॥ ଦଶମଃ ସର୍ଗଃ ॥
॥ ଚତୁରଚତୁର୍ଭୁଜଃ ॥
ଅତ୍ରାନ୍ତରେ ମସୃଣରୋଷଵଶାମସୀମ୍-ନିଃଶ୍ଵାସନିଃସହମୁଖୀଂ ସୁମୁଖୀମୁପେତ୍ଯ ।
ସଵ୍ରୀଡମୀକ୍ଷିତସଖୀଵଦନାଂ ଦିନାନ୍ତେ ସାନନ୍ଦଗଦ୍ଗଦପଦଂ ହରିରିତ୍ଯୁଵାଚ ॥ 53 ॥
॥ ଗୀତଂ 19 ॥
ଵଦସି ଯଦି କିଞ୍ଚିଦପି ଦନ୍ତରୁଚିକୌମୁଦୀ ହରତି ଦରତିମିରମତିଘୋରମ୍ ।
ସ୍ଫୁରଦଧରସୀଧଵେ ତଵ ଵଦନଚନ୍ଦ୍ରମା ରୋଚଯତୁ ଲୋଚନଚକୋରମ୍ ॥
ପ୍ରିଯେ ଚାରୁଶୀଲେ ମୁଞ୍ଚ ମଯି ମାନମନିଦାନଂ ସପଦି ମଦନାନଲୋ ଦହତି ମମ ମାନସଂ ଦେହି ମୁଖକମଲମଧୁପାନମ୍ ॥ 1 ॥
ସତ୍ଯମେଵାସି ଯଦି ସୁଦତି ମଯି କୋପିନୀ ଦେହି ଖରନଖଶରଘାତମ୍ ।
ଘଟଯ ଭୁଜବନ୍ଧନଂ ଜନଯ ରଦଖଣ୍ଡନଂ ଯେନ ଵା ଭଵତି ସୁଖଜାତମ୍ ॥ 2 ॥
ତ୍ଵମସି ମମ ଭୂଷଣଂ ତ୍ଵମସି ମମ ଜୀଵନଂ ତ୍ଵମସି ଭଵଜଲଧିରତ୍ନମ୍ ।
ଭଵତୁ ଭଵତୀହ ମଯି ସତତମନୋରୋଧିନି ତତ୍ର ମମ ହୃଦଯମତିରତ୍ନମ୍ ॥ 3 ॥
ନୀଲନଲିନାଭମପି ତନ୍ଵି ତଵ ଲୋଚନଂ ଧାରଯତି କୋକନଦରୂପମ୍ ।
କୁସୁମଶରବାଣଭାଵେନ ଯଦି ରଞ୍ଜଯସି କୃଷ୍ଣମିଦମେତଦନୁରୂପମ୍ ॥ 4 ॥
ସ୍ଫୁରତୁ କୁଚକୁମ୍ଭଯୋରୁପରି ମଣିମଞ୍ଜରୀ ରଞ୍ଜଯତୁ ତଵ ହୃଦଯଦେଶମ୍ ।
ରସତୁ ରଶନାପି ତଵ ଘନଜଘନମଣ୍ଡଲେ ଘୋଷଯତୁ ମନ୍ମଥନିଦେଶମ୍ ॥ 5 ॥
ସ୍ଥଲକମଲଗଞ୍ଜନଂ ମମ ହୃଦଯରଞ୍ଜନଂ ଜନିତରତିରଙ୍ଗପରଭାଗମ୍ ।
ଭଣ ମସୃଣଵାଣି କରଵାଣି ପଦପଙ୍କଜଂ ସରସଲସଦଲକ୍ତକରାଗମ୍ ॥ 6 ॥
ସ୍ମରଗରଲଖଣ୍ଡନଂ ମମ ଶିରସି ମଣ୍ଡନଂ ଦେହି ପଦପଲ୍ଲଵମୁଦାରମ୍ ।
ଜ୍ଵଲତି ମଯି ଦାରୁଣୋ ମଦନକଦନାରୁଣୋ ହରତୁ ତଦୁପାହିତଵିକାରମ୍ ॥ 7 ॥
ଇତି ଚଟୁଲଚାଟୁପଟୁଚାରୁ ମୁରଵୈରିଣୋ ରାଧିକାମଧି ଵଚନଜାତମ୍ ।
ଜଯତି ପଦ୍ମାଵତୀରମଣଜଯଦେଵକଵି-ଭାରତୀଭଣିତମତିଶାତମ୍ ॥ 8 ॥
ପରିହର କୃତାତଙ୍କେ ଶଙ୍କାଂ ତ୍ଵଯା ସତତଂ ଘନ-ସ୍ତନଜଘନଯାକ୍ରାନ୍ତେ ସ୍ଵାନ୍ତେ ପରାନଵକାଶିନି ।
ଵିଶତି ଵିତନୋରନ୍ଯୋ ଧନ୍ଯୋ ନ କୋଽପି ମମାନ୍ତରଂ ସ୍ତନଭରପରୀରମ୍ଭାରମ୍ଭେ ଵିଧେହି ଵିଧେଯତାମ୍ ॥ 54 ॥
ମୁଗ୍ଧେ ଵିଧେହି ମଯି ନିର୍ଦଯଦନ୍ତଦଂଶ-ଦୋର୍ଵଲ୍ଲିବନ୍ଧନିବିଡସ୍ତନପୀଡନାନି ।
ଚଣ୍ଡି ତ୍ଵମେଵ ମୁଦମଞ୍ଚ ନ ପଞ୍ଚବାଣ-ଚଣ୍ଡାଲକାଣ୍ଡଦଲନାଦସଵଃ ପ୍ରଯାନ୍ତୁ ॥ 55 ॥
ଵ୍ଯଥଯତି ଵୃଥା ମୌନଂ ତନ୍ଵି ପ୍ରପଞ୍ଚଯ ପଞ୍ଚମଂ ତରୁଣୀ ମଧୁରାଲାପୈସ୍ତାପଂ ଵିନୋଦଯ ଦୃଷ୍ଟିଭିଃ ।
ସୁମୁଖି ଵିମୁଖୀଭାଵଂ ତାଵଦ୍ଵିମୁଞ୍ଚ ନ ମୁଞ୍ଚ ମାଂ ସ୍ଵଯମତିଶଯସ୍ନିଗ୍ଧୋ ମୁଗ୍ଧେ ପ୍ରିଯିଽହମୁପସ୍ଥିତଃ ॥ 56 ॥
ବନ୍ଧୂକଦ୍ଯୁତିବାନ୍ଧଵୋଽଯମଧରଃ ସ୍ନିଗ୍ଧୋ ମଧୂକଚ୍ଚଵି-ର୍ଗଣ୍ଡଶ୍ଚଣ୍ଡି ଚକାସ୍ତି ନୀଲନଲିନଶ୍ରୀମୋଚନଂ ଲୋଚନମ୍ ।
ନାସାଭ୍ଯେତି ତିଲପ୍ରସୂନପଦଵୀଂ କୁନ୍ଦାଭଦାନ୍ତି ପ୍ରିଯେ ପ୍ରାଯସ୍ତ୍ଵନ୍ମୁଖସେଵଯା ଵିଜଯତେ ଵିଶ୍ଵଂ ସ ପୁଷ୍ପାଯୁଧଃ ॥ 57 ॥
ଦୃଶୌ ତଵ ମଦାଲସେ ଵଦନମିନ୍ଦୁସନ୍ଦୀପକଂ ଗତିର୍ଜନମନୋରମା ଵିଧୁତରମ୍ଭମୂରୁଦ୍ଵଯମ୍ ।
ରତିସ୍ତଵ କଲାଵତୀ ରୁଚିରଚିତ୍ରଲେଖେ ଭ୍ରୁଵା-ଵହୋ ଵିବୁଧଯୌଵନଂ ଵହସି ତନ୍ଵୀ ପୃଥ୍ଵୀଗତା ॥ 58 ॥
॥ ଇତି ଶ୍ରୀଗୀତଗୋଵିନ୍ଦେ ମାନିନୀଵର୍ଣନେ ଚତୁରଚତୁର୍ଭୁଜୋ ନାମ ଦଶମଃ ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
|| daśamaḥ sargaḥ ||
|| caturacaturbhujaḥ ||
atrāntare masṛṇaroṣavaśāmasīm-niḥśvāsaniḥsahamukhīṃ sumukhīmupetya |
savrīḍamīkṣitasakhīvadanāṃ dinānte sānandagadgadapadaṃ harirityuvāca || 53 ||
|| gītaṃ 19 ||
vadasi yadi kiñcidapi dantarucikaumudī harati daratimiramatighoram |
sphuradadharasīdhave tava vadanacandramā rocayatu locanacakoram ||
priye cāruśīle muñca mayi mānamanidānaṃ sapadi madanānalo dahati mama mānasaṃ dehi mukhakamalamadhupānam || 1 ||
satyamevāsi yadi sudati mayi kopinī dehi kharanakhaśaraghātam |
ghaṭaya bhujabandhanaṃ janaya radakhaṇḍanaṃ yena vā bhavati sukhajātam || 2 ||
tvamasi mama bhūṣaṇaṃ tvamasi mama jīvanaṃ tvamasi bhavajaladhiratnam |
bhavatu bhavatīha mayi satatamanorodhini tatra mama hṛdayamatiratnam || 3 ||
nīlanalinābhamapi tanvi tava locanaṃ dhārayati kokanadarūpam |
kusumaśarabāṇabhāvena yadi rañjayasi kṛṣṇamidametadanurūpam || 4 ||
sphuratu kucakumbhayorupari maṇimañjarī rañjayatu tava hṛdayadeśam |
rasatu raśanāpi tava ghanajaghanamaṇḍale ghoṣayatu manmathanideśam || 5 ||
sthalakamalagañjanaṃ mama hṛdayarañjanaṃ janitaratiraṅgaparabhāgam |
bhaṇa masṛṇavāṇi karavāṇi padapaṅkajaṃ sarasalasadalaktakarāgam || 6 ||
smaragaralakhaṇḍanaṃ mama śirasi maṇḍanaṃ dehi padapallavamudāram |
jvalati mayi dāruṇo madanakadanāruṇo haratu tadupāhitavikāram || 7 ||
iti caṭulacāṭupaṭucāru muravairiṇo rādhikāmadhi vacanajātam |
jayati padmāvatīramaṇajayadevakavi-bhāratībhaṇitamatiśātam || 8 ||
parihara kṛtātaṅke śaṅkāṃ tvayā satataṃ ghana-stanajaghanayākrānte svānte parānavakāśini |
viśati vitanoranyo dhanyo na ko'pi mamāntaraṃ stanabharaparīrambhārambhe vidhehi vidheyatām || 54 ||
mugdhe vidhehi mayi nirdayadantadaṃśa-dorvallibandhanibiḍastanapīḍanāni |
caṇḍi tvameva mudamañca na pañcabāṇa-caṇḍālakāṇḍadalanādasavaḥ prayāntu || 55 ||
vyathayati vṛthā maunaṃ tanvi prapañcaya pañcamaṃ taruṇī madhurālāpaistāpaṃ vinodaya dṛṣṭibhiḥ |
sumukhi vimukhībhāvaṃ tāvadvimuñca na muñca māṃ svayamatiśayasnigdho mugdhe priyi'hamupasthitaḥ || 56 ||
bandhūkadyutibāndhavo'yamadharaḥ snigdho madhūkaccavi-rgaṇḍaścaṇḍi cakāsti nīlanalinaśrīmocanaṃ locanam |
nāsābhyeti tilaprasūnapadavīṃ kundābhadānti priye prāyastvanmukhasevayā vijayate viśvaṃ sa puṣpāyudhaḥ || 57 ||
dṛśau tava madālase vadanamindusandīpakaṃ gatirjanamanoramā vidhutarambhamūrudvayam |
ratistava kalāvatī ruciracitralekhe bhruvā-vaho vibudhayauvanaṃ vahasi tanvī pṛthvīgatā || 58 ||
|| iti śrīgītagovinde māninīvarṇane caturacaturbhujo nāma daśamaḥ sargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
॥ दशमः सर्गः ॥
॥ चतुरचतुर्भुजः ॥
अत्रान्तरे मसृणरोषवशामसीम्-निःश्वासनिःसहमुखीं सुमुखीमुपेत्य ।
सव्रीडमीक्षितसखीवदनां दिनान्ते सानन्दगद्गदपदं हरिरित्युवाच ॥ 53 ॥
॥ गीतं 19 ॥
वदसि यदि किञ्चिदपि दन्तरुचिकौमुदी हरति दरतिमिरमतिघोरम् ।
स्फुरदधरसीधवे तव वदनचन्द्रमा रोचयतु लोचनचकोरम् ॥
प्रिये चारुशीले मुञ्च मयि मानमनिदानं सपदि मदनानलो दहति मम मानसं देहि मुखकमलमधुपानम् ॥ 1 ॥
सत्यमेवासि यदि सुदति मयि कोपिनी देहि खरनखशरघातम् ।
घटय भुजबन्धनं जनय रदखण्डनं येन वा भवति सुखजातम् ॥ 2 ॥
त्वमसि मम भूषणं त्वमसि मम जीवनं त्वमसि भवजलधिरत्नम् ।
भवतु भवतीह मयि सततमनोरोधिनि तत्र मम हृदयमतिरत्नम् ॥ 3 ॥
नीलनलिनाभमपि तन्वि तव लोचनं धारयति कोकनदरूपम् ।
कुसुमशरबाणभावेन यदि रञ्जयसि कृष्णमिदमेतदनुरूपम् ॥ 4 ॥
स्फुरतु कुचकुम्भयोरुपरि मणिमञ्जरी रञ्जयतु तव हृदयदेशम् ।
रसतु रशनापि तव घनजघनमण्डले घोषयतु मन्मथनिदेशम् ॥ 5 ॥
स्थलकमलगञ्जनं मम हृदयरञ्जनं जनितरतिरङ्गपरभागम् ।
भण मसृणवाणि करवाणि पदपङ्कजं सरसलसदलक्तकरागम् ॥ 6 ॥
स्मरगरलखण्डनं मम शिरसि मण्डनं देहि पदपल्लवमुदारम् ।
ज्वलति मयि दारुणो मदनकदनारुणो हरतु तदुपाहितविकारम् ॥ 7 ॥
इति चटुलचाटुपटुचारु मुरवैरिणो राधिकामधि वचनजातम् ।
जयति पद्मावतीरमणजयदेवकवि-भारतीभणितमतिशातम् ॥ 8 ॥
परिहर कृतातङ्के शङ्कां त्वया सततं घन-स्तनजघनयाक्रान्ते स्वान्ते परानवकाशिनि ।
विशति वितनोरन्यो धन्यो न कोऽपि ममान्तरं स्तनभरपरीरम्भारम्भे विधेहि विधेयताम् ॥ 54 ॥
मुग्धे विधेहि मयि निर्दयदन्तदंश-दोर्वल्लिबन्धनिबिडस्तनपीडनानि ।
चण्डि त्वमेव मुदमञ्च न पञ्चबाण-चण्डालकाण्डदलनादसवः प्रयान्तु ॥ 55 ॥
व्यथयति वृथा मौनं तन्वि प्रपञ्चय पञ्चमं तरुणी मधुरालापैस्तापं विनोदय दृष्टिभिः ।
सुमुखि विमुखीभावं तावद्विमुञ्च न मुञ्च मां स्वयमतिशयस्निग्धो मुग्धे प्रियिऽहमुपस्थितः ॥ 56 ॥
बन्धूकद्युतिबान्धवोऽयमधरः स्निग्धो मधूकच्चवि-र्गण्डश्चण्डि चकास्ति नीलनलिनश्रीमोचनं लोचनम् ।
नासाभ्येति तिलप्रसूनपदवीं कुन्दाभदान्ति प्रिये प्रायस्त्वन्मुखसेवया विजयते विश्वं स पुष्पायुधः ॥ 57 ॥
दृशौ तव मदालसे वदनमिन्दुसन्दीपकं गतिर्जनमनोरमा विधुतरम्भमूरुद्वयम् ।
रतिस्तव कलावती रुचिरचित्रलेखे भ्रुवा-वहो विबुधयौवनं वहसि तन्वी पृथ्वीगता ॥ 58 ॥
॥ इति श्रीगीतगोविन्दे मानिनीवर्णने चतुरचतुर्भुजो नाम दशमः सर्गः ॥
|| daśamaḥ sargaḥ ||
|| caturacaturbhujaḥ ||
atrāntare masṛṇaroṣavaśāmasīm-niḥśvāsaniḥsahamukhīṃ sumukhīmupetya |
savrīḍamīkṣitasakhīvadanāṃ dinānte sānandagadgadapadaṃ harirityuvāca || 53 ||
|| gītaṃ 19 ||
vadasi yadi kiñcidapi dantarucikaumudī harati daratimiramatighoram |
sphuradadharasīdhave tava vadanacandramā rocayatu locanacakoram ||
priye cāruśīle muñca mayi mānamanidānaṃ sapadi madanānalo dahati mama mānasaṃ dehi mukhakamalamadhupānam || 1 ||
satyamevāsi yadi sudati mayi kopinī dehi kharanakhaśaraghātam |
ghaṭaya bhujabandhanaṃ janaya radakhaṇḍanaṃ yena vā bhavati sukhajātam || 2 ||
tvamasi mama bhūṣaṇaṃ tvamasi mama jīvanaṃ tvamasi bhavajaladhiratnam |
bhavatu bhavatīha mayi satatamanorodhini tatra mama hṛdayamatiratnam || 3 ||
nīlanalinābhamapi tanvi tava locanaṃ dhārayati kokanadarūpam |
kusumaśarabāṇabhāvena yadi rañjayasi kṛṣṇamidametadanurūpam || 4 ||
sphuratu kucakumbhayorupari maṇimañjarī rañjayatu tava hṛdayadeśam |
rasatu raśanāpi tava ghanajaghanamaṇḍale ghoṣayatu manmathanideśam || 5 ||
sthalakamalagañjanaṃ mama hṛdayarañjanaṃ janitaratiraṅgaparabhāgam |
bhaṇa masṛṇavāṇi karavāṇi padapaṅkajaṃ sarasalasadalaktakarāgam || 6 ||
smaragaralakhaṇḍanaṃ mama śirasi maṇḍanaṃ dehi padapallavamudāram |
jvalati mayi dāruṇo madanakadanāruṇo haratu tadupāhitavikāram || 7 ||
iti caṭulacāṭupaṭucāru muravairiṇo rādhikāmadhi vacanajātam |
jayati padmāvatīramaṇajayadevakavi-bhāratībhaṇitamatiśātam || 8 ||
parihara kṛtātaṅke śaṅkāṃ tvayā satataṃ ghana-stanajaghanayākrānte svānte parānavakāśini |
viśati vitanoranyo dhanyo na ko'pi mamāntaraṃ stanabharaparīrambhārambhe vidhehi vidheyatām || 54 ||
mugdhe vidhehi mayi nirdayadantadaṃśa-dorvallibandhanibiḍastanapīḍanāni |
caṇḍi tvameva mudamañca na pañcabāṇa-caṇḍālakāṇḍadalanādasavaḥ prayāntu || 55 ||
vyathayati vṛthā maunaṃ tanvi prapañcaya pañcamaṃ taruṇī madhurālāpaistāpaṃ vinodaya dṛṣṭibhiḥ |
sumukhi vimukhībhāvaṃ tāvadvimuñca na muñca māṃ svayamatiśayasnigdho mugdhe priyi'hamupasthitaḥ || 56 ||
bandhūkadyutibāndhavo'yamadharaḥ snigdho madhūkaccavi-rgaṇḍaścaṇḍi cakāsti nīlanalinaśrīmocanaṃ locanam |
nāsābhyeti tilaprasūnapadavīṃ kundābhadānti priye prāyastvanmukhasevayā vijayate viśvaṃ sa puṣpāyudhaḥ || 57 ||
dṛśau tava madālase vadanamindusandīpakaṃ gatirjanamanoramā vidhutarambhamūrudvayam |
ratistava kalāvatī ruciracitralekhe bhruvā-vaho vibudhayauvanaṃ vahasi tanvī pṛthvīgatā || 58 ||
|| iti śrīgītagovinde māninīvarṇane caturacaturbhujo nāma daśamaḥ sargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.