Muka Pancha Shati 4 - Kataksha Shatakam — Sinhala Script

මෝහාන්ධකාරනිවහං විනිහන්තුමීඩේ

මූකාත්මනාමපි මහාකවිතාවදාන්යාන් .

ශ්රීකාඤ්චිදේශශිශිරීකෘතිජාගරූකාන්

ඒකාම්රනාථතරුණීකරුණාවලෝකාන් ..1..

මාතර්ජයන්ති මමතාග්රහමෝක්ෂණානි

මාහේන්ද්රනීලරුචිශික්ෂණදක්ෂිණානි .

කාමාක්ෂි කල්පිතජගත්ත්රයරක්ෂණානි

ත්වද්වීක්ෂණානි වරදානවිචක්ෂණානි ..2..

ආනඞ්ගතන්ත්රවිධිදර්ශිතකෞශලානාම්

ආනන්දමන්දපරිඝූර්ණිතමන්ථරාණාම් .

තාරල්යමම්බ තව තාඩිතකර්ණසීම්නාං

කාමාක්ෂි ඛේලති කටාක්ෂනිරීක්ෂණානාම් ..3..

කල්ලෝලිතේන කරුණාරසවේල්ලිතේන

කල්මාෂිතේන කමනීයමෘදුස්මිතේන .

මාමඤ්චිතේන තව කිඤ්චන කුඤ්චිතේන

කාමාක්ෂි තේන ශිශිරීකුරු වීක්ෂිතේන ..4..

සාහාය්යකං ගතවතී මුහුරර්ජනස්ය

මන්දස්මිතස්ය පරිතෝෂිතභීමචේතාඃ .

කාමාක්ෂි පාණ්ඩවචමූරිව තාවකීනා

කර්ණාන්තිකං චලති හන්ත කටාක්ෂලක්ෂ්මීඃ ..5..

අස්තං ක්ෂණාන්නයතු මේ පරිතාපසූර්යම්

ආනන්දචන්ද්රමසමානයතාං ප්රකාශම් .

කාලාන්ධකාරසුෂුමාං කලයන්දිගන්තේ

කාමාක්ෂි කෝමලකටාක්ෂනිශාගමස්තේ ..6..

තාටාඞ්කමෞක්තිකරුචාඞ්කුරදන්තකාන්තිඃ

කාරුණ්යහස්තිපශිඛාමණිනාධිරූඪඃ .

උන්මූලයත්වශුභපාදපමස්මදීයං

කාමාක්ෂි තාවකකටාක්ෂමතඞ්ගජේතන්ද්රඃ ..7..

ඡායාභරණේ ජගතාං පරිතාපහාරී

තාටඞ්කරත්නමණිතල්ලජපල්ලවශ්රීඃ .

කාරුණ්යනාම විකිරන්මකරන්දජාලං

කාමාක්ෂි රාජති කටාක්ෂසුරද්රුමස්තේ ..8..

සූර්යාශ්රයප්රණයිනී මණිකුණ්ඩලාංශු-

ලෞහිත්යකෝකනදකානනමානනීයා .

යාන්තී තව ස්මරහරානනකාන්තිසින්ධුං

කාමාක්ෂි රාජති කටාක්ෂකලින්දකන්යා ..9..

ප්රාප්නෝති යං සුකෘතිනං තව පක්ෂපාතාත්

කාමාක්ෂි වීක්ෂණවිලාසකලාපුරන්ධ්රී .

සද්යස්තමේව කිල මුක්තිවධූර්වෘණීතේ

තස්මාන්නිතාන්තමනයෝරිදමෛකමත්යම් ..10..

යාන්තී සදෛව මරුතාමනුකූලභාවං

භ්රූවල්ලිශක්රධනුරුල්ලසිතා රසාර්ද්රා .

කාමාක්ෂි කෞතුකතරඞ්ගිතනීලකණ්ඨා

කාදම්බිනීව තව භාති කටාක්ෂමාලා ..11..

ගඞ්ගාම්භසි ස්මිතමයේ තපනාත්මජේව

ගඞ්ගාධරෝරසි නවෝත්පලමාලිකේව .

වක්ත්රප්රභාසරසි ශෛවලමණ්ඩලීව

කාමාක්ෂි රාජති කටාක්ෂරුචිච්ඡටා තේ ..12..

සංස්කාරතඃ කිමපි කන්දලිතාන් රසජ්ඤ-

කේදාරසීම්නි සුධියාමුපභෝගයෝග්යාන් .

කල්යාණසූක්තිලහරීකලමාඞ්කුරාන්නඃ

කාමාක්ෂි පක්ෂ්මලයතු ත්වදපාඞ්ගමේඝඃ ..13..

චාඤ්චල්යමේව නියතං කලයන්ප්රකෘත්යා

මාලින්යභූඃ ශ්රතිපථාක්රමජාගරූකඃ .

කෛවල්යමේව කිමු කල්පයතේ නතානාං

කාමාක්ෂි චිත්රමපි තේ කරුණාකටාක්ෂඃ ..14..

සඤ්ජීවනේ ජනනි චූතශිලීමුඛස්ය

සම්මෝහනේ ශශිකිශෝරකශේඛරස්ය .

සංස්තම්භනේ ච මමතාග්රහචේෂ්ටිතස්ය

කාමාක්ෂි වීක්ෂණකලා පරමෞෂධං තේ ..15..

නීලෝ(අ)පි රාගමධිකං ජනයන්පුරාරේඃ

ලෝලෝ(අ)පි භක්තිමධිකාං දෘඪයන්නරාණාම් .

වක්රෝ(අ)පි දේවි නමතාං සමතාං විතන්වන්

කාමාක්ෂි නෘත්යතු මයි ත්වදපාඞ්ගපාතඃ ..16..

කාමද්රුහෝ හෘදයයන්ත්රණජාගරූකා

කාමාක්ෂි චඤ්චලදෘගඤ්චලමේඛලා තේ .

ආශ්චර්යමම්බ භජතාං ඣටිති ස්වකීය-

සම්පර්ක ඒව විධුනෝති සමස්තබන්ධාන් ..17..

කුණ්ඨීකරෝතු විපදං මම කුඤ්චිතභ්රූ-

චාපාඤ්චිතඃ ශ්රිතවිදේහභවානුරාගඃ .

රක්ෂෝපකාරමනිශං ජනයඤ්ජගත්යාං

කාමාක්ෂි රාම ඉව තේ කරුණාකටාක්ෂඃ ..18..

ශ්රීකාමකෝටි ශිවලෝචනශෝෂිතස්ය

ශෘඞ්ගාරබීජවිභවස්ය පුනඃප්රරෝහේ .

ප්රේමාම්භසාර්ද්රමචිරාත්ප්රචුරේණ ශඞ්කේ

කේදාරමම්බ තව කේවලදෘෂ්ටිපාතම් ..19..

මාහාත්ම්යශේවධිරසෞ තව දුර්විලඞ්ඝ්ය-

සංසාරවින්ධ්යගිරිකුණ්ඨනකේලිචුඤ්චුඃ .

ධෛර්යාම්බුධිං පශුපතේශ්චුලකීකරෝති

කාමාක්ෂි වීක්ෂණවිජෘම්භණකුම්භජන්මා ..20..

පීයූෂවර්ෂවශිශිරා ස්ඵුටදුත්පලශ්රී-

මෛත්රී නිසර්ගමධුරා කෘතතාරකාප්තිඃ .

කාමාක්ෂි සංශ්රිතවතී වපුරෂ්ටමූර්තේඃ

ජ්යෝත්ස්නායතේ භගවති ත්වදපාඞ්ගමාලා ..21..

අම්බ ස්මරප්රතිභටස්ය වපුර්මනෝජ්ඤම්

අම්භෝජකානනමිවාඤ්චිතකණ්ටකාභම් .

භෘඞ්ගීව චුම්බති සදෛව සපක්ෂපාතා

කාමාක්ෂි කෝමලරුචිස්ත්වදපාඞ්ගමාලා ..22..

කේශප්රභාපටලනීලවිතානජාලේ

කාමාක්ෂි කුණ්ඩලමණිච්ඡවිදීපශෝභේ .

ශඞ්කේ කටාක්ෂරුචිරඞ්ගතලේ කෘපාඛ්යා

ශෛලූෂිකා නටති ශඞ්කරවල්ලභේ තේ ..23..

අත්යන්තශීතලමතන්ද්රයතු ක්ෂණාර්ධම්

අස්තෝකවිභ්රමමනඞ්ගවිලාසකන්දම් .

අල්පස්මිතාදෘතමපාරකෘපාප්රවාහම්

අක්ෂිප්රරෝහමචිරාන්මයි කාමකෝටි ..24..

මන්දාක්ෂරාගතරලීකෘතිපාරතන්ත්ර්යාත්

කාමාක්ෂි මන්ථරතරාං ත්වදපාඞ්ගඩෝලාම් .

ආරුහ්ය මන්දමතිකෞතුකශාලි චක්ෂුඃ

ආනන්දමේති මුහුරර්ධශශාඞ්කමෞලේඃ ..25..

ත්රෛයම්බකං ත්රිපුරසුන්දරි හර්ම්යභූමි-

රඞ්ගං විහාරසරසී කරුණාප්රවාහඃ .

දාසාශ්ච වාසවමුඛාඃ පරිපාලනීයං

කාමාක්ෂි විශ්වමපි වීක්ෂණභූභෘතස්තේ ..26..

වාගීශ්වරී සහචරී නියමේන ලක්ෂ්මීඃ

භ්රූවල්ලරීවශකරී භුවනානි ගේහම් .

රූපං ත්රිලෝකනයනාමෘතමම්බ තේෂාං

කාමාක්ෂි යේෂු තව වීක්ෂණපාරතන්ත්රී ..27..

මාහේශ්වරං ඣටිති මානසමීනමම්බ

කාමාක්ෂි ධෛර්යජලධෞ නිතරාං නිමග්නම් .

ජාලේන ශෘඞ්ඛලයති ත්වදපාඞ්ගනාම්නා

විස්තාරිතේන විෂමායුධදාශකෝ(අ)සෞ ..28..

උන්මථ්ය බෝධකමලාකාරමම්බ ජාඩ්ය-

ස්තම්බේරමං මම මනෝවිපිනේ භ්රමන්තම් .

කුණ්ඨීකුරුෂ්ව තරසා කුටිලාග්රසීම්නා

කාමාක්ෂි තාවකකටාක්ෂමහාඞ්කුශේන ..29..

උද්වේල්ලිතස්තබකිතෛර්ලලිතෛර්විලාසෛඃ

උත්ථාය දේවි තව ගාඪකටාක්ෂකුඤ්ජාත් .

දූරං පලායයතු මෝහමෘගීකුලං මේ

කාමාක්ෂි ස්තවරමනුග්රහකේසරීන්ද්රඃ ..30..

ස්නේහාදෘතාං විදලිතෝත්පලකන්තිචෝරාං

ජේතාරමේව ජගදීශ්වරි ජේතුකාමඃ .

මානෝද්ධතෝ මකරකේතුරසෞ ධුනීතේ

කාමාක්ෂි තාවකකටාක්ෂකෘපාණවල්ලීම් ..31..

ශ්රෞතීං ව්රජන්නපි සදා සරණිං මුනීනාං

කාමාක්ෂි සන්තතමපි ස්මෘතිමාර්ගගාමී .

කෞටිල්යමම්බ කථමස්ථිරතාං ච ධත්තේ

චෞර්යං ච පඞ්කජරුචාං ත්වදපාඞ්ගපාතඃ ..32..

නිත්යං ශ්රේතුඃ පරිචිතෞ යතමානමේව

නීලෝත්පලං නිජසමීපනිවාසලෝලම් .

ප්රීත්යෛව පාඨයති වීක්ෂණදේශිකේන්ද්රඃ

කාමාක්ෂී කින්තු තව කාලිමසම්ප්රදායම් ..33..

භ්රාන්ත්වා මුහුඃ ස්තබකිතස්මිතඵේනරාශෞ

කාමාක්ෂි වක්ත්රරුචිසඤ්චයවාරිරාශෞ .

ආනන්දති ත්රිපුරමර්දනනේත්රලක්ෂ්මීඃ

ආලම්බ්ය දේවි තව මන්දමපාඞ්ගසේතුම් ..34..

ශ්යාමා තව ත්රිපුරසුන්දරි ලෝචනශ්රීඃ

කාමාක්ෂි කන්දලිතමේදුරතාරකාන්තිඃ .

ජ්යෝත්ස්නාවතී ස්මිතරුචාපි කථං තනෝති

ස්පර්ධාමහෝ කුවලයෛශ්ච තථා චකෝරෛඃ ..35..

කාලාඤ්ජනං ච තව දේවි නිරීක්ෂණං ච

කාමාක්ෂි සාම්යසරණිං සමුපෛති කාන්ත්යා .

නිශ්ශේෂනේත්රසුලභං ජගතීෂු පූර්ව-

මන්යත්ත්රිනේත්රසුලභං තුහිනාද්රිකන්යේ ..36..

ධූමාඞ්කුරෝ මකරකේතනපාවකස්ය

කාමාක්ෂි නේත්රරුචිනීලිමචාතුරී තේ .

අත්යන්තමද්භුතමිදං නයනත්රයස්ය

හර්ෂෝදයං ජනයතේ හරුණාඞ්කමෞලේඃ ..37..

ආරභ්භලේශසමයේ තව වීක්ෂණස්ස

කාමාක්ෂි මූකමපි වීක්ෂණමාත්රනම්රම් .

සර්වජ්ඤතා සකලලෝකසමක්ෂමේව

කීර්තිස්වයංවරණමාල්යවතී වෘණීතේ ..38..

කාලාම්බුවාහ උව තේ පරිතාපහාරී

කාමාක්ෂි පුෂ්කරමධඃකුරුතේ කටාඛ්ක්ෂ්ෂඃ .

පූර්වඃ පරං ක්ෂණරුචා සමුපෛති මෛත්රී-

මන්යස්තු ස.තතරුචිං ප්රකටීකරෝති ..39..

සූක්ෂ්මේ(අ)පි දුර්ගමතරේ(අ)පි ගුරුප්රසාද-

සාහාය්යකේන විචරන්නපවර්ගමාර්ගේ .

සංසාරපඞ්කනිචයේ න පතත්යමූං තේ

කාමාක්ෂි ගාඪමවලම්බ්ය කටාක්ෂයෂ්ටිම් ..40..

කාමාක්ෂි සන්තතමසෞ හරිනීලරත්න-

ස්තම්භේ කටාක්ෂරුචිපුඤ්ජමයේ භවත්යාඃ .

බද්ධෝ(අ)පි භක්තිනිගලෛර්මම චිත්තහස්තී

ස්තම්භං ච බන්ධමපි මුඤ්චති හන්ත චිත්රම් ..41..

කාමාක්ෂි කාෂ්ණර්යමපි සන්තතමඤ්ජනං ච

බිභ්රන්නිසර්ගතරලෝ(අ)පි භවත්කටාක්ෂඃ .

වෛමල්යමන්වහමනඤ්ජනතා ච භූයඃ

ස්ථෛර්යං ච භක්තහෘදයාය කථං දදාති ..42..

මන්දස්මිතස්තබකිතං මණිකුණ්ඩලාංශු-

ස්තෝමප්රවාලරුචිරං ශිශිරීකෘතාශම් .

කාමාක්ෂි රාජති කටාක්ෂරුචේඃ කදම්බම්

උද්යානමම්බ කරුණාහරිණේක්ෂණායාඃ ..43..

කාමාක්ෂි තාවකකටාක්ෂමහේන්ද්රනීල-

සිංහාසනං ශ්රිතවතෝ මකරධ්වජස්ය .

සාම්රාජ්යමඞ්ගලවිධෞ මුණිකුණ්ඩලශ්රීඃ

නීරාජනෝත්සවතරඞ්ගිතදීපමාලා ..44..

මාතඃ ක්ෂණං ස්නපය මාං තව වීක්ෂිතේන

මන්දාක්ෂිතේන සුජනෛරපරෝක්ෂිතේන .

කාමාක්ෂි කර්මතිමිරෝත්කරභාස්කරේණ

ශ්රේයස්කරේණ මධුපද්යුතිතස්කරේණ ..45..

ප්රේමාපගාපයසි මජ්ජනමාරචය්ය

යුක්තඃ ස්මිතාංශුකෘතභස්මවිලේපනේන .

කාමාක්ෂි කුණ්ඩලමණිද්යුතිභිර්ජටාලඃ

ශ්රීකණ්ඨමේව භජතේ තව දෘෂ්ටිපාතඃ ..46..

කෛවල්යදාය කරුණාරසකිඞ්කරාය

කාමාක්ෂි කන්දලිතවිභ්රමශඞ්කරාය .

ආලෝකනාය තව භක්තශිවඞ්කරාය

මාතර්නමෝ(අ)ස්තු පරතන්ත්රිතශඞ්කරාය ..47..

සාම්රාජ්යමඞ්ගලවිධෞ මකරධ්වජස්ය

ලෝලාලකාලිකෘතතෝරණමාල්යශෝභේ .

කාමේශ්වරි ප්රචලදුත්පලවෛජයන්තී-

චාතුර්යමේති තව චඤ්චලදෘෂ්ටිපාතඃ ..48..

මාර්ගේණ මඤ්ජුකචකාන්තිතමෝවෘතේන

මන්දායමානගමනා මදනාතුරාසෞ .

කාමාක්ෂි දෘෂ්ටිරයතේ තව ශඞ්කරාය

සඞ්කේතභූමිමචිරාදභිසාරිකේව ..49..

ව්රීඩනුවෘත්තිරමණීකෘතසාහචර්යා

ශෛවාලිතාං ගලරුචා ශශිශේඛරස්ය .

කාමාක්ෂි කාන්තිසරසීං ත්වදපාඞ්ගලක්ෂ්මීඃ

මන්දං සමාශ්රයති මජ්ජනඛේලනාය ..50..

කාෂායමංශුකමිව ප්රකටං දධානෝ

මාණික්යකුණ්ඩලරුචිං මමතාවිරෝධී .

ශ්රුත්යන්තසීමනි රතඃ සුතරාං චකාස්ති

කාමාක්ෂි තාවකකටාක්ෂයතීශ්වරෝ(අ)සෞ ..51..

පාෂාණ ඒව හරිනීලමණිර්දිනේෂු

ප්රම්ලනතාං කුවලයං ප්රකටීකරෝති .

නෞමිත්තිකෝ ජලදමේචකිමා තතස්තේ

කාමාක්ෂි ශූන්යමුපමනමපාඞ්ගලක්ෂ්ම්යාඃ ..52..

ශෘඞ්ගාරවිභ්රමවතී සුතරාං සලජ්ජා

නාසාග්රමෞක්තිකරුචා කෘතමන්දහාසා .

ශ්යාමා කටාක්ෂසුෂමා තව යුක්තමේතත්

කාමාක්ෂි චුම්බති දිගම්බරවක්ත්රබිම්බම් ..53..

නීලෝත්පලේන මධුපේන ච දෘෂ්ටිපාතඃ

කාමාක්ෂි තුල්ය ඉති තේ කථමාමනන්ති .

ශෛත්යේන නින්දයති යදන්වහමින්දුපාදාන්

පාථෝරුහේණ යදසෞ කලහායතේ ච ..54..

ඕෂ්ඨප්රභාපටලවිද්රුමමුද්රිතේ තේ

භ්රූවල්ලිවීචිසුභගේ මුඛකාන්තිසින්ධෞ .

කාමාක්ෂි වාරිභරපූරණලම්බමාන-

කාලාම්බුවාහසරණිං ලභතේ කටාක්ෂඃ ..55..

මන්දස්මිතෛර්ධවලිතා මණිකුණ්ඩලාංශු-

සම්පර්කලෝහිතරුචිස්ත්වදපාඞ්ගධාරා .

කාමාක්ෂි මල්ලිකුසුමෛර්නවපල්ලවෛශ්ච

නීලෝත්පලෛශ්ච රචිතේව විභාති මාලා ..56..

කාමාක්ෂි ශීතලකෘපාරසනිර්ඣරාම්භඃ-

සම්පර්කපක්ෂ්මලරුචිස්ත්වදපාඞ්ගමාලා .

ගෝභිඃ සදා පුරරිපෝරභිලෂ්යමාණා

දූර්වාකදම්බකවිඩම්බනමාතනෝති ..57..

හෘත්පඞ්කජං මම විකාසයතු ප්රමුෂ්ණ-

න්නුල්ලාසමුත්පලරුචේස්තමසාං නිරෝද්ධා .

දෝෂානුෂඞ්ගජඩතාං ජගතාං ධුනානඃ

කාමාක්ෂි වීක්ෂණවිලාසදිනෝදයස්තේ ..58..

චක්ෂුර්විමෝහයති චන්ද්රවිභූෂණස්ය

කාමාක්ෂි තාවකකටාක්ෂතමඃප්රරෝහඃ .

ප්රත්යඞ්මුඛං තු නයනං ස්තිමිතං මුනීනාං

ප්රාකාශ්යමේව නයතීති පරං විචිත්රම් ..59..

කාමාක්ෂි වීක්ෂණරුචා යුධි නිර්ජිතං තේ

නීලෝත්පලං නිරවශේෂගතාභිමානම් .

ආගත්ය තත්පරිසරං ශ්රවණවතංස-

ව්යෝජේන නූනමභයාර්ථනමාතනෝති ..60..

ආශ්චර්යමම්බ මදානාභ්යුදයාවලම්බඃ

කාමාක්ෂි චඤ්චලනිරීක්ෂණවිභ්රමස්තේ .

ධෛර්යං විධූය තනුතේ හෘදි රාගබන්ධං

ශම්භෝස්තදේව විපරීතතයා මුනීනාම් ..61..

ජන්තෝඃ සකෘත්ප්රණමතෝ ජගදීඩ්යතාං ච

තේජාස්විතාං ච නිශිතාං ච මතිං සභායාම් .

කාමාක්ෂි මාක්ෂිකඣරීමිව වෛඛරීං ච

ලක්ෂ්මීං ච පක්ෂ්මලයති ක්ෂණවීක්ෂණං තේ ..62..

කාදම්බිනී කිමයතේ න ජලානුෂඞ්ගං

භෘඞ්ගාවලී කිමුරරීකුරුතේ න පද්මම් .

කිං වා කලින්දතනයා සහතේ න භඞ්ගං

කාමාක්ෂි නිශ්චයපදං න තවාක්ෂිලක්ෂ්මීඃ ..63..

කාකෝලපාවකතෘණීකරණේ(අ)පි දක්ෂඃ

කාමාක්ෂි බාලකසුධාකරශේඛරස්ය .

අත්යන්තශීතලතමෝ(අ)ප්යනුපාරතං තේ

චිත්තං විමෝහයති චිත්රමයං කටාක්ෂඃ ..64..

කාර්පණ්යපූරපරිවර්ධිතමම්බ මෝහ-

කන්දෝද්ගතං භවමයං විෂපාදපං මේ .

තුඞ්ගං ඡිනත්තු තුහිනාද්රිසුතේ භවත්යාඃ

කාඤ්චීපුරේශ්වරි කටාක්ෂකුඨාරධාරා ..65..

කාමාක්ෂි ඝෝරභවරෝගචිකිත්සනාර්ථ-

මභ්යර්ථ්ය දේශිකකටාක්ෂභිෂක්ප්රසාදාත් .

තත්රාපි දේවි ලභතේ සුකෘතී කදාචි-

දන්යස්ය දුර්ලභමපාඞ්ගමහෞෂධං තේ ..66..

කාමාක්ෂි දේශිකකෘපාඞ්කුරමාශ්රයන්තෝ

නානාතපෝනියමනාශිතපාශබන්ධාඃ .

වාසාලයං තව කටාක්ෂමමුං මහාන්තෝ

ලබ්ධ්වා සුඛං සමාධියෝ විචරන්ති ලෝකේ ..67..

සාකූතසංලපිතසම්භෘතමුග්ධහාසං

ව්රීඩානුරාගසහචාරි විලෝකනං තේ .

කාමාක්ෂි කාමපරිපන්ථිනි මාරවීර-

සාම්රාජ්යවිභ්රමදශාං සඵලීකරෝති ..68..

කාමාක්ෂි විභ්රමබලෛකනිධිර්විධාය

භ්රූවල්ලිචාපකුටිලීකෘතිමේව චිත්රම් .

ස්වාධීනතාං තව නිනාය ශශාඞ්කමෞලේ-

රඞ්ගාර්ධරාජ්යසුඛලාභමපාඞ්ගවීරඃ ..69..

කාමාඞ්කුරෛකනිලයස්තව දෘෂ්ටිපාතඃ

කාමාක්ෂි භක්තමනසාං ප්රදදාතු කාමාන් .

රාගාන්විතඃ ස්වයමපි ප්රකටීකරෝති

වෛරාග්යමේව කථමේෂ මහාමුනීනාම් ..70..

කාලාම්බුවාහනිවහෛඃ කලහායතේ තේ

කාමාක්ෂි කාලිමමදේන සදා කටාක්ෂඃ .

චිත්රං තථාපි නිතරාමමුමේව දෘෂ්ට්වා

සෝත්කණ්ඨ ඒව රමතේ කිල නීලකණ්ඨඃ ..71..

කාමාක්ෂි මන්මථරිපුං ප්රති මාරතාප-

මෝහාන්ධකාරජලදාගමනේන නෘත්යන් .

දුෂ්කර්මකඤ්චුකිකුලං කබලීකරෝතු

ව්යාමිශ්රමේචකරුචිස්ත්වදපාඞ්ගකේකී ..72..

කාමාක්ෂි මන්මථරිපෝරවලෝකනේෂු

කාන්තං පයෝජමිව තාවකමක්ෂිපාතම් .

ප්රේමාගමෝ දිවසවද්විකචීකරෝති

ලජ්ජාභරෝ රජනිවන්මුකුලීකරෝති ..73..

මූකෝ විරිඤ්චති පරං පුරුෂඃ කුරූපඃ

කන්දර්පති ත්රිදශරාජති කිම්පචානඃ .

කාමාක්ෂි කේවලමුපක්රමකාල ඒව

ලීලාතරඞ්ගිතකටාක්ෂරුචඃ ක්ෂණං තේ ..74..

නීලාලකා මධුකරන්ති මනෝජ්ඤනාසා-

මුක්තාරුචඃ ප්රකටකන්දබිසාඞ්කුරන්ති .

කාරුණ්යමම්බ මකරන්දති කාමකෝටි

මන්යේ තතඃ කමලමේව විලෝචනං තේ ..75..

ආකාඞ්ක්ෂ්යමාණඵලදානවිචක්ෂණායාඃ .

කාමාක්ෂි තාවකකටාක්ෂකකාමධේනෝඃ .

සම්පර්ක ඒව කථමම්බ විමුක්තපාශ-

බන්ධාඃ ස්ඵුටං තනුභෘතඃ පශුතාං ත්යජන්ති ..76..

සංසාරඝර්මපරිතාපජුෂාං නරාණාං

කාමාක්ෂි ශීතලතරාණි තවේක්ෂිතානි .

චන්ද්රාතපන්ති ඝනචන්දනකර්දමන්ති

මුක්තාගුණන්ති හිමවාරිනිෂේචනන්ති ..77..

ප්රේමාම්බුරාශිසතතස්නපිතානි චිත්රං

කාමාක්ෂි තාවකකටාක්ෂනිරීක්ෂණානි .

සන්ධුක්ෂයන්ති මුහුරින්ධනරාශිරීත්යා

මාරද්රුහෝ මනසි මන්මථචිත්රභානුම් ..78..

කාලාඤ්ජනප්රතිභටං කමනීයකාන්ත්යා

කන්දර්පතන්ත්රකලයා කලිතානුභාවම් .

කාඤ්චීවිහාරරසිකේ කලුෂාර්තිචෝරං

කල්ලෝලයස්ව මයි තේ කරුණාකටාක්ෂම් ..79..

ක්රාන්තේන මන්මථදේන විමෝහ්යමාන-

ස්වාන්තේන චූතතරුමූලගතස්ය පුංසඃ .

කාන්තේන කිඤ්චිදවලෝකය ලෝචනස්ය

ප්රාන්තේන මාං ජනනි කාඤ්චිපුරීවිභූෂේ ..80..

කාමාක්ෂි කෝ(අ)පි සුජනාස්ත්වදපාඞ්ගසඞ්ගේ

කණ්ඨේන කන්දලිතකාලිමසම්ප්රදායාඃ .

උත්තංසකල්පිතචකෝරකුටුම්බපෝෂා

නක්තන්දිවසප්රසවභූනයනා භවන්ති ..81..

නීලෝත්පලප්රසවකාන්තිනිර්දශනේන

කාරුණ්යවිභ්රමජුෂා තව වීක්ෂණේන .

කාමාක්ෂි කර්මජලධේඃ කලශීසුතේන

පාශත්රයාද්වයමමී පරිමෝචනීයාඃ ..82..

අත්යන්තචඤ්චලමකෘත්රිමමඤ්ජනං කිං

ඣඞ්කාරභඞ්ගිරහිතා කිමු භෘඞ්ගමාලා .

ධූමාඞ්කුරඃ කිමු හුතාශනසඞ්ගහීනඃ

කාමාක්ෂි නේත්රරුචිනීලිමකන්දලී තේ ..83..

කාමාක්ෂි නිත්යමයමඤ්ජලිරස්තු මුක්ති-

බීජාය විභ්රමමදෝදයඝූර්ණිතාය .

කන්දර්පදර්පපුනරුද්භවසිද්ධිදාය

කල්යාණදාය තව දේවි දෘගඤ්චලාය ..84..

දර්පාඞ්කුරෝ මකරකේතනවිභ්රමාණාං

නින්දාඞ්කුරෝ විදලිතෝත්පලචාතුරීණාම් .

දීපාඞ්කුරෝ භවතමිස්රකදම්බකානාං

කාමාක්ෂි පාලයතු මාං ත්වදපාඞ්ගපාතඃ ..85..

කෛවල්යදිව්යමණිරෝහණපර්වතේභ්යඃ

කාරුණ්යනිර්ඣරපයඃකෘතමඤ්ජනේභ්යඃ .

කාමාක්ෂි කිඞ්කරිතශඞ්කරමානසේභ්ය-

ස්තේභ්යෝ නමෝ(අ)ස්තු තව වීක්ෂණවිභ්රමේභ්යඃ ..86..

අල්පීය ඒව නවමුත්පලමම්බ හීනා

මීනස්ය වා සරණිරම්බුරුහාං ච කිං වා .

දූරේ මෘගීදෘගසමඤ්ජසමඤ්ජනං ච

කාමාක්ෂි වීක්ෂණරුචෞ තව තර්කයාමඃ ..87..

මිශ්රීභවද්ගරලපඞ්කිලශඞ්කරෝරස්-

සීමාඞ්ගණේ කිමපි රිඞ්ඛණමාදධානඃ .

හේලාවධූතලලිතශ්රවණෝත්පලෝ(අ)සෞ

කාමාක්ෂි බාල ඉව රාජති තේ කටාක්ෂඃ ..88..

ප්රෞඪිකරෝති විදුෂාං නවසූක්තිධාටී-

චූතාටවීෂු බුධකෝකිලලාල්යමානම් .

මාධ්වීරසං පරිමලං ච නිරර්ගලං තේ

කාමාක්ෂි වීක්ෂණවිලාසවසන්තලක්ෂ්මීඃ ..89..

කූලඞ්කෂං විතනුතේ කරුණාම්බුවර්ෂී

සාරස්වතං සුකෘතිනඃ සුලභං ප්රවාහම් .

තුච්ඡීකරෝති යමුනාම්බුතරඞ්ගභඞ්ගීං

කාමාක්ෂි කිං තව කටාක්ෂමහාම්බුවාහඃ ..90..

ජගර්ති දේවි කරුණාශුකසුන්දරී තේ

තාටඞ්කරත්නරුචිදාඩිමඛණ්ඩශෝණේ .

කාමාක්ෂි නිර්භරකටාක්ෂමරීචිපුඤ්ජ-

මාහේන්ද්රනීලමණිපඤ්ජරමධ්යභාගේ ..91..

කාමාක්ෂි සත්කුවලයස්ය සගෝත්රභාවා-

දාක්රාමති ශ්රුතිමසෞ තව දෘෂ්ටිපාතඃ .

කිඤ්ච ස්ඵුටං කුටිලතාං ප්රකටීකරෝති

භ්රූවල්ලරීපරිචිතස්ය ඵලං කිමේතත් ..92..

ඒෂා තවාක්ෂිසුෂමා විෂමායුධස්ය

නාරාචවර්ෂලහරී නගරාජකන්යේ .

ශඞ්කේ කරෝති ශතධා හෘදි ධෛර්යමුද්රාං

ශ්රීකාමකෝටි යදසෞ ශිශිරාංශුමෞලේඃ ..93..

බාණේන පුෂ්පධනුෂඃ පරිකල්ප්යමාන-

ත්රාණේන භක්තමනසාං කරුණාකරේණ .

කෝණේන කෝමලදෘශස්තව කාමකෝටි

ශෝණේන ශෝෂය ශිවේ මම ශෝකසින්ධුම් ..94..

මාරද්රුහා මුකුටසීමනි ලාල්යමානේ

මන්දාකිනීපයසි තේ කුටිලං චරිෂ්ණුඃ .

කාමාක්ෂි කෝපරභසාද්වලමානමීන-

සන්දේහමඞ්කුරයති ක්ෂණමක්ෂිපාතඃ ..95..

කාමාක්ෂි සංවලිතමෞක්තිකකුණ්ඩලාංශු-

චඤ්චත්සිතශ්රවණචාමරචාතුරීකඃ .

ස්තම්භේ නිරන්තරමපාඞ්ගමයේ භවත්යා

බද්ධශ්චකාස්ති මකරධ්වජමත්තහස්තී ..96..

යාවත්කටාක්ෂරජනීසමයාගමස්තේ

කාමාක්ෂි තාවදචිරාන්නමතාං නරාණාම් .

ආවිර්භවත්යමෘතදීධිතිබිම්බමම්බ

සංවින්මයං හෘදයපූර්වගිරීන්ද්රශෘඞ්ගේ ..97..

කාමාක්ෂි කල්පවිටපීව භවත්කටාක්ෂෝ

දිත්සුඃ සමස්තවිභවං නමතාං නරාණාම් .

භෘඞ්ගස්ය නීලනලිනස්ය ච කාන්තිසම්ප-

ත්සර්වස්වමේව හරතීති පරං විචිත්රම් ..98..

අත්යන්තශීතලමනර්ගලකර්මපාක-

කාකෝලහාරි සුලභං සුමනෝභිරේතත් .

පීයූෂමේව තව වීක්ෂණමම්බ කින්තු

කාමාක්ෂි නීලමිදමිත්යයමේව භේදඃ ..99..

අජ්ඤාතභක්තිරසමප්රසරද්විවේක-

මත්යන්තගර්වමනධීතසමස්තශාස්ත්රම් .

අප්රාප්තසත්යමසමීපගතං ච මුක්තේඃ

කාමාක්ෂි නෛව තව ස්පෘහයති දෘෂ්ටිපාතඃ ..100..

(කාමාක්ෂි මාමවතු තේ කරුණාකටාක්ෂඃ)

පාතේන ලෝචනරුචේස්තව කාමකෝටි

පෝතේන පතකපයෝධිභයාතුරාණාම් .

පූතේන තේන නවකාඤ්චනකුණ්ඩලාංශු-

වීතේන ශීතලය භූධරකන්යකේ මාම් ..101..

.. ඉති කටාක්ෂශතකං සම්පූර්ණම් ..

Roman (IAST) Transliteration

mohāndhakāranivahaṃ vinihantumīḍe

mūkātmanāmapi mahākavitāvadānyān |

śrīkāñcideśaśiśirīkṛtijāgarūkān

ekāmranāthataruṇīkaruṇāvalokān ||1||

mātarjayanti mamatāgrahamokṣaṇāni

māhendranīlaruciśikṣaṇadakṣiṇāni |

kāmākṣi kalpitajagattrayarakṣaṇāni

tvadvīkṣaṇāni varadānavicakṣaṇāni ||2||

ānaṅgatantravidhidarśitakauśalānām

ānandamandaparighūrṇitamantharāṇām |

tāralyamamba tava tāḍitakarṇasīmnāṃ

kāmākṣi khelati kaṭākṣanirīkṣaṇānām ||3||

kallolitena karuṇārasavellitena

kalmāṣitena kamanīyamṛdusmitena |

māmañcitena tava kiñcana kuñcitena

kāmākṣi tena śiśirīkuru vīkṣitena ||4||

sāhāyyakaṃ gatavatī muhurarjanasya

mandasmitasya paritoṣitabhīmacetāḥ |

kāmākṣi pāṇḍavacamūriva tāvakīnā

karṇāntikaṃ calati hanta kaṭākṣalakṣmīḥ ||5||

astaṃ kṣaṇānnayatu me paritāpasūryam

ānandacandramasamānayatāṃ prakāśam |

kālāndhakārasuṣumāṃ kalayandigante

kāmākṣi komalakaṭākṣaniśāgamaste ||6||

tāṭāṅkamauktikarucāṅkuradantakāntiḥ

kāruṇyahastipaśikhāmaṇinādhirūḍhaḥ |

unmūlayatvaśubhapādapamasmadīyaṃ

kāmākṣi tāvakakaṭākṣamataṅgajetandraḥ ||7||

chāyābharaṇe jagatāṃ paritāpahārī

tāṭaṅkaratnamaṇitallajapallavaśrīḥ |

kāruṇyanāma vikiranmakarandajālaṃ

kāmākṣi rājati kaṭākṣasuradrumaste ||8||

sūryāśrayapraṇayinī maṇikuṇḍalāṃśu-

lauhityakokanadakānanamānanīyā |

yāntī tava smaraharānanakāntisindhuṃ

kāmākṣi rājati kaṭākṣakalindakanyā ||9||

prāpnoti yaṃ sukṛtinaṃ tava pakṣapātāt

kāmākṣi vīkṣaṇavilāsakalāpurandhrī |

sadyastameva kila muktivadhūrvṛṇīte

tasmānnitāntamanayoridamaikamatyam ||10||

yāntī sadaiva marutāmanukūlabhāvaṃ

bhrūvalliśakradhanurullasitā rasārdrā |

kāmākṣi kautukataraṅgitanīlakaṇṭhā

kādambinīva tava bhāti kaṭākṣamālā ||11||

gaṅgāmbhasi smitamaye tapanātmajeva

gaṅgādharorasi navotpalamālikeva |

vaktraprabhāsarasi śaivalamaṇḍalīva

kāmākṣi rājati kaṭākṣarucicchaṭā te ||12||

saṃskārataḥ kimapi kandalitān rasajña-

kedārasīmni sudhiyāmupabhogayogyān |

kalyāṇasūktilaharīkalamāṅkurānnaḥ

kāmākṣi pakṣmalayatu tvadapāṅgameghaḥ ||13||

cāñcalyameva niyataṃ kalayanprakṛtyā

mālinyabhūḥ śratipathākramajāgarūkaḥ |

kaivalyameva kimu kalpayate natānāṃ

kāmākṣi citramapi te karuṇākaṭākṣaḥ ||14||

sañjīvane janani cūtaśilīmukhasya

sammohane śaśikiśorakaśekharasya |

saṃstambhane ca mamatāgrahaceṣṭitasya

kāmākṣi vīkṣaṇakalā paramauṣadhaṃ te ||15||

nīlo'pi rāgamadhikaṃ janayanpurāreḥ

lolo'pi bhaktimadhikāṃ dṛḍhayannarāṇām |

vakro'pi devi namatāṃ samatāṃ vitanvan

kāmākṣi nṛtyatu mayi tvadapāṅgapātaḥ ||16||

kāmadruho hṛdayayantraṇajāgarūkā

kāmākṣi cañcaladṛgañcalamekhalā te |

āścaryamamba bhajatāṃ jhaṭiti svakīya-

samparka eva vidhunoti samastabandhān ||17||

kuṇṭhīkarotu vipadaṃ mama kuñcitabhrū-

cāpāñcitaḥ śritavidehabhavānurāgaḥ |

rakṣopakāramaniśaṃ janayañjagatyāṃ

kāmākṣi rāma iva te karuṇākaṭākṣaḥ ||18||

śrīkāmakoṭi śivalocanaśoṣitasya

śṛṅgārabījavibhavasya punaḥprarohe |

premāmbhasārdramacirātpracureṇa śaṅke

kedāramamba tava kevaladṛṣṭipātam ||19||

māhātmyaśevadhirasau tava durvilaṅghya-

saṃsāravindhyagirikuṇṭhanakelicuñcuḥ |

dhairyāmbudhiṃ paśupateśculakīkaroti

kāmākṣi vīkṣaṇavijṛmbhaṇakumbhajanmā ||20||

pīyūṣavarṣavaśiśirā sphuṭadutpalaśrī-

maitrī nisargamadhurā kṛtatārakāptiḥ |

kāmākṣi saṃśritavatī vapuraṣṭamūrteḥ

jyotsnāyate bhagavati tvadapāṅgamālā ||21||

amba smarapratibhaṭasya vapurmanojñam

ambhojakānanamivāñcitakaṇṭakābham |

bhṛṅgīva cumbati sadaiva sapakṣapātā

kāmākṣi komalarucistvadapāṅgamālā ||22||

keśaprabhāpaṭalanīlavitānajāle

kāmākṣi kuṇḍalamaṇicchavidīpaśobhe |

śaṅke kaṭākṣaruciraṅgatale kṛpākhyā

śailūṣikā naṭati śaṅkaravallabhe te ||23||

atyantaśītalamatandrayatu kṣaṇārdham

astokavibhramamanaṅgavilāsakandam |

alpasmitādṛtamapārakṛpāpravāham

akṣiprarohamacirānmayi kāmakoṭi ||24||

mandākṣarāgataralīkṛtipāratantryāt

kāmākṣi mantharatarāṃ tvadapāṅgaḍolām |

āruhya mandamatikautukaśāli cakṣuḥ

ānandameti muhurardhaśaśāṅkamauleḥ ||25||

traiyambakaṃ tripurasundari harmyabhūmi-

raṅgaṃ vihārasarasī karuṇāpravāhaḥ |

dāsāśca vāsavamukhāḥ paripālanīyaṃ

kāmākṣi viśvamapi vīkṣaṇabhūbhṛtaste ||26||

vāgīśvarī sahacarī niyamena lakṣmīḥ

bhrūvallarīvaśakarī bhuvanāni geham |

rūpaṃ trilokanayanāmṛtamamba teṣāṃ

kāmākṣi yeṣu tava vīkṣaṇapāratantrī ||27||

māheśvaraṃ jhaṭiti mānasamīnamamba

kāmākṣi dhairyajaladhau nitarāṃ nimagnam |

jālena śṛṅkhalayati tvadapāṅganāmnā

vistāritena viṣamāyudhadāśako'sau ||28||

unmathya bodhakamalākāramamba jāḍya-

stamberamaṃ mama manovipine bhramantam |

kuṇṭhīkuruṣva tarasā kuṭilāgrasīmnā

kāmākṣi tāvakakaṭākṣamahāṅkuśena ||29||

udvellitastabakitairlalitairvilāsaiḥ

utthāya devi tava gāḍhakaṭākṣakuñjāt |

dūraṃ palāyayatu mohamṛgīkulaṃ me

kāmākṣi stavaramanugrahakesarīndraḥ ||30||

snehādṛtāṃ vidalitotpalakanticorāṃ

jetārameva jagadīśvari jetukāmaḥ |

mānoddhato makaraketurasau dhunīte

kāmākṣi tāvakakaṭākṣakṛpāṇavallīm ||31||

śrautīṃ vrajannapi sadā saraṇiṃ munīnāṃ

kāmākṣi santatamapi smṛtimārgagāmī |

kauṭilyamamba kathamasthiratāṃ ca dhatte

cauryaṃ ca paṅkajarucāṃ tvadapāṅgapātaḥ ||32||

nityaṃ śretuḥ paricitau yatamānameva

nīlotpalaṃ nijasamīpanivāsalolam |

prītyaiva pāṭhayati vīkṣaṇadeśikendraḥ

kāmākṣī kintu tava kālimasampradāyam ||33||

bhrāntvā muhuḥ stabakitasmitaphenarāśau

kāmākṣi vaktrarucisañcayavārirāśau |

ānandati tripuramardananetralakṣmīḥ

ālambya devi tava mandamapāṅgasetum ||34||

śyāmā tava tripurasundari locanaśrīḥ

kāmākṣi kandalitameduratārakāntiḥ |

jyotsnāvatī smitarucāpi kathaṃ tanoti

spardhāmaho kuvalayaiśca tathā cakoraiḥ ||35||

kālāñjanaṃ ca tava devi nirīkṣaṇaṃ ca

kāmākṣi sāmyasaraṇiṃ samupaiti kāntyā |

niśśeṣanetrasulabhaṃ jagatīṣu pūrva-

manyattrinetrasulabhaṃ tuhinādrikanye ||36||

dhūmāṅkuro makaraketanapāvakasya

kāmākṣi netrarucinīlimacāturī te |

atyantamadbhutamidaṃ nayanatrayasya

harṣodayaṃ janayate haruṇāṅkamauleḥ ||37||

ārabhbhaleśasamaye tava vīkṣaṇassa

kāmākṣi mūkamapi vīkṣaṇamātranamram |

sarvajñatā sakalalokasamakṣameva

kīrtisvayaṃvaraṇamālyavatī vṛṇīte ||38||

kālāmbuvāha uva te paritāpahārī

kāmākṣi puṣkaramadhaḥkurute kaṭākhkṣṣaḥ |

pūrvaḥ paraṃ kṣaṇarucā samupaiti maitrī-

manyastu sa.tataruciṃ prakaṭīkaroti ||39||

sūkṣme'pi durgamatare'pi guruprasāda-

sāhāyyakena vicarannapavargamārge |

saṃsārapaṅkanicaye na patatyamūṃ te

kāmākṣi gāḍhamavalambya kaṭākṣayaṣṭim ||40||

kāmākṣi santatamasau harinīlaratna-

stambhe kaṭākṣarucipuñjamaye bhavatyāḥ |

baddho'pi bhaktinigalairmama cittahastī

stambhaṃ ca bandhamapi muñcati hanta citram ||41||

kāmākṣi kāṣṇaryamapi santatamañjanaṃ ca

bibhrannisargataralo'pi bhavatkaṭākṣaḥ |

vaimalyamanvahamanañjanatā ca bhūyaḥ

sthairyaṃ ca bhaktahṛdayāya kathaṃ dadāti ||42||

mandasmitastabakitaṃ maṇikuṇḍalāṃśu-

stomapravālaruciraṃ śiśirīkṛtāśam |

kāmākṣi rājati kaṭākṣaruceḥ kadambam

udyānamamba karuṇāhariṇekṣaṇāyāḥ ||43||

kāmākṣi tāvakakaṭākṣamahendranīla-

siṃhāsanaṃ śritavato makaradhvajasya |

sāmrājyamaṅgalavidhau muṇikuṇḍalaśrīḥ

nīrājanotsavataraṅgitadīpamālā ||44||

mātaḥ kṣaṇaṃ snapaya māṃ tava vīkṣitena

mandākṣitena sujanairaparokṣitena |

kāmākṣi karmatimirotkarabhāskareṇa

śreyaskareṇa madhupadyutitaskareṇa ||45||

premāpagāpayasi majjanamāracayya

yuktaḥ smitāṃśukṛtabhasmavilepanena |

kāmākṣi kuṇḍalamaṇidyutibhirjaṭālaḥ

śrīkaṇṭhameva bhajate tava dṛṣṭipātaḥ ||46||

kaivalyadāya karuṇārasakiṅkarāya

kāmākṣi kandalitavibhramaśaṅkarāya |

ālokanāya tava bhaktaśivaṅkarāya

mātarnamo'stu paratantritaśaṅkarāya ||47||

sāmrājyamaṅgalavidhau makaradhvajasya

lolālakālikṛtatoraṇamālyaśobhe |

kāmeśvari pracaladutpalavaijayantī-

cāturyameti tava cañcaladṛṣṭipātaḥ ||48||

mārgeṇa mañjukacakāntitamovṛtena

mandāyamānagamanā madanāturāsau |

kāmākṣi dṛṣṭirayate tava śaṅkarāya

saṅketabhūmimacirādabhisārikeva ||49||

vrīḍanuvṛttiramaṇīkṛtasāhacaryā

śaivālitāṃ galarucā śaśiśekharasya |

kāmākṣi kāntisarasīṃ tvadapāṅgalakṣmīḥ

mandaṃ samāśrayati majjanakhelanāya ||50||

kāṣāyamaṃśukamiva prakaṭaṃ dadhāno

māṇikyakuṇḍalaruciṃ mamatāvirodhī |

śrutyantasīmani rataḥ sutarāṃ cakāsti

kāmākṣi tāvakakaṭākṣayatīśvaro'sau ||51||

pāṣāṇa eva harinīlamaṇirdineṣu

pramlanatāṃ kuvalayaṃ prakaṭīkaroti |

naumittiko jaladamecakimā tataste

kāmākṣi śūnyamupamanamapāṅgalakṣmyāḥ ||52||

śṛṅgāravibhramavatī sutarāṃ salajjā

nāsāgramauktikarucā kṛtamandahāsā |

śyāmā kaṭākṣasuṣamā tava yuktametat

kāmākṣi cumbati digambaravaktrabimbam ||53||

nīlotpalena madhupena ca dṛṣṭipātaḥ

kāmākṣi tulya iti te kathamāmananti |

śaityena nindayati yadanvahamindupādān

pāthoruheṇa yadasau kalahāyate ca ||54||

oṣṭhaprabhāpaṭalavidrumamudrite te

bhrūvallivīcisubhage mukhakāntisindhau |

kāmākṣi vāribharapūraṇalambamāna-

kālāmbuvāhasaraṇiṃ labhate kaṭākṣaḥ ||55||

mandasmitairdhavalitā maṇikuṇḍalāṃśu-

samparkalohitarucistvadapāṅgadhārā |

kāmākṣi mallikusumairnavapallavaiśca

nīlotpalaiśca raciteva vibhāti mālā ||56||

kāmākṣi śītalakṛpārasanirjharāmbhaḥ-

samparkapakṣmalarucistvadapāṅgamālā |

gobhiḥ sadā purariporabhilaṣyamāṇā

dūrvākadambakaviḍambanamātanoti ||57||

hṛtpaṅkajaṃ mama vikāsayatu pramuṣṇa-

nnullāsamutpalarucestamasāṃ niroddhā |

doṣānuṣaṅgajaḍatāṃ jagatāṃ dhunānaḥ

kāmākṣi vīkṣaṇavilāsadinodayaste ||58||

cakṣurvimohayati candravibhūṣaṇasya

kāmākṣi tāvakakaṭākṣatamaḥprarohaḥ |

pratyaṅmukhaṃ tu nayanaṃ stimitaṃ munīnāṃ

prākāśyameva nayatīti paraṃ vicitram ||59||

kāmākṣi vīkṣaṇarucā yudhi nirjitaṃ te

nīlotpalaṃ niravaśeṣagatābhimānam |

āgatya tatparisaraṃ śravaṇavataṃsa-

vyojena nūnamabhayārthanamātanoti ||60||

āścaryamamba madānābhyudayāvalambaḥ

kāmākṣi cañcalanirīkṣaṇavibhramaste |

dhairyaṃ vidhūya tanute hṛdi rāgabandhaṃ

śambhostadeva viparītatayā munīnām ||61||

jantoḥ sakṛtpraṇamato jagadīḍyatāṃ ca

tejāsvitāṃ ca niśitāṃ ca matiṃ sabhāyām |

kāmākṣi mākṣikajharīmiva vaikharīṃ ca

lakṣmīṃ ca pakṣmalayati kṣaṇavīkṣaṇaṃ te ||62||

kādambinī kimayate na jalānuṣaṅgaṃ

bhṛṅgāvalī kimurarīkurute na padmam |

kiṃ vā kalindatanayā sahate na bhaṅgaṃ

kāmākṣi niścayapadaṃ na tavākṣilakṣmīḥ ||63||

kākolapāvakatṛṇīkaraṇe'pi dakṣaḥ

kāmākṣi bālakasudhākaraśekharasya |

atyantaśītalatamo'pyanupārataṃ te

cittaṃ vimohayati citramayaṃ kaṭākṣaḥ ||64||

kārpaṇyapūraparivardhitamamba moha-

kandodgataṃ bhavamayaṃ viṣapādapaṃ me |

tuṅgaṃ chinattu tuhinādrisute bhavatyāḥ

kāñcīpureśvari kaṭākṣakuṭhāradhārā ||65||

kāmākṣi ghorabhavarogacikitsanārtha-

mabhyarthya deśikakaṭākṣabhiṣakprasādāt |

tatrāpi devi labhate sukṛtī kadāci-

danyasya durlabhamapāṅgamahauṣadhaṃ te ||66||

kāmākṣi deśikakṛpāṅkuramāśrayanto

nānātaponiyamanāśitapāśabandhāḥ |

vāsālayaṃ tava kaṭākṣamamuṃ mahānto

labdhvā sukhaṃ samādhiyo vicaranti loke ||67||

sākūtasaṃlapitasambhṛtamugdhahāsaṃ

vrīḍānurāgasahacāri vilokanaṃ te |

kāmākṣi kāmaparipanthini māravīra-

sāmrājyavibhramadaśāṃ saphalīkaroti ||68||

kāmākṣi vibhramabalaikanidhirvidhāya

bhrūvallicāpakuṭilīkṛtimeva citram |

svādhīnatāṃ tava nināya śaśāṅkamaule-

raṅgārdharājyasukhalābhamapāṅgavīraḥ ||69||

kāmāṅkuraikanilayastava dṛṣṭipātaḥ

kāmākṣi bhaktamanasāṃ pradadātu kāmān |

rāgānvitaḥ svayamapi prakaṭīkaroti

vairāgyameva kathameṣa mahāmunīnām ||70||

kālāmbuvāhanivahaiḥ kalahāyate te

kāmākṣi kālimamadena sadā kaṭākṣaḥ |

citraṃ tathāpi nitarāmamumeva dṛṣṭvā

sotkaṇṭha eva ramate kila nīlakaṇṭhaḥ ||71||

kāmākṣi manmatharipuṃ prati māratāpa-

mohāndhakārajaladāgamanena nṛtyan |

duṣkarmakañcukikulaṃ kabalīkarotu

vyāmiśramecakarucistvadapāṅgakekī ||72||

kāmākṣi manmathariporavalokaneṣu

kāntaṃ payojamiva tāvakamakṣipātam |

premāgamo divasavadvikacīkaroti

lajjābharo rajanivanmukulīkaroti ||73||

mūko viriñcati paraṃ puruṣaḥ kurūpaḥ

kandarpati tridaśarājati kimpacānaḥ |

kāmākṣi kevalamupakramakāla eva

līlātaraṅgitakaṭākṣarucaḥ kṣaṇaṃ te ||74||

nīlālakā madhukaranti manojñanāsā-

muktārucaḥ prakaṭakandabisāṅkuranti |

kāruṇyamamba makarandati kāmakoṭi

manye tataḥ kamalameva vilocanaṃ te ||75||

ākāṅkṣyamāṇaphaladānavicakṣaṇāyāḥ |

kāmākṣi tāvakakaṭākṣakakāmadhenoḥ |

samparka eva kathamamba vimuktapāśa-

bandhāḥ sphuṭaṃ tanubhṛtaḥ paśutāṃ tyajanti ||76||

saṃsāragharmaparitāpajuṣāṃ narāṇāṃ

kāmākṣi śītalatarāṇi tavekṣitāni |

candrātapanti ghanacandanakardamanti

muktāguṇanti himavāriniṣecananti ||77||

premāmburāśisatatasnapitāni citraṃ

kāmākṣi tāvakakaṭākṣanirīkṣaṇāni |

sandhukṣayanti muhurindhanarāśirītyā

māradruho manasi manmathacitrabhānum ||78||

kālāñjanapratibhaṭaṃ kamanīyakāntyā

kandarpatantrakalayā kalitānubhāvam |

kāñcīvihārarasike kaluṣārticoraṃ

kallolayasva mayi te karuṇākaṭākṣam ||79||

krāntena manmathadena vimohyamāna-

svāntena cūtatarumūlagatasya puṃsaḥ |

kāntena kiñcidavalokaya locanasya

prāntena māṃ janani kāñcipurīvibhūṣe ||80||

kāmākṣi ko'pi sujanāstvadapāṅgasaṅge

kaṇṭhena kandalitakālimasampradāyāḥ |

uttaṃsakalpitacakorakuṭumbapoṣā

naktandivasaprasavabhūnayanā bhavanti ||81||

nīlotpalaprasavakāntinirdaśanena

kāruṇyavibhramajuṣā tava vīkṣaṇena |

kāmākṣi karmajaladheḥ kalaśīsutena

pāśatrayādvayamamī parimocanīyāḥ ||82||

atyantacañcalamakṛtrimamañjanaṃ kiṃ

jhaṅkārabhaṅgirahitā kimu bhṛṅgamālā |

dhūmāṅkuraḥ kimu hutāśanasaṅgahīnaḥ

kāmākṣi netrarucinīlimakandalī te ||83||

kāmākṣi nityamayamañjalirastu mukti-

bījāya vibhramamadodayaghūrṇitāya |

kandarpadarpapunarudbhavasiddhidāya

kalyāṇadāya tava devi dṛgañcalāya ||84||

darpāṅkuro makaraketanavibhramāṇāṃ

nindāṅkuro vidalitotpalacāturīṇām |

dīpāṅkuro bhavatamisrakadambakānāṃ

kāmākṣi pālayatu māṃ tvadapāṅgapātaḥ ||85||

kaivalyadivyamaṇirohaṇaparvatebhyaḥ

kāruṇyanirjharapayaḥkṛtamañjanebhyaḥ |

kāmākṣi kiṅkaritaśaṅkaramānasebhya-

stebhyo namo'stu tava vīkṣaṇavibhramebhyaḥ ||86||

alpīya eva navamutpalamamba hīnā

mīnasya vā saraṇiramburuhāṃ ca kiṃ vā |

dūre mṛgīdṛgasamañjasamañjanaṃ ca

kāmākṣi vīkṣaṇarucau tava tarkayāmaḥ ||87||

miśrībhavadgaralapaṅkilaśaṅkaroras-

sīmāṅgaṇe kimapi riṅkhaṇamādadhānaḥ |

helāvadhūtalalitaśravaṇotpalo'sau

kāmākṣi bāla iva rājati te kaṭākṣaḥ ||88||

prauḍhikaroti viduṣāṃ navasūktidhāṭī-

cūtāṭavīṣu budhakokilalālyamānam |

mādhvīrasaṃ parimalaṃ ca nirargalaṃ te

kāmākṣi vīkṣaṇavilāsavasantalakṣmīḥ ||89||

kūlaṅkaṣaṃ vitanute karuṇāmbuvarṣī

sārasvataṃ sukṛtinaḥ sulabhaṃ pravāham |

tucchīkaroti yamunāmbutaraṅgabhaṅgīṃ

kāmākṣi kiṃ tava kaṭākṣamahāmbuvāhaḥ ||90||

jagarti devi karuṇāśukasundarī te

tāṭaṅkaratnarucidāḍimakhaṇḍaśoṇe |

kāmākṣi nirbharakaṭākṣamarīcipuñja-

māhendranīlamaṇipañjaramadhyabhāge ||91||

kāmākṣi satkuvalayasya sagotrabhāvā-

dākrāmati śrutimasau tava dṛṣṭipātaḥ |

kiñca sphuṭaṃ kuṭilatāṃ prakaṭīkaroti

bhrūvallarīparicitasya phalaṃ kimetat ||92||

eṣā tavākṣisuṣamā viṣamāyudhasya

nārācavarṣalaharī nagarājakanye |

śaṅke karoti śatadhā hṛdi dhairyamudrāṃ

śrīkāmakoṭi yadasau śiśirāṃśumauleḥ ||93||

bāṇena puṣpadhanuṣaḥ parikalpyamāna-

trāṇena bhaktamanasāṃ karuṇākareṇa |

koṇena komaladṛśastava kāmakoṭi

śoṇena śoṣaya śive mama śokasindhum ||94||

māradruhā mukuṭasīmani lālyamāne

mandākinīpayasi te kuṭilaṃ cariṣṇuḥ |

kāmākṣi koparabhasādvalamānamīna-

sandehamaṅkurayati kṣaṇamakṣipātaḥ ||95||

kāmākṣi saṃvalitamauktikakuṇḍalāṃśu-

cañcatsitaśravaṇacāmaracāturīkaḥ |

stambhe nirantaramapāṅgamaye bhavatyā

baddhaścakāsti makaradhvajamattahastī ||96||

yāvatkaṭākṣarajanīsamayāgamaste

kāmākṣi tāvadacirānnamatāṃ narāṇām |

āvirbhavatyamṛtadīdhitibimbamamba

saṃvinmayaṃ hṛdayapūrvagirīndraśṛṅge ||97||

kāmākṣi kalpaviṭapīva bhavatkaṭākṣo

ditsuḥ samastavibhavaṃ namatāṃ narāṇām |

bhṛṅgasya nīlanalinasya ca kāntisampa-

tsarvasvameva haratīti paraṃ vicitram ||98||

atyantaśītalamanargalakarmapāka-

kākolahāri sulabhaṃ sumanobhiretat |

pīyūṣameva tava vīkṣaṇamamba kintu

kāmākṣi nīlamidamityayameva bhedaḥ ||99||

ajñātabhaktirasamaprasaradviveka-

matyantagarvamanadhītasamastaśāstram |

aprāptasatyamasamīpagataṃ ca mukteḥ

kāmākṣi naiva tava spṛhayati dṛṣṭipātaḥ ||100||

(kāmākṣi māmavatu te karuṇākaṭākṣaḥ)

pātena locanarucestava kāmakoṭi

potena patakapayodhibhayāturāṇām |

pūtena tena navakāñcanakuṇḍalāṃśu-

vītena śītalaya bhūdharakanyake mām ||101||

|| iti kaṭākṣaśatakaṃ sampūrṇam ||

Sanskrit — Devanagari (original)

मोहान्धकारनिवहं विनिहन्तुमीडे

मूकात्मनामपि महाकवितावदान्यान् ।

श्रीकाञ्चिदेशशिशिरीकृतिजागरूकान्

एकाम्रनाथतरुणीकरुणावलोकान् ॥1॥

मातर्जयन्ति ममताग्रहमोक्षणानि

माहेन्द्रनीलरुचिशिक्षणदक्षिणानि ।

कामाक्षि कल्पितजगत्त्रयरक्षणानि

त्वद्वीक्षणानि वरदानविचक्षणानि ॥2॥

आनङ्गतन्त्रविधिदर्शितकौशलानाम्

आनन्दमन्दपरिघूर्णितमन्थराणाम् ।

तारल्यमम्ब तव ताडितकर्णसीम्नां

कामाक्षि खेलति कटाक्षनिरीक्षणानाम् ॥3॥

कल्लोलितेन करुणारसवेल्लितेन

कल्माषितेन कमनीयमृदुस्मितेन ।

मामञ्चितेन तव किञ्चन कुञ्चितेन

कामाक्षि तेन शिशिरीकुरु वीक्षितेन ॥4॥

साहाय्यकं गतवती मुहुरर्जनस्य

मन्दस्मितस्य परितोषितभीमचेताः ।

कामाक्षि पाण्डवचमूरिव तावकीना

कर्णान्तिकं चलति हन्त कटाक्षलक्ष्मीः ॥5॥

अस्तं क्षणान्नयतु मे परितापसूर्यम्

आनन्दचन्द्रमसमानयतां प्रकाशम् ।

कालान्धकारसुषुमां कलयन्दिगन्ते

कामाक्षि कोमलकटाक्षनिशागमस्ते ॥6॥

ताटाङ्कमौक्तिकरुचाङ्कुरदन्तकान्तिः

कारुण्यहस्तिपशिखामणिनाधिरूढः ।

उन्मूलयत्वशुभपादपमस्मदीयं

कामाक्षि तावककटाक्षमतङ्गजेतन्द्रः ॥7॥

छायाभरणे जगतां परितापहारी

ताटङ्करत्नमणितल्लजपल्लवश्रीः ।

कारुण्यनाम विकिरन्मकरन्दजालं

कामाक्षि राजति कटाक्षसुरद्रुमस्ते ॥8॥

सूर्याश्रयप्रणयिनी मणिकुण्डलांशु-

लौहित्यकोकनदकाननमाननीया ।

यान्ती तव स्मरहराननकान्तिसिन्धुं

कामाक्षि राजति कटाक्षकलिन्दकन्या ॥9॥

प्राप्नोति यं सुकृतिनं तव पक्षपातात्

कामाक्षि वीक्षणविलासकलापुरन्ध्री ।

सद्यस्तमेव किल मुक्तिवधूर्वृणीते

तस्मान्नितान्तमनयोरिदमैकमत्यम् ॥10॥

यान्ती सदैव मरुतामनुकूलभावं

भ्रूवल्लिशक्रधनुरुल्लसिता रसार्द्रा ।

कामाक्षि कौतुकतरङ्गितनीलकण्ठा

कादम्बिनीव तव भाति कटाक्षमाला ॥11॥

गङ्गाम्भसि स्मितमये तपनात्मजेव

गङ्गाधरोरसि नवोत्पलमालिकेव ।

वक्त्रप्रभासरसि शैवलमण्डलीव

कामाक्षि राजति कटाक्षरुचिच्छटा ते ॥12॥

संस्कारतः किमपि कन्दलितान् रसज्ञ-

केदारसीम्नि सुधियामुपभोगयोग्यान् ।

कल्याणसूक्तिलहरीकलमाङ्कुरान्नः

कामाक्षि पक्ष्मलयतु त्वदपाङ्गमेघः ॥13॥

चाञ्चल्यमेव नियतं कलयन्प्रकृत्या

मालिन्यभूः श्रतिपथाक्रमजागरूकः ।

कैवल्यमेव किमु कल्पयते नतानां

कामाक्षि चित्रमपि ते करुणाकटाक्षः ॥14॥

सञ्जीवने जननि चूतशिलीमुखस्य

सम्मोहने शशिकिशोरकशेखरस्य ।

संस्तम्भने च ममताग्रहचेष्टितस्य

कामाक्षि वीक्षणकला परमौषधं ते ॥15॥

नीलोऽपि रागमधिकं जनयन्पुरारेः

लोलोऽपि भक्तिमधिकां दृढयन्नराणाम् ।

वक्रोऽपि देवि नमतां समतां वितन्वन्

कामाक्षि नृत्यतु मयि त्वदपाङ्गपातः ॥16॥

कामद्रुहो हृदययन्त्रणजागरूका

कामाक्षि चञ्चलदृगञ्चलमेखला ते ।

आश्चर्यमम्ब भजतां झटिति स्वकीय-

सम्पर्क एव विधुनोति समस्तबन्धान् ॥17॥

कुण्ठीकरोतु विपदं मम कुञ्चितभ्रू-

चापाञ्चितः श्रितविदेहभवानुरागः ।

रक्षोपकारमनिशं जनयञ्जगत्यां

कामाक्षि राम इव ते करुणाकटाक्षः ॥18॥

श्रीकामकोटि शिवलोचनशोषितस्य

शृङ्गारबीजविभवस्य पुनःप्ररोहे ।

प्रेमाम्भसार्द्रमचिरात्प्रचुरेण शङ्के

केदारमम्ब तव केवलदृष्टिपातम् ॥19॥

माहात्म्यशेवधिरसौ तव दुर्विलङ्घ्य-

संसारविन्ध्यगिरिकुण्ठनकेलिचुञ्चुः ।

धैर्याम्बुधिं पशुपतेश्चुलकीकरोति

कामाक्षि वीक्षणविजृम्भणकुम्भजन्मा ॥20॥

पीयूषवर्षवशिशिरा स्फुटदुत्पलश्री-

मैत्री निसर्गमधुरा कृततारकाप्तिः ।

कामाक्षि संश्रितवती वपुरष्टमूर्तेः

ज्योत्स्नायते भगवति त्वदपाङ्गमाला ॥21॥

अम्ब स्मरप्रतिभटस्य वपुर्मनोज्ञम्

अम्भोजकाननमिवाञ्चितकण्टकाभम् ।

भृङ्गीव चुम्बति सदैव सपक्षपाता

कामाक्षि कोमलरुचिस्त्वदपाङ्गमाला ॥22॥

केशप्रभापटलनीलवितानजाले

कामाक्षि कुण्डलमणिच्छविदीपशोभे ।

शङ्के कटाक्षरुचिरङ्गतले कृपाख्या

शैलूषिका नटति शङ्करवल्लभे ते ॥23॥

अत्यन्तशीतलमतन्द्रयतु क्षणार्धम्

अस्तोकविभ्रममनङ्गविलासकन्दम् ।

अल्पस्मितादृतमपारकृपाप्रवाहम्

अक्षिप्ररोहमचिरान्मयि कामकोटि ॥24॥

मन्दाक्षरागतरलीकृतिपारतन्त्र्यात्

कामाक्षि मन्थरतरां त्वदपाङ्गडोलाम् ।

आरुह्य मन्दमतिकौतुकशालि चक्षुः

आनन्दमेति मुहुरर्धशशाङ्कमौलेः ॥25॥

त्रैयम्बकं त्रिपुरसुन्दरि हर्म्यभूमि-

रङ्गं विहारसरसी करुणाप्रवाहः ।

दासाश्च वासवमुखाः परिपालनीयं

कामाक्षि विश्वमपि वीक्षणभूभृतस्ते ॥26॥

वागीश्वरी सहचरी नियमेन लक्ष्मीः

भ्रूवल्लरीवशकरी भुवनानि गेहम् ।

रूपं त्रिलोकनयनामृतमम्ब तेषां

कामाक्षि येषु तव वीक्षणपारतन्त्री ॥27॥

माहेश्वरं झटिति मानसमीनमम्ब

कामाक्षि धैर्यजलधौ नितरां निमग्नम् ।

जालेन शृङ्खलयति त्वदपाङ्गनाम्ना

विस्तारितेन विषमायुधदाशकोऽसौ ॥28॥

उन्मथ्य बोधकमलाकारमम्ब जाड्य-

स्तम्बेरमं मम मनोविपिने भ्रमन्तम् ।

कुण्ठीकुरुष्व तरसा कुटिलाग्रसीम्ना

कामाक्षि तावककटाक्षमहाङ्कुशेन ॥29॥

उद्वेल्लितस्तबकितैर्ललितैर्विलासैः

उत्थाय देवि तव गाढकटाक्षकुञ्जात् ।

दूरं पलाययतु मोहमृगीकुलं मे

कामाक्षि स्तवरमनुग्रहकेसरीन्द्रः ॥30॥

स्नेहादृतां विदलितोत्पलकन्तिचोरां

जेतारमेव जगदीश्वरि जेतुकामः ।

मानोद्धतो मकरकेतुरसौ धुनीते

कामाक्षि तावककटाक्षकृपाणवल्लीम् ॥31॥

श्रौतीं व्रजन्नपि सदा सरणिं मुनीनां

कामाक्षि सन्ततमपि स्मृतिमार्गगामी ।

कौटिल्यमम्ब कथमस्थिरतां च धत्ते

चौर्यं च पङ्कजरुचां त्वदपाङ्गपातः ॥32॥

नित्यं श्रेतुः परिचितौ यतमानमेव

नीलोत्पलं निजसमीपनिवासलोलम् ।

प्रीत्यैव पाठयति वीक्षणदेशिकेन्द्रः

कामाक्षी किन्तु तव कालिमसम्प्रदायम् ॥33॥

भ्रान्त्वा मुहुः स्तबकितस्मितफेनराशौ

कामाक्षि वक्त्ररुचिसञ्चयवारिराशौ ।

आनन्दति त्रिपुरमर्दननेत्रलक्ष्मीः

आलम्ब्य देवि तव मन्दमपाङ्गसेतुम् ॥34॥

श्यामा तव त्रिपुरसुन्दरि लोचनश्रीः

कामाक्षि कन्दलितमेदुरतारकान्तिः ।

ज्योत्स्नावती स्मितरुचापि कथं तनोति

स्पर्धामहो कुवलयैश्च तथा चकोरैः ॥35॥

कालाञ्जनं च तव देवि निरीक्षणं च

कामाक्षि साम्यसरणिं समुपैति कान्त्या ।

निश्शेषनेत्रसुलभं जगतीषु पूर्व-

मन्यत्त्रिनेत्रसुलभं तुहिनाद्रिकन्ये ॥36॥

धूमाङ्कुरो मकरकेतनपावकस्य

कामाक्षि नेत्ररुचिनीलिमचातुरी ते ।

अत्यन्तमद्भुतमिदं नयनत्रयस्य

हर्षोदयं जनयते हरुणाङ्कमौलेः ॥37॥

आरभ्भलेशसमये तव वीक्षणस्स

कामाक्षि मूकमपि वीक्षणमात्रनम्रम् ।

सर्वज्ञता सकललोकसमक्षमेव

कीर्तिस्वयंवरणमाल्यवती वृणीते ॥38॥

कालाम्बुवाह उव ते परितापहारी

कामाक्षि पुष्करमधःकुरुते कटाख्क्ष्षः ।

पूर्वः परं क्षणरुचा समुपैति मैत्री-

मन्यस्तु स.ततरुचिं प्रकटीकरोति ॥39॥

सूक्ष्मेऽपि दुर्गमतरेऽपि गुरुप्रसाद-

साहाय्यकेन विचरन्नपवर्गमार्गे ।

संसारपङ्कनिचये न पतत्यमूं ते

कामाक्षि गाढमवलम्ब्य कटाक्षयष्टिम् ॥40॥

कामाक्षि सन्ततमसौ हरिनीलरत्न-

स्तम्भे कटाक्षरुचिपुञ्जमये भवत्याः ।

बद्धोऽपि भक्तिनिगलैर्मम चित्तहस्ती

स्तम्भं च बन्धमपि मुञ्चति हन्त चित्रम् ॥41॥

कामाक्षि काष्णर्यमपि सन्ततमञ्जनं च

बिभ्रन्निसर्गतरलोऽपि भवत्कटाक्षः ।

वैमल्यमन्वहमनञ्जनता च भूयः

स्थैर्यं च भक्तहृदयाय कथं ददाति ॥42॥

मन्दस्मितस्तबकितं मणिकुण्डलांशु-

स्तोमप्रवालरुचिरं शिशिरीकृताशम् ।

कामाक्षि राजति कटाक्षरुचेः कदम्बम्

उद्यानमम्ब करुणाहरिणेक्षणायाः ॥43॥

कामाक्षि तावककटाक्षमहेन्द्रनील-

सिंहासनं श्रितवतो मकरध्वजस्य ।

साम्राज्यमङ्गलविधौ मुणिकुण्डलश्रीः

नीराजनोत्सवतरङ्गितदीपमाला ॥44॥

मातः क्षणं स्नपय मां तव वीक्षितेन

मन्दाक्षितेन सुजनैरपरोक्षितेन ।

कामाक्षि कर्मतिमिरोत्करभास्करेण

श्रेयस्करेण मधुपद्युतितस्करेण ॥45॥

प्रेमापगापयसि मज्जनमारचय्य

युक्तः स्मितांशुकृतभस्मविलेपनेन ।

कामाक्षि कुण्डलमणिद्युतिभिर्जटालः

श्रीकण्ठमेव भजते तव दृष्टिपातः ॥46॥

कैवल्यदाय करुणारसकिङ्कराय

कामाक्षि कन्दलितविभ्रमशङ्कराय ।

आलोकनाय तव भक्तशिवङ्कराय

मातर्नमोऽस्तु परतन्त्रितशङ्कराय ॥47॥

साम्राज्यमङ्गलविधौ मकरध्वजस्य

लोलालकालिकृततोरणमाल्यशोभे ।

कामेश्वरि प्रचलदुत्पलवैजयन्ती-

चातुर्यमेति तव चञ्चलदृष्टिपातः ॥48॥

मार्गेण मञ्जुकचकान्तितमोवृतेन

मन्दायमानगमना मदनातुरासौ ।

कामाक्षि दृष्टिरयते तव शङ्कराय

सङ्केतभूमिमचिरादभिसारिकेव ॥49॥

व्रीडनुवृत्तिरमणीकृतसाहचर्या

शैवालितां गलरुचा शशिशेखरस्य ।

कामाक्षि कान्तिसरसीं त्वदपाङ्गलक्ष्मीः

मन्दं समाश्रयति मज्जनखेलनाय ॥50॥

काषायमंशुकमिव प्रकटं दधानो

माणिक्यकुण्डलरुचिं ममताविरोधी ।

श्रुत्यन्तसीमनि रतः सुतरां चकास्ति

कामाक्षि तावककटाक्षयतीश्वरोऽसौ ॥51॥

पाषाण एव हरिनीलमणिर्दिनेषु

प्रम्लनतां कुवलयं प्रकटीकरोति ।

नौमित्तिको जलदमेचकिमा ततस्ते

कामाक्षि शून्यमुपमनमपाङ्गलक्ष्म्याः ॥52॥

शृङ्गारविभ्रमवती सुतरां सलज्जा

नासाग्रमौक्तिकरुचा कृतमन्दहासा ।

श्यामा कटाक्षसुषमा तव युक्तमेतत्

कामाक्षि चुम्बति दिगम्बरवक्त्रबिम्बम् ॥53॥

नीलोत्पलेन मधुपेन च दृष्टिपातः

कामाक्षि तुल्य इति ते कथमामनन्ति ।

शैत्येन निन्दयति यदन्वहमिन्दुपादान्

पाथोरुहेण यदसौ कलहायते च ॥54॥

ओष्ठप्रभापटलविद्रुममुद्रिते ते

भ्रूवल्लिवीचिसुभगे मुखकान्तिसिन्धौ ।

कामाक्षि वारिभरपूरणलम्बमान-

कालाम्बुवाहसरणिं लभते कटाक्षः ॥55॥

मन्दस्मितैर्धवलिता मणिकुण्डलांशु-

सम्पर्कलोहितरुचिस्त्वदपाङ्गधारा ।

कामाक्षि मल्लिकुसुमैर्नवपल्लवैश्च

नीलोत्पलैश्च रचितेव विभाति माला ॥56॥

कामाक्षि शीतलकृपारसनिर्झराम्भः-

सम्पर्कपक्ष्मलरुचिस्त्वदपाङ्गमाला ।

गोभिः सदा पुररिपोरभिलष्यमाणा

दूर्वाकदम्बकविडम्बनमातनोति ॥57॥

हृत्पङ्कजं मम विकासयतु प्रमुष्ण-

न्नुल्लासमुत्पलरुचेस्तमसां निरोद्धा ।

दोषानुषङ्गजडतां जगतां धुनानः

कामाक्षि वीक्षणविलासदिनोदयस्ते ॥58॥

चक्षुर्विमोहयति चन्द्रविभूषणस्य

कामाक्षि तावककटाक्षतमःप्ररोहः ।

प्रत्यङ्मुखं तु नयनं स्तिमितं मुनीनां

प्राकाश्यमेव नयतीति परं विचित्रम् ॥59॥

कामाक्षि वीक्षणरुचा युधि निर्जितं ते

नीलोत्पलं निरवशेषगताभिमानम् ।

आगत्य तत्परिसरं श्रवणवतंस-

व्योजेन नूनमभयार्थनमातनोति ॥60॥

आश्चर्यमम्ब मदानाभ्युदयावलम्बः

कामाक्षि चञ्चलनिरीक्षणविभ्रमस्ते ।

धैर्यं विधूय तनुते हृदि रागबन्धं

शम्भोस्तदेव विपरीततया मुनीनाम् ॥61॥

जन्तोः सकृत्प्रणमतो जगदीड्यतां च

तेजास्वितां च निशितां च मतिं सभायाम् ।

कामाक्षि माक्षिकझरीमिव वैखरीं च

लक्ष्मीं च पक्ष्मलयति क्षणवीक्षणं ते ॥62॥

कादम्बिनी किमयते न जलानुषङ्गं

भृङ्गावली किमुररीकुरुते न पद्मम् ।

किं वा कलिन्दतनया सहते न भङ्गं

कामाक्षि निश्चयपदं न तवाक्षिलक्ष्मीः ॥63॥

काकोलपावकतृणीकरणेऽपि दक्षः

कामाक्षि बालकसुधाकरशेखरस्य ।

अत्यन्तशीतलतमोऽप्यनुपारतं ते

चित्तं विमोहयति चित्रमयं कटाक्षः ॥64॥

कार्पण्यपूरपरिवर्धितमम्ब मोह-

कन्दोद्गतं भवमयं विषपादपं मे ।

तुङ्गं छिनत्तु तुहिनाद्रिसुते भवत्याः

काञ्चीपुरेश्वरि कटाक्षकुठारधारा ॥65॥

कामाक्षि घोरभवरोगचिकित्सनार्थ-

मभ्यर्थ्य देशिककटाक्षभिषक्प्रसादात् ।

तत्रापि देवि लभते सुकृती कदाचि-

दन्यस्य दुर्लभमपाङ्गमहौषधं ते ॥66॥

कामाक्षि देशिककृपाङ्कुरमाश्रयन्तो

नानातपोनियमनाशितपाशबन्धाः ।

वासालयं तव कटाक्षममुं महान्तो

लब्ध्वा सुखं समाधियो विचरन्ति लोके ॥67॥

साकूतसंलपितसम्भृतमुग्धहासं

व्रीडानुरागसहचारि विलोकनं ते ।

कामाक्षि कामपरिपन्थिनि मारवीर-

साम्राज्यविभ्रमदशां सफलीकरोति ॥68॥

कामाक्षि विभ्रमबलैकनिधिर्विधाय

भ्रूवल्लिचापकुटिलीकृतिमेव चित्रम् ।

स्वाधीनतां तव निनाय शशाङ्कमौले-

रङ्गार्धराज्यसुखलाभमपाङ्गवीरः ॥69॥

कामाङ्कुरैकनिलयस्तव दृष्टिपातः

कामाक्षि भक्तमनसां प्रददातु कामान् ।

रागान्वितः स्वयमपि प्रकटीकरोति

वैराग्यमेव कथमेष महामुनीनाम् ॥70॥

कालाम्बुवाहनिवहैः कलहायते ते

कामाक्षि कालिममदेन सदा कटाक्षः ।

चित्रं तथापि नितराममुमेव दृष्ट्वा

सोत्कण्ठ एव रमते किल नीलकण्ठः ॥71॥

कामाक्षि मन्मथरिपुं प्रति मारताप-

मोहान्धकारजलदागमनेन नृत्यन् ।

दुष्कर्मकञ्चुकिकुलं कबलीकरोतु

व्यामिश्रमेचकरुचिस्त्वदपाङ्गकेकी ॥72॥

कामाक्षि मन्मथरिपोरवलोकनेषु

कान्तं पयोजमिव तावकमक्षिपातम् ।

प्रेमागमो दिवसवद्विकचीकरोति

लज्जाभरो रजनिवन्मुकुलीकरोति ॥73॥

मूको विरिञ्चति परं पुरुषः कुरूपः

कन्दर्पति त्रिदशराजति किम्पचानः ।

कामाक्षि केवलमुपक्रमकाल एव

लीलातरङ्गितकटाक्षरुचः क्षणं ते ॥74॥

नीलालका मधुकरन्ति मनोज्ञनासा-

मुक्तारुचः प्रकटकन्दबिसाङ्कुरन्ति ।

कारुण्यमम्ब मकरन्दति कामकोटि

मन्ये ततः कमलमेव विलोचनं ते ॥75॥

आकाङ्क्ष्यमाणफलदानविचक्षणायाः ।

कामाक्षि तावककटाक्षककामधेनोः ।

सम्पर्क एव कथमम्ब विमुक्तपाश-

बन्धाः स्फुटं तनुभृतः पशुतां त्यजन्ति ॥76॥

संसारघर्मपरितापजुषां नराणां

कामाक्षि शीतलतराणि तवेक्षितानि ।

चन्द्रातपन्ति घनचन्दनकर्दमन्ति

मुक्तागुणन्ति हिमवारिनिषेचनन्ति ॥77॥

प्रेमाम्बुराशिसततस्नपितानि चित्रं

कामाक्षि तावककटाक्षनिरीक्षणानि ।

सन्धुक्षयन्ति मुहुरिन्धनराशिरीत्या

मारद्रुहो मनसि मन्मथचित्रभानुम् ॥78॥

कालाञ्जनप्रतिभटं कमनीयकान्त्या

कन्दर्पतन्त्रकलया कलितानुभावम् ।

काञ्चीविहाररसिके कलुषार्तिचोरं

कल्लोलयस्व मयि ते करुणाकटाक्षम् ॥79॥

क्रान्तेन मन्मथदेन विमोह्यमान-

स्वान्तेन चूततरुमूलगतस्य पुंसः ।

कान्तेन किञ्चिदवलोकय लोचनस्य

प्रान्तेन मां जननि काञ्चिपुरीविभूषे ॥80॥

कामाक्षि कोऽपि सुजनास्त्वदपाङ्गसङ्गे

कण्ठेन कन्दलितकालिमसम्प्रदायाः ।

उत्तंसकल्पितचकोरकुटुम्बपोषा

नक्तन्दिवसप्रसवभूनयना भवन्ति ॥81॥

नीलोत्पलप्रसवकान्तिनिर्दशनेन

कारुण्यविभ्रमजुषा तव वीक्षणेन ।

कामाक्षि कर्मजलधेः कलशीसुतेन

पाशत्रयाद्वयममी परिमोचनीयाः ॥82॥

अत्यन्तचञ्चलमकृत्रिममञ्जनं किं

झङ्कारभङ्गिरहिता किमु भृङ्गमाला ।

धूमाङ्कुरः किमु हुताशनसङ्गहीनः

कामाक्षि नेत्ररुचिनीलिमकन्दली ते ॥83॥

कामाक्षि नित्यमयमञ्जलिरस्तु मुक्ति-

बीजाय विभ्रममदोदयघूर्णिताय ।

कन्दर्पदर्पपुनरुद्भवसिद्धिदाय

कल्याणदाय तव देवि दृगञ्चलाय ॥84॥

दर्पाङ्कुरो मकरकेतनविभ्रमाणां

निन्दाङ्कुरो विदलितोत्पलचातुरीणाम् ।

दीपाङ्कुरो भवतमिस्रकदम्बकानां

कामाक्षि पालयतु मां त्वदपाङ्गपातः ॥85॥

कैवल्यदिव्यमणिरोहणपर्वतेभ्यः

कारुण्यनिर्झरपयःकृतमञ्जनेभ्यः ।

कामाक्षि किङ्करितशङ्करमानसेभ्य-

स्तेभ्यो नमोऽस्तु तव वीक्षणविभ्रमेभ्यः ॥86॥

अल्पीय एव नवमुत्पलमम्ब हीना

मीनस्य वा सरणिरम्बुरुहां च किं वा ।

दूरे मृगीदृगसमञ्जसमञ्जनं च

कामाक्षि वीक्षणरुचौ तव तर्कयामः ॥87॥

मिश्रीभवद्गरलपङ्किलशङ्करोरस्-

सीमाङ्गणे किमपि रिङ्खणमादधानः ।

हेलावधूतललितश्रवणोत्पलोऽसौ

कामाक्षि बाल इव राजति ते कटाक्षः ॥88॥

प्रौढिकरोति विदुषां नवसूक्तिधाटी-

चूताटवीषु बुधकोकिललाल्यमानम् ।

माध्वीरसं परिमलं च निरर्गलं ते

कामाक्षि वीक्षणविलासवसन्तलक्ष्मीः ॥89॥

कूलङ्कषं वितनुते करुणाम्बुवर्षी

सारस्वतं सुकृतिनः सुलभं प्रवाहम् ।

तुच्छीकरोति यमुनाम्बुतरङ्गभङ्गीं

कामाक्षि किं तव कटाक्षमहाम्बुवाहः ॥90॥

जगर्ति देवि करुणाशुकसुन्दरी ते

ताटङ्करत्नरुचिदाडिमखण्डशोणे ।

कामाक्षि निर्भरकटाक्षमरीचिपुञ्ज-

माहेन्द्रनीलमणिपञ्जरमध्यभागे ॥91॥

कामाक्षि सत्कुवलयस्य सगोत्रभावा-

दाक्रामति श्रुतिमसौ तव दृष्टिपातः ।

किञ्च स्फुटं कुटिलतां प्रकटीकरोति

भ्रूवल्लरीपरिचितस्य फलं किमेतत् ॥92॥

एषा तवाक्षिसुषमा विषमायुधस्य

नाराचवर्षलहरी नगराजकन्ये ।

शङ्के करोति शतधा हृदि धैर्यमुद्रां

श्रीकामकोटि यदसौ शिशिरांशुमौलेः ॥93॥

बाणेन पुष्पधनुषः परिकल्प्यमान-

त्राणेन भक्तमनसां करुणाकरेण ।

कोणेन कोमलदृशस्तव कामकोटि

शोणेन शोषय शिवे मम शोकसिन्धुम् ॥94॥

मारद्रुहा मुकुटसीमनि लाल्यमाने

मन्दाकिनीपयसि ते कुटिलं चरिष्णुः ।

कामाक्षि कोपरभसाद्वलमानमीन-

सन्देहमङ्कुरयति क्षणमक्षिपातः ॥95॥

कामाक्षि संवलितमौक्तिककुण्डलांशु-

चञ्चत्सितश्रवणचामरचातुरीकः ।

स्तम्भे निरन्तरमपाङ्गमये भवत्या

बद्धश्चकास्ति मकरध्वजमत्तहस्ती ॥96॥

यावत्कटाक्षरजनीसमयागमस्ते

कामाक्षि तावदचिरान्नमतां नराणाम् ।

आविर्भवत्यमृतदीधितिबिम्बमम्ब

संविन्मयं हृदयपूर्वगिरीन्द्रशृङ्गे ॥97॥

कामाक्षि कल्पविटपीव भवत्कटाक्षो

दित्सुः समस्तविभवं नमतां नराणाम् ।

भृङ्गस्य नीलनलिनस्य च कान्तिसम्प-

त्सर्वस्वमेव हरतीति परं विचित्रम् ॥98॥

अत्यन्तशीतलमनर्गलकर्मपाक-

काकोलहारि सुलभं सुमनोभिरेतत् ।

पीयूषमेव तव वीक्षणमम्ब किन्तु

कामाक्षि नीलमिदमित्ययमेव भेदः ॥99॥

अज्ञातभक्तिरसमप्रसरद्विवेक-

मत्यन्तगर्वमनधीतसमस्तशास्त्रम् ।

अप्राप्तसत्यमसमीपगतं च मुक्तेः

कामाक्षि नैव तव स्पृहयति दृष्टिपातः ॥100॥

(कामाक्षि मामवतु ते करुणाकटाक्षः)

पातेन लोचनरुचेस्तव कामकोटि

पोतेन पतकपयोधिभयातुराणाम् ।

पूतेन तेन नवकाञ्चनकुण्डलांशु-

वीतेन शीतलय भूधरकन्यके माम् ॥101॥

॥ इति कटाक्षशतकं सम्पूर्णम् ॥