ಮೂಕ ಪಞ್ಚ ಶತಿ 4 - ಕಟಾಕ್ಷ ಶತಕಮ್

Muka Pancha Shati 4 - Kataksha Shatakam

📂 Shatakam 🖋️ Kannada script
📄 Download PDF
ಮೋಹಾನ್ಧಕಾರನಿವಹಂ ವಿನಿಹನ್ತುಮೀಡೇ
ಮೂಕಾತ್ಮನಾಮಪಿ ಮಹಾಕವಿತಾವದಾನ್ಯಾನ್ ।
ಶ್ರೀಕಾಞ್ಚಿದೇಶಶಿಶಿರೀಕೃತಿಜಾಗರೂಕಾನ್
ಏಕಾಮ್ರನಾಥತರುಣೀಕರುಣಾವಲೋಕಾನ್ ॥1॥
ಮಾತರ್ಜಯನ್ತಿ ಮಮತಾಗ್ರಹಮೋಕ್ಷಣಾನಿ
ಮಾಹೇನ್ದ್ರನೀಲರುಚಿಶಿಕ್ಷಣದಕ್ಷಿಣಾನಿ ।
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕಲ್ಪಿತಜಗತ್ತ್ರಯರಕ್ಷಣಾನಿ
ತ್ವದ್ವೀಕ್ಷಣಾನಿ ವರದಾನವಿಚಕ್ಷಣಾನಿ ॥2॥
ಆನಙ್ಗತನ್ತ್ರವಿಧಿದರ್ಶಿತಕೌಶಲಾನಾಮ್
ಆನನ್ದಮನ್ದಪರಿಘೂರ್ಣಿತಮನ್ಥರಾಣಾಮ್ ।
ತಾರಲ್ಯಮಮ್ಬ ತವ ತಾಡಿತಕರ್ಣಸೀಮ್ನಾಂ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಖೇಲತಿ ಕಟಾಕ್ಷನಿರೀಕ್ಷಣಾನಾಮ್ ॥3॥
ಕಲ್ಲೋಲಿತೇನ ಕರುಣಾರಸವೇಲ್ಲಿತೇನ
ಕಲ್ಮಾಷಿತೇನ ಕಮನೀಯಮೃದುಸ್ಮಿತೇನ ।
ಮಾಮಞ್ಚಿತೇನ ತವ ಕಿಞ್ಚನ ಕುಞ್ಚಿತೇನ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ತೇನ ಶಿಶಿರೀಕುರು ವೀಕ್ಷಿತೇನ ॥4॥
ಸಾಹಾಯ್ಯಕಂ ಗತವತೀ ಮುಹುರರ್ಜನಸ್ಯ
ಮನ್ದಸ್ಮಿತಸ್ಯ ಪರಿತೋಷಿತಭೀಮಚೇತಾಃ ।
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಪಾಣ್ಡವಚಮೂರಿವ ತಾವಕೀನಾ
ಕರ್ಣಾನ್ತಿಕಂ ಚಲತಿ ಹನ್ತ ಕಟಾಕ್ಷಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ॥5॥
ಅಸ್ತಂ ಕ್ಷಣಾನ್ನಯತು ಮೇ ಪರಿತಾಪಸೂರ್ಯಮ್
ಆನನ್ದಚನ್ದ್ರಮಸಮಾನಯತಾಂ ಪ್ರಕಾಶಮ್ ।
ಕಾಲಾನ್ಧಕಾರಸುಷುಮಾಂ ಕಲಯನ್ದಿಗನ್ತೇ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕೋಮಲಕಟಾಕ್ಷನಿಶಾಗಮಸ್ತೇ ॥6॥
ತಾಟಾಙ್ಕಮೌಕ್ತಿಕರುಚಾಙ್ಕುರದನ್ತಕಾನ್ತಿಃ
ಕಾರುಣ್ಯಹಸ್ತಿಪಶಿಖಾಮಣಿನಾಧಿರೂಢಃ ।
ಉನ್ಮೂಲಯತ್ವಶುಭಪಾದಪಮಸ್ಮದೀಯಂ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ತಾವಕಕಟಾಕ್ಷಮತಙ್ಗಜೇತನ್ದ್ರಃ ॥7॥
ಛಾಯಾಭರಣೇ ಜಗತಾಂ ಪರಿತಾಪಹಾರೀ
ತಾಟಙ್ಕರತ್ನಮಣಿತಲ್ಲಜಪಲ್ಲವಶ್ರೀಃ ।
ಕಾರುಣ್ಯನಾಮ ವಿಕಿರನ್ಮಕರನ್ದಜಾಲಂ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ರಾಜತಿ ಕಟಾಕ್ಷಸುರದ್ರುಮಸ್ತೇ ॥8॥
ಸೂರ್ಯಾಶ್ರಯಪ್ರಣಯಿನೀ ಮಣಿಕುಣ್ಡಲಾಂಶು-
ಲೌಹಿತ್ಯಕೋಕನದಕಾನನಮಾನನೀಯಾ ।
ಯಾನ್ತೀ ತವ ಸ್ಮರಹರಾನನಕಾನ್ತಿಸಿನ್ಧುಂ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ರಾಜತಿ ಕಟಾಕ್ಷಕಲಿನ್ದಕನ್ಯಾ ॥9॥
ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ಯಂ ಸುಕೃತಿನಂ ತವ ಪಕ್ಷಪಾತಾತ್
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣವಿಲಾಸಕಲಾಪುರನ್ಧ್ರೀ ।
ಸದ್ಯಸ್ತಮೇವ ಕಿಲ ಮುಕ್ತಿವಧೂರ್ವೃಣೀತೇ
ತಸ್ಮಾನ್ನಿತಾನ್ತಮನಯೋರಿದಮೈಕಮತ್ಯಮ್ ॥10॥
ಯಾನ್ತೀ ಸದೈವ ಮರುತಾಮನುಕೂಲಭಾವಂ
ಭ್ರೂವಲ್ಲಿಶಕ್ರಧನುರುಲ್ಲಸಿತಾ ರಸಾರ್ದ್ರಾ ।
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕೌತುಕತರಙ್ಗಿತನೀಲಕಣ್ಠಾ
ಕಾದಮ್ಬಿನೀವ ತವ ಭಾತಿ ಕಟಾಕ್ಷಮಾಲಾ ॥11॥
ಗಙ್ಗಾಮ್ಭಸಿ ಸ್ಮಿತಮಯೇ ತಪನಾತ್ಮಜೇವ
ಗಙ್ಗಾಧರೋರಸಿ ನವೋತ್ಪಲಮಾಲಿಕೇವ ।
ವಕ್ತ್ರಪ್ರಭಾಸರಸಿ ಶೈವಲಮಣ್ಡಲೀವ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ರಾಜತಿ ಕಟಾಕ್ಷರುಚಿಚ್ಛಟಾ ತೇ ॥12॥
ಸಂಸ್ಕಾರತಃ ಕಿಮಪಿ ಕನ್ದಲಿತಾನ್ ರಸಜ್ಞ-
ಕೇದಾರಸೀಮ್ನಿ ಸುಧಿಯಾಮುಪಭೋಗಯೋಗ್ಯಾನ್ ।
ಕಲ್ಯಾಣಸೂಕ್ತಿಲಹರೀಕಲಮಾಙ್ಕುರಾನ್ನಃ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಪಕ್ಷ್ಮಲಯತು ತ್ವದಪಾಙ್ಗಮೇಘಃ ॥13॥
ಚಾಞ್ಚಲ್ಯಮೇವ ನಿಯತಂ ಕಲಯನ್ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ
ಮಾಲಿನ್ಯಭೂಃ ಶ್ರತಿಪಥಾಕ್ರಮಜಾಗರೂಕಃ ।
ಕೈವಲ್ಯಮೇವ ಕಿಮು ಕಲ್ಪಯತೇ ನತಾನಾಂ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಚಿತ್ರಮಪಿ ತೇ ಕರುಣಾಕಟಾಕ್ಷಃ ॥14॥
ಸಞ್ಜೀವನೇ ಜನನಿ ಚೂತಶಿಲೀಮುಖಸ್ಯ
ಸಮ್ಮೋಹನೇ ಶಶಿಕಿಶೋರಕಶೇಖರಸ್ಯ ।
ಸಂಸ್ತಮ್ಭನೇ ಚ ಮಮತಾಗ್ರಹಚೇಷ್ಟಿತಸ್ಯ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣಕಲಾ ಪರಮೌಷಧಂ ತೇ ॥15॥
ನೀಲೋಽಪಿ ರಾಗಮಧಿಕಂ ಜನಯನ್ಪುರಾರೇಃ
ಲೋಲೋಽಪಿ ಭಕ್ತಿಮಧಿಕಾಂ ದೃಢಯನ್ನರಾಣಾಮ್ ।
ವಕ್ರೋಽಪಿ ದೇವಿ ನಮತಾಂ ಸಮತಾಂ ವಿತನ್ವನ್
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ನೃತ್ಯತು ಮಯಿ ತ್ವದಪಾಙ್ಗಪಾತಃ ॥16॥
ಕಾಮದ್ರುಹೋ ಹೃದಯಯನ್ತ್ರಣಜಾಗರೂಕಾ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಚಞ್ಚಲದೃಗಞ್ಚಲಮೇಖಲಾ ತೇ ।
ಆಶ್ಚರ್ಯಮಮ್ಬ ಭಜತಾಂ ಝಟಿತಿ ಸ್ವಕೀಯ-
ಸಮ್ಪರ್ಕ ಏವ ವಿಧುನೋತಿ ಸಮಸ್ತಬನ್ಧಾನ್ ॥17॥
ಕುಣ್ಠೀಕರೋತು ವಿಪದಂ ಮಮ ಕುಞ್ಚಿತಭ್ರೂ-
ಚಾಪಾಞ್ಚಿತಃ ಶ್ರಿತವಿದೇಹಭವಾನುರಾಗಃ ।
ರಕ್ಷೋಪಕಾರಮನಿಶಂ ಜನಯಞ್ಜಗತ್ಯಾಂ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ರಾಮ ಇವ ತೇ ಕರುಣಾಕಟಾಕ್ಷಃ ॥18॥
ಶ್ರೀಕಾಮಕೋಟಿ ಶಿವಲೋಚನಶೋಷಿತಸ್ಯ
ಶೃಙ್ಗಾರಬೀಜವಿಭವಸ್ಯ ಪುನಃಪ್ರರೋಹೇ ।
ಪ್ರೇಮಾಮ್ಭಸಾರ್ದ್ರಮಚಿರಾತ್ಪ್ರಚುರೇಣ ಶಙ್ಕೇ
ಕೇದಾರಮಮ್ಬ ತವ ಕೇವಲದೃಷ್ಟಿಪಾತಮ್ ॥19॥
ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಶೇವಧಿರಸೌ ತವ ದುರ್ವಿಲಙ್ಘ್ಯ-
ಸಂಸಾರವಿನ್ಧ್ಯಗಿರಿಕುಣ್ಠನಕೇಲಿಚುಞ್ಚುಃ ।
ಧೈರ್ಯಾಮ್ಬುಧಿಂ ಪಶುಪತೇಶ್ಚುಲಕೀಕರೋತಿ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣವಿಜೃಮ್ಭಣಕುಮ್ಭಜನ್ಮಾ ॥20॥
ಪೀಯೂಷವರ್ಷವಶಿಶಿರಾ ಸ್ಫುಟದುತ್ಪಲಶ್ರೀ-
ಮೈತ್ರೀ ನಿಸರ್ಗಮಧುರಾ ಕೃತತಾರಕಾಪ್ತಿಃ ।
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಸಂಶ್ರಿತವತೀ ವಪುರಷ್ಟಮೂರ್ತೇಃ
ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾಯತೇ ಭಗವತಿ ತ್ವದಪಾಙ್ಗಮಾಲಾ ॥21॥
ಅಮ್ಬ ಸ್ಮರಪ್ರತಿಭಟಸ್ಯ ವಪುರ್ಮನೋಜ್ಞಮ್
ಅಮ್ಭೋಜಕಾನನಮಿವಾಞ್ಚಿತಕಣ್ಟಕಾಭಮ್ ।
ಭೃಙ್ಗೀವ ಚುಮ್ಬತಿ ಸದೈವ ಸಪಕ್ಷಪಾತಾ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕೋಮಲರುಚಿಸ್ತ್ವದಪಾಙ್ಗಮಾಲಾ ॥22॥
ಕೇಶಪ್ರಭಾಪಟಲನೀಲವಿತಾನಜಾಲೇ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕುಣ್ಡಲಮಣಿಚ್ಛವಿದೀಪಶೋಭೇ ।
ಶಙ್ಕೇ ಕಟಾಕ್ಷರುಚಿರಙ್ಗತಲೇ ಕೃಪಾಖ್ಯಾ
ಶೈಲೂಷಿಕಾ ನಟತಿ ಶಙ್ಕರವಲ್ಲಭೇ ತೇ ॥23॥
ಅತ್ಯನ್ತಶೀತಲಮತನ್ದ್ರಯತು ಕ್ಷಣಾರ್ಧಮ್
ಅಸ್ತೋಕವಿಭ್ರಮಮನಙ್ಗವಿಲಾಸಕನ್ದಮ್ ।
ಅಲ್ಪಸ್ಮಿತಾದೃತಮಪಾರಕೃಪಾಪ್ರವಾಹಮ್
ಅಕ್ಷಿಪ್ರರೋಹಮಚಿರಾನ್ಮಯಿ ಕಾಮಕೋಟಿ ॥24॥
ಮನ್ದಾಕ್ಷರಾಗತರಲೀಕೃತಿಪಾರತನ್ತ್ರ್ಯಾತ್
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಮನ್ಥರತರಾಂ ತ್ವದಪಾಙ್ಗಡೋಲಾಮ್ ।
ಆರುಹ್ಯ ಮನ್ದಮತಿಕೌತುಕಶಾಲಿ ಚಕ್ಷುಃ
ಆನನ್ದಮೇತಿ ಮುಹುರರ್ಧಶಶಾಙ್ಕಮೌಲೇಃ ॥25॥
ತ್ರೈಯಮ್ಬಕಂ ತ್ರಿಪುರಸುನ್ದರಿ ಹರ್ಮ್ಯಭೂಮಿ-
ರಙ್ಗಂ ವಿಹಾರಸರಸೀ ಕರುಣಾಪ್ರವಾಹಃ ।
ದಾಸಾಶ್ಚ ವಾಸವಮುಖಾಃ ಪರಿಪಾಲನೀಯಂ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ವಿಶ್ವಮಪಿ ವೀಕ್ಷಣಭೂಭೃತಸ್ತೇ ॥26॥
ವಾಗೀಶ್ವರೀ ಸಹಚರೀ ನಿಯಮೇನ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ
ಭ್ರೂವಲ್ಲರೀವಶಕರೀ ಭುವನಾನಿ ಗೇಹಮ್ ।
ರೂಪಂ ತ್ರಿಲೋಕನಯನಾಮೃತಮಮ್ಬ ತೇಷಾಂ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಯೇಷು ತವ ವೀಕ್ಷಣಪಾರತನ್ತ್ರೀ ॥27॥
ಮಾಹೇಶ್ವರಂ ಝಟಿತಿ ಮಾನಸಮೀನಮಮ್ಬ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಧೈರ್ಯಜಲಧೌ ನಿತರಾಂ ನಿಮಗ್ನಮ್ ।
ಜಾಲೇನ ಶೃಙ್ಖಲಯತಿ ತ್ವದಪಾಙ್ಗನಾಮ್ನಾ
ವಿಸ್ತಾರಿತೇನ ವಿಷಮಾಯುಧದಾಶಕೋಽಸೌ ॥28॥
ಉನ್ಮಥ್ಯ ಬೋಧಕಮಲಾಕಾರಮಮ್ಬ ಜಾಡ್ಯ-
ಸ್ತಮ್ಬೇರಮಂ ಮಮ ಮನೋವಿಪಿನೇ ಭ್ರಮನ್ತಮ್ ।
ಕುಣ್ಠೀಕುರುಷ್ವ ತರಸಾ ಕುಟಿಲಾಗ್ರಸೀಮ್ನಾ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ತಾವಕಕಟಾಕ್ಷಮಹಾಙ್ಕುಶೇನ ॥29॥
ಉದ್ವೇಲ್ಲಿತಸ್ತಬಕಿತೈರ್ಲಲಿತೈರ್ವಿಲಾಸೈಃ
ಉತ್ಥಾಯ ದೇವಿ ತವ ಗಾಢಕಟಾಕ್ಷಕುಞ್ಜಾತ್ ।
ದೂರಂ ಪಲಾಯಯತು ಮೋಹಮೃಗೀಕುಲಂ ಮೇ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಸ್ತವರಮನುಗ್ರಹಕೇಸರೀನ್ದ್ರಃ ॥30॥
ಸ್ನೇಹಾದೃತಾಂ ವಿದಲಿತೋತ್ಪಲಕನ್ತಿಚೋರಾಂ
ಜೇತಾರಮೇವ ಜಗದೀಶ್ವರಿ ಜೇತುಕಾಮಃ ।
ಮಾನೋದ್ಧತೋ ಮಕರಕೇತುರಸೌ ಧುನೀತೇ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ತಾವಕಕಟಾಕ್ಷಕೃಪಾಣವಲ್ಲೀಮ್ ॥31॥
ಶ್ರೌತೀಂ ವ್ರಜನ್ನಪಿ ಸದಾ ಸರಣಿಂ ಮುನೀನಾಂ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಸನ್ತತಮಪಿ ಸ್ಮೃತಿಮಾರ್ಗಗಾಮೀ ।
ಕೌಟಿಲ್ಯಮಮ್ಬ ಕಥಮಸ್ಥಿರತಾಂ ಚ ಧತ್ತೇ
ಚೌರ್ಯಂ ಚ ಪಙ್ಕಜರುಚಾಂ ತ್ವದಪಾಙ್ಗಪಾತಃ ॥32॥
ನಿತ್ಯಂ ಶ್ರೇತುಃ ಪರಿಚಿತೌ ಯತಮಾನಮೇವ
ನೀಲೋತ್ಪಲಂ ನಿಜಸಮೀಪನಿವಾಸಲೋಲಮ್ ।
ಪ್ರೀತ್ಯೈವ ಪಾಠಯತಿ ವೀಕ್ಷಣದೇಶಿಕೇನ್ದ್ರಃ
ಕಾಮಾಕ್ಷೀ ಕಿನ್ತು ತವ ಕಾಲಿಮಸಮ್ಪ್ರದಾಯಮ್ ॥33॥
ಭ್ರಾನ್ತ್ವಾ ಮುಹುಃ ಸ್ತಬಕಿತಸ್ಮಿತಫೇನರಾಶೌ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ವಕ್ತ್ರರುಚಿಸಞ್ಚಯವಾರಿರಾಶೌ ।
ಆನನ್ದತಿ ತ್ರಿಪುರಮರ್ದನನೇತ್ರಲಕ್ಷ್ಮೀಃ
ಆಲಮ್ಬ್ಯ ದೇವಿ ತವ ಮನ್ದಮಪಾಙ್ಗಸೇತುಮ್ ॥34॥
ಶ್ಯಾಮಾ ತವ ತ್ರಿಪುರಸುನ್ದರಿ ಲೋಚನಶ್ರೀಃ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕನ್ದಲಿತಮೇದುರತಾರಕಾನ್ತಿಃ ।
ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾವತೀ ಸ್ಮಿತರುಚಾಪಿ ಕಥಂ ತನೋತಿ
ಸ್ಪರ್ಧಾಮಹೋ ಕುವಲಯೈಶ್ಚ ತಥಾ ಚಕೋರೈಃ ॥35॥
ಕಾಲಾಞ್ಜನಂ ಚ ತವ ದೇವಿ ನಿರೀಕ್ಷಣಂ ಚ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಸಾಮ್ಯಸರಣಿಂ ಸಮುಪೈತಿ ಕಾನ್ತ್ಯಾ ।
ನಿಶ್ಶೇಷನೇತ್ರಸುಲಭಂ ಜಗತೀಷು ಪೂರ್ವ-
ಮನ್ಯತ್ತ್ರಿನೇತ್ರಸುಲಭಂ ತುಹಿನಾದ್ರಿಕನ್ಯೇ ॥36॥
ಧೂಮಾಙ್ಕುರೋ ಮಕರಕೇತನಪಾವಕಸ್ಯ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ನೇತ್ರರುಚಿನೀಲಿಮಚಾತುರೀ ತೇ ।
ಅತ್ಯನ್ತಮದ್ಭುತಮಿದಂ ನಯನತ್ರಯಸ್ಯ
ಹರ್ಷೋದಯಂ ಜನಯತೇ ಹರುಣಾಙ್ಕಮೌಲೇಃ ॥37॥
ಆರಭ್ಭಲೇಶಸಮಯೇ ತವ ವೀಕ್ಷಣಸ್ಸ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಮೂಕಮಪಿ ವೀಕ್ಷಣಮಾತ್ರನಮ್ರಮ್ ।
ಸರ್ವಜ್ಞತಾ ಸಕಲಲೋಕಸಮಕ್ಷಮೇವ
ಕೀರ್ತಿಸ್ವಯಂವರಣಮಾಲ್ಯವತೀ ವೃಣೀತೇ ॥38॥
ಕಾಲಾಮ್ಬುವಾಹ ಉವ ತೇ ಪರಿತಾಪಹಾರೀ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಪುಷ್ಕರಮಧಃಕುರುತೇ ಕಟಾಖ್ಕ್ಷ್ಷಃ ।
ಪೂರ್ವಃ ಪರಂ ಕ್ಷಣರುಚಾ ಸಮುಪೈತಿ ಮೈತ್ರೀ-
ಮನ್ಯಸ್ತು ಸ.ತತರುಚಿಂ ಪ್ರಕಟೀಕರೋತಿ ॥39॥
ಸೂಕ್ಷ್ಮೇಽಪಿ ದುರ್ಗಮತರೇಽಪಿ ಗುರುಪ್ರಸಾದ-
ಸಾಹಾಯ್ಯಕೇನ ವಿಚರನ್ನಪವರ್ಗಮಾರ್ಗೇ ।
ಸಂಸಾರಪಙ್ಕನಿಚಯೇ ನ ಪತತ್ಯಮೂಂ ತೇ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಗಾಢಮವಲಮ್ಬ್ಯ ಕಟಾಕ್ಷಯಷ್ಟಿಮ್ ॥40॥
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಸನ್ತತಮಸೌ ಹರಿನೀಲರತ್ನ-
ಸ್ತಮ್ಭೇ ಕಟಾಕ್ಷರುಚಿಪುಞ್ಜಮಯೇ ಭವತ್ಯಾಃ ।
ಬದ್ಧೋಽಪಿ ಭಕ್ತಿನಿಗಲೈರ್ಮಮ ಚಿತ್ತಹಸ್ತೀ
ಸ್ತಮ್ಭಂ ಚ ಬನ್ಧಮಪಿ ಮುಞ್ಚತಿ ಹನ್ತ ಚಿತ್ರಮ್ ॥41॥
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕಾಷ್ಣರ್ಯಮಪಿ ಸನ್ತತಮಞ್ಜನಂ ಚ
ಬಿಭ್ರನ್ನಿಸರ್ಗತರಲೋಽಪಿ ಭವತ್ಕಟಾಕ್ಷಃ ।
ವೈಮಲ್ಯಮನ್ವಹಮನಞ್ಜನತಾ ಚ ಭೂಯಃ
ಸ್ಥೈರ್ಯಂ ಚ ಭಕ್ತಹೃದಯಾಯ ಕಥಂ ದದಾತಿ ॥42॥
ಮನ್ದಸ್ಮಿತಸ್ತಬಕಿತಂ ಮಣಿಕುಣ್ಡಲಾಂಶು-
ಸ್ತೋಮಪ್ರವಾಲರುಚಿರಂ ಶಿಶಿರೀಕೃತಾಶಮ್ ।
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ರಾಜತಿ ಕಟಾಕ್ಷರುಚೇಃ ಕದಮ್ಬಮ್
ಉದ್ಯಾನಮಮ್ಬ ಕರುಣಾಹರಿಣೇಕ್ಷಣಾಯಾಃ ॥43॥
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ತಾವಕಕಟಾಕ್ಷಮಹೇನ್ದ್ರನೀಲ-
ಸಿಂಹಾಸನಂ ಶ್ರಿತವತೋ ಮಕರಧ್ವಜಸ್ಯ ।
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಮಙ್ಗಲವಿಧೌ ಮುಣಿಕುಣ್ಡಲಶ್ರೀಃ
ನೀರಾಜನೋತ್ಸವತರಙ್ಗಿತದೀಪಮಾಲಾ ॥44॥
ಮಾತಃ ಕ್ಷಣಂ ಸ್ನಪಯ ಮಾಂ ತವ ವೀಕ್ಷಿತೇನ
ಮನ್ದಾಕ್ಷಿತೇನ ಸುಜನೈರಪರೋಕ್ಷಿತೇನ ।
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕರ್ಮತಿಮಿರೋತ್ಕರಭಾಸ್ಕರೇಣ
ಶ್ರೇಯಸ್ಕರೇಣ ಮಧುಪದ್ಯುತಿತಸ್ಕರೇಣ ॥45॥
ಪ್ರೇಮಾಪಗಾಪಯಸಿ ಮಜ್ಜನಮಾರಚಯ್ಯ
ಯುಕ್ತಃ ಸ್ಮಿತಾಂಶುಕೃತಭಸ್ಮವಿಲೇಪನೇನ ।
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕುಣ್ಡಲಮಣಿದ್ಯುತಿಭಿರ್ಜಟಾಲಃ
ಶ್ರೀಕಣ್ಠಮೇವ ಭಜತೇ ತವ ದೃಷ್ಟಿಪಾತಃ ॥46॥
ಕೈವಲ್ಯದಾಯ ಕರುಣಾರಸಕಿಙ್ಕರಾಯ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕನ್ದಲಿತವಿಭ್ರಮಶಙ್ಕರಾಯ ।
ಆಲೋಕನಾಯ ತವ ಭಕ್ತಶಿವಙ್ಕರಾಯ
ಮಾತರ್ನಮೋಽಸ್ತು ಪರತನ್ತ್ರಿತಶಙ್ಕರಾಯ ॥47॥
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಮಙ್ಗಲವಿಧೌ ಮಕರಧ್ವಜಸ್ಯ
ಲೋಲಾಲಕಾಲಿಕೃತತೋರಣಮಾಲ್ಯಶೋಭೇ ।
ಕಾಮೇಶ್ವರಿ ಪ್ರಚಲದುತ್ಪಲವೈಜಯನ್ತೀ-
ಚಾತುರ್ಯಮೇತಿ ತವ ಚಞ್ಚಲದೃಷ್ಟಿಪಾತಃ ॥48॥
ಮಾರ್ಗೇಣ ಮಞ್ಜುಕಚಕಾನ್ತಿತಮೋವೃತೇನ
ಮನ್ದಾಯಮಾನಗಮನಾ ಮದನಾತುರಾಸೌ ।
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ದೃಷ್ಟಿರಯತೇ ತವ ಶಙ್ಕರಾಯ
ಸಙ್ಕೇತಭೂಮಿಮಚಿರಾದಭಿಸಾರಿಕೇವ ॥49॥
ವ್ರೀಡನುವೃತ್ತಿರಮಣೀಕೃತಸಾಹಚರ್ಯಾ
ಶೈವಾಲಿತಾಂ ಗಲರುಚಾ ಶಶಿಶೇಖರಸ್ಯ ।
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕಾನ್ತಿಸರಸೀಂ ತ್ವದಪಾಙ್ಗಲಕ್ಷ್ಮೀಃ
ಮನ್ದಂ ಸಮಾಶ್ರಯತಿ ಮಜ್ಜನಖೇಲನಾಯ ॥50॥
ಕಾಷಾಯಮಂಶುಕಮಿವ ಪ್ರಕಟಂ ದಧಾನೋ
ಮಾಣಿಕ್ಯಕುಣ್ಡಲರುಚಿಂ ಮಮತಾವಿರೋಧೀ ।
ಶ್ರುತ್ಯನ್ತಸೀಮನಿ ರತಃ ಸುತರಾಂ ಚಕಾಸ್ತಿ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ತಾವಕಕಟಾಕ್ಷಯತೀಶ್ವರೋಽಸೌ ॥51॥
ಪಾಷಾಣ ಏವ ಹರಿನೀಲಮಣಿರ್ದಿನೇಷು
ಪ್ರಮ್ಲನತಾಂ ಕುವಲಯಂ ಪ್ರಕಟೀಕರೋತಿ ।
ನೌಮಿತ್ತಿಕೋ ಜಲದಮೇಚಕಿಮಾ ತತಸ್ತೇ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಶೂನ್ಯಮುಪಮನಮಪಾಙ್ಗಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾಃ ॥52॥
ಶೃಙ್ಗಾರವಿಭ್ರಮವತೀ ಸುತರಾಂ ಸಲಜ್ಜಾ
ನಾಸಾಗ್ರಮೌಕ್ತಿಕರುಚಾ ಕೃತಮನ್ದಹಾಸಾ ।
ಶ್ಯಾಮಾ ಕಟಾಕ್ಷಸುಷಮಾ ತವ ಯುಕ್ತಮೇತತ್
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಚುಮ್ಬತಿ ದಿಗಮ್ಬರವಕ್ತ್ರಬಿಮ್ಬಮ್ ॥53॥
ನೀಲೋತ್ಪಲೇನ ಮಧುಪೇನ ಚ ದೃಷ್ಟಿಪಾತಃ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ತುಲ್ಯ ಇತಿ ತೇ ಕಥಮಾಮನನ್ತಿ ।
ಶೈತ್ಯೇನ ನಿನ್ದಯತಿ ಯದನ್ವಹಮಿನ್ದುಪಾದಾನ್
ಪಾಥೋರುಹೇಣ ಯದಸೌ ಕಲಹಾಯತೇ ಚ ॥54॥
ಓಷ್ಠಪ್ರಭಾಪಟಲವಿದ್ರುಮಮುದ್ರಿತೇ ತೇ
ಭ್ರೂವಲ್ಲಿವೀಚಿಸುಭಗೇ ಮುಖಕಾನ್ತಿಸಿನ್ಧೌ ।
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ವಾರಿಭರಪೂರಣಲಮ್ಬಮಾನ-
ಕಾಲಾಮ್ಬುವಾಹಸರಣಿಂ ಲಭತೇ ಕಟಾಕ್ಷಃ ॥55॥
ಮನ್ದಸ್ಮಿತೈರ್ಧವಲಿತಾ ಮಣಿಕುಣ್ಡಲಾಂಶು-
ಸಮ್ಪರ್ಕಲೋಹಿತರುಚಿಸ್ತ್ವದಪಾಙ್ಗಧಾರಾ ।
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಮಲ್ಲಿಕುಸುಮೈರ್ನವಪಲ್ಲವೈಶ್ಚ
ನೀಲೋತ್ಪಲೈಶ್ಚ ರಚಿತೇವ ವಿಭಾತಿ ಮಾಲಾ ॥56॥
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಶೀತಲಕೃಪಾರಸನಿರ್ಝರಾಮ್ಭಃ-
ಸಮ್ಪರ್ಕಪಕ್ಷ್ಮಲರುಚಿಸ್ತ್ವದಪಾಙ್ಗಮಾಲಾ ।
ಗೋಭಿಃ ಸದಾ ಪುರರಿಪೋರಭಿಲಷ್ಯಮಾಣಾ
ದೂರ್ವಾಕದಮ್ಬಕವಿಡಮ್ಬನಮಾತನೋತಿ ॥57॥
ಹೃತ್ಪಙ್ಕಜಂ ಮಮ ವಿಕಾಸಯತು ಪ್ರಮುಷ್ಣ-
ನ್ನುಲ್ಲಾಸಮುತ್ಪಲರುಚೇಸ್ತಮಸಾಂ ನಿರೋದ್ಧಾ ।
ದೋಷಾನುಷಙ್ಗಜಡತಾಂ ಜಗತಾಂ ಧುನಾನಃ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣವಿಲಾಸದಿನೋದಯಸ್ತೇ ॥58॥
ಚಕ್ಷುರ್ವಿಮೋಹಯತಿ ಚನ್ದ್ರವಿಭೂಷಣಸ್ಯ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ತಾವಕಕಟಾಕ್ಷತಮಃಪ್ರರೋಹಃ ।
ಪ್ರತ್ಯಙ್ಮುಖಂ ತು ನಯನಂ ಸ್ತಿಮಿತಂ ಮುನೀನಾಂ
ಪ್ರಾಕಾಶ್ಯಮೇವ ನಯತೀತಿ ಪರಂ ವಿಚಿತ್ರಮ್ ॥59॥
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣರುಚಾ ಯುಧಿ ನಿರ್ಜಿತಂ ತೇ
ನೀಲೋತ್ಪಲಂ ನಿರವಶೇಷಗತಾಭಿಮಾನಮ್ ।
ಆಗತ್ಯ ತತ್ಪರಿಸರಂ ಶ್ರವಣವತಂಸ-
ವ್ಯೋಜೇನ ನೂನಮಭಯಾರ್ಥನಮಾತನೋತಿ ॥60॥
ಆಶ್ಚರ್ಯಮಮ್ಬ ಮದಾನಾಭ್ಯುದಯಾವಲಮ್ಬಃ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಚಞ್ಚಲನಿರೀಕ್ಷಣವಿಭ್ರಮಸ್ತೇ ।
ಧೈರ್ಯಂ ವಿಧೂಯ ತನುತೇ ಹೃದಿ ರಾಗಬನ್ಧಂ
ಶಮ್ಭೋಸ್ತದೇವ ವಿಪರೀತತಯಾ ಮುನೀನಾಮ್ ॥61॥
ಜನ್ತೋಃ ಸಕೃತ್ಪ್ರಣಮತೋ ಜಗದೀಡ್ಯತಾಂ ಚ
ತೇಜಾಸ್ವಿತಾಂ ಚ ನಿಶಿತಾಂ ಚ ಮತಿಂ ಸಭಾಯಾಮ್ ।
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಮಾಕ್ಷಿಕಝರೀಮಿವ ವೈಖರೀಂ ಚ
ಲಕ್ಷ್ಮೀಂ ಚ ಪಕ್ಷ್ಮಲಯತಿ ಕ್ಷಣವೀಕ್ಷಣಂ ತೇ ॥62॥
ಕಾದಮ್ಬಿನೀ ಕಿಮಯತೇ ನ ಜಲಾನುಷಙ್ಗಂ
ಭೃಙ್ಗಾವಲೀ ಕಿಮುರರೀಕುರುತೇ ನ ಪದ್ಮಮ್ ।
ಕಿಂ ವಾ ಕಲಿನ್ದತನಯಾ ಸಹತೇ ನ ಭಙ್ಗಂ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ನಿಶ್ಚಯಪದಂ ನ ತವಾಕ್ಷಿಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ॥63॥
ಕಾಕೋಲಪಾವಕತೃಣೀಕರಣೇಽಪಿ ದಕ್ಷಃ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಬಾಲಕಸುಧಾಕರಶೇಖರಸ್ಯ ।
ಅತ್ಯನ್ತಶೀತಲತಮೋಽಪ್ಯನುಪಾರತಂ ತೇ
ಚಿತ್ತಂ ವಿಮೋಹಯತಿ ಚಿತ್ರಮಯಂ ಕಟಾಕ್ಷಃ ॥64॥
ಕಾರ್ಪಣ್ಯಪೂರಪರಿವರ್ಧಿತಮಮ್ಬ ಮೋಹ-
ಕನ್ದೋದ್ಗತಂ ಭವಮಯಂ ವಿಷಪಾದಪಂ ಮೇ ।
ತುಙ್ಗಂ ಛಿನತ್ತು ತುಹಿನಾದ್ರಿಸುತೇ ಭವತ್ಯಾಃ
ಕಾಞ್ಚೀಪುರೇಶ್ವರಿ ಕಟಾಕ್ಷಕುಠಾರಧಾರಾ ॥65॥
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಘೋರಭವರೋಗಚಿಕಿತ್ಸನಾರ್ಥ-
ಮಭ್ಯರ್ಥ್ಯ ದೇಶಿಕಕಟಾಕ್ಷಭಿಷಕ್ಪ್ರಸಾದಾತ್ ।
ತತ್ರಾಪಿ ದೇವಿ ಲಭತೇ ಸುಕೃತೀ ಕದಾಚಿ-
ದನ್ಯಸ್ಯ ದುರ್ಲಭಮಪಾಙ್ಗಮಹೌಷಧಂ ತೇ ॥66॥
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ದೇಶಿಕಕೃಪಾಙ್ಕುರಮಾಶ್ರಯನ್ತೋ
ನಾನಾತಪೋನಿಯಮನಾಶಿತಪಾಶಬನ್ಧಾಃ ।
ವಾಸಾಲಯಂ ತವ ಕಟಾಕ್ಷಮಮುಂ ಮಹಾನ್ತೋ
ಲಬ್ಧ್ವಾ ಸುಖಂ ಸಮಾಧಿಯೋ ವಿಚರನ್ತಿ ಲೋಕೇ ॥67॥
ಸಾಕೂತಸಂಲಪಿತಸಮ್ಭೃತಮುಗ್ಧಹಾಸಂ
ವ್ರೀಡಾನುರಾಗಸಹಚಾರಿ ವಿಲೋಕನಂ ತೇ ।
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕಾಮಪರಿಪನ್ಥಿನಿ ಮಾರವೀರ-
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಿಭ್ರಮದಶಾಂ ಸಫಲೀಕರೋತಿ ॥68॥
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ವಿಭ್ರಮಬಲೈಕನಿಧಿರ್ವಿಧಾಯ
ಭ್ರೂವಲ್ಲಿಚಾಪಕುಟಿಲೀಕೃತಿಮೇವ ಚಿತ್ರಮ್ ।
ಸ್ವಾಧೀನತಾಂ ತವ ನಿನಾಯ ಶಶಾಙ್ಕಮೌಲೇ-
ರಙ್ಗಾರ್ಧರಾಜ್ಯಸುಖಲಾಭಮಪಾಙ್ಗವೀರಃ ॥69॥
ಕಾಮಾಙ್ಕುರೈಕನಿಲಯಸ್ತವ ದೃಷ್ಟಿಪಾತಃ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಭಕ್ತಮನಸಾಂ ಪ್ರದದಾತು ಕಾಮಾನ್ ।
ರಾಗಾನ್ವಿತಃ ಸ್ವಯಮಪಿ ಪ್ರಕಟೀಕರೋತಿ
ವೈರಾಗ್ಯಮೇವ ಕಥಮೇಷ ಮಹಾಮುನೀನಾಮ್ ॥70॥
ಕಾಲಾಮ್ಬುವಾಹನಿವಹೈಃ ಕಲಹಾಯತೇ ತೇ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕಾಲಿಮಮದೇನ ಸದಾ ಕಟಾಕ್ಷಃ ।
ಚಿತ್ರಂ ತಥಾಪಿ ನಿತರಾಮಮುಮೇವ ದೃಷ್ಟ್ವಾ
ಸೋತ್ಕಣ್ಠ ಏವ ರಮತೇ ಕಿಲ ನೀಲಕಣ್ಠಃ ॥71॥
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಮನ್ಮಥರಿಪುಂ ಪ್ರತಿ ಮಾರತಾಪ-
ಮೋಹಾನ್ಧಕಾರಜಲದಾಗಮನೇನ ನೃತ್ಯನ್ ।
ದುಷ್ಕರ್ಮಕಞ್ಚುಕಿಕುಲಂ ಕಬಲೀಕರೋತು
ವ್ಯಾಮಿಶ್ರಮೇಚಕರುಚಿಸ್ತ್ವದಪಾಙ್ಗಕೇಕೀ ॥72॥
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಮನ್ಮಥರಿಪೋರವಲೋಕನೇಷು
ಕಾನ್ತಂ ಪಯೋಜಮಿವ ತಾವಕಮಕ್ಷಿಪಾತಮ್ ।
ಪ್ರೇಮಾಗಮೋ ದಿವಸವದ್ವಿಕಚೀಕರೋತಿ
ಲಜ್ಜಾಭರೋ ರಜನಿವನ್ಮುಕುಲೀಕರೋತಿ ॥73॥
ಮೂಕೋ ವಿರಿಞ್ಚತಿ ಪರಂ ಪುರುಷಃ ಕುರೂಪಃ
ಕನ್ದರ್ಪತಿ ತ್ರಿದಶರಾಜತಿ ಕಿಮ್ಪಚಾನಃ ।
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕೇವಲಮುಪಕ್ರಮಕಾಲ ಏವ
ಲೀಲಾತರಙ್ಗಿತಕಟಾಕ್ಷರುಚಃ ಕ್ಷಣಂ ತೇ ॥74॥
ನೀಲಾಲಕಾ ಮಧುಕರನ್ತಿ ಮನೋಜ್ಞನಾಸಾ-
ಮುಕ್ತಾರುಚಃ ಪ್ರಕಟಕನ್ದಬಿಸಾಙ್ಕುರನ್ತಿ ।
ಕಾರುಣ್ಯಮಮ್ಬ ಮಕರನ್ದತಿ ಕಾಮಕೋಟಿ
ಮನ್ಯೇ ತತಃ ಕಮಲಮೇವ ವಿಲೋಚನಂ ತೇ ॥75॥
ಆಕಾಙ್ಕ್ಷ್ಯಮಾಣಫಲದಾನವಿಚಕ್ಷಣಾಯಾಃ ।
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ತಾವಕಕಟಾಕ್ಷಕಕಾಮಧೇನೋಃ ।
ಸಮ್ಪರ್ಕ ಏವ ಕಥಮಮ್ಬ ವಿಮುಕ್ತಪಾಶ-
ಬನ್ಧಾಃ ಸ್ಫುಟಂ ತನುಭೃತಃ ಪಶುತಾಂ ತ್ಯಜನ್ತಿ ॥76॥
ಸಂಸಾರಘರ್ಮಪರಿತಾಪಜುಷಾಂ ನರಾಣಾಂ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಶೀತಲತರಾಣಿ ತವೇಕ್ಷಿತಾನಿ ।
ಚನ್ದ್ರಾತಪನ್ತಿ ಘನಚನ್ದನಕರ್ದಮನ್ತಿ
ಮುಕ್ತಾಗುಣನ್ತಿ ಹಿಮವಾರಿನಿಷೇಚನನ್ತಿ ॥77॥
ಪ್ರೇಮಾಮ್ಬುರಾಶಿಸತತಸ್ನಪಿತಾನಿ ಚಿತ್ರಂ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ತಾವಕಕಟಾಕ್ಷನಿರೀಕ್ಷಣಾನಿ ।
ಸನ್ಧುಕ್ಷಯನ್ತಿ ಮುಹುರಿನ್ಧನರಾಶಿರೀತ್ಯಾ
ಮಾರದ್ರುಹೋ ಮನಸಿ ಮನ್ಮಥಚಿತ್ರಭಾನುಮ್ ॥78॥
ಕಾಲಾಞ್ಜನಪ್ರತಿಭಟಂ ಕಮನೀಯಕಾನ್ತ್ಯಾ
ಕನ್ದರ್ಪತನ್ತ್ರಕಲಯಾ ಕಲಿತಾನುಭಾವಮ್ ।
ಕಾಞ್ಚೀವಿಹಾರರಸಿಕೇ ಕಲುಷಾರ್ತಿಚೋರಂ
ಕಲ್ಲೋಲಯಸ್ವ ಮಯಿ ತೇ ಕರುಣಾಕಟಾಕ್ಷಮ್ ॥79॥
ಕ್ರಾನ್ತೇನ ಮನ್ಮಥದೇನ ವಿಮೋಹ್ಯಮಾನ-
ಸ್ವಾನ್ತೇನ ಚೂತತರುಮೂಲಗತಸ್ಯ ಪುಂಸಃ ।
ಕಾನ್ತೇನ ಕಿಞ್ಚಿದವಲೋಕಯ ಲೋಚನಸ್ಯ
ಪ್ರಾನ್ತೇನ ಮಾಂ ಜನನಿ ಕಾಞ್ಚಿಪುರೀವಿಭೂಷೇ ॥80॥
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕೋಽಪಿ ಸುಜನಾಸ್ತ್ವದಪಾಙ್ಗಸಙ್ಗೇ
ಕಣ್ಠೇನ ಕನ್ದಲಿತಕಾಲಿಮಸಮ್ಪ್ರದಾಯಾಃ ।
ಉತ್ತಂಸಕಲ್ಪಿತಚಕೋರಕುಟುಮ್ಬಪೋಷಾ
ನಕ್ತನ್ದಿವಸಪ್ರಸವಭೂನಯನಾ ಭವನ್ತಿ ॥81॥
ನೀಲೋತ್ಪಲಪ್ರಸವಕಾನ್ತಿನಿರ್ದಶನೇನ
ಕಾರುಣ್ಯವಿಭ್ರಮಜುಷಾ ತವ ವೀಕ್ಷಣೇನ ।
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕರ್ಮಜಲಧೇಃ ಕಲಶೀಸುತೇನ
ಪಾಶತ್ರಯಾದ್ವಯಮಮೀ ಪರಿಮೋಚನೀಯಾಃ ॥82॥
ಅತ್ಯನ್ತಚಞ್ಚಲಮಕೃತ್ರಿಮಮಞ್ಜನಂ ಕಿಂ
ಝಙ್ಕಾರಭಙ್ಗಿರಹಿತಾ ಕಿಮು ಭೃಙ್ಗಮಾಲಾ ।
ಧೂಮಾಙ್ಕುರಃ ಕಿಮು ಹುತಾಶನಸಙ್ಗಹೀನಃ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ನೇತ್ರರುಚಿನೀಲಿಮಕನ್ದಲೀ ತೇ ॥83॥
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ನಿತ್ಯಮಯಮಞ್ಜಲಿರಸ್ತು ಮುಕ್ತಿ-
ಬೀಜಾಯ ವಿಭ್ರಮಮದೋದಯಘೂರ್ಣಿತಾಯ ।
ಕನ್ದರ್ಪದರ್ಪಪುನರುದ್ಭವಸಿದ್ಧಿದಾಯ
ಕಲ್ಯಾಣದಾಯ ತವ ದೇವಿ ದೃಗಞ್ಚಲಾಯ ॥84॥
ದರ್ಪಾಙ್ಕುರೋ ಮಕರಕೇತನವಿಭ್ರಮಾಣಾಂ
ನಿನ್ದಾಙ್ಕುರೋ ವಿದಲಿತೋತ್ಪಲಚಾತುರೀಣಾಮ್ ।
ದೀಪಾಙ್ಕುರೋ ಭವತಮಿಸ್ರಕದಮ್ಬಕಾನಾಂ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಪಾಲಯತು ಮಾಂ ತ್ವದಪಾಙ್ಗಪಾತಃ ॥85॥
ಕೈವಲ್ಯದಿವ್ಯಮಣಿರೋಹಣಪರ್ವತೇಭ್ಯಃ
ಕಾರುಣ್ಯನಿರ್ಝರಪಯಃಕೃತಮಞ್ಜನೇಭ್ಯಃ ।
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕಿಙ್ಕರಿತಶಙ್ಕರಮಾನಸೇಭ್ಯ-
ಸ್ತೇಭ್ಯೋ ನಮೋಽಸ್ತು ತವ ವೀಕ್ಷಣವಿಭ್ರಮೇಭ್ಯಃ ॥86॥
ಅಲ್ಪೀಯ ಏವ ನವಮುತ್ಪಲಮಮ್ಬ ಹೀನಾ
ಮೀನಸ್ಯ ವಾ ಸರಣಿರಮ್ಬುರುಹಾಂ ಚ ಕಿಂ ವಾ ।
ದೂರೇ ಮೃಗೀದೃಗಸಮಞ್ಜಸಮಞ್ಜನಂ ಚ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣರುಚೌ ತವ ತರ್ಕಯಾಮಃ ॥87॥
ಮಿಶ್ರೀಭವದ್ಗರಲಪಙ್ಕಿಲಶಙ್ಕರೋರಸ್-
ಸೀಮಾಙ್ಗಣೇ ಕಿಮಪಿ ರಿಙ್ಖಣಮಾದಧಾನಃ ।
ಹೇಲಾವಧೂತಲಲಿತಶ್ರವಣೋತ್ಪಲೋಽಸೌ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಬಾಲ ಇವ ರಾಜತಿ ತೇ ಕಟಾಕ್ಷಃ ॥88॥
ಪ್ರೌಢಿಕರೋತಿ ವಿದುಷಾಂ ನವಸೂಕ್ತಿಧಾಟೀ-
ಚೂತಾಟವೀಷು ಬುಧಕೋಕಿಲಲಾಲ್ಯಮಾನಮ್ ।
ಮಾಧ್ವೀರಸಂ ಪರಿಮಲಂ ಚ ನಿರರ್ಗಲಂ ತೇ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣವಿಲಾಸವಸನ್ತಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ॥89॥
ಕೂಲಙ್ಕಷಂ ವಿತನುತೇ ಕರುಣಾಮ್ಬುವರ್ಷೀ
ಸಾರಸ್ವತಂ ಸುಕೃತಿನಃ ಸುಲಭಂ ಪ್ರವಾಹಮ್ ।
ತುಚ್ಛೀಕರೋತಿ ಯಮುನಾಮ್ಬುತರಙ್ಗಭಙ್ಗೀಂ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕಿಂ ತವ ಕಟಾಕ್ಷಮಹಾಮ್ಬುವಾಹಃ ॥90॥
ಜಗರ್ತಿ ದೇವಿ ಕರುಣಾಶುಕಸುನ್ದರೀ ತೇ
ತಾಟಙ್ಕರತ್ನರುಚಿದಾಡಿಮಖಣ್ಡಶೋಣೇ ।
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ನಿರ್ಭರಕಟಾಕ್ಷಮರೀಚಿಪುಞ್ಜ-
ಮಾಹೇನ್ದ್ರನೀಲಮಣಿಪಞ್ಜರಮಧ್ಯಭಾಗೇ ॥91॥
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಸತ್ಕುವಲಯಸ್ಯ ಸಗೋತ್ರಭಾವಾ-
ದಾಕ್ರಾಮತಿ ಶ್ರುತಿಮಸೌ ತವ ದೃಷ್ಟಿಪಾತಃ ।
ಕಿಞ್ಚ ಸ್ಫುಟಂ ಕುಟಿಲತಾಂ ಪ್ರಕಟೀಕರೋತಿ
ಭ್ರೂವಲ್ಲರೀಪರಿಚಿತಸ್ಯ ಫಲಂ ಕಿಮೇತತ್ ॥92॥
ಏಷಾ ತವಾಕ್ಷಿಸುಷಮಾ ವಿಷಮಾಯುಧಸ್ಯ
ನಾರಾಚವರ್ಷಲಹರೀ ನಗರಾಜಕನ್ಯೇ ।
ಶಙ್ಕೇ ಕರೋತಿ ಶತಧಾ ಹೃದಿ ಧೈರ್ಯಮುದ್ರಾಂ
ಶ್ರೀಕಾಮಕೋಟಿ ಯದಸೌ ಶಿಶಿರಾಂಶುಮೌಲೇಃ ॥93॥
ಬಾಣೇನ ಪುಷ್ಪಧನುಷಃ ಪರಿಕಲ್ಪ್ಯಮಾನ-
ತ್ರಾಣೇನ ಭಕ್ತಮನಸಾಂ ಕರುಣಾಕರೇಣ ।
ಕೋಣೇನ ಕೋಮಲದೃಶಸ್ತವ ಕಾಮಕೋಟಿ
ಶೋಣೇನ ಶೋಷಯ ಶಿವೇ ಮಮ ಶೋಕಸಿನ್ಧುಮ್ ॥94॥
ಮಾರದ್ರುಹಾ ಮುಕುಟಸೀಮನಿ ಲಾಲ್ಯಮಾನೇ
ಮನ್ದಾಕಿನೀಪಯಸಿ ತೇ ಕುಟಿಲಂ ಚರಿಷ್ಣುಃ ।
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕೋಪರಭಸಾದ್ವಲಮಾನಮೀನ-
ಸನ್ದೇಹಮಙ್ಕುರಯತಿ ಕ್ಷಣಮಕ್ಷಿಪಾತಃ ॥95॥
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಸಂವಲಿತಮೌಕ್ತಿಕಕುಣ್ಡಲಾಂಶು-
ಚಞ್ಚತ್ಸಿತಶ್ರವಣಚಾಮರಚಾತುರೀಕಃ ।
ಸ್ತಮ್ಭೇ ನಿರನ್ತರಮಪಾಙ್ಗಮಯೇ ಭವತ್ಯಾ
ಬದ್ಧಶ್ಚಕಾಸ್ತಿ ಮಕರಧ್ವಜಮತ್ತಹಸ್ತೀ ॥96॥
ಯಾವತ್ಕಟಾಕ್ಷರಜನೀಸಮಯಾಗಮಸ್ತೇ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ತಾವದಚಿರಾನ್ನಮತಾಂ ನರಾಣಾಮ್ ।
ಆವಿರ್ಭವತ್ಯಮೃತದೀಧಿತಿಬಿಮ್ಬಮಮ್ಬ
ಸಂವಿನ್ಮಯಂ ಹೃದಯಪೂರ್ವಗಿರೀನ್ದ್ರಶೃಙ್ಗೇ ॥97॥
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕಲ್ಪವಿಟಪೀವ ಭವತ್ಕಟಾಕ್ಷೋ
ದಿತ್ಸುಃ ಸಮಸ್ತವಿಭವಂ ನಮತಾಂ ನರಾಣಾಮ್ ।
ಭೃಙ್ಗಸ್ಯ ನೀಲನಲಿನಸ್ಯ ಚ ಕಾನ್ತಿಸಮ್ಪ-
ತ್ಸರ್ವಸ್ವಮೇವ ಹರತೀತಿ ಪರಂ ವಿಚಿತ್ರಮ್ ॥98॥
ಅತ್ಯನ್ತಶೀತಲಮನರ್ಗಲಕರ್ಮಪಾಕ-
ಕಾಕೋಲಹಾರಿ ಸುಲಭಂ ಸುಮನೋಭಿರೇತತ್ ।
ಪೀಯೂಷಮೇವ ತವ ವೀಕ್ಷಣಮಮ್ಬ ಕಿನ್ತು
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ನೀಲಮಿದಮಿತ್ಯಯಮೇವ ಭೇದಃ ॥99॥
ಅಜ್ಞಾತಭಕ್ತಿರಸಮಪ್ರಸರದ್ವಿವೇಕ-
ಮತ್ಯನ್ತಗರ್ವಮನಧೀತಸಮಸ್ತಶಾಸ್ತ್ರಮ್ ।
ಅಪ್ರಾಪ್ತಸತ್ಯಮಸಮೀಪಗತಂ ಚ ಮುಕ್ತೇಃ
ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ನೈವ ತವ ಸ್ಪೃಹಯತಿ ದೃಷ್ಟಿಪಾತಃ ॥100॥
(ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಮಾಮವತು ತೇ ಕರುಣಾಕಟಾಕ್ಷಃ)
ಪಾತೇನ ಲೋಚನರುಚೇಸ್ತವ ಕಾಮಕೋಟಿ
ಪೋತೇನ ಪತಕಪಯೋಧಿಭಯಾತುರಾಣಾಮ್ ।
ಪೂತೇನ ತೇನ ನವಕಾಞ್ಚನಕುಣ್ಡಲಾಂಶು-
ವೀತೇನ ಶೀತಲಯ ಭೂಧರಕನ್ಯಕೇ ಮಾಮ್ ॥101॥
॥ ಇತಿ ಕಟಾಕ್ಷಶತಕಂ ಸಮ್ಪೂರ್ಣಮ್ ॥
Roman (IAST) Transliteration
mohāndhakāranivahaṃ vinihantumīḍe
mūkātmanāmapi mahākavitāvadānyān |
śrīkāñcideśaśiśirīkṛtijāgarūkān
ekāmranāthataruṇīkaruṇāvalokān ||1||
mātarjayanti mamatāgrahamokṣaṇāni
māhendranīlaruciśikṣaṇadakṣiṇāni |
kāmākṣi kalpitajagattrayarakṣaṇāni
tvadvīkṣaṇāni varadānavicakṣaṇāni ||2||
ānaṅgatantravidhidarśitakauśalānām
ānandamandaparighūrṇitamantharāṇām |
tāralyamamba tava tāḍitakarṇasīmnāṃ
kāmākṣi khelati kaṭākṣanirīkṣaṇānām ||3||
kallolitena karuṇārasavellitena
kalmāṣitena kamanīyamṛdusmitena |
māmañcitena tava kiñcana kuñcitena
kāmākṣi tena śiśirīkuru vīkṣitena ||4||
sāhāyyakaṃ gatavatī muhurarjanasya
mandasmitasya paritoṣitabhīmacetāḥ |
kāmākṣi pāṇḍavacamūriva tāvakīnā
karṇāntikaṃ calati hanta kaṭākṣalakṣmīḥ ||5||
astaṃ kṣaṇānnayatu me paritāpasūryam
ānandacandramasamānayatāṃ prakāśam |
kālāndhakārasuṣumāṃ kalayandigante
kāmākṣi komalakaṭākṣaniśāgamaste ||6||
tāṭāṅkamauktikarucāṅkuradantakāntiḥ
kāruṇyahastipaśikhāmaṇinādhirūḍhaḥ |
unmūlayatvaśubhapādapamasmadīyaṃ
kāmākṣi tāvakakaṭākṣamataṅgajetandraḥ ||7||
chāyābharaṇe jagatāṃ paritāpahārī
tāṭaṅkaratnamaṇitallajapallavaśrīḥ |
kāruṇyanāma vikiranmakarandajālaṃ
kāmākṣi rājati kaṭākṣasuradrumaste ||8||
sūryāśrayapraṇayinī maṇikuṇḍalāṃśu-
lauhityakokanadakānanamānanīyā |
yāntī tava smaraharānanakāntisindhuṃ
kāmākṣi rājati kaṭākṣakalindakanyā ||9||
prāpnoti yaṃ sukṛtinaṃ tava pakṣapātāt
kāmākṣi vīkṣaṇavilāsakalāpurandhrī |
sadyastameva kila muktivadhūrvṛṇīte
tasmānnitāntamanayoridamaikamatyam ||10||
yāntī sadaiva marutāmanukūlabhāvaṃ
bhrūvalliśakradhanurullasitā rasārdrā |
kāmākṣi kautukataraṅgitanīlakaṇṭhā
kādambinīva tava bhāti kaṭākṣamālā ||11||
gaṅgāmbhasi smitamaye tapanātmajeva
gaṅgādharorasi navotpalamālikeva |
vaktraprabhāsarasi śaivalamaṇḍalīva
kāmākṣi rājati kaṭākṣarucicchaṭā te ||12||
saṃskārataḥ kimapi kandalitān rasajña-
kedārasīmni sudhiyāmupabhogayogyān |
kalyāṇasūktilaharīkalamāṅkurānnaḥ
kāmākṣi pakṣmalayatu tvadapāṅgameghaḥ ||13||
cāñcalyameva niyataṃ kalayanprakṛtyā
mālinyabhūḥ śratipathākramajāgarūkaḥ |
kaivalyameva kimu kalpayate natānāṃ
kāmākṣi citramapi te karuṇākaṭākṣaḥ ||14||
sañjīvane janani cūtaśilīmukhasya
sammohane śaśikiśorakaśekharasya |
saṃstambhane ca mamatāgrahaceṣṭitasya
kāmākṣi vīkṣaṇakalā paramauṣadhaṃ te ||15||
nīlo'pi rāgamadhikaṃ janayanpurāreḥ
lolo'pi bhaktimadhikāṃ dṛḍhayannarāṇām |
vakro'pi devi namatāṃ samatāṃ vitanvan
kāmākṣi nṛtyatu mayi tvadapāṅgapātaḥ ||16||
kāmadruho hṛdayayantraṇajāgarūkā
kāmākṣi cañcaladṛgañcalamekhalā te |
āścaryamamba bhajatāṃ jhaṭiti svakīya-
samparka eva vidhunoti samastabandhān ||17||
kuṇṭhīkarotu vipadaṃ mama kuñcitabhrū-
cāpāñcitaḥ śritavidehabhavānurāgaḥ |
rakṣopakāramaniśaṃ janayañjagatyāṃ
kāmākṣi rāma iva te karuṇākaṭākṣaḥ ||18||
śrīkāmakoṭi śivalocanaśoṣitasya
śṛṅgārabījavibhavasya punaḥprarohe |
premāmbhasārdramacirātpracureṇa śaṅke
kedāramamba tava kevaladṛṣṭipātam ||19||
māhātmyaśevadhirasau tava durvilaṅghya-
saṃsāravindhyagirikuṇṭhanakelicuñcuḥ |
dhairyāmbudhiṃ paśupateśculakīkaroti
kāmākṣi vīkṣaṇavijṛmbhaṇakumbhajanmā ||20||
pīyūṣavarṣavaśiśirā sphuṭadutpalaśrī-
maitrī nisargamadhurā kṛtatārakāptiḥ |
kāmākṣi saṃśritavatī vapuraṣṭamūrteḥ
jyotsnāyate bhagavati tvadapāṅgamālā ||21||
amba smarapratibhaṭasya vapurmanojñam
ambhojakānanamivāñcitakaṇṭakābham |
bhṛṅgīva cumbati sadaiva sapakṣapātā
kāmākṣi komalarucistvadapāṅgamālā ||22||
keśaprabhāpaṭalanīlavitānajāle
kāmākṣi kuṇḍalamaṇicchavidīpaśobhe |
śaṅke kaṭākṣaruciraṅgatale kṛpākhyā
śailūṣikā naṭati śaṅkaravallabhe te ||23||
atyantaśītalamatandrayatu kṣaṇārdham
astokavibhramamanaṅgavilāsakandam |
alpasmitādṛtamapārakṛpāpravāham
akṣiprarohamacirānmayi kāmakoṭi ||24||
mandākṣarāgataralīkṛtipāratantryāt
kāmākṣi mantharatarāṃ tvadapāṅgaḍolām |
āruhya mandamatikautukaśāli cakṣuḥ
ānandameti muhurardhaśaśāṅkamauleḥ ||25||
traiyambakaṃ tripurasundari harmyabhūmi-
raṅgaṃ vihārasarasī karuṇāpravāhaḥ |
dāsāśca vāsavamukhāḥ paripālanīyaṃ
kāmākṣi viśvamapi vīkṣaṇabhūbhṛtaste ||26||
vāgīśvarī sahacarī niyamena lakṣmīḥ
bhrūvallarīvaśakarī bhuvanāni geham |
rūpaṃ trilokanayanāmṛtamamba teṣāṃ
kāmākṣi yeṣu tava vīkṣaṇapāratantrī ||27||
māheśvaraṃ jhaṭiti mānasamīnamamba
kāmākṣi dhairyajaladhau nitarāṃ nimagnam |
jālena śṛṅkhalayati tvadapāṅganāmnā
vistāritena viṣamāyudhadāśako'sau ||28||
unmathya bodhakamalākāramamba jāḍya-
stamberamaṃ mama manovipine bhramantam |
kuṇṭhīkuruṣva tarasā kuṭilāgrasīmnā
kāmākṣi tāvakakaṭākṣamahāṅkuśena ||29||
udvellitastabakitairlalitairvilāsaiḥ
utthāya devi tava gāḍhakaṭākṣakuñjāt |
dūraṃ palāyayatu mohamṛgīkulaṃ me
kāmākṣi stavaramanugrahakesarīndraḥ ||30||
snehādṛtāṃ vidalitotpalakanticorāṃ
jetārameva jagadīśvari jetukāmaḥ |
mānoddhato makaraketurasau dhunīte
kāmākṣi tāvakakaṭākṣakṛpāṇavallīm ||31||
śrautīṃ vrajannapi sadā saraṇiṃ munīnāṃ
kāmākṣi santatamapi smṛtimārgagāmī |
kauṭilyamamba kathamasthiratāṃ ca dhatte
cauryaṃ ca paṅkajarucāṃ tvadapāṅgapātaḥ ||32||
nityaṃ śretuḥ paricitau yatamānameva
nīlotpalaṃ nijasamīpanivāsalolam |
prītyaiva pāṭhayati vīkṣaṇadeśikendraḥ
kāmākṣī kintu tava kālimasampradāyam ||33||
bhrāntvā muhuḥ stabakitasmitaphenarāśau
kāmākṣi vaktrarucisañcayavārirāśau |
ānandati tripuramardananetralakṣmīḥ
ālambya devi tava mandamapāṅgasetum ||34||
śyāmā tava tripurasundari locanaśrīḥ
kāmākṣi kandalitameduratārakāntiḥ |
jyotsnāvatī smitarucāpi kathaṃ tanoti
spardhāmaho kuvalayaiśca tathā cakoraiḥ ||35||
kālāñjanaṃ ca tava devi nirīkṣaṇaṃ ca
kāmākṣi sāmyasaraṇiṃ samupaiti kāntyā |
niśśeṣanetrasulabhaṃ jagatīṣu pūrva-
manyattrinetrasulabhaṃ tuhinādrikanye ||36||
dhūmāṅkuro makaraketanapāvakasya
kāmākṣi netrarucinīlimacāturī te |
atyantamadbhutamidaṃ nayanatrayasya
harṣodayaṃ janayate haruṇāṅkamauleḥ ||37||
ārabhbhaleśasamaye tava vīkṣaṇassa
kāmākṣi mūkamapi vīkṣaṇamātranamram |
sarvajñatā sakalalokasamakṣameva
kīrtisvayaṃvaraṇamālyavatī vṛṇīte ||38||
kālāmbuvāha uva te paritāpahārī
kāmākṣi puṣkaramadhaḥkurute kaṭākhkṣṣaḥ |
pūrvaḥ paraṃ kṣaṇarucā samupaiti maitrī-
manyastu sa.tataruciṃ prakaṭīkaroti ||39||
sūkṣme'pi durgamatare'pi guruprasāda-
sāhāyyakena vicarannapavargamārge |
saṃsārapaṅkanicaye na patatyamūṃ te
kāmākṣi gāḍhamavalambya kaṭākṣayaṣṭim ||40||
kāmākṣi santatamasau harinīlaratna-
stambhe kaṭākṣarucipuñjamaye bhavatyāḥ |
baddho'pi bhaktinigalairmama cittahastī
stambhaṃ ca bandhamapi muñcati hanta citram ||41||
kāmākṣi kāṣṇaryamapi santatamañjanaṃ ca
bibhrannisargataralo'pi bhavatkaṭākṣaḥ |
vaimalyamanvahamanañjanatā ca bhūyaḥ
sthairyaṃ ca bhaktahṛdayāya kathaṃ dadāti ||42||
mandasmitastabakitaṃ maṇikuṇḍalāṃśu-
stomapravālaruciraṃ śiśirīkṛtāśam |
kāmākṣi rājati kaṭākṣaruceḥ kadambam
udyānamamba karuṇāhariṇekṣaṇāyāḥ ||43||
kāmākṣi tāvakakaṭākṣamahendranīla-
siṃhāsanaṃ śritavato makaradhvajasya |
sāmrājyamaṅgalavidhau muṇikuṇḍalaśrīḥ
nīrājanotsavataraṅgitadīpamālā ||44||
mātaḥ kṣaṇaṃ snapaya māṃ tava vīkṣitena
mandākṣitena sujanairaparokṣitena |
kāmākṣi karmatimirotkarabhāskareṇa
śreyaskareṇa madhupadyutitaskareṇa ||45||
premāpagāpayasi majjanamāracayya
yuktaḥ smitāṃśukṛtabhasmavilepanena |
kāmākṣi kuṇḍalamaṇidyutibhirjaṭālaḥ
śrīkaṇṭhameva bhajate tava dṛṣṭipātaḥ ||46||
kaivalyadāya karuṇārasakiṅkarāya
kāmākṣi kandalitavibhramaśaṅkarāya |
ālokanāya tava bhaktaśivaṅkarāya
mātarnamo'stu paratantritaśaṅkarāya ||47||
sāmrājyamaṅgalavidhau makaradhvajasya
lolālakālikṛtatoraṇamālyaśobhe |
kāmeśvari pracaladutpalavaijayantī-
cāturyameti tava cañcaladṛṣṭipātaḥ ||48||
mārgeṇa mañjukacakāntitamovṛtena
mandāyamānagamanā madanāturāsau |
kāmākṣi dṛṣṭirayate tava śaṅkarāya
saṅketabhūmimacirādabhisārikeva ||49||
vrīḍanuvṛttiramaṇīkṛtasāhacaryā
śaivālitāṃ galarucā śaśiśekharasya |
kāmākṣi kāntisarasīṃ tvadapāṅgalakṣmīḥ
mandaṃ samāśrayati majjanakhelanāya ||50||
kāṣāyamaṃśukamiva prakaṭaṃ dadhāno
māṇikyakuṇḍalaruciṃ mamatāvirodhī |
śrutyantasīmani rataḥ sutarāṃ cakāsti
kāmākṣi tāvakakaṭākṣayatīśvaro'sau ||51||
pāṣāṇa eva harinīlamaṇirdineṣu
pramlanatāṃ kuvalayaṃ prakaṭīkaroti |
naumittiko jaladamecakimā tataste
kāmākṣi śūnyamupamanamapāṅgalakṣmyāḥ ||52||
śṛṅgāravibhramavatī sutarāṃ salajjā
nāsāgramauktikarucā kṛtamandahāsā |
śyāmā kaṭākṣasuṣamā tava yuktametat
kāmākṣi cumbati digambaravaktrabimbam ||53||
nīlotpalena madhupena ca dṛṣṭipātaḥ
kāmākṣi tulya iti te kathamāmananti |
śaityena nindayati yadanvahamindupādān
pāthoruheṇa yadasau kalahāyate ca ||54||
oṣṭhaprabhāpaṭalavidrumamudrite te
bhrūvallivīcisubhage mukhakāntisindhau |
kāmākṣi vāribharapūraṇalambamāna-
kālāmbuvāhasaraṇiṃ labhate kaṭākṣaḥ ||55||
mandasmitairdhavalitā maṇikuṇḍalāṃśu-
samparkalohitarucistvadapāṅgadhārā |
kāmākṣi mallikusumairnavapallavaiśca
nīlotpalaiśca raciteva vibhāti mālā ||56||
kāmākṣi śītalakṛpārasanirjharāmbhaḥ-
samparkapakṣmalarucistvadapāṅgamālā |
gobhiḥ sadā purariporabhilaṣyamāṇā
dūrvākadambakaviḍambanamātanoti ||57||
hṛtpaṅkajaṃ mama vikāsayatu pramuṣṇa-
nnullāsamutpalarucestamasāṃ niroddhā |
doṣānuṣaṅgajaḍatāṃ jagatāṃ dhunānaḥ
kāmākṣi vīkṣaṇavilāsadinodayaste ||58||
cakṣurvimohayati candravibhūṣaṇasya
kāmākṣi tāvakakaṭākṣatamaḥprarohaḥ |
pratyaṅmukhaṃ tu nayanaṃ stimitaṃ munīnāṃ
prākāśyameva nayatīti paraṃ vicitram ||59||
kāmākṣi vīkṣaṇarucā yudhi nirjitaṃ te
nīlotpalaṃ niravaśeṣagatābhimānam |
āgatya tatparisaraṃ śravaṇavataṃsa-
vyojena nūnamabhayārthanamātanoti ||60||
āścaryamamba madānābhyudayāvalambaḥ
kāmākṣi cañcalanirīkṣaṇavibhramaste |
dhairyaṃ vidhūya tanute hṛdi rāgabandhaṃ
śambhostadeva viparītatayā munīnām ||61||
jantoḥ sakṛtpraṇamato jagadīḍyatāṃ ca
tejāsvitāṃ ca niśitāṃ ca matiṃ sabhāyām |
kāmākṣi mākṣikajharīmiva vaikharīṃ ca
lakṣmīṃ ca pakṣmalayati kṣaṇavīkṣaṇaṃ te ||62||
kādambinī kimayate na jalānuṣaṅgaṃ
bhṛṅgāvalī kimurarīkurute na padmam |
kiṃ vā kalindatanayā sahate na bhaṅgaṃ
kāmākṣi niścayapadaṃ na tavākṣilakṣmīḥ ||63||
kākolapāvakatṛṇīkaraṇe'pi dakṣaḥ
kāmākṣi bālakasudhākaraśekharasya |
atyantaśītalatamo'pyanupārataṃ te
cittaṃ vimohayati citramayaṃ kaṭākṣaḥ ||64||
kārpaṇyapūraparivardhitamamba moha-
kandodgataṃ bhavamayaṃ viṣapādapaṃ me |
tuṅgaṃ chinattu tuhinādrisute bhavatyāḥ
kāñcīpureśvari kaṭākṣakuṭhāradhārā ||65||
kāmākṣi ghorabhavarogacikitsanārtha-
mabhyarthya deśikakaṭākṣabhiṣakprasādāt |
tatrāpi devi labhate sukṛtī kadāci-
danyasya durlabhamapāṅgamahauṣadhaṃ te ||66||
kāmākṣi deśikakṛpāṅkuramāśrayanto
nānātaponiyamanāśitapāśabandhāḥ |
vāsālayaṃ tava kaṭākṣamamuṃ mahānto
labdhvā sukhaṃ samādhiyo vicaranti loke ||67||
sākūtasaṃlapitasambhṛtamugdhahāsaṃ
vrīḍānurāgasahacāri vilokanaṃ te |
kāmākṣi kāmaparipanthini māravīra-
sāmrājyavibhramadaśāṃ saphalīkaroti ||68||
kāmākṣi vibhramabalaikanidhirvidhāya
bhrūvallicāpakuṭilīkṛtimeva citram |
svādhīnatāṃ tava nināya śaśāṅkamaule-
raṅgārdharājyasukhalābhamapāṅgavīraḥ ||69||
kāmāṅkuraikanilayastava dṛṣṭipātaḥ
kāmākṣi bhaktamanasāṃ pradadātu kāmān |
rāgānvitaḥ svayamapi prakaṭīkaroti
vairāgyameva kathameṣa mahāmunīnām ||70||
kālāmbuvāhanivahaiḥ kalahāyate te
kāmākṣi kālimamadena sadā kaṭākṣaḥ |
citraṃ tathāpi nitarāmamumeva dṛṣṭvā
sotkaṇṭha eva ramate kila nīlakaṇṭhaḥ ||71||
kāmākṣi manmatharipuṃ prati māratāpa-
mohāndhakārajaladāgamanena nṛtyan |
duṣkarmakañcukikulaṃ kabalīkarotu
vyāmiśramecakarucistvadapāṅgakekī ||72||
kāmākṣi manmathariporavalokaneṣu
kāntaṃ payojamiva tāvakamakṣipātam |
premāgamo divasavadvikacīkaroti
lajjābharo rajanivanmukulīkaroti ||73||
mūko viriñcati paraṃ puruṣaḥ kurūpaḥ
kandarpati tridaśarājati kimpacānaḥ |
kāmākṣi kevalamupakramakāla eva
līlātaraṅgitakaṭākṣarucaḥ kṣaṇaṃ te ||74||
nīlālakā madhukaranti manojñanāsā-
muktārucaḥ prakaṭakandabisāṅkuranti |
kāruṇyamamba makarandati kāmakoṭi
manye tataḥ kamalameva vilocanaṃ te ||75||
ākāṅkṣyamāṇaphaladānavicakṣaṇāyāḥ |
kāmākṣi tāvakakaṭākṣakakāmadhenoḥ |
samparka eva kathamamba vimuktapāśa-
bandhāḥ sphuṭaṃ tanubhṛtaḥ paśutāṃ tyajanti ||76||
saṃsāragharmaparitāpajuṣāṃ narāṇāṃ
kāmākṣi śītalatarāṇi tavekṣitāni |
candrātapanti ghanacandanakardamanti
muktāguṇanti himavāriniṣecananti ||77||
premāmburāśisatatasnapitāni citraṃ
kāmākṣi tāvakakaṭākṣanirīkṣaṇāni |
sandhukṣayanti muhurindhanarāśirītyā
māradruho manasi manmathacitrabhānum ||78||
kālāñjanapratibhaṭaṃ kamanīyakāntyā
kandarpatantrakalayā kalitānubhāvam |
kāñcīvihārarasike kaluṣārticoraṃ
kallolayasva mayi te karuṇākaṭākṣam ||79||
krāntena manmathadena vimohyamāna-
svāntena cūtatarumūlagatasya puṃsaḥ |
kāntena kiñcidavalokaya locanasya
prāntena māṃ janani kāñcipurīvibhūṣe ||80||
kāmākṣi ko'pi sujanāstvadapāṅgasaṅge
kaṇṭhena kandalitakālimasampradāyāḥ |
uttaṃsakalpitacakorakuṭumbapoṣā
naktandivasaprasavabhūnayanā bhavanti ||81||
nīlotpalaprasavakāntinirdaśanena
kāruṇyavibhramajuṣā tava vīkṣaṇena |
kāmākṣi karmajaladheḥ kalaśīsutena
pāśatrayādvayamamī parimocanīyāḥ ||82||
atyantacañcalamakṛtrimamañjanaṃ kiṃ
jhaṅkārabhaṅgirahitā kimu bhṛṅgamālā |
dhūmāṅkuraḥ kimu hutāśanasaṅgahīnaḥ
kāmākṣi netrarucinīlimakandalī te ||83||
kāmākṣi nityamayamañjalirastu mukti-
bījāya vibhramamadodayaghūrṇitāya |
kandarpadarpapunarudbhavasiddhidāya
kalyāṇadāya tava devi dṛgañcalāya ||84||
darpāṅkuro makaraketanavibhramāṇāṃ
nindāṅkuro vidalitotpalacāturīṇām |
dīpāṅkuro bhavatamisrakadambakānāṃ
kāmākṣi pālayatu māṃ tvadapāṅgapātaḥ ||85||
kaivalyadivyamaṇirohaṇaparvatebhyaḥ
kāruṇyanirjharapayaḥkṛtamañjanebhyaḥ |
kāmākṣi kiṅkaritaśaṅkaramānasebhya-
stebhyo namo'stu tava vīkṣaṇavibhramebhyaḥ ||86||
alpīya eva navamutpalamamba hīnā
mīnasya vā saraṇiramburuhāṃ ca kiṃ vā |
dūre mṛgīdṛgasamañjasamañjanaṃ ca
kāmākṣi vīkṣaṇarucau tava tarkayāmaḥ ||87||
miśrībhavadgaralapaṅkilaśaṅkaroras-
sīmāṅgaṇe kimapi riṅkhaṇamādadhānaḥ |
helāvadhūtalalitaśravaṇotpalo'sau
kāmākṣi bāla iva rājati te kaṭākṣaḥ ||88||
prauḍhikaroti viduṣāṃ navasūktidhāṭī-
cūtāṭavīṣu budhakokilalālyamānam |
mādhvīrasaṃ parimalaṃ ca nirargalaṃ te
kāmākṣi vīkṣaṇavilāsavasantalakṣmīḥ ||89||
kūlaṅkaṣaṃ vitanute karuṇāmbuvarṣī
sārasvataṃ sukṛtinaḥ sulabhaṃ pravāham |
tucchīkaroti yamunāmbutaraṅgabhaṅgīṃ
kāmākṣi kiṃ tava kaṭākṣamahāmbuvāhaḥ ||90||
jagarti devi karuṇāśukasundarī te
tāṭaṅkaratnarucidāḍimakhaṇḍaśoṇe |
kāmākṣi nirbharakaṭākṣamarīcipuñja-
māhendranīlamaṇipañjaramadhyabhāge ||91||
kāmākṣi satkuvalayasya sagotrabhāvā-
dākrāmati śrutimasau tava dṛṣṭipātaḥ |
kiñca sphuṭaṃ kuṭilatāṃ prakaṭīkaroti
bhrūvallarīparicitasya phalaṃ kimetat ||92||
eṣā tavākṣisuṣamā viṣamāyudhasya
nārācavarṣalaharī nagarājakanye |
śaṅke karoti śatadhā hṛdi dhairyamudrāṃ
śrīkāmakoṭi yadasau śiśirāṃśumauleḥ ||93||
bāṇena puṣpadhanuṣaḥ parikalpyamāna-
trāṇena bhaktamanasāṃ karuṇākareṇa |
koṇena komaladṛśastava kāmakoṭi
śoṇena śoṣaya śive mama śokasindhum ||94||
māradruhā mukuṭasīmani lālyamāne
mandākinīpayasi te kuṭilaṃ cariṣṇuḥ |
kāmākṣi koparabhasādvalamānamīna-
sandehamaṅkurayati kṣaṇamakṣipātaḥ ||95||
kāmākṣi saṃvalitamauktikakuṇḍalāṃśu-
cañcatsitaśravaṇacāmaracāturīkaḥ |
stambhe nirantaramapāṅgamaye bhavatyā
baddhaścakāsti makaradhvajamattahastī ||96||
yāvatkaṭākṣarajanīsamayāgamaste
kāmākṣi tāvadacirānnamatāṃ narāṇām |
āvirbhavatyamṛtadīdhitibimbamamba
saṃvinmayaṃ hṛdayapūrvagirīndraśṛṅge ||97||
kāmākṣi kalpaviṭapīva bhavatkaṭākṣo
ditsuḥ samastavibhavaṃ namatāṃ narāṇām |
bhṛṅgasya nīlanalinasya ca kāntisampa-
tsarvasvameva haratīti paraṃ vicitram ||98||
atyantaśītalamanargalakarmapāka-
kākolahāri sulabhaṃ sumanobhiretat |
pīyūṣameva tava vīkṣaṇamamba kintu
kāmākṣi nīlamidamityayameva bhedaḥ ||99||
ajñātabhaktirasamaprasaradviveka-
matyantagarvamanadhītasamastaśāstram |
aprāptasatyamasamīpagataṃ ca mukteḥ
kāmākṣi naiva tava spṛhayati dṛṣṭipātaḥ ||100||
(kāmākṣi māmavatu te karuṇākaṭākṣaḥ)
pātena locanarucestava kāmakoṭi
potena patakapayodhibhayāturāṇām |
pūtena tena navakāñcanakuṇḍalāṃśu-
vītena śītalaya bhūdharakanyake mām ||101||
|| iti kaṭākṣaśatakaṃ sampūrṇam ||
Sanskrit — Devanagari (original)
मोहान्धकारनिवहं विनिहन्तुमीडे
मूकात्मनामपि महाकवितावदान्यान् ।
श्रीकाञ्चिदेशशिशिरीकृतिजागरूकान्
एकाम्रनाथतरुणीकरुणावलोकान् ॥1॥
मातर्जयन्ति ममताग्रहमोक्षणानि
माहेन्द्रनीलरुचिशिक्षणदक्षिणानि ।
कामाक्षि कल्पितजगत्त्रयरक्षणानि
त्वद्वीक्षणानि वरदानविचक्षणानि ॥2॥
आनङ्गतन्त्रविधिदर्शितकौशलानाम्
आनन्दमन्दपरिघूर्णितमन्थराणाम् ।
तारल्यमम्ब तव ताडितकर्णसीम्नां
कामाक्षि खेलति कटाक्षनिरीक्षणानाम् ॥3॥
कल्लोलितेन करुणारसवेल्लितेन
कल्माषितेन कमनीयमृदुस्मितेन ।
मामञ्चितेन तव किञ्चन कुञ्चितेन
कामाक्षि तेन शिशिरीकुरु वीक्षितेन ॥4॥
साहाय्यकं गतवती मुहुरर्जनस्य
मन्दस्मितस्य परितोषितभीमचेताः ।
कामाक्षि पाण्डवचमूरिव तावकीना
कर्णान्तिकं चलति हन्त कटाक्षलक्ष्मीः ॥5॥
अस्तं क्षणान्नयतु मे परितापसूर्यम्
आनन्दचन्द्रमसमानयतां प्रकाशम् ।
कालान्धकारसुषुमां कलयन्दिगन्ते
कामाक्षि कोमलकटाक्षनिशागमस्ते ॥6॥
ताटाङ्कमौक्तिकरुचाङ्कुरदन्तकान्तिः
कारुण्यहस्तिपशिखामणिनाधिरूढः ।
उन्मूलयत्वशुभपादपमस्मदीयं
कामाक्षि तावककटाक्षमतङ्गजेतन्द्रः ॥7॥
छायाभरणे जगतां परितापहारी
ताटङ्करत्नमणितल्लजपल्लवश्रीः ।
कारुण्यनाम विकिरन्मकरन्दजालं
कामाक्षि राजति कटाक्षसुरद्रुमस्ते ॥8॥
सूर्याश्रयप्रणयिनी मणिकुण्डलांशु-
लौहित्यकोकनदकाननमाननीया ।
यान्ती तव स्मरहराननकान्तिसिन्धुं
कामाक्षि राजति कटाक्षकलिन्दकन्या ॥9॥
प्राप्नोति यं सुकृतिनं तव पक्षपातात्
कामाक्षि वीक्षणविलासकलापुरन्ध्री ।
सद्यस्तमेव किल मुक्तिवधूर्वृणीते
तस्मान्नितान्तमनयोरिदमैकमत्यम् ॥10॥
यान्ती सदैव मरुतामनुकूलभावं
भ्रूवल्लिशक्रधनुरुल्लसिता रसार्द्रा ।
कामाक्षि कौतुकतरङ्गितनीलकण्ठा
कादम्बिनीव तव भाति कटाक्षमाला ॥11॥
गङ्गाम्भसि स्मितमये तपनात्मजेव
गङ्गाधरोरसि नवोत्पलमालिकेव ।
वक्त्रप्रभासरसि शैवलमण्डलीव
कामाक्षि राजति कटाक्षरुचिच्छटा ते ॥12॥
संस्कारतः किमपि कन्दलितान् रसज्ञ-
केदारसीम्नि सुधियामुपभोगयोग्यान् ।
कल्याणसूक्तिलहरीकलमाङ्कुरान्नः
कामाक्षि पक्ष्मलयतु त्वदपाङ्गमेघः ॥13॥
चाञ्चल्यमेव नियतं कलयन्प्रकृत्या
मालिन्यभूः श्रतिपथाक्रमजागरूकः ।
कैवल्यमेव किमु कल्पयते नतानां
कामाक्षि चित्रमपि ते करुणाकटाक्षः ॥14॥
सञ्जीवने जननि चूतशिलीमुखस्य
सम्मोहने शशिकिशोरकशेखरस्य ।
संस्तम्भने च ममताग्रहचेष्टितस्य
कामाक्षि वीक्षणकला परमौषधं ते ॥15॥
नीलोऽपि रागमधिकं जनयन्पुरारेः
लोलोऽपि भक्तिमधिकां दृढयन्नराणाम् ।
वक्रोऽपि देवि नमतां समतां वितन्वन्
कामाक्षि नृत्यतु मयि त्वदपाङ्गपातः ॥16॥
कामद्रुहो हृदययन्त्रणजागरूका
कामाक्षि चञ्चलदृगञ्चलमेखला ते ।
आश्चर्यमम्ब भजतां झटिति स्वकीय-
सम्पर्क एव विधुनोति समस्तबन्धान् ॥17॥
कुण्ठीकरोतु विपदं मम कुञ्चितभ्रू-
चापाञ्चितः श्रितविदेहभवानुरागः ।
रक्षोपकारमनिशं जनयञ्जगत्यां
कामाक्षि राम इव ते करुणाकटाक्षः ॥18॥
श्रीकामकोटि शिवलोचनशोषितस्य
शृङ्गारबीजविभवस्य पुनःप्ररोहे ।
प्रेमाम्भसार्द्रमचिरात्प्रचुरेण शङ्के
केदारमम्ब तव केवलदृष्टिपातम् ॥19॥
माहात्म्यशेवधिरसौ तव दुर्विलङ्घ्य-
संसारविन्ध्यगिरिकुण्ठनकेलिचुञ्चुः ।
धैर्याम्बुधिं पशुपतेश्चुलकीकरोति
कामाक्षि वीक्षणविजृम्भणकुम्भजन्मा ॥20॥
पीयूषवर्षवशिशिरा स्फुटदुत्पलश्री-
मैत्री निसर्गमधुरा कृततारकाप्तिः ।
कामाक्षि संश्रितवती वपुरष्टमूर्तेः
ज्योत्स्नायते भगवति त्वदपाङ्गमाला ॥21॥
अम्ब स्मरप्रतिभटस्य वपुर्मनोज्ञम्
अम्भोजकाननमिवाञ्चितकण्टकाभम् ।
भृङ्गीव चुम्बति सदैव सपक्षपाता
कामाक्षि कोमलरुचिस्त्वदपाङ्गमाला ॥22॥
केशप्रभापटलनीलवितानजाले
कामाक्षि कुण्डलमणिच्छविदीपशोभे ।
शङ्के कटाक्षरुचिरङ्गतले कृपाख्या
शैलूषिका नटति शङ्करवल्लभे ते ॥23॥
अत्यन्तशीतलमतन्द्रयतु क्षणार्धम्
अस्तोकविभ्रममनङ्गविलासकन्दम् ।
अल्पस्मितादृतमपारकृपाप्रवाहम्
अक्षिप्ररोहमचिरान्मयि कामकोटि ॥24॥
मन्दाक्षरागतरलीकृतिपारतन्त्र्यात्
कामाक्षि मन्थरतरां त्वदपाङ्गडोलाम् ।
आरुह्य मन्दमतिकौतुकशालि चक्षुः
आनन्दमेति मुहुरर्धशशाङ्कमौलेः ॥25॥
त्रैयम्बकं त्रिपुरसुन्दरि हर्म्यभूमि-
रङ्गं विहारसरसी करुणाप्रवाहः ।
दासाश्च वासवमुखाः परिपालनीयं
कामाक्षि विश्वमपि वीक्षणभूभृतस्ते ॥26॥
वागीश्वरी सहचरी नियमेन लक्ष्मीः
भ्रूवल्लरीवशकरी भुवनानि गेहम् ।
रूपं त्रिलोकनयनामृतमम्ब तेषां
कामाक्षि येषु तव वीक्षणपारतन्त्री ॥27॥
माहेश्वरं झटिति मानसमीनमम्ब
कामाक्षि धैर्यजलधौ नितरां निमग्नम् ।
जालेन शृङ्खलयति त्वदपाङ्गनाम्ना
विस्तारितेन विषमायुधदाशकोऽसौ ॥28॥
उन्मथ्य बोधकमलाकारमम्ब जाड्य-
स्तम्बेरमं मम मनोविपिने भ्रमन्तम् ।
कुण्ठीकुरुष्व तरसा कुटिलाग्रसीम्ना
कामाक्षि तावककटाक्षमहाङ्कुशेन ॥29॥
उद्वेल्लितस्तबकितैर्ललितैर्विलासैः
उत्थाय देवि तव गाढकटाक्षकुञ्जात् ।
दूरं पलाययतु मोहमृगीकुलं मे
कामाक्षि स्तवरमनुग्रहकेसरीन्द्रः ॥30॥
स्नेहादृतां विदलितोत्पलकन्तिचोरां
जेतारमेव जगदीश्वरि जेतुकामः ।
मानोद्धतो मकरकेतुरसौ धुनीते
कामाक्षि तावककटाक्षकृपाणवल्लीम् ॥31॥
श्रौतीं व्रजन्नपि सदा सरणिं मुनीनां
कामाक्षि सन्ततमपि स्मृतिमार्गगामी ।
कौटिल्यमम्ब कथमस्थिरतां च धत्ते
चौर्यं च पङ्कजरुचां त्वदपाङ्गपातः ॥32॥
नित्यं श्रेतुः परिचितौ यतमानमेव
नीलोत्पलं निजसमीपनिवासलोलम् ।
प्रीत्यैव पाठयति वीक्षणदेशिकेन्द्रः
कामाक्षी किन्तु तव कालिमसम्प्रदायम् ॥33॥
भ्रान्त्वा मुहुः स्तबकितस्मितफेनराशौ
कामाक्षि वक्त्ररुचिसञ्चयवारिराशौ ।
आनन्दति त्रिपुरमर्दननेत्रलक्ष्मीः
आलम्ब्य देवि तव मन्दमपाङ्गसेतुम् ॥34॥
श्यामा तव त्रिपुरसुन्दरि लोचनश्रीः
कामाक्षि कन्दलितमेदुरतारकान्तिः ।
ज्योत्स्नावती स्मितरुचापि कथं तनोति
स्पर्धामहो कुवलयैश्च तथा चकोरैः ॥35॥
कालाञ्जनं च तव देवि निरीक्षणं च
कामाक्षि साम्यसरणिं समुपैति कान्त्या ।
निश्शेषनेत्रसुलभं जगतीषु पूर्व-
मन्यत्त्रिनेत्रसुलभं तुहिनाद्रिकन्ये ॥36॥
धूमाङ्कुरो मकरकेतनपावकस्य
कामाक्षि नेत्ररुचिनीलिमचातुरी ते ।
अत्यन्तमद्भुतमिदं नयनत्रयस्य
हर्षोदयं जनयते हरुणाङ्कमौलेः ॥37॥
आरभ्भलेशसमये तव वीक्षणस्स
कामाक्षि मूकमपि वीक्षणमात्रनम्रम् ।
सर्वज्ञता सकललोकसमक्षमेव
कीर्तिस्वयंवरणमाल्यवती वृणीते ॥38॥
कालाम्बुवाह उव ते परितापहारी
कामाक्षि पुष्करमधःकुरुते कटाख्क्ष्षः ।
पूर्वः परं क्षणरुचा समुपैति मैत्री-
मन्यस्तु स.ततरुचिं प्रकटीकरोति ॥39॥
सूक्ष्मेऽपि दुर्गमतरेऽपि गुरुप्रसाद-
साहाय्यकेन विचरन्नपवर्गमार्गे ।
संसारपङ्कनिचये न पतत्यमूं ते
कामाक्षि गाढमवलम्ब्य कटाक्षयष्टिम् ॥40॥
कामाक्षि सन्ततमसौ हरिनीलरत्न-
स्तम्भे कटाक्षरुचिपुञ्जमये भवत्याः ।
बद्धोऽपि भक्तिनिगलैर्मम चित्तहस्ती
स्तम्भं च बन्धमपि मुञ्चति हन्त चित्रम् ॥41॥
कामाक्षि काष्णर्यमपि सन्ततमञ्जनं च
बिभ्रन्निसर्गतरलोऽपि भवत्कटाक्षः ।
वैमल्यमन्वहमनञ्जनता च भूयः
स्थैर्यं च भक्तहृदयाय कथं ददाति ॥42॥
मन्दस्मितस्तबकितं मणिकुण्डलांशु-
स्तोमप्रवालरुचिरं शिशिरीकृताशम् ।
कामाक्षि राजति कटाक्षरुचेः कदम्बम्
उद्यानमम्ब करुणाहरिणेक्षणायाः ॥43॥
कामाक्षि तावककटाक्षमहेन्द्रनील-
सिंहासनं श्रितवतो मकरध्वजस्य ।
साम्राज्यमङ्गलविधौ मुणिकुण्डलश्रीः
नीराजनोत्सवतरङ्गितदीपमाला ॥44॥
मातः क्षणं स्नपय मां तव वीक्षितेन
मन्दाक्षितेन सुजनैरपरोक्षितेन ।
कामाक्षि कर्मतिमिरोत्करभास्करेण
श्रेयस्करेण मधुपद्युतितस्करेण ॥45॥
प्रेमापगापयसि मज्जनमारचय्य
युक्तः स्मितांशुकृतभस्मविलेपनेन ।
कामाक्षि कुण्डलमणिद्युतिभिर्जटालः
श्रीकण्ठमेव भजते तव दृष्टिपातः ॥46॥
कैवल्यदाय करुणारसकिङ्कराय
कामाक्षि कन्दलितविभ्रमशङ्कराय ।
आलोकनाय तव भक्तशिवङ्कराय
मातर्नमोऽस्तु परतन्त्रितशङ्कराय ॥47॥
साम्राज्यमङ्गलविधौ मकरध्वजस्य
लोलालकालिकृततोरणमाल्यशोभे ।
कामेश्वरि प्रचलदुत्पलवैजयन्ती-
चातुर्यमेति तव चञ्चलदृष्टिपातः ॥48॥
मार्गेण मञ्जुकचकान्तितमोवृतेन
मन्दायमानगमना मदनातुरासौ ।
कामाक्षि दृष्टिरयते तव शङ्कराय
सङ्केतभूमिमचिरादभिसारिकेव ॥49॥
व्रीडनुवृत्तिरमणीकृतसाहचर्या
शैवालितां गलरुचा शशिशेखरस्य ।
कामाक्षि कान्तिसरसीं त्वदपाङ्गलक्ष्मीः
मन्दं समाश्रयति मज्जनखेलनाय ॥50॥
काषायमंशुकमिव प्रकटं दधानो
माणिक्यकुण्डलरुचिं ममताविरोधी ।
श्रुत्यन्तसीमनि रतः सुतरां चकास्ति
कामाक्षि तावककटाक्षयतीश्वरोऽसौ ॥51॥
पाषाण एव हरिनीलमणिर्दिनेषु
प्रम्लनतां कुवलयं प्रकटीकरोति ।
नौमित्तिको जलदमेचकिमा ततस्ते
कामाक्षि शून्यमुपमनमपाङ्गलक्ष्म्याः ॥52॥
शृङ्गारविभ्रमवती सुतरां सलज्जा
नासाग्रमौक्तिकरुचा कृतमन्दहासा ।
श्यामा कटाक्षसुषमा तव युक्तमेतत्
कामाक्षि चुम्बति दिगम्बरवक्त्रबिम्बम् ॥53॥
नीलोत्पलेन मधुपेन च दृष्टिपातः
कामाक्षि तुल्य इति ते कथमामनन्ति ।
शैत्येन निन्दयति यदन्वहमिन्दुपादान्
पाथोरुहेण यदसौ कलहायते च ॥54॥
ओष्ठप्रभापटलविद्रुममुद्रिते ते
भ्रूवल्लिवीचिसुभगे मुखकान्तिसिन्धौ ।
कामाक्षि वारिभरपूरणलम्बमान-
कालाम्बुवाहसरणिं लभते कटाक्षः ॥55॥
मन्दस्मितैर्धवलिता मणिकुण्डलांशु-
सम्पर्कलोहितरुचिस्त्वदपाङ्गधारा ।
कामाक्षि मल्लिकुसुमैर्नवपल्लवैश्च
नीलोत्पलैश्च रचितेव विभाति माला ॥56॥
कामाक्षि शीतलकृपारसनिर्झराम्भः-
सम्पर्कपक्ष्मलरुचिस्त्वदपाङ्गमाला ।
गोभिः सदा पुररिपोरभिलष्यमाणा
दूर्वाकदम्बकविडम्बनमातनोति ॥57॥
हृत्पङ्कजं मम विकासयतु प्रमुष्ण-
न्नुल्लासमुत्पलरुचेस्तमसां निरोद्धा ।
दोषानुषङ्गजडतां जगतां धुनानः
कामाक्षि वीक्षणविलासदिनोदयस्ते ॥58॥
चक्षुर्विमोहयति चन्द्रविभूषणस्य
कामाक्षि तावककटाक्षतमःप्ररोहः ।
प्रत्यङ्मुखं तु नयनं स्तिमितं मुनीनां
प्राकाश्यमेव नयतीति परं विचित्रम् ॥59॥
कामाक्षि वीक्षणरुचा युधि निर्जितं ते
नीलोत्पलं निरवशेषगताभिमानम् ।
आगत्य तत्परिसरं श्रवणवतंस-
व्योजेन नूनमभयार्थनमातनोति ॥60॥
आश्चर्यमम्ब मदानाभ्युदयावलम्बः
कामाक्षि चञ्चलनिरीक्षणविभ्रमस्ते ।
धैर्यं विधूय तनुते हृदि रागबन्धं
शम्भोस्तदेव विपरीततया मुनीनाम् ॥61॥
जन्तोः सकृत्प्रणमतो जगदीड्यतां च
तेजास्वितां च निशितां च मतिं सभायाम् ।
कामाक्षि माक्षिकझरीमिव वैखरीं च
लक्ष्मीं च पक्ष्मलयति क्षणवीक्षणं ते ॥62॥
कादम्बिनी किमयते न जलानुषङ्गं
भृङ्गावली किमुररीकुरुते न पद्मम् ।
किं वा कलिन्दतनया सहते न भङ्गं
कामाक्षि निश्चयपदं न तवाक्षिलक्ष्मीः ॥63॥
काकोलपावकतृणीकरणेऽपि दक्षः
कामाक्षि बालकसुधाकरशेखरस्य ।
अत्यन्तशीतलतमोऽप्यनुपारतं ते
चित्तं विमोहयति चित्रमयं कटाक्षः ॥64॥
कार्पण्यपूरपरिवर्धितमम्ब मोह-
कन्दोद्गतं भवमयं विषपादपं मे ।
तुङ्गं छिनत्तु तुहिनाद्रिसुते भवत्याः
काञ्चीपुरेश्वरि कटाक्षकुठारधारा ॥65॥
कामाक्षि घोरभवरोगचिकित्सनार्थ-
मभ्यर्थ्य देशिककटाक्षभिषक्प्रसादात् ।
तत्रापि देवि लभते सुकृती कदाचि-
दन्यस्य दुर्लभमपाङ्गमहौषधं ते ॥66॥
कामाक्षि देशिककृपाङ्कुरमाश्रयन्तो
नानातपोनियमनाशितपाशबन्धाः ।
वासालयं तव कटाक्षममुं महान्तो
लब्ध्वा सुखं समाधियो विचरन्ति लोके ॥67॥
साकूतसंलपितसम्भृतमुग्धहासं
व्रीडानुरागसहचारि विलोकनं ते ।
कामाक्षि कामपरिपन्थिनि मारवीर-
साम्राज्यविभ्रमदशां सफलीकरोति ॥68॥
कामाक्षि विभ्रमबलैकनिधिर्विधाय
भ्रूवल्लिचापकुटिलीकृतिमेव चित्रम् ।
स्वाधीनतां तव निनाय शशाङ्कमौले-
रङ्गार्धराज्यसुखलाभमपाङ्गवीरः ॥69॥
कामाङ्कुरैकनिलयस्तव दृष्टिपातः
कामाक्षि भक्तमनसां प्रददातु कामान् ।
रागान्वितः स्वयमपि प्रकटीकरोति
वैराग्यमेव कथमेष महामुनीनाम् ॥70॥
कालाम्बुवाहनिवहैः कलहायते ते
कामाक्षि कालिममदेन सदा कटाक्षः ।
चित्रं तथापि नितराममुमेव दृष्ट्वा
सोत्कण्ठ एव रमते किल नीलकण्ठः ॥71॥
कामाक्षि मन्मथरिपुं प्रति मारताप-
मोहान्धकारजलदागमनेन नृत्यन् ।
दुष्कर्मकञ्चुकिकुलं कबलीकरोतु
व्यामिश्रमेचकरुचिस्त्वदपाङ्गकेकी ॥72॥
कामाक्षि मन्मथरिपोरवलोकनेषु
कान्तं पयोजमिव तावकमक्षिपातम् ।
प्रेमागमो दिवसवद्विकचीकरोति
लज्जाभरो रजनिवन्मुकुलीकरोति ॥73॥
मूको विरिञ्चति परं पुरुषः कुरूपः
कन्दर्पति त्रिदशराजति किम्पचानः ।
कामाक्षि केवलमुपक्रमकाल एव
लीलातरङ्गितकटाक्षरुचः क्षणं ते ॥74॥
नीलालका मधुकरन्ति मनोज्ञनासा-
मुक्तारुचः प्रकटकन्दबिसाङ्कुरन्ति ।
कारुण्यमम्ब मकरन्दति कामकोटि
मन्ये ततः कमलमेव विलोचनं ते ॥75॥
आकाङ्क्ष्यमाणफलदानविचक्षणायाः ।
कामाक्षि तावककटाक्षककामधेनोः ।
सम्पर्क एव कथमम्ब विमुक्तपाश-
बन्धाः स्फुटं तनुभृतः पशुतां त्यजन्ति ॥76॥
संसारघर्मपरितापजुषां नराणां
कामाक्षि शीतलतराणि तवेक्षितानि ।
चन्द्रातपन्ति घनचन्दनकर्दमन्ति
मुक्तागुणन्ति हिमवारिनिषेचनन्ति ॥77॥
प्रेमाम्बुराशिसततस्नपितानि चित्रं
कामाक्षि तावककटाक्षनिरीक्षणानि ।
सन्धुक्षयन्ति मुहुरिन्धनराशिरीत्या
मारद्रुहो मनसि मन्मथचित्रभानुम् ॥78॥
कालाञ्जनप्रतिभटं कमनीयकान्त्या
कन्दर्पतन्त्रकलया कलितानुभावम् ।
काञ्चीविहाररसिके कलुषार्तिचोरं
कल्लोलयस्व मयि ते करुणाकटाक्षम् ॥79॥
क्रान्तेन मन्मथदेन विमोह्यमान-
स्वान्तेन चूततरुमूलगतस्य पुंसः ।
कान्तेन किञ्चिदवलोकय लोचनस्य
प्रान्तेन मां जननि काञ्चिपुरीविभूषे ॥80॥
कामाक्षि कोऽपि सुजनास्त्वदपाङ्गसङ्गे
कण्ठेन कन्दलितकालिमसम्प्रदायाः ।
उत्तंसकल्पितचकोरकुटुम्बपोषा
नक्तन्दिवसप्रसवभूनयना भवन्ति ॥81॥
नीलोत्पलप्रसवकान्तिनिर्दशनेन
कारुण्यविभ्रमजुषा तव वीक्षणेन ।
कामाक्षि कर्मजलधेः कलशीसुतेन
पाशत्रयाद्वयममी परिमोचनीयाः ॥82॥
अत्यन्तचञ्चलमकृत्रिममञ्जनं किं
झङ्कारभङ्गिरहिता किमु भृङ्गमाला ।
धूमाङ्कुरः किमु हुताशनसङ्गहीनः
कामाक्षि नेत्ररुचिनीलिमकन्दली ते ॥83॥
कामाक्षि नित्यमयमञ्जलिरस्तु मुक्ति-
बीजाय विभ्रममदोदयघूर्णिताय ।
कन्दर्पदर्पपुनरुद्भवसिद्धिदाय
कल्याणदाय तव देवि दृगञ्चलाय ॥84॥
दर्पाङ्कुरो मकरकेतनविभ्रमाणां
निन्दाङ्कुरो विदलितोत्पलचातुरीणाम् ।
दीपाङ्कुरो भवतमिस्रकदम्बकानां
कामाक्षि पालयतु मां त्वदपाङ्गपातः ॥85॥
कैवल्यदिव्यमणिरोहणपर्वतेभ्यः
कारुण्यनिर्झरपयःकृतमञ्जनेभ्यः ।
कामाक्षि किङ्करितशङ्करमानसेभ्य-
स्तेभ्यो नमोऽस्तु तव वीक्षणविभ्रमेभ्यः ॥86॥
अल्पीय एव नवमुत्पलमम्ब हीना
मीनस्य वा सरणिरम्बुरुहां च किं वा ।
दूरे मृगीदृगसमञ्जसमञ्जनं च
कामाक्षि वीक्षणरुचौ तव तर्कयामः ॥87॥
मिश्रीभवद्गरलपङ्किलशङ्करोरस्-
सीमाङ्गणे किमपि रिङ्खणमादधानः ।
हेलावधूतललितश्रवणोत्पलोऽसौ
कामाक्षि बाल इव राजति ते कटाक्षः ॥88॥
प्रौढिकरोति विदुषां नवसूक्तिधाटी-
चूताटवीषु बुधकोकिललाल्यमानम् ।
माध्वीरसं परिमलं च निरर्गलं ते
कामाक्षि वीक्षणविलासवसन्तलक्ष्मीः ॥89॥
कूलङ्कषं वितनुते करुणाम्बुवर्षी
सारस्वतं सुकृतिनः सुलभं प्रवाहम् ।
तुच्छीकरोति यमुनाम्बुतरङ्गभङ्गीं
कामाक्षि किं तव कटाक्षमहाम्बुवाहः ॥90॥
जगर्ति देवि करुणाशुकसुन्दरी ते
ताटङ्करत्नरुचिदाडिमखण्डशोणे ।
कामाक्षि निर्भरकटाक्षमरीचिपुञ्ज-
माहेन्द्रनीलमणिपञ्जरमध्यभागे ॥91॥
कामाक्षि सत्कुवलयस्य सगोत्रभावा-
दाक्रामति श्रुतिमसौ तव दृष्टिपातः ।
किञ्च स्फुटं कुटिलतां प्रकटीकरोति
भ्रूवल्लरीपरिचितस्य फलं किमेतत् ॥92॥
एषा तवाक्षिसुषमा विषमायुधस्य
नाराचवर्षलहरी नगराजकन्ये ।
शङ्के करोति शतधा हृदि धैर्यमुद्रां
श्रीकामकोटि यदसौ शिशिरांशुमौलेः ॥93॥
बाणेन पुष्पधनुषः परिकल्प्यमान-
त्राणेन भक्तमनसां करुणाकरेण ।
कोणेन कोमलदृशस्तव कामकोटि
शोणेन शोषय शिवे मम शोकसिन्धुम् ॥94॥
मारद्रुहा मुकुटसीमनि लाल्यमाने
मन्दाकिनीपयसि ते कुटिलं चरिष्णुः ।
कामाक्षि कोपरभसाद्वलमानमीन-
सन्देहमङ्कुरयति क्षणमक्षिपातः ॥95॥
कामाक्षि संवलितमौक्तिककुण्डलांशु-
चञ्चत्सितश्रवणचामरचातुरीकः ।
स्तम्भे निरन्तरमपाङ्गमये भवत्या
बद्धश्चकास्ति मकरध्वजमत्तहस्ती ॥96॥
यावत्कटाक्षरजनीसमयागमस्ते
कामाक्षि तावदचिरान्नमतां नराणाम् ।
आविर्भवत्यमृतदीधितिबिम्बमम्ब
संविन्मयं हृदयपूर्वगिरीन्द्रशृङ्गे ॥97॥
कामाक्षि कल्पविटपीव भवत्कटाक्षो
दित्सुः समस्तविभवं नमतां नराणाम् ।
भृङ्गस्य नीलनलिनस्य च कान्तिसम्प-
त्सर्वस्वमेव हरतीति परं विचित्रम् ॥98॥
अत्यन्तशीतलमनर्गलकर्मपाक-
काकोलहारि सुलभं सुमनोभिरेतत् ।
पीयूषमेव तव वीक्षणमम्ब किन्तु
कामाक्षि नीलमिदमित्ययमेव भेदः ॥99॥
अज्ञातभक्तिरसमप्रसरद्विवेक-
मत्यन्तगर्वमनधीतसमस्तशास्त्रम् ।
अप्राप्तसत्यमसमीपगतं च मुक्तेः
कामाक्षि नैव तव स्पृहयति दृष्टिपातः ॥100॥
(कामाक्षि मामवतु ते करुणाकटाक्षः)
पातेन लोचनरुचेस्तव कामकोटि
पोतेन पतकपयोधिभयातुराणाम् ।
पूतेन तेन नवकाञ्चनकुण्डलांशु-
वीतेन शीतलय भूधरकन्यके माम् ॥101॥
॥ इति कटाक्षशतकं सम्पूर्णम् ॥
mohāndhakāranivahaṃ vinihantumīḍe
mūkātmanāmapi mahākavitāvadānyān |
śrīkāñcideśaśiśirīkṛtijāgarūkān
ekāmranāthataruṇīkaruṇāvalokān ||1||
mātarjayanti mamatāgrahamokṣaṇāni
māhendranīlaruciśikṣaṇadakṣiṇāni |
kāmākṣi kalpitajagattrayarakṣaṇāni
tvadvīkṣaṇāni varadānavicakṣaṇāni ||2||
ānaṅgatantravidhidarśitakauśalānām
ānandamandaparighūrṇitamantharāṇām |
tāralyamamba tava tāḍitakarṇasīmnāṃ
kāmākṣi khelati kaṭākṣanirīkṣaṇānām ||3||
kallolitena karuṇārasavellitena
kalmāṣitena kamanīyamṛdusmitena |
māmañcitena tava kiñcana kuñcitena
kāmākṣi tena śiśirīkuru vīkṣitena ||4||
sāhāyyakaṃ gatavatī muhurarjanasya
mandasmitasya paritoṣitabhīmacetāḥ |
kāmākṣi pāṇḍavacamūriva tāvakīnā
karṇāntikaṃ calati hanta kaṭākṣalakṣmīḥ ||5||
astaṃ kṣaṇānnayatu me paritāpasūryam
ānandacandramasamānayatāṃ prakāśam |
kālāndhakārasuṣumāṃ kalayandigante
kāmākṣi komalakaṭākṣaniśāgamaste ||6||
tāṭāṅkamauktikarucāṅkuradantakāntiḥ
kāruṇyahastipaśikhāmaṇinādhirūḍhaḥ |
unmūlayatvaśubhapādapamasmadīyaṃ
kāmākṣi tāvakakaṭākṣamataṅgajetandraḥ ||7||
chāyābharaṇe jagatāṃ paritāpahārī
tāṭaṅkaratnamaṇitallajapallavaśrīḥ |
kāruṇyanāma vikiranmakarandajālaṃ
kāmākṣi rājati kaṭākṣasuradrumaste ||8||
sūryāśrayapraṇayinī maṇikuṇḍalāṃśu-
lauhityakokanadakānanamānanīyā |
yāntī tava smaraharānanakāntisindhuṃ
kāmākṣi rājati kaṭākṣakalindakanyā ||9||
prāpnoti yaṃ sukṛtinaṃ tava pakṣapātāt
kāmākṣi vīkṣaṇavilāsakalāpurandhrī |
sadyastameva kila muktivadhūrvṛṇīte
tasmānnitāntamanayoridamaikamatyam ||10||
yāntī sadaiva marutāmanukūlabhāvaṃ
bhrūvalliśakradhanurullasitā rasārdrā |
kāmākṣi kautukataraṅgitanīlakaṇṭhā
kādambinīva tava bhāti kaṭākṣamālā ||11||
gaṅgāmbhasi smitamaye tapanātmajeva
gaṅgādharorasi navotpalamālikeva |
vaktraprabhāsarasi śaivalamaṇḍalīva
kāmākṣi rājati kaṭākṣarucicchaṭā te ||12||
saṃskārataḥ kimapi kandalitān rasajña-
kedārasīmni sudhiyāmupabhogayogyān |
kalyāṇasūktilaharīkalamāṅkurānnaḥ
kāmākṣi pakṣmalayatu tvadapāṅgameghaḥ ||13||
cāñcalyameva niyataṃ kalayanprakṛtyā
mālinyabhūḥ śratipathākramajāgarūkaḥ |
kaivalyameva kimu kalpayate natānāṃ
kāmākṣi citramapi te karuṇākaṭākṣaḥ ||14||
sañjīvane janani cūtaśilīmukhasya
sammohane śaśikiśorakaśekharasya |
saṃstambhane ca mamatāgrahaceṣṭitasya
kāmākṣi vīkṣaṇakalā paramauṣadhaṃ te ||15||
nīlo'pi rāgamadhikaṃ janayanpurāreḥ
lolo'pi bhaktimadhikāṃ dṛḍhayannarāṇām |
vakro'pi devi namatāṃ samatāṃ vitanvan
kāmākṣi nṛtyatu mayi tvadapāṅgapātaḥ ||16||
kāmadruho hṛdayayantraṇajāgarūkā
kāmākṣi cañcaladṛgañcalamekhalā te |
āścaryamamba bhajatāṃ jhaṭiti svakīya-
samparka eva vidhunoti samastabandhān ||17||
kuṇṭhīkarotu vipadaṃ mama kuñcitabhrū-
cāpāñcitaḥ śritavidehabhavānurāgaḥ |
rakṣopakāramaniśaṃ janayañjagatyāṃ
kāmākṣi rāma iva te karuṇākaṭākṣaḥ ||18||
śrīkāmakoṭi śivalocanaśoṣitasya
śṛṅgārabījavibhavasya punaḥprarohe |
premāmbhasārdramacirātpracureṇa śaṅke
kedāramamba tava kevaladṛṣṭipātam ||19||
māhātmyaśevadhirasau tava durvilaṅghya-
saṃsāravindhyagirikuṇṭhanakelicuñcuḥ |
dhairyāmbudhiṃ paśupateśculakīkaroti
kāmākṣi vīkṣaṇavijṛmbhaṇakumbhajanmā ||20||
pīyūṣavarṣavaśiśirā sphuṭadutpalaśrī-
maitrī nisargamadhurā kṛtatārakāptiḥ |
kāmākṣi saṃśritavatī vapuraṣṭamūrteḥ
jyotsnāyate bhagavati tvadapāṅgamālā ||21||
amba smarapratibhaṭasya vapurmanojñam
ambhojakānanamivāñcitakaṇṭakābham |
bhṛṅgīva cumbati sadaiva sapakṣapātā
kāmākṣi komalarucistvadapāṅgamālā ||22||
keśaprabhāpaṭalanīlavitānajāle
kāmākṣi kuṇḍalamaṇicchavidīpaśobhe |
śaṅke kaṭākṣaruciraṅgatale kṛpākhyā
śailūṣikā naṭati śaṅkaravallabhe te ||23||
atyantaśītalamatandrayatu kṣaṇārdham
astokavibhramamanaṅgavilāsakandam |
alpasmitādṛtamapārakṛpāpravāham
akṣiprarohamacirānmayi kāmakoṭi ||24||
mandākṣarāgataralīkṛtipāratantryāt
kāmākṣi mantharatarāṃ tvadapāṅgaḍolām |
āruhya mandamatikautukaśāli cakṣuḥ
ānandameti muhurardhaśaśāṅkamauleḥ ||25||
traiyambakaṃ tripurasundari harmyabhūmi-
raṅgaṃ vihārasarasī karuṇāpravāhaḥ |
dāsāśca vāsavamukhāḥ paripālanīyaṃ
kāmākṣi viśvamapi vīkṣaṇabhūbhṛtaste ||26||
vāgīśvarī sahacarī niyamena lakṣmīḥ
bhrūvallarīvaśakarī bhuvanāni geham |
rūpaṃ trilokanayanāmṛtamamba teṣāṃ
kāmākṣi yeṣu tava vīkṣaṇapāratantrī ||27||
māheśvaraṃ jhaṭiti mānasamīnamamba
kāmākṣi dhairyajaladhau nitarāṃ nimagnam |
jālena śṛṅkhalayati tvadapāṅganāmnā
vistāritena viṣamāyudhadāśako'sau ||28||
unmathya bodhakamalākāramamba jāḍya-
stamberamaṃ mama manovipine bhramantam |
kuṇṭhīkuruṣva tarasā kuṭilāgrasīmnā
kāmākṣi tāvakakaṭākṣamahāṅkuśena ||29||
udvellitastabakitairlalitairvilāsaiḥ
utthāya devi tava gāḍhakaṭākṣakuñjāt |
dūraṃ palāyayatu mohamṛgīkulaṃ me
kāmākṣi stavaramanugrahakesarīndraḥ ||30||
snehādṛtāṃ vidalitotpalakanticorāṃ
jetārameva jagadīśvari jetukāmaḥ |
mānoddhato makaraketurasau dhunīte
kāmākṣi tāvakakaṭākṣakṛpāṇavallīm ||31||
śrautīṃ vrajannapi sadā saraṇiṃ munīnāṃ
kāmākṣi santatamapi smṛtimārgagāmī |
kauṭilyamamba kathamasthiratāṃ ca dhatte
cauryaṃ ca paṅkajarucāṃ tvadapāṅgapātaḥ ||32||
nityaṃ śretuḥ paricitau yatamānameva
nīlotpalaṃ nijasamīpanivāsalolam |
prītyaiva pāṭhayati vīkṣaṇadeśikendraḥ
kāmākṣī kintu tava kālimasampradāyam ||33||
bhrāntvā muhuḥ stabakitasmitaphenarāśau
kāmākṣi vaktrarucisañcayavārirāśau |
ānandati tripuramardananetralakṣmīḥ
ālambya devi tava mandamapāṅgasetum ||34||
śyāmā tava tripurasundari locanaśrīḥ
kāmākṣi kandalitameduratārakāntiḥ |
jyotsnāvatī smitarucāpi kathaṃ tanoti
spardhāmaho kuvalayaiśca tathā cakoraiḥ ||35||
kālāñjanaṃ ca tava devi nirīkṣaṇaṃ ca
kāmākṣi sāmyasaraṇiṃ samupaiti kāntyā |
niśśeṣanetrasulabhaṃ jagatīṣu pūrva-
manyattrinetrasulabhaṃ tuhinādrikanye ||36||
dhūmāṅkuro makaraketanapāvakasya
kāmākṣi netrarucinīlimacāturī te |
atyantamadbhutamidaṃ nayanatrayasya
harṣodayaṃ janayate haruṇāṅkamauleḥ ||37||
ārabhbhaleśasamaye tava vīkṣaṇassa
kāmākṣi mūkamapi vīkṣaṇamātranamram |
sarvajñatā sakalalokasamakṣameva
kīrtisvayaṃvaraṇamālyavatī vṛṇīte ||38||
kālāmbuvāha uva te paritāpahārī
kāmākṣi puṣkaramadhaḥkurute kaṭākhkṣṣaḥ |
pūrvaḥ paraṃ kṣaṇarucā samupaiti maitrī-
manyastu sa.tataruciṃ prakaṭīkaroti ||39||
sūkṣme'pi durgamatare'pi guruprasāda-
sāhāyyakena vicarannapavargamārge |
saṃsārapaṅkanicaye na patatyamūṃ te
kāmākṣi gāḍhamavalambya kaṭākṣayaṣṭim ||40||
kāmākṣi santatamasau harinīlaratna-
stambhe kaṭākṣarucipuñjamaye bhavatyāḥ |
baddho'pi bhaktinigalairmama cittahastī
stambhaṃ ca bandhamapi muñcati hanta citram ||41||
kāmākṣi kāṣṇaryamapi santatamañjanaṃ ca
bibhrannisargataralo'pi bhavatkaṭākṣaḥ |
vaimalyamanvahamanañjanatā ca bhūyaḥ
sthairyaṃ ca bhaktahṛdayāya kathaṃ dadāti ||42||
mandasmitastabakitaṃ maṇikuṇḍalāṃśu-
stomapravālaruciraṃ śiśirīkṛtāśam |
kāmākṣi rājati kaṭākṣaruceḥ kadambam
udyānamamba karuṇāhariṇekṣaṇāyāḥ ||43||
kāmākṣi tāvakakaṭākṣamahendranīla-
siṃhāsanaṃ śritavato makaradhvajasya |
sāmrājyamaṅgalavidhau muṇikuṇḍalaśrīḥ
nīrājanotsavataraṅgitadīpamālā ||44||
mātaḥ kṣaṇaṃ snapaya māṃ tava vīkṣitena
mandākṣitena sujanairaparokṣitena |
kāmākṣi karmatimirotkarabhāskareṇa
śreyaskareṇa madhupadyutitaskareṇa ||45||
premāpagāpayasi majjanamāracayya
yuktaḥ smitāṃśukṛtabhasmavilepanena |
kāmākṣi kuṇḍalamaṇidyutibhirjaṭālaḥ
śrīkaṇṭhameva bhajate tava dṛṣṭipātaḥ ||46||
kaivalyadāya karuṇārasakiṅkarāya
kāmākṣi kandalitavibhramaśaṅkarāya |
ālokanāya tava bhaktaśivaṅkarāya
mātarnamo'stu paratantritaśaṅkarāya ||47||
sāmrājyamaṅgalavidhau makaradhvajasya
lolālakālikṛtatoraṇamālyaśobhe |
kāmeśvari pracaladutpalavaijayantī-
cāturyameti tava cañcaladṛṣṭipātaḥ ||48||
mārgeṇa mañjukacakāntitamovṛtena
mandāyamānagamanā madanāturāsau |
kāmākṣi dṛṣṭirayate tava śaṅkarāya
saṅketabhūmimacirādabhisārikeva ||49||
vrīḍanuvṛttiramaṇīkṛtasāhacaryā
śaivālitāṃ galarucā śaśiśekharasya |
kāmākṣi kāntisarasīṃ tvadapāṅgalakṣmīḥ
mandaṃ samāśrayati majjanakhelanāya ||50||
kāṣāyamaṃśukamiva prakaṭaṃ dadhāno
māṇikyakuṇḍalaruciṃ mamatāvirodhī |
śrutyantasīmani rataḥ sutarāṃ cakāsti
kāmākṣi tāvakakaṭākṣayatīśvaro'sau ||51||
pāṣāṇa eva harinīlamaṇirdineṣu
pramlanatāṃ kuvalayaṃ prakaṭīkaroti |
naumittiko jaladamecakimā tataste
kāmākṣi śūnyamupamanamapāṅgalakṣmyāḥ ||52||
śṛṅgāravibhramavatī sutarāṃ salajjā
nāsāgramauktikarucā kṛtamandahāsā |
śyāmā kaṭākṣasuṣamā tava yuktametat
kāmākṣi cumbati digambaravaktrabimbam ||53||
nīlotpalena madhupena ca dṛṣṭipātaḥ
kāmākṣi tulya iti te kathamāmananti |
śaityena nindayati yadanvahamindupādān
pāthoruheṇa yadasau kalahāyate ca ||54||
oṣṭhaprabhāpaṭalavidrumamudrite te
bhrūvallivīcisubhage mukhakāntisindhau |
kāmākṣi vāribharapūraṇalambamāna-
kālāmbuvāhasaraṇiṃ labhate kaṭākṣaḥ ||55||
mandasmitairdhavalitā maṇikuṇḍalāṃśu-
samparkalohitarucistvadapāṅgadhārā |
kāmākṣi mallikusumairnavapallavaiśca
nīlotpalaiśca raciteva vibhāti mālā ||56||
kāmākṣi śītalakṛpārasanirjharāmbhaḥ-
samparkapakṣmalarucistvadapāṅgamālā |
gobhiḥ sadā purariporabhilaṣyamāṇā
dūrvākadambakaviḍambanamātanoti ||57||
hṛtpaṅkajaṃ mama vikāsayatu pramuṣṇa-
nnullāsamutpalarucestamasāṃ niroddhā |
doṣānuṣaṅgajaḍatāṃ jagatāṃ dhunānaḥ
kāmākṣi vīkṣaṇavilāsadinodayaste ||58||
cakṣurvimohayati candravibhūṣaṇasya
kāmākṣi tāvakakaṭākṣatamaḥprarohaḥ |
pratyaṅmukhaṃ tu nayanaṃ stimitaṃ munīnāṃ
prākāśyameva nayatīti paraṃ vicitram ||59||
kāmākṣi vīkṣaṇarucā yudhi nirjitaṃ te
nīlotpalaṃ niravaśeṣagatābhimānam |
āgatya tatparisaraṃ śravaṇavataṃsa-
vyojena nūnamabhayārthanamātanoti ||60||
āścaryamamba madānābhyudayāvalambaḥ
kāmākṣi cañcalanirīkṣaṇavibhramaste |
dhairyaṃ vidhūya tanute hṛdi rāgabandhaṃ
śambhostadeva viparītatayā munīnām ||61||
jantoḥ sakṛtpraṇamato jagadīḍyatāṃ ca
tejāsvitāṃ ca niśitāṃ ca matiṃ sabhāyām |
kāmākṣi mākṣikajharīmiva vaikharīṃ ca
lakṣmīṃ ca pakṣmalayati kṣaṇavīkṣaṇaṃ te ||62||
kādambinī kimayate na jalānuṣaṅgaṃ
bhṛṅgāvalī kimurarīkurute na padmam |
kiṃ vā kalindatanayā sahate na bhaṅgaṃ
kāmākṣi niścayapadaṃ na tavākṣilakṣmīḥ ||63||
kākolapāvakatṛṇīkaraṇe'pi dakṣaḥ
kāmākṣi bālakasudhākaraśekharasya |
atyantaśītalatamo'pyanupārataṃ te
cittaṃ vimohayati citramayaṃ kaṭākṣaḥ ||64||
kārpaṇyapūraparivardhitamamba moha-
kandodgataṃ bhavamayaṃ viṣapādapaṃ me |
tuṅgaṃ chinattu tuhinādrisute bhavatyāḥ
kāñcīpureśvari kaṭākṣakuṭhāradhārā ||65||
kāmākṣi ghorabhavarogacikitsanārtha-
mabhyarthya deśikakaṭākṣabhiṣakprasādāt |
tatrāpi devi labhate sukṛtī kadāci-
danyasya durlabhamapāṅgamahauṣadhaṃ te ||66||
kāmākṣi deśikakṛpāṅkuramāśrayanto
nānātaponiyamanāśitapāśabandhāḥ |
vāsālayaṃ tava kaṭākṣamamuṃ mahānto
labdhvā sukhaṃ samādhiyo vicaranti loke ||67||
sākūtasaṃlapitasambhṛtamugdhahāsaṃ
vrīḍānurāgasahacāri vilokanaṃ te |
kāmākṣi kāmaparipanthini māravīra-
sāmrājyavibhramadaśāṃ saphalīkaroti ||68||
kāmākṣi vibhramabalaikanidhirvidhāya
bhrūvallicāpakuṭilīkṛtimeva citram |
svādhīnatāṃ tava nināya śaśāṅkamaule-
raṅgārdharājyasukhalābhamapāṅgavīraḥ ||69||
kāmāṅkuraikanilayastava dṛṣṭipātaḥ
kāmākṣi bhaktamanasāṃ pradadātu kāmān |
rāgānvitaḥ svayamapi prakaṭīkaroti
vairāgyameva kathameṣa mahāmunīnām ||70||
kālāmbuvāhanivahaiḥ kalahāyate te
kāmākṣi kālimamadena sadā kaṭākṣaḥ |
citraṃ tathāpi nitarāmamumeva dṛṣṭvā
sotkaṇṭha eva ramate kila nīlakaṇṭhaḥ ||71||
kāmākṣi manmatharipuṃ prati māratāpa-
mohāndhakārajaladāgamanena nṛtyan |
duṣkarmakañcukikulaṃ kabalīkarotu
vyāmiśramecakarucistvadapāṅgakekī ||72||
kāmākṣi manmathariporavalokaneṣu
kāntaṃ payojamiva tāvakamakṣipātam |
premāgamo divasavadvikacīkaroti
lajjābharo rajanivanmukulīkaroti ||73||
mūko viriñcati paraṃ puruṣaḥ kurūpaḥ
kandarpati tridaśarājati kimpacānaḥ |
kāmākṣi kevalamupakramakāla eva
līlātaraṅgitakaṭākṣarucaḥ kṣaṇaṃ te ||74||
nīlālakā madhukaranti manojñanāsā-
muktārucaḥ prakaṭakandabisāṅkuranti |
kāruṇyamamba makarandati kāmakoṭi
manye tataḥ kamalameva vilocanaṃ te ||75||
ākāṅkṣyamāṇaphaladānavicakṣaṇāyāḥ |
kāmākṣi tāvakakaṭākṣakakāmadhenoḥ |
samparka eva kathamamba vimuktapāśa-
bandhāḥ sphuṭaṃ tanubhṛtaḥ paśutāṃ tyajanti ||76||
saṃsāragharmaparitāpajuṣāṃ narāṇāṃ
kāmākṣi śītalatarāṇi tavekṣitāni |
candrātapanti ghanacandanakardamanti
muktāguṇanti himavāriniṣecananti ||77||
premāmburāśisatatasnapitāni citraṃ
kāmākṣi tāvakakaṭākṣanirīkṣaṇāni |
sandhukṣayanti muhurindhanarāśirītyā
māradruho manasi manmathacitrabhānum ||78||
kālāñjanapratibhaṭaṃ kamanīyakāntyā
kandarpatantrakalayā kalitānubhāvam |
kāñcīvihārarasike kaluṣārticoraṃ
kallolayasva mayi te karuṇākaṭākṣam ||79||
krāntena manmathadena vimohyamāna-
svāntena cūtatarumūlagatasya puṃsaḥ |
kāntena kiñcidavalokaya locanasya
prāntena māṃ janani kāñcipurīvibhūṣe ||80||
kāmākṣi ko'pi sujanāstvadapāṅgasaṅge
kaṇṭhena kandalitakālimasampradāyāḥ |
uttaṃsakalpitacakorakuṭumbapoṣā
naktandivasaprasavabhūnayanā bhavanti ||81||
nīlotpalaprasavakāntinirdaśanena
kāruṇyavibhramajuṣā tava vīkṣaṇena |
kāmākṣi karmajaladheḥ kalaśīsutena
pāśatrayādvayamamī parimocanīyāḥ ||82||
atyantacañcalamakṛtrimamañjanaṃ kiṃ
jhaṅkārabhaṅgirahitā kimu bhṛṅgamālā |
dhūmāṅkuraḥ kimu hutāśanasaṅgahīnaḥ
kāmākṣi netrarucinīlimakandalī te ||83||
kāmākṣi nityamayamañjalirastu mukti-
bījāya vibhramamadodayaghūrṇitāya |
kandarpadarpapunarudbhavasiddhidāya
kalyāṇadāya tava devi dṛgañcalāya ||84||
darpāṅkuro makaraketanavibhramāṇāṃ
nindāṅkuro vidalitotpalacāturīṇām |
dīpāṅkuro bhavatamisrakadambakānāṃ
kāmākṣi pālayatu māṃ tvadapāṅgapātaḥ ||85||
kaivalyadivyamaṇirohaṇaparvatebhyaḥ
kāruṇyanirjharapayaḥkṛtamañjanebhyaḥ |
kāmākṣi kiṅkaritaśaṅkaramānasebhya-
stebhyo namo'stu tava vīkṣaṇavibhramebhyaḥ ||86||
alpīya eva navamutpalamamba hīnā
mīnasya vā saraṇiramburuhāṃ ca kiṃ vā |
dūre mṛgīdṛgasamañjasamañjanaṃ ca
kāmākṣi vīkṣaṇarucau tava tarkayāmaḥ ||87||
miśrībhavadgaralapaṅkilaśaṅkaroras-
sīmāṅgaṇe kimapi riṅkhaṇamādadhānaḥ |
helāvadhūtalalitaśravaṇotpalo'sau
kāmākṣi bāla iva rājati te kaṭākṣaḥ ||88||
prauḍhikaroti viduṣāṃ navasūktidhāṭī-
cūtāṭavīṣu budhakokilalālyamānam |
mādhvīrasaṃ parimalaṃ ca nirargalaṃ te
kāmākṣi vīkṣaṇavilāsavasantalakṣmīḥ ||89||
kūlaṅkaṣaṃ vitanute karuṇāmbuvarṣī
sārasvataṃ sukṛtinaḥ sulabhaṃ pravāham |
tucchīkaroti yamunāmbutaraṅgabhaṅgīṃ
kāmākṣi kiṃ tava kaṭākṣamahāmbuvāhaḥ ||90||
jagarti devi karuṇāśukasundarī te
tāṭaṅkaratnarucidāḍimakhaṇḍaśoṇe |
kāmākṣi nirbharakaṭākṣamarīcipuñja-
māhendranīlamaṇipañjaramadhyabhāge ||91||
kāmākṣi satkuvalayasya sagotrabhāvā-
dākrāmati śrutimasau tava dṛṣṭipātaḥ |
kiñca sphuṭaṃ kuṭilatāṃ prakaṭīkaroti
bhrūvallarīparicitasya phalaṃ kimetat ||92||
eṣā tavākṣisuṣamā viṣamāyudhasya
nārācavarṣalaharī nagarājakanye |
śaṅke karoti śatadhā hṛdi dhairyamudrāṃ
śrīkāmakoṭi yadasau śiśirāṃśumauleḥ ||93||
bāṇena puṣpadhanuṣaḥ parikalpyamāna-
trāṇena bhaktamanasāṃ karuṇākareṇa |
koṇena komaladṛśastava kāmakoṭi
śoṇena śoṣaya śive mama śokasindhum ||94||
māradruhā mukuṭasīmani lālyamāne
mandākinīpayasi te kuṭilaṃ cariṣṇuḥ |
kāmākṣi koparabhasādvalamānamīna-
sandehamaṅkurayati kṣaṇamakṣipātaḥ ||95||
kāmākṣi saṃvalitamauktikakuṇḍalāṃśu-
cañcatsitaśravaṇacāmaracāturīkaḥ |
stambhe nirantaramapāṅgamaye bhavatyā
baddhaścakāsti makaradhvajamattahastī ||96||
yāvatkaṭākṣarajanīsamayāgamaste
kāmākṣi tāvadacirānnamatāṃ narāṇām |
āvirbhavatyamṛtadīdhitibimbamamba
saṃvinmayaṃ hṛdayapūrvagirīndraśṛṅge ||97||
kāmākṣi kalpaviṭapīva bhavatkaṭākṣo
ditsuḥ samastavibhavaṃ namatāṃ narāṇām |
bhṛṅgasya nīlanalinasya ca kāntisampa-
tsarvasvameva haratīti paraṃ vicitram ||98||
atyantaśītalamanargalakarmapāka-
kākolahāri sulabhaṃ sumanobhiretat |
pīyūṣameva tava vīkṣaṇamamba kintu
kāmākṣi nīlamidamityayameva bhedaḥ ||99||
ajñātabhaktirasamaprasaradviveka-
matyantagarvamanadhītasamastaśāstram |
aprāptasatyamasamīpagataṃ ca mukteḥ
kāmākṣi naiva tava spṛhayati dṛṣṭipātaḥ ||100||
(kāmākṣi māmavatu te karuṇākaṭākṣaḥ)
pātena locanarucestava kāmakoṭi
potena patakapayodhibhayāturāṇām |
pūtena tena navakāñcanakuṇḍalāṃśu-
vītena śītalaya bhūdharakanyake mām ||101||
|| iti kaṭākṣaśatakaṃ sampūrṇam ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in