॥ ਦਸ਼ਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥
॥ ਚਤੁਰਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ ॥
ਅਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰੇ ਮਸृਣਰੋषਵਸ਼ਾਮਸੀਮ੍-ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਨਿਃਸਹਮੁਖੀਂ ਸੁਮੁਖੀਮੁਪੇਤ੍ਯ ।
ਸਵ੍ਰੀਡਮੀਕ੍षਿਤਸਖੀਵਦਨਾਂ ਦਿਨਾਨ੍ਤੇ ਸਾਨਨ੍ਦਗਦ੍ਗਦਪਦਂ ਹਰਿਰਿਤ੍ਯੁਵਾਚ ॥ 53 ॥
॥ ਗੀਤਂ 19 ॥
ਵਦਸਿ ਯਦਿ ਕਿਞ੍ਚਿਦਪਿ ਦਨ੍ਤਰੁਚਿਕੌਮੁਦੀ ਹਰਤਿ ਦਰਤਿਮਿਰਮਤਿਘੋਰਮ੍ ।
ਸ੍ਫੁਰਦਧਰਸੀਧਵੇ ਤਵ ਵਦਨਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾ ਰੋਚਯਤੁ ਲੋਚਨਚਕੋਰਮ੍ ॥
ਪ੍ਰਿਯੇ ਚਾਰੁਸ਼ੀਲੇ ਮੁਞ੍ਚ ਮਯਿ ਮਾਨਮਨਿਦਾਨਂ ਸਪਦਿ ਮਦਨਾਨਲੋ ਦਹਤਿ ਮਮ ਮਾਨਸਂ ਦੇਹਿ ਮੁਖਕਮਲਮਧੁਪਾਨਮ੍ ॥ 1 ॥
ਸਤ੍ਯਮੇਵਾਸਿ ਯਦਿ ਸੁਦਤਿ ਮਯਿ ਕੋਪਿਨੀ ਦੇਹਿ ਖਰਨਖਸ਼ਰਘਾਤਮ੍ ।
ਘਟਯ ਭੁਜਬਨ੍ਧਨਂ ਜਨਯ ਰਦਖਣ੍ਡਨਂ ਯੇਨ ਵਾ ਭਵਤਿ ਸੁਖਜਾਤਮ੍ ॥ 2 ॥
ਤ੍ਵਮਸਿ ਮਮ ਭੂषਣਂ ਤ੍ਵਮਸਿ ਮਮ ਜੀਵਨਂ ਤ੍ਵਮਸਿ ਭਵਜਲਧਿਰਤ੍ਨਮ੍ ।
ਭਵਤੁ ਭਵਤੀਹ ਮਯਿ ਸਤਤਮਨੋਰੋਧਿਨਿ ਤਤ੍ਰ ਮਮ ਹृਦਯਮਤਿਰਤ੍ਨਮ੍ ॥ 3 ॥
ਨੀਲਨਲਿਨਾਭਮਪਿ ਤਨ੍ਵਿ ਤਵ ਲੋਚਨਂ ਧਾਰਯਤਿ ਕੋਕਨਦਰੂਪਮ੍ ।
ਕੁਸੁਮਸ਼ਰਬਾਣਭਾਵੇਨ ਯਦਿ ਰਞ੍ਜਯਸਿ ਕृष੍ਣਮਿਦਮੇਤਦਨੁਰੂਪਮ੍ ॥ 4 ॥
ਸ੍ਫੁਰਤੁ ਕੁਚਕੁਮ੍ਭਯੋਰੁਪਰਿ ਮਣਿਮਞ੍ਜਰੀ ਰਞ੍ਜਯਤੁ ਤਵ ਹृਦਯਦੇਸ਼ਮ੍ ।
ਰਸਤੁ ਰਸ਼ਨਾਪਿ ਤਵ ਘਨਜਘਨਮਣ੍ਡਲੇ ਘੋषਯਤੁ ਮਨ੍ਮਥਨਿਦੇਸ਼ਮ੍ ॥ 5 ॥
ਸ੍ਥਲਕਮਲਗਞ੍ਜਨਂ ਮਮ ਹृਦਯਰਞ੍ਜਨਂ ਜਨਿਤਰਤਿਰਙ੍ਗਪਰਭਾਗਮ੍ ।
ਭਣ ਮਸृਣਵਾਣਿ ਕਰਵਾਣਿ ਪਦਪਙ੍ਕਜਂ ਸਰਸਲਸਦਲਕ੍ਤਕਰਾਗਮ੍ ॥ 6 ॥
ਸ੍ਮਰਗਰਲਖਣ੍ਡਨਂ ਮਮ ਸ਼ਿਰਸਿ ਮਣ੍ਡਨਂ ਦੇਹਿ ਪਦਪਲ੍ਲਵਮੁਦਾਰਮ੍ ।
ਜ੍ਵਲਤਿ ਮਯਿ ਦਾਰੁਣੋ ਮਦਨਕਦਨਾਰੁਣੋ ਹਰਤੁ ਤਦੁਪਾਹਿਤਵਿਕਾਰਮ੍ ॥ 7 ॥
ਇਤਿ ਚਟੁਲਚਾਟੁਪਟੁਚਾਰੁ ਮੁਰਵੈਰਿਣੋ ਰਾਧਿਕਾਮਧਿ ਵਚਨਜਾਤਮ੍ ।
ਜਯਤਿ ਪਦ੍ਮਾਵਤੀਰਮਣਜਯਦੇਵਕਵਿ-ਭਾਰਤੀਭਣਿਤਮਤਿਸ਼ਾਤਮ੍ ॥ 8 ॥
ਪਰਿਹਰ ਕृਤਾਤਙ੍ਕੇ ਸ਼ਙ੍ਕਾਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਤਤਂ ਘਨ-ਸ੍ਤਨਜਘਨਯਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਸ੍ਵਾਨ੍ਤੇ ਪਰਾਨਵਕਾਸ਼ਿਨਿ ।
ਵਿਸ਼ਤਿ ਵਿਤਨੋਰਨ੍ਯੋ ਧਨ੍ਯੋ ਨ ਕੋऽਪਿ ਮਮਾਨ੍ਤਰਂ ਸ੍ਤਨਭਰਪਰੀਰਮ੍ਭਾਰਮ੍ਭੇ ਵਿਧੇਹਿ ਵਿਧੇਯਤਾਮ੍ ॥ 54 ॥
ਮੁਗ੍ਧੇ ਵਿਧੇਹਿ ਮਯਿ ਨਿਰ੍ਦਯਦਨ੍ਤਦਂਸ਼-ਦੋਰ੍ਵਲ੍ਲਿਬਨ੍ਧਨਿਬਿਡਸ੍ਤਨਪੀਡਨਾਨਿ ।
ਚਣ੍ਡਿ ਤ੍ਵਮੇਵ ਮੁਦਮਞ੍ਚ ਨ ਪਞ੍ਚਬਾਣ-ਚਣ੍ਡਾਲਕਾਣ੍ਡਦਲਨਾਦਸਵਃ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤੁ ॥ 55 ॥
ਵ੍ਯਥਯਤਿ ਵृਥਾ ਮੌਨਂ ਤਨ੍ਵਿ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਯ ਪਞ੍ਚਮਂ ਤਰੁਣੀ ਮਧੁਰਾਲਾਪੈਸ੍ਤਾਪਂ ਵਿਨੋਦਯ ਦृष੍ਟਿਭਿਃ ।
ਸੁਮੁਖਿ ਵਿਮੁਖੀਭਾਵਂ ਤਾਵਦ੍ਵਿਮੁਞ੍ਚ ਨ ਮੁਞ੍ਚ ਮਾਂ ਸ੍ਵਯਮਤਿਸ਼ਯਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋ ਮੁਗ੍ਧੇ ਪ੍ਰਿਯਿऽਹਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 56 ॥
ਬਨ੍ਧੂਕਦ੍ਯੁਤਿਬਾਨ੍ਧਵੋऽਯਮਧਰਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋ ਮਧੂਕਚ੍ਚਵਿ-ਰ੍ਗਣ੍ਡਸ਼੍ਚਣ੍ਡਿ ਚਕਾਸ੍ਤਿ ਨੀਲਨਲਿਨਸ਼੍ਰੀਮੋਚਨਂ ਲੋਚਨਮ੍ ।
ਨਾਸਾਭ੍ਯੇਤਿ ਤਿਲਪ੍ਰਸੂਨਪਦਵੀਂ ਕੁਨ੍ਦਾਭਦਾਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਿਯੇ ਪ੍ਰਾਯਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਮੁਖਸੇਵਯਾ ਵਿਜਯਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸ ਪੁष੍ਪਾਯੁਧਃ ॥ 57 ॥
ਦृਸ਼ੌ ਤਵ ਮਦਾਲਸੇ ਵਦਨਮਿਨ੍ਦੁਸਨ੍ਦੀਪਕਂ ਗਤਿਰ੍ਜਨਮਨੋਰਮਾ ਵਿਧੁਤਰਮ੍ਭਮੂਰੁਦ੍ਵਯਮ੍ ।
ਰਤਿਸ੍ਤਵ ਕਲਾਵਤੀ ਰੁਚਿਰਚਿਤ੍ਰਲੇਖੇ ਭ੍ਰੁਵਾ-ਵਹੋ ਵਿਬੁਧਯੌਵਨਂ ਵਹਸਿ ਤਨ੍ਵੀ ਪृਥ੍ਵੀਗਤਾ ॥ 58 ॥
॥ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਗੀਤਗੋਵਿਨ੍ਦੇ ਮਾਨਿਨੀਵਰ੍ਣਨੇ ਚਤੁਰਚਤੁਰ੍ਭੁਜੋ ਨਾਮ ਦਸ਼ਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
|| daśamaḥ sargaḥ ||
|| caturacaturbhujaḥ ||
atrāntare masṛṇaroṣavaśāmasīm-niḥśvāsaniḥsahamukhīṃ sumukhīmupetya |
savrīḍamīkṣitasakhīvadanāṃ dinānte sānandagadgadapadaṃ harirityuvāca || 53 ||
|| gītaṃ 19 ||
vadasi yadi kiñcidapi dantarucikaumudī harati daratimiramatighoram |
sphuradadharasīdhave tava vadanacandramā rocayatu locanacakoram ||
priye cāruśīle muñca mayi mānamanidānaṃ sapadi madanānalo dahati mama mānasaṃ dehi mukhakamalamadhupānam || 1 ||
satyamevāsi yadi sudati mayi kopinī dehi kharanakhaśaraghātam |
ghaṭaya bhujabandhanaṃ janaya radakhaṇḍanaṃ yena vā bhavati sukhajātam || 2 ||
tvamasi mama bhūṣaṇaṃ tvamasi mama jīvanaṃ tvamasi bhavajaladhiratnam |
bhavatu bhavatīha mayi satatamanorodhini tatra mama hṛdayamatiratnam || 3 ||
nīlanalinābhamapi tanvi tava locanaṃ dhārayati kokanadarūpam |
kusumaśarabāṇabhāvena yadi rañjayasi kṛṣṇamidametadanurūpam || 4 ||
sphuratu kucakumbhayorupari maṇimañjarī rañjayatu tava hṛdayadeśam |
rasatu raśanāpi tava ghanajaghanamaṇḍale ghoṣayatu manmathanideśam || 5 ||
sthalakamalagañjanaṃ mama hṛdayarañjanaṃ janitaratiraṅgaparabhāgam |
bhaṇa masṛṇavāṇi karavāṇi padapaṅkajaṃ sarasalasadalaktakarāgam || 6 ||
smaragaralakhaṇḍanaṃ mama śirasi maṇḍanaṃ dehi padapallavamudāram |
jvalati mayi dāruṇo madanakadanāruṇo haratu tadupāhitavikāram || 7 ||
iti caṭulacāṭupaṭucāru muravairiṇo rādhikāmadhi vacanajātam |
jayati padmāvatīramaṇajayadevakavi-bhāratībhaṇitamatiśātam || 8 ||
parihara kṛtātaṅke śaṅkāṃ tvayā satataṃ ghana-stanajaghanayākrānte svānte parānavakāśini |
viśati vitanoranyo dhanyo na ko'pi mamāntaraṃ stanabharaparīrambhārambhe vidhehi vidheyatām || 54 ||
mugdhe vidhehi mayi nirdayadantadaṃśa-dorvallibandhanibiḍastanapīḍanāni |
caṇḍi tvameva mudamañca na pañcabāṇa-caṇḍālakāṇḍadalanādasavaḥ prayāntu || 55 ||
vyathayati vṛthā maunaṃ tanvi prapañcaya pañcamaṃ taruṇī madhurālāpaistāpaṃ vinodaya dṛṣṭibhiḥ |
sumukhi vimukhībhāvaṃ tāvadvimuñca na muñca māṃ svayamatiśayasnigdho mugdhe priyi'hamupasthitaḥ || 56 ||
bandhūkadyutibāndhavo'yamadharaḥ snigdho madhūkaccavi-rgaṇḍaścaṇḍi cakāsti nīlanalinaśrīmocanaṃ locanam |
nāsābhyeti tilaprasūnapadavīṃ kundābhadānti priye prāyastvanmukhasevayā vijayate viśvaṃ sa puṣpāyudhaḥ || 57 ||
dṛśau tava madālase vadanamindusandīpakaṃ gatirjanamanoramā vidhutarambhamūrudvayam |
ratistava kalāvatī ruciracitralekhe bhruvā-vaho vibudhayauvanaṃ vahasi tanvī pṛthvīgatā || 58 ||
|| iti śrīgītagovinde māninīvarṇane caturacaturbhujo nāma daśamaḥ sargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
॥ दशमः सर्गः ॥
॥ चतुरचतुर्भुजः ॥
अत्रान्तरे मसृणरोषवशामसीम्-निःश्वासनिःसहमुखीं सुमुखीमुपेत्य ।
सव्रीडमीक्षितसखीवदनां दिनान्ते सानन्दगद्गदपदं हरिरित्युवाच ॥ 53 ॥
॥ गीतं 19 ॥
वदसि यदि किञ्चिदपि दन्तरुचिकौमुदी हरति दरतिमिरमतिघोरम् ।
स्फुरदधरसीधवे तव वदनचन्द्रमा रोचयतु लोचनचकोरम् ॥
प्रिये चारुशीले मुञ्च मयि मानमनिदानं सपदि मदनानलो दहति मम मानसं देहि मुखकमलमधुपानम् ॥ 1 ॥
सत्यमेवासि यदि सुदति मयि कोपिनी देहि खरनखशरघातम् ।
घटय भुजबन्धनं जनय रदखण्डनं येन वा भवति सुखजातम् ॥ 2 ॥
त्वमसि मम भूषणं त्वमसि मम जीवनं त्वमसि भवजलधिरत्नम् ।
भवतु भवतीह मयि सततमनोरोधिनि तत्र मम हृदयमतिरत्नम् ॥ 3 ॥
नीलनलिनाभमपि तन्वि तव लोचनं धारयति कोकनदरूपम् ।
कुसुमशरबाणभावेन यदि रञ्जयसि कृष्णमिदमेतदनुरूपम् ॥ 4 ॥
स्फुरतु कुचकुम्भयोरुपरि मणिमञ्जरी रञ्जयतु तव हृदयदेशम् ।
रसतु रशनापि तव घनजघनमण्डले घोषयतु मन्मथनिदेशम् ॥ 5 ॥
स्थलकमलगञ्जनं मम हृदयरञ्जनं जनितरतिरङ्गपरभागम् ।
भण मसृणवाणि करवाणि पदपङ्कजं सरसलसदलक्तकरागम् ॥ 6 ॥
स्मरगरलखण्डनं मम शिरसि मण्डनं देहि पदपल्लवमुदारम् ।
ज्वलति मयि दारुणो मदनकदनारुणो हरतु तदुपाहितविकारम् ॥ 7 ॥
इति चटुलचाटुपटुचारु मुरवैरिणो राधिकामधि वचनजातम् ।
जयति पद्मावतीरमणजयदेवकवि-भारतीभणितमतिशातम् ॥ 8 ॥
परिहर कृतातङ्के शङ्कां त्वया सततं घन-स्तनजघनयाक्रान्ते स्वान्ते परानवकाशिनि ।
विशति वितनोरन्यो धन्यो न कोऽपि ममान्तरं स्तनभरपरीरम्भारम्भे विधेहि विधेयताम् ॥ 54 ॥
मुग्धे विधेहि मयि निर्दयदन्तदंश-दोर्वल्लिबन्धनिबिडस्तनपीडनानि ।
चण्डि त्वमेव मुदमञ्च न पञ्चबाण-चण्डालकाण्डदलनादसवः प्रयान्तु ॥ 55 ॥
व्यथयति वृथा मौनं तन्वि प्रपञ्चय पञ्चमं तरुणी मधुरालापैस्तापं विनोदय दृष्टिभिः ।
सुमुखि विमुखीभावं तावद्विमुञ्च न मुञ्च मां स्वयमतिशयस्निग्धो मुग्धे प्रियिऽहमुपस्थितः ॥ 56 ॥
बन्धूकद्युतिबान्धवोऽयमधरः स्निग्धो मधूकच्चवि-र्गण्डश्चण्डि चकास्ति नीलनलिनश्रीमोचनं लोचनम् ।
नासाभ्येति तिलप्रसूनपदवीं कुन्दाभदान्ति प्रिये प्रायस्त्वन्मुखसेवया विजयते विश्वं स पुष्पायुधः ॥ 57 ॥
दृशौ तव मदालसे वदनमिन्दुसन्दीपकं गतिर्जनमनोरमा विधुतरम्भमूरुद्वयम् ।
रतिस्तव कलावती रुचिरचित्रलेखे भ्रुवा-वहो विबुधयौवनं वहसि तन्वी पृथ्वीगता ॥ 58 ॥
॥ इति श्रीगीतगोविन्दे मानिनीवर्णने चतुरचतुर्भुजो नाम दशमः सर्गः ॥
|| daśamaḥ sargaḥ ||
|| caturacaturbhujaḥ ||
atrāntare masṛṇaroṣavaśāmasīm-niḥśvāsaniḥsahamukhīṃ sumukhīmupetya |
savrīḍamīkṣitasakhīvadanāṃ dinānte sānandagadgadapadaṃ harirityuvāca || 53 ||
|| gītaṃ 19 ||
vadasi yadi kiñcidapi dantarucikaumudī harati daratimiramatighoram |
sphuradadharasīdhave tava vadanacandramā rocayatu locanacakoram ||
priye cāruśīle muñca mayi mānamanidānaṃ sapadi madanānalo dahati mama mānasaṃ dehi mukhakamalamadhupānam || 1 ||
satyamevāsi yadi sudati mayi kopinī dehi kharanakhaśaraghātam |
ghaṭaya bhujabandhanaṃ janaya radakhaṇḍanaṃ yena vā bhavati sukhajātam || 2 ||
tvamasi mama bhūṣaṇaṃ tvamasi mama jīvanaṃ tvamasi bhavajaladhiratnam |
bhavatu bhavatīha mayi satatamanorodhini tatra mama hṛdayamatiratnam || 3 ||
nīlanalinābhamapi tanvi tava locanaṃ dhārayati kokanadarūpam |
kusumaśarabāṇabhāvena yadi rañjayasi kṛṣṇamidametadanurūpam || 4 ||
sphuratu kucakumbhayorupari maṇimañjarī rañjayatu tava hṛdayadeśam |
rasatu raśanāpi tava ghanajaghanamaṇḍale ghoṣayatu manmathanideśam || 5 ||
sthalakamalagañjanaṃ mama hṛdayarañjanaṃ janitaratiraṅgaparabhāgam |
bhaṇa masṛṇavāṇi karavāṇi padapaṅkajaṃ sarasalasadalaktakarāgam || 6 ||
smaragaralakhaṇḍanaṃ mama śirasi maṇḍanaṃ dehi padapallavamudāram |
jvalati mayi dāruṇo madanakadanāruṇo haratu tadupāhitavikāram || 7 ||
iti caṭulacāṭupaṭucāru muravairiṇo rādhikāmadhi vacanajātam |
jayati padmāvatīramaṇajayadevakavi-bhāratībhaṇitamatiśātam || 8 ||
parihara kṛtātaṅke śaṅkāṃ tvayā satataṃ ghana-stanajaghanayākrānte svānte parānavakāśini |
viśati vitanoranyo dhanyo na ko'pi mamāntaraṃ stanabharaparīrambhārambhe vidhehi vidheyatām || 54 ||
mugdhe vidhehi mayi nirdayadantadaṃśa-dorvallibandhanibiḍastanapīḍanāni |
caṇḍi tvameva mudamañca na pañcabāṇa-caṇḍālakāṇḍadalanādasavaḥ prayāntu || 55 ||
vyathayati vṛthā maunaṃ tanvi prapañcaya pañcamaṃ taruṇī madhurālāpaistāpaṃ vinodaya dṛṣṭibhiḥ |
sumukhi vimukhībhāvaṃ tāvadvimuñca na muñca māṃ svayamatiśayasnigdho mugdhe priyi'hamupasthitaḥ || 56 ||
bandhūkadyutibāndhavo'yamadharaḥ snigdho madhūkaccavi-rgaṇḍaścaṇḍi cakāsti nīlanalinaśrīmocanaṃ locanam |
nāsābhyeti tilaprasūnapadavīṃ kundābhadānti priye prāyastvanmukhasevayā vijayate viśvaṃ sa puṣpāyudhaḥ || 57 ||
dṛśau tava madālase vadanamindusandīpakaṃ gatirjanamanoramā vidhutarambhamūrudvayam |
ratistava kalāvatī ruciracitralekhe bhruvā-vaho vibudhayauvanaṃ vahasi tanvī pṛthvīgatā || 58 ||
|| iti śrīgītagovinde māninīvarṇane caturacaturbhujo nāma daśamaḥ sargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.