Shri Surya Shatakam — Kannada Script

॥ ಸೂರ್ಯಶತಕಮ್ ॥

ಮಹಾಕವಿಶ್ರೀಮಯೂರಪ್ರಣೀತಮ್

॥ ಶ್ರೀ ಗಣೇಶಾಯ ನಮಃ ॥

ಜಮ್ಭಾರಾತೀಭಕುಮ್ಭೋದ್ಭವಮಿವ ದಧತಃ ಸಾನ್ದ್ರಸಿನ್ದೂರರೇಣುಂ

ರಕ್ತಾಃ ಸಿಕ್ತಾ ಇವೌಘೈರುದಯಗಿರಿತಟೀಧಾತುಧಾರಾದ್ರವಸ್ಯ । ವರ್ ಸಕ್ತೈಃ

ಆಯಾನ್ತ್ಯಾ ತುಲ್ಯಕಾಲಂ ಕಮಲವನರುಚೇವಾರುಣಾ ವೋ ವಿಭೂತ್ಯೈ

ಭೂಯಾಸುರ್ಭಾಸಯನ್ತೋ ಭುವನಮಭಿನವಾ ಭಾನವೋ ಭಾನವೀಯಾಃ ॥ 1 ॥

ಭಕ್ತಿಪ್ರಹ್ವಾಯ ದಾತುಂ ಮುಕುಲಪುಟಕುಟೀಕೋಟರಕ್ರೋಡಲೀನಾಂ

ಲಕ್ಷ್ಮೀಮಾಕ್ರಷ್ಟುಕಾಮಾ ಇವ ಕಮಲವನೋದ್ಧಾಟನಂ ಕುರ್ವತೇ ಯೇ ।

ಕಾಲಾಕಾರಾನ್ಧಕಾರಾನನಪತಿತಜಗತ್ಸಾಧ್ವಸಧ್ವಂಸಕಲ್ಯಾಃ

ಕಲ್ಯಾಣಂ ವಃ ಕ್ರಿಯಾಸುಃ ಕಿಸಲಯರುಚಯಸ್ತೇ ಕರಾ ಭಾಸ್ಕರಸ್ಯ ॥ 2 ॥

ಗರ್ಭೇಷ್ವಮ್ಭೋರುಹಾಣಾಂ ಶಿಖರಿಷು ಚ ಶಿತಾಗ್ರೇಷು ತುಲ್ಯಂ ಪತನ್ತಃ

ಪ್ರಾರಮ್ಭೇ ವಾಸರಸ್ಯ ವ್ಯುಪರತಿಸಮಯೇ ಚೈಕರೂಪಾಸ್ತಥೈವ ।

ನಿಷ್ಪರ್ಯಾಯಂ ಪ್ರವೃತ್ತಾಸ್ತ್ರಿಭುವನಭವನಪ್ರಾಙ್ಗಣೇ ಪಾನ್ತು ಯುಷ್ಮಾ-

ನೂಷ್ಮಾಣಂ ಸನ್ತತಾಧ್ವಶ್ರಮಜಮಿವ ಭೃಶಂ ಬಿಭ್ರತೋ ಬ್ರಧ್ನಪಾದಾಃ ॥ 3 ॥

ಪ್ರಭ್ರಶ್ಯತ್ಯುತ್ತರೀಯತ್ವಿಷಿ ತಮಸಿ ಸಮುದ್ದೀಕ್ಷ್ಯ ವೀತಾವೃತೀನ್ಪ್ರಾ-

ಗ್ಜನ್ತೂಂಸ್ತನ್ತೂನ್ಯಥಾ ಯಾನತನು ವಿತನುತೇ ತಿಗ್ಮರೋಚಿರ್ಮರೀಚೀನ್ ।

ತೇ ಸಾನ್ದ್ರೀಭೂಯ ಸದ್ಯಃ ಕ್ರಮವಿಶದದಶಾಶಾದಶಾಲೀವಿಶಾಲಂ

ಶಶ್ವತ್ಸಮ್ಪಾದಯನ್ತೋಽಮ್ಬರಮಮಲಮಲಂ ಮಙ್ಗಲಂ ವೋ ದಿಶನ್ತು ॥ 4 ॥

ನ್ಯಕ್ಕುರ್ವನ್ನೋಷಧೀಶೇ ಮುಷಿತರುಚಿ ಶುಚೇವೌಷಧೀಃ ಪ್ರೋಷಿತಾಭಾ

ಭಾಸ್ವದ್ಗ್ರಾವೋದ್ಗತೇನ ಪ್ರಥಮಮಿವ ಕೃತಾಭ್ಯುದ್ಗತಿಃ ಪಾವಕೇನ ।

ಪಕ್ಷಚ್ಛೇದವ್ರಣಾಸೃಕ್ಸ್ರುತ ಇವ ದೃಷದೋ ದರ್ಶಯನ್ಪ್ರಾತರದ್ರೇ-

ರಾತಾಮ್ರಸ್ತೀವ್ರಭಾನೋರನಭಿಮತನುದೇ ಸ್ತಾದ್ಗಭಸ್ತ್ಯುದ್ಗಮೋ ವಃ ॥ 5 ॥

ಶೀರ್ಣಘ್ರಾಣಾಙ್ಘ್ರಿಪಾಣೀನ್ವ್ರಣಿಭಿರಪಘನೈರ್ಘರ್ಘರಾವ್ಯಕ್ತಘೋಷಾನ್

ದೀರ್ಘಾಘ್ರಾತಾನಘೌಘೈ ಪುನರಪಿ ಘಟಯತ್ಯೇಕ ಉಲ್ಲಾಘಯನ್ ಯಃ ।

ಘರ್ಮಾಂಶೋಸ್ತಸ್ಯ ವೋಽನ್ತರ್ದ್ವಿಗುಣಘನಘೃಣಾನಿಘ್ನನಿರ್ವಿಘ್ನವೃತ್ತೇ-

ರ್ದತ್ತಾರ್ಘಾಃ ಸಿದ್ಧಸಙ್ಘೈರ್ವಿದಧತು ಘೃಣಯಃ ಶೀಘ್ರಮಂಹೋವಿಧಾತಮ್ ॥ 6 ॥

ಬಿಭ್ರಾಣಾ ವಾಮನತ್ವಂ ಪ್ರಥಮಮಥ ತಥೈವಾಂಶವಃ ಪ್ರಾಂಶವೋ ವಃ

ಕ್ರಾನ್ತಾಕಾಶಾನ್ತರಾಲಾಸ್ತದನು ದಶದಿಶಃ ಪೂರಯನ್ತಸ್ತತೋಽಪಿ ।

ಧ್ವಾನ್ತಾದಾಚ್ಛಿದ್ಯ ದೇವದ್ವಿಷ ಇವ ಬಲಿತೋ ವಿಶ್ವಮಾಶ್ವಶ್ನುವಾನಾಃ ವರ್ ದೇವದ್ರುಹ

ಕೃಚ್ಛ್ರಾಣ್ಯುಚ್ಛ್ರಾಯಹೇಲೋಪಹಸಿತಹರಯೋ ಹಾರಿದಶ್ವಾ ಹರನ್ತು ॥ 7 ॥

ಉದ್ಗಾಢೇನಾರುಣಿಮ್ನಾ ವಿದಧತಿ ಬಹುಲಂ ಯೇಽರುಣಸ್ಯಾರುಣತ್ವಂ

ಮೂರ್ಧೋದ್ಧೂತೌ ಖಲೀನಕ್ಷತರುಧಿರರುಚೋ ಯೇ ರಥಾಶ್ವಾನನೇಷು ।

ಶೈಲಾನಾಂ ಶೇಖರತ್ವಂ ಶ್ರಿತಶಿಖರಿಶಿಖಾಸ್ತನ್ವತೇ ಯೇ ದಿಶನ್ತು ವರ್ ಶಿಖರಶಿಖಾಃ

ಪ್ರೇಙ್ಖನ್ತಃ ಖೇ ಖರಾಂಶೋಃ ಖಚಿತದಿನಮುಖಾಸ್ತೇ ಮಯೂಖಾಃ ಸುಖಂ ವಃ ॥ 8 ॥

ದತ್ತಾನನ್ದಾಃ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಸಮುಚಿತಸಮಯಾಕೃಷ್ಟಸೃಷ್ಟೈಃ ಪಯೋಭಿಃ ವರ್ ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಸೃಷ್ಟೈಃ

ಪೂರ್ವಾಹ್ಣೇ ವಿಪ್ರಕೀರ್ಣಾ ದಿಶಿ ದಿಶಿ ವಿರಮತ್ಯಹ್ನಿ ಸಂಹಾರಭಾಜಃ ।

ದೀಪ್ತಾಂಶೋರ್ದೀರ್ಘದುಃಖಪ್ರಭವಭವಭಯೋದನ್ವದುತ್ತಾರನಾವೋ

ಗಾವೋ ವಃ ಪಾವನಾನಾಂ ಪರಮಪರಿಮಿತಾಂ ಪ್ರೀತಿಮುತ್ಪಾದಯನ್ತು ॥ 9 ॥

ಬನ್ಧಧ್ವಂಸೈಕಹೇತುಂ ಶಿರಸಿ ನತಿರಸಾಬದ್ಧಸನ್ಧ್ಯಾಞ್ಜಲೀನಾಂ

ಲೋಕಾನಾಂ ಯೇ ಪ್ರಬೋಧಂ ವಿದಧತಿ ವಿಪುಲಾಮ್ಭೋಜಖಣ್ಡಾಶಯೇವ ।

ಯುಷ್ಮಾಕಂ ತೇ ಸ್ವಚಿತ್ತಪ್ರಥಿತಪೃಥುತರಪ್ರಾರ್ಥನಾಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಾಃ ವರ್ ಪ್ರಥಿಮ

ಕಲ್ಪನ್ತಾಂ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪಂ ದಿನಕರಕಿರಣಾಃ ಕೇತವಃ ಕಲ್ಮಷಸ್ಯ ॥ 10 ॥

ಧಾರಾ ರಾಯೋ ಧನಾಯಾಪದಿ ಸಪದಿ ಕರಾಲಮ್ಬಭೂತಾಃ ಪ್ರಪಾತೇ

ತತ್ತ್ವಾಲೋಕೈಕದೀಪಾಸ್ತ್ರಿದಶಪತಿಪುರಪ್ರಸ್ಥಿತೌ ವೀಥ್ಯ ಏವ ।

ನಿರ್ವಾಣೋದ್ಯೋಗಿಯೋಗಿಪ್ರಗಮನಿಜತನುದ್ವಾರಿ ವೇತ್ರಾಯಮಾಣಾ-

ಸ್ತ್ರಾಯನ್ತಾಂ ತೀವ್ರಭಾನೋರ್ದಿವಸಮುಖಸುಖಾ ರಶ್ಮಯಃ ಕಲ್ಮಷಾದ್ವಃ ॥ 11 ॥

ವರ್ ತೀವ್ರಭಾಸಃ ವರ್ ಕಶ್ಮಲಾದ್ವಃ

ಪ್ರಾಚಿ ಪ್ರಾಗಾಚರನ್ತ್ಯೋಽನತಿಚಿರಮಚಲೇ ಚಾರುಚೂಡಾಮಣಿತ್ವಂ

ಮುಞ್ಚನ್ತ್ಯೋ ರೋಚನಾಮ್ಭಃ ಪ್ರಚುರಮಿವ ದಿಶಾಮುಚ್ಚಕೈಶ್ಚರ್ಚನಾಯ ।

ಚಾಟೂತ್ಕೈಶ್ಚಕ್ರನಾಮ್ನಾಂ ಚತುರಮವಿಚಲೈರ್ಲೋಚನೈರರ್ಚ್ಯಮಾನಾ- ವರ್ ಸುಚಿರಂ

ಶ್ಚೇಷ್ಟನ್ತಾಂ ಚಿನ್ತಿತಾನಾಮುಚಿತಮಚರಮಾಶ್ಚಣ್ಡರೋಚೀರುಚೋ ವಃ ॥ 12 ॥

ಏಕಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ದೃಶೌ ದ್ವೇ ತ್ರಿಜಗತಿ ಗದಿತಾನ್ಯಬ್ಜಜಾಸ್ಯೈಶ್ಚತುರ್ಭಿ-

ರ್ಭೂತಾನಾಂ ಪಞ್ಚಮಂ ಯಾನ್ಯಲಮೃತುಷು ತಥಾ ಷಟ್ಸು ನಾನಾವಿಧಾನಿ ।

ಯುಷ್ಮಾಕಂ ತಾನಿ ಸಪ್ತತ್ರಿದಶಮುನಿನುತಾನ್ಯಷ್ಟದಿಗ್ಭಾಞ್ಜಿ ಭಾನೋ-

ರ್ಯಾನ್ತಿ ಪ್ರಾಹ್ಣೇ ನವತ್ವಂ ದಶ ದಧತು ಶಿವಂ ದೀಧಿತೀನಾಂ ಶತಾನಿ ॥ 13 ॥ ವರ್ ದದತು

ಆವೃತ್ತಿಭ್ರಾನ್ತವಿಶ್ವಾಃ ಶ್ರಮಮಿವ ದಧತಃ ಶೋಷಿಣಃ ಸ್ವೋಷ್ಮಣೇವ

ಗ್ರೀಷ್ಮೇ ದಾವಾಗ್ನಿತಪ್ತಾ ಇವ ರಸಮಸಕೃದ್ಯೇ ಧರಿತ್ರ್ಯಾ ಧಯನ್ತಿ ।

ತೇ ಪ್ರಾವೃಷ್ಯಾತ್ತಪಾನಾತಿಶಯರುಜ ಇವೋದ್ವಾನ್ತತೋಯಾ ಹಿಮರ್ತೌ

ಮಾರ್ತಣ್ಡಸ್ಯಾಪ್ರಚಣ್ಡಾಶ್ಚಿರಮಶುಭಭಿದೇಽಭೀಷವೋ ವೋ ಭವನ್ತು ॥ 14 ॥

ತನ್ವಾನಾ ದಿಗ್ವಧೂನಾಂ ಸಮಧಿಕಮಧುರಾಲೋಕರಮ್ಯಾಮವಸ್ಥಾ-

ಮಾರುಢಪ್ರೌಢಿಲೇಶೋತ್ಕಲಿತಕಪಿಲಿಮಾಲಙ್ಕೃತಿಃ ಕೇವಲೈವ ।

ಉಜ್ಜೃಮ್ಭಾಮ್ಭೋಜನೇತ್ರದ್ಯುತಿನಿ ದಿನಮುಖೇ ಕಿಞ್ಚಿದುದ್ಭಿದ್ಯಮಾನಾ

ಶ್ಮಶ್ರುಶ್ರೇಣೀವ ಭಾಸಾಂ ದಿಶತು ದಶಶತೀ ಶರ್ಮ ಘರ್ಮತ್ವಿಷೋ ವಃ ॥ 15 ॥

ಮೌಲೀನ್ದೋರ್ಮೈಷ ಮೋಷೀದ್ದ್ಯುತಿಮಿತಿ ವೃಷಭಾಙ್ಕೇನ ಯಃ ಶಙ್ಕಿನೇವ

ಪ್ರತ್ಯಗ್ರೋದ್ಘಾಟಿತಾಮ್ಭೋರುಹಕುಹರಗುಹಾಸುಸ್ಥಿತೇನೇವ ಧಾತ್ರಾ ।

ಕೃಷ್ಣೇನ ಧ್ವಾನ್ತಕೃಷ್ಣಸ್ವತನುಪರಿಭವತ್ರಸ್ನುನೇವ ಸ್ತುತೋಽಲಂ

ತ್ರಾಣಾಯ ಸ್ತಾತ್ತನೀಯಾನಪಿ ತಿಮಿರರಿಪೋಃ ಸ ತ್ವಿಷಾಮುದ್ಗಮೋ ವಃ ॥ 16 ॥

ವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ವ್ಯೋಮ ದೀರ್ಘಾಃ ಸಪದಿ ದಶ ದಿಶೋ ವ್ಯಸ್ತವೇಲಾಮ್ಭಸೋಽಬ್ಧೀನ್

ಕುರ್ವದ್ಭಿರ್ದೃಶ್ಯನಾನಾನಗನಗರನಗಾಭೋಗಪೃಥ್ವೀಂ ಚ ಪೃಥ್ವೀಮ್ ।

ಪದ್ಮಿನ್ಯುಚ್ಛ್ವಾಸ್ಯತೇ ಯೈರುಷಸಿ ಜಗದಪಿ ಧ್ವಂಸಯಿತ್ವಾ ತಮಿಸ್ರಾ-

ಮುಸ್ರಾ ವಿಸ್ರಂಸಯನ್ತು ದ್ರುತಮನಭಿಮತಂ ತೇ ಸಹಸ್ರತ್ವಿಷೋ ವಃ ॥ 17 ॥ ವರ್ ವಿಸ್ರಾವಯನ್ತು

ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತ್ವಶೂನ್ಯೋ ನಿಜರುಚಿರನಿಶಾನಶ್ವರಃ ಕರ್ತುಮೀಶೋ

ವಿಶ್ವಂ ವೇಶ್ಮೇವ ದೀಪಃ ಪ್ರತಿಹತತಿಮಿರಂ ಯಃ ಪ್ರದೇಶಸ್ಥಿತೋಽಪಿ ।

ದಿಕ್ಕಾಲಾಪೇಕ್ಷಯಾಸೌ ತ್ರಿಭುವನಮಟತಸ್ತಿಗ್ಮಭಾನೋರ್ನವಾಖ್ಯಾಂ

ಯಾತಃ ಶಾತಕ್ರತವ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ದಿಶತು ಶಿವಂ ಸೋಽರ್ಚಿಷಾಮುದ್ಗಮೋ ವಃ ॥ 18 ॥

ಮಾಗಾನ್ಮ್ಲಾನಿಂ ಮೃಣಾಲೀ ಮೃದುರಿತಿ ದಯಯೇವಾಪ್ರವಿಷ್ಟೋಽಹಿಲೋಕಂ

ಲೋಕಾಲೋಕಸ್ಯ ಪಾರ್ಶ್ವಂ ಪ್ರತಪತಿ ನ ಪರಂ ಯಸ್ತದಾಖ್ಯಾರ್ಥಮೇವ ।

ಊರ್ಧ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಖಣ್ಡಸ್ಫುಟನಭಯಪರಿತ್ಯಕ್ತದೈರ್ಘ್ಯೋ ದ್ಯುಸೀಮ್ನಿ

ಸ್ವೇಛಾವಶ್ಯಾವಕಾಶಾವಧಿರವತು ಸ ವಸ್ತಾಪನೋ ರೋಚಿರೋಘಃ ॥ 19 ॥

ಅಶ್ಯಾಮಃ ಕಾಲ ಏಕೋ ನ ಭವತಿ ಭುವನಾನ್ತೋಽಪಿ ವೀತೇಽನ್ಧಕಾರೇ ವರ್ ವೀತಾನ್ಧಕಾರಃ

ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಾಲೇಯಪಾದೋ ನ ವಿಲಯಮಚಲಶ್ಚನ್ದ್ರಮಾ ಅಪ್ಯುಪೈತಿ ।

ಬನ್ಧಃ ಸಿದ್ಧಾಞ್ಜಲೀನಾಂ ನ ಹಿ ಕುಮುದವನಸ್ಯಾಪಿ ಯತ್ರೋಜ್ಜಿಹಾನೇ

ತತ್ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯಂ ದಿಶತು ದಿನಪತೇರ್ಧಾಮ ಕಾಮಾಧಿಕಂ ವಃ ॥ 20 ॥

ಯತ್ಕಾನ್ತಿಂ ಪಙ್ಕಜಾನಾಂ ನ ಹರತಿ ಕುರುತೇ ಪ್ರತ್ಯುತಾಧಿಕ್ಯರಮ್ಯಾಂ ವರ್ ಪ್ರತ್ಯುತಾತೀವ ರಮ್ಯಾಂ

ನೋ ಧತ್ತೇ ತಾರಕಾಭಾಂ ತಿರಯತಿ ನಿತರಾಮಾಶು ಯನ್ನಿತ್ಯಮೇವ । ವರ್ ನಾಧತ್ತೇ

ಕರ್ತುಂ ನಾಲಂ ನಿಮೇಷಂ ದಿವಸಮಪಿ ಪರಂ ಯತ್ತದೇಕಂ ತ್ರಿಲೋಕ್ಯಾ-

ಶ್ಚಕ್ಷುಃ ಸಾಮಾನ್ಯಚಕ್ಷುರ್ವಿಸದೃಶಮಘಭಿದ್ಭಾಸ್ವತಸ್ತಾನ್ಮಹೋ ವಃ ॥ 21 ॥

ಕ್ಷ್ಮಾಂ ಕ್ಷೇಪೀಯಃ ಕ್ಷಪಾಮ್ಭಃಶಿಶಿರತರಜಲಸ್ಪರ್ಶತರ್ಷಾದೃತೇವ

ದ್ರಾಗಾಶಾ ನೇತುಮಾಶಾದ್ವಿರದಕರಸರಃಪುಷ್ಕರಾಣೀವ ಬೋಧಮ್ ।

ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರೋಲ್ಲಙ್ಘ್ಯ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪದಮಪಿ ಘೃಣಯೇವಾತಿವೇಗಾದ್ದವೀಯ-

ಸ್ಯುದ್ದಾಮ ದ್ಯೋತಮಾನಾ ದಹತು ದಿನಪತೇರ್ದುರ್ನಿಮಿತ್ತಂ ದ್ಯುತಿರ್ವಃ ॥ 22 ॥

ನೋ ಕಲ್ಪಾಪಾಯವಾಯೋರದಯರಯದಲತ್ಕ್ಷ್ಮಾಧರಸ್ಯಾಪಿ ಗಮ್ಯಾ ವರ್ ಶಮ್ಯಾ

ಗಾಢೋದ್ಗೀರ್ಣೋಜ್ಜ್ವಲಶ್ರೀರಹನಿ ನ ರಹಿತಾ ನೋ ತಮಃಕಜ್ಜಲೇನ ।

ಪ್ರಾಪ್ತೋತ್ಪತ್ತಿಃ ಪತಙ್ಗಾನ್ನ ಪುನರುಪಗತಾ ಮೋಷಮುಷ್ಣತ್ವಿಷೋ ವೋ

ವರ್ತಿಃ ಸೈವಾನ್ಯರೂಪಾ ಸುಖಯತು ನಿಖಿಲದ್ವೀಪದೀಪಸ್ಯ ದೀಪ್ತಿಃ ॥ 23 ॥

ನಿಃಶೇಷಾಶಾವಪೂರಪ್ರವಣಗುರುಗುಣಶ್ಲಾಘನೀಯಸ್ವರೂಪಾ

ಪರ್ಯಾಪ್ತಂ ನೋದಯಾದೌ ದಿನಗಮಸಮಯೋಪಪ್ಲವೇಽಪ್ಯುನ್ನತೈವ ।

ಅತ್ಯನ್ತಂ ಯಾನಭಿಜ್ಞಾ ಕ್ಷಣಮಪಿ ತಮಸಾ ಸಾಕಮೇಕತ್ರ ವಸ್ತುಂ

ಬ್ರಧ್ನಸ್ಯೇದ್ಧಾ ರುಚಿರ್ವೋ ರುಚಿರಿವ ರುಚಿತಸ್ಯಾಪ್ತಯೇ ವಸ್ತುನೋಸ್ತು ॥ 24 ॥ ವರ್ ಚಿರುರಸ್ಯ, ರುಚಿರಸ್ಯ

ವಿಭ್ರಾಣಃ ಶಕ್ತಿಮಾಶು ಪ್ರಶಮಿತಬಲವತ್ತಾರಕೌರ್ಜಿತ್ಯಗುರ್ವೀಂ

ಕುರ್ವಾಣೋ ಲೀಲಯಾಧಃ ಶಿಖಿನಮಪಿ ಲಸಚ್ಚನ್ದ್ರಕಾನ್ತಾವಭಾಸಮ್ ।

ಆದಧ್ಯಾದನ್ಧಕಾರೇ ರತಿಮತಿಶಯಿನೀಮಾವಹನ್ವೀಕ್ಷಣಾನಾಂ ವರ್ ಆದೇಯಾದೀಕ್ಷಣಾನಾಂ

ಬಾಲೋ ಲಕ್ಷ್ಮೀಮಪಾರಾಮಪರ ಇವ ಗುಹೋಽಹರ್ಪತೇರಾತಪೋ ವಃ ॥ 25 ॥

ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾಂಶಾಕರ್ಷಪಾಣ್ಡುದ್ಯುತಿ ತಿಮಿರಮಷೀಶೇಷಕಲ್ಮಾಷಮೀಷ-

ಜ್ಜೃಮ್ಭೋದ್ಭೂತೇನ ಪಿಙ್ಗಂ ಸರಸಿಜರಜಸಾ ಸನ್ಧ್ಯಯಾ ಶೋಣಶೋಚಿಃ ।

ಪ್ರಾತಃಪ್ರಾರಮ್ಭಕಾಲೇ ಸಕಲಮಪಿ ಜಗಚ್ಚಿತ್ರಮುನ್ಮೀಲಯನ್ತೀ

ಕಾನ್ತಿಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣತ್ವಿಷೋಽಕ್ಷ್ಣಾಂ ಮುದಮುಪನಯತಾತ್ತೂಲಿಕೇವಾತುಲಾಂ ವಃ ॥ 26 ॥

ಆಯಾನ್ತೀ ಕಿಂ ಸುಮೇರೋಃ ಸರಣಿರರುಣಿತಾ ಪಾದ್ಮರಾಗೈಃ ಪರಾಗೈ-

ರಾಹೋಸ್ವಿತ್ಸ್ವಸ್ಯ ಮಾಹಾರಜನವಿರಚಿತಾ ವೈಜಯನ್ತೀ ರಥಸ್ಯ ।

ಮಾಞ್ಜಿಷ್ಠೀ ಪ್ರಷ್ಠವಾಹಾವಲಿವಿಧುತಶಿರಶ್ಚಾಮರಾಲೀ ನು ಲೋಕೈ- ವರ್ ಚಾಮರಾಲೀವ

ರಾಶಙ್ಕ್ಯಾಲೋಕಿತೈವಂ ಸವಿತುರಘನುದೇ ಸ್ತಾತ್ಪ್ರಭಾತಪ್ರಭಾ ವಃ ॥ 27 ॥

ಧ್ವಾನ್ತಧ್ವಂಸಂ ವಿಧತ್ತೇ ನ ತಪತಿ ರುಚಿಮನ್ನಾತಿರೂಪಂ ವ್ಯನಕ್ತಿ

ನ್ಯಕ್ತ್ವಂ ನೀತ್ವಾಪಿ ನಕ್ತಂ ನ ವಿತರತಿತರಾಂ ತಾವದಹ್ನಸ್ತ್ವಿಷಂ ಯಃ । ವರ್ ನ್ಯಕ್ತಾಮಹ್ನಿ

ಸ ಪ್ರಾತರ್ಮಾ ವಿರಂಸೀದಸಕಲಪಟಿಮಾ ಪೂರಯನ್ಯುಷ್ಮದಾಶಾ-

ಮಾಶಾಕಾಶಾವಕಾಶಾವತರಣತರುಣಪ್ರಕ್ರಮೋಽರ್ಕಪ್ರಕಾಶಃ ॥ 28 ॥

ತೀವ್ರಂ ನಿರ್ವಾಣಹೇತುರ್ಯದಪಿ ಚ ವಿಪುಲಂ ಯತ್ಪ್ರಕರ್ಷೇಣ ಚಾಣು

ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ಯತ್ಪರೋಕ್ಷಂ ಯದಿಹ ಯದಪರಂ ನಶ್ವರಂ ಶಾಶ್ವತಂ ಚ ।

ಯತ್ಸರ್ವಸ್ಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧಂ ಜಗತಿ ಕತಿಪಯೇ ಯೋಗಿನೋ ಯದ್ವಿದನ್ತಿ

ಜ್ಯೋತಿಸ್ತದ್ದ್ವಿಪ್ರಕಾರಂ ಸವಿತುರವತು ವೋ ಬಾಹ್ಯಮಾಭ್ಯನ್ತರಂ ಚ ॥ 29 ॥

ರತ್ನಾನಾಂ ಮಣ್ಡನಾಯ ಪ್ರಭವತಿ ನಿಯತೋದ್ದೇಶಲಬ್ಧಾವಕಾಶಂ

ವಹ್ನೇರ್ದಾರ್ವಾದಿ ದಗ್ಧುಂ ನಿಜಜಡಿಮತಯಾ ಕರ್ತುಮಾನನ್ದಮಿನ್ದೋಃ ।

ಯಚ್ಚ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಭೂಷಾವಿಧಿರಘದಹನಂ ಹ್ಲಾದಿ ವೃಷ್ಟ್ಯಾಶು ತದ್ವೋ ವರ್ ಯತ್ತು

ಬಾಹುಲ್ಯೋತ್ಪಾದ್ಯಕಾರ್ಯಾಧಿಕತರಮವತಾದೇಕಮೇವಾರ್ಕತೇಜಃ ॥ 30 ॥

ಮೀಲಚ್ಚಕ್ಷುರ್ವಿಜಿಹ್ಮಶ್ರುತಿ ಜಡರಸನಂ ನಿಘ್ನಿತಘ್ರಾಣವೃತ್ತಿ

ಸ್ವವ್ಯಾಪಾರಾಕ್ಷಮತ್ವಕ್ಪರಿಮುಷಿತಮನಃ ಶ್ವಾಸಮಾತ್ರಾವಶೇಷಮ್ ।

ವಿಸ್ರಸ್ತಾಙ್ಗಂ ಪತಿತ್ವಾ ಸ್ವಪದಪಹರತಾದಶ್ರಿಯಂ ವೋಽರ್ಕಜನ್ಮಾ ವರ್ ಅಪ್ರಿಯಂ

ಕಾಲವ್ಯಾಲಾವಲೀಢಂ ಜಗದಗದ ಇವೋತ್ಥಾಪಯನ್ಪ್ರಾಕ್ಪ್ರತಾಪಃ ॥ 31 ॥

ನಿಃಶೇಷಂ ನೈಶಮಮ್ಭಃ ಪ್ರಸಭಮಪನುದನ್ನಶ್ರುಲೇಶಾನುಕಾರಿ

ಸ್ತೋಕಸ್ತೋಕಾಪನೀತಾರುಣರುಚಿರಚಿರಾದಸ್ತದೋಷಾನುಷಙ್ಗಃ ।

ದಾತಾ ದೃಷ್ಟಿಂ ಪ್ರಸನ್ನಾಂ ತ್ರಿಭುವನನಯನಸ್ಯಾಶು ಯುಷ್ಮದ್ವಿರುದ್ಧಂ

ವಧ್ಯಾದ್ಬ್ರಧ್ನಸ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಞ್ಜನವಿಧಿರಪರಃ ಪ್ರಾಕ್ತನೋಽರ್ಚಿಃಪ್ರಚಾರಃ ॥ 32 ॥

ಭೂತ್ವಾ ಜಮ್ಭಸ್ಯ ಭೇತ್ತುಃ ಕಕುಭಿ ಪರಿಭವಾರಮ್ಭಭೂಃ ಶುಭ್ರಭಾನೋ- ವರ್ ಸ್ಥಿತ್ವಾ

ರ್ಬಿಭ್ರಾಣಾ ಬಭ್ರುಭಾವಂ ಪ್ರಸಭಮಭಿನವಾಮ್ಭೋಜಜೃಮ್ಭಾಪ್ರಗಲ್ಭಾ ।

ಭೂಷಾ ಭೂಯಿಷ್ಠಶೋಭಾ ತ್ರಿಭುವನಭವನಸ್ಯಾಸ್ಯ ವೈಭಾಕರೀ ಪ್ರಾಗ್-

ವಿಭ್ರಾನ್ತಾ ಭ್ರಾಜಮಾನಾ ವಿಭವತು ವಿಭವೋದ್ಭೂತಯೇ ಸಾ ವಿಭಾ ವಃ ॥ 33 ॥ ವರ್ ನಿರ್ಭಾನ್ತಿ, ವಿಭ್ರಾನ್ತಿ

ಸಂಸಕ್ತಂ ಸಿಕ್ತಮೂಲಾದಭಿನವಭುವನೋದ್ಯಾನಕೌತೂಹಲಿನ್ಯಾ

ಯಾಮಿನ್ಯಾ ಕನ್ಯಯೇವಾಮೃತಕರಕಲಶಾವರ್ಜಿತೇನಾಮೃತೇನ ।

ಅರ್ಕಾಲೋಕಃ ಕ್ರಿಯಾದ್ವೋ ಮುದಮುದಯಶಿರಶ್ಚಕ್ರವಾಲಾಲವಾಲಾ-

ದುದ್ಯನ್ಬಾಲಪ್ರವಾಲಪ್ರತಿಮರುಚಿರಹಃಪಾದಪಪ್ರಾಕ್ಪ್ರರೋಹಃ ॥ 34 ॥

ಭಿನ್ನಂ ಭಾಸಾರುಣಸ್ಯ ಕ್ವಚಿದಭಿನವಯಾ ವಿದ್ರುಮಾಣಾಂ ತ್ವಿಷೇವ

ತ್ವಙ್ನ್ನಕ್ಷತ್ರರತ್ನದ್ಯುತಿನಿಕರಕರಾಲಾನ್ತರಾಲಂ ಕ್ವಚಿಚ್ಚ ।

ನಾನ್ತರ್ನಿಃಶೇಷಕೃಷ್ಣಶ್ರಿಯಮುದಧಿಮಿವ ಧ್ವಾನ್ತರಾಶಿಂ ಪಿಬನ್ಸ್ತಾ-

ದೌರ್ವಃ ಪೂರ್ವೋಽಪ್ಯಪೂರ್ವೋಽಗ್ನಿರಿವ ಭವದಘಪ್ಲುಷ್ಟಯೇಽರ್ಕಾವಭಾಸಃ ॥ 35 ॥

ಗನ್ಧರ್ವೈರ್ಗದ್ಯಪದ್ಯವ್ಯತಿಕರಿತವಚೋಹೃದ್ಯಮಾತೋದ್ಯವಾದ್ಯೈ-

ರಾದ್ಯೈರ್ಯೋ ನಾರದಾದ್ಯೈರ್ಮುನಿಭಿರಭಿನುತೋ ವೇದವೇದ್ಯೈರ್ವಿಭಿದ್ಯ ।

ವರ್ ವೀತವೇದ್ಯೈರ್ವಿವಿದ್ಯ, ವೇದವಿದ್ಭಿರ್ವಿಭಿದ್ಯ

ಆಸಾದ್ಯಾಪದ್ಯತೇ ಯಂ ಪುನರಪಿ ಚ ಜಗದ್ಯೌವನಂ ಸದ್ಯ ಉದ್ಯ-

ನ್ನುದ್ದ್ಯೋತೋ ದ್ಯೋತಿತದ್ಯೌರ್ದ್ಯತು ದಿವಸಕೃತೋಽಸಾವವದ್ಯಾನಿ ವೋಽದ್ಯ ॥ 36 ॥

ಆವಾನೈಶ್ಚನ್ದ್ರಕಾನ್ತೈಶ್ಚ್ಯುತತಿಮಿರತಯಾ ತಾನವಾತ್ತಾರಕಾಣಾ- ವರ್ ಆವಾನ್ತೈಃ

ಮೇಣಾಙ್ಕಾಲೋಕಲೋಪಾದುಪಹತಮಹಸಾಮೋಷಧೀನಾಂ ಲಯೇನ ।

ಆರಾದುತ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾ ಕ್ಷಣಮುದಯತಟಾನ್ತರ್ಹಿತಸ್ಯಾಹಿಮಾಂಶೋ-

ರಾಭಾ ಪ್ರಾಭಾತಿಕೀ ವೋಽವತು ನ ತು ನಿತರಾಂ ತಾವದಾವಿರ್ಭವನ್ತೀ ॥ 37 ॥

ಸಾನೌ ಸಾ ನೌದಯೇ ನಾರುಣಿತದಲಪುನರ್ಯೌವನಾನಾಂ ವನಾನಾ- ವರ್ ಲಸದ್ಯೌವನಾನಾಂ

ಮಾಲೀಮಾಲೀಢಪೂರ್ವಾ ಪರಿಹೃತಕುಹರೋಪಾನ್ತನಿಮ್ನಾ ತನಿಮ್ನಾ ।

ಭಾ ವೋಽಭಾವೋಪಶಾನ್ತಿಂ ದಿಶತು ದಿನಪತೇರ್ಭಾಸಮಾನಾ ಸಮಾನಾ-

ರಾಜೀ ರಾಜೀವರೇಣೋಃ ಸಮಸಮಯಮುದೇತೀವ ಯಸ್ಯಾ ವಯಸ್ಯಾ ॥ 38 ॥

ಉಜ್ಜೃಮ್ಭಾಮ್ಭೋರುಹಾಣಾಂ ಪ್ರಭವತಿ ಪಯಸಾಂ ಯಾ ಶ್ರಿಯೇ ನೋಷ್ಣತಾಯೈ

ಪುಷ್ಣಾತ್ಯಾಲೋಕಮಾತ್ರಂ ನ ತು ದಿಶತಿ ದೃಶಾಂ ದೃಶ್ಯಮಾನಾ ವಿಧಾತಮ್ ।

ಪೂರ್ವಾದ್ರೇರೇವ ಪೂರ್ವಂ ದಿವಮನು ಚ ಪುನಃ ಪಾವನೀ ದಿಙ್ಮುಖಾನಾ- ವರ್ ತತಃ

ಮೇನಾಂಸ್ಯೈನೀ ವಿಭಾಸೌ ನುದತು ನುತಿಪದೈಕಾಸ್ಪದಂ ಪ್ರಾಕ್ತನೀ ವಃ ॥ 39 ॥

ವಾಚಾಂ ವಾಚಸ್ಪತೇರಪ್ಯಚಲಭಿದುಚಿತಾಚಾರ್ಯಕಾಣಾಂ ಪ್ರಪಞ್ಚೈ-

ರ್ವೈರಞ್ಚಾನಾಂ ತಥೋಚ್ಚಾರಿತಚತುರೃಚಾಂ ಚಾನನಾನಾಂ ಚತುರ್ಣಾಮ್ । ವರ್ ರುಚಿರ

ಉಚ್ಯೇತಾರ್ಚಾಸು ವಾಚ್ಯಚ್ಯುತಿಶುಚಿಚರಿತಂ ಯಸ್ಯ ನೋಚ್ಚೈರ್ವಿವಿಚ್ಯ ವರ್ ಅರ್ಚಾಸ್ವವಾಚ್ಯ

ಪ್ರಾಚ್ಯಂ ವರ್ಚಶ್ಚಕಾಸಚ್ಚಿರಮುಪಚಿನುತಾತ್ತಸ್ಯ ಚಣ್ಡಾರ್ಚಿಷೋ ವಃ ॥ 40 ॥ ವರ್ ಶ್ರಿಯಂ

ಮೂರ್ಧ್ನ್ಯದ್ರೇರ್ಧಾತುರಾಗಸ್ತರುಷು ಕಿಸಲಯೋ ವಿದ್ರುಮೌಘಃ ಸಮುದ್ರೇ

ವರ್ – ಕಿಸಲಯಾದ್ವಿದ್ರುಮೌಘಾತ್ಸಮುದ್ರೇ

ದಿಙ್ಮಾತಙ್ಗೋತ್ತಮಾಙ್ಗೇಷ್ವಭಿನವನಿಹಿತಃ ಸಾನ್ದ್ರಸಿನ್ದೂರರೇಣುಃ ।

ವರ್ ವಿಹಿತಃ, ನಿಹಿತಾತ್ಸನ್ದ್ರಸಿನ್ದೂರರೇಣೋಃ

ಸೀಮ್ನಿ ವ್ಯೋಮ್ನಶ್ಚ ಹೇಮ್ನಃ ಸುರಶಿಖರಿಭುವೋ ಜಾಯತೇ ಯಃ ಪ್ರಕಾಶಃ

ಶೋಣಿಮ್ನಾಸೌ ಖರಾಂಶೋರುಷಸಿ ದಿಶತು ವಃ ಶರ್ಮ ಶೋಭೈಕದೇಶಃ ॥ 41 ॥

ಅಸ್ತಾದ್ರೀಶೋತ್ತಮಾಙ್ಗೇ ಶ್ರಿತಶಶಿನಿ ತಮಃಕಾಲಕೂಟೇ ನಿಪೀತೇ

ಯಾತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಂ ಪುರಸ್ತಾದರುಣಕಿಸಲಯೇ ಪ್ರತ್ಯುಷಃಪಾರಿಜಾತೇ ।

ಉದ್ಯನ್ತ್ಯಾರಕ್ತಪೀತಾಮ್ಬರವಿಶದತರೋದ್ವೀಕ್ಷಿತಾ ತೀಕ್ಷ್ಣಭಾನೋ-

ವರ್ ರುಚಿರತರೋದ್ವೀಕ್ಷಿತಾ ವರ್ ತೀವ್ರಭಾಸಃ

ರ್ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ಲಕ್ಷ್ಮೀರಿವಾಸ್ತು ಸ್ಫುಟಕಮಲಪುಟಾಪಾಶ್ರಯಾ ಶ್ರೇಯಸೇ ವಃ ॥ 42 ॥ ವರ್ ಪುಟೋಪಾಶ್ರಯ

ನೋದನ್ವಾಞ್ಜನ್ಮಭೂಮಿರ್ನ ತದುದರಭುವೋ ಬಾನ್ಧವಾಃ ಕೌಸ್ತುಭಾದ್ಯಾ

ಯಸ್ಯಾಃ ಪದ್ಮಂ ನ ಪಾಣೌ ನ ಚ ನರಕರಿಪೂರಃಸ್ಥಲೀ ವಾಸವೇಶ್ಮ ।

ತೇಜೋರೂಪಾಪರೈವ ತ್ರಿಷು ಭುವನತಲೇಷ್ವಾದಧಾನಾ ವ್ಯವಸ್ಥಾಂ ವರ್ ತ್ರಿಭುವನಭವನೇ

ಸಾ ಶ್ರೀಃ ಶ್ರೇಯಾಂಸಿ ದಿಶ್ಯಾದಶಿಶಿರಮಹಸೋ ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೋದ್ಗತಾ ವಃ ॥ 43 ॥

॥ ಇತಿ ದ್ಯುತಿವರ್ಣನಮ್ ॥ ವರ್ ತೇಜೋವರ್ಣನಮ್

॥ ಅಥ ಅಶ್ವವರ್ಣನಮ್ ॥

ರಕ್ಷನ್ತ್ವಕ್ಷುಣ್ಣಹೇಮೋಪಲಪಟಲಮಲಂ ಲಾಘವಾದುತ್ಪತನ್ತಃ

ಪಾತಙ್ಗಾಃ ಪಙ್ಗ್ವವಜ್ಞಾಜಿತಪವನಜವಾ ವಾಜಿನಸ್ತೇ ಜಗನ್ತಿ ।

ಯೇಷಾಂ ವೀತಾನ್ಯಚಿಹ್ನೋನ್ನಯಮಪಿ ವಹತಾಂ ಮಾರ್ಗಮಾಖ್ಯಾತಿ ಮೇರಾ-

ವುದ್ಯನ್ನುದ್ದಾಮದೀಪ್ತಿರ್ದ್ಯುಮಣಿಮಣಿಶಿಲಾವೇದಿಕಾಜಾತವೇದಾಃ ॥ 44 ॥

ಪ್ಲುಷ್ಟಾಃ ಪೃಷ್ಠೇಂಽಶುಪಾತೈರತಿನಿಕಟತಯಾ ದತ್ತದಾಹಾತಿರೇಕೈ-

ರೇಕಾಹಾಕ್ರಾನ್ತಕೃತ್ಸ್ನತ್ರಿದಿವಪಥಪೃಥುಶ್ವಾಸಶೋಷಾಃ ಶ್ರಮೇಣ ।

ತೀವ್ರೋದನ್ಯಾಸ್ತ್ವರನ್ತಾಮಹಿತವಿಹತಯೇ ಸಪ್ತಯಃ ಸಪ್ತಸಪ್ತೇ-

ರಭ್ಯಾಶಾಕಾಶಗಙ್ಗಾಜಲಸರಲಗಲಾವಾಙ್ನತಾಗ್ರಾನನಾ ವಃ ॥ 45 ॥ ವರ್ ಗಲವರ್ಜಿತಾಗ್ರಾನನಾಃ

ಮತ್ವಾನ್ಯಾನ್ಪಾರ್ಶ್ವತೋಽಶ್ವಾನ್ ಸ್ಫಟಿಕತಟದೃಷದ್ದೃಷ್ಟದೇಹಾ ದ್ರವನ್ತೀ

ವ್ಯಸ್ತೇಽಹನ್ಯಸ್ತಸನ್ಧ್ಯೇಯಮಿತಿ ಮೃದುಪದಾ ಪದ್ಮರಾಗೋಪಲೇಷು ।

ಸಾದೃಶ್ಯಾದೃಶ್ಯಮೂರ್ತಿರ್ಮರಕತಕಟಕೇ ಕ್ಲಿಷ್ಟಸೂತಾ ಸುಮೇರೋ-

ರ್ಮೂರ್ಧನ್ಯಾವೃತ್ತಿಲಬ್ಧಧ್ರುವಗತಿರವತು ಬ್ರಧ್ನವಾಹಾವಲಿರ್ವಃ ॥ 46 ॥ ವರ್ ದ್ರುತ

ಹೇಲಾಲೋಲಂ ವಹನ್ತೀ ವಿಷಧರದಮನಸ್ಯಾಗ್ರಜೇನಾವಕೃಷ್ಟಾ

ಸ್ವರ್ವಾಹಿನ್ಯಾಃ ಸುದೂರಂ ಜನಿತಜವಜಯಾ ಸ್ಯನ್ದನಸ್ಯ ಸ್ಯದೇನ ।

ನಿರ್ವ್ಯಾಜಂ ತಾಯಮಾನೇ ಹರಿತಿಮನಿ ನಿಜೇ ಸ್ಫೀತಫೇನಾಹಿತಶ್ರೀ- ವರ್ ಸ್ಫೀತಫೇನಾಸ್ಮಿತಶ್ರೀಃ

ರಶ್ರೇಯಾಂಸ್ಯಶ್ವಪಙ್ಕ್ತಿಃ ಶಮಯತು ಯಮುನೇವಾಪರಾ ತಾಪನೀ ವಃ ॥ 47 ॥

ಮಾರ್ಗೋಪಾನ್ತೇ ಸುಮೇರೋರ್ನುವತಿ ಕೃತನತೌ ನಾಕಧಾಮ್ನಾಂ ನಿಕಾಯೇ

ವೀಕ್ಷ್ಯ ವ್ರೀಡಾನತಾನಾಂ ಪ್ರತಿಕುಹರಮುಖಂ ಕಿನ್ನರೀಣಾಂ ಮುಖಾನಿ ।

ಸೂತೇಽಸೂಯತ್ಯಪೀಷಜ್ಜಡಗತಿ ವಹತಾಂ ಕನ್ಧರಾರ್ಧೈರ್ವಲದ್ಭಿ- ವರ್ ಕನ್ಧರಾಗ್ರೈಃ

ರ್ವಾಹಾನಾಂ ವ್ಯಸ್ಯತಾದ್ವಃ ಸಮಮಸಮಹರೇರ್ಹೇಷಿತಂ ಕಲ್ಮಷಾಣಿ ॥ 48 ॥

ಧುನ್ವನ್ತೋ ನೀರದಾಲೀರ್ನಿಜರುಚಿಹರಿತಾಃ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ ಪಕ್ಷತುಲ್ಯಾ-

ಸ್ತಾಲೂತ್ತಾನೈಃ ಖಲೀನೈಃ ಖಚಿತಮುಖರುಚಶ್ಚ್ಯೋತತಾ ಲೋಹಿತೇನ ।

ಉಡ್ಡೀಯೇವ ವ್ರಜನ್ತೋ ವಿಯತಿ ಗತಿವಶಾದರ್ಕವಾಹಾಃ ಕ್ರಿಯಾಸುಃ

ಕ್ಷೇಮಂ ಹೇಮಾದ್ರಿಹೃದ್ಯದ್ರುಮಶಿಖರಶಿರಃಶ್ರೇಣಿಶಾಖಾಶುಕಾ ವಃ ॥ 49 ॥

॥ ಇತ್ಯಶ್ವವರ್ಣನಮ್ ॥

॥ ಅಥ ಅರುಣವರ್ಣನಮ್ ॥

ಪ್ರಾತಃ ಶೈಲಾಗ್ರರಙ್ಗೇ ರಜನಿಜವನಿಕಾಪಾಯಸಂಲಕ್ಷ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ-

ರ್ವಿಕ್ಷಿಪ್ತಾಪೂರ್ವಪುಷ್ಪಾಞ್ಜಲಿಮುಡುನಿಕರಂ ಸೂತ್ರಧಾರಾಯಮಾಣಃ ।

ಯಾಮೇಷ್ವಙ್ಕೇಷ್ವಿವಾಹ್ನಃ ಕೃತರುಚಿಷು ಚತುರ್ಷ್ವೇವ ಜಾತಪ್ರತಿಷ್ಠಾ- ವರ್ ಯಾತಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ

ಮವ್ಯಾತ್ಪ್ರಸ್ತಾವಯನ್ವೋ ಜಗದಟನಮಹಾನಾಟಿಕಾಂ ಸೂರ್ಯಸೂತಃ ॥ 50 ॥

ಆಕ್ರಾನ್ತ್ಯಾ ವಾಹ್ಯಮಾನಂ ಪಶುಮಿವ ಹರಿಣಾ ವಾಹಕೋಽಗ್ರ್ಯೋ ಹರೀಣಾಂ

ಭ್ರಾಮ್ಯನ್ತಂ ಪಕ್ಷಪಾತಾಜ್ಜಗತಿ ಸಮರುಚಿಃ ಸರ್ವಕರ್ಮೈಕಸಾಕ್ಷೀ ।

ಶತ್ರುಂ ನೇತ್ರಶ್ರುತೀನಾಮವಜಯತಿ ವಯೋಜ್ಯೇಷ್ಠಭಾವೇ ಸಮೇಽಪಿ

ಸ್ಥಾಮ್ನಾಂ ಧಾಮ್ನಾಂ ನಿಧಿರ್ಯಃ ಸ ಭವದಘನುದೇ ನೂತನಃ ಸ್ತಾದನೂರುಃ ॥ 51 ॥

ದತ್ತಾರ್ಘೈರ್ದೂರನಮ್ರೈರ್ವಿಯತಿ ವಿನಯತೋ ವೀಕ್ಷಿತಃ ಸಿದ್ಧಸಾರ್ಥೈಃ ವರ್ ಸಿದ್ಧಸಾಧ್ಯೈಃ

ಸಾನಾಥ್ಯಂ ಸಾರಥಿರ್ವಃ ಸ ದಶಶತರುಚೇಃ ಸಾತಿರೇಕಂ ಕರೋತು ।

ಆಪೀಯ ಪ್ರಾತರೇವ ಪ್ರತತಹಿಮಪಯಃಸ್ಯನ್ದಿನೀರಿನ್ದುಭಾಸೋ

ಯಃ ಕಾಷ್ಠಾದೀಪನೋಽಗ್ರೇ ಜಡಿತ ಇವ ಭೃಶಂ ಸೇವತೇ ಪೃಷ್ಠತೋಽರ್ಕಮ್ ॥ 52 ॥

ಮುಞ್ಚನ್ರಶ್ಮೀನ್ದಿನಾದೌ ದಿನಗಮಸಮಯೇ ಸಂಹರಂಶ್ಚ ಸ್ವತನ್ತ್ರ-

ಸ್ತೋತ್ರಪ್ರಖ್ಯಾತವೀರ್ಯೋಽವಿರತಹರಿಪದಾಕ್ರಾನ್ತಿಬದ್ಧಾಭಿಯೋಗಃ । ವರ್ ವಿತತ

ಕಾಲೋತ್ಕರ್ಷಾಲ್ಲಘುತ್ವಂ ಪ್ರಸಭಮಧಿಪತೌ ಯೋಜಯನ್ಯೋ ದ್ವಿಜಾನಾಂ

ಸೇವಾಪ್ರೀತೇನ ಪೂಷ್ಣಾತ್ಮಸಮ ಇವ ಕೃತಸ್ತ್ರಾಯತಾಂ ಸೋಽರುಣೋ ವಃ ॥ 53 ॥ ವರ್ ಸ್ವಸಮ

ಶಾತಃ ಶ್ಯಾಮಾಲತಾಯಾಃ ಪರಶುರಿವ ತಮೋಽರಣ್ಯವಹ್ನೇರಿವಾರ್ಚಿಃ ವರ್ ದಾಹೇ ದವಾಭಃ

ಪ್ರಾಚ್ಯೇವಾಗ್ರೇ ಗ್ರಹೀತುಂ ಗ್ರಹಕುಮುದವನಂ ಪ್ರಾಗುದಸ್ತೋಽಗ್ರಹಸ್ತಃ ।

ವರ್ ಪ್ರಾಚೀವಾಗ್ರೇ, ಗ್ರಹಕುಮುದರುಚಿಂ

ಐಕ್ಯಂ ಭಿನ್ದನ್ದ್ಯುಭೂಮ್ಯೋರವಧಿರಿವ ವಿಧಾತೇವ ವಿಶ್ವಪ್ರಬೋಧೇ

ವಾಹಾನಾಂ ವೋ ವಿನೇತಾ ವ್ಯಪನಯತು ವಿಪನ್ನಾಮ ಧಾಮಾಧಿಪಸ್ಯ ॥ 54 ॥

ಪೌರಸ್ತ್ಯಸ್ತೋಯದರ್ತೋಃ ಪವನ ಇವ ಪತತ್ಪಾವಕಸ್ಯೇವ ಧೂಮೋ ವರ್ ಪತನ್

ವಿಶ್ವಸ್ಯೇವಾದಿಸರ್ಗಃ ಪ್ರಣವ ಇವ ಪರಂ ಪಾವನೋ ವೇದರಾಶೇಃ

ಸನ್ಧ್ಯಾನೃತ್ಯೋತ್ಸವೇಚ್ಛೋರಿವ ಮದನರಿಪೋರ್ನನ್ದಿನಾನ್ದೀನಿನಾದಃ

ಸೌರಸ್ಯಾಗ್ರೇ ಸುಖಂ ವೋ ವಿತರತು ವಿನತಾನನ್ದನಃ ಸ್ಯನ್ದನಸ್ಯ ॥ 55 ॥ ವರ್ ಸ್ಯನ್ದನೋ ವಃ

ಪರ್ಯಾಪ್ತಂ ತಪ್ತಚಾಮೀಕರಕಟಕತಟೇ ಶ್ಲಿಷ್ಟಶೀತೇತರಾಂಶಾ-

ವಾಸೀದತ್ಸ್ಯನ್ದನಾಶ್ವಾನುಕೃತಿಮರಕತೇ ಪದ್ಮರಾಗಾಯಮಾಣಃ । ವರ್ ಅಶ್ವಾನುಕೃತಮರಕತೇ

ಯಃ ಸೋತ್ಕರ್ಷಾಂ ವಿಭೂಷಾಂ ಕುರುತ ಇವ ಕುಲಕ್ಷ್ಮಾಭೃದೀಶಸ್ಯ ಮೇರೋ-

ರೇನಾಂಸ್ಯಹ್ನಾಯ ದೂರಂ ಗಮಯತು ಸ ಗುರುಃ ಕಾದ್ರವೇಯದ್ವಿಷೋ ವಃ ॥ 56 ॥

ನೀತ್ವಾಶ್ವಾನ್ಸಪ್ತ ಕಕ್ಷಾ ಇವ ನಿಯಮವಶಂ ವೇತ್ರಕಲ್ಪಪ್ರತೋದ- ವರ್ ಕಕ್ಷ್ಯಾ

ಸ್ತೂರ್ಣಂ ಧ್ವಾನ್ತಸ್ಯ ರಾಶಾವಿತರಜನ ಇವೋತ್ಸಾರಿತೇ ದೂರಭಾಜಿ ।

ಪೂರ್ವಂ ಪ್ರಷ್ಠೋ ರಥಸ್ಯ ಕ್ಷಿತಿಭೃದಧಿಪತೀನ್ದರ್ಶಯಂಸ್ತ್ರಾಯತಾಂ ವ-

ಸ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಾಸ್ಥಾನದಾನೋದ್ಯತದಿವಸಪತೇಃ ಪ್ರಾಕ್ಪ್ರತೀಹಾರಪಾಲಃ ॥ 57 ॥

ವಜ್ರಿಞ್ಜಾತಂ ವಿಕಾಸೀಕ್ಷಣಕಮಲವನಂ ಭಾಸಿ ನಾಭಾಸಿ ವಹ್ನೇ! ವರ್ ನೋ ಭಾಸಿ

ತಾತಂ ನತ್ವಾಶ್ವಪಾರ್ಶ್ವಾನ್ನಯ ಯಮ! ಮಹಿಷಂ ರಾಕ್ಷಸಾ ವೀಕ್ಷಿತಾಃ ಸ್ಥ ।

ಸಪ್ತೀನ್ಸಿಞ್ಚ ಪ್ರಚೇತಃ! ಪವನ! ಭಜ ಜವಂ ವಿತ್ತಪಾವೇದಿತಸ್ತ್ವಂ

ವನ್ದೇ ಶರ್ವೇತಿ ಜಲ್ಪನ್ಪ್ರತಿದಿಶಮಧಿಪಾನ್ಪಾತು ಪೂಷ್ಣೋಽಗ್ರಣೀರ್ವಃ ॥ 58 ॥

ಪಾಶಾನಾಶಾನ್ತಪಾಲಾದರುಣ ವರುಣತೋ ಮಾ ಗ್ರಹೀಃ ಪ್ರಗ್ರಹಾರ್ಥಂ

ತೃಷ್ಣಾಂ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಚಕ್ರೇ ಜಹಿಹಿ ನಹಿ ರಥೋ ಯಾತಿ ಮೇ ನೈಕಚಕ್ರಃ ।

ಯೋಕ್ತುಂ ಯುಗ್ಯಂ ಕಿಮುಚ್ಚೈಃಶ್ರವಸಮಭಿಲಷಸ್ಯಷ್ಟಮಂ ವೃತ್ರಶತ್ರೋ- ವರ್ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರಶತ್ರೋಃ

ಸ್ತ್ಯಕ್ತಾನ್ಯಾಪೇಕ್ಷವಿಶ್ವೋಪಕೃತಿರಿವ ರವಿಃ ಶಾಸ್ತಿ ಯಂ ಸೋಽವತಾದ್ವಃ ॥ 59 ॥

ನೋ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಚ್ಛಿನ್ನವಾಞ್ಛಃ ಶ್ರಮವಿವಶವಪುರ್ನೈವ ನಾಪ್ಯಾಸ್ಯಶೋಷೀ

ಪಾನ್ಥಃ ಪಥ್ಯೇತರಾಣಿ ಕ್ಷಪಯತು ಭವತಾಂ ಭಾಸ್ವತೋಽಗ್ರೇಸರಃ ಸಃ ।

ಯಃ ಸಂಶ್ರಿತ್ಯ ತ್ರಿಲೋಕೀಮಟತಿ ಪಟುತರೈಸ್ತಾಪ್ಯಮಾನೋ ಮಯೂಖೈ-

ರಾರಾದಾರಾಮಲೇಖಾಮಿವ ಹರಿತಮಣಿಶ್ಯಾಮಲಾಮಶ್ವಪಙ್ಕ್ತಿಮ್ ॥ 60 ॥ ವರ್ ಹರಿತತೃಣ

ಸೀದನ್ತೋಽನ್ತರ್ನಿಮಜ್ಜಜ್ಜಡಖುರಮುಸಲಾಃ ಸೈಕತೇ ನಾಕನದ್ಯಾಃ

ಸ್ಕನ್ದನ್ತಃ ಕನ್ದರಾಲೀಃ ಕನಕಶಿಖರಿಣೋ ಮೇಖಲಾಸು ಸ್ಖಲನ್ತಃ ।

ದೂರಂ ದೂರ್ವಾಸ್ಥಲೋತ್ಕಾ ಮರಕತದೃಷದಿ ಸ್ಥಾಸ್ನವೋ ಯನ್ನ ಯಾತಾಃ

ಪೂಷ್ಣೋಽಶ್ವಾಃ ಪೂರಯಂಸ್ತೈಸ್ತದವತು ಜವನೈರ್ಹುಙ್ಕೃತೇನಾಗ್ರಗೋ ವಃ ॥ 61 ॥ ವರ್ ಪ್ರೇರಯನ್ ಹುಙ್ಕೃತೈರಗ್ರಣೀಃ

॥ ಇತ್ಯರುಣವರ್ಣನಮ್ ॥ ವರ್ ಸೂತವರ್ಣನಮ್

॥ ಅಥ ರಥವರ್ಣನಮ್ ॥

ಪೀನೋರಃಪ್ರೇರಿತಾಭ್ರೈಶ್ಚರಮಖುರಪುಟಾಗ್ರಸ್ಥಿತೈಃ ಪ್ರಾತರದ್ರಾ-

ವಾದೀರ್ಘಾಙ್ಗೈರುದಸ್ತೋ ಹರಿಭಿರಪಗತಾಸಙ್ಗನಿಃಶಬ್ದಚಕ್ರಃ ।

ಉತ್ತಾನಾನೂರುಮೂರ್ಧಾವನತಿಹಠಭವದ್ವಿಪ್ರತೀಪಪ್ರಣಾಮಃ

ಪ್ರಾಹ್ಣೇ ಶ್ರೇಯೋ ವಿಧತ್ತಾಂ ಸವಿತುರವತರನ್ವ್ಯೋಮವೀಥೀಂ ರಥೋ ವಃ ॥ 62 ॥ ವರ್ ಪ್ರೇಯೋ

ಧ್ವಾನ್ತೌಘಧ್ವಂಸದೀಕ್ಷಾವಿಧಿಪಟು ವಹತಾ ಪ್ರಾಕ್ಸಹಸ್ರಂ ಕರಾಣಾ- ವರ್ ವಿಧಿಗುರು ದ್ರಾಕ್ಸಹಸ್ರಂ

ಮರ್ಯಮ್ಣಾ ಯೋ ಗರಿಮ್ಣಃ ಪದಮತುಲಮುಪಾನೀಯತಾಧ್ಯಾಸನೇನ ।

ಸ ಶ್ರಾನ್ತಾನಾಂ ನಿತಾನ್ತಂ ಭರಮಿವ ಮರುತಾಮಕ್ಷಮಾಣಾಂ ವಿಸೋಢುಂ

ಸ್ಕನ್ಧಾತ್ಸ್ಕನ್ಧಂ ವ್ರಜನ್ವೋ ವೃಜಿನವಿಜಿತಯೇ ಭಾಸ್ವತಃ ಸ್ಯನ್ದನೋಽಸ್ತು ॥ 63 ॥

ಯೋಕ್ತ್ರೀಭೂತಾನ್ಯುಗಸ್ಯ ಗ್ರಸಿತುಮಿವ ಪುರೋ ದನ್ದಶೂಕಾನ್ದಧಾನೋ

ದ್ವೇಧಾವ್ಯಸ್ತಾಮ್ಬುವಾಹಾವಲಿವಿಹಿತಬೃಹತ್ಪಕ್ಷವಿಕ್ಷೇಪಶೋಭಃ ।

ಸಾವಿತ್ರಃ ಸ್ಯನ್ದನೋಽಸೌ ನಿರತಿಶಯರಯಪ್ರೀಣಿತಾನೂರುರೇನಃ-

ಕ್ಷೇಪೀಯೋ ವೋ ಗರುತ್ಮಾನಿವ ಹರತು ಹರೀಚ್ಛಾವಿಧೇಯಪ್ರಚಾರಃ ॥ 64 ॥

ಏಕಾಹೇನೈವ ದೀರ್ಘಾಂ ತ್ರಿಭುವನಪದವೀಂ ಲಙ್ಘಯನ್ ಯೋ ಲಘಿಷ್ಠಃ ವರ್ ಕೃಸ್ತ್ನಾಂ

ಪೃಷ್ಠೇ ಮೇರೋರ್ಗರೀಯಾನ್ ದಲಿತಮಣಿದೃಷತ್ತ್ವಿಂಷಿ ಪಿಂಷಞ್ಶಿರಾಂಸಿ ।

ಸರ್ವಸ್ಯೈವೋಪರಿಷ್ಟಾದಥ ಚ ಪುನರಧಸ್ತಾದಿವಾಸ್ತಾದ್ರಿಮೂರ್ನ್ಧಿ

ಬ್ರಧ್ನಸ್ಯಾವ್ಯಾತ್ಸ ಏವಂ ದುರಧಿಗಮಪರಿಸ್ಪನ್ದನಃ ಸ್ಯನ್ದನೋ ವಃ ॥ 65 ॥

ಧೂರ್ಧ್ವಸ್ತಾಗ್ರ್ಯಗ್ರಹಾಣಿ ಧ್ವಜಪಟಪವನಾನ್ದೋಲಿತೇನ್ದೂನಿ ದೂರಂ ವರ್ ದೂರಾತ್

ರಾಹೌ ಗ್ರಾಸಾಭಿಲಾಷಾದನುಸರತಿ ಪುನರ್ದತ್ತಚಕ್ರವ್ಯಥಾನಿ ।

ಶ್ರಾನ್ತಾಶ್ವಶ್ವಾಸಹೇಲಾಧುತವಿಬುಧಧುನೀನಿರ್ಝರಾಮ್ಭಾಂಸಿ ಭದ್ರಂ

ದೇಯಾಸುರ್ವೋ ದವೀಯೋ ದಿವಿ ದಿವಸಪತೇಃ ಸ್ಯನ್ದನಪ್ರಸ್ಥಿತಾನಿ ॥ 66 ॥

ಅಕ್ಷೇ ರಕ್ಷಾಂ ನಿಬಧ್ಯ ಪ್ರತಿಸರವಲಯೈರ್ಯೋಜಯನ್ತ್ಯೋ ಯುಗಾಗ್ರಂ

ಧೂಃಸ್ತಮ್ಭೇ ದಗ್ಧಧೂಪಾಃ ಪ್ರಹಿತಸುಮನಸೋ ಗೋಚರೇ ಕೂಬರಸ್ಯ ।

ಚರ್ಚಾಶ್ಚಕ್ರೇ ಚರನ್ತ್ಯೋ ಮಲಯಜಪಯಸಾ ಸಿದ್ಧವಧ್ವಸ್ತ್ರಿಸನ್ಧ್ಯಂ ವರ್ ಚರ್ಚಾಂ

ವನ್ದನ್ತೇ ಯಂ ದ್ಯುಮಾರ್ಗೇ ಸ ನುದತು ದುರಿತಾನ್ಯಂಶುಮತ್ಸ್ಯನ್ದನೋ ವಃ ॥ 67 ॥

ಉತ್ಕೀರ್ಣಸ್ವರ್ಣರೇಣುದ್ರುತಖುರದಲಿತಾ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ ಶಶ್ವದಶ್ವೈ- ವರ್ ರೇಣುರ್ದ್ರುತ

ರಶ್ರಾನ್ತಭ್ರಾನ್ತಚಕ್ರಕ್ರಮನಿಖಿಲಮಿಲನ್ನೇಮಿನಿಮ್ನಾ ಭರೇಣ ।

ಮೇರೋರ್ಮೂರ್ಧನ್ಯಘಂ ವೋ ವಿಘಟಯತು ರವೇರೇಕವೀಥೀ ರಥಸ್ಯ

ಸ್ವೋಷ್ಮೋದಕ್ತಾಮ್ಬುರಿಕ್ತಪ್ರಕಟಿತಪುಲಿನೋದ್ಧೂಸರಾ ಸ್ವರ್ಧುನೀವ ॥ 68 ॥ ವರ್ ಸ್ವೋಷ್ಮೋದಸ್ತಾಮ್ಬು

ನನ್ತುಂ ನಾಕಾಲಯಾನಾಮನಿಶಮನುಯತಾಂ ಪದ್ಧತಿಃ ಪಙ್ಕ್ತಿರೇವ ವರ್ ಉಪಯತಾಂ

ಕ್ಷೋದೋ ನಕ್ಷತ್ರರಾಶೇರದಯರಯಮಿಲಚ್ಚಕ್ರಪಿಷ್ಟಸ್ಯ ಧೂಲಿಃ ।

ಹೇಷಹ್ಲಾದೋ ಹರೀಣಾಂ ಸುರಶಿಖರಿದರೀಃ ಪೂರಯನ್ನೇಮಿನಾದೋ ವರ್ ನಾದೋ

ಯಸ್ಯಾವ್ಯಾತ್ತೀವ್ರಭಾನೋಃ ಸ ದಿವಿ ಭುವಿ ಯಥಾ ವ್ಯಕ್ತಚಿಹ್ನೋ ರಥೋ ವಃ ॥ 69 ॥

ನಿಃಸ್ಪನ್ದಾನಾಂ ವಿಮಾನಾವಲಿವಿತತದಿವಾಂ ದೇವವೃನ್ದಾರಕಾಣಾಂ ವರ್ ವಲಿತದಿಶಾ

ವೃನ್ದೈರಾನನ್ದಸಾನ್ದ್ರೋದ್ಯಮಮಪಿ ವಹತಾಂ ವಿನ್ದತಾಂ ವನ್ದಿತುಂ ನೋ ।

ಮನ್ದಾಕಿನ್ಯಾಮಮನ್ದಃ ಪುಲಿನಭೃತಿ ಮೃದುರ್ಮನ್ದರೇ ಮನ್ದಿರಾಭೇ ವರ್ ಮನ್ದರಾಭೇ

ಮನ್ದಾರೈರ್ಮಣ್ಡಿತಾರಂ ದಧದರಿ ದಿನಕೃತ್ಸ್ಯನ್ದನಃ ಸ್ತಾನ್ಮುದೇ ವಃ ॥ 70 ॥

ಚಕ್ರೀ ಚಕ್ರಾರಪಙ್ಕ್ತಿಂ ಹರಿರಪಿ ಚ ಹರೀನ್ ಧೂರ್ಜಟಿರ್ಧೂರ್ಧ್ವಜಾನ್ತಾ-

ನಕ್ಷಂ ನಕ್ಷತ್ರನಾಥೋಽರುಣಮಪಿ ವರುಣಃ ಕೂಬರಾಗ್ರಂ ಕುಬೇರಃ ।

ರಂಹಃ ಸಙ್ಘಃ ಸುರಾಣಾಂ ಜಗದುಪಕೃತಯೇ ನಿತ್ಯಯುಕ್ತಸ್ಯ ಯಸ್ಯ

ಸ್ತೌತಿ ಪ್ರೀತಿಪ್ರಸನ್ನೋಽನ್ವಹಮಹಿಮರುಚೇಃ ಸೋಽವತಾತ್ಸ್ಯನ್ದನೋ ವಃ ॥ 71 ॥ ವರ್ ರುಚ

ನೇತ್ರಾಹೀನೇನ ಮೂಲೇ ವಿಹಿತಪರಿಕರಃ ಸಿದ್ಧಸಾಧ್ಯೈರ್ಮರುದ್ಭಿಃ

ಪಾದೋಪಾನ್ತೇ ಸ್ತುತೋಽಲಂ ಬಲಿಹರಿರಭಸಾಕರ್ಷಣಾಬದ್ಧವೇಗಃ ।

ಭ್ರಾಮ್ಯನ್ವ್ಯೋಮಾಮ್ಬುರಾಶಾವಶಿಶಿರಕಿರಣಸ್ಯನ್ದನಃ ಸನ್ತತಂ ವೋ

ದಿಶ್ಯಾಲ್ಲಕ್ಷ್ಮೀಮಪಾರಾಮತುಲಿತಮಹಿಮೇವಾಪರೋ ಮನ್ದರಾದ್ರಿಃ ॥ 72 ॥ ವರ್ ಅತುಲ್ಯಾಂ

॥ ಇತಿ ರಥವರ್ಣನಮ್ ॥

॥ ಅಥ ಮಣ್ಡಲವರ್ಣನಮ್ ॥

ಯಜ್ಜ್ಯಾಯೋ ಬೀಜಮಹ್ನಾಮಪಹತತಿಮಿರಂ ಚಕ್ಷುಷಾಮಞ್ಜನಂ ಯ- ವರ್ ಜ್ಯಾಯೋ ಯದ್ಬೀಜಮಹ್ನಾಮಪಹೃತ

ದ್ದ್ವಾರಂ ಯನ್ಮುಕ್ತಿಭಾಜಾಂ ಯದಖಿಲಭುವನಜ್ಯೋತಿಷಾಮೇಕಮೋಕಃ ।

ಯದ್ವೃಷ್ಟ್ಯಮ್ಭೋನಿಧಾನಂ ಧರಣಿರಸಸುಧಾಪಾನಪಾತ್ರಂ ಮಹದ್ಯ-

ದ್ದಿಶ್ಯಾದೀಶಸ್ಯ ಭಾಸಾಂ ತದಧೀಕಲಮಲಂ ಮಙ್ಗಲಂ ಮಣ್ಡಲಂ ವಃ ॥ 73 ॥ ವರ್ ದೇವಸ್ಯ

ಭಾನೋಃ ತದಧಿಕಮಮಲಂ ಮಣ್ಡಲಂ ಮಙ್ಗಲಂ

ವೇಲಾವರ್ಧಿಷ್ಣು ಸಿನ್ಧೋಃ ಪಯ ಇವ ಖಮಿವಾರ್ಧೋದ್ಗತಾಗ್ಯ್ರಗ್ರಹೋಡು

ಸ್ತೋಕೋದ್ಭಿನ್ನಸ್ವಚಿಹ್ನಪ್ರಸವಮಿವ ಮಧೋರಾಸ್ಯಮಸ್ಯನ್ಮನಾಂಸಿ । ವರ್ ಮಹಾಂಸಿ

ಪ್ರಾತಃ ಪೂಷ್ಣೋಽಶುಭಾನಿ ಪ್ರಶಮಯತು ಶಿರಃಶೇಖರೀಭೂತಮದ್ರೇಃ

ಪೌರಸ್ತ್ಯಸ್ಯೋದ್ಗಭಸ್ತಿಸ್ತಿಮಿತತಮತಮಃಖಣ್ಡನಂ ಮಣ್ಡಲಂ ವಃ ॥ 74 ॥

ಪ್ರತ್ಯುಪ್ತಸ್ತಪ್ತಹೇಮೋಜ್ಜ್ವಲರುಚಿರಚಲಃ ಪದ್ಮರಾಗೇಣ ಯೇನ

ಜ್ಯಾಯಃ ಕಿಞ್ಜಲ್ಕಪುಞ್ಜೋ ಯದಲಿಕುಲಶಿತೇರಮ್ಬರೇನ್ದೀವರಸ್ಯ ।

ಕಾಲವ್ಯಾಲಸ್ಯ ಚಿಹ್ನಂ ಮಹಿತತಮಮಹೋಮೂರ್ನ್ಧಿ ರತ್ನಂ ಮಹದ್ಯ-

ದ್ದೀಪ್ತಾಂಶೋಃ ಪ್ರಾತರವ್ಯಾತ್ತದವಿಕಲಜಗನ್ಮಣ್ಡನಂ ಮಣ್ಡಲಂ ವಃ ॥ 75 ॥

ಕಸ್ತ್ರಾತಾ ತಾರಕಾಣಾಂ ಪತತಿ ತನುರವಶ್ಯಾಯಬಿನ್ದುರ್ಯಥೇನ್ದು-

ರ್ವಿದ್ರಾಣಾ ದೃಕ್ಸ್ಮರಾರೇರುರಸಿ ಮುರರಿಪೋಃ ಕೌಸ್ತುಭೋ ನೋದ್ಗಭಸ್ತಿಃ ।

ವಹ್ನೇಃ ಸಾಪಹ್ನವೇವ ದ್ಯುತಿರುದಯಗತೇ ಯತ್ರ ತನ್ಮಣ್ಡಲಂ ವೋ

ಮಾರ್ತಣ್ಡೀಯಂ ಪುನೀತಾದ್ದಿವಿ ಭುವಿ ಚ ತಮಾಂಸೀವ ಮೃಷ್ಣನ್ಮಹಾಂಸಿ ॥ 76 ॥

ಯತ್ಪ್ರಾಚ್ಯಾಂ ಪ್ರಾಕ್ಚಕಾಸ್ತಿ ಪ್ರಭವತಿ ಚ ಯತಃ ಪ್ರಾಚ್ಯಸಾವುಜ್ಜಿಹಾನಾ-

ದಿದ್ಧಂ ಮಧ್ಯೇ ಯದಹ್ನೋ ಭವತಿ ತತರುಚಾ ಯೇನ ಚೋತ್ಪಾದ್ಯತೇಽಹಃ ।

ಯತ್ಪರ್ಯಾಯೇಣ ಲೋಕಾನವತಿ ಚ ಜಗತಾಂ ಜೀವಿತಂ ಯಚ್ಚ ತದ್ವೋ

ವಿಶ್ವಾನುಗ್ರಾಹಿ ವಿಶ್ವಂ ಸೃಜದಪಿ ಚ ರವೇರ್ಮಣ್ಡಲಂ ಮುಕ್ತಯೇಽಸ್ತು ॥ 77 ॥

ಶುಷ್ಯನ್ತ್ಯೂಢಾನುಕಾರಾ ಮಕರವಸತಯೋ ಮಾರವೀಣಾಂ ಸ್ಥಲೀನಾಂ

ಯೇನೋತ್ತಪ್ತಾಃ ಸ್ಫುಟನ್ತಸ್ತಡಿತಿ ತಿಲತುಲಾಂ ಯಾನ್ತ್ಯಗೇನ್ದ್ರಾ ಯುಗಾನ್ತೇ । ವರ್ ಚಟಿತಿ

ತಚ್ಚಣ್ಡಾಂಶೋರಕಾಣ್ಡತ್ರಿಭುವನದಹನಾಶಙ್ಕಯಾ ಧಾಮ ಕೃಚ್ಛಾತ್ ವರ್ ಕೃತ್ಸ್ನಂ

ಸಂಹೃತ್ಯಾಲೋಕಮಾತ್ರಂ ಪ್ರಲಘು ವಿದಧತಃ ಸ್ತಾನ್ಮುದೇ ಮಣ್ಡಲಂ ವಃ ॥ 78 ॥ ವರ್ ಆಹೃತ್ಯಾಲೋಕಮಾತ್ರಂ ಪ್ರತನು

ಉದ್ಯದ್ದ್ಯೂದ್ಯಾನವಾಪ್ಯಾಂ ಬಹುಲತಮತಮಃಪಙ್ಕಪೂರಂ ವಿದಾರ್ಯ ವರ್ ಬಹಲ

ಪ್ರೋದ್ಭಿನ್ನಂ ಪತ್ರಪಾರ್ಶ್ವೇಷ್ವವಿರಲಮರುಣಚ್ಛಾಯಯಾ ವಿಸ್ಫುರನ್ತ್ಯಾ ।

ಕಲ್ಯಾಣಾನಿ ಕ್ರಿಯಾದ್ವಃ ಕಮಲಮಿವ ಮಹನ್ಮಣ್ಡಲಂ ಚಣ್ಡಭಾನೋ- ವರ್ ಚಣ್ಡರಶ್ಮೇಃ

ರನ್ವೀತಂ ತೃಪ್ತಿಹೇತೋರಸಕೃದಲಿಕುಲಾಕಾರಿಣಾ ರಾಹುಣಾ ಯತ್ ॥ 79 ॥

ಚಕ್ಷುರ್ದಕ್ಷದ್ವಿಷೋ ಯನ್ನ ತು ದಹತಿ ಪುರಃ ಪೂರಯತ್ಯೇವ ಕಾಮಂ ವರ್ ನ ದಹತಿ ನಿತರಾಂ ಪುನಃ

ನಾಸ್ತಂ ಜುಷ್ಟಂ ಮರುದ್ಭಿರ್ಯದಿಹ ನಿಯಮಿನಾಂ ಯಾನಪಾತ್ರಂ ಭವಾಬ್ಧೌ ।

ಯದ್ವೀತಶ್ರಾನ್ತಿ ಶಶ್ವದ್ಭ್ರಮದಪಿ ಜಗತಾಂ ಭ್ರಾನ್ತಿಮಭ್ರಾನ್ತಿ ಹನ್ತಿ

ಬ್ರಧ್ನಸ್ಯಾಖ್ಯಾದ್ವಿರುದ್ಧಕ್ರಿಯಮಥ ಚ ಹಿತಾಧಾಯಿ ತನ್ಮಣ್ಡಲಂ ವಃ ॥ 80 ॥

॥ ಇತಿ ಮಣ್ಡಲವರ್ಣನಮ್ ॥

॥ ಅಥ ಸೂರ್ಯವರ್ಣನಮ್ ।

ಸಿದ್ಧೈಃ ಸಿದ್ಧಾನ್ತಮಿಶ್ರಂ ಶ್ರಿತವಿಧಿ ವಿಬುಧೈಶ್ಚಾರಣೈಶ್ಚಾಟುಗರ್ಭಂ

ಗೀತ್ಯಾ ಗನ್ಧರ್ವಮುಖ್ಯೈರ್ಮುಹುರಹಿಪತಿಭಿರ್ಯಾತುಧಾನೈರ್ಯತಾತ್ಮ ।

ಸಾರ್ಧಂ ಸಾಧ್ಯೈರ್ಮುನೀನ್ದ್ರೈರ್ಮುದಿತಮತಮನೋ ಮೋಕ್ಷಿಭಿಃ ಪಕ್ಷಪಾತಾ- ವರ್ ಮೋಕ್ಷುಭಿಃ

ತ್ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಾರಭ್ಯಮಾಣಸ್ತುತಿರವತು ರವಿರ್ವಿಶ್ವವನ್ದ್ಯೋದಯೋ ವಃ ॥ 81 ॥

ಭಾಸಾಮಾಸನ್ನಭಾವಾದಧಿಕತರಪಟೋಶ್ಚಕ್ರವಾಲಸ್ಯ ತಾಪಾ-

ಚ್ಛೇದಾದಚ್ಛಿನ್ನಗಚ್ಛತ್ತುರಗಖುರಪುಟನ್ಯಾಸನಿಃಶಙ್ಕಟಙ್ಕೈಃ । ವರ್ ನ್ಯಸ್ತ

ನಿಃಸಙ್ಗಸ್ಯನ್ದನಾಙ್ಗಭ್ರಮಣನಿಕಷಣಾತ್ಪಾತು ವಸ್ತ್ರಿಪ್ರಕಾರಂ ವರ್ ತ್ರಿಪ್ರಕಾರೈಃ

ತಪ್ತಾಂಶುಸ್ತತ್ಪರೀಕ್ಷಾಪರ ಇವ ಪರಿತಃ ಪರ್ಯಟನ್ಹಾಟಕಾದ್ರಿಮ್ ॥ 82 ॥

ನೋ ಶುಷ್ಕಂ ನಾಕನದ್ಯಾ ವಿಕಸಿತಕನಕಾಮ್ಭೋಜಯಾ ಭ್ರಾಜಿತಂ ತು ವರ್ ಕನಕಾಮ್ಭೋರುಹಾ

ಪ್ಲುಷ್ಟಾ ನೈವೋಪಭೋಗ್ಯಾ ಭವತಿ ಭೃಶತರಂ ನನ್ದನೋದ್ಯಾನಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ।

ನೋ ಶೃಙ್ಗಾಣಿ ದ್ರುತಾನಿ ದ್ರುತಮಮರಗಿರೇಃ ಕಾಲಧೌತಾನಿ ಧೌತಾ-

ನೀದ್ಧಂ ಧಾಮ ದ್ಯುಮಾರ್ಗೇ ಮ್ರದಯತಿ ದಯಯಾ ಯತ್ರ ಸೋಽರ್ಕೋಽವತಾದ್ವಃ ॥ 83 ॥

ಧ್ವಾನ್ತಸ್ಯೈವಾನ್ತಹೇತುರ್ನ ಭವತಿ ಮಲಿನೈಕಾತ್ಮನಃ ಪಾಪ್ಮನೋಽಪಿ

ಪ್ರಾಕ್ಪಾದೋಪಾನ್ತಭಾಜಾಂ ಜನಯತಿ ನ ಪರಂ ಪಙ್ಕಜಾನಾಂ ಪ್ರಬೋಧಮ್ ।

ಕರ್ತಾ ನಿಃಶ್ರೇಯಸಾನಾಮಪಿ ನ ತು ಖಲು ಯಃ ಕೇವಲಂ ವಾಸರಾಣಾಂ

ಸೋಽವ್ಯಾದೇಕೋದ್ಯಮೇಚ್ಛಾವಿಹಿತಬಹುಬೃಹದ್ವಿಶ್ವಕಾರ್ಯೋಽರ್ಯಮಾ ವಃ ॥ 84 ॥

ಲೋಟಁಲ್ಲೋಷ್ಟಾವಿಚೇಷ್ಟಃ ಶ್ರಿತಶಯನತಲೋ ನಿಃಸಹೀಭೂತದೇಹಃ

ಸನ್ದೇಹೀ ಪ್ರಾಣಿತವ್ಯೇ ಸಪದಿ ದಶ ದಿಶಃ ಪ್ರೇಕ್ಷಮಾಣೋಽನ್ಧಕಾರಾಃ ।

ನಿಃಶ್ವಾಸಾಯಾಸನಿಷ್ಠಃ ಪರಮಪರವಶೋ ಜಾಯತೇ ಜೀವಲೋಕಃ ವರ್ ಚಿರತರವಶೋ

ಶೋಕೇನೇವಾನ್ಯಲೋಕಾನುದಯಕೃತಿ ಗತೇ ಯತ್ರ ಸೋಽರ್ಕೋಽವತಾದ್ವಃ ॥ 85 ॥ ವರ್ ಲೋಕಾಭ್ಯುದಯ

ಕ್ರಾಮಁಲ್ಲೋಲೋಽಪಿ ಲೋಕಾಁಸ್ತದುಪಕೃತಿಕೃತಾವಾಶ್ರಿತಃ ಸ್ಥೈರ್ಯಕೋಟಿಂ

ನೄಣಾಂ ದೃಷ್ಟಿಂ ವಿಜಿಹ್ಮಾಂ ವಿದಧದಪಿ ಕರೋತ್ಯನ್ತರತ್ಯನ್ತಭದ್ರಾಮ್ ।

ಯಸ್ತಾಪಸ್ಯಾಪಿ ಹೇತುರ್ಭವತಿ ನಿಯಮಿನಾಮೇಕನಿರ್ವಾಣದಾಯೀ

ಭೂಯಾತ್ಸ ಪ್ರಾಗವಸ್ಥಾಧಿಕತರಪರಿಣಾಮೋದಯೋಽರ್ಕಃ ಶ್ರಿಯೇ ವಃ ॥ 86 ॥

ವ್ಯಾಪನ್ನರ್ತುರ್ನ ಕಾಲೋ ವ್ಯಭಿಚರತಿ ಫಲಂ ನೌಷಧೀರ್ವೃಷ್ಟಿರಿಷ್ಟಾ

ನೈಷ್ಟೈಸ್ತೃಪ್ಯನ್ತಿ ದೇವಾ ನ ಹಿ ವಹತಿ ಮರುನ್ನಿರ್ಮಲಾಭಾನಿ ಭಾನಿ ।

ಆಶಾಃ ಶಾನ್ತಾ ನ ಭಿನ್ದನ್ತ್ಯವಧಿಮುದಧಯೋ ಬಿಭ್ರತಿ ಕ್ಷ್ಮಾಭೃತಃ ಕ್ಷ್ಮಾಂ

ಯಸ್ಮಿಂಸ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮೇವಂ ನ ಚಲತಿ ತಪತಿ ಸ್ತಾತ್ಸ ಸೂರ್ಯಃ ಶ್ರಿಯೇ ವಃ ॥ 87 ॥

ಕೈಲಾಸೇ ಕೃತ್ತಿವಾಸಾ ವಿಹರತಿ ವಿರಹತ್ರಾಸದೇಹೋಢಕಾನ್ತಃ

ಶ್ರಾನ್ತಃ ಶೇತೇ ಮಹಾಹಾವಧಿಜಲಧಿ ವಿನಾ ಛದ್ಮನಾ ಪದ್ಮನಾಭಃ ।

ಯೋಗೋದ್ಯೋಗೈಕತಾನೋ ಗಮಯತಿ ಸಕಲಂ ವಾಸರಂ ಸ್ವಂ ಸ್ವಯಮ್ಭೂ-

ರ್ಭೂರಿತ್ರೈಲೋಕ್ಯಾಚಿನ್ತಾಭೃತಿ ಭುವನವಿಭೌ ಯತ್ರ ಭಾಸ್ವಾನ್ಸ ವೋಽವ್ಯಾತ್ ॥ 88 ॥

ಏತದ್ಯನ್ಮಣ್ಡಲಂ ಖೇ ತಪತಿ ದಿನಕೃತಸ್ತಾ ಋಚೋಽರ್ಚೀಂಷಿ ಯಾನಿ

ದ್ಯೋತನ್ತೇ ತಾನಿ ಸಾಮಾನ್ಯಯಮಪಿ ಪುರುಷೋ ಮಣ್ಡಲೇಽಣುರ್ಯಜೂಂಷಿ ।

ಏವಂ ಯಂ ವೇದ ವೇದತ್ರಿತಯಮಯಮಯಂ ವೇದವೇದೀ ಸಮಗ್ರೋ

ವರ್ಗಃ ಸ್ವರ್ಗಾಪವರ್ಗಪ್ರಕೃತಿರವಿಕೃತಿಃ ಸೋಽಸ್ತು ಸೂರ್ಯಃ ಶ್ರಿಯೇ ವಃ ॥ 89 ॥

ನಾಕೌಕಃಪ್ರತ್ಯನೀಕಕ್ಷತಿಪಟುಮಹಸಾಂ ವಾಸವಾಗ್ರೇಸರಾಣಾಂ

ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸಾಧು ಪಾತಾಂ ಜಗದಿದಮದಿತೇರಾತ್ಮಜತ್ವೇ ಸಮೇಽಪಿ ।

ಯೇನಾದಿತ್ಯಾಭಿಧಾನಂ ನಿರತಿಶಯಗುಣೈರಾತ್ಮನಿ ನ್ಯಸ್ತಮಸ್ತು ವರ್ ಗುಣೇನಾತ್ಮನಿ

ಸ್ತುತ್ಯಸ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವನ್ದ್ಯೈಸ್ತ್ರಿದಶಮುನಿಗಣೈಃ ಸೋಂಽಶುಮಾನ್ ಶ್ರೇಯಸೇ ವಃ ॥ 90 ॥

ಭೂಮಿಂ ಧಾಮ್ನೋಽಭಿವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಜಗತಿ ಜಲಮಯೀಂ ಪಾವನೀಂ ಸಂಸ್ಮೃತಾವ- ವರ್ ಧಾಮ್ನೋಽಥ

ಪ್ಯಾಗ್ನೇಯೀಂ ದಾಹಶಕ್ತ್ಯಾ ಮುಹುರಪಿ ಯಜಮಾನಾಂ ಯಥಾಪ್ರಾರ್ಥಿತಾರ್ಥೈಃ । ವರ್ ಯಜಮಾನಾತ್ಮಿಕಾಂ

ಲೀನಾಮಾಕಾಶ ಏವಾಮೃತಕರಘಟಿತಾಂ ಧ್ವಾನ್ತಪಕ್ಷಸ್ಯ ಪರ್ವ-

ಣ್ವೇವಂ ಸೂರ್ಯೋಽಷ್ಟಭೇದಾಂ ಭವ ಇವ ಭವತಃ ಪಾತು ಬಿಭ್ರತ್ಸ್ವಮೂರ್ತಿಮ್ ॥ 91 ॥

ಪ್ರಾಕ್ಕಾಲೋನ್ನಿದ್ರಪದ್ಮಾಕರಪರಿಮಲನಾವಿರ್ಭವತ್ಪಾದಶೋಭೋ

ಭಕ್ತ್ಯಾ ತ್ಯಕ್ತೋರುಖೇದೋದ್ಗತಿ ದಿವಿ ವಿನತಾಸೂನುನಾ ನೀಯಮಾನಃ ।

ಸಪ್ತಾಶ್ವಾಪ್ತಾಪರಾನ್ತಾನ್ಯಧಿಕಮಧರಯನ್ಯೋ ಜಗನ್ತಿ ಸ್ತುತೋಽಲಂ

ದೇವೈರ್ದೇವಃ ಸ ಪಾಯಾದಪರ ಇವ ಮುರಾರಾತಿರಹ್ನಾಂ ಪತಿರ್ವಃ ॥ 92 ॥

ಯಃ ಸ್ರಷ್ಟಾಽಪಾಂ ಪುರಸ್ತಾದಚಲವರಸಮಭ್ಯುನ್ನತೇರ್ಹೇತುರೇಕೋ

ಲೋಕಾನಾಂ ಯಸ್ತ್ರಯಾಣಾಂ ಸ್ಥಿತ ಉಪರಿ ಪರಂ ದುರ್ವಿಲಙ್ಘ್ಯೇನ ಧಾಮ್ನಾ । ವರ್ ಚ ತ್ರಯಾಣಾಂ

ಸದ್ಯಃ ಸಿದ್ಧ್ಯೈ ಪ್ರಸನ್ನದ್ಯುತಿಶುಭಚತುರಾಶಾಮುಖಃ ಸ್ತಾದ್ವಿಭಕ್ತೋ ವರ್ ಶುಚಿ

ದ್ವೇಧಾ ವೇಧಾ ಇವಾವಿಷ್ಕೃತಕಮಲರುಚಿಃ ಸೋಽರ್ಚಿಷಾಮಾಕರೋ ವಃ ॥ 93 ॥

ಸಾದ್ರಿದ್ಯೂರ್ವೀನದೀಶಾ ದಿಶತಿ ದಶ ದಿಶೋ ದರ್ಶಯನ್ಪ್ರಾಗ್ದೃಶೋ ಯಃ ವರ್ ದ್ರಾಕ್ ದೃಶೋ

ಸಾದೃಶ್ಯಂ ದೃಶ್ಯತೇ ನೋ ಸದಶಶತದೃಶಿ ತ್ರೈದಶೇ ಯಸ್ಯ ದೇಶೇ ।

ದೀಪ್ತಾಂಶುರ್ವಃ ಸ ದಿಶ್ಯಾದಶಿವಯುಗದಶಾದರ್ಶಿತದ್ವಾದಶಾತ್ಮಾ

ಶಂ ಶಾಸ್ತ್ಯಶ್ವಾಂಶ್ಚ ಯಸ್ಯಾಶಯವಿದತಿಶಯಾದ್ದನ್ದಶೂಕಾಶನಾದ್ಯಃ ॥ 94 ॥

ತೀರ್ಥಾನಿ ವ್ಯರ್ಥಕಾನಿ ಹೃದನದಸರಸೀನಿರ್ಝರಾಮ್ಭೋಜಿನೀನಾಂ

ನೋದನ್ವನ್ತೋ ನುದನ್ತಿ ಪ್ರತಿಭಯಮಶುಭಶ್ವಭ್ರಪಾತಾನುಬನ್ಧಿ ।

ಆಪೋ ನಾಕಾಪಗಾಯಾ ಅಪಿ ಕಲುಷಮುಷೋ ಮಜ್ಜತಾಂ ನೈವ ಯತ್ರ ವರ್ ಸ್ವರ್ಗಾಪಗಾಯಾಃ

ತ್ರಾತುಂ ಯಾತೇಽನ್ಯಲೋಕಾನ್ ಸ ದಿಶತು ದಿವಸಸ್ಯೈಕಹೇತುರ್ಹಿತಂ ವಃ ॥ 95 ॥ ವರ್ ಲೋಕಂ

ಏತತ್ಪಾತಾಲಪಙ್ಕಪ್ಲುತಮಿವ ತಮಸೈವೈಕಮುದ್ಗಾಢಮಾಸೀ-

ದಪ್ರಜ್ಞಾತಾಪ್ರತರ್ಕ್ಯಂ ನಿರವಗತಿ ತಥಾಲಕ್ಷಣಂ ಸುಪ್ತಮನ್ತಃ ।

ಯಾದೃಕ್ಸೃಷ್ಟೇಃ ಪುರಸ್ತಾನ್ನಿಶಿ ನಿಶಿ ಸಕಲಂ ಜಾಯತೇ ತಾದೃಗೇವ

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಂ ಯದ್ವಿಯೋಗಾದವತು ರವಿರಸೌ ಸರ್ಗತುಲ್ಯೋದಯೋ ವಃ ॥ 96 ॥

ದ್ವೀಪೇ ಯೋಽಸ್ತಾಚಲೋಽಸ್ಮಿನ್ಭವತಿ ಖಲು ಸ ಏವಾಪರತ್ರೋದಯಾದ್ರಿ-

ರ್ಯಾ ಯಾಮಿನ್ಯುಜ್ಜ್ವಲೇನ್ದುದ್ಯುತಿರಿಹ ದಿವಸೋಽನ್ಯತ್ರ ತೀವ್ರಾತಪಃ ಸಾ ।

ಯದ್ವಶ್ಯೌ ದೇಶಕಾಲಾವಿತಿ ನಿಯಮಯತೋ ನೋ ತು ಯಂ ದೇಶಕಾಲಾ- ವರ್ ನು

ವವ್ಯಾತ್ಸ ಸ್ವಪ್ರಭುತ್ವಾಹಿತಭುವನಹಿತೋ ಹೇತುರಹ್ನಾಮಿನೋ ವಃ ॥ 97 ॥

ವ್ಯಗ್ರೈರಗ್ರ್ಯಗ್ರಹೇನ್ದುಗ್ರಸನಗುರು ಭರೈರ್ನೋ ಸಮಗ್ರೈರುದಗ್ರೈಃ ವರ್ ಗುರುತರೈಃ

ಪ್ರತ್ಯಗ್ರೈರೀಷದುಗ್ರೈರುದಯಗಿರಿಗತೋ ಗೋಗಣೈರ್ಗೌರಯನ್ ಗಾಮ್ ।

ಉದ್ಗಾಢಾರ್ಚಿರ್ವಿಲೀನಾಮರನಗರನಗಗ್ರಾವಗರ್ಭಾಮಿವಾಹ್ನಾ-

ಮಗ್ರೇ ಶ್ರೇಯೋ ವಿಧತ್ತೇ ಗ್ಲಪಯತು ಗಹನಂ ಸ ಗ್ರಹಗ್ರಾಮಣೀರ್ವಃ ॥ 98 ॥

ಯೋನಿಃ ಸಾಮ್ನಾಂ ವಿಧಾತಾ ಮಧುರಿಪುರಜಿತೋ ಧೂರ್ಜಟಿಃ ಶಙ್ಕರೋಽಸೌ

ಮೃತ್ಯುಃ ಕಾಲೋಽಲಕಾಯಾಃ ಪತಿರಪಿ ಧನದಃ ಪಾವಕೋ ಜಾತವೇದಾಃ ।

ಇತ್ಥಂ ಸಞ್ಜ್ಞಾ ಡವಿತ್ಥಾದಿವದಮೃತಭುಜಾಂ ಯಾ ಯದೃಚ್ಛಾಪ್ರವೃತ್ತಾ-

ಸ್ತಾಸಾಮೇಕೋಽಭಿಧೇಯಸ್ತದನುಗುಣಗುಣೈರ್ಯಃ ಸ ಸೂರ್ಯೋಽವತಾದ್ವಃ ॥ 99 ॥ ವರ್ ಗಣೈಃ

ದೇವಃ ಕಿಂ ಬಾನ್ಧವಃ ಸ್ಯಾತ್ಪ್ರಿಯಸುಹೃದಥವಾಽಽಚಾರ್ಯ ಆಹೋಸ್ವಿದರ್ಯೋ ವರ್ ಆರ್ಯಃ

ರಕ್ಷಾ ಚಕ್ಷುರ್ನು ದೀಪೋ ಗುರುರುತ ಜನಕೋ ಜೀವಿತಂ ಬೀಜಮೋಜಃ ।

ಏವಂ ನಿರ್ಣೀಯತೇ ಯಃ ಕ ಇವ ನ ಜಗತಾಂ ಸರ್ವಥಾ ಸರ್ವದಾಽಸೌ ವರ್ ಸರ್ವದಾಃ

ಸರ್ವಾಕಾರೋಪಕಾರೀ ದಿಶತು ದಶಶತಾಭೀಷುರಭ್ಯರ್ಥಿತಂ ವಃ ॥ 100 ॥

ಶ್ಲೋಕಾ ಲೋಕಸ್ಯ ಭೂತ್ಯೈ ಶತಮಿತಿ ರಚಿತಾಃ ಶ್ರೀಮಯೂರೇಣ ಭಕ್ತ್ಯಾ

ಯುಕ್ತಶ್ಚೈತಾನ್ಪಠೇದ್ಯಃ ಸಕೃದಪಿ ಪುರುಷಃ ಸರ್ವಪಾಪೈರ್ವಿಮುಕ್ತಃ ।

ಆರೋಗ್ಯಂ ಸತ್ಕವಿತ್ವಂ ಮತಿಮತುಲಬಲಂ ಕಾನ್ತಿಮಾಯುಃಪ್ರಕರ್ಷಂ

ವಿದ್ಯಾಮೈಶ್ವರ್ಯಮರ್ಥಂ ಸುತಮಪಿ ಲಭತೇ ಸೋಽತ್ರ ಸೂರ್ಯಪ್ರಸಾದಾತ್ ॥ 101 ॥

ಇತಿ ಶ್ರೀಮಯೂರಕವಿಪ್ರಣೀತಂ ಸೂರ್ಯಶತಕಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್ ।

Roman (IAST) Transliteration

|| sūryaśatakam ||

mahākaviśrīmayūrapraṇītam

|| śrī gaṇeśāya namaḥ ||

jambhārātībhakumbhodbhavamiva dadhataḥ sāndrasindūrareṇuṃ

raktāḥ siktā ivaughairudayagiritaṭīdhātudhārādravasya | var saktaiḥ

āyāntyā tulyakālaṃ kamalavanarucevāruṇā vo vibhūtyai

bhūyāsurbhāsayanto bhuvanamabhinavā bhānavo bhānavīyāḥ || 1 ||

bhaktiprahvāya dātuṃ mukulapuṭakuṭīkoṭarakroḍalīnāṃ

lakṣmīmākraṣṭukāmā iva kamalavanoddhāṭanaṃ kurvate ye |

kālākārāndhakārānanapatitajagatsādhvasadhvaṃsakalyāḥ

kalyāṇaṃ vaḥ kriyāsuḥ kisalayarucayaste karā bhāskarasya || 2 ||

garbheṣvambhoruhāṇāṃ śikhariṣu ca śitāgreṣu tulyaṃ patantaḥ

prārambhe vāsarasya vyuparatisamaye caikarūpāstathaiva |

niṣparyāyaṃ pravṛttāstribhuvanabhavanaprāṅgaṇe pāntu yuṣmā-

nūṣmāṇaṃ santatādhvaśramajamiva bhṛśaṃ bibhrato bradhnapādāḥ || 3 ||

prabhraśyatyuttarīyatviṣi tamasi samuddīkṣya vītāvṛtīnprā-

gjantūṃstantūnyathā yānatanu vitanute tigmarocirmarīcīn |

te sāndrībhūya sadyaḥ kramaviśadadaśāśādaśālīviśālaṃ

śaśvatsampādayanto'mbaramamalamalaṃ maṅgalaṃ vo diśantu || 4 ||

nyakkurvannoṣadhīśe muṣitaruci śucevauṣadhīḥ proṣitābhā

bhāsvadgrāvodgatena prathamamiva kṛtābhyudgatiḥ pāvakena |

pakṣacchedavraṇāsṛksruta iva dṛṣado darśayanprātaradre-

rātāmrastīvrabhānoranabhimatanude stādgabhastyudgamo vaḥ || 5 ||

śīrṇaghrāṇāṅghripāṇīnvraṇibhirapaghanairghargharāvyaktaghoṣān

dīrghāghrātānaghaughai punarapi ghaṭayatyeka ullāghayan yaḥ |

gharmāṃśostasya vo'ntardviguṇaghanaghṛṇānighnanirvighnavṛtte-

rdattārghāḥ siddhasaṅghairvidadhatu ghṛṇayaḥ śīghramaṃhovidhātam || 6 ||

bibhrāṇā vāmanatvaṃ prathamamatha tathaivāṃśavaḥ prāṃśavo vaḥ

krāntākāśāntarālāstadanu daśadiśaḥ pūrayantastato'pi |

dhvāntādācchidya devadviṣa iva balito viśvamāśvaśnuvānāḥ var devadruha

kṛcchrāṇyucchrāyahelopahasitaharayo hāridaśvā harantu || 7 ||

udgāḍhenāruṇimnā vidadhati bahulaṃ ye'ruṇasyāruṇatvaṃ

mūrdhoddhūtau khalīnakṣatarudhiraruco ye rathāśvānaneṣu |

śailānāṃ śekharatvaṃ śritaśikhariśikhāstanvate ye diśantu var śikharaśikhāḥ

preṅkhantaḥ khe kharāṃśoḥ khacitadinamukhāste mayūkhāḥ sukhaṃ vaḥ || 8 ||

dattānandāḥ prajānāṃ samucitasamayākṛṣṭasṛṣṭaiḥ payobhiḥ var akliṣṭasṛṣṭaiḥ

pūrvāhṇe viprakīrṇā diśi diśi viramatyahni saṃhārabhājaḥ |

dīptāṃśordīrghaduḥkhaprabhavabhavabhayodanvaduttāranāvo

gāvo vaḥ pāvanānāṃ paramaparimitāṃ prītimutpādayantu || 9 ||

bandhadhvaṃsaikahetuṃ śirasi natirasābaddhasandhyāñjalīnāṃ

lokānāṃ ye prabodhaṃ vidadhati vipulāmbhojakhaṇḍāśayeva |

yuṣmākaṃ te svacittaprathitapṛthutaraprārthanākalpavṛkṣāḥ var prathima

kalpantāṃ nirvikalpaṃ dinakarakiraṇāḥ ketavaḥ kalmaṣasya || 10 ||

dhārā rāyo dhanāyāpadi sapadi karālambabhūtāḥ prapāte

tattvālokaikadīpāstridaśapatipuraprasthitau vīthya eva |

nirvāṇodyogiyogipragamanijatanudvāri vetrāyamāṇā-

strāyantāṃ tīvrabhānordivasamukhasukhā raśmayaḥ kalmaṣādvaḥ || 11 ||

var tīvrabhāsaḥ var kaśmalādvaḥ

prāci prāgācarantyo'naticiramacale cārucūḍāmaṇitvaṃ

muñcantyo rocanāmbhaḥ pracuramiva diśāmuccakaiścarcanāya |

cāṭūtkaiścakranāmnāṃ caturamavicalairlocanairarcyamānā- var suciraṃ

śceṣṭantāṃ cintitānāmucitamacaramāścaṇḍarocīruco vaḥ || 12 ||

ekaṃ jyotirdṛśau dve trijagati gaditānyabjajāsyaiścaturbhi-

rbhūtānāṃ pañcamaṃ yānyalamṛtuṣu tathā ṣaṭsu nānāvidhāni |

yuṣmākaṃ tāni saptatridaśamuninutānyaṣṭadigbhāñji bhāno-

ryānti prāhṇe navatvaṃ daśa dadhatu śivaṃ dīdhitīnāṃ śatāni || 13 || var dadatu

āvṛttibhrāntaviśvāḥ śramamiva dadhataḥ śoṣiṇaḥ svoṣmaṇeva

grīṣme dāvāgnitaptā iva rasamasakṛdye dharitryā dhayanti |

te prāvṛṣyāttapānātiśayaruja ivodvāntatoyā himartau

mārtaṇḍasyāpracaṇḍāściramaśubhabhide'bhīṣavo vo bhavantu || 14 ||

tanvānā digvadhūnāṃ samadhikamadhurālokaramyāmavasthā-

māruḍhaprauḍhileśotkalitakapilimālaṅkṛtiḥ kevalaiva |

ujjṛmbhāmbhojanetradyutini dinamukhe kiñcidudbhidyamānā

śmaśruśreṇīva bhāsāṃ diśatu daśaśatī śarma gharmatviṣo vaḥ || 15 ||

maulīndormaiṣa moṣīddyutimiti vṛṣabhāṅkena yaḥ śaṅkineva

pratyagrodghāṭitāmbhoruhakuharaguhāsusthiteneva dhātrā |

kṛṣṇena dhvāntakṛṣṇasvatanuparibhavatrasnuneva stuto'laṃ

trāṇāya stāttanīyānapi timiraripoḥ sa tviṣāmudgamo vaḥ || 16 ||

vistīrṇaṃ vyoma dīrghāḥ sapadi daśa diśo vyastavelāmbhaso'bdhīn

kurvadbhirdṛśyanānānaganagaranagābhogapṛthvīṃ ca pṛthvīm |

padminyucchvāsyate yairuṣasi jagadapi dhvaṃsayitvā tamisrā-

musrā visraṃsayantu drutamanabhimataṃ te sahasratviṣo vaḥ || 17 || var visrāvayantu

astavyastatvaśūnyo nijaruciraniśānaśvaraḥ kartumīśo

viśvaṃ veśmeva dīpaḥ pratihatatimiraṃ yaḥ pradeśasthito'pi |

dikkālāpekṣayāsau tribhuvanamaṭatastigmabhānornavākhyāṃ

yātaḥ śātakratavyāṃ diśi diśatu śivaṃ so'rciṣāmudgamo vaḥ || 18 ||

māgānmlāniṃ mṛṇālī mṛduriti dayayevāpraviṣṭo'hilokaṃ

lokālokasya pārśvaṃ pratapati na paraṃ yastadākhyārthameva |

ūrdhvaṃ brahmāṇḍakhaṇḍasphuṭanabhayaparityaktadairghyo dyusīmni

svechāvaśyāvakāśāvadhiravatu sa vastāpano rociroghaḥ || 19 ||

aśyāmaḥ kāla eko na bhavati bhuvanānto'pi vīte'ndhakāre var vītāndhakāraḥ

sadyaḥ prāleyapādo na vilayamacalaścandramā apyupaiti |

bandhaḥ siddhāñjalīnāṃ na hi kumudavanasyāpi yatrojjihāne

tatprātaḥ prekṣaṇīyaṃ diśatu dinapaterdhāma kāmādhikaṃ vaḥ || 20 ||

yatkāntiṃ paṅkajānāṃ na harati kurute pratyutādhikyaramyāṃ var pratyutātīva ramyāṃ

no dhatte tārakābhāṃ tirayati nitarāmāśu yannityameva | var nādhatte

kartuṃ nālaṃ nimeṣaṃ divasamapi paraṃ yattadekaṃ trilokyā-

ścakṣuḥ sāmānyacakṣurvisadṛśamaghabhidbhāsvatastānmaho vaḥ || 21 ||

kṣmāṃ kṣepīyaḥ kṣapāmbhaḥśiśiratarajalasparśatarṣādṛteva

drāgāśā netumāśādviradakarasaraḥpuṣkarāṇīva bodham |

prātaḥ prollaṅghya viṣṇoḥ padamapi ghṛṇayevātivegāddavīya-

syuddāma dyotamānā dahatu dinapaterdurnimittaṃ dyutirvaḥ || 22 ||

no kalpāpāyavāyoradayarayadalatkṣmādharasyāpi gamyā var śamyā

gāḍhodgīrṇojjvalaśrīrahani na rahitā no tamaḥkajjalena |

prāptotpattiḥ pataṅgānna punarupagatā moṣamuṣṇatviṣo vo

vartiḥ saivānyarūpā sukhayatu nikhiladvīpadīpasya dīptiḥ || 23 ||

niḥśeṣāśāvapūrapravaṇaguruguṇaślāghanīyasvarūpā

paryāptaṃ nodayādau dinagamasamayopaplave'pyunnataiva |

atyantaṃ yānabhijñā kṣaṇamapi tamasā sākamekatra vastuṃ

bradhnasyeddhā rucirvo ruciriva rucitasyāptaye vastunostu || 24 || var cirurasya, rucirasya

vibhrāṇaḥ śaktimāśu praśamitabalavattārakaurjityagurvīṃ

kurvāṇo līlayādhaḥ śikhinamapi lasaccandrakāntāvabhāsam |

ādadhyādandhakāre ratimatiśayinīmāvahanvīkṣaṇānāṃ var ādeyādīkṣaṇānāṃ

bālo lakṣmīmapārāmapara iva guho'harpaterātapo vaḥ || 25 ||

jyotsnāṃśākarṣapāṇḍudyuti timiramaṣīśeṣakalmāṣamīṣa-

jjṛmbhodbhūtena piṅgaṃ sarasijarajasā sandhyayā śoṇaśociḥ |

prātaḥprārambhakāle sakalamapi jagaccitramunmīlayantī

kāntistīkṣṇatviṣo'kṣṇāṃ mudamupanayatāttūlikevātulāṃ vaḥ || 26 ||

āyāntī kiṃ sumeroḥ saraṇiraruṇitā pādmarāgaiḥ parāgai-

rāhosvitsvasya māhārajanaviracitā vaijayantī rathasya |

māñjiṣṭhī praṣṭhavāhāvalividhutaśiraścāmarālī nu lokai- var cāmarālīva

rāśaṅkyālokitaivaṃ savituraghanude stātprabhātaprabhā vaḥ || 27 ||

dhvāntadhvaṃsaṃ vidhatte na tapati rucimannātirūpaṃ vyanakti

nyaktvaṃ nītvāpi naktaṃ na vitaratitarāṃ tāvadahnastviṣaṃ yaḥ | var nyaktāmahni

sa prātarmā viraṃsīdasakalapaṭimā pūrayanyuṣmadāśā-

māśākāśāvakāśāvataraṇataruṇaprakramo'rkaprakāśaḥ || 28 ||

tīvraṃ nirvāṇaheturyadapi ca vipulaṃ yatprakarṣeṇa cāṇu

pratyakṣaṃ yatparokṣaṃ yadiha yadaparaṃ naśvaraṃ śāśvataṃ ca |

yatsarvasya prasiddhaṃ jagati katipaye yogino yadvidanti

jyotistaddviprakāraṃ savituravatu vo bāhyamābhyantaraṃ ca || 29 ||

ratnānāṃ maṇḍanāya prabhavati niyatoddeśalabdhāvakāśaṃ

vahnerdārvādi dagdhuṃ nijajaḍimatayā kartumānandamindoḥ |

yacca trailokyabhūṣāvidhiraghadahanaṃ hlādi vṛṣṭyāśu tadvo var yattu

bāhulyotpādyakāryādhikataramavatādekamevārkatejaḥ || 30 ||

mīlaccakṣurvijihmaśruti jaḍarasanaṃ nighnitaghrāṇavṛtti

svavyāpārākṣamatvakparimuṣitamanaḥ śvāsamātrāvaśeṣam |

visrastāṅgaṃ patitvā svapadapaharatādaśriyaṃ vo'rkajanmā var apriyaṃ

kālavyālāvalīḍhaṃ jagadagada ivotthāpayanprākpratāpaḥ || 31 ||

niḥśeṣaṃ naiśamambhaḥ prasabhamapanudannaśruleśānukāri

stokastokāpanītāruṇaruciracirādastadoṣānuṣaṅgaḥ |

dātā dṛṣṭiṃ prasannāṃ tribhuvananayanasyāśu yuṣmadviruddhaṃ

vadhyādbradhnasya siddhāñjanavidhiraparaḥ prāktano'rciḥpracāraḥ || 32 ||

bhūtvā jambhasya bhettuḥ kakubhi paribhavārambhabhūḥ śubhrabhāno- var sthitvā

rbibhrāṇā babhrubhāvaṃ prasabhamabhinavāmbhojajṛmbhāpragalbhā |

bhūṣā bhūyiṣṭhaśobhā tribhuvanabhavanasyāsya vaibhākarī prāg-

vibhrāntā bhrājamānā vibhavatu vibhavodbhūtaye sā vibhā vaḥ || 33 || var nirbhānti, vibhrānti

saṃsaktaṃ siktamūlādabhinavabhuvanodyānakautūhalinyā

yāminyā kanyayevāmṛtakarakalaśāvarjitenāmṛtena |

arkālokaḥ kriyādvo mudamudayaśiraścakravālālavālā-

dudyanbālapravālapratimarucirahaḥpādapaprākprarohaḥ || 34 ||

bhinnaṃ bhāsāruṇasya kvacidabhinavayā vidrumāṇāṃ tviṣeva

tvaṅnnakṣatraratnadyutinikarakarālāntarālaṃ kvacicca |

nāntarniḥśeṣakṛṣṇaśriyamudadhimiva dhvāntarāśiṃ pibanstā-

daurvaḥ pūrvo'pyapūrvo'gniriva bhavadaghapluṣṭaye'rkāvabhāsaḥ || 35 ||

gandharvairgadyapadyavyatikaritavacohṛdyamātodyavādyai-

rādyairyo nāradādyairmunibhirabhinuto vedavedyairvibhidya |

var vītavedyairvividya, vedavidbhirvibhidya

āsādyāpadyate yaṃ punarapi ca jagadyauvanaṃ sadya udya-

nnuddyoto dyotitadyaurdyatu divasakṛto'sāvavadyāni vo'dya || 36 ||

āvānaiścandrakāntaiścyutatimiratayā tānavāttārakāṇā- var āvāntaiḥ

meṇāṅkālokalopādupahatamahasāmoṣadhīnāṃ layena |

ārādutprekṣyamāṇā kṣaṇamudayataṭāntarhitasyāhimāṃśo-

rābhā prābhātikī vo'vatu na tu nitarāṃ tāvadāvirbhavantī || 37 ||

sānau sā naudaye nāruṇitadalapunaryauvanānāṃ vanānā- var lasadyauvanānāṃ

mālīmālīḍhapūrvā parihṛtakuharopāntanimnā tanimnā |

bhā vo'bhāvopaśāntiṃ diśatu dinapaterbhāsamānā samānā-

rājī rājīvareṇoḥ samasamayamudetīva yasyā vayasyā || 38 ||

ujjṛmbhāmbhoruhāṇāṃ prabhavati payasāṃ yā śriye noṣṇatāyai

puṣṇātyālokamātraṃ na tu diśati dṛśāṃ dṛśyamānā vidhātam |

pūrvādrereva pūrvaṃ divamanu ca punaḥ pāvanī diṅmukhānā- var tataḥ

menāṃsyainī vibhāsau nudatu nutipadaikāspadaṃ prāktanī vaḥ || 39 ||

vācāṃ vācaspaterapyacalabhiducitācāryakāṇāṃ prapañcai-

rvairañcānāṃ tathoccāritacaturṛcāṃ cānanānāṃ caturṇām | var rucira

ucyetārcāsu vācyacyutiśucicaritaṃ yasya noccairvivicya var arcāsvavācya

prācyaṃ varcaścakāsacciramupacinutāttasya caṇḍārciṣo vaḥ || 40 || var śriyaṃ

mūrdhnyadrerdhāturāgastaruṣu kisalayo vidrumaughaḥ samudre

var – kisalayādvidrumaughātsamudre

diṅmātaṅgottamāṅgeṣvabhinavanihitaḥ sāndrasindūrareṇuḥ |

var vihitaḥ, nihitātsandrasindūrareṇoḥ

sīmni vyomnaśca hemnaḥ suraśikharibhuvo jāyate yaḥ prakāśaḥ

śoṇimnāsau kharāṃśoruṣasi diśatu vaḥ śarma śobhaikadeśaḥ || 41 ||

astādrīśottamāṅge śritaśaśini tamaḥkālakūṭe nipīte

yāti vyaktiṃ purastādaruṇakisalaye pratyuṣaḥpārijāte |

udyantyāraktapītāmbaraviśadatarodvīkṣitā tīkṣṇabhāno-

var ruciratarodvīkṣitā var tīvrabhāsaḥ

rlakṣmīrlakṣmīrivāstu sphuṭakamalapuṭāpāśrayā śreyase vaḥ || 42 || var puṭopāśraya

nodanvāñjanmabhūmirna tadudarabhuvo bāndhavāḥ kaustubhādyā

yasyāḥ padmaṃ na pāṇau na ca narakaripūraḥsthalī vāsaveśma |

tejorūpāparaiva triṣu bhuvanataleṣvādadhānā vyavasthāṃ var tribhuvanabhavane

sā śrīḥ śreyāṃsi diśyādaśiśiramahaso maṇḍalāgrodgatā vaḥ || 43 ||

|| iti dyutivarṇanam || var tejovarṇanam

|| atha aśvavarṇanam ||

rakṣantvakṣuṇṇahemopalapaṭalamalaṃ lāghavādutpatantaḥ

pātaṅgāḥ paṅgvavajñājitapavanajavā vājinaste jaganti |

yeṣāṃ vītānyacihnonnayamapi vahatāṃ mārgamākhyāti merā-

vudyannuddāmadīptirdyumaṇimaṇiśilāvedikājātavedāḥ || 44 ||

pluṣṭāḥ pṛṣṭheṃ'śupātairatinikaṭatayā dattadāhātirekai-

rekāhākrāntakṛtsnatridivapathapṛthuśvāsaśoṣāḥ śrameṇa |

tīvrodanyāstvarantāmahitavihataye saptayaḥ saptasapte-

rabhyāśākāśagaṅgājalasaralagalāvāṅnatāgrānanā vaḥ || 45 || var galavarjitāgrānanāḥ

matvānyānpārśvato'śvān sphaṭikataṭadṛṣaddṛṣṭadehā dravantī

vyaste'hanyastasandhyeyamiti mṛdupadā padmarāgopaleṣu |

sādṛśyādṛśyamūrtirmarakatakaṭake kliṣṭasūtā sumero-

rmūrdhanyāvṛttilabdhadhruvagatiravatu bradhnavāhāvalirvaḥ || 46 || var druta

helālolaṃ vahantī viṣadharadamanasyāgrajenāvakṛṣṭā

svarvāhinyāḥ sudūraṃ janitajavajayā syandanasya syadena |

nirvyājaṃ tāyamāne haritimani nije sphītaphenāhitaśrī- var sphītaphenāsmitaśrīḥ

raśreyāṃsyaśvapaṅktiḥ śamayatu yamunevāparā tāpanī vaḥ || 47 ||

mārgopānte sumerornuvati kṛtanatau nākadhāmnāṃ nikāye

vīkṣya vrīḍānatānāṃ pratikuharamukhaṃ kinnarīṇāṃ mukhāni |

sūte'sūyatyapīṣajjaḍagati vahatāṃ kandharārdhairvaladbhi- var kandharāgraiḥ

rvāhānāṃ vyasyatādvaḥ samamasamaharerheṣitaṃ kalmaṣāṇi || 48 ||

dhunvanto nīradālīrnijaruciharitāḥ pārśvayoḥ pakṣatulyā-

stālūttānaiḥ khalīnaiḥ khacitamukharucaścyotatā lohitena |

uḍḍīyeva vrajanto viyati gativaśādarkavāhāḥ kriyāsuḥ

kṣemaṃ hemādrihṛdyadrumaśikharaśiraḥśreṇiśākhāśukā vaḥ || 49 ||

|| ityaśvavarṇanam ||

|| atha aruṇavarṇanam ||

prātaḥ śailāgraraṅge rajanijavanikāpāyasaṃlakṣyalakṣmī-

rvikṣiptāpūrvapuṣpāñjalimuḍunikaraṃ sūtradhārāyamāṇaḥ |

yāmeṣvaṅkeṣvivāhnaḥ kṛtaruciṣu caturṣveva jātapratiṣṭhā- var yātaḥ pratiṣṭhāṃ

mavyātprastāvayanvo jagadaṭanamahānāṭikāṃ sūryasūtaḥ || 50 ||

ākrāntyā vāhyamānaṃ paśumiva hariṇā vāhako'gryo harīṇāṃ

bhrāmyantaṃ pakṣapātājjagati samaruciḥ sarvakarmaikasākṣī |

śatruṃ netraśrutīnāmavajayati vayojyeṣṭhabhāve same'pi

sthāmnāṃ dhāmnāṃ nidhiryaḥ sa bhavadaghanude nūtanaḥ stādanūruḥ || 51 ||

dattārghairdūranamrairviyati vinayato vīkṣitaḥ siddhasārthaiḥ var siddhasādhyaiḥ

sānāthyaṃ sārathirvaḥ sa daśaśataruceḥ sātirekaṃ karotu |

āpīya prātareva pratatahimapayaḥsyandinīrindubhāso

yaḥ kāṣṭhādīpano'gre jaḍita iva bhṛśaṃ sevate pṛṣṭhato'rkam || 52 ||

muñcanraśmīndinādau dinagamasamaye saṃharaṃśca svatantra-

stotraprakhyātavīryo'virataharipadākrāntibaddhābhiyogaḥ | var vitata

kālotkarṣāllaghutvaṃ prasabhamadhipatau yojayanyo dvijānāṃ

sevāprītena pūṣṇātmasama iva kṛtastrāyatāṃ so'ruṇo vaḥ || 53 || var svasama

śātaḥ śyāmālatāyāḥ paraśuriva tamo'raṇyavahnerivārciḥ var dāhe davābhaḥ

prācyevāgre grahītuṃ grahakumudavanaṃ prāgudasto'grahastaḥ |

var prācīvāgre, grahakumudaruciṃ

aikyaṃ bhindandyubhūmyoravadhiriva vidhāteva viśvaprabodhe

vāhānāṃ vo vinetā vyapanayatu vipannāma dhāmādhipasya || 54 ||

paurastyastoyadartoḥ pavana iva patatpāvakasyeva dhūmo var patan

viśvasyevādisargaḥ praṇava iva paraṃ pāvano vedarāśeḥ

sandhyānṛtyotsavecchoriva madanaripornandināndīninādaḥ

saurasyāgre sukhaṃ vo vitaratu vinatānandanaḥ syandanasya || 55 || var syandano vaḥ

paryāptaṃ taptacāmīkarakaṭakataṭe śliṣṭaśītetarāṃśā-

vāsīdatsyandanāśvānukṛtimarakate padmarāgāyamāṇaḥ | var aśvānukṛtamarakate

yaḥ sotkarṣāṃ vibhūṣāṃ kuruta iva kulakṣmābhṛdīśasya mero-

renāṃsyahnāya dūraṃ gamayatu sa guruḥ kādraveyadviṣo vaḥ || 56 ||

nītvāśvānsapta kakṣā iva niyamavaśaṃ vetrakalpapratoda- var kakṣyā

stūrṇaṃ dhvāntasya rāśāvitarajana ivotsārite dūrabhāji |

pūrvaṃ praṣṭho rathasya kṣitibhṛdadhipatīndarśayaṃstrāyatāṃ va-

strailokyāsthānadānodyatadivasapateḥ prākpratīhārapālaḥ || 57 ||

vajriñjātaṃ vikāsīkṣaṇakamalavanaṃ bhāsi nābhāsi vahne! var no bhāsi

tātaṃ natvāśvapārśvānnaya yama! mahiṣaṃ rākṣasā vīkṣitāḥ stha |

saptīnsiñca pracetaḥ! pavana! bhaja javaṃ vittapāveditastvaṃ

vande śarveti jalpanpratidiśamadhipānpātu pūṣṇo'graṇīrvaḥ || 58 ||

pāśānāśāntapālādaruṇa varuṇato mā grahīḥ pragrahārthaṃ

tṛṣṇāṃ kṛṣṇasya cakre jahihi nahi ratho yāti me naikacakraḥ |

yoktuṃ yugyaṃ kimuccaiḥśravasamabhilaṣasyaṣṭamaṃ vṛtraśatro- var tvāṣṭraśatroḥ

styaktānyāpekṣaviśvopakṛtiriva raviḥ śāsti yaṃ so'vatādvaḥ || 59 ||

no mūrcchācchinnavāñchaḥ śramavivaśavapurnaiva nāpyāsyaśoṣī

pānthaḥ pathyetarāṇi kṣapayatu bhavatāṃ bhāsvato'gresaraḥ saḥ |

yaḥ saṃśritya trilokīmaṭati paṭutaraistāpyamāno mayūkhai-

rārādārāmalekhāmiva haritamaṇiśyāmalāmaśvapaṅktim || 60 || var haritatṛṇa

sīdanto'ntarnimajjajjaḍakhuramusalāḥ saikate nākanadyāḥ

skandantaḥ kandarālīḥ kanakaśikhariṇo mekhalāsu skhalantaḥ |

dūraṃ dūrvāsthalotkā marakatadṛṣadi sthāsnavo yanna yātāḥ

pūṣṇo'śvāḥ pūrayaṃstaistadavatu javanairhuṅkṛtenāgrago vaḥ || 61 || var prerayan huṅkṛtairagraṇīḥ

|| ityaruṇavarṇanam || var sūtavarṇanam

|| atha rathavarṇanam ||

pīnoraḥpreritābhraiścaramakhurapuṭāgrasthitaiḥ prātaradrā-

vādīrghāṅgairudasto haribhirapagatāsaṅganiḥśabdacakraḥ |

uttānānūrumūrdhāvanatihaṭhabhavadvipratīpapraṇāmaḥ

prāhṇe śreyo vidhattāṃ savituravataranvyomavīthīṃ ratho vaḥ || 62 || var preyo

dhvāntaughadhvaṃsadīkṣāvidhipaṭu vahatā prāksahasraṃ karāṇā- var vidhiguru drāksahasraṃ

maryamṇā yo garimṇaḥ padamatulamupānīyatādhyāsanena |

sa śrāntānāṃ nitāntaṃ bharamiva marutāmakṣamāṇāṃ visoḍhuṃ

skandhātskandhaṃ vrajanvo vṛjinavijitaye bhāsvataḥ syandano'stu || 63 ||

yoktrībhūtānyugasya grasitumiva puro dandaśūkāndadhāno

dvedhāvyastāmbuvāhāvalivihitabṛhatpakṣavikṣepaśobhaḥ |

sāvitraḥ syandano'sau niratiśayarayaprīṇitānūrurenaḥ-

kṣepīyo vo garutmāniva haratu harīcchāvidheyapracāraḥ || 64 ||

ekāhenaiva dīrghāṃ tribhuvanapadavīṃ laṅghayan yo laghiṣṭhaḥ var kṛstnāṃ

pṛṣṭhe merorgarīyān dalitamaṇidṛṣattviṃṣi piṃṣañśirāṃsi |

sarvasyaivopariṣṭādatha ca punaradhastādivāstādrimūrndhi

bradhnasyāvyātsa evaṃ duradhigamaparispandanaḥ syandano vaḥ || 65 ||

dhūrdhvastāgryagrahāṇi dhvajapaṭapavanāndolitendūni dūraṃ var dūrāt

rāhau grāsābhilāṣādanusarati punardattacakravyathāni |

śrāntāśvaśvāsahelādhutavibudhadhunīnirjharāmbhāṃsi bhadraṃ

deyāsurvo davīyo divi divasapateḥ syandanaprasthitāni || 66 ||

akṣe rakṣāṃ nibadhya pratisaravalayairyojayantyo yugāgraṃ

dhūḥstambhe dagdhadhūpāḥ prahitasumanaso gocare kūbarasya |

carcāścakre carantyo malayajapayasā siddhavadhvastrisandhyaṃ var carcāṃ

vandante yaṃ dyumārge sa nudatu duritānyaṃśumatsyandano vaḥ || 67 ||

utkīrṇasvarṇareṇudrutakhuradalitā pārśvayoḥ śaśvadaśvai- var reṇurdruta

raśrāntabhrāntacakrakramanikhilamilanneminimnā bhareṇa |

merormūrdhanyaghaṃ vo vighaṭayatu raverekavīthī rathasya

svoṣmodaktāmburiktaprakaṭitapulinoddhūsarā svardhunīva || 68 || var svoṣmodastāmbu

nantuṃ nākālayānāmaniśamanuyatāṃ paddhatiḥ paṅktireva var upayatāṃ

kṣodo nakṣatrarāśeradayarayamilaccakrapiṣṭasya dhūliḥ |

heṣahlādo harīṇāṃ suraśikharidarīḥ pūrayanneminādo var nādo

yasyāvyāttīvrabhānoḥ sa divi bhuvi yathā vyaktacihno ratho vaḥ || 69 ||

niḥspandānāṃ vimānāvalivitatadivāṃ devavṛndārakāṇāṃ var valitadiśā

vṛndairānandasāndrodyamamapi vahatāṃ vindatāṃ vandituṃ no |

mandākinyāmamandaḥ pulinabhṛti mṛdurmandare mandirābhe var mandarābhe

mandārairmaṇḍitāraṃ dadhadari dinakṛtsyandanaḥ stānmude vaḥ || 70 ||

cakrī cakrārapaṅktiṃ harirapi ca harīn dhūrjaṭirdhūrdhvajāntā-

nakṣaṃ nakṣatranātho'ruṇamapi varuṇaḥ kūbarāgraṃ kuberaḥ |

raṃhaḥ saṅghaḥ surāṇāṃ jagadupakṛtaye nityayuktasya yasya

stauti prītiprasanno'nvahamahimaruceḥ so'vatātsyandano vaḥ || 71 || var ruca

netrāhīnena mūle vihitaparikaraḥ siddhasādhyairmarudbhiḥ

pādopānte stuto'laṃ baliharirabhasākarṣaṇābaddhavegaḥ |

bhrāmyanvyomāmburāśāvaśiśirakiraṇasyandanaḥ santataṃ vo

diśyāllakṣmīmapārāmatulitamahimevāparo mandarādriḥ || 72 || var atulyāṃ

|| iti rathavarṇanam ||

|| atha maṇḍalavarṇanam ||

yajjyāyo bījamahnāmapahatatimiraṃ cakṣuṣāmañjanaṃ ya- var jyāyo yadbījamahnāmapahṛta

ddvāraṃ yanmuktibhājāṃ yadakhilabhuvanajyotiṣāmekamokaḥ |

yadvṛṣṭyambhonidhānaṃ dharaṇirasasudhāpānapātraṃ mahadya-

ddiśyādīśasya bhāsāṃ tadadhīkalamalaṃ maṅgalaṃ maṇḍalaṃ vaḥ || 73 || var devasya

bhānoḥ tadadhikamamalaṃ maṇḍalaṃ maṅgalaṃ

velāvardhiṣṇu sindhoḥ paya iva khamivārdhodgatāgyragrahoḍu

stokodbhinnasvacihnaprasavamiva madhorāsyamasyanmanāṃsi | var mahāṃsi

prātaḥ pūṣṇo'śubhāni praśamayatu śiraḥśekharībhūtamadreḥ

paurastyasyodgabhastistimitatamatamaḥkhaṇḍanaṃ maṇḍalaṃ vaḥ || 74 ||

pratyuptastaptahemojjvalaruciracalaḥ padmarāgeṇa yena

jyāyaḥ kiñjalkapuñjo yadalikulaśiterambarendīvarasya |

kālavyālasya cihnaṃ mahitatamamahomūrndhi ratnaṃ mahadya-

ddīptāṃśoḥ prātaravyāttadavikalajaganmaṇḍanaṃ maṇḍalaṃ vaḥ || 75 ||

kastrātā tārakāṇāṃ patati tanuravaśyāyabinduryathendu-

rvidrāṇā dṛksmarārerurasi muraripoḥ kaustubho nodgabhastiḥ |

vahneḥ sāpahnaveva dyutirudayagate yatra tanmaṇḍalaṃ vo

mārtaṇḍīyaṃ punītāddivi bhuvi ca tamāṃsīva mṛṣṇanmahāṃsi || 76 ||

yatprācyāṃ prākcakāsti prabhavati ca yataḥ prācyasāvujjihānā-

diddhaṃ madhye yadahno bhavati tatarucā yena cotpādyate'haḥ |

yatparyāyeṇa lokānavati ca jagatāṃ jīvitaṃ yacca tadvo

viśvānugrāhi viśvaṃ sṛjadapi ca ravermaṇḍalaṃ muktaye'stu || 77 ||

śuṣyantyūḍhānukārā makaravasatayo māravīṇāṃ sthalīnāṃ

yenottaptāḥ sphuṭantastaḍiti tilatulāṃ yāntyagendrā yugānte | var caṭiti

taccaṇḍāṃśorakāṇḍatribhuvanadahanāśaṅkayā dhāma kṛcchāt var kṛtsnaṃ

saṃhṛtyālokamātraṃ pralaghu vidadhataḥ stānmude maṇḍalaṃ vaḥ || 78 || var āhṛtyālokamātraṃ pratanu

udyaddyūdyānavāpyāṃ bahulatamatamaḥpaṅkapūraṃ vidārya var bahala

prodbhinnaṃ patrapārśveṣvaviralamaruṇacchāyayā visphurantyā |

kalyāṇāni kriyādvaḥ kamalamiva mahanmaṇḍalaṃ caṇḍabhāno- var caṇḍaraśmeḥ

ranvītaṃ tṛptihetorasakṛdalikulākāriṇā rāhuṇā yat || 79 ||

cakṣurdakṣadviṣo yanna tu dahati puraḥ pūrayatyeva kāmaṃ var na dahati nitarāṃ punaḥ

nāstaṃ juṣṭaṃ marudbhiryadiha niyamināṃ yānapātraṃ bhavābdhau |

yadvītaśrānti śaśvadbhramadapi jagatāṃ bhrāntimabhrānti hanti

bradhnasyākhyādviruddhakriyamatha ca hitādhāyi tanmaṇḍalaṃ vaḥ || 80 ||

|| iti maṇḍalavarṇanam ||

|| atha sūryavarṇanam |

siddhaiḥ siddhāntamiśraṃ śritavidhi vibudhaiścāraṇaiścāṭugarbhaṃ

gītyā gandharvamukhyairmuhurahipatibhiryātudhānairyatātma |

sārdhaṃ sādhyairmunīndrairmuditamatamano mokṣibhiḥ pakṣapātā- var mokṣubhiḥ

tprātaḥ prārabhyamāṇastutiravatu ravirviśvavandyodayo vaḥ || 81 ||

bhāsāmāsannabhāvādadhikatarapaṭoścakravālasya tāpā-

cchedādacchinnagacchatturagakhurapuṭanyāsaniḥśaṅkaṭaṅkaiḥ | var nyasta

niḥsaṅgasyandanāṅgabhramaṇanikaṣaṇātpātu vastriprakāraṃ var triprakāraiḥ

taptāṃśustatparīkṣāpara iva paritaḥ paryaṭanhāṭakādrim || 82 ||

no śuṣkaṃ nākanadyā vikasitakanakāmbhojayā bhrājitaṃ tu var kanakāmbhoruhā

pluṣṭā naivopabhogyā bhavati bhṛśataraṃ nandanodyānalakṣmīḥ |

no śṛṅgāṇi drutāni drutamamaragireḥ kāladhautāni dhautā-

nīddhaṃ dhāma dyumārge mradayati dayayā yatra so'rko'vatādvaḥ || 83 ||

dhvāntasyaivāntaheturna bhavati malinaikātmanaḥ pāpmano'pi

prākpādopāntabhājāṃ janayati na paraṃ paṅkajānāṃ prabodham |

kartā niḥśreyasānāmapi na tu khalu yaḥ kevalaṃ vāsarāṇāṃ

so'vyādekodyamecchāvihitabahubṛhadviśvakāryo'ryamā vaḥ || 84 ||

loṭa~lloṣṭāviceṣṭaḥ śritaśayanatalo niḥsahībhūtadehaḥ

sandehī prāṇitavye sapadi daśa diśaḥ prekṣamāṇo'ndhakārāḥ |

niḥśvāsāyāsaniṣṭhaḥ paramaparavaśo jāyate jīvalokaḥ var cirataravaśo

śokenevānyalokānudayakṛti gate yatra so'rko'vatādvaḥ || 85 || var lokābhyudaya

krāma~llolo'pi lokā~stadupakṛtikṛtāvāśritaḥ sthairyakoṭiṃ

nṝṇāṃ dṛṣṭiṃ vijihmāṃ vidadhadapi karotyantaratyantabhadrām |

yastāpasyāpi heturbhavati niyamināmekanirvāṇadāyī

bhūyātsa prāgavasthādhikatarapariṇāmodayo'rkaḥ śriye vaḥ || 86 ||

vyāpannarturna kālo vyabhicarati phalaṃ nauṣadhīrvṛṣṭiriṣṭā

naiṣṭaistṛpyanti devā na hi vahati marunnirmalābhāni bhāni |

āśāḥ śāntā na bhindantyavadhimudadhayo bibhrati kṣmābhṛtaḥ kṣmāṃ

yasmiṃstrailokyamevaṃ na calati tapati stātsa sūryaḥ śriye vaḥ || 87 ||

kailāse kṛttivāsā viharati virahatrāsadehoḍhakāntaḥ

śrāntaḥ śete mahāhāvadhijaladhi vinā chadmanā padmanābhaḥ |

yogodyogaikatāno gamayati sakalaṃ vāsaraṃ svaṃ svayambhū-

rbhūritrailokyācintābhṛti bhuvanavibhau yatra bhāsvānsa vo'vyāt || 88 ||

etadyanmaṇḍalaṃ khe tapati dinakṛtastā ṛco'rcīṃṣi yāni

dyotante tāni sāmānyayamapi puruṣo maṇḍale'ṇuryajūṃṣi |

evaṃ yaṃ veda vedatritayamayamayaṃ vedavedī samagro

vargaḥ svargāpavargaprakṛtiravikṛtiḥ so'stu sūryaḥ śriye vaḥ || 89 ||

nākaukaḥpratyanīkakṣatipaṭumahasāṃ vāsavāgresarāṇāṃ

sarveṣāṃ sādhu pātāṃ jagadidamaditerātmajatve same'pi |

yenādityābhidhānaṃ niratiśayaguṇairātmani nyastamastu var guṇenātmani

stutyastrailokyavandyaistridaśamunigaṇaiḥ soṃ'śumān śreyase vaḥ || 90 ||

bhūmiṃ dhāmno'bhivṛṣṭyā jagati jalamayīṃ pāvanīṃ saṃsmṛtāva- var dhāmno'tha

pyāgneyīṃ dāhaśaktyā muhurapi yajamānāṃ yathāprārthitārthaiḥ | var yajamānātmikāṃ

līnāmākāśa evāmṛtakaraghaṭitāṃ dhvāntapakṣasya parva-

ṇvevaṃ sūryo'ṣṭabhedāṃ bhava iva bhavataḥ pātu bibhratsvamūrtim || 91 ||

prākkālonnidrapadmākaraparimalanāvirbhavatpādaśobho

bhaktyā tyaktorukhedodgati divi vinatāsūnunā nīyamānaḥ |

saptāśvāptāparāntānyadhikamadharayanyo jaganti stuto'laṃ

devairdevaḥ sa pāyādapara iva murārātirahnāṃ patirvaḥ || 92 ||

yaḥ sraṣṭā'pāṃ purastādacalavarasamabhyunnaterhetureko

lokānāṃ yastrayāṇāṃ sthita upari paraṃ durvilaṅghyena dhāmnā | var ca trayāṇāṃ

sadyaḥ siddhyai prasannadyutiśubhacaturāśāmukhaḥ stādvibhakto var śuci

dvedhā vedhā ivāviṣkṛtakamalaruciḥ so'rciṣāmākaro vaḥ || 93 ||

sādridyūrvīnadīśā diśati daśa diśo darśayanprāgdṛśo yaḥ var drāk dṛśo

sādṛśyaṃ dṛśyate no sadaśaśatadṛśi traidaśe yasya deśe |

dīptāṃśurvaḥ sa diśyādaśivayugadaśādarśitadvādaśātmā

śaṃ śāstyaśvāṃśca yasyāśayavidatiśayāddandaśūkāśanādyaḥ || 94 ||

tīrthāni vyarthakāni hṛdanadasarasīnirjharāmbhojinīnāṃ

nodanvanto nudanti pratibhayamaśubhaśvabhrapātānubandhi |

āpo nākāpagāyā api kaluṣamuṣo majjatāṃ naiva yatra var svargāpagāyāḥ

trātuṃ yāte'nyalokān sa diśatu divasasyaikaheturhitaṃ vaḥ || 95 || var lokaṃ

etatpātālapaṅkaplutamiva tamasaivaikamudgāḍhamāsī-

daprajñātāpratarkyaṃ niravagati tathālakṣaṇaṃ suptamantaḥ |

yādṛksṛṣṭeḥ purastānniśi niśi sakalaṃ jāyate tādṛgeva

trailokyaṃ yadviyogādavatu ravirasau sargatulyodayo vaḥ || 96 ||

dvīpe yo'stācalo'sminbhavati khalu sa evāparatrodayādri-

ryā yāminyujjvalendudyutiriha divaso'nyatra tīvrātapaḥ sā |

yadvaśyau deśakālāviti niyamayato no tu yaṃ deśakālā- var nu

vavyātsa svaprabhutvāhitabhuvanahito heturahnāmino vaḥ || 97 ||

vyagrairagryagrahendugrasanaguru bharairno samagrairudagraiḥ var gurutaraiḥ

pratyagrairīṣadugrairudayagirigato gogaṇairgaurayan gām |

udgāḍhārcirvilīnāmaranagaranagagrāvagarbhāmivāhnā-

magre śreyo vidhatte glapayatu gahanaṃ sa grahagrāmaṇīrvaḥ || 98 ||

yoniḥ sāmnāṃ vidhātā madhuripurajito dhūrjaṭiḥ śaṅkaro'sau

mṛtyuḥ kālo'lakāyāḥ patirapi dhanadaḥ pāvako jātavedāḥ |

itthaṃ sañjñā ḍavitthādivadamṛtabhujāṃ yā yadṛcchāpravṛttā-

stāsāmeko'bhidheyastadanuguṇaguṇairyaḥ sa sūryo'vatādvaḥ || 99 || var gaṇaiḥ

devaḥ kiṃ bāndhavaḥ syātpriyasuhṛdathavā''cārya āhosvidaryo var āryaḥ

rakṣā cakṣurnu dīpo gururuta janako jīvitaṃ bījamojaḥ |

evaṃ nirṇīyate yaḥ ka iva na jagatāṃ sarvathā sarvadā'sau var sarvadāḥ

sarvākāropakārī diśatu daśaśatābhīṣurabhyarthitaṃ vaḥ || 100 ||

ślokā lokasya bhūtyai śatamiti racitāḥ śrīmayūreṇa bhaktyā

yuktaścaitānpaṭhedyaḥ sakṛdapi puruṣaḥ sarvapāpairvimuktaḥ |

ārogyaṃ satkavitvaṃ matimatulabalaṃ kāntimāyuḥprakarṣaṃ

vidyāmaiśvaryamarthaṃ sutamapi labhate so'tra sūryaprasādāt || 101 ||

iti śrīmayūrakavipraṇītaṃ sūryaśatakaṃ samāptam |

Sanskrit — Devanagari (original)

॥ सूर्यशतकम् ॥

महाकविश्रीमयूरप्रणीतम्

॥ श्री गणेशाय नमः ॥

जम्भारातीभकुम्भोद्भवमिव दधतः सान्द्रसिन्दूररेणुं

रक्ताः सिक्ता इवौघैरुदयगिरितटीधातुधाराद्रवस्य । वर् सक्तैः

आयान्त्या तुल्यकालं कमलवनरुचेवारुणा वो विभूत्यै

भूयासुर्भासयन्तो भुवनमभिनवा भानवो भानवीयाः ॥ 1 ॥

भक्तिप्रह्वाय दातुं मुकुलपुटकुटीकोटरक्रोडलीनां

लक्ष्मीमाक्रष्टुकामा इव कमलवनोद्धाटनं कुर्वते ये ।

कालाकारान्धकाराननपतितजगत्साध्वसध्वंसकल्याः

कल्याणं वः क्रियासुः किसलयरुचयस्ते करा भास्करस्य ॥ 2 ॥

गर्भेष्वम्भोरुहाणां शिखरिषु च शिताग्रेषु तुल्यं पतन्तः

प्रारम्भे वासरस्य व्युपरतिसमये चैकरूपास्तथैव ।

निष्पर्यायं प्रवृत्तास्त्रिभुवनभवनप्राङ्गणे पान्तु युष्मा-

नूष्माणं सन्तताध्वश्रमजमिव भृशं बिभ्रतो ब्रध्नपादाः ॥ 3 ॥

प्रभ्रश्यत्युत्तरीयत्विषि तमसि समुद्दीक्ष्य वीतावृतीन्प्रा-

ग्जन्तूंस्तन्तून्यथा यानतनु वितनुते तिग्मरोचिर्मरीचीन् ।

ते सान्द्रीभूय सद्यः क्रमविशददशाशादशालीविशालं

शश्वत्सम्पादयन्तोऽम्बरममलमलं मङ्गलं वो दिशन्तु ॥ 4 ॥

न्यक्कुर्वन्नोषधीशे मुषितरुचि शुचेवौषधीः प्रोषिताभा

भास्वद्ग्रावोद्गतेन प्रथममिव कृताभ्युद्गतिः पावकेन ।

पक्षच्छेदव्रणासृक्स्रुत इव दृषदो दर्शयन्प्रातरद्रे-

राताम्रस्तीव्रभानोरनभिमतनुदे स्ताद्गभस्त्युद्गमो वः ॥ 5 ॥

शीर्णघ्राणाङ्घ्रिपाणीन्व्रणिभिरपघनैर्घर्घराव्यक्तघोषान्

दीर्घाघ्रातानघौघै पुनरपि घटयत्येक उल्लाघयन् यः ।

घर्मांशोस्तस्य वोऽन्तर्द्विगुणघनघृणानिघ्ननिर्विघ्नवृत्ते-

र्दत्तार्घाः सिद्धसङ्घैर्विदधतु घृणयः शीघ्रमंहोविधातम् ॥ 6 ॥

बिभ्राणा वामनत्वं प्रथममथ तथैवांशवः प्रांशवो वः

क्रान्ताकाशान्तरालास्तदनु दशदिशः पूरयन्तस्ततोऽपि ।

ध्वान्तादाच्छिद्य देवद्विष इव बलितो विश्वमाश्वश्नुवानाः वर् देवद्रुह

कृच्छ्राण्युच्छ्रायहेलोपहसितहरयो हारिदश्वा हरन्तु ॥ 7 ॥

उद्गाढेनारुणिम्ना विदधति बहुलं येऽरुणस्यारुणत्वं

मूर्धोद्धूतौ खलीनक्षतरुधिररुचो ये रथाश्वाननेषु ।

शैलानां शेखरत्वं श्रितशिखरिशिखास्तन्वते ये दिशन्तु वर् शिखरशिखाः

प्रेङ्खन्तः खे खरांशोः खचितदिनमुखास्ते मयूखाः सुखं वः ॥ 8 ॥

दत्तानन्दाः प्रजानां समुचितसमयाकृष्टसृष्टैः पयोभिः वर् अक्लिष्टसृष्टैः

पूर्वाह्णे विप्रकीर्णा दिशि दिशि विरमत्यह्नि संहारभाजः ।

दीप्तांशोर्दीर्घदुःखप्रभवभवभयोदन्वदुत्तारनावो

गावो वः पावनानां परमपरिमितां प्रीतिमुत्पादयन्तु ॥ 9 ॥

बन्धध्वंसैकहेतुं शिरसि नतिरसाबद्धसन्ध्याञ्जलीनां

लोकानां ये प्रबोधं विदधति विपुलाम्भोजखण्डाशयेव ।

युष्माकं ते स्वचित्तप्रथितपृथुतरप्रार्थनाकल्पवृक्षाः वर् प्रथिम

कल्पन्तां निर्विकल्पं दिनकरकिरणाः केतवः कल्मषस्य ॥ 10 ॥

धारा रायो धनायापदि सपदि करालम्बभूताः प्रपाते

तत्त्वालोकैकदीपास्त्रिदशपतिपुरप्रस्थितौ वीथ्य एव ।

निर्वाणोद्योगियोगिप्रगमनिजतनुद्वारि वेत्रायमाणा-

स्त्रायन्तां तीव्रभानोर्दिवसमुखसुखा रश्मयः कल्मषाद्वः ॥ 11 ॥

वर् तीव्रभासः वर् कश्मलाद्वः

प्राचि प्रागाचरन्त्योऽनतिचिरमचले चारुचूडामणित्वं

मुञ्चन्त्यो रोचनाम्भः प्रचुरमिव दिशामुच्चकैश्चर्चनाय ।

चाटूत्कैश्चक्रनाम्नां चतुरमविचलैर्लोचनैरर्च्यमाना- वर् सुचिरं

श्चेष्टन्तां चिन्तितानामुचितमचरमाश्चण्डरोचीरुचो वः ॥ 12 ॥

एकं ज्योतिर्दृशौ द्वे त्रिजगति गदितान्यब्जजास्यैश्चतुर्भि-

र्भूतानां पञ्चमं यान्यलमृतुषु तथा षट्सु नानाविधानि ।

युष्माकं तानि सप्तत्रिदशमुनिनुतान्यष्टदिग्भाञ्जि भानो-

र्यान्ति प्राह्णे नवत्वं दश दधतु शिवं दीधितीनां शतानि ॥ 13 ॥ वर् ददतु

आवृत्तिभ्रान्तविश्वाः श्रममिव दधतः शोषिणः स्वोष्मणेव

ग्रीष्मे दावाग्नितप्ता इव रसमसकृद्ये धरित्र्या धयन्ति ।

ते प्रावृष्यात्तपानातिशयरुज इवोद्वान्ततोया हिमर्तौ

मार्तण्डस्याप्रचण्डाश्चिरमशुभभिदेऽभीषवो वो भवन्तु ॥ 14 ॥

तन्वाना दिग्वधूनां समधिकमधुरालोकरम्यामवस्था-

मारुढप्रौढिलेशोत्कलितकपिलिमालङ्कृतिः केवलैव ।

उज्जृम्भाम्भोजनेत्रद्युतिनि दिनमुखे किञ्चिदुद्भिद्यमाना

श्मश्रुश्रेणीव भासां दिशतु दशशती शर्म घर्मत्विषो वः ॥ 15 ॥

मौलीन्दोर्मैष मोषीद्द्युतिमिति वृषभाङ्केन यः शङ्किनेव

प्रत्यग्रोद्घाटिताम्भोरुहकुहरगुहासुस्थितेनेव धात्रा ।

कृष्णेन ध्वान्तकृष्णस्वतनुपरिभवत्रस्नुनेव स्तुतोऽलं

त्राणाय स्तात्तनीयानपि तिमिररिपोः स त्विषामुद्गमो वः ॥ 16 ॥

विस्तीर्णं व्योम दीर्घाः सपदि दश दिशो व्यस्तवेलाम्भसोऽब्धीन्

कुर्वद्भिर्दृश्यनानानगनगरनगाभोगपृथ्वीं च पृथ्वीम् ।

पद्मिन्युच्छ्वास्यते यैरुषसि जगदपि ध्वंसयित्वा तमिस्रा-

मुस्रा विस्रंसयन्तु द्रुतमनभिमतं ते सहस्रत्विषो वः ॥ 17 ॥ वर् विस्रावयन्तु

अस्तव्यस्तत्वशून्यो निजरुचिरनिशानश्वरः कर्तुमीशो

विश्वं वेश्मेव दीपः प्रतिहततिमिरं यः प्रदेशस्थितोऽपि ।

दिक्कालापेक्षयासौ त्रिभुवनमटतस्तिग्मभानोर्नवाख्यां

यातः शातक्रतव्यां दिशि दिशतु शिवं सोऽर्चिषामुद्गमो वः ॥ 18 ॥

मागान्म्लानिं मृणाली मृदुरिति दययेवाप्रविष्टोऽहिलोकं

लोकालोकस्य पार्श्वं प्रतपति न परं यस्तदाख्यार्थमेव ।

ऊर्ध्वं ब्रह्माण्डखण्डस्फुटनभयपरित्यक्तदैर्घ्यो द्युसीम्नि

स्वेछावश्यावकाशावधिरवतु स वस्तापनो रोचिरोघः ॥ 19 ॥

अश्यामः काल एको न भवति भुवनान्तोऽपि वीतेऽन्धकारे वर् वीतान्धकारः

सद्यः प्रालेयपादो न विलयमचलश्चन्द्रमा अप्युपैति ।

बन्धः सिद्धाञ्जलीनां न हि कुमुदवनस्यापि यत्रोज्जिहाने

तत्प्रातः प्रेक्षणीयं दिशतु दिनपतेर्धाम कामाधिकं वः ॥ 20 ॥

यत्कान्तिं पङ्कजानां न हरति कुरुते प्रत्युताधिक्यरम्यां वर् प्रत्युतातीव रम्यां

नो धत्ते तारकाभां तिरयति नितरामाशु यन्नित्यमेव । वर् नाधत्ते

कर्तुं नालं निमेषं दिवसमपि परं यत्तदेकं त्रिलोक्या-

श्चक्षुः सामान्यचक्षुर्विसदृशमघभिद्भास्वतस्तान्महो वः ॥ 21 ॥

क्ष्मां क्षेपीयः क्षपाम्भःशिशिरतरजलस्पर्शतर्षादृतेव

द्रागाशा नेतुमाशाद्विरदकरसरःपुष्कराणीव बोधम् ।

प्रातः प्रोल्लङ्घ्य विष्णोः पदमपि घृणयेवातिवेगाद्दवीय-

स्युद्दाम द्योतमाना दहतु दिनपतेर्दुर्निमित्तं द्युतिर्वः ॥ 22 ॥

नो कल्पापायवायोरदयरयदलत्क्ष्माधरस्यापि गम्या वर् शम्या

गाढोद्गीर्णोज्ज्वलश्रीरहनि न रहिता नो तमःकज्जलेन ।

प्राप्तोत्पत्तिः पतङ्गान्न पुनरुपगता मोषमुष्णत्विषो वो

वर्तिः सैवान्यरूपा सुखयतु निखिलद्वीपदीपस्य दीप्तिः ॥ 23 ॥

निःशेषाशावपूरप्रवणगुरुगुणश्लाघनीयस्वरूपा

पर्याप्तं नोदयादौ दिनगमसमयोपप्लवेऽप्युन्नतैव ।

अत्यन्तं यानभिज्ञा क्षणमपि तमसा साकमेकत्र वस्तुं

ब्रध्नस्येद्धा रुचिर्वो रुचिरिव रुचितस्याप्तये वस्तुनोस्तु ॥ 24 ॥ वर् चिरुरस्य, रुचिरस्य

विभ्राणः शक्तिमाशु प्रशमितबलवत्तारकौर्जित्यगुर्वीं

कुर्वाणो लीलयाधः शिखिनमपि लसच्चन्द्रकान्तावभासम् ।

आदध्यादन्धकारे रतिमतिशयिनीमावहन्वीक्षणानां वर् आदेयादीक्षणानां

बालो लक्ष्मीमपारामपर इव गुहोऽहर्पतेरातपो वः ॥ 25 ॥

ज्योत्स्नांशाकर्षपाण्डुद्युति तिमिरमषीशेषकल्माषमीष-

ज्जृम्भोद्भूतेन पिङ्गं सरसिजरजसा सन्ध्यया शोणशोचिः ।

प्रातःप्रारम्भकाले सकलमपि जगच्चित्रमुन्मीलयन्ती

कान्तिस्तीक्ष्णत्विषोऽक्ष्णां मुदमुपनयतात्तूलिकेवातुलां वः ॥ 26 ॥

आयान्ती किं सुमेरोः सरणिररुणिता पाद्मरागैः परागै-

राहोस्वित्स्वस्य माहारजनविरचिता वैजयन्ती रथस्य ।

माञ्जिष्ठी प्रष्ठवाहावलिविधुतशिरश्चामराली नु लोकै- वर् चामरालीव

राशङ्क्यालोकितैवं सवितुरघनुदे स्तात्प्रभातप्रभा वः ॥ 27 ॥

ध्वान्तध्वंसं विधत्ते न तपति रुचिमन्नातिरूपं व्यनक्ति

न्यक्त्वं नीत्वापि नक्तं न वितरतितरां तावदह्नस्त्विषं यः । वर् न्यक्तामह्नि

स प्रातर्मा विरंसीदसकलपटिमा पूरयन्युष्मदाशा-

माशाकाशावकाशावतरणतरुणप्रक्रमोऽर्कप्रकाशः ॥ 28 ॥

तीव्रं निर्वाणहेतुर्यदपि च विपुलं यत्प्रकर्षेण चाणु

प्रत्यक्षं यत्परोक्षं यदिह यदपरं नश्वरं शाश्वतं च ।

यत्सर्वस्य प्रसिद्धं जगति कतिपये योगिनो यद्विदन्ति

ज्योतिस्तद्द्विप्रकारं सवितुरवतु वो बाह्यमाभ्यन्तरं च ॥ 29 ॥

रत्नानां मण्डनाय प्रभवति नियतोद्देशलब्धावकाशं

वह्नेर्दार्वादि दग्धुं निजजडिमतया कर्तुमानन्दमिन्दोः ।

यच्च त्रैलोक्यभूषाविधिरघदहनं ह्लादि वृष्ट्याशु तद्वो वर् यत्तु

बाहुल्योत्पाद्यकार्याधिकतरमवतादेकमेवार्कतेजः ॥ 30 ॥

मीलच्चक्षुर्विजिह्मश्रुति जडरसनं निघ्नितघ्राणवृत्ति

स्वव्यापाराक्षमत्वक्परिमुषितमनः श्वासमात्रावशेषम् ।

विस्रस्ताङ्गं पतित्वा स्वपदपहरतादश्रियं वोऽर्कजन्मा वर् अप्रियं

कालव्यालावलीढं जगदगद इवोत्थापयन्प्राक्प्रतापः ॥ 31 ॥

निःशेषं नैशमम्भः प्रसभमपनुदन्नश्रुलेशानुकारि

स्तोकस्तोकापनीतारुणरुचिरचिरादस्तदोषानुषङ्गः ।

दाता दृष्टिं प्रसन्नां त्रिभुवननयनस्याशु युष्मद्विरुद्धं

वध्याद्ब्रध्नस्य सिद्धाञ्जनविधिरपरः प्राक्तनोऽर्चिःप्रचारः ॥ 32 ॥

भूत्वा जम्भस्य भेत्तुः ककुभि परिभवारम्भभूः शुभ्रभानो- वर् स्थित्वा

र्बिभ्राणा बभ्रुभावं प्रसभमभिनवाम्भोजजृम्भाप्रगल्भा ।

भूषा भूयिष्ठशोभा त्रिभुवनभवनस्यास्य वैभाकरी प्राग्-

विभ्रान्ता भ्राजमाना विभवतु विभवोद्भूतये सा विभा वः ॥ 33 ॥ वर् निर्भान्ति, विभ्रान्ति

संसक्तं सिक्तमूलादभिनवभुवनोद्यानकौतूहलिन्या

यामिन्या कन्ययेवामृतकरकलशावर्जितेनामृतेन ।

अर्कालोकः क्रियाद्वो मुदमुदयशिरश्चक्रवालालवाला-

दुद्यन्बालप्रवालप्रतिमरुचिरहःपादपप्राक्प्ररोहः ॥ 34 ॥

भिन्नं भासारुणस्य क्वचिदभिनवया विद्रुमाणां त्विषेव

त्वङ्न्नक्षत्ररत्नद्युतिनिकरकरालान्तरालं क्वचिच्च ।

नान्तर्निःशेषकृष्णश्रियमुदधिमिव ध्वान्तराशिं पिबन्स्ता-

दौर्वः पूर्वोऽप्यपूर्वोऽग्निरिव भवदघप्लुष्टयेऽर्कावभासः ॥ 35 ॥

गन्धर्वैर्गद्यपद्यव्यतिकरितवचोहृद्यमातोद्यवाद्यै-

राद्यैर्यो नारदाद्यैर्मुनिभिरभिनुतो वेदवेद्यैर्विभिद्य ।

वर् वीतवेद्यैर्विविद्य, वेदविद्भिर्विभिद्य

आसाद्यापद्यते यं पुनरपि च जगद्यौवनं सद्य उद्य-

न्नुद्द्योतो द्योतितद्यौर्द्यतु दिवसकृतोऽसाववद्यानि वोऽद्य ॥ 36 ॥

आवानैश्चन्द्रकान्तैश्च्युततिमिरतया तानवात्तारकाणा- वर् आवान्तैः

मेणाङ्कालोकलोपादुपहतमहसामोषधीनां लयेन ।

आरादुत्प्रेक्ष्यमाणा क्षणमुदयतटान्तर्हितस्याहिमांशो-

राभा प्राभातिकी वोऽवतु न तु नितरां तावदाविर्भवन्ती ॥ 37 ॥

सानौ सा नौदये नारुणितदलपुनर्यौवनानां वनाना- वर् लसद्यौवनानां

मालीमालीढपूर्वा परिहृतकुहरोपान्तनिम्ना तनिम्ना ।

भा वोऽभावोपशान्तिं दिशतु दिनपतेर्भासमाना समाना-

राजी राजीवरेणोः समसमयमुदेतीव यस्या वयस्या ॥ 38 ॥

उज्जृम्भाम्भोरुहाणां प्रभवति पयसां या श्रिये नोष्णतायै

पुष्णात्यालोकमात्रं न तु दिशति दृशां दृश्यमाना विधातम् ।

पूर्वाद्रेरेव पूर्वं दिवमनु च पुनः पावनी दिङ्मुखाना- वर् ततः

मेनांस्यैनी विभासौ नुदतु नुतिपदैकास्पदं प्राक्तनी वः ॥ 39 ॥

वाचां वाचस्पतेरप्यचलभिदुचिताचार्यकाणां प्रपञ्चै-

र्वैरञ्चानां तथोच्चारितचतुरृचां चाननानां चतुर्णाम् । वर् रुचिर

उच्येतार्चासु वाच्यच्युतिशुचिचरितं यस्य नोच्चैर्विविच्य वर् अर्चास्ववाच्य

प्राच्यं वर्चश्चकासच्चिरमुपचिनुतात्तस्य चण्डार्चिषो वः ॥ 40 ॥ वर् श्रियं

मूर्ध्न्यद्रेर्धातुरागस्तरुषु किसलयो विद्रुमौघः समुद्रे

वर् – किसलयाद्विद्रुमौघात्समुद्रे

दिङ्मातङ्गोत्तमाङ्गेष्वभिनवनिहितः सान्द्रसिन्दूररेणुः ।

वर् विहितः, निहितात्सन्द्रसिन्दूररेणोः

सीम्नि व्योम्नश्च हेम्नः सुरशिखरिभुवो जायते यः प्रकाशः

शोणिम्नासौ खरांशोरुषसि दिशतु वः शर्म शोभैकदेशः ॥ 41 ॥

अस्ताद्रीशोत्तमाङ्गे श्रितशशिनि तमःकालकूटे निपीते

याति व्यक्तिं पुरस्तादरुणकिसलये प्रत्युषःपारिजाते ।

उद्यन्त्यारक्तपीताम्बरविशदतरोद्वीक्षिता तीक्ष्णभानो-

वर् रुचिरतरोद्वीक्षिता वर् तीव्रभासः

र्लक्ष्मीर्लक्ष्मीरिवास्तु स्फुटकमलपुटापाश्रया श्रेयसे वः ॥ 42 ॥ वर् पुटोपाश्रय

नोदन्वाञ्जन्मभूमिर्न तदुदरभुवो बान्धवाः कौस्तुभाद्या

यस्याः पद्मं न पाणौ न च नरकरिपूरःस्थली वासवेश्म ।

तेजोरूपापरैव त्रिषु भुवनतलेष्वादधाना व्यवस्थां वर् त्रिभुवनभवने

सा श्रीः श्रेयांसि दिश्यादशिशिरमहसो मण्डलाग्रोद्गता वः ॥ 43 ॥

॥ इति द्युतिवर्णनम् ॥ वर् तेजोवर्णनम्

॥ अथ अश्ववर्णनम् ॥

रक्षन्त्वक्षुण्णहेमोपलपटलमलं लाघवादुत्पतन्तः

पातङ्गाः पङ्ग्ववज्ञाजितपवनजवा वाजिनस्ते जगन्ति ।

येषां वीतान्यचिह्नोन्नयमपि वहतां मार्गमाख्याति मेरा-

वुद्यन्नुद्दामदीप्तिर्द्युमणिमणिशिलावेदिकाजातवेदाः ॥ 44 ॥

प्लुष्टाः पृष्ठेंऽशुपातैरतिनिकटतया दत्तदाहातिरेकै-

रेकाहाक्रान्तकृत्स्नत्रिदिवपथपृथुश्वासशोषाः श्रमेण ।

तीव्रोदन्यास्त्वरन्तामहितविहतये सप्तयः सप्तसप्ते-

रभ्याशाकाशगङ्गाजलसरलगलावाङ्नताग्रानना वः ॥ 45 ॥ वर् गलवर्जिताग्राननाः

मत्वान्यान्पार्श्वतोऽश्वान् स्फटिकतटदृषद्दृष्टदेहा द्रवन्ती

व्यस्तेऽहन्यस्तसन्ध्येयमिति मृदुपदा पद्मरागोपलेषु ।

सादृश्यादृश्यमूर्तिर्मरकतकटके क्लिष्टसूता सुमेरो-

र्मूर्धन्यावृत्तिलब्धध्रुवगतिरवतु ब्रध्नवाहावलिर्वः ॥ 46 ॥ वर् द्रुत

हेलालोलं वहन्ती विषधरदमनस्याग्रजेनावकृष्टा

स्वर्वाहिन्याः सुदूरं जनितजवजया स्यन्दनस्य स्यदेन ।

निर्व्याजं तायमाने हरितिमनि निजे स्फीतफेनाहितश्री- वर् स्फीतफेनास्मितश्रीः

रश्रेयांस्यश्वपङ्क्तिः शमयतु यमुनेवापरा तापनी वः ॥ 47 ॥

मार्गोपान्ते सुमेरोर्नुवति कृतनतौ नाकधाम्नां निकाये

वीक्ष्य व्रीडानतानां प्रतिकुहरमुखं किन्नरीणां मुखानि ।

सूतेऽसूयत्यपीषज्जडगति वहतां कन्धरार्धैर्वलद्भि- वर् कन्धराग्रैः

र्वाहानां व्यस्यताद्वः सममसमहरेर्हेषितं कल्मषाणि ॥ 48 ॥

धुन्वन्तो नीरदालीर्निजरुचिहरिताः पार्श्वयोः पक्षतुल्या-

स्तालूत्तानैः खलीनैः खचितमुखरुचश्च्योतता लोहितेन ।

उड्डीयेव व्रजन्तो वियति गतिवशादर्कवाहाः क्रियासुः

क्षेमं हेमाद्रिहृद्यद्रुमशिखरशिरःश्रेणिशाखाशुका वः ॥ 49 ॥

॥ इत्यश्ववर्णनम् ॥

॥ अथ अरुणवर्णनम् ॥

प्रातः शैलाग्ररङ्गे रजनिजवनिकापायसंलक्ष्यलक्ष्मी-

र्विक्षिप्तापूर्वपुष्पाञ्जलिमुडुनिकरं सूत्रधारायमाणः ।

यामेष्वङ्केष्विवाह्नः कृतरुचिषु चतुर्ष्वेव जातप्रतिष्ठा- वर् यातः प्रतिष्ठां

मव्यात्प्रस्तावयन्वो जगदटनमहानाटिकां सूर्यसूतः ॥ 50 ॥

आक्रान्त्या वाह्यमानं पशुमिव हरिणा वाहकोऽग्र्यो हरीणां

भ्राम्यन्तं पक्षपाताज्जगति समरुचिः सर्वकर्मैकसाक्षी ।

शत्रुं नेत्रश्रुतीनामवजयति वयोज्येष्ठभावे समेऽपि

स्थाम्नां धाम्नां निधिर्यः स भवदघनुदे नूतनः स्तादनूरुः ॥ 51 ॥

दत्तार्घैर्दूरनम्रैर्वियति विनयतो वीक्षितः सिद्धसार्थैः वर् सिद्धसाध्यैः

सानाथ्यं सारथिर्वः स दशशतरुचेः सातिरेकं करोतु ।

आपीय प्रातरेव प्रततहिमपयःस्यन्दिनीरिन्दुभासो

यः काष्ठादीपनोऽग्रे जडित इव भृशं सेवते पृष्ठतोऽर्कम् ॥ 52 ॥

मुञ्चन्रश्मीन्दिनादौ दिनगमसमये संहरंश्च स्वतन्त्र-

स्तोत्रप्रख्यातवीर्योऽविरतहरिपदाक्रान्तिबद्धाभियोगः । वर् वितत

कालोत्कर्षाल्लघुत्वं प्रसभमधिपतौ योजयन्यो द्विजानां

सेवाप्रीतेन पूष्णात्मसम इव कृतस्त्रायतां सोऽरुणो वः ॥ 53 ॥ वर् स्वसम

शातः श्यामालतायाः परशुरिव तमोऽरण्यवह्नेरिवार्चिः वर् दाहे दवाभः

प्राच्येवाग्रे ग्रहीतुं ग्रहकुमुदवनं प्रागुदस्तोऽग्रहस्तः ।

वर् प्राचीवाग्रे, ग्रहकुमुदरुचिं

ऐक्यं भिन्दन्द्युभूम्योरवधिरिव विधातेव विश्वप्रबोधे

वाहानां वो विनेता व्यपनयतु विपन्नाम धामाधिपस्य ॥ 54 ॥

पौरस्त्यस्तोयदर्तोः पवन इव पतत्पावकस्येव धूमो वर् पतन्

विश्वस्येवादिसर्गः प्रणव इव परं पावनो वेदराशेः

सन्ध्यानृत्योत्सवेच्छोरिव मदनरिपोर्नन्दिनान्दीनिनादः

सौरस्याग्रे सुखं वो वितरतु विनतानन्दनः स्यन्दनस्य ॥ 55 ॥ वर् स्यन्दनो वः

पर्याप्तं तप्तचामीकरकटकतटे श्लिष्टशीतेतरांशा-

वासीदत्स्यन्दनाश्वानुकृतिमरकते पद्मरागायमाणः । वर् अश्वानुकृतमरकते

यः सोत्कर्षां विभूषां कुरुत इव कुलक्ष्माभृदीशस्य मेरो-

रेनांस्यह्नाय दूरं गमयतु स गुरुः काद्रवेयद्विषो वः ॥ 56 ॥

नीत्वाश्वान्सप्त कक्षा इव नियमवशं वेत्रकल्पप्रतोद- वर् कक्ष्या

स्तूर्णं ध्वान्तस्य राशावितरजन इवोत्सारिते दूरभाजि ।

पूर्वं प्रष्ठो रथस्य क्षितिभृदधिपतीन्दर्शयंस्त्रायतां व-

स्त्रैलोक्यास्थानदानोद्यतदिवसपतेः प्राक्प्रतीहारपालः ॥ 57 ॥

वज्रिञ्जातं विकासीक्षणकमलवनं भासि नाभासि वह्ने! वर् नो भासि

तातं नत्वाश्वपार्श्वान्नय यम! महिषं राक्षसा वीक्षिताः स्थ ।

सप्तीन्सिञ्च प्रचेतः! पवन! भज जवं वित्तपावेदितस्त्वं

वन्दे शर्वेति जल्पन्प्रतिदिशमधिपान्पातु पूष्णोऽग्रणीर्वः ॥ 58 ॥

पाशानाशान्तपालादरुण वरुणतो मा ग्रहीः प्रग्रहार्थं

तृष्णां कृष्णस्य चक्रे जहिहि नहि रथो याति मे नैकचक्रः ।

योक्तुं युग्यं किमुच्चैःश्रवसमभिलषस्यष्टमं वृत्रशत्रो- वर् त्वाष्ट्रशत्रोः

स्त्यक्तान्यापेक्षविश्वोपकृतिरिव रविः शास्ति यं सोऽवताद्वः ॥ 59 ॥

नो मूर्च्छाच्छिन्नवाञ्छः श्रमविवशवपुर्नैव नाप्यास्यशोषी

पान्थः पथ्येतराणि क्षपयतु भवतां भास्वतोऽग्रेसरः सः ।

यः संश्रित्य त्रिलोकीमटति पटुतरैस्ताप्यमानो मयूखै-

रारादारामलेखामिव हरितमणिश्यामलामश्वपङ्क्तिम् ॥ 60 ॥ वर् हरिततृण

सीदन्तोऽन्तर्निमज्जज्जडखुरमुसलाः सैकते नाकनद्याः

स्कन्दन्तः कन्दरालीः कनकशिखरिणो मेखलासु स्खलन्तः ।

दूरं दूर्वास्थलोत्का मरकतदृषदि स्थास्नवो यन्न याताः

पूष्णोऽश्वाः पूरयंस्तैस्तदवतु जवनैर्हुङ्कृतेनाग्रगो वः ॥ 61 ॥ वर् प्रेरयन् हुङ्कृतैरग्रणीः

॥ इत्यरुणवर्णनम् ॥ वर् सूतवर्णनम्

॥ अथ रथवर्णनम् ॥

पीनोरःप्रेरिताभ्रैश्चरमखुरपुटाग्रस्थितैः प्रातरद्रा-

वादीर्घाङ्गैरुदस्तो हरिभिरपगतासङ्गनिःशब्दचक्रः ।

उत्तानानूरुमूर्धावनतिहठभवद्विप्रतीपप्रणामः

प्राह्णे श्रेयो विधत्तां सवितुरवतरन्व्योमवीथीं रथो वः ॥ 62 ॥ वर् प्रेयो

ध्वान्तौघध्वंसदीक्षाविधिपटु वहता प्राक्सहस्रं कराणा- वर् विधिगुरु द्राक्सहस्रं

मर्यम्णा यो गरिम्णः पदमतुलमुपानीयताध्यासनेन ।

स श्रान्तानां नितान्तं भरमिव मरुतामक्षमाणां विसोढुं

स्कन्धात्स्कन्धं व्रजन्वो वृजिनविजितये भास्वतः स्यन्दनोऽस्तु ॥ 63 ॥

योक्त्रीभूतान्युगस्य ग्रसितुमिव पुरो दन्दशूकान्दधानो

द्वेधाव्यस्ताम्बुवाहावलिविहितबृहत्पक्षविक्षेपशोभः ।

सावित्रः स्यन्दनोऽसौ निरतिशयरयप्रीणितानूरुरेनः-

क्षेपीयो वो गरुत्मानिव हरतु हरीच्छाविधेयप्रचारः ॥ 64 ॥

एकाहेनैव दीर्घां त्रिभुवनपदवीं लङ्घयन् यो लघिष्ठः वर् कृस्त्नां

पृष्ठे मेरोर्गरीयान् दलितमणिदृषत्त्विंषि पिंषञ्शिरांसि ।

सर्वस्यैवोपरिष्टादथ च पुनरधस्तादिवास्ताद्रिमूर्न्धि

ब्रध्नस्याव्यात्स एवं दुरधिगमपरिस्पन्दनः स्यन्दनो वः ॥ 65 ॥

धूर्ध्वस्ताग्र्यग्रहाणि ध्वजपटपवनान्दोलितेन्दूनि दूरं वर् दूरात्

राहौ ग्रासाभिलाषादनुसरति पुनर्दत्तचक्रव्यथानि ।

श्रान्ताश्वश्वासहेलाधुतविबुधधुनीनिर्झराम्भांसि भद्रं

देयासुर्वो दवीयो दिवि दिवसपतेः स्यन्दनप्रस्थितानि ॥ 66 ॥

अक्षे रक्षां निबध्य प्रतिसरवलयैर्योजयन्त्यो युगाग्रं

धूःस्तम्भे दग्धधूपाः प्रहितसुमनसो गोचरे कूबरस्य ।

चर्चाश्चक्रे चरन्त्यो मलयजपयसा सिद्धवध्वस्त्रिसन्ध्यं वर् चर्चां

वन्दन्ते यं द्युमार्गे स नुदतु दुरितान्यंशुमत्स्यन्दनो वः ॥ 67 ॥

उत्कीर्णस्वर्णरेणुद्रुतखुरदलिता पार्श्वयोः शश्वदश्वै- वर् रेणुर्द्रुत

रश्रान्तभ्रान्तचक्रक्रमनिखिलमिलन्नेमिनिम्ना भरेण ।

मेरोर्मूर्धन्यघं वो विघटयतु रवेरेकवीथी रथस्य

स्वोष्मोदक्ताम्बुरिक्तप्रकटितपुलिनोद्धूसरा स्वर्धुनीव ॥ 68 ॥ वर् स्वोष्मोदस्ताम्बु

नन्तुं नाकालयानामनिशमनुयतां पद्धतिः पङ्क्तिरेव वर् उपयतां

क्षोदो नक्षत्रराशेरदयरयमिलच्चक्रपिष्टस्य धूलिः ।

हेषह्लादो हरीणां सुरशिखरिदरीः पूरयन्नेमिनादो वर् नादो

यस्याव्यात्तीव्रभानोः स दिवि भुवि यथा व्यक्तचिह्नो रथो वः ॥ 69 ॥

निःस्पन्दानां विमानावलिविततदिवां देववृन्दारकाणां वर् वलितदिशा

वृन्दैरानन्दसान्द्रोद्यममपि वहतां विन्दतां वन्दितुं नो ।

मन्दाकिन्याममन्दः पुलिनभृति मृदुर्मन्दरे मन्दिराभे वर् मन्दराभे

मन्दारैर्मण्डितारं दधदरि दिनकृत्स्यन्दनः स्तान्मुदे वः ॥ 70 ॥

चक्री चक्रारपङ्क्तिं हरिरपि च हरीन् धूर्जटिर्धूर्ध्वजान्ता-

नक्षं नक्षत्रनाथोऽरुणमपि वरुणः कूबराग्रं कुबेरः ।

रंहः सङ्घः सुराणां जगदुपकृतये नित्ययुक्तस्य यस्य

स्तौति प्रीतिप्रसन्नोऽन्वहमहिमरुचेः सोऽवतात्स्यन्दनो वः ॥ 71 ॥ वर् रुच

नेत्राहीनेन मूले विहितपरिकरः सिद्धसाध्यैर्मरुद्भिः

पादोपान्ते स्तुतोऽलं बलिहरिरभसाकर्षणाबद्धवेगः ।

भ्राम्यन्व्योमाम्बुराशावशिशिरकिरणस्यन्दनः सन्ततं वो

दिश्याल्लक्ष्मीमपारामतुलितमहिमेवापरो मन्दराद्रिः ॥ 72 ॥ वर् अतुल्यां

॥ इति रथवर्णनम् ॥

॥ अथ मण्डलवर्णनम् ॥

यज्ज्यायो बीजमह्नामपहततिमिरं चक्षुषामञ्जनं य- वर् ज्यायो यद्बीजमह्नामपहृत

द्द्वारं यन्मुक्तिभाजां यदखिलभुवनज्योतिषामेकमोकः ।

यद्वृष्ट्यम्भोनिधानं धरणिरससुधापानपात्रं महद्य-

द्दिश्यादीशस्य भासां तदधीकलमलं मङ्गलं मण्डलं वः ॥ 73 ॥ वर् देवस्य

भानोः तदधिकममलं मण्डलं मङ्गलं

वेलावर्धिष्णु सिन्धोः पय इव खमिवार्धोद्गताग्य्रग्रहोडु

स्तोकोद्भिन्नस्वचिह्नप्रसवमिव मधोरास्यमस्यन्मनांसि । वर् महांसि

प्रातः पूष्णोऽशुभानि प्रशमयतु शिरःशेखरीभूतमद्रेः

पौरस्त्यस्योद्गभस्तिस्तिमिततमतमःखण्डनं मण्डलं वः ॥ 74 ॥

प्रत्युप्तस्तप्तहेमोज्ज्वलरुचिरचलः पद्मरागेण येन

ज्यायः किञ्जल्कपुञ्जो यदलिकुलशितेरम्बरेन्दीवरस्य ।

कालव्यालस्य चिह्नं महिततममहोमूर्न्धि रत्नं महद्य-

द्दीप्तांशोः प्रातरव्यात्तदविकलजगन्मण्डनं मण्डलं वः ॥ 75 ॥

कस्त्राता तारकाणां पतति तनुरवश्यायबिन्दुर्यथेन्दु-

र्विद्राणा दृक्स्मरारेरुरसि मुररिपोः कौस्तुभो नोद्गभस्तिः ।

वह्नेः सापह्नवेव द्युतिरुदयगते यत्र तन्मण्डलं वो

मार्तण्डीयं पुनीताद्दिवि भुवि च तमांसीव मृष्णन्महांसि ॥ 76 ॥

यत्प्राच्यां प्राक्चकास्ति प्रभवति च यतः प्राच्यसावुज्जिहाना-

दिद्धं मध्ये यदह्नो भवति ततरुचा येन चोत्पाद्यतेऽहः ।

यत्पर्यायेण लोकानवति च जगतां जीवितं यच्च तद्वो

विश्वानुग्राहि विश्वं सृजदपि च रवेर्मण्डलं मुक्तयेऽस्तु ॥ 77 ॥

शुष्यन्त्यूढानुकारा मकरवसतयो मारवीणां स्थलीनां

येनोत्तप्ताः स्फुटन्तस्तडिति तिलतुलां यान्त्यगेन्द्रा युगान्ते । वर् चटिति

तच्चण्डांशोरकाण्डत्रिभुवनदहनाशङ्कया धाम कृच्छात् वर् कृत्स्नं

संहृत्यालोकमात्रं प्रलघु विदधतः स्तान्मुदे मण्डलं वः ॥ 78 ॥ वर् आहृत्यालोकमात्रं प्रतनु

उद्यद्द्यूद्यानवाप्यां बहुलतमतमःपङ्कपूरं विदार्य वर् बहल

प्रोद्भिन्नं पत्रपार्श्वेष्वविरलमरुणच्छायया विस्फुरन्त्या ।

कल्याणानि क्रियाद्वः कमलमिव महन्मण्डलं चण्डभानो- वर् चण्डरश्मेः

रन्वीतं तृप्तिहेतोरसकृदलिकुलाकारिणा राहुणा यत् ॥ 79 ॥

चक्षुर्दक्षद्विषो यन्न तु दहति पुरः पूरयत्येव कामं वर् न दहति नितरां पुनः

नास्तं जुष्टं मरुद्भिर्यदिह नियमिनां यानपात्रं भवाब्धौ ।

यद्वीतश्रान्ति शश्वद्भ्रमदपि जगतां भ्रान्तिमभ्रान्ति हन्ति

ब्रध्नस्याख्याद्विरुद्धक्रियमथ च हिताधायि तन्मण्डलं वः ॥ 80 ॥

॥ इति मण्डलवर्णनम् ॥

॥ अथ सूर्यवर्णनम् ।

सिद्धैः सिद्धान्तमिश्रं श्रितविधि विबुधैश्चारणैश्चाटुगर्भं

गीत्या गन्धर्वमुख्यैर्मुहुरहिपतिभिर्यातुधानैर्यतात्म ।

सार्धं साध्यैर्मुनीन्द्रैर्मुदितमतमनो मोक्षिभिः पक्षपाता- वर् मोक्षुभिः

त्प्रातः प्रारभ्यमाणस्तुतिरवतु रविर्विश्ववन्द्योदयो वः ॥ 81 ॥

भासामासन्नभावादधिकतरपटोश्चक्रवालस्य तापा-

च्छेदादच्छिन्नगच्छत्तुरगखुरपुटन्यासनिःशङ्कटङ्कैः । वर् न्यस्त

निःसङ्गस्यन्दनाङ्गभ्रमणनिकषणात्पातु वस्त्रिप्रकारं वर् त्रिप्रकारैः

तप्तांशुस्तत्परीक्षापर इव परितः पर्यटन्हाटकाद्रिम् ॥ 82 ॥

नो शुष्कं नाकनद्या विकसितकनकाम्भोजया भ्राजितं तु वर् कनकाम्भोरुहा

प्लुष्टा नैवोपभोग्या भवति भृशतरं नन्दनोद्यानलक्ष्मीः ।

नो शृङ्गाणि द्रुतानि द्रुतममरगिरेः कालधौतानि धौता-

नीद्धं धाम द्युमार्गे म्रदयति दयया यत्र सोऽर्कोऽवताद्वः ॥ 83 ॥

ध्वान्तस्यैवान्तहेतुर्न भवति मलिनैकात्मनः पाप्मनोऽपि

प्राक्पादोपान्तभाजां जनयति न परं पङ्कजानां प्रबोधम् ।

कर्ता निःश्रेयसानामपि न तु खलु यः केवलं वासराणां

सोऽव्यादेकोद्यमेच्छाविहितबहुबृहद्विश्वकार्योऽर्यमा वः ॥ 84 ॥

लोटँल्लोष्टाविचेष्टः श्रितशयनतलो निःसहीभूतदेहः

सन्देही प्राणितव्ये सपदि दश दिशः प्रेक्षमाणोऽन्धकाराः ।

निःश्वासायासनिष्ठः परमपरवशो जायते जीवलोकः वर् चिरतरवशो

शोकेनेवान्यलोकानुदयकृति गते यत्र सोऽर्कोऽवताद्वः ॥ 85 ॥ वर् लोकाभ्युदय

क्रामँल्लोलोऽपि लोकाँस्तदुपकृतिकृतावाश्रितः स्थैर्यकोटिं

नॄणां दृष्टिं विजिह्मां विदधदपि करोत्यन्तरत्यन्तभद्राम् ।

यस्तापस्यापि हेतुर्भवति नियमिनामेकनिर्वाणदायी

भूयात्स प्रागवस्थाधिकतरपरिणामोदयोऽर्कः श्रिये वः ॥ 86 ॥

व्यापन्नर्तुर्न कालो व्यभिचरति फलं नौषधीर्वृष्टिरिष्टा

नैष्टैस्तृप्यन्ति देवा न हि वहति मरुन्निर्मलाभानि भानि ।

आशाः शान्ता न भिन्दन्त्यवधिमुदधयो बिभ्रति क्ष्माभृतः क्ष्मां

यस्मिंस्त्रैलोक्यमेवं न चलति तपति स्तात्स सूर्यः श्रिये वः ॥ 87 ॥

कैलासे कृत्तिवासा विहरति विरहत्रासदेहोढकान्तः

श्रान्तः शेते महाहावधिजलधि विना छद्मना पद्मनाभः ।

योगोद्योगैकतानो गमयति सकलं वासरं स्वं स्वयम्भू-

र्भूरित्रैलोक्याचिन्ताभृति भुवनविभौ यत्र भास्वान्स वोऽव्यात् ॥ 88 ॥

एतद्यन्मण्डलं खे तपति दिनकृतस्ता ऋचोऽर्चींषि यानि

द्योतन्ते तानि सामान्ययमपि पुरुषो मण्डलेऽणुर्यजूंषि ।

एवं यं वेद वेदत्रितयमयमयं वेदवेदी समग्रो

वर्गः स्वर्गापवर्गप्रकृतिरविकृतिः सोऽस्तु सूर्यः श्रिये वः ॥ 89 ॥

नाकौकःप्रत्यनीकक्षतिपटुमहसां वासवाग्रेसराणां

सर्वेषां साधु पातां जगदिदमदितेरात्मजत्वे समेऽपि ।

येनादित्याभिधानं निरतिशयगुणैरात्मनि न्यस्तमस्तु वर् गुणेनात्मनि

स्तुत्यस्त्रैलोक्यवन्द्यैस्त्रिदशमुनिगणैः सोंऽशुमान् श्रेयसे वः ॥ 90 ॥

भूमिं धाम्नोऽभिवृष्ट्या जगति जलमयीं पावनीं संस्मृताव- वर् धाम्नोऽथ

प्याग्नेयीं दाहशक्त्या मुहुरपि यजमानां यथाप्रार्थितार्थैः । वर् यजमानात्मिकां

लीनामाकाश एवामृतकरघटितां ध्वान्तपक्षस्य पर्व-

ण्वेवं सूर्योऽष्टभेदां भव इव भवतः पातु बिभ्रत्स्वमूर्तिम् ॥ 91 ॥

प्राक्कालोन्निद्रपद्माकरपरिमलनाविर्भवत्पादशोभो

भक्त्या त्यक्तोरुखेदोद्गति दिवि विनतासूनुना नीयमानः ।

सप्ताश्वाप्तापरान्तान्यधिकमधरयन्यो जगन्ति स्तुतोऽलं

देवैर्देवः स पायादपर इव मुरारातिरह्नां पतिर्वः ॥ 92 ॥

यः स्रष्टाऽपां पुरस्तादचलवरसमभ्युन्नतेर्हेतुरेको

लोकानां यस्त्रयाणां स्थित उपरि परं दुर्विलङ्घ्येन धाम्ना । वर् च त्रयाणां

सद्यः सिद्ध्यै प्रसन्नद्युतिशुभचतुराशामुखः स्ताद्विभक्तो वर् शुचि

द्वेधा वेधा इवाविष्कृतकमलरुचिः सोऽर्चिषामाकरो वः ॥ 93 ॥

साद्रिद्यूर्वीनदीशा दिशति दश दिशो दर्शयन्प्राग्दृशो यः वर् द्राक् दृशो

सादृश्यं दृश्यते नो सदशशतदृशि त्रैदशे यस्य देशे ।

दीप्तांशुर्वः स दिश्यादशिवयुगदशादर्शितद्वादशात्मा

शं शास्त्यश्वांश्च यस्याशयविदतिशयाद्दन्दशूकाशनाद्यः ॥ 94 ॥

तीर्थानि व्यर्थकानि हृदनदसरसीनिर्झराम्भोजिनीनां

नोदन्वन्तो नुदन्ति प्रतिभयमशुभश्वभ्रपातानुबन्धि ।

आपो नाकापगाया अपि कलुषमुषो मज्जतां नैव यत्र वर् स्वर्गापगायाः

त्रातुं यातेऽन्यलोकान् स दिशतु दिवसस्यैकहेतुर्हितं वः ॥ 95 ॥ वर् लोकं

एतत्पातालपङ्कप्लुतमिव तमसैवैकमुद्गाढमासी-

दप्रज्ञाताप्रतर्क्यं निरवगति तथालक्षणं सुप्तमन्तः ।

यादृक्सृष्टेः पुरस्तान्निशि निशि सकलं जायते तादृगेव

त्रैलोक्यं यद्वियोगादवतु रविरसौ सर्गतुल्योदयो वः ॥ 96 ॥

द्वीपे योऽस्ताचलोऽस्मिन्भवति खलु स एवापरत्रोदयाद्रि-

र्या यामिन्युज्ज्वलेन्दुद्युतिरिह दिवसोऽन्यत्र तीव्रातपः सा ।

यद्वश्यौ देशकालाविति नियमयतो नो तु यं देशकाला- वर् नु

वव्यात्स स्वप्रभुत्वाहितभुवनहितो हेतुरह्नामिनो वः ॥ 97 ॥

व्यग्रैरग्र्यग्रहेन्दुग्रसनगुरु भरैर्नो समग्रैरुदग्रैः वर् गुरुतरैः

प्रत्यग्रैरीषदुग्रैरुदयगिरिगतो गोगणैर्गौरयन् गाम् ।

उद्गाढार्चिर्विलीनामरनगरनगग्रावगर्भामिवाह्ना-

मग्रे श्रेयो विधत्ते ग्लपयतु गहनं स ग्रहग्रामणीर्वः ॥ 98 ॥

योनिः साम्नां विधाता मधुरिपुरजितो धूर्जटिः शङ्करोऽसौ

मृत्युः कालोऽलकायाः पतिरपि धनदः पावको जातवेदाः ।

इत्थं सञ्ज्ञा डवित्थादिवदमृतभुजां या यदृच्छाप्रवृत्ता-

स्तासामेकोऽभिधेयस्तदनुगुणगुणैर्यः स सूर्योऽवताद्वः ॥ 99 ॥ वर् गणैः

देवः किं बान्धवः स्यात्प्रियसुहृदथवाऽऽचार्य आहोस्विदर्यो वर् आर्यः

रक्षा चक्षुर्नु दीपो गुरुरुत जनको जीवितं बीजमोजः ।

एवं निर्णीयते यः क इव न जगतां सर्वथा सर्वदाऽसौ वर् सर्वदाः

सर्वाकारोपकारी दिशतु दशशताभीषुरभ्यर्थितं वः ॥ 100 ॥

श्लोका लोकस्य भूत्यै शतमिति रचिताः श्रीमयूरेण भक्त्या

युक्तश्चैतान्पठेद्यः सकृदपि पुरुषः सर्वपापैर्विमुक्तः ।

आरोग्यं सत्कवित्वं मतिमतुलबलं कान्तिमायुःप्रकर्षं

विद्यामैश्वर्यमर्थं सुतमपि लभते सोऽत्र सूर्यप्रसादात् ॥ 101 ॥

इति श्रीमयूरकविप्रणीतं सूर्यशतकं समाप्तम् ।