ਪਞ੍ਚਸ੍ਤਵਿ – 2 ਚਰ੍ਚਾਸ੍ਤਵਃ >>
ਸੌਨ੍ਦਰ੍ਯਵਿਭ੍ਰਮਭੁਵੋ ਭੁਵਨਾਧਿਪਤ੍ਯ-
-ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਕਲ੍ਪਤਰਵਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰੇ ਜਯਨ੍ਤਿ ।
ਏਤੇ ਕਵਿਤ੍ਵਕੁਮਦਪ੍ਰਕਰਾਵਬੋਧ-
-ਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦਵਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਜਗਜ੍ਜਨਨਿ ਪ੍ਰਣਾਮਾਃ ॥ 1 ॥
ਦੇਵਿ ਸ੍ਤੁਤਿਵ੍ਯਤਿਕਰੇ ਕृਤਬੁਦ੍ਧਯਸ੍ਤੇ
ਵਾਚਸ੍ਪਤਿ ਪ੍ਰਭृਤਯੋऽਪਿ ਜਡੀ ਭਵਨ੍ਤਿ ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਸਰ੍ਗਜਡਿਮਾ ਕਤਮੋऽਹਮਤ੍ਰ
ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਤਵ ਤ੍ਰਿਪੁਰਤਾਪਨਪਤ੍ਨਿ ਕਰ੍ਤੁਮ੍ ॥ 2 ॥
ਮਾਤਸ੍ਤਥਾਪਿ ਭਵਤੀਂ ਭਵਤੀਵ੍ਰਤਾਪ-
-ਵਿਚ੍ਛਿਤ੍ਤਯੇ ਸ੍ਤੁਤਿਮਹਾਰ੍ਣਵ ਕਰ੍ਣਧਾਰਃ ।
ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਭਵਾਨਿ ਸ ਭਵਚ੍ਚਰਣਾਰਵਿਨ੍ਦ-
-ਭਕ੍ਤਿਗ੍ਰਹਃ ਕਿਮਪਿ ਮਾਂ ਮੁਖਰੀ ਕਰੋਤਿ ॥ 3 ॥
ਸੂਤੇ ਜਗਨ੍ਤਿ ਭਵਤੀ ਭਵਤੀ ਬਿਭਰ੍ਤਿ
ਜਾਗਰ੍ਤਿ ਤਤ੍ਕ੍षਯਕृਤੇ ਭਵਤੀ ਭਵਾਨਿ ।
ਮੋਹਂ ਭਿਨਤ੍ਤਿ ਭਵਤੀ ਭਵਤੀ ਰੁਣਦ੍ਧਿ
ਲੀਲਾਯਿਤਂ ਜਯਤਿ ਚਿਤ੍ਰਮਿਦਂ ਭਵਤ੍ਯਾਃ ॥ 4 ॥
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਮਨਾਗਪਿ ਨਵਾਮ੍ਬੁਜਪਤ੍ਰਗੌਰੀਂ
ਗੌਰੀਂ ਪ੍ਰਸਾਦਮਧੁਰਾਂ ਦृਸ਼ਮਾਦਧਾਸਿ ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਰਨ੍ਤਰਮਨਙ੍ਗਸ਼ਰਾਵਕੀਰ੍ਣ-
-ਸੀਮਨ੍ਤਿਨੀਨਯਨਸਨ੍ਤਤਯਃ ਪਤਨ੍ਤਿ ॥ 5 ॥
ਪृਥ੍ਵੀਭੁਜੋऽਪ੍ਯੁਦਯਨਪ੍ਰਭਵਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ
ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ ਪ੍ਰਣਤਿ ਚੁਮ੍ਬਿਤ ਪਾਦਪੀਠਃ ।
ਤਚ੍ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਪਦਵੀਪ੍ਰਣਯਃ ਸ ਏषਃ
ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦਪਙ੍ਕਜਰਜਃ ਕਣਜਃ ਪ੍ਰਸਾਦਃ ॥ 6 ॥
ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦਪਙ੍ਕਜਰਜ ਪ੍ਰਣਿਪਾਤਪੂਰ੍ਵੈਃ
ਪੁਣ੍ਯੈਰਨਲ੍ਪਮਤਿਭਿਃ ਕृਤਿਭਿਃ ਕਵੀਨ੍ਦ੍ਰੈਃ ।
ਕ੍षੀਰਕ੍षਪਾਕਰਦੁਕੂਲਹਿਮਾਵਦਾਤਾ
ਕੈਰਪ੍ਯਵਾਪਿ ਭੁਵਨਤ੍ਰਿਤਯੇऽਪਿ ਕੀਰ੍ਤਿਃ ॥ 7 ॥
ਕਲ੍ਪਦ੍ਰੁਮਪ੍ਰਸਵਕਲ੍ਪਿਤਚਿਤ੍ਰਪੂਜਾਂ
ਉਦ੍ਦੀਪਿਤ ਪ੍ਰਿਯਤਮਾਮਦਰਕ੍ਤਗੀਤਿਮ੍ ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਵਾਨਿ ਭਵਤੀਮੁਪਵੀਣਯਨ੍ਤਿ
ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਃ ਕਨਕਸ਼ੈਲਗੁਹਾਗृਹੇषੁ ॥ 8 ॥
ਲਕ੍ष੍ਮੀਵਸ਼ੀਕਰਣਕਰ੍ਮਣਿ ਕਾਮਿਨੀਨਾਂ
ਆਕਰ੍षਣਵ੍ਯਤਿਕਰੇषੁ ਚ ਸਿਦ੍ਧਮਨ੍ਤ੍ਰਃ ।
ਨੀਰਨ੍ਧ੍ਰਮੋਹਤਿਮਿਰਚ੍ਛਿਦੁਰਪ੍ਰਦੀਪੋ
ਦੇਵਿ ਤ੍ਵਦਙ੍ਘ੍ਰਿਜਨਿਤੋ ਜਯਤਿ ਪ੍ਰਸਾਦਃ ॥ 9 ॥
ਦੇਵਿ ਤ੍ਵਦਙ੍ਘ੍ਰਿਨਖਰਤ੍ਨਭੁਵੋ ਮਯੂਖਾਃ
ਪ੍ਰਤ੍ਯਗ੍ਰਮੌਕ੍ਤਿਕਰੁਚੋ ਮੁਦਮੁਦ੍ਵਹਨ੍ਤਿ ।
ਸੇਵਾਨਤਿਵ੍ਯਤਿਕਰੇ ਸੁਰਸੁਨ੍ਦਰੀਣਾਂ
ਸੀਮਨ੍ਤਸੀਮ੍ਨਿ ਕੁਸੁਮਸ੍ਤਬਕਾਯਿਤਂ ਯੈਃ ॥ 10 ॥
ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਤੁਹਿਨਦੀਧਿਤਿਦੀਪ੍ਤਿਦੀਪ੍ਤਂ
ਮਧ੍ਯੇ ਲਲਾਟਮਮਰਾਯੁਧਰਸ਼੍ਮਿਚਿਤ੍ਰਮ੍ ।
ਹृਚ੍ਚਕ੍ਰਚੁਮ੍ਬਿ ਹੁਤਭੁਕ੍ਕਣਿਕਾਨੁਕਾਰਿ
ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਯਦੇਤਦਿਦਮਮ੍ਬ ਤਵ ਸ੍ਵਰੂਪਮ੍ ॥ 11 ॥
ਰੂਪਂ ਤਵ ਸ੍ਫੁਰਿਤਚਨ੍ਦ੍ਰਮਰੀਚਿਗੌਰਂ
ਆਲੋਕਤੇ ਸ਼ਿਰਸਿ ਵਾਗਧਿਦੈਵਤਂ ਯਃ ।
ਨਿਃਸੀਮਸੂਕ੍ਤਿਰਚਨਾਮृਤਨਿਰ੍ਝਰਸ੍ਯ
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਮਧੁਰਾਃ ਪ੍ਰਸਰਨ੍ਤਿ ਵਾਚਃ ॥ 12 ॥
ਸਿਨ੍ਦੂਰਪਾਂਸੁਪਟਲਚ੍ਛੁਰਿਤਾਮਿਵ ਦ੍ਯਾਂ
ਤ੍ਵਤ੍ਤੇਜਸਾ ਜਤੁਰਸਸ੍ਨਪਿਤਾਮਿਵੋਰ੍ਵੀਮ੍ ।
ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਕ੍षਣਮਪਿ ਤ੍ਰਿਪੁਰੇ ਵਿਹਾਯ
ਵ੍ਰੀਡਾਂ ਮृਡਾਨਿ ਸੁਦृਸ਼ਸ੍ਤਮਨੁਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ॥ 13 ॥
ਮਾਤਰ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਪਿ ਯਃ ਸ੍ਮਰਤਿ ਸ੍ਵਰੂਪਂ
ਲਾਕ੍षਾਰਸਪ੍ਰਸਰਤਨ੍ਤੁਨਿਭਂ ਭਵਤ੍ਯਾਃ ।
ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤ੍ਯਨਨ੍ਯਮਨਸਸ੍ਤਮਨਙ੍ਗਤਪ੍ਤਾਃ
ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸੀਮ੍ਨਿ ਸੁਭਗਤ੍ਵਗੁਣਂ ਤਰੁਣ੍ਯਃ ॥ 14 ॥
ਯੋऽਯਂ ਚਕਾਸ੍ਤਿ ਗਗਨਾਰ੍ਣਵਰਤ੍ਨਮਿਨ੍ਦੁਃ
ਯੋऽਯਂ ਸੁਰਾਸੁਰਗੁਰੁਃ ਪੁਰੁषਃ ਪੁਰਾਣਃ ।
ਯਦ੍ਵਾਮਮਰ੍ਧਮਿਦਮਨ੍ਧਕਸੂਦਨਸ੍ਯ
ਦੇਵਿ ਤ੍ਵਮੇਵ ਤਦਿਤਿ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਯਨ੍ਤਿ ॥ 15 ॥
ਇਚ੍ਛਾਨੁਰੂਪਮਨੁਰੂਪਗੁਣਪ੍ਰਕਰ੍ष
ਸਙ੍ਕਰ੍षਿਣਿ ਤ੍ਵਮਭਿਮृਸ਼੍ਯ ਯਦਾ ਬਿਭਰ੍षਿ ।
ਜਾਯੇਤ ਸ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੈਕ ਗੁਰੁਸ੍ਤਦਾਨੀਂ
ਦੇਵਃ ਸ਼ਿਵੋऽਪਿ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯਸੂਤ੍ਰਧਾਰਃ ॥ 16 ॥
ਧ੍ਯਾਤਾਸਿ ਹੈਮਵਤਿ ਯੇਨ ਹਿਮਾਂਸ਼ੁਰਸ਼੍ਮਿ-
-ਮਾਲਾਮਲਦ੍ਯੁਤਿਰਕਲ੍ਮषਮਾਨਸੇਨ ।
ਤਸ੍ਯਾਵਿਲਮ੍ਬਮਨਵਦ੍ਯਮਨਨ੍ਤਕਲ੍ਪਂ
ਅਲ੍ਪੈਰ੍ਦਿਨੈਃ ਸृਜਸਿ ਸੁਨ੍ਦਰਿ ਵਾਗ੍ਵਿਲਾਸਮ੍ ॥ 17 ॥
ਆਧਾਰਮਾਰੁਤਨਿਰੋਧਵਸ਼ੇਨ ਯੇषਾਂ
ਸਿਨ੍ਦੂਰਰਞ੍ਜਿਤਸਰੋਜਗੁਣਾਨੁਕਾਰਿ ।
ਦੀਪ੍ਤਂ ਹृਦਿ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਦੇਵਿ ਵਪੁਸ੍ਤ੍ਵਦੀਯਂ
ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਿ ਤਾਨਿਹ ਸਮੀਹਿਤਸਿਦ੍ਧਿਸਾਰ੍ਥਾਃ ॥ 18 ॥
ਯੇ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤ੍ਯਰੁਣਮਣ੍ਡਲਮਧ੍ਯਵਰ੍ਤਿ
ਰੂਪਂ ਤਵਾਮ੍ਬ ਨਵਯਾਵਕਪਙ੍ਕਪਿਙ੍ਗਮ੍ ।
ਤੇषਾਂ ਸਦੈਵ ਕੁਸੁਮਾਯੁਧਬਾਣਭਿਨ੍ਨ-
-ਵਕ੍षਃਸ੍ਥਲਾ ਮृਗਦृਸ਼ੋ ਵਸ਼ਗਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ॥ 19 ॥
ਤ੍ਵਾਮੈਨ੍ਦਵੀਮਿਵ ਕਲਾਮਨੁਫਾਲਦੇਸ਼ਂ
ਉਦ੍ਭਾਸਿਤਾਮ੍ਬਰਤਲਾਮਵਲੋਕਯਨ੍ਤਃ ।
ਸਦ੍ਯੋ ਭਵਾਨਿ ਸੁਧਿਯਃ ਕਵਯੋ ਭਵਨ੍ਤਿ
ਤ੍ਵਂ ਭਾਵਨਾਹਿਤਧਿਯਾਂ ਕੁਲਕਾਮਧੇਨੁਃ ॥ 20 ॥
ਸ਼ਰ੍ਵਾਣਿ ਸਰ੍ਵਜਨਵਨ੍ਦਿਤਪਾਦਪਦ੍ਮੇ
ਪਦ੍ਮਚ੍ਛਦਦ੍ਯੁਤਿਵਿਡਮ੍ਬਿਤਨੇਤ੍ਰਲਕ੍ष੍ਮਿ ।
ਨਿष੍ਪਾਪਮੂਰ੍ਤਿਜਨਮਾਨਸਰਾਜਹਂਸਿ
ਹਂਸਿ ਤ੍ਵਮਾਪਦਮਨੇਕਵਿਧਾਂ ਜਨਸ੍ਯ ॥ 21 ॥
ਉਤ੍ਤਪ੍ਤਹੇਮਰੁਚਿਰੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰੇ ਪੁਨੀਹਿ
ਚੇਤਸ਼੍ਚਿਰਨ੍ਤਨਮਘੌਘਵਨਂ ਲੁਨੀਹਿ ।
ਕਾਰਾਗृਹੇ ਨਿਗਲਬਨ੍ਧਨਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਸ੍ਯ
ਤ੍ਵਤ੍ਸਂਸ੍ਮृਤੌ ਝਟਿਤਿ ਮੇ ਨਿਗਲਾਸ੍ਤ੍ਰੁਟਨ੍ਤਿ ॥ 22 ॥
ਤ੍ਵਾਂ ਵ੍ਯਾਪਿਨੀਤਿ ਸੁਮਨਾ ਇਤਿ ਕੁਣ੍ਡਲੀਤਿ
ਤ੍ਵਾਂ ਕਾਮਿਨੀਤਿ ਕਮਲੇਤਿ ਕਲਾਵਤੀਤਿ ।
ਤ੍ਵਾਂ ਮਾਲਿਨੀਤਿ ਲਲਿਤੇਤ੍ਯਪਰਾਜਿਤੇਤਿ
ਦੇਵਿ ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤਿ ਵਿਜਯੇਤਿ ਜਯੇਤ੍ਯੁਮੇਤਿ ॥ 23 ॥
ਉਦ੍ਦਾਮਕਾਮਪਰਮਾਰ੍ਥਸਰੋਜਖਣ੍ਡ-
ਚਣ੍ਡਦ੍ਯੁਤਿਦ੍ਯੁਤਿਮਪਾਸਿਤषਡ੍ਵਿਕਾਰਾਮ੍ ।
ਮੋਹਦ੍ਵਿਪੇਨ੍ਦ੍ਰਕਦਨੋਦ੍ਯਤਬੋਧਸਿਂਹ-
-ਲੀਲਾਗੁਹਾਂ ਭਗਵਤੀਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂ ਨਮਾਮਿ ॥ 24 ॥
ਗਣੇਸ਼ਵਟੁਕਸ੍ਤੁਤਾ ਰਤਿਸਹਾਯਕਾਮਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਸ੍ਮਰਾਰਿਵਰਵਿष੍ਟਰਾ ਕੁਸੁਮਬਾਣਬਾਣੈਰ੍ਯੁਤਾ ।
ਅਨਙ੍ਗਕੁਸੁਮਾਦਿਭਿਃ ਪਰਿਵृਤਾ ਚ ਸਿਦ੍ਧੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ
ਕਦਮ੍ਬਵਨਮਧ੍ਯਗਾ ਤ੍ਰਿਪੁਰਸੁਨ੍ਦਰੀ ਪਾਤੁ ਨਃ ॥ 25 ॥
ਰੁਦ੍ਰਾਣਿ ਵਿਦ੍ਰੁਮਮਯੀਂ ਪ੍ਰਤਿਮਾਮਿਵ ਤ੍ਵਾਂ
ਯੇ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤ੍ਯਰੁਣਕਾਨ੍ਤਿਮਨਨ੍ਯਰੂਪਾਮ੍ ।
ਤਾਨੇਤ੍ਯ ਪਕ੍ष੍ਮਲਦृਸ਼ਃ ਪ੍ਰਸਭਂ ਭਜਨ੍ਤੇ
ਕਣ੍ਠਾਵਸਕ੍ਤਮृਦੁਬਾਹੁਲਤਾਸ੍ਤਰੁਣ੍ਯਃ ॥ 26 ॥
ਤ੍ਵਦ੍ਰੂਪੈਕਨਿਰੂਪਣਪ੍ਰਣਯਿਤਾਬਨ੍ਧੋ ਦृਸ਼ੋਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਗੁਣ-
-ਗ੍ਰਾਮਾਕਰ੍ਣਨਰਾਗਿਤਾ ਸ਼੍ਰਵਣਯੋਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਸਂਸ੍ਮृਤਿਸ਼੍ਚੇਤਸਿ ।
ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦਾਰ੍ਚਨਚਾਤੁਰੀ ਕਰਯੁਗੇ ਤ੍ਵਤ੍ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਵਾਚਿ ਮੇ
ਕੁਤ੍ਰਾਪਿ ਤ੍ਵਦੁਪਾਸਨਵ੍ਯਸਨਿਤਾ ਮੇ ਦੇਵਿ ਮਾ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤੁ ॥ 27 ॥
ਤ੍ਵਦ੍ਰੂਪਮੁਲ੍ਲਸਿਤਦਾਡਿਮਪੁष੍ਪਰਕ੍ਤਂ
ਉਦ੍ਭਾਵਯੇਨ੍ਮਦਨਦੈਵਤਮਕ੍षਰਂ ਯਃ ।
ਤਂ ਰੂਪਹੀਨਮਪਿ ਮਨ੍ਮਥਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ੇषਂ
ਆਲੋਕਯਨ੍ਤ੍ਯੁਰੁਨਿਤਮ੍ਬਤਟਾਸ੍ਤਰੁਣ੍ਯਃ ॥ 28 ॥
ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਰੁਦ੍ਰਹਰਿਚਨ੍ਦ੍ਰਸਹਸ੍ਰਰਸ਼੍ਮਿ-
-ਸ੍ਕਨ੍ਦਦ੍ਵਿਪਾਨਨਹੁਤਾਸ਼ਨਵਨ੍ਦਿਤਾਯੈ ।
ਵਾਗੀਸ਼੍ਵਰਿ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰਿ ਵਿਸ਼੍ਵਮਾਤਃ
ਅਨ੍ਤਰ੍ਬਹਿਸ਼੍ਚ ਕृਤਸਂਸ੍ਥਿਤਯੇ ਨਮਸ੍ਤੇ ॥ 29 ॥
ਕਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮੇਤਦਨੁਵਾਸਰਮੀਸ਼੍ਵਰਾਯਾਃ
ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ਕਰਂ ਪਠਤਿ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਸ਼ृਣੋਤਿ ।
ਤਸ੍ਯੇਪ੍ਸਿਤਂ ਫਲਤਿ ਰਾਜਭਿਰੀਡ੍ਯਤੇऽਸੌ
ਜਾਯੇਤ ਸ ਪ੍ਰਿਯਤਮੋ ਮਦਿਰੇਕ੍षਣਾਨਾਮ੍ ॥ 30 ॥
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਕਾਲਿਦਾਸ ਵਿਰਚਿਤ ਪਞ੍ਚਸ੍ਤਵ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਚਰ੍ਚਾਸ੍ਤਵਃ ।
Roman (IAST) Transliteration
pañcastavi – 2 carcāstavaḥ >>
saundaryavibhramabhuvo bhuvanādhipatya-
-saṅkalpakalpataravastripure jayanti |
ete kavitvakumadaprakarāvabodha-
-pūrṇendavastvayi jagajjanani praṇāmāḥ || 1 ||
devi stutivyatikare kṛtabuddhayaste
vācaspati prabhṛtayo'pi jaḍī bhavanti |
tasmānnisargajaḍimā katamo'hamatra
stotraṃ tava tripuratāpanapatni kartum || 2 ||
mātastathāpi bhavatīṃ bhavatīvratāpa-
-vicchittaye stutimahārṇava karṇadhāraḥ |
stotuṃ bhavāni sa bhavaccaraṇāravinda-
-bhaktigrahaḥ kimapi māṃ mukharī karoti || 3 ||
sūte jaganti bhavatī bhavatī bibharti
jāgarti tatkṣayakṛte bhavatī bhavāni |
mohaṃ bhinatti bhavatī bhavatī ruṇaddhi
līlāyitaṃ jayati citramidaṃ bhavatyāḥ || 4 ||
yasminmanāgapi navāmbujapatragaurīṃ
gaurīṃ prasādamadhurāṃ dṛśamādadhāsi |
tasminnirantaramanaṅgaśarāvakīrṇa-
-sīmantinīnayanasantatayaḥ patanti || 5 ||
pṛthvībhujo'pyudayanaprabhavasya tasya
vidyādhara praṇati cumbita pādapīṭhaḥ |
taccakravartipadavīpraṇayaḥ sa eṣaḥ
tvatpādapaṅkajarajaḥ kaṇajaḥ prasādaḥ || 6 ||
tvatpādapaṅkajaraja praṇipātapūrvaiḥ
puṇyairanalpamatibhiḥ kṛtibhiḥ kavīndraiḥ |
kṣīrakṣapākaradukūlahimāvadātā
kairapyavāpi bhuvanatritaye'pi kīrtiḥ || 7 ||
kalpadrumaprasavakalpitacitrapūjāṃ
uddīpita priyatamāmadaraktagītim |
nityaṃ bhavāni bhavatīmupavīṇayanti
vidyādharāḥ kanakaśailaguhāgṛheṣu || 8 ||
lakṣmīvaśīkaraṇakarmaṇi kāminīnāṃ
ākarṣaṇavyatikareṣu ca siddhamantraḥ |
nīrandhramohatimiracchidurapradīpo
devi tvadaṅghrijanito jayati prasādaḥ || 9 ||
devi tvadaṅghrinakharatnabhuvo mayūkhāḥ
pratyagramauktikaruco mudamudvahanti |
sevānativyatikare surasundarīṇāṃ
sīmantasīmni kusumastabakāyitaṃ yaiḥ || 10 ||
mūrdhni sphurattuhinadīdhitidīptidīptaṃ
madhye lalāṭamamarāyudharaśmicitram |
hṛccakracumbi hutabhukkaṇikānukāri
jyotiryadetadidamamba tava svarūpam || 11 ||
rūpaṃ tava sphuritacandramarīcigauraṃ
ālokate śirasi vāgadhidaivataṃ yaḥ |
niḥsīmasūktiracanāmṛtanirjharasya
tasya prasādamadhurāḥ prasaranti vācaḥ || 12 ||
sindūrapāṃsupaṭalacchuritāmiva dyāṃ
tvattejasā jaturasasnapitāmivorvīm |
yaḥ paśyati kṣaṇamapi tripure vihāya
vrīḍāṃ mṛḍāni sudṛśastamanudravanti || 13 ||
mātarmuhūrtamapi yaḥ smarati svarūpaṃ
lākṣārasaprasaratantunibhaṃ bhavatyāḥ |
dhyāyantyananyamanasastamanaṅgataptāḥ
pradyumnasīmni subhagatvaguṇaṃ taruṇyaḥ || 14 ||
yo'yaṃ cakāsti gaganārṇavaratnaminduḥ
yo'yaṃ surāsuraguruḥ puruṣaḥ purāṇaḥ |
yadvāmamardhamidamandhakasūdanasya
devi tvameva taditi pratipādayanti || 15 ||
icchānurūpamanurūpaguṇaprakarṣa
saṅkarṣiṇi tvamabhimṛśya yadā bibharṣi |
jāyeta sa tribhuvanaika gurustadānīṃ
devaḥ śivo'pi bhuvanatrayasūtradhāraḥ || 16 ||
dhyātāsi haimavati yena himāṃśuraśmi-
-mālāmaladyutirakalmaṣamānasena |
tasyāvilambamanavadyamanantakalpaṃ
alpairdinaiḥ sṛjasi sundari vāgvilāsam || 17 ||
ādhāramārutanirodhavaśena yeṣāṃ
sindūrarañjitasarojaguṇānukāri |
dīptaṃ hṛdi sphurati devi vapustvadīyaṃ
dhyāyanti tāniha samīhitasiddhisārthāḥ || 18 ||
ye cintayantyaruṇamaṇḍalamadhyavarti
rūpaṃ tavāmba navayāvakapaṅkapiṅgam |
teṣāṃ sadaiva kusumāyudhabāṇabhinna-
-vakṣaḥsthalā mṛgadṛśo vaśagā bhavanti || 19 ||
tvāmaindavīmiva kalāmanuphāladeśaṃ
udbhāsitāmbaratalāmavalokayantaḥ |
sadyo bhavāni sudhiyaḥ kavayo bhavanti
tvaṃ bhāvanāhitadhiyāṃ kulakāmadhenuḥ || 20 ||
śarvāṇi sarvajanavanditapādapadme
padmacchadadyutiviḍambitanetralakṣmi |
niṣpāpamūrtijanamānasarājahaṃsi
haṃsi tvamāpadamanekavidhāṃ janasya || 21 ||
uttaptahemarucire tripure punīhi
cetaścirantanamaghaughavanaṃ lunīhi |
kārāgṛhe nigalabandhanayantritasya
tvatsaṃsmṛtau jhaṭiti me nigalāstruṭanti || 22 ||
tvāṃ vyāpinīti sumanā iti kuṇḍalīti
tvāṃ kāminīti kamaleti kalāvatīti |
tvāṃ mālinīti lalitetyaparājiteti
devi stuvanti vijayeti jayetyumeti || 23 ||
uddāmakāmaparamārthasarojakhaṇḍa-
caṇḍadyutidyutimapāsitaṣaḍvikārām |
mohadvipendrakadanodyatabodhasiṃha-
-līlāguhāṃ bhagavatīṃ tripurāṃ namāmi || 24 ||
gaṇeśavaṭukastutā ratisahāyakāmānvitā
smarārivaraviṣṭarā kusumabāṇabāṇairyutā |
anaṅgakusumādibhiḥ parivṛtā ca siddhaistribhiḥ
kadambavanamadhyagā tripurasundarī pātu naḥ || 25 ||
rudrāṇi vidrumamayīṃ pratimāmiva tvāṃ
ye cintayantyaruṇakāntimananyarūpām |
tānetya pakṣmaladṛśaḥ prasabhaṃ bhajante
kaṇṭhāvasaktamṛdubāhulatāstaruṇyaḥ || 26 ||
tvadrūpaikanirūpaṇapraṇayitābandho dṛśostvadguṇa-
-grāmākarṇanarāgitā śravaṇayostvatsaṃsmṛtiścetasi |
tvatpādārcanacāturī karayuge tvatkīrtitaṃ vāci me
kutrāpi tvadupāsanavyasanitā me devi mā śāmyatu || 27 ||
tvadrūpamullasitadāḍimapuṣparaktaṃ
udbhāvayenmadanadaivatamakṣaraṃ yaḥ |
taṃ rūpahīnamapi manmathanirviśeṣaṃ
ālokayantyurunitambataṭāstaruṇyaḥ || 28 ||
brahmendrarudraharicandrasahasraraśmi-
-skandadvipānanahutāśanavanditāyai |
vāgīśvari tribhuvaneśvari viśvamātaḥ
antarbahiśca kṛtasaṃsthitaye namaste || 29 ||
kastotrametadanuvāsaramīśvarāyāḥ
śreyaskaraṃ paṭhati vā yadi vā śṛṇoti |
tasyepsitaṃ phalati rājabhirīḍyate'sau
jāyeta sa priyatamo madirekṣaṇānām || 30 ||
iti śrīkālidāsa viracita pañcastavyāṃ dvitīyaḥ carcāstavaḥ |
Sanskrit — Devanagari (original)
पञ्चस्तवि – 2 चर्चास्तवः >>
सौन्दर्यविभ्रमभुवो भुवनाधिपत्य-
-सङ्कल्पकल्पतरवस्त्रिपुरे जयन्ति ।
एते कवित्वकुमदप्रकरावबोध-
-पूर्णेन्दवस्त्वयि जगज्जननि प्रणामाः ॥ 1 ॥
देवि स्तुतिव्यतिकरे कृतबुद्धयस्ते
वाचस्पति प्रभृतयोऽपि जडी भवन्ति ।
तस्मान्निसर्गजडिमा कतमोऽहमत्र
स्तोत्रं तव त्रिपुरतापनपत्नि कर्तुम् ॥ 2 ॥
मातस्तथापि भवतीं भवतीव्रताप-
-विच्छित्तये स्तुतिमहार्णव कर्णधारः ।
स्तोतुं भवानि स भवच्चरणारविन्द-
-भक्तिग्रहः किमपि मां मुखरी करोति ॥ 3 ॥
सूते जगन्ति भवती भवती बिभर्ति
जागर्ति तत्क्षयकृते भवती भवानि ।
मोहं भिनत्ति भवती भवती रुणद्धि
लीलायितं जयति चित्रमिदं भवत्याः ॥ 4 ॥
यस्मिन्मनागपि नवाम्बुजपत्रगौरीं
गौरीं प्रसादमधुरां दृशमादधासि ।
तस्मिन्निरन्तरमनङ्गशरावकीर्ण-
-सीमन्तिनीनयनसन्ततयः पतन्ति ॥ 5 ॥
पृथ्वीभुजोऽप्युदयनप्रभवस्य तस्य
विद्याधर प्रणति चुम्बित पादपीठः ।
तच्चक्रवर्तिपदवीप्रणयः स एषः
त्वत्पादपङ्कजरजः कणजः प्रसादः ॥ 6 ॥
त्वत्पादपङ्कजरज प्रणिपातपूर्वैः
पुण्यैरनल्पमतिभिः कृतिभिः कवीन्द्रैः ।
क्षीरक्षपाकरदुकूलहिमावदाता
कैरप्यवापि भुवनत्रितयेऽपि कीर्तिः ॥ 7 ॥
कल्पद्रुमप्रसवकल्पितचित्रपूजां
उद्दीपित प्रियतमामदरक्तगीतिम् ।
नित्यं भवानि भवतीमुपवीणयन्ति
विद्याधराः कनकशैलगुहागृहेषु ॥ 8 ॥
लक्ष्मीवशीकरणकर्मणि कामिनीनां
आकर्षणव्यतिकरेषु च सिद्धमन्त्रः ।
नीरन्ध्रमोहतिमिरच्छिदुरप्रदीपो
देवि त्वदङ्घ्रिजनितो जयति प्रसादः ॥ 9 ॥
देवि त्वदङ्घ्रिनखरत्नभुवो मयूखाः
प्रत्यग्रमौक्तिकरुचो मुदमुद्वहन्ति ।
सेवानतिव्यतिकरे सुरसुन्दरीणां
सीमन्तसीम्नि कुसुमस्तबकायितं यैः ॥ 10 ॥
मूर्ध्नि स्फुरत्तुहिनदीधितिदीप्तिदीप्तं
मध्ये ललाटममरायुधरश्मिचित्रम् ।
हृच्चक्रचुम्बि हुतभुक्कणिकानुकारि
ज्योतिर्यदेतदिदमम्ब तव स्वरूपम् ॥ 11 ॥
रूपं तव स्फुरितचन्द्रमरीचिगौरं
आलोकते शिरसि वागधिदैवतं यः ।
निःसीमसूक्तिरचनामृतनिर्झरस्य
तस्य प्रसादमधुराः प्रसरन्ति वाचः ॥ 12 ॥
सिन्दूरपांसुपटलच्छुरितामिव द्यां
त्वत्तेजसा जतुरसस्नपितामिवोर्वीम् ।
यः पश्यति क्षणमपि त्रिपुरे विहाय
व्रीडां मृडानि सुदृशस्तमनुद्रवन्ति ॥ 13 ॥
मातर्मुहूर्तमपि यः स्मरति स्वरूपं
लाक्षारसप्रसरतन्तुनिभं भवत्याः ।
ध्यायन्त्यनन्यमनसस्तमनङ्गतप्ताः
प्रद्युम्नसीम्नि सुभगत्वगुणं तरुण्यः ॥ 14 ॥
योऽयं चकास्ति गगनार्णवरत्नमिन्दुः
योऽयं सुरासुरगुरुः पुरुषः पुराणः ।
यद्वाममर्धमिदमन्धकसूदनस्य
देवि त्वमेव तदिति प्रतिपादयन्ति ॥ 15 ॥
इच्छानुरूपमनुरूपगुणप्रकर्ष
सङ्कर्षिणि त्वमभिमृश्य यदा बिभर्षि ।
जायेत स त्रिभुवनैक गुरुस्तदानीं
देवः शिवोऽपि भुवनत्रयसूत्रधारः ॥ 16 ॥
ध्यातासि हैमवति येन हिमांशुरश्मि-
-मालामलद्युतिरकल्मषमानसेन ।
तस्याविलम्बमनवद्यमनन्तकल्पं
अल्पैर्दिनैः सृजसि सुन्दरि वाग्विलासम् ॥ 17 ॥
आधारमारुतनिरोधवशेन येषां
सिन्दूररञ्जितसरोजगुणानुकारि ।
दीप्तं हृदि स्फुरति देवि वपुस्त्वदीयं
ध्यायन्ति तानिह समीहितसिद्धिसार्थाः ॥ 18 ॥
ये चिन्तयन्त्यरुणमण्डलमध्यवर्ति
रूपं तवाम्ब नवयावकपङ्कपिङ्गम् ।
तेषां सदैव कुसुमायुधबाणभिन्न-
-वक्षःस्थला मृगदृशो वशगा भवन्ति ॥ 19 ॥
त्वामैन्दवीमिव कलामनुफालदेशं
उद्भासिताम्बरतलामवलोकयन्तः ।
सद्यो भवानि सुधियः कवयो भवन्ति
त्वं भावनाहितधियां कुलकामधेनुः ॥ 20 ॥
शर्वाणि सर्वजनवन्दितपादपद्मे
पद्मच्छदद्युतिविडम्बितनेत्रलक्ष्मि ।
निष्पापमूर्तिजनमानसराजहंसि
हंसि त्वमापदमनेकविधां जनस्य ॥ 21 ॥
उत्तप्तहेमरुचिरे त्रिपुरे पुनीहि
चेतश्चिरन्तनमघौघवनं लुनीहि ।
कारागृहे निगलबन्धनयन्त्रितस्य
त्वत्संस्मृतौ झटिति मे निगलास्त्रुटन्ति ॥ 22 ॥
त्वां व्यापिनीति सुमना इति कुण्डलीति
त्वां कामिनीति कमलेति कलावतीति ।
त्वां मालिनीति ललितेत्यपराजितेति
देवि स्तुवन्ति विजयेति जयेत्युमेति ॥ 23 ॥
उद्दामकामपरमार्थसरोजखण्ड-
चण्डद्युतिद्युतिमपासितषड्विकाराम् ।
मोहद्विपेन्द्रकदनोद्यतबोधसिंह-
-लीलागुहां भगवतीं त्रिपुरां नमामि ॥ 24 ॥
गणेशवटुकस्तुता रतिसहायकामान्विता
स्मरारिवरविष्टरा कुसुमबाणबाणैर्युता ।
अनङ्गकुसुमादिभिः परिवृता च सिद्धैस्त्रिभिः
कदम्बवनमध्यगा त्रिपुरसुन्दरी पातु नः ॥ 25 ॥
रुद्राणि विद्रुममयीं प्रतिमामिव त्वां
ये चिन्तयन्त्यरुणकान्तिमनन्यरूपाम् ।
तानेत्य पक्ष्मलदृशः प्रसभं भजन्ते
कण्ठावसक्तमृदुबाहुलतास्तरुण्यः ॥ 26 ॥
त्वद्रूपैकनिरूपणप्रणयिताबन्धो दृशोस्त्वद्गुण-
-ग्रामाकर्णनरागिता श्रवणयोस्त्वत्संस्मृतिश्चेतसि ।
त्वत्पादार्चनचातुरी करयुगे त्वत्कीर्तितं वाचि मे
कुत्रापि त्वदुपासनव्यसनिता मे देवि मा शाम्यतु ॥ 27 ॥
त्वद्रूपमुल्लसितदाडिमपुष्परक्तं
उद्भावयेन्मदनदैवतमक्षरं यः ।
तं रूपहीनमपि मन्मथनिर्विशेषं
आलोकयन्त्युरुनितम्बतटास्तरुण्यः ॥ 28 ॥
ब्रह्मेन्द्ररुद्रहरिचन्द्रसहस्ररश्मि-
-स्कन्दद्विपाननहुताशनवन्दितायै ।
वागीश्वरि त्रिभुवनेश्वरि विश्वमातः
अन्तर्बहिश्च कृतसंस्थितये नमस्ते ॥ 29 ॥
कस्तोत्रमेतदनुवासरमीश्वरायाः
श्रेयस्करं पठति वा यदि वा शृणोति ।
तस्येप्सितं फलति राजभिरीड्यतेऽसौ
जायेत स प्रियतमो मदिरेक्षणानाम् ॥ 30 ॥
इति श्रीकालिदास विरचित पञ्चस्तव्यां द्वितीयः चर्चास्तवः ।
pañcastavi – 2 carcāstavaḥ >>
saundaryavibhramabhuvo bhuvanādhipatya-
-saṅkalpakalpataravastripure jayanti |
ete kavitvakumadaprakarāvabodha-
-pūrṇendavastvayi jagajjanani praṇāmāḥ || 1 ||
devi stutivyatikare kṛtabuddhayaste
vācaspati prabhṛtayo'pi jaḍī bhavanti |
tasmānnisargajaḍimā katamo'hamatra
stotraṃ tava tripuratāpanapatni kartum || 2 ||
mātastathāpi bhavatīṃ bhavatīvratāpa-
-vicchittaye stutimahārṇava karṇadhāraḥ |
stotuṃ bhavāni sa bhavaccaraṇāravinda-
-bhaktigrahaḥ kimapi māṃ mukharī karoti || 3 ||
sūte jaganti bhavatī bhavatī bibharti
jāgarti tatkṣayakṛte bhavatī bhavāni |
mohaṃ bhinatti bhavatī bhavatī ruṇaddhi
līlāyitaṃ jayati citramidaṃ bhavatyāḥ || 4 ||
yasminmanāgapi navāmbujapatragaurīṃ
gaurīṃ prasādamadhurāṃ dṛśamādadhāsi |
tasminnirantaramanaṅgaśarāvakīrṇa-
-sīmantinīnayanasantatayaḥ patanti || 5 ||
pṛthvībhujo'pyudayanaprabhavasya tasya
vidyādhara praṇati cumbita pādapīṭhaḥ |
taccakravartipadavīpraṇayaḥ sa eṣaḥ
tvatpādapaṅkajarajaḥ kaṇajaḥ prasādaḥ || 6 ||
tvatpādapaṅkajaraja praṇipātapūrvaiḥ
puṇyairanalpamatibhiḥ kṛtibhiḥ kavīndraiḥ |
kṣīrakṣapākaradukūlahimāvadātā
kairapyavāpi bhuvanatritaye'pi kīrtiḥ || 7 ||
kalpadrumaprasavakalpitacitrapūjāṃ
uddīpita priyatamāmadaraktagītim |
nityaṃ bhavāni bhavatīmupavīṇayanti
vidyādharāḥ kanakaśailaguhāgṛheṣu || 8 ||
lakṣmīvaśīkaraṇakarmaṇi kāminīnāṃ
ākarṣaṇavyatikareṣu ca siddhamantraḥ |
nīrandhramohatimiracchidurapradīpo
devi tvadaṅghrijanito jayati prasādaḥ || 9 ||
devi tvadaṅghrinakharatnabhuvo mayūkhāḥ
pratyagramauktikaruco mudamudvahanti |
sevānativyatikare surasundarīṇāṃ
sīmantasīmni kusumastabakāyitaṃ yaiḥ || 10 ||
mūrdhni sphurattuhinadīdhitidīptidīptaṃ
madhye lalāṭamamarāyudharaśmicitram |
hṛccakracumbi hutabhukkaṇikānukāri
jyotiryadetadidamamba tava svarūpam || 11 ||
rūpaṃ tava sphuritacandramarīcigauraṃ
ālokate śirasi vāgadhidaivataṃ yaḥ |
niḥsīmasūktiracanāmṛtanirjharasya
tasya prasādamadhurāḥ prasaranti vācaḥ || 12 ||
sindūrapāṃsupaṭalacchuritāmiva dyāṃ
tvattejasā jaturasasnapitāmivorvīm |
yaḥ paśyati kṣaṇamapi tripure vihāya
vrīḍāṃ mṛḍāni sudṛśastamanudravanti || 13 ||
mātarmuhūrtamapi yaḥ smarati svarūpaṃ
lākṣārasaprasaratantunibhaṃ bhavatyāḥ |
dhyāyantyananyamanasastamanaṅgataptāḥ
pradyumnasīmni subhagatvaguṇaṃ taruṇyaḥ || 14 ||
yo'yaṃ cakāsti gaganārṇavaratnaminduḥ
yo'yaṃ surāsuraguruḥ puruṣaḥ purāṇaḥ |
yadvāmamardhamidamandhakasūdanasya
devi tvameva taditi pratipādayanti || 15 ||
icchānurūpamanurūpaguṇaprakarṣa
saṅkarṣiṇi tvamabhimṛśya yadā bibharṣi |
jāyeta sa tribhuvanaika gurustadānīṃ
devaḥ śivo'pi bhuvanatrayasūtradhāraḥ || 16 ||
dhyātāsi haimavati yena himāṃśuraśmi-
-mālāmaladyutirakalmaṣamānasena |
tasyāvilambamanavadyamanantakalpaṃ
alpairdinaiḥ sṛjasi sundari vāgvilāsam || 17 ||
ādhāramārutanirodhavaśena yeṣāṃ
sindūrarañjitasarojaguṇānukāri |
dīptaṃ hṛdi sphurati devi vapustvadīyaṃ
dhyāyanti tāniha samīhitasiddhisārthāḥ || 18 ||
ye cintayantyaruṇamaṇḍalamadhyavarti
rūpaṃ tavāmba navayāvakapaṅkapiṅgam |
teṣāṃ sadaiva kusumāyudhabāṇabhinna-
-vakṣaḥsthalā mṛgadṛśo vaśagā bhavanti || 19 ||
tvāmaindavīmiva kalāmanuphāladeśaṃ
udbhāsitāmbaratalāmavalokayantaḥ |
sadyo bhavāni sudhiyaḥ kavayo bhavanti
tvaṃ bhāvanāhitadhiyāṃ kulakāmadhenuḥ || 20 ||
śarvāṇi sarvajanavanditapādapadme
padmacchadadyutiviḍambitanetralakṣmi |
niṣpāpamūrtijanamānasarājahaṃsi
haṃsi tvamāpadamanekavidhāṃ janasya || 21 ||
uttaptahemarucire tripure punīhi
cetaścirantanamaghaughavanaṃ lunīhi |
kārāgṛhe nigalabandhanayantritasya
tvatsaṃsmṛtau jhaṭiti me nigalāstruṭanti || 22 ||
tvāṃ vyāpinīti sumanā iti kuṇḍalīti
tvāṃ kāminīti kamaleti kalāvatīti |
tvāṃ mālinīti lalitetyaparājiteti
devi stuvanti vijayeti jayetyumeti || 23 ||
uddāmakāmaparamārthasarojakhaṇḍa-
caṇḍadyutidyutimapāsitaṣaḍvikārām |
mohadvipendrakadanodyatabodhasiṃha-
-līlāguhāṃ bhagavatīṃ tripurāṃ namāmi || 24 ||
gaṇeśavaṭukastutā ratisahāyakāmānvitā
smarārivaraviṣṭarā kusumabāṇabāṇairyutā |
anaṅgakusumādibhiḥ parivṛtā ca siddhaistribhiḥ
kadambavanamadhyagā tripurasundarī pātu naḥ || 25 ||
rudrāṇi vidrumamayīṃ pratimāmiva tvāṃ
ye cintayantyaruṇakāntimananyarūpām |
tānetya pakṣmaladṛśaḥ prasabhaṃ bhajante
kaṇṭhāvasaktamṛdubāhulatāstaruṇyaḥ || 26 ||
tvadrūpaikanirūpaṇapraṇayitābandho dṛśostvadguṇa-
-grāmākarṇanarāgitā śravaṇayostvatsaṃsmṛtiścetasi |
tvatpādārcanacāturī karayuge tvatkīrtitaṃ vāci me
kutrāpi tvadupāsanavyasanitā me devi mā śāmyatu || 27 ||
tvadrūpamullasitadāḍimapuṣparaktaṃ
udbhāvayenmadanadaivatamakṣaraṃ yaḥ |
taṃ rūpahīnamapi manmathanirviśeṣaṃ
ālokayantyurunitambataṭāstaruṇyaḥ || 28 ||
brahmendrarudraharicandrasahasraraśmi-
-skandadvipānanahutāśanavanditāyai |
vāgīśvari tribhuvaneśvari viśvamātaḥ
antarbahiśca kṛtasaṃsthitaye namaste || 29 ||
kastotrametadanuvāsaramīśvarāyāḥ
śreyaskaraṃ paṭhati vā yadi vā śṛṇoti |
tasyepsitaṃ phalati rājabhirīḍyate'sau
jāyeta sa priyatamo madirekṣaṇānām || 30 ||
iti śrīkālidāsa viracita pañcastavyāṃ dvitīyaḥ carcāstavaḥ |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.