni vyarthakāni hṛdanadasarasīnirjharāmbhojinīnāṃ

nodanvanto nudanti pratibhayamaśubhaśvabhrapātānubandhi |

āpo nākāpagāyā api kaluṣamuṣo majjatāṃ naiva yatra var svargāpagāyāḥ

trātuṃ yāte'nyalokān sa diśatu divasasyaikaheturhitaṃ vaḥ || 95 || var lokaṃ

etatpātālapaṅkaplutamiva tamasaivaikamudgāḍhamāsī-

daprajñātāpratarkyaṃ niravagati tathālakṣaṇaṃ suptamantaḥ |

yādṛksṛṣṭeḥ purastānniśi niśi sakalaṃ jāyate tādṛgeva

trailokyaṃ yadviyogādavatu ravirasau sargatulyodayo vaḥ || 96 ||

dvīpe yo'stācalo'sminbhavati khalu sa evāparatrodayādri-

ryā yāminyujjvalendudyutiriha divaso'nyatra tīvrātapaḥ sā |

yadvaśyau deśakālāviti niyamayato no tu yaṃ deśakālā- var nu

vavyātsa svaprabhutvāhitabhuvanahito heturahnāmino vaḥ || 97 ||

vyagrairagryagrahendugrasanaguru bharairno samagrairudagraiḥ var gurutaraiḥ

pratyagrairīṣadugrairudayagirigato gogaṇairgaurayan gām |

udgāḍhārcirvilīnāmaranagaranagagrāvagarbhāmivāhnā-

magre śreyo vidhatte glapayatu gahanaṃ sa grahagrāmaṇīrvaḥ || 98 ||

yoniḥ sāmnāṃ vidhātā madhuripurajito dhūrjaṭiḥ śaṅkaro'sau

mṛtyuḥ kālo'lakāyāḥ patirapi dhanadaḥ pāvako jātavedāḥ |

itthaṃ sañjñā ḍavitthādivadamṛtabhujāṃ yā yadṛcchāpravṛttā-

stāsāmeko'bhidheyastadanuguṇaguṇairyaḥ sa sūryo'vatādvaḥ || 99 || var gaṇaiḥ

devaḥ kiṃ bāndhavaḥ syātpriyasuhṛdathavā''cārya āhosvidaryo var āryaḥ

rakṣā cakṣurnu dīpo gururuta janako jīvitaṃ bījamojaḥ |

evaṃ nirṇīyate yaḥ ka iva na jagatāṃ sarvathā sarvadā'sau var sarvadāḥ

sarvākāropakārī diśatu daśaśatābhīṣurabhyarthitaṃ vaḥ || 100 ||

ślokā lokasya bhūtyai śatamiti racitāḥ śrīmayūreṇa bhaktyā

yuktaścaitānpaṭhedyaḥ sakṛdapi puruṣaḥ sarvapāpairvimuktaḥ |

ārogyaṃ satkavitvaṃ matimatulabalaṃ kāntimāyuḥprakarṣaṃ

vidyāmaiśvaryamarthaṃ sutamapi labhate so'tra sūryaprasādāt || 101 ||

iti śrīmayūrakavipraṇītaṃ sūryaśatakaṃ samāptam |

Sanskrit — Devanagari (original)

॥ सूर्यशतकम् ॥

महाकविश्रीमयूरप्रणीतम्

॥ श्री गणेशाय नमः ॥

जम्भारातीभकुम्भोद्भवमिव दधतः सान्द्रसिन्दूररेणुं

रक्ताः सिक्ता इवौघैरुदयगिरितटीधातुधाराद्रवस्य । वर् सक्तैः

आयान्त्या तुल्यकालं कमलवनरुचेवारुणा वो विभूत्यै

भूयासुर्भासयन्तो भुवनमभिनवा भानवो भानवीयाः ॥ 1 ॥

भक्तिप्रह्वाय दातुं मुकुलपुटकुटीकोटरक्रोडलीनां

लक्ष्मीमाक्रष्टुकामा इव कमलवनोद्धाटनं कुर्वते ये ।

कालाकारान्धकाराननपतितजगत्साध्वसध्वंसकल्याः

कल्याणं वः क्रियासुः किसलयरुचयस्ते करा भास्करस्य ॥ 2 ॥

गर्भेष्वम्भोरुहाणां शिखरिषु च शिताग्रेषु तुल्यं पतन्तः

प्रारम्भे वासरस्य व्युपरतिसमये चैकरूपास्तथैव ।

निष्पर्यायं प्रवृत्तास्त्रिभुवनभवनप्राङ्गणे पान्तु युष्मा-

नूष्माणं सन्तताध्वश्रमजमिव भृशं बिभ्रतो ब्रध्नपादाः ॥ 3 ॥

प्रभ्रश्यत्युत्तरीयत्विषि तमसि समुद्दीक्ष्य वीतावृतीन्प्रा-

ग्जन्तूंस्तन्तून्यथा यानतनु वितनुते तिग्मरोचिर्मरीचीन् ।

ते सान्द्रीभूय सद्यः क्रमविशददशाशादशालीविशालं

शश्वत्सम्पादयन्तोऽम्बरममलमलं मङ्गलं वो दिशन्तु ॥ 4 ॥

न्यक्कुर्वन्नोषधीशे मुषितरुचि शुचेवौषधीः प्रोषिताभा

भास्वद्ग्रावोद्गतेन प्रथममिव कृताभ्युद्गतिः पावकेन ।

पक्षच्छेदव्रणासृक्स्रुत इव दृषदो दर्शयन्प्रातरद्रे-

राताम्रस्तीव्रभानोरनभिमतनुदे स्ताद्गभस्त्युद्गमो वः ॥ 5 ॥

शीर्णघ्राणाङ्घ्रिपाणीन्व्रणिभिरपघनैर्घर्घराव्यक्तघोषान्

दीर्घाघ्रातानघौघै पुनरपि घटयत्येक उल्लाघयन् यः ।

घर्मांशोस्तस्य वोऽन्तर्द्विगुणघनघृणानिघ्ननिर्विघ्नवृत्ते-

र्दत्तार्घाः सिद्धसङ्घैर्विदधतु घृणयः शीघ्रमंहोविधातम् ॥ 6 ॥

बिभ्राणा वामनत्वं प्रथममथ तथैवांशवः प्रांशवो वः

क्रान्ताकाशान्तरालास्तदनु दशदिशः पूरयन्तस्ततोऽपि ।

ध्वान्तादाच्छिद्य देवद्विष इव बलितो विश्वमाश्वश्नुवानाः वर् देवद्रुह

कृच्छ्राण्युच्छ्रायहेलोपहसितहरयो हारिदश्वा हरन्तु ॥ 7 ॥

उद्गाढेनारुणिम्ना विदधति बहुलं येऽरुणस्यारुणत्वं

मूर्धोद्धूतौ खलीनक्षतरुधिररुचो ये रथाश्वाननेषु ।

शैलानां शेखरत्वं श्रितशिखरिशिखास्तन्वते ये दिशन्तु वर् शिखरशिखाः

प्रेङ्खन्तः खे खरांशोः खचितदिनमुखास्ते मयूखाः सुखं वः ॥ 8 ॥

दत्तानन्दाः प्रजानां समुचितसमयाकृष्टसृष्टैः पयोभिः वर् अक्लिष्टसृष्टैः

पूर्वाह्णे विप्रकीर्णा दिशि दिशि विरमत्यह्नि संहारभाजः ।

दीप्तांशोर्दीर्घदुःखप्रभवभवभयोदन्वदुत्तारनावो

गावो वः पावनानां परमपरिमितां प्रीतिमुत्पादयन्तु ॥ 9 ॥

बन्धध्वंसैकहेतुं शिरसि नतिरसाबद्धसन्ध्याञ्जलीनां

लोकानां ये प्रबोधं विदधति विपुलाम्भोजखण्डाशयेव ।

युष्माकं ते स्वचित्तप्रथितपृथुतरप्रार्थनाकल्पवृक्षाः वर् प्रथिम

कल्पन्तां निर्विकल्पं दिनकरकिरणाः केतवः कल्मषस्य ॥ 10 ॥

धारा रायो धनायापदि सपदि करालम्बभूताः प्रपाते

तत्त्वालोकैकदीपास्त्रिदशपतिपुरप्रस्थितौ वीथ्य एव ।

निर्वाणोद्योगियोगिप्रगमनिजतनुद्वारि वेत्रायमाणा-

स्त्रायन्तां तीव्रभानोर्दिवसमुखसुखा रश्मयः कल्मषाद्वः ॥ 11 ॥

वर् तीव्रभासः वर् कश्मलाद्वः

प्राचि प्रागाचरन्त्योऽनतिचिरमचले चारुचूडामणित्वं

मुञ्चन्त्यो रोचनाम्भः प्रचुरमिव दिशामुच्चकैश्चर्चनाय ।

चाटूत्कैश्चक्रनाम्नां चतुरमविचलैर्लोचनैरर्च्यमाना- वर् सुचिरं

श्चेष्टन्तां चिन्तितानामुचितमचरमाश्चण्डरोचीरुचो वः ॥ 12 ॥

एकं ज्योतिर्दृशौ द्वे त्रिजगति गदितान्यब्जजास्यैश्चतुर्भि-

र्भूतानां पञ्चमं यान्यलमृतुषु तथा षट्सु नानाविधानि ।

युष्माकं तानि सप्तत्रिदशमुनिनुतान्यष्टदिग्भाञ्जि भानो-

र्यान्ति प्राह्णे नवत्वं दश दधतु शिवं दीधितीनां शतानि ॥ 13 ॥ वर् ददतु

आवृत्तिभ्रान्तविश्वाः श्रममिव दधतः शोषिणः स्वोष्मणेव

ग्रीष्मे दावाग्नितप्ता इव रसमसकृद्ये धरित्र्या धयन्ति ।

ते प्रावृष्यात्तपानातिशयरुज इवोद्वान्ततोया हिमर्तौ

मार्तण्डस्याप्रचण्डाश्चिरमशुभभिदेऽभीषवो वो भवन्तु ॥ 14 ॥

तन्वाना दिग्वधूनां समधिकमधुरालोकरम्यामवस्था-

मारुढप्रौढिलेशोत्कलितकपिलिमालङ्कृतिः केवलैव ।

उज्जृम्भाम्भोजनेत्रद्युतिनि दिनमुखे किञ्चिदुद्भिद्यमाना

श्मश्रुश्रेणीव भासां दिशतु दशशती शर्म घर्मत्विषो वः ॥ 15 ॥

मौलीन्दोर्मैष मोषीद्द्युतिमिति वृषभाङ्केन यः शङ्किनेव

प्रत्यग्रोद्घाटिताम्भोरुहकुहरगुहासुस्थितेनेव धात्रा ।

कृष्णेन ध्वान्तकृष्णस्वतनुपरिभवत्रस्नुनेव स्तुतोऽलं

त्राणाय स्तात्तनीयानपि तिमिररिपोः स त्विषामुद्गमो वः ॥ 16 ॥

विस्तीर्णं व्योम दीर्घाः सपदि दश दिशो व्यस्तवेलाम्भसोऽब्धीन्

कुर्वद्भिर्दृश्यनानानगनगरनगाभोगपृथ्वीं च पृथ्वीम् ।

पद्मिन्युच्छ्वास्यते यैरुषसि जगदपि ध्वंसयित्वा तमिस्रा-

मुस्रा विस्रंसयन्तु द्रुतमनभिमतं ते सहस्रत्विषो वः ॥ 17 ॥ वर् विस्रावयन्तु

अस्तव्यस्तत्वशून्यो निजरुचिरनिशानश्वरः कर्तुमीशो

विश्वं वेश्मेव दीपः प्रतिहततिमिरं यः प्रदेशस्थितोऽपि ।

दिक्कालापेक्षयासौ त्रिभुवनमटतस्तिग्मभानोर्नवाख्यां

यातः शातक्रतव्यां दिशि दिशतु शिवं सोऽर्चिषामुद्गमो वः ॥ 18 ॥

मागान्म्लानिं मृणाली मृदुरिति दययेवाप्रविष्टोऽहिलोकं

लोकालोकस्य पार्श्वं प्रतपति न परं यस्तदाख्यार्थमेव ।

ऊर्ध्वं ब्रह्माण्डखण्डस्फुटनभयपरित्यक्तदैर्घ्यो द्युसीम्नि

स्वेछावश्यावकाशावधिरवतु स वस्तापनो रोचिरोघः ॥ 19 ॥

अश्यामः काल एको न भवति भुवनान्तोऽपि वीतेऽन्धकारे वर् वीतान्धकारः

सद्यः प्रालेयपादो न विलयमचलश्चन्द्रमा अप्युपैति ।

बन्धः सिद्धाञ्जलीनां न हि कुमुदवनस्यापि यत्रोज्जिहाने

तत्प्रातः प्रेक्षणीयं दिशतु दिनपतेर्धाम कामाधिकं वः ॥ 20 ॥

यत्कान्तिं पङ्कजानां न हरति कुरुते प्रत्युताधिक्यरम्यां वर् प्रत्युतातीव रम्यां

नो धत्ते तारकाभां तिरयति नितरामाशु यन्नित्यमेव । वर् नाधत्ते

कर्तुं नालं निमेषं दिवसमपि परं यत्तदेकं त्रिलोक्या-

श्चक्षुः सामान्यचक्षुर्विसदृशमघभिद्भास्वतस्तान्महो वः ॥ 21 ॥

क्ष्मां क्षेपीयः क्षपाम्भःशिशिरतरजलस्पर्शतर्षादृतेव

द्रागाशा नेतुमाशाद्विरदकरसरःपुष्कराणीव बोधम् ।

प्रातः प्रोल्लङ्घ्य विष्णोः पदमपि घृणयेवातिवेगाद्दवीय-

स्युद्दाम द्योतमाना दहतु दिनपतेर्दुर्निमित्तं द्युतिर्वः ॥ 22 ॥

नो कल्पापायवायोरदयरयदलत्क्ष्माधरस्यापि गम्या वर् शम्या

गाढोद्गीर्णोज्ज्वलश्रीरहनि न रहिता नो तमःकज्जलेन ।

प्राप्तोत्पत्तिः पतङ्गान्न पुनरुपगता मोषमुष्णत्विषो वो

वर्तिः सैवान्यरूपा सुखयतु निखिलद्वीपदीपस्य दीप्तिः ॥ 23 ॥

निःशेषाशावपूरप्रवणगुरुगुणश्लाघनीयस्वरूपा

पर्याप्तं नोदयादौ दिनगमसमयोपप्लवेऽप्युन्नतैव ।

अत्यन्तं यानभिज्ञा क्षणमपि तमसा साकमेकत्र वस्तुं

ब्रध्नस्येद्धा रुचिर्वो रुचिरिव रुचितस्याप्तये वस्तुनोस्तु ॥ 24 ॥ वर् चिरुरस्य, रुचिरस्य

विभ्राणः शक्तिमाशु प्रशमितबलवत्तारकौर्जित्यगुर्वीं

कुर्वाणो लीलयाधः शिखिनमपि लसच्चन्द्रकान्तावभासम् ।

आदध्यादन्धकारे रतिमतिशयिनीमावहन्वीक्षणानां वर् आदेयादीक्षणानां

बालो लक्ष्मीमपारामपर इव गुहोऽहर्पतेरातपो वः ॥ 25 ॥

ज्योत्स्नांशाकर्षपाण्डुद्युति तिमिरमषीशेषकल्माषमीष-

ज्जृम्भोद्भूतेन पिङ्गं सरसिजरजसा सन्ध्यया शोणशोचिः ।

प्रातःप्रारम्भकाले सकलमपि जगच्चित्रमुन्मीलयन्ती

कान्तिस्तीक्ष्णत्विषोऽक्ष्णां मुदमुपनयतात्तूलिकेवातुलां वः ॥ 26 ॥

आयान्ती किं सुमेरोः सरणिररुणिता पाद्मरागैः परागै-

राहोस्वित्स्वस्य माहारजनविरचिता वैजयन्ती रथस्य ।

माञ्जिष्ठी प्रष्ठवाहावलिविधुतशिरश्चामराली नु लोकै- वर् चामरालीव

राशङ्क्यालोकितैवं सवितुरघनुदे स्तात्प्रभातप्रभा वः ॥ 27 ॥

ध्वान्तध्वंसं विधत्ते न तपति रुचिमन्नातिरूपं व्यनक्ति

न्यक्त्वं नीत्वापि नक्तं न वितरतितरां तावदह्नस्त्विषं यः । वर् न्यक्तामह्नि

स प्रातर्मा विरंसीदसकलपटिमा पूरयन्युष्मदाशा-

माशाकाशावकाशावतरणतरुणप्रक्रमोऽर्कप्रकाशः ॥ 28 ॥

तीव्रं निर्वाणहेतुर्यदपि च विपुलं यत्प्रकर्षेण चाणु

प्रत्यक्षं यत्परोक्षं यदिह यदपरं नश्वरं शाश्वतं च ।

यत्सर्वस्य प्रसिद्धं जगति कतिपये योगिनो यद्विदन्ति

ज्योतिस्तद्द्विप्रकारं सवितुरवतु वो बाह्यमाभ्यन्तरं च ॥ 29 ॥

रत्नानां मण्डनाय प्रभवति नियतोद्देशलब्धावकाशं

वह्नेर्दार्वादि दग्धुं निजजडिमतया कर्तुमानन्दमिन्दोः ।

यच्च त्रैलोक्यभूषाविधिरघदहनं ह्लादि वृष्ट्याशु तद्वो वर् यत्तु

बाहुल्योत्पाद्यकार्याधिकतरमवतादेकमेवार्कतेजः ॥ 30 ॥

मीलच्चक्षुर्विजिह्मश्रुति जडरसनं निघ्नितघ्राणवृत्ति

स्वव्यापाराक्षमत्वक्परिमुषितमनः श्वासमात्रावशेषम् ।

विस्रस्ताङ्गं पतित्वा स्वपदपहरतादश्रियं वोऽर्कजन्मा वर् अप्रियं

कालव्यालावलीढं जगदगद इवोत्थापयन्प्राक्प्रतापः ॥ 31 ॥

निःशेषं नैशमम्भः प्रसभमपनुदन्नश्रुलेशानुकारि

स्तोकस्तोकापनीतारुणरुचिरचिरादस्तदोषानुषङ्गः ।

दाता दृष्टिं प्रसन्नां त्रिभुवननयनस्याशु युष्मद्विरुद्धं

वध्याद्ब्रध्नस्य सिद्धाञ्जनविधिरपरः प्राक्तनोऽर्चिःप्रचारः ॥ 32 ॥

भूत्वा जम्भस्य भेत्तुः ककुभि परिभवारम्भभूः शुभ्रभानो- वर् स्थित्वा

र्बिभ्राणा बभ्रुभावं प्रसभमभिनवाम्भोजजृम्भाप्रगल्भा ।

भूषा भूयिष्ठशोभा त्रिभुवनभवनस्यास्य वैभाकरी प्राग्-

विभ्रान्ता भ्राजमाना विभवतु विभवोद्भूतये सा विभा वः ॥ 33 ॥ वर् निर्भान्ति, विभ्रान्ति

संसक्तं सिक्तमूलादभिनवभुवनोद्यानकौतूहलिन्या

यामिन्या कन्ययेवामृतकरकलशावर्जितेनामृतेन ।

अर्कालोकः क्रियाद्वो मुदमुदयशिरश्चक्रवालालवाला-

दुद्यन्बालप्रवालप्रतिमरुचिरहःपादपप्राक्प्ररोहः ॥ 34 ॥

भिन्नं भासारुणस्य क्वचिदभिनवया विद्रुमाणां त्विषेव

त्वङ्न्नक्षत्ररत्नद्युतिनिकरकरालान्तरालं क्वचिच्च ।

नान्तर्निःशेषकृष्णश्रियमुदधिमिव ध्वान्तराशिं पिबन्स्ता-

दौर्वः पूर्वोऽप्यपूर्वोऽग्निरिव भवदघप्लुष्टयेऽर्कावभासः ॥ 35 ॥

गन्धर्वैर्गद्यपद्यव्यतिकरितवचोहृद्यमातोद्यवाद्यै-

राद्यैर्यो नारदाद्यैर्मुनिभिरभिनुतो वेदवेद्यैर्विभिद्य ।

वर् वीतवेद्यैर्विविद्य, वेदविद्भिर्विभिद्य

आसाद्यापद्यते यं पुनरपि च जगद्यौवनं सद्य उद्य-

न्नुद्द्योतो द्योतितद्यौर्द्यतु दिवसकृतोऽसाववद्यानि वोऽद्य ॥ 36 ॥

आवानैश्चन्द्रकान्तैश्च्युततिमिरतया तानवात्तारकाणा- वर् आवान्तैः

मेणाङ्कालोकलोपादुपहतमहसामोषधीनां लयेन ।

आरादुत्प्रेक्ष्यमाणा क्षणमुदयतटान्तर्हितस्याहिमांशो-

राभा प्राभातिकी वोऽवतु न तु नितरां तावदाविर्भवन्ती ॥ 37 ॥

सानौ सा नौदये नारुणितदलपुनर्यौवनानां वनाना- वर् लसद्यौवनानां

मालीमालीढपूर्वा परिहृतकुहरोपान्तनिम्ना तनिम्ना ।

भा वोऽभावोपशान्तिं दिशतु दिनपतेर्भासमाना समाना-

राजी राजीवरेणोः समसमयमुदेतीव यस्या वयस्या ॥ 38 ॥

उज्जृम्भाम्भोरुहाणां प्रभवति पयसां या श्रिये नोष्णतायै

पुष्णात्यालोकमात्रं न तु दिशति दृशां दृश्यमाना विधातम् ।

पूर्वाद्रेरेव पूर्वं दिवमनु च पुनः पावनी दिङ्मुखाना- वर् ततः

मेनांस्यैनी विभासौ नुदतु नुतिपदैकास्पदं प्राक्तनी वः ॥ 39 ॥

वाचां वाचस्पतेरप्यचलभिदुचिताचार्यकाणां प्रपञ्चै-

र्वैरञ्चानां तथोच्चारितचतुरृचां चाननानां चतुर्णाम् । वर् रुचिर

उच्येतार्चासु वाच्यच्युतिशुचिचरितं यस्य नोच्चैर्विविच्य वर् अर्चास्ववाच्य

प्राच्यं वर्चश्चकासच्चिरमुपचिनुतात्तस्य चण्डार्चिषो वः ॥ 40 ॥ वर् श्रियं

मूर्ध्न्यद्रेर्धातुरागस्तरुषु किसलयो विद्रुमौघः समुद्रे

वर् – किसलयाद्विद्रुमौघात्समुद्रे

दिङ्मातङ्गोत्तमाङ्गेष्वभिनवनिहितः सान्द्रसिन्दूररेणुः ।

वर् विहितः, निहितात्सन्द्रसिन्दूररेणोः

सीम्नि व्योम्नश्च हेम्नः सुरशिखरिभुवो जायते यः प्रकाशः

शोणिम्नासौ खरांशोरुषसि दिशतु वः शर्म शोभैकदेशः ॥ 41 ॥

अस्ताद्रीशोत्तमाङ्गे श्रितशशिनि तमःकालकूटे निपीते

याति व्यक्तिं पुरस्तादरुणकिसलये प्रत्युषःपारिजाते ।

उद्यन्त्यारक्तपीताम्बरविशदतरोद्वीक्षिता तीक्ष्णभानो-

वर् रुचिरतरोद्वीक्षिता वर् तीव्रभासः

र्लक्ष्मीर्लक्ष्मीरिवास्तु स्फुटकमलपुटापाश्रया श्रेयसे वः ॥ 42 ॥ वर् पुटोपाश्रय

नोदन्वाञ्जन्मभूमिर्न तदुदरभुवो बान्धवाः कौस्तुभाद्या

यस्याः पद्मं न पाणौ न च नरकरिपूरःस्थली वासवेश्म ।

तेजोरूपापरैव त्रिषु भुवनतलेष्वादधाना व्यवस्थां वर् त्रिभुवनभवने

सा श्रीः श्रेयांसि दिश्यादशिशिरमहसो मण्डलाग्रोद्गता वः ॥ 43 ॥

॥ इति द्युतिवर्णनम् ॥ वर् तेजोवर्णनम्

॥ अथ अश्ववर्णनम् ॥

रक्षन्त्वक्षुण्णहेमोपलपटलमलं लाघवादुत्पतन्तः

पातङ्गाः पङ्ग्ववज्ञाजितपवनजवा वाजिनस्ते जगन्ति ।

येषां वीतान्यचिह्नोन्नयमपि वहतां मार्गमाख्याति मेरा-

वुद्यन्नुद्दामदीप्तिर्द्युमणिमणिशिलावेदिकाजातवेदाः ॥ 44 ॥

प्लुष्टाः पृष्ठेंऽशुपातैरतिनिकटतया दत्तदाहातिरेकै-

रेकाहाक्रान्तकृत्स्नत्रिदिवपथपृथुश्वासशोषाः श्रमेण ।

तीव्रोदन्यास्त्वरन्तामहितविहतये सप्तयः सप्तसप्ते-

रभ्याशाकाशगङ्गाजलसरलगलावाङ्नताग्रानना वः ॥ 45 ॥ वर् गलवर्जिताग्राननाः

मत्वान्यान्पार्श्वतोऽश्वान् स्फटिकतटदृषद्दृष्टदेहा द्रवन्ती

व्यस्तेऽहन्यस्तसन्ध्येयमिति मृदुपदा पद्मरागोपलेषु ।

सादृश्यादृश्यमूर्तिर्मरकतकटके क्लिष्टसूता सुमेरो-

र्मूर्धन्यावृत्तिलब्धध्रुवगतिरवतु ब्रध्नवाहावलिर्वः ॥ 46 ॥ वर् द्रुत

हेलालोलं वहन्ती विषधरदमनस्याग्रजेनावकृष्टा

स्वर्वाहिन्याः सुदूरं जनितजवजया स्यन्दनस्य स्यदेन ।

निर्व्याजं तायमाने हरितिमनि निजे स्फीतफेनाहितश्री- वर् स्फीतफेनास्मितश्रीः

रश्रेयांस्यश्वपङ्क्तिः शमयतु यमुनेवापरा तापनी वः ॥ 47 ॥

मार्गोपान्ते सुमेरोर्नुवति कृतनतौ नाकधाम्नां निकाये

वीक्ष्य व्रीडानतानां प्रतिकुहरमुखं किन्नरीणां मुखानि ।

सूतेऽसूयत्यपीषज्जडगति वहतां कन्धरार्धैर्वलद्भि- वर् कन्धराग्रैः

र्वाहानां व्यस्यताद्वः सममसमहरेर्हेषितं कल्मषाणि ॥ 48 ॥

धुन्वन्तो नीरदालीर्निजरुचिहरिताः पार्श्वयोः पक्षतुल्या-

स्तालूत्तानैः खलीनैः खचितमुखरुचश्च्योतता लोहितेन ।

उड्डीयेव व्रजन्तो वियति गतिवशादर्कवाहाः क्रियासुः

क्षेमं हेमाद्रिहृद्यद्रुमशिखरशिरःश्रेणिशाखाशुका वः ॥ 49 ॥

॥ इत्यश्ववर्णनम् ॥

॥ अथ अरुणवर्णनम् ॥

प्रातः शैलाग्ररङ्गे रजनिजवनिकापायसंलक्ष्यलक्ष्मी-

र्विक्षिप्तापूर्वपुष्पाञ्जलिमुडुनिकरं सूत्रधारायमाणः ।

यामेष्वङ्केष्विवाह्नः कृतरुचिषु चतुर्ष्वेव जातप्रतिष्ठा- वर् यातः प्रतिष्ठां

मव्यात्प्रस्तावयन्वो जगदटनमहानाटिकां सूर्यसूतः ॥ 50 ॥

आक्रान्त्या वाह्यमानं पशुमिव हरिणा वाहकोऽग्र्यो हरीणां

भ्राम्यन्तं पक्षपाताज्जगति समरुचिः सर्वकर्मैकसाक्षी ।

शत्रुं नेत्रश्रुतीनामवजयति वयोज्येष्ठभावे समेऽपि

स्थाम्नां धाम्नां निधिर्यः स भवदघनुदे नूतनः स्तादनूरुः ॥ 51 ॥

दत्तार्घैर्दूरनम्रैर्वियति विनयतो वीक्षितः सिद्धसार्थैः वर् सिद्धसाध्यैः

सानाथ्यं सारथिर्वः स दशशतरुचेः सातिरेकं करोतु ।

आपीय प्रातरेव प्रततहिमपयःस्यन्दिनीरिन्दुभासो

यः काष्ठादीपनोऽग्रे जडित इव भृशं सेवते पृष्ठतोऽर्कम् ॥ 52 ॥

मुञ्चन्रश्मीन्दिनादौ दिनगमसमये संहरंश्च स्वतन्त्र-

स्तोत्रप्रख्यातवीर्योऽविरतहरिपदाक्रान्तिबद्धाभियोगः । वर् वितत

कालोत्कर्षाल्लघुत्वं प्रसभमधिपतौ योजयन्यो द्विजानां

सेवाप्रीतेन पूष्णात्मसम इव कृतस्त्रायतां सोऽरुणो वः ॥ 53 ॥ वर् स्वसम

शातः श्यामालतायाः परशुरिव तमोऽरण्यवह्नेरिवार्चिः वर् दाहे दवाभः

प्राच्येवाग्रे ग्रहीतुं ग्रहकुमुदवनं प्रागुदस्तोऽग्रहस्तः ।

वर् प्राचीवाग्रे, ग्रहकुमुदरुचिं

ऐक्यं भिन्दन्द्युभूम्योरवधिरिव विधातेव विश्वप्रबोधे

वाहानां वो विनेता व्यपनयतु विपन्नाम धामाधिपस्य ॥ 54 ॥

पौरस्त्यस्तोयदर्तोः पवन इव पतत्पावकस्येव धूमो वर् पतन्

विश्वस्येवादिसर्गः प्रणव इव परं पावनो वेदराशेः

सन्ध्यानृत्योत्सवेच्छोरिव मदनरिपोर्नन्दिनान्दीनिनादः

सौरस्याग्रे सुखं वो वितरतु विनतानन्दनः स्यन्दनस्य ॥ 55 ॥ वर् स्यन्दनो वः

पर्याप्तं तप्तचामीकरकटकतटे श्लिष्टशीतेतरांशा-

वासीदत्स्यन्दनाश्वानुकृतिमरकते पद्मरागायमाणः । वर् अश्वानुकृतमरकते

यः सोत्कर्षां विभूषां कुरुत इव कुलक्ष्माभृदीशस्य मेरो-

रेनांस्यह्नाय दूरं गमयतु स गुरुः काद्रवेयद्विषो वः ॥ 56 ॥

नीत्वाश्वान्सप्त कक्षा इव नियमवशं वेत्रकल्पप्रतोद- वर् कक्ष्या

स्तूर्णं ध्वान्तस्य राशावितरजन इवोत्सारिते दूरभाजि ।

पूर्वं प्रष्ठो रथस्य क्षितिभृदधिपतीन्दर्शयंस्त्रायतां व-

स्त्रैलोक्यास्थानदानोद्यतदिवसपतेः प्राक्प्रतीहारपालः ॥ 57 ॥

वज्रिञ्जातं विकासीक्षणकमलवनं भासि नाभासि वह्ने! वर् नो भासि

तातं नत्वाश्वपार्श्वान्नय यम! महिषं राक्षसा वीक्षिताः स्थ ।

सप्तीन्सिञ्च प्रचेतः! पवन! भज जवं वित्तपावेदितस्त्वं

वन्दे शर्वेति जल्पन्प्रतिदिशमधिपान्पातु पूष्णोऽग्रणीर्वः ॥ 58 ॥

पाशानाशान्तपालादरुण वरुणतो मा ग्रहीः प्रग्रहार्थं

तृष्णां कृष्णस्य चक्रे जहिहि नहि रथो याति मे नैकचक्रः ।

योक्तुं युग्यं किमुच्चैःश्रवसमभिलषस्यष्टमं वृत्रशत्रो- वर् त्वाष्ट्रशत्रोः

स्त्यक्तान्यापेक्षविश्वोपकृतिरिव रविः शास्ति यं सोऽवताद्वः ॥ 59 ॥

नो मूर्च्छाच्छिन्नवाञ्छः श्रमविवशवपुर्नैव नाप्यास्यशोषी

पान्थः पथ्येतराणि क्षपयतु भवतां भास्वतोऽग्रेसरः सः ।

यः संश्रित्य त्रिलोकीमटति पटुतरैस्ताप्यमानो मयूखै-

रारादारामलेखामिव हरितमणिश्यामलामश्वपङ्क्तिम् ॥ 60 ॥ वर् हरिततृण

सीदन्तोऽन्तर्निमज्जज्जडखुरमुसलाः सैकते नाकनद्याः

स्कन्दन्तः कन्दरालीः कनकशिखरिणो मेखलासु स्खलन्तः ।

दूरं दूर्वास्थलोत्का मरकतदृषदि स्थास्नवो यन्न याताः

पूष्णोऽश्वाः पूरयंस्तैस्तदवतु जवनैर्हुङ्कृतेनाग्रगो वः ॥ 61 ॥ वर् प्रेरयन् हुङ्कृतैरग्रणीः

॥ इत्यरुणवर्णनम् ॥ वर् सूतवर्णनम्

॥ अथ रथवर्णनम् ॥

पीनोरःप्रेरिताभ्रैश्चरमखुरपुटाग्रस्थितैः प्रातरद्रा-

वादीर्घाङ्गैरुदस्तो हरिभिरपगतासङ्गनिःशब्दचक्रः ।

उत्तानानूरुमूर्धावनतिहठभवद्विप्रतीपप्रणामः

प्राह्णे श्रेयो विधत्तां सवितुरवतरन्व्योमवीथीं रथो वः ॥ 62 ॥ वर् प्रेयो

ध्वान्तौघध्वंसदीक्षाविधिपटु वहता प्राक्सहस्रं कराणा- वर् विधिगुरु द्राक्सहस्रं

मर्यम्णा यो गरिम्णः पदमतुलमुपानीयताध्यासनेन ।

स श्रान्तानां नितान्तं भरमिव मरुतामक्षमाणां विसोढुं

स्कन्धात्स्कन्धं व्रजन्वो वृजिनविजितये भास्वतः स्यन्दनोऽस्तु ॥ 63 ॥

योक्त्रीभूतान्युगस्य ग्रसितुमिव पुरो दन्दशूकान्दधानो

द्वेधाव्यस्ताम्बुवाहावलिविहितबृहत्पक्षविक्षेपशोभः ।

सावित्रः स्यन्दनोऽसौ निरतिशयरयप्रीणितानूरुरेनः-

क्षेपीयो वो गरुत्मानिव हरतु हरीच्छाविधेयप्रचारः ॥ 64 ॥

एकाहेनैव दीर्घां त्रिभुवनपदवीं लङ्घयन् यो लघिष्ठः वर् कृस्त्नां

पृष्ठे मेरोर्गरीयान् दलितमणिदृषत्त्विंषि पिंषञ्शिरांसि ।

सर्वस्यैवोपरिष्टादथ च पुनरधस्तादिवास्ताद्रिमूर्न्धि

ब्रध्नस्याव्यात्स एवं दुरधिगमपरिस्पन्दनः स्यन्दनो वः ॥ 65 ॥

धूर्ध्वस्ताग्र्यग्रहाणि ध्वजपटपवनान्दोलितेन्दूनि दूरं वर् दूरात्

राहौ ग्रासाभिलाषादनुसरति पुनर्दत्तचक्रव्यथानि ।

श्रान्ताश्वश्वासहेलाधुतविबुधधुनीनिर्झराम्भांसि भद्रं

देयासुर्वो दवीयो दिवि दिवसपतेः स्यन्दनप्रस्थितानि ॥ 66 ॥

अक्षे रक्षां निबध्य प्रतिसरवलयैर्योजयन्त्यो युगाग्रं

धूःस्तम्भे दग्धधूपाः प्रहितसुमनसो गोचरे कूबरस्य ।

चर्चाश्चक्रे चरन्त्यो मलयजपयसा सिद्धवध्वस्त्रिसन्ध्यं वर् चर्चां

वन्दन्ते यं द्युमार्गे स नुदतु दुरितान्यंशुमत्स्यन्दनो वः ॥ 67 ॥

उत्कीर्णस्वर्णरेणुद्रुतखुरदलिता पार्श्वयोः शश्वदश्वै- वर् रेणुर्द्रुत

रश्रान्तभ्रान्तचक्रक्रमनिखिलमिलन्नेमिनिम्ना भरेण ।

मेरोर्मूर्धन्यघं वो विघटयतु रवेरेकवीथी रथस्य

स्वोष्मोदक्ताम्बुरिक्तप्रकटितपुलिनोद्धूसरा स्वर्धुनीव ॥ 68 ॥ वर् स्वोष्मोदस्ताम्बु

नन्तुं नाकालयानामनिशमनुयतां पद्धतिः पङ्क्तिरेव वर् उपयतां

क्षोदो नक्षत्रराशेरदयरयमिलच्चक्रपिष्टस्य धूलिः ।

हेषह्लादो हरीणां सुरशिखरिदरीः पूरयन्नेमिनादो वर् नादो

यस्याव्यात्तीव्रभानोः स दिवि भुवि यथा व्यक्तचिह्नो रथो वः ॥ 69 ॥

निःस्पन्दानां विमानावलिविततदिवां देववृन्दारकाणां वर् वलितदिशा

वृन्दैरानन्दसान्द्रोद्यममपि वहतां विन्दतां वन्दितुं नो ।

मन्दाकिन्याममन्दः पुलिनभृति मृदुर्मन्दरे मन्दिराभे वर् मन्दराभे

मन्दारैर्मण्डितारं दधदरि दिनकृत्स्यन्दनः स्तान्मुदे वः ॥ 70 ॥

चक्री चक्रारपङ्क्तिं हरिरपि च हरीन् धूर्जटिर्धूर्ध्वजान्ता-

नक्षं नक्षत्रनाथोऽरुणमपि वरुणः कूबराग्रं कुबेरः ।

रंहः सङ्घः सुराणां जगदुपकृतये नित्ययुक्तस्य यस्य

स्तौति प्रीतिप्रसन्नोऽन्वहमहिमरुचेः सोऽवतात्स्यन्दनो वः ॥ 71 ॥ वर् रुच

नेत्राहीनेन मूले विहितपरिकरः सिद्धसाध्यैर्मरुद्भिः

पादोपान्ते स्तुतोऽलं बलिहरिरभसाकर्षणाबद्धवेगः ।

भ्राम्यन्व्योमाम्बुराशावशिशिरकिरणस्यन्दनः सन्ततं वो

दिश्याल्लक्ष्मीमपारामतुलितमहिमेवापरो मन्दराद्रिः ॥ 72 ॥ वर् अतुल्यां

॥ इति रथवर्णनम् ॥

॥ अथ मण्डलवर्णनम् ॥

यज्ज्यायो बीजमह्नामपहततिमिरं चक्षुषामञ्जनं य- वर् ज्यायो यद्बीजमह्नामपहृत

द्द्वारं यन्मुक्तिभाजां यदखिलभुवनज्योतिषामेकमोकः ।

यद्वृष्ट्यम्भोनिधानं धरणिरससुधापानपात्रं महद्य-

द्दिश्यादीशस्य भासां तदधीकलमलं मङ्गलं मण्डलं वः ॥ 73 ॥ वर् देवस्य

भानोः तदधिकममलं मण्डलं मङ्गलं

वेलावर्धिष्णु सिन्धोः पय इव खमिवार्धोद्गताग्य्रग्रहोडु

स्तोकोद्भिन्नस्वचिह्नप्रसवमिव मधोरास्यमस्यन्मनांसि । वर् महांसि

प्रातः पूष्णोऽशुभानि प्रशमयतु शिरःशेखरीभूतमद्रेः

पौरस्त्यस्योद्गभस्तिस्तिमिततमतमःखण्डनं मण्डलं वः ॥ 74 ॥

प्रत्युप्तस्तप्तहेमोज्ज्वलरुचिरचलः पद्मरागेण येन

ज्यायः किञ्जल्कपुञ्जो यदलिकुलशितेरम्बरेन्दीवरस्य ।

कालव्यालस्य चिह्नं महिततममहोमूर्न्धि रत्नं महद्य-

द्दीप्तांशोः प्रातरव्यात्तदविकलजगन्मण्डनं मण्डलं वः ॥ 75 ॥

कस्त्राता तारकाणां पतति तनुरवश्यायबिन्दुर्यथेन्दु-

र्विद्राणा दृक्स्मरारेरुरसि मुररिपोः कौस्तुभो नोद्गभस्तिः ।

वह्नेः सापह्नवेव द्युतिरुदयगते यत्र तन्मण्डलं वो

मार्तण्डीयं पुनीताद्दिवि भुवि च तमांसीव मृष्णन्महांसि ॥ 76 ॥

यत्प्राच्यां प्राक्चकास्ति प्रभवति च यतः प्राच्यसावुज्जिहाना-

दिद्धं मध्ये यदह्नो भवति ततरुचा येन चोत्पाद्यतेऽहः ।

यत्पर्यायेण लोकानवति च जगतां जीवितं यच्च तद्वो

विश्वानुग्राहि विश्वं सृजदपि च रवेर्मण्डलं मुक्तयेऽस्तु ॥ 77 ॥

शुष्यन्त्यूढानुकारा मकरवसतयो मारवीणां स्थलीनां

येनोत्तप्ताः स्फुटन्तस्तडिति तिलतुलां यान्त्यगेन्द्रा युगान्ते । वर् चटिति

तच्चण्डांशोरकाण्डत्रिभुवनदहनाशङ्कया धाम कृच्छात् वर् कृत्स्नं

संहृत्यालोकमात्रं प्रलघु विदधतः स्तान्मुदे मण्डलं वः ॥ 78 ॥ वर् आहृत्यालोकमात्रं प्रतनु

उद्यद्द्यूद्यानवाप्यां बहुलतमतमःपङ्कपूरं विदार्य वर् बहल

प्रोद्भिन्नं पत्रपार्श्वेष्वविरलमरुणच्छायया विस्फुरन्त्या ।

कल्याणानि क्रियाद्वः कमलमिव महन्मण्डलं चण्डभानो- वर् चण्डरश्मेः

रन्वीतं तृप्तिहेतोरसकृदलिकुलाकारिणा राहुणा यत् ॥ 79 ॥

चक्षुर्दक्षद्विषो यन्न तु दहति पुरः पूरयत्येव कामं वर् न दहति नितरां पुनः

नास्तं जुष्टं मरुद्भिर्यदिह नियमिनां यानपात्रं भवाब्धौ ।

यद्वीतश्रान्ति शश्वद्भ्रमदपि जगतां भ्रान्तिमभ्रान्ति हन्ति

ब्रध्नस्याख्याद्विरुद्धक्रियमथ च हिताधायि तन्मण्डलं वः ॥ 80 ॥

॥ इति मण्डलवर्णनम् ॥

॥ अथ सूर्यवर्णनम् ।

सिद्धैः सिद्धान्तमिश्रं श्रितविधि विबुधैश्चारणैश्चाटुगर्भं

गीत्या गन्धर्वमुख्यैर्मुहुरहिपतिभिर्यातुधानैर्यतात्म ।

सार्धं साध्यैर्मुनीन्द्रैर्मुदितमतमनो मोक्षिभिः पक्षपाता- वर् मोक्षुभिः

त्प्रातः प्रारभ्यमाणस्तुतिरवतु रविर्विश्ववन्द्योदयो वः ॥ 81 ॥

भासामासन्नभावादधिकतरपटोश्चक्रवालस्य तापा-

च्छेदादच्छिन्नगच्छत्तुरगखुरपुटन्यासनिःशङ्कटङ्कैः । वर् न्यस्त

निःसङ्गस्यन्दनाङ्गभ्रमणनिकषणात्पातु वस्त्रिप्रकारं वर् त्रिप्रकारैः

तप्तांशुस्तत्परीक्षापर इव परितः पर्यटन्हाटकाद्रिम् ॥ 82 ॥

नो शुष्कं नाकनद्या विकसितकनकाम्भोजया भ्राजितं तु वर् कनकाम्भोरुहा

प्लुष्टा नैवोपभोग्या भवति भृशतरं नन्दनोद्यानलक्ष्मीः ।

नो शृङ्गाणि द्रुतानि द्रुतममरगिरेः कालधौतानि धौता-

नीद्धं धाम द्युमार्गे म्रदयति दयया यत्र सोऽर्कोऽवताद्वः ॥ 83 ॥

ध्वान्तस्यैवान्तहेतुर्न भवति मलिनैकात्मनः पाप्मनोऽपि

प्राक्पादोपान्तभाजां जनयति न परं पङ्कजानां प्रबोधम् ।

कर्ता निःश्रेयसानामपि न तु खलु यः केवलं वासराणां

सोऽव्यादेकोद्यमेच्छाविहितबहुबृहद्विश्वकार्योऽर्यमा वः ॥ 84 ॥

लोटँल्लोष्टाविचेष्टः श्रितशयनतलो निःसहीभूतदेहः

सन्देही प्राणितव्ये सपदि दश दिशः प्रेक्षमाणोऽन्धकाराः ।

निःश्वासायासनिष्ठः परमपरवशो जायते जीवलोकः वर् चिरतरवशो

शोकेनेवान्यलोकानुदयकृति गते यत्र सोऽर्कोऽवताद्वः ॥ 85 ॥ वर् लोकाभ्युदय

क्रामँल्लोलोऽपि लोकाँस्तदुपकृतिकृतावाश्रितः स्थैर्यकोटिं

नॄणां दृष्टिं विजिह्मां विदधदपि करोत्यन्तरत्यन्तभद्राम् ।

यस्तापस्यापि हेतुर्भवति नियमिनामेकनिर्वाणदायी

भूयात्स प्रागवस्थाधिकतरपरिणामोदयोऽर्कः श्रिये वः ॥ 86 ॥

व्यापन्नर्तुर्न कालो व्यभिचरति फलं नौषधीर्वृष्टिरिष्टा

नैष्टैस्तृप्यन्ति देवा न हि वहति मरुन्निर्मलाभानि भानि ।

आशाः शान्ता न भिन्दन्त्यवधिमुदधयो बिभ्रति क्ष्माभृतः क्ष्मां

यस्मिंस्त्रैलोक्यमेवं न चलति तपति स्तात्स सूर्यः श्रिये वः ॥ 87 ॥

कैलासे कृत्तिवासा विहरति विरहत्रासदेहोढकान्तः

श्रान्तः शेते महाहावधिजलधि विना छद्मना पद्मनाभः ।

योगोद्योगैकतानो गमयति सकलं वासरं स्वं स्वयम्भू-

र्भूरित्रैलोक्याचिन्ताभृति भुवनविभौ यत्र भास्वान्स वोऽव्यात् ॥ 88 ॥

एतद्यन्मण्डलं खे तपति दिनकृतस्ता ऋचोऽर्चींषि यानि

द्योतन्ते तानि सामान्ययमपि पुरुषो मण्डलेऽणुर्यजूंषि ।

एवं यं वेद वेदत्रितयमयमयं वेदवेदी समग्रो

वर्गः स्वर्गापवर्गप्रकृतिरविकृतिः सोऽस्तु सूर्यः श्रिये वः ॥ 89 ॥

नाकौकःप्रत्यनीकक्षतिपटुमहसां वासवाग्रेसराणां

सर्वेषां साधु पातां जगदिदमदितेरात्मजत्वे समेऽपि ।

येनादित्याभिधानं निरतिशयगुणैरात्मनि न्यस्तमस्तु वर् गुणेनात्मनि

स्तुत्यस्त्रैलोक्यवन्द्यैस्त्रिदशमुनिगणैः सोंऽशुमान् श्रेयसे वः ॥ 90 ॥

भूमिं धाम्नोऽभिवृष्ट्या जगति जलमयीं पावनीं संस्मृताव- वर् धाम्नोऽथ

प्याग्नेयीं दाहशक्त्या मुहुरपि यजमानां यथाप्रार्थितार्थैः । वर् यजमानात्मिकां

लीनामाकाश एवामृतकरघटितां ध्वान्तपक्षस्य पर्व-

ण्वेवं सूर्योऽष्टभेदां भव इव भवतः पातु बिभ्रत्स्वमूर्तिम् ॥ 91 ॥

प्राक्कालोन्निद्रपद्माकरपरिमलनाविर्भवत्पादशोभो

भक्त्या त्यक्तोरुखेदोद्गति दिवि विनतासूनुना नीयमानः ।

सप्ताश्वाप्तापरान्तान्यधिकमधरयन्यो जगन्ति स्तुतोऽलं

देवैर्देवः स पायादपर इव मुरारातिरह्नां पतिर्वः ॥ 92 ॥

यः स्रष्टाऽपां पुरस्तादचलवरसमभ्युन्नतेर्हेतुरेको

लोकानां यस्त्रयाणां स्थित उपरि परं दुर्विलङ्घ्येन धाम्ना । वर् च त्रयाणां

सद्यः सिद्ध्यै प्रसन्नद्युतिशुभचतुराशामुखः स्ताद्विभक्तो वर् शुचि

द्वेधा वेधा इवाविष्कृतकमलरुचिः सोऽर्चिषामाकरो वः ॥ 93 ॥

साद्रिद्यूर्वीनदीशा दिशति दश दिशो दर्शयन्प्राग्दृशो यः वर् द्राक् दृशो

सादृश्यं दृश्यते नो सदशशतदृशि त्रैदशे यस्य देशे ।

दीप्तांशुर्वः स दिश्यादशिवयुगदशादर्शितद्वादशात्मा

शं शास्त्यश्वांश्च यस्याशयविदतिशयाद्दन्दशूकाशनाद्यः ॥ 94 ॥

तीर्थानि व्यर्थकानि हृदनदसरसीनिर्झराम्भोजिनीनां

नोदन्वन्तो नुदन्ति प्रतिभयमशुभश्वभ्रपातानुबन्धि ।

आपो नाकापगाया अपि कलुषमुषो मज्जतां नैव यत्र वर् स्वर्गापगायाः

त्रातुं यातेऽन्यलोकान् स दिशतु दिवसस्यैकहेतुर्हितं वः ॥ 95 ॥ वर् लोकं

एतत्पातालपङ्कप्लुतमिव तमसैवैकमुद्गाढमासी-

दप्रज्ञाताप्रतर्क्यं निरवगति तथालक्षणं सुप्तमन्तः ।

यादृक्सृष्टेः पुरस्तान्निशि निशि सकलं जायते तादृगेव

त्रैलोक्यं यद्वियोगादवतु रविरसौ सर्गतुल्योदयो वः ॥ 96 ॥

द्वीपे योऽस्ताचलोऽस्मिन्भवति खलु स एवापरत्रोदयाद्रि-

र्या यामिन्युज्ज्वलेन्दुद्युतिरिह दिवसोऽन्यत्र तीव्रातपः सा ।

यद्वश्यौ देशकालाविति नियमयतो नो तु यं देशकाला- वर् नु

वव्यात्स स्वप्रभुत्वाहितभुवनहितो हेतुरह्नामिनो वः ॥ 97 ॥

व्यग्रैरग्र्यग्रहेन्दुग्रसनगुरु भरैर्नो समग्रैरुदग्रैः वर् गुरुतरैः

प्रत्यग्रैरीषदुग्रैरुदयगिरिगतो गोगणैर्गौरयन् गाम् ।

उद्गाढार्चिर्विलीनामरनगरनगग्रावगर्भामिवाह्ना-

मग्रे श्रेयो विधत्ते ग्लपयतु गहनं स ग्रहग्रामणीर्वः ॥ 98 ॥

योनिः साम्नां विधाता मधुरिपुरजितो धूर्जटिः शङ्करोऽसौ

मृत्युः कालोऽलकायाः पतिरपि धनदः पावको जातवेदाः ।

इत्थं सञ्ज्ञा डवित्थादिवदमृतभुजां या यदृच्छाप्रवृत्ता-

स्तासामेकोऽभिधेयस्तदनुगुणगुणैर्यः स सूर्योऽवताद्वः ॥ 99 ॥ वर् गणैः

देवः किं बान्धवः स्यात्प्रियसुहृदथवाऽऽचार्य आहोस्विदर्यो वर् आर्यः

रक्षा चक्षुर्नु दीपो गुरुरुत जनको जीवितं बीजमोजः ।

एवं निर्णीयते यः क इव न जगतां सर्वथा सर्वदाऽसौ वर् सर्वदाः

सर्वाकारोपकारी दिशतु दशशताभीषुरभ्यर्थितं वः ॥ 100 ॥

श्लोका लोकस्य भूत्यै शतमिति रचिताः श्रीमयूरेण भक्त्या

युक्तश्चैतान्पठेद्यः सकृदपि पुरुषः सर्वपापैर्विमुक्तः ।

आरोग्यं सत्कवित्वं मतिमतुलबलं कान्तिमायुःप्रकर्षं

विद्यामैश्वर्यमर्थं सुतमपि लभते सोऽत्र सूर्यप्रसादात् ॥ 101 ॥

इति श्रीमयूरकविप्रणीतं सूर्यशतकं समाप्तम् ।