Valmiki Ramayana Sundara Kanda Sarga 11 — Devanagari Script

⚠️ AI-generated translation — the Telugu meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Telugu

వాల్మీకి రామాయణంలోని సుందరకాండ 11వ సర్గలో, హనుమంతుడు రావణుని అంతఃపురములోని పానభూమిని పరిశీలిస్తాడు. అక్కడ మద్యపానము, మాంసాహారము, వివిధ పానీయములు, పాత్రలు, పూలమాలలతో నిండిన దృశ్యములను, నిద్రిస్తున్న అనేక స్త్రీలను అతడు చూస్తాడు. ఆ స్త్రీలను పరిశీలించినా అతడు జానకిని చూడలేదు. ఇతరుల భార్యలను చూచుట గురించి ధర్మభయముతో సందేహించిన అతడు, తన మనస్సు స్థిరముగా ఉందని, శుద్ధమైన మనస్సుతోనే వెదికినట్లు తలంచి, మరల పెద్ద ప్రయత్నము చేపట్టును.

AI-generated · not yet verified

The Telugu meaning of each verse is shown below the verse.

⚠️ AI-generated translation — the Kannada meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Kannada

ಹನುಮಂತನು ರಾವಣನ ಅಂತಃಪುರದ ಪಾನಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ, ಅಲ್ಲಿ ಮದ್ಯ, ಮಾಂಸ, ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಕಂಡನು. ಅವನು ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ನೋಡಿದರೂ ಜಾನಕಿಯನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಪರಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ನೋಡಿದುದರಿಂದ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಶಂಕೆ ಮತ್ತು ಚಿಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು, ಆದರೆ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವನು ಆಲೋಚಿಸಿದನು. ಕಳೆದುಹೋದ ಹೆಣ್ಣು ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಜಿಂಕೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಹುಡುಕಬೇಕೆಂಬಂತೆ, ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿಯೇ ಹುಡುಕಬೇಕೆಂದು ಅವನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು. ಕೊನೆಗೆ ಅವನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಸರಿದು ಪುನಃ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಲು ಆಲೋಚಿಸಿದನು.

AI-generated · not yet verified

The Kannada meaning of each verse is shown below the verse.

⚠️ AI-generated translation — the Gujarati meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Gujarati

આ સર્ગમાં હનુમાન રાવણના અંતઃપુરની પાનભૂમિમાં પ્રવેશે છે અને ત્યાં સૂતેલી અનેક સ્ત્રીઓ, માંસ, મદિરા તથા વિવિધ ભોજ્ય-પેય પદાર્થોથી શોભતું દૃશ્ય જુએ છે. તે સ્ત્રીઓને જોઈને પણ જાનકીને ક્યાંય જોઈ શકતો નથી. પરસ્ત્રીઓને નિહાળવાથી ધર્મની શંકા થતાં તેને ચિંતા થાય છે, પરંતુ તેનું મન સ્થિર રહે છે અને તે વિચારે છે કે સીતાને બીજે ક્યાંય શોધી શકાતી નથી. અંતે તે પાછો હઠીને ફરી ઉત્તમ પ્રયત્ન કરવા માંડે છે.

AI-generated · not yet verified

The Gujarati meaning of each verse is shown below the verse.

⚠️ AI-generated translation — the Marathi meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Marathi

हनुमानाने रावणाच्या अंतःपुरात प्रवेश करून तेथे अनेक स्त्रियांमध्ये रावणाला पाहिले, तसेच मद्यपानाच्या स्थळी मांस, पेये, फळे व सुगंधी पदार्थांनी भरलेली पानभूमी पाहिली. त्याने सर्व अंतःपुर शुद्ध मनाने शोधले, परंतु जानकी त्याला कोठेही दिसली नाही. परस्त्रियांचे निरीक्षण केल्याबद्दल त्याला धर्माच्या भयाने चिंता वाटली, तथापि त्याचे मन स्थिर राहिले. शेवटी जानकी न सापडल्याने तो पुन्हा अधिक प्रयत्न करू लागला.

AI-generated · not yet verified

The Marathi meaning of each verse is shown below the verse.

Meaning —

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।

अथ एकादशस्सर्गः ।

Shloka 1

अवधूय च तां बुद्धिं बभूवावस्थितस्तदा ।
जगाम चापरां चिन्तां सीतां प्रति महाकपिः ॥ 1 ॥

avadhūya ca tāṃ buddhiṃ babhūvāvasthitastadā |
jagāma cāparāṃ cintāṃ sītāṃ prati mahākapiḥ || 1 ||

તે મહાન વાનરે તે વિચારને દૂર કરીને પછી સ્થિર થઈ ઊભો રહ્યો, અને સીતા વિશે બીજી ચિંતા કરવા લાગ્યો. ^AI

ಆಗ ಆ ಮಹಾಕಪಿಯು ಆ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ನಿಂತನು; ಸೀತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಚಿಂತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದನು. ^AI

त्या विचाराचा त्याग करून महाकपी हनुमान तेव्हा स्थिर झाला आणि सीतेविषयी पुन्हा दुसरा विचार करू लागला. ^AI

ఆ మహాకపి అప్పుడు ఆ ఆలోచనను విడనాడి స్థిరంగా నిలిచి, సీతను గురించి మరొక ఆలోచనకు పోయెను. ^AI

Shloka 2

न रामेण वियुक्ता सा स्वप्तुमर्हति भामिनी ।
न भोक्तुं वाप्यलङ्कर्तुं न पानमुपसेवितुम् ॥ 2 ॥

na rāmeṇa viyuktā sā svaptumarhati bhāminī |
na bhoktuṃ vāpyalaṅkartuṃ na pānamupasevitum || 2 ||

રામથી વિયુક્ત થયેલી એ ભામિની સૂઈ શકે નહીં, ખાઈ શકે નહીં, શણગારી શકે નહીં અને પાનનું સેવન પણ કરી શકે નહીં. ^AI

ರಾಮನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಆ ಭಾಮಿನಿಯು ಮಲಗಲು, ಊಟ ಮಾಡಲು, ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ಪಾನವನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ಯೋಗ್ಯಳಲ್ಲ. ^AI

रामापासून वियुक्त झालेली ही सुंदर स्त्री झोपण्यास, खाण्यास, अलंकार धारण करण्यास किंवा पान करण्यास योग्य नाही. ^AI

రాముని నుండి వియోగము పొందిన ఆ భామిని నిద్రించుటకు, భుజించుటకు, అలంకరించుకొనుటకు, పానము సేవించుటకు తగదు. ^AI

Shloka 3

नान्यं नरमुपस्थातुं सुराणामपि चेश्वरम् ।
न हि रामसमः कश्चिद्विद्यते त्रिदशेष्वपि ॥ 3 ॥

nānyaṃ naramupasthātuṃ surāṇāmapi ceśvaram |
na hi rāmasamaḥ kaścidvidyate tridaśeṣvapi || 3 ||

તે દેવોના ઈશ્વર સમા પણ બીજા કોઈ પુરુષની પાસે જવા યોગ્ય નથી; કારણ કે ત્રિદશોમાં પણ રામ સમાન કોઈ નથી. ^AI

ಬೇರೆ ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನನ್ನೂ, ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನನ್ನೂ ಸಹ ಆಶ್ರಯಿಸಲು ಅರ್ಹಳಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಮೂವತ್ತು ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ರಾಮನಿಗೆ ಸಮಾನನಾದವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ^AI

देवांचाही स्वामी असलेल्या दुसऱ्या कोणत्याही पुरुषाची ती उपासना करणार नाही; कारण त्रिदशांमध्येही रामासमान कोणीही नाही. ^AI

దేవతలకే ఈశ్వరుడైన వేరొక పురుషుని ఆమె సమీపించుట తగదు; త్రిదశులలో కూడా రామునితో సమానుడు ఎవడును లేడు. ^AI

Shloka 4

अन्येयमिति निश्चित्य पानभूमौ चचार सः ।
क्रीडितेनापराः क्लान्ता गीतेन च तथाऽपराः ॥ 4 ॥

anyeyamiti niścitya pānabhūmau cacāra saḥ |
krīḍitenāparāḥ klāntā gītena ca tathā'parāḥ || 4 ||

'આ બીજી છે' એમ નિશ્ચય કરીને તે પાનભૂમિમાં ફરવા લાગ્યો. કેટલીક સ્ત્રીઓ ક્રીડાથી થાકી ગઈ હતી અને કેટલીક ગીતથી. ^AI

ಇವಳು ಬೇರೆಯವಳು ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಅವನು ಪಾನಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು; ಕೆಲವರು ಕ್ರೀಡೆಯಿಂದಲೂ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಗೀತೆಯಿಂದಲೂ ದಣಿದಿದ್ದರು. ^AI

ही दुसरीच आहे असे निश्चित करून तो पानगृहात फिरू लागला; काही स्त्रिया क्रीडेने तर काही गाण्याने थकल्या होत्या. ^AI

ఇది వేరొకరు అని నిశ్చయించి అతడు పానభూమియందు సంచరించెను. కొందరు ఆటలచే అలసిరి, మరికొందరు గానముచే అలసిరి. ^AI

Shloka 5

नृत्तेन चापराः क्लान्ताः पानविप्रहतास्तथा ।
मुरजेषु मृदङ्गेषु पीठिकासु च संस्थिताः ॥ 5 ॥

nṛttena cāparāḥ klāntāḥ pānaviprahatāstathā |
murajeṣu mṛdaṅgeṣu pīṭhikāsu ca saṃsthitāḥ || 5 ||

કેટલીક નૃત્યથી થાકી ગઈ હતી અને કેટલીક પાનથી મત્ત થઈ ગઈ હતી; કેટલીક મુરજ, મૃદંગ અને પીઠિકાઓ પર બેઠેલી હતી. ^AI

ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ನೃತ್ಯದಿಂದ ದಣಿದಿದ್ದರು, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಪಾನದಿಂದ ಮತ್ತರಾಗಿದ್ದರು; ಮುರಜ, ಮೃದಂಗ ಮತ್ತು ಪೀಠಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ^AI

काही नृत्याने थकल्या होत्या आणि काही मद्याने मत्त झाल्या होत्या; तर काही मुरज, मृदंग आणि पीठांवर बसल्या होत्या. ^AI

మరికొందరు నృత్యముచే అలసిరి, మరికొందరు మద్యపానముచే మత్తులైరి; కొందరు మురజములపై, మృదంగములపై, పీఠికలపై కూర్చుండిరి. ^AI

Shloka 6

तथाऽऽस्तरणमुख्येषु संविष्टाश्चापराः स्त्रियः ।
अङ्गनानां सहस्रेण भूषितेन विभूषणैः ॥ 6 ॥

tathā''staraṇamukhyeṣu saṃviṣṭāścāparāḥ striyaḥ |
aṅganānāṃ sahasreṇa bhūṣitena vibhūṣaṇaiḥ || 6 ||

તેમ જ બીજી સ્ત્રીઓ શ્રેષ્ઠ આસનો પર બેઠેલી હતી; અને વિભૂષણોથી શણગારેલી હજારો સ્ત્રીઓ હતી. ^AI

ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಹಾಸಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮಲಗಿದ್ದರು; ವಿಭೂಷಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾದ ಸಾವಿರ ಮಂದಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಜೊತೆಗೆ. ^AI

तसेच काही स्त्रिया उत्तम आसनांवर बसल्या होत्या; दागिन्यांनी भूषित अशा हजारो स्त्रियांसह, ^AI

మరికొందరు స్త్రీలు శ్రేష్ఠమైన పరుపులపై పరుండిరి; అలంకారములతో అలంకరింపబడిన వేయిమంది స్త్రీలతో కూడి ఉండెను. ^AI

Shloka 7

रूपसल्लापशीलेन युक्तगीतार्थभाषिणा ।
देशकालाभियुक्तेन युक्तवाक्याभिधायिना ॥ 7 ॥

rūpasallāpaśīlena yuktagītārthabhāṣiṇā |
deśakālābhiyuktena yuktavākyābhidhāyinā || 7 ||

રૂપ અને મધુર સલ્લાપવાળા, યોગ્ય ગીતના અર્થ બોલનારા, દેશ અને કાળને અનુકૂળ, યોગ્ય વાક્યો બોલનારા સેવકોથી ઘેરાયેલો. ^AI

ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಧುರ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಸ್ವಭಾವವುಳ್ಳ, ಗೀತೆಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೇಳುವ, ದೇಶಕಾಲಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿದ ಯುಕ್ತವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುವ ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ. ^AI

सौंदर्याने व गोड बोलण्याच्या स्वभावाने युक्त, गाण्याचा अर्थ सांगणाऱ्या, देश व काळ यांना अनुसरून योग्य वाक्य बोलणाऱ्या स्त्रियांसह, ^AI

రూపముతోను మధురమైన సంభాషణ స్వభావముతోను కూడినది, గానార్థమును తెలిపే మాటలు కలది, దేశకాలములకు తగినది, సముచితమైన మాటలు పలికేది. ^AI

Shloka 8

रताभिरतसंसुप्तं ददर्श हरियूथपः ।
तासां मध्ये महाबाहुः शुशुभे राक्षसेश्वरः ॥ 8 ॥

ratābhiratasaṃsuptaṃ dadarśa hariyūthapaḥ |
tāsāṃ madhye mahābāhuḥ śuśubhe rākṣaseśvaraḥ || 8 ||

વાનરસેનાપતિએ રતિમાં આસક્ત થઈને સૂતેલા તે રાક્ષસેશ્વરને જોયો; તેમની વચ્ચે મહાબાહુ રાક્ષસેશ્વર શોભી રહ્યો હતો. ^AI

ರತಿಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಅವರನ್ನು ಆ ಹರಿಯೂಥಪನು (ಕಪಿಶ್ರೇಷ್ಠನು) ನೋಡಿದನು; ಅವರ ಮಧ್ಯೆ ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರನು ಶೋಭಿಸಿದನು. ^AI

रत व अभिरत अशा अवस्थेत झोपलेल्या त्या राक्षसेश्वराला (रावणाला) वानरसेनापती हनुमानाने पाहिले; त्या स्त्रियांच्या मध्ये महाबाहू रावण शोभून दिसत होता. ^AI

రతి యందు ఆసక్తులై సుఖముగా నిద్రించుచున్న ఆ రాక్షసేశ్వరుని ఆ హరియూథపుడు చూచెను; మహాబాహువైన అతడు ఆ స్త్రీల మధ్య శోభించెను. ^AI

Shloka 9

गोष्ठे महति मुख्यानां गवां मध्ये यथा वृषः ।
स राक्षसेन्द्रः शुशुभे ताभिः परिवृतस्स्वयम् ॥ 9 ॥

goṣṭhe mahati mukhyānāṃ gavāṃ madhye yathā vṛṣaḥ |
sa rākṣasendraḥ śuśubhe tābhiḥ parivṛtassvayam || 9 ||

મોટા ગોવાળિયા (ગોષ્ઠ)માં મુખ્ય ગાયોની વચ્ચે જેમ વૃષભ શોભે છે, તેમ તે રાક્ષસેન્દ્ર પોતે તે સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલો શોભતો હતો. ^AI

ಮುಖ್ಯವಾದ ಗೋವುಗಳ ದೊಡ್ಡ ಹಟ್ಟಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಗೂಳಿಯು ಹೇಗೆ ಶೋಭಿಸುವುದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನು ತನ್ನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮಧ್ಯೆ ಶೋಭಿಸಿದನು. ^AI

ज्याप्रमाणे मोठ्या गोठ्यात प्रमुख गाईंच्या मध्ये वृषभ शोभतो, त्याप्रमाणे तो राक्षसेंद्र स्वतः त्या स्त्रियांनी वेढलेला शोभत होता. ^AI

గొప్ప గోశాలలో ప్రధానమైన గోవుల మధ్య ఎద్దు ఎలా ప్రకాశిస్తుందో, అలా ఆ రాక్షసేంద్రుడు తన చుట్టూ ఆ స్త్రీలతో కూడి ప్రకాశించాడు. ^AI

Shloka 10

करेणुभिर्यथाऽरण्ये परिकीर्णो महाद्विपः ।
सर्वकामैरुपेतां च पानभूमिं महात्मनः ॥ 10 ॥

kareṇubhiryathā'raṇye parikīrṇo mahādvipaḥ |
sarvakāmairupetāṃ ca pānabhūmiṃ mahātmanaḥ || 10 ||

જેમ જંગલમાં હાથણીઓથી ઘેરાયેલો મહાન હાથી શોભે છે, તેમ તે મહાત્માની સર્વ કામનાઓથી સંપન્ન પાનભૂમિ (મદિરાપાનનું સ્થાન) શોભતી હતી. ^AI

ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ಸಮೂಹದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಾಗಜವು ಹೇಗೆ ಶೋಭಿಸುವುದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಪಾನಭೂಮಿಯನ್ನು (ಅವನು ನೋಡಿದನು). ^AI

ज्याप्रमाणे अरण्यात हत्तिणींनी वेढलेला महान हत्ती शोभतो, त्याप्रमाणे तो महात्म्याच्या सर्व कामांनी युक्त अशा पानभूमीत (मद्यपानाच्या स्थळी) होता. ^AI

అడవిలో ఆడ ఏనుగులతో చుట్టబడిన గొప్ప ఏనుగు ఎలా ఉంటుందో, అలా మహాత్ముడైన ఆ రాక్షసుని సర్వకామాలతో కూడిన పానభూమిని (మద్యపాన స్థలాన్ని) హనుమంతుడు చూశాడు. ^AI

Shloka 11

ददर्श हरिशार्दूलस्तस्य रक्षःपतेर्गृहे ।
मृगाणां महिषाणां च वराहाणां च भागशः ॥ 11 ॥

dadarśa hariśārdūlastasya rakṣaḥpatergṛhe |
mṛgāṇāṃ mahiṣāṇāṃ ca varāhāṇāṃ ca bhāgaśaḥ || 11 ||

હરિશાર્દૂલ (વાનરશ્રેષ્ઠ) હનુમાને તે રાક્ષસપતિના ઘરમાં મૃગ, મહિષ અને વરાહોના માંસના ભાગ યથાવત્ પડેલા જોયા. ^AI

ಕಪಿಶಾರ್ದೂಲನಾದ ಹನುಮಂತನು ಆ ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜಿಂಕೆಗಳ, ಎಮ್ಮೆಗಳ ಮತ್ತು ಹಂದಿಗಳ ಮಾಂಸದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು. ^AI

हरिशार्दूल (हनुमान) याने त्या राक्षसपतीच्या गृहात मृग, महिष आणि वराह यांची भागशः (तुकडे केलेली) मांसानि पाहिली. ^AI

హరిశార్దూలుడు (కోతులలో శ్రేష్ఠుడు) ఆ రాక్షసరాజు గృహంలో లేళ్లు, గేదెలు, అడవి పందుల మాంసాన్ని భాగాలుగా చేసి ఉంచినది చూశాడు. ^AI

Shloka 12

तत्र न्यस्तानि मांसानि पानभूमौ ददर्श सः ।
रौक्मेषु च विशालेषु भाजनेष्वर्धभक्षितान् ॥ 12 ॥

tatra nyastāni māṃsāni pānabhūmau dadarśa saḥ |
raukmeṣu ca viśāleṣu bhājaneṣvardhabhakṣitān || 12 ||

ત્યાં પાનભૂમિમાં મૂકેલાં માંસો અને વિશાળ સુવર્ણના પાત્રોમાં અર્ધભક્ષિત (અડધા ખાધેલા) માંસો તેણે જોયા. ^AI

ಅಲ್ಲಿ ಪಾನಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾದ ಮಾಂಸಗಳನ್ನೂ, ವಿಶಾಲವಾದ ಚಿನ್ನದ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ತಿನ್ನಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾಂಸಗಳನ್ನೂ ಅವನು ನೋಡಿದನು. ^AI

त्या पानभूमीत त्याने ठेवलेली मांसानि पाहिली, आणि विशाल सोन्याच्या भांड्यांमध्ये अर्धभक्षित (अर्धे खाल्लेले) पदार्थही पाहिले. ^AI

అక్కడ పానభూమిలో ఉంచిన మాంసాలను, విశాలమైన బంగారు పాత్రలలో సగం తినబడిన మాంసాలను అతను చూశాడు. ^AI

Shloka 13

ददर्श हरिशार्दूलो मयूरान् कुक्कुटांस्तथा ।
वराहवार्ध्राणसकान् दधिसौवर्चलायुतान् ॥ 13 ॥

dadarśa hariśārdūlo mayūrān kukkuṭāṃstathā |
varāhavārdhrāṇasakān dadhisauvarcalāyutān || 13 ||

હરિશાર્દૂલે મોર, કૂકડા તથા વરાહ અને વાર્ધ્રાણસ (જંગલી કૂકડા જેવું પક્ષી)ને દહીં તથા સૌવર્ચલ (એક લૂણ) સાથે મિશ્રિત જોયા. ^AI

ಕಪಿಶಾರ್ದೂಲನು ನವಿಲುಗಳನ್ನೂ, ಕೋಳಿಗಳನ್ನೂ, ಹಂದಿಗಳನ್ನೂ, ವಾರ್ಧ್ರಾಣಸ (ಮುತ್ತುಗದ ಬಣ್ಣದ) ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನೂ, ಮೊಸರು ಮತ್ತು ಸೌವರ್ಚಲ ಉಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿದನು. ^AI

हरिशार्दूलाने मोर, कोंबडे तसेच वराह, वार्ध्राणस (मोठे पक्षी) हे दधी व सौवर्चल (पांढरे मीठ) यांसह युक्त असे पाहिले. ^AI

హరిశార్దూలుడు నెమళ్లను, కోళ్లను, అడవి పందులను, వరాహవార్ధ్రాణస (అడవి పంది మరియు గద్ద) జంతువులను, పెరుగు మరియు సౌవర్చల (ఉప్పు) తో కూడిన వాటిని చూశాడు. ^AI

Shloka 14

शल्यान् मृगमयूरांश्च हनुमानन्ववैक्षत ।
क्रकरान्विविधान् सिद्धांश्चकोरानर्धभक्षितान् ॥ 14 ॥

śalyān mṛgamayūrāṃśca hanumānanvavaikṣata |
krakarānvividhān siddhāṃścakorānardhabhakṣitān || 14 ||

હનુમાને શલ્ય (કાંટાવાળા માછલાં), મૃગ અને મોર, વિવિધ પ્રકારના ક્રકર (એક પક્ષી), સિદ્ધ (એક પક્ષી) તથા ચકોર પક્ષીઓને અર્ધભક્ષિત જોયા. ^AI

ಹನುಮಂತನು ಮುಳ್ಳುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮೀನುಗಳನ್ನೂ, ಜಿಂಕೆ ಮತ್ತು ನವಿಲುಗಳನ್ನೂ, ವಿವಿಧವಾದ ಕ್ರಕರ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನೂ, ಸಿದ್ಧ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನೂ, ಅರ್ಧ ತಿನ್ನಲ್ಪಟ್ಟ ಚಕೋರ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿದನು. ^AI

हनुमानाने शल्य (काटे असलेले मासे), मृग व मोर, तसेच नाना प्रकारचे क्रकर (पक्षी), सिद्ध (पक्षी) आणि चकोर हे अर्धभक्षित पाहिले. ^AI

హనుమంతుడు శల్య (ముళ్లు గల) చేపలను, లేళ్ల మాంసాన్ని, నెమళ్లను, వివిధ రకాల క్రకర పక్షులను, సిద్ధ పక్షులను, సగం తినబడిన చకోర పక్షులను చూశాడు. ^AI

Shloka 15

महिषानेकशल्यांश्च छागांश्च कृतनिष्ठितान् ।
लेह्यानुच्चावचान्पेयान् भोज्यानि विविधानि च ॥ 15 ॥

mahiṣānekaśalyāṃśca chāgāṃśca kṛtaniṣṭhitān |
lehyānuccāvacānpeyān bhojyāni vividhāni ca || 15 ||

મહિષો, એકશલ્ય (એક કાંટાવાળા માછલાં), ચીલાઓ (બકરા) જે સારી રીતે તૈયાર કરેલા હતા, તથા ઊંચ-નીચ પ્રકારના લેહ્ય (ચાટવાના), પેય (પીવાના) અને વિવિધ ભોજ્ય પદાર્થો જોયા. ^AI

ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನೂ, ಅನೇಕ ಮುಳ್ಳುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮೀನುಗಳನ್ನೂ, ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿಟ್ಟ ಮೇಕೆಗಳನ್ನೂ, ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಅಧಮವಾದ ನೆಕ್ಕುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನೂ, ಕುಡಿಯುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನೂ, ವಿವಿಧವಾದ ತಿನ್ನುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನೂ (ನೋಡಿದನು). ^AI

महिष, अनेक शल्य (काटेरी मासे) आणि निष्ठित (शिजवलेले) केलेले बकरे, तसेच नाना प्रकारचे लेह्य (चाटण्यासारखे), पेय आणि विविध भोज्य पदार्थ. ^AI

అనేక ముళ్లు గల గేదెలను, సిద్ధం చేసి ఉంచిన మేకలను, చిన్నా పెద్దా లేహ్యాలు (నాకి తినే పదార్థాలు), పేయాలు (త్రాగే పదార్థాలు), వివిధ భోజ్యాలను చూశాడు. ^AI

Shloka 16

तथाऽऽम्ललवणोत्तंसैर्विविधैरागषाडबैः ।
हारनूपुरकेयूरैरपविद्धैर्महाधनैः ॥ 16 ॥

tathā''mlalavaṇottaṃsairvividhairāgaṣāḍabaiḥ |
hāranūpurakeyūrairapaviddhairmahādhanaiḥ || 16 ||

તેમજ અમ્લ (ખાટા) અને લવણ (ખારા) રસથી શોભતા વિવિધ ષાડવ (ખાટા-ગળ્યા-તીખા મિશ્રણવાળા) પદાર્થો તથા ફેંકેલા મહામૂલ્ય હાર, નૂપુર અને કેયૂર તેણે જોયા. ^AI

ಹಾಗೆಯೇ ಹುಳಿ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ವಿವಿಧವಾದ ಆರು ರುಚಿಗಳಿಂದಲೂ, ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಾಮೌಲ್ಯದ ಹಾರಗಳು, ನೂಪುರಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಯೂರಗಳಿಂದಲೂ (ಕೂಡಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದನು). ^AI

तसेच आंबट व मिठाच्या विविध रुचकर पदार्थांनी (आगषाडब) युक्त, आणि महाधन (मौल्यवान) असे हार, नूपुर व केयूर यांनी अपविद्ध (इकडे-तिकडे पसरलेले) असे. ^AI

అలాగే పులుసు, ఉప్పు మొదలైన వివిధ రుచులతో కూడిన వాటిని, వివిధ రకాల ఆగషాడబ (మాంస వంటకాల) తో కూడిన వాటిని, విసిరివేయబడిన మహాధనమైన హారాలు, నూపురాలు, కేయూరాలతో కూడిన వాటిని చూశాడు. ^AI

Shloka 17

पानभाजनविक्षिप्तैः फलैश्च विविधैरपि ।
कृतपुष्पोपहारा भूरधिकं पुष्यति श्रियम् ॥ 17 ॥

pānabhājanavikṣiptaiḥ phalaiśca vividhairapi |
kṛtapuṣpopahārā bhūradhikaṃ puṣyati śriyam || 17 ||

વિવિધ ફળોથી અને પાનપાત્રોમાંથી પડેલાં ફળોથી પણ જે ભૂમિ પુષ્પોથી શણગારાયેલી હતી, તે શ્રીને વધારે પુષ્ટ કરતી હતી. ^AI

ವಿವಿಧವಾದ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದಲೂ ಪಾನಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಿದ ಹೂವುಗಳಿಂದಲೂ ಅರ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಭೂಮಿಯು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ^AI

पानाच्या भांड्यांतून पसरलेल्या व विविध फळांनी तसेच पुष्पांच्या अर्पणांनी ती भूमी अधिकच शोभा वाढवीत होती. ^AI

వివిధమైన పండ్లు పానపాత్రలలో పడవేయబడి ఉండగా, పువ్వులతో అలంకరించబడిన ఆ భూమి ఎంతో ఎక్కువగా సంపదను పెంచుతోంది. ^AI

Shloka 18

तत्र तत्र च विन्यस्तैः सुश्लिष्टैश्शयनासनैः ।
पानभूमिर्विना वह्निं प्रदीप्तेवोपलक्ष्यते ॥ 18 ॥

tatra tatra ca vinyastaiḥ suśliṣṭaiśśayanāsanaiḥ |
pānabhūmirvinā vahniṃ pradīptevopalakṣyate || 18 ||

ત્યાં ત્યાં સારી રીતે ગોઠવાયેલા શયનો અને આસનોથી યુક્ત એ પાનભૂમિ અગ્નિ વિના પણ પ્રદીપ્ત જેવી દેખાતી હતી. ^AI

ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ ಇಡಲಾದ ಹಾಸಿಗೆಗಳಿಂದಲೂ ಆಸನಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡಿದ ಪಾನಭೂಮಿಯು, ಅಗ್ನಿಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಬೆಳಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ^AI

तिथे तिथे चांगल्या प्रकारे जोडलेल्या शयनासनांनी (आसनांनी) युक्त ती पानभूमी अग्नीशिवायही प्रज्वलित असल्यासारखी दिसत होती. ^AI

అక్కడక్కడ బాగా అమర్చబడిన మంచాలు, ఆసనాలతో కూడిన ఆ పానభూమి అగ్ని లేకుండానే ప్రజ్వలించినట్లు కనిపిస్తోంది. ^AI

Shloka 19

बहुप्रकारैर्विविधैर्वरसंस्कारसंस्कृतैः ।
मांसैः कुशलसम्पृक्तैः पानभूमिगतैः पृथक् ॥ 19 ॥

bahuprakārairvividhairvarasaṃskārasaṃskṛtaiḥ |
māṃsaiḥ kuśalasampṛktaiḥ pānabhūmigataiḥ pṛthak || 19 ||

અલગ અલગ રીતે પાનભૂમિમાં મૂકેલા, કુશળ હાથે સારી રીતે મિશ્ર કરેલા અને ઉત્તમ સંસ્કારથી સંસ્કારેલા અનેક પ્રકારના વિવિધ માંસોથી તે ભૂમિ શોભતી હતી. ^AI

ಬಹುವಿಧವಾದ, ಉತ್ತಮ ಸಂಸ್ಕಾರದಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ, ನಿಪುಣರಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾಂಸಗಳು ಪಾನಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ^AI

उत्तम प्रकारे संस्कार केलेल्या, कुशल हातांनी तयार केलेल्या अनेक प्रकारच्या विविध मांसांनी पानभूमीत स्वतंत्रपणे (ठिकाणी ठिकाणी) भरलेली होती. ^AI

అనేక రకాలైన, వివిధమైన, ఉత్తమంగా సంస్కరించబడిన మాంసాలతో, నేర్పుగా కలపబడినవి పానభూమిలో విడివిడిగా ఉన్నాయి. ^AI

Shloka 20

दिव्याः प्रसन्ना विविधाः सुराः कृतसुरा अपि ।
शर्कराऽसवमाध्वीकपुष्पासवफलासवाः ॥ 20 ॥

divyāḥ prasannā vividhāḥ surāḥ kṛtasurā api |
śarkarā'savamādhvīkapuṣpāsavaphalāsavāḥ || 20 ||

દિવ્ય, સ્વચ્છ અને વિવિધ પ્રકારની સુરાઓ, તેમજ સુરા સાથે મિશ્રિત શર્કરાનું આસવ, મધુકનું માધ્વીક, પુષ્પાસવ અને ફલાસવ — આ બધાં ત્યાં હતાં. ^AI

ದಿವ್ಯವಾದ, ಸ್ವಚ್ಛವಾದ, ವಿವಿಧವಾದ ಸುರೆಗಳು; ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಮದ್ಯಗಳು; ಸಕ್ಕರೆಯ ಆಸವ, ಮಧ್ವೀಕ, ಪುಷ್ಪಾಸವ ಮತ್ತು ಫಲಾಸವಗಳು. ^AI

दिव्य, स्वच्छ, विविध प्रकारच्या सुरा, तसेच तयार केलेल्या सुरा, साखरेचा आसव, माध्वीक, पुष्पासव आणि फलासव हे सर्व तिथे होते. ^AI

దివ్యమైనవి, ప్రసన్నమైనవి, వివిధ రకాలైన సురలు (మద్యాలు), సురతో చేయబడినవి కూడా ఉన్నాయి — శర్కరాసవం, మాధ్వీకం, పుష్పాసవం, ఫలాసవం. ^AI

Shloka 21

वासचूर्णैश्च विविधैर्मृष्टास्तैस्तैः पृथक् पृथक् ।
सन्तता शुशुभे भूमिर्माल्यैश्च बहुसंस्थितैः ॥ 21 ॥

vāsacūrṇaiśca vividhairmṛṣṭāstaistaiḥ pṛthak pṛthak |
santatā śuśubhe bhūmirmālyaiśca bahusaṃsthitaiḥ || 21 ||

વિવિધ પ્રકારના સુગંધી ચૂર્ણોથી અલગ અલગ રીતે ઘસાયેલી અને ઘણાં પુષ્પહારોથી વ્યાપ્ત એ ભૂમિ સતત શોભતી હતી. ^AI

ವಿವಿಧವಾದ ಸುಗಂಧ ಚೂರ್ಣಗಳಿಂದ ಆಯಾ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭೂಮಿಯು, ಬಹಳವಾಗಿ ಇಡಲಾದ ಹೂಮಾಲೆಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡಿ ಶೋಭಿಸಿತು. ^AI

विविध प्रकारच्या वासचूर्णांनी ती प्रत्येक ठिकाणी स्वतंत्रपणे स्वच्छ केलेली होती; तसेच विपुल प्रमाणात ठेवलेल्या माल्यांनी ती भूमी सतत शोभत होती. ^AI

వివిధమైన వాసనచూర్ణాలతో అవి ఒక్కొక్కటిగా శుభ్రపరచబడి ఉన్నాయి; అనేకమైన పూలమాలలతో కూడిన ఆ భూమి నిండుగా శోభిల్లుతోంది. ^AI

Shloka 22

हिरण्मयैश्च विविधैर्भाजनैः स्फाटिकैरपि ।
जाम्बूनदमयैश्चान्यैः करकैरभिसंवृता ॥ 22 ॥

hiraṇmayaiśca vividhairbhājanaiḥ sphāṭikairapi |
jāmbūnadamayaiścānyaiḥ karakairabhisaṃvṛtā || 22 ||

સોનાનાં અને વિવિધ પ્રકારનાં સ્ફટિકનાં પાત્રોથી તથા જાંબૂનદ (સોનાનાં) બનેલાં બીજાં કરક (જળપાત્રો)થી તે ભૂમિ ઘેરાયેલી હતી. ^AI

ಚಿನ್ನದ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರೆಗಳಿಂದಲೂ, ಸ್ಫಟಿಕದ ಪಾತ್ರೆಗಳಿಂದಲೂ, ಬಂಗಾರಮಯವಾದ ಇತರ ಕರಕಗಳಿಂದಲೂ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ^AI

सोनेरी व विविध प्रकारच्या तसेच स्फटिकाच्या भांड्यांनी आणि सुवर्णमय इतर करकांनी (घागऱ्यांनी) ती व्यापलेली होती. ^AI

బంగారుతో చేసిన వివిధ పాత్రలతో, స్ఫటిక పాత్రలతో, మరియు బంగారుతో చేసిన ఇతర కరక పాత్రలతో ఆ భూమి నిండి ఉంది. ^AI

Shloka 23

राजतेषु च कुम्भेषु जाम्बूनदमयेषु च ।
पानश्रेष्ठं तदा भूरि कपिस्तत्र ददर्श ह ॥ 23 ॥

rājateṣu ca kumbheṣu jāmbūnadamayeṣu ca |
pānaśreṣṭhaṃ tadā bhūri kapistatra dadarśa ha || 23 ||

ત્યારે મહાકપિ હનુમાને ત્યાં ચાંદીના અને જાંબૂનદમય (સોનાના) કુંભોમાં ભરપૂર ઉત્તમ પાન (મદિરા) જોયું. ^AI

ಬೆಳ್ಳಿಯ ಕುಂಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಂಗಾರಮಯವಾದ ಕುಂಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಪಾನವನ್ನು ಆಗ ಆ ಕಪಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅಲ್ಲಿ ಬಹಳವಾಗಿ ಕಂಡನು. ^AI

तेव्हा त्या वानराने तिथे चांदीच्या व सुवर्णमय कुंभांमध्ये उत्तम पान (मद्य) विपुल प्रमाणात पाहिले. ^AI

అప్పుడు ఆ కపి (హనుమంతుడు) వెండి కుంభాలలోను, బంగారుతో చేసిన కుంభాలలోను ఉన్న శ్రేష్ఠమైన పానాన్ని విస్తారంగా అక్కడ చూశాడు. ^AI

Shloka 24

सोऽपश्यच्छातकुम्भानि सीधोर्मणिमयानि च ।
राजतानि च पूर्णानि भाजनानि महाकपिः ॥ 24 ॥

so'paśyacchātakumbhāni sīdhormaṇimayāni ca |
rājatāni ca pūrṇāni bhājanāni mahākapiḥ || 24 ||

તે મહાકપિએ ચાંદીના અને મણિમય કુંભોમાં ભરેલાં સીધુ (મદિરા)થી પૂર્ણ એવાં પાત્રો પણ જોયાં. ^AI

ಆ ಮಹಾಕಪಿಯು ಸೀಧುವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಶಾತಕುಂಭಗಳೆಂಬ (ಬಂಗಾರದ) ಮತ್ತು ರತ್ನಮಯವಾದ ಹಾಗೂ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನೂ ಕಂಡನು. ^AI

त्या महाकपीने सीधू (मद्य) ने भरलेली सुवर्णमय कुंभ, रत्नमय कुंभ आणि चांदीची भांडी पाहिली. ^AI

ఆ మహాకపి వెండి కుంభాలను, మణిమయమైన సీధు (మద్యం) కుంభాలను, మరియు నిండుగా ఉన్న వెండి పాత్రలను చూశాడు. ^AI

Shloka 25

क्वचिदल्पावशेषाणि क्वचित्पीतानि सर्वशः ।
क्वचिन्नैव प्रपीतानि पानानि स ददर्श ह ॥ 25 ॥

kvacidalpāvaśeṣāṇi kvacitpītāni sarvaśaḥ |
kvacinnaiva prapītāni pānāni sa dadarśa ha || 25 ||

ક્યાંક થોડું જ બાકી રહેલાં, ક્યાંક સંપૂર્ણપણે પી લેવાયેલાં અને ક્યાંક જરાય પીવાયાં ન હોય એવાં પીણાં તે મહાકપિએ જોયાં. ^AI

ಆ ಮಹಾಕಪಿಯು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿರುವ, ಕೆಲವು ಕಡೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕುಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಏನೂ ಕುಡಿಯದೆ ಇರುವ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು. ^AI

काही ठिकाणी थोडे शेष राहिलेले, काही ठिकाणी पूर्णपणे प्यालेले आणि काही ठिकाणी अजिबात न प्यालेले असे पेय त्याने पाहिले. ^AI

ఆ మహాకపి కొన్ని చోట్ల కొద్దిగా మిగిలిన పానీయాలను, కొన్ని చోట్ల పూర్తిగా తాగబడిన పానీయాలను, కొన్ని చోట్ల అసలు తాగనే తాగని పానీయాలను చూశాడు. ^AI

Shloka 26

क्वचिद् भक्ष्यांश्च विविधान् क्वचित्पानानि भागशः ।
क्वचिदन्नावशेषाणि पश्यन्वै विचचार ह ॥ 26 ॥

kvacid bhakṣyāṃśca vividhān kvacitpānāni bhāgaśaḥ |
kvacidannāvaśeṣāṇi paśyanvai vicacāra ha || 26 ||

ક્યાંક વિવિધ ભક્ષ્યો, ક્યાંક ભાગે ભાગે પીણાં અને ક્યાંક અન્નના અવશેષો જોતો તે વિચરવા લાગ્યો. ^AI

ಅವನು ಕೆಲವು ಕಡೆ ವಿವಿಧ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನೂ, ಕೆಲವು ಕಡೆ ಭಾಗಶಃ ಉಳಿದ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನೂ, ಕೆಲವು ಕಡೆ ಅನ್ನದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸಿದನು. ^AI

काही ठिकाणी विविध खाद्यपदार्थ, काही ठिकाणी अर्धवट प्यालेली पेये आणि काही ठिकाणी अन्नाचे उरलेले अवशेष पाहत तो फिरत होता. ^AI

కొన్ని చోట్ల వివిధ రకాల భక్ష్యాలను, కొన్ని చోట్ల పానీయాలను భాగాలుగా, కొన్ని చోట్ల అన్నం మిగిలిన శేషాలను చూస్తూ అతడు సంచరించాడు. ^AI

Shloka 27

क्वचित्प्रभिन्नैः करकैः क्वचिदालोलितैर्घटैः ।
क्वचित्सम्पृक्तमाल्यानि जलानि च फलानि च ॥ 27 ॥

kvacitprabhinnaiḥ karakaiḥ kvacidālolitairghaṭaiḥ |
kvacitsampṛktamālyāni jalāni ca phalāni ca || 27 ||

ક્યાંક તૂટેલા કરકા (ઘડા)થી, ક્યાંક હલાવેલા ઘડાથી, ક્યાંક ફૂલો અને ફળો સાથે ભળેલાં જળ તેને દેખાયાં. ^AI

ಕೆಲವು ಕಡೆ ಒಡೆದ ಮಡಕೆಗಳಿಂದಲೂ, ಕೆಲವು ಕಡೆ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಲಶಗಳಿಂದಲೂ, ಕೆಲವು ಕಡೆ ಹೂಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳು ಬೆರೆತ ನೀರನ್ನೂ ಅವನು ನೋಡಿದನು. ^AI

काही ठिकाणी तडकलेल्या करकांमुळे, काही ठिकाणी ढवळलेल्या घटांमुळे, तर काही ठिकाणी फुलांच्या मालांनी आणि फळांनी मिसळलेली पाणी त्याने पाहिले. ^AI

కొన్ని చోట్ల పగిలిన కరకాలతో, కొన్ని చోట్ల కదిలిపోయిన కుండలతో, కొన్ని చోట్ల పూలమాలలతో కలిసిన నీళ్లను, పండ్లను చూశాడు. ^AI

Shloka 28

शयनान्यत्र नारीणां शुभ्राणि बहुधा पुनः ।
परस्परं समाश्लिष्य काश्चित्सुप्ता वराङ्गनाः ॥ 28 ॥

śayanānyatra nārīṇāṃ śubhrāṇi bahudhā punaḥ |
parasparaṃ samāśliṣya kāścitsuptā varāṅganāḥ || 28 ||

અહીં સ્ત્રીઓનાં શુભ્ર શયનો અનેક પ્રકારનાં હતાં; કેટલીક સુંદર અંગવાળી સ્ત્રીઓ એકબીજાને ભેટીને સૂતી હતી. ^AI

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಅನೇಕ ಶುಭ್ರವಾದ ಹಾಸಿಗೆಗಳಿದ್ದವು; ಕೆಲವು ಸುಂದರಿಯರು ಪರಸ್ಪರ ಆಲಿಂಗಿಸಿಕೊಂಡು ಮಲಗಿದ್ದರು. ^AI

येथे स्त्रियांची अनेक प्रकारची शुभ्र शय्यासने होती; काही सुंदर अंगवाल्या स्त्रिया एकमेकींना आलिंगन देऊन झोपल्या होत्या. ^AI

ఇక్కడ అనేక విధాలుగా తెల్లని స్త్రీల శయనాలు ఉన్నాయి; కొందరు ఉత్తమాంగనలు ఒకరినొకరు కౌగిలించుకుని నిద్రిస్తున్నారు. ^AI

Shloka 29

काश्चिच्च वस्त्रमन्यस्यास्स्वपन्त्याः परिधाय च ।
आहृत्य चाबलाः सुप्ता निद्राबलपराजिताः ॥ 29 ॥

kāścicca vastramanyasyāssvapantyāḥ paridhāya ca |
āhṛtya cābalāḥ suptā nidrābalaparājitāḥ || 29 ||

કેટલીક સ્ત્રીઓ બીજી સ્ત્રીનું વસ્ત્ર ઓઢીને સૂતી હતી, અને કેટલીક નિદ્રાના બળથી પરાજિત થઈને વસ્ત્ર લઈને સૂતી હતી. ^AI

ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯರು ಇನ್ನೊಬ್ಬಳ ಮೇಲಂಗಿಯನ್ನು ತಾವು ಧರಿಸಿ ಮಲಗಿದ್ದರು; ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಅದನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು, ನಿದ್ರೆಯ ಬಲದಿಂದ ಸೋತು ಮಲಗಿದ್ದರು. ^AI

काही स्त्रिया दुसऱ्या झोपलेल्या स्त्रीचे वस्त्र घेऊन परिधान करून झोपल्या होत्या; तर काही अबलिका निद्रेच्या जोराने पराभूत होऊन झोपल्या होत्या. ^AI

మరికొందరు స్త్రీలు నిద్రిస్తున్న మరొకరి వస్త్రాన్ని తీసుకుని తాము కట్టుకుని, నిద్రాబలంచే ఓడిపోయి నిద్రిస్తున్నారు. ^AI

Shloka 30

तासामुच्छवासवातेन वस्त्रं माल्यं च गात्रजम् ।
नात्यर्थं स्पन्दते चित्रं प्राप्य मन्दमिवानिलम् ॥ 30 ॥

tāsāmucchavāsavātena vastraṃ mālyaṃ ca gātrajam |
nātyarthaṃ spandate citraṃ prāpya mandamivānilam || 30 ||

તેમના શ્વાસના વાયુથી શરીર પરનાં વસ્ત્ર અને માળા મંદ વાયુ મળતાં થોડાં જ હાલતાં, જે આશ્ચર્યજનક હતું. ^AI

ಅವರ ಉಸಿರಾಟದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಅವರ ಶರೀರದಲ್ಲಿದ್ದ ವಸ್ತ್ರವೂ ಹೂಮಾಲೆಯೂ ಮಂದವಾದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿ ಬಹಳವಾಗಿ ಅಲ್ಲಾಡದೆ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ಅಲುಗಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ^AI

त्यांच्या श्वासोच्छ्वासाच्या वाऱ्याने त्यांच्या अंगावरील वस्त्र आणि माळ थोडीशी हालत होती; मंद वाऱ्याचा स्पर्श झाल्यावर ती विचित्रपणे अगदी थोडीशी कंप पावत होती. ^AI

వారి ఊపిరి గాలి తగిలి, శరీరంపై ఉన్న వస్త్రమూ పూలమాలా మందమైన గాలిని పొంది కొద్దిగా మాత్రమే కదులుతున్నాయి; అది విచిత్రంగా ఉంది. ^AI

Shloka 31

चन्दनस्य च शीतस्य शीधोर्मधुरसस्य च ।
विविधस्य च माल्यस्य धूपस्य विविधस्य च ॥ 31 ॥

candanasya ca śītasya śīdhormadhurasasya ca |
vividhasya ca mālyasya dhūpasya vividhasya ca || 31 ||

શીતળ ચંદનનો, મધુર રસવાળા શીધુ (મદિરા)નો, વિવિધ માળાઓનો અને વિવિધ ધૂપનો — ^AI

ಶೀತಲವಾದ ಚಂದನದ, ಮಧುರ ರಸವುಳ್ಳ ಮದ್ಯದ, ವಿವಿಧ ಹೂಮಾಲೆಗಳ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಧೂಪಗಳ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಆ ಗಾಳಿಯು ಅಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತಿತ್ತು. ^AI

शीतल चंदनाचा, मधुर रसाच्या सीधूचा, विविध प्रकारच्या मालांचा आणि नाना प्रकारच्या धुपाचा गंध तेथे पसरलेला होता. ^AI

చల్లని చందనం, మధురరసం కలిగిన మద్యం, వివిధ రకాల పూలమాలలు, వివిధ రకాల ధూపాల నుండి వెలువడే గంధాన్ని ఆ గాలి అనేక విధాలుగా మోసుకొచ్చింది. ^AI

Shloka 32

बहुधा मारुतस्तत्र गन्धं विविधमुद्वहन् ।
स्नानानां चन्दनानां च धूपानां चैव मूर्छितः ॥ 32 ॥

bahudhā mārutastatra gandhaṃ vividhamudvahan |
snānānāṃ candanānāṃ ca dhūpānāṃ caiva mūrchitaḥ || 32 ||

ત્યાંનો વાયુ અનેક પ્રકારની સુગંધ લઈ જતો હતો, અને સ્નાનો, ચંદનો તથા ધૂપોથી મિશ્રિત થઈને મૂર્છિત થઈ જતો હતો. ^AI

ಅಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯು ಸ್ನಾನದ ನೀರಿನ, ಚಂದನದ, ಧೂಪದ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಪರಿಮಳಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು, ಅವುಗಳಿಂದ ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿ ಬೀಸುತ್ತಿತ್ತು. ^AI

तेथील वारा अनेक प्रकारे विविध गंध वाहून नेत होता; तो स्नानाच्या, चंदनाच्या आणि धुपाच्या सुगंधांनी मोहरून गेलेला होता. ^AI

స్నానాల నుండి, చందనాల నుండి, ధూపాల నుండి కలిసిన వివిధ గంధాలతో మైమరచిన ఆ గాలి అక్కడ అనేక విధాలైన సువాసనను మోసుకొచ్చింది. ^AI

Shloka 33

प्रववौ सुरभिर्गन्धो विमाने पुष्पके तदा ।
श्यामावदातास्तत्रान्याः काश्चित्कृष्णा वराङ्गनाः ॥ 33 ॥

pravavau surabhirgandho vimāne puṣpake tadā |
śyāmāvadātāstatrānyāḥ kāścitkṛṣṇā varāṅganāḥ || 33 ||

ત્યારે પુષ્પક વિમાનમાં સુગંધી સુવાસ ફેલાઈ. ત્યાં શ્યામ અને ઉજ્જ્વળ વર્ણવાળી, તથા કેટલીક કૃષ્ણવર્ણી ઉત્તમ સ્ત્રીઓ હતી. ^AI

ಆಗ ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧಭರಿತವಾದ ವಾಸನೆಯು ಹರಡಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಶ್ಯಾಮಲವರ್ಣದವರೂ, ಕೆಲವರು ಶ್ವೇತವರ್ಣದವರೂ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಕೃಷ್ಣವರ್ಣದವರೂ ಆಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಅವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಂಗನೆಯರಾಗಿದ್ದರು. ^AI

तेव्हा पुष्पक विमानात सुगंधी वास पसरला. तेथे काही सुंदर स्त्रिया श्यामल व स्वच्छ गौर वर्णाच्या होत्या, तर काही काळ्या वर्णाच्या होत्या. ^AI

అప్పుడు పుష్పక విమానంలో సుగంధభరితమైన వాసన వ్యాపించింది. అక్కడ కొందరు స్త్రీలు నల్లని దేహచ్ఛాయ కలిగి, మరికొందరు తెల్లని దేహచ్ఛాయ కలిగి, ఉత్తమాంగనలుగా ఉన్నారు. ^AI

Shloka 34

काश्चित् काञ्चनवर्णाङ्ग्यः प्रमदा राक्षसालये ।
तासां निद्रावशत्वाच्च मदनेन विमूर्छितम् ॥ 34 ॥

kāścit kāñcanavarṇāṅgyaḥ pramadā rākṣasālaye |
tāsāṃ nidrāvaśatvācca madanena vimūrchitam || 34 ||

રાક્ષસોના નિવાસસ્થાનમાં કેટલીક સ્ત્રીઓ સોનેરી વર્ણવાળા શરીરવાળી હતી. તેમને નિદ્રાના વશ થવાથી કામદેવે મૂર્છિત કરી હતી. ^AI

ರಾಕ್ಷಸರ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯರು ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ ಶರೀರವುಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ನಿದ್ರೆಯ ಅಧೀನರಾಗಿ ಮತ್ತು ಮದನನಿಂದ ಮೂರ್ಛಿತರಾಗಿದ್ದರು. ^AI

राक्षसांच्या नगरीत काही स्त्रिया सोनेरी वर्णाच्या अंगाच्या होत्या. त्या निद्रेच्या अधीन असल्यामुळे आणि कामाने मूर्च्छित झाल्यामुळे (त्या अशा दिसत होत्या). ^AI

రాక్షసుల నివాసంలో కొందరు స్త్రీలు బంగారు రంగు దేహచ్ఛాయ కలిగి ఉన్నారు. వారు నిద్రకు లోనై, మదనబాణాలచే మూర్ఛితులై ఉన్నారు. ^AI

Shloka 35

पद्मिनीनां प्रसुप्तानां रूपमासीद्यथैव हि ।
एवं सर्वमशेषेण रावणान्तः पुरं कपिः ॥ 35 ॥

padminīnāṃ prasuptānāṃ rūpamāsīdyathaiva hi |
evaṃ sarvamaśeṣeṇa rāvaṇāntaḥ puraṃ kapiḥ || 35 ||

સૂતેલી પદ્મિની સ્ત્રીઓનું રૂપ એવું જ હતું. આમ વાનરે રાવણના અંતઃપુરનું સર્વસ્વ અશેષ રૂપે જોયું. ^AI

ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪದ್ಮಿನಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ರೂಪವು ಹೇಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ಆ ಕಪಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ರಾವಣನ ಅಂತಃಪುರವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ನೋಡಿದನು. ^AI

जशा कमळिणी स्त्रिया झोपलेल्या असतात तशाच त्या सर्व दिसत होत्या. अशा प्रकारे तो वानर सर्व रावणाच्या अंतःपुराला संपूर्णपणे पाहत होता. ^AI

నిద్రిస్తున్న పద్మినీ స్త్రీల రూపం ఎలా ఉంటుందో అలాగే ఉంది. ఈ విధంగా కపి (హనుమంతుడు) రావణుని అంతఃపురమును సమస్తమును మిగలకుండా చూశాడు. ^AI

Shloka 36

ददर्श सुमहातेजाः न ददर्श च जानकीम् ।
निरीक्षमाणश्च तदा ताः स्त्रियः स महाकपिः ॥ 36 ॥

dadarśa sumahātejāḥ na dadarśa ca jānakīm |
nirīkṣamāṇaśca tadā tāḥ striyaḥ sa mahākapiḥ || 36 ||

મહાન તેજસ્વી વાનરે તે સ્ત્રીઓને જોઈ, પરંતુ જાનકીને ન જોઈ. ત્યારે તે મહાકપિએ તે સ્ત્રીઓને નિરખી. ^AI

ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಆ ಮಹಾಕಪಿಯು ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಜಾನಕಿಯನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ^AI

महान तेजस्वी असलेल्या त्या महाकपीने त्या स्त्रियांना पाहिले, पण जानकीला मात्र पाहिले नाही. ^AI

మహాతేజస్వి అయిన ఆ మహాకపి ఆ స్త్రీలను పరిశీలిస్తూ చూశాడు, కానీ జానకిని చూడలేదు. ^AI

Shloka 37

जगाम महतीं चिन्तां धर्मसाध्वसशङ्कितः ।
परदारावरोधस्य प्रसुप्तस्य निरीक्षणम् ॥ 37 ॥

jagāma mahatīṃ cintāṃ dharmasādhvasaśaṅkitaḥ |
paradārāvarodhasya prasuptasya nirīkṣaṇam || 37 ||

ધર્મની શંકાથી ડરેલા તેને મોટી ચિંતા થઈ — કે પરસ્ત્રીના અંતઃપુરને સૂતેલું નિહાળ્યું. ^AI

ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಭಯಪಟ್ಟು ಶಂಕಿಸಿದ ಅವನು, ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪರಸ್ತ್ರೀಯರ ಅಂತಃಪುರವನ್ನು ನೋಡಿದುದರಿಂದ ಮಹತ್ತರವಾದ ಚಿಂತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದನು. ^AI

धर्माच्या भयाने शंकित झालेल्या त्या कपीला मोठी चिंता वाटली — कारण तो झोपलेल्या परस्त्री-अंतःपुराचे निरीक्षण करत होता. ^AI

ధర్మభయంతో సందేహించిన అతడు గొప్ప ఆలోచనలో పడ్డాడు — ఇతరుల భార్యలు నిద్రిస్తున్న అంతఃపురాన్ని చూడటం గురించి. ^AI

Shloka 38

इदं खलु ममात्यर्थं धर्मलोपं करिष्यति ।
न हि मे परदाराणां दृष्टिर्विषयवर्तिनी ॥ 38 ॥

idaṃ khalu mamātyarthaṃ dharmalopaṃ kariṣyati |
na hi me paradārāṇāṃ dṛṣṭirviṣayavartinī || 38 ||

'આ ખરેખર મારો અત્યંત ધર્મલોપ કરશે. પરસ્ત્રીઓ તરફ મારી દૃષ્ટિ વિષયમાં પ્રવર્તતી નથી.' ^AI

ಇದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನಗೆ ಮಹತ್ತರವಾದ ಧರ್ಮಲೋಪವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪರಸ್ತ್ರೀಯರ ಕಡೆಗೆ ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯು ವಿಷಯಾಸಕ್ತವಾಗಿಲ್ಲ. ^AI

हा माझा निश्चयच धर्मलोप करणारा होईल; कारण माझी दृष्टी परस्त्रियांच्या विषयात गुंतलेली नाही. ^AI

ఇది నిశ్చయంగా నాకు ధర్మభంగాన్ని కలిగిస్తుంది. ఇతరుల భార్యల పట్ల నా దృష్టి విషయాసక్తితో ఉండదు. ^AI

Shloka 39

अयं चात्र मया दृष्टः परदारापरिग्रहः ।
तस्य प्रादुरभूच्चिन्ता पुनरन्या मनस्विनः ॥ 39 ॥

ayaṃ cātra mayā dṛṣṭaḥ paradārāparigrahaḥ |
tasya prādurabhūccintā punaranyā manasvinaḥ || 39 ||

'અહીં મેં પરસ્ત્રીના પરિગ્રહને જોયો.' તે ધીર મનસ્વીને ફરી બીજી ચિંતા ઉપજી. ^AI

ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಪರಸ್ತ್ರೀಯರ ಸಮೂಹವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಆ ಧೀರನಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಚಿಂತೆಯು ಉಂಟಾಯಿತು. ^AI

आणि येथे मी परस्त्रियांचा संग्रह पाहिला आहे. त्या विचारवान कपीच्या मनात पुन्हा दुसरी चिंता उत्पन्न झाली. ^AI

ఇక్కడ నేను ఇతరుల భార్యల సమూహాన్ని చూశాను. ఆ ధీరుడికి మరల మరో ఆలోచన కలిగింది. ^AI

Shloka 40

निश्चितैकान्तचित्तस्य कार्यनिश्चयदर्शिनी ।
कामं दृष्टा मया सर्वा विश्वस्ता रावणस्त्रियः ॥ 40 ॥

niścitaikāntacittasya kāryaniścayadarśinī |
kāmaṃ dṛṣṭā mayā sarvā viśvastā rāvaṇastriyaḥ || 40 ||

એકાગ્ર નિશ્ચિત ચિત્તવાળા તેને કાર્યનો નિશ્ચય દર્શાવતી ચિંતા થઈ — 'મેં રાવણની બધી વિશ્વસ્ત સ્ત્રીઓ જોઈ.' ^AI

ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವನಿಗೆ, ಕಾರ್ಯದ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ತೋರಿಸುವಂತಹ ಚಿಂತೆಯು ಉಂಟಾಯಿತು. ನಾನು ರಾವಣನ ಸ್ತ್ರೀಯರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ^AI

ज्याचे चित्त एकनिष्ठपणे निश्चित झाले आहे आणि जो कार्याचा निश्चय पाहणारा आहे, त्याला — मी रावणाच्या सर्व विश्वासू स्त्रियांना पाहिले हे खरे आहे. ^AI

ఏకాగ్రచిత్తంతో కార్యనిశ్చయాన్ని చూసే అతనికి — రావణుని స్త్రీలను నేను సమస్తమును విశ్వాసంతో చూశాను. ^AI

Shloka 41

न हि मे मनसः किञ्चिद्वैकृत्यमुपजायते ।
मनो हि हेतुः सर्वेषामिन्द्रियाणां प्रवर्तने ॥ 41 ॥

na hi me manasaḥ kiñcidvaikṛtyamupajāyate |
mano hi hetuḥ sarveṣāmindriyāṇāṃ pravartane || 41 ||

મારા મનમાં કોઈ પણ પ્રકારની વિકૃતિ (ડગમગાટ) ઉત્પન્ન થતી નથી, કારણ કે મન જ સર્વ ઇન્દ્રિયોને પ્રવૃત્ત કરવામાં હેતુ છે. ^AI

ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿಕಾರವು ಉಂಟಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೆ ಮನಸ್ಸೇ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ^AI

माझ्या मनात कसलीही विकृती उत्पन्न होत नाही; कारण सर्व इंद्रियांच्या प्रवृत्तीचे मन हेच कारण आहे. ^AI

నా మనస్సుకు ఎటువంటి వికారమూ కలుగుట లేదు. ఎందుకంటే సమస్త ఇంద్రియములను ప్రవర్తింపజేయుటలో మనస్సే కారణము. ^AI

Shloka 42

शुभाशुभास्ववस्थासु तच्च मे सुव्यवस्थितम् ।
नान्यत्र हि मया शक्या वैदेही परिमार्गितुम् ॥ 42 ॥

śubhāśubhāsvavasthāsu tacca me suvyavasthitam |
nānyatra hi mayā śakyā vaidehī parimārgitum || 42 ||

શુભ અને અશુભ અવસ્થાઓમાં પણ તે મારું મન સુવ્યવસ્થિત રહ્યું છે; કારણ કે વૈદેહી (સીતા)ને હું બીજે ક્યાંય શોધી શકતો નથી. ^AI

ಶುಭ ಮತ್ತು ಅಶುಭ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ. ಬೇರೆ ಯಾವ ಮಾರ್ಗದಿಂದಲೂ ನಾನು ವೈದೇಹಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ^AI

शुभ व अशुभ अशा सर्व अवस्थांमध्ये ते माझे मन पूर्णपणे स्थिर आहे; कारण वैदेहीला दुसरीकडे मला शोधता येणे शक्य नाही. ^AI

శుభాశుభములైన అవస్థలలో ఆ మనస్సు నాకు బాగుగా స్థిరపడి ఉన్నది. ఏలయనగా వైదేహిని వేరొక విధముగా నేను వెదకుట సాధ్యము కాదు. ^AI

Shloka 43

स्त्रियो हि स्त्रीषु दृश्यन्ते सदा सम्परिमार्गणे ।
यस्य सत्त्वस्य या योनिस्तस्यां तत्परिमार्ग्यते ।
न शक्या प्रमदा नष्टा मृगीषु परिमार्गितुम् ॥ 43 ॥

striyo hi strīṣu dṛśyante sadā samparimārgaṇe |
yasya sattvasya yā yonistasyāṃ tatparimārgyate |
na śakyā pramadā naṣṭā mṛgīṣu parimārgitum || 43 ||

સ્ત્રીઓની શોધમાં સ્ત્રીઓ જ સ્ત્રીઓમાં દેખાય છે; જેનું જે શરીર છે તે તેના જ સમૂહમાં શોધાય છે. નષ્ટ થયેલી સ્ત્રીને મૃગીઓમાં શોધી શકાતી નથી. ^AI

ಹುಡುಕುವಾಗ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿಯೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಾವ ಜೀವಿಯ ಜಾತಿ ಯಾವುದೋ, ಅದನ್ನು ಅದೇ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಬೇಕು. ಕಳೆದುಹೋದ ಹೆಣ್ಣು ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಜಿಂಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ^AI

शोध घेताना स्त्रिया स्त्रियांमध्येच दिसतात; ज्या जीवाची जी योनी असेल, ती त्या योनीतच शोधली जाते; नष्ट झालेली स्त्री मृगींमध्ये शोधता येणे शक्य नाही. ^AI

స్త్రీలను వెదకునప్పుడు స్త్రీలు స్త్రీలలోనే కనిపిస్తారు. ఏ జీవియొక్క జాతి ఏదో ఆ జాతిలోనే దానిని వెదకవలెను. నష్టపడిన స్త్రీని మృగములలో వెదకుట సాధ్యము కాదు. ^AI

Shloka 44

तदिदं मार्गितं तावच्छुद्धेन मनसा मया ॥ 44 ॥

tadidaṃ mārgitaṃ tāvacchuddhena manasā mayā || 44 ||

તેથી મેં શુદ્ધ મનથી અત્યાર સુધી આ શોધ કરી છે. ^AI

ಆದ್ದರಿಂದ ಇಷ್ಟುಮಟ್ಟಿಗೆ ನಾನು ಶುದ್ಧವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಡುಕಿದ್ದೇನೆ. ^AI

म्हणून हे (अंतःपुर) मी आतापर्यंत शुद्ध मनाने शोधले आहे. ^AI

కావున ఇంతవరకు నేను శుద్ధమైన మనస్సుతోనే వెదకితిని. ^AI

Shloka 45

रावणान्तःपुरं सर्वं दृश्यते न तु जानकी ।
देवगन्धर्वकन्याश्च नागकन्याश्च वीर्यवान् ॥ 45 ॥

rāvaṇāntaḥpuraṃ sarvaṃ dṛśyate na tu jānakī |
devagandharvakanyāśca nāgakanyāśca vīryavān || 45 ||

રાવણનું આખું અંતઃપુર દેખાય છે, પણ જાનકી દેખાતી નથી; તેમજ દેવકન્યાઓ, ગંધર્વકન્યાઓ અને નાગકન્યાઓ પણ દેખાય છે. ^AI

ರಾವಣನ ಸಮಸ್ತ ಅಂತಃಪುರವೂ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ಜಾನಕಿ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾದ ಅವನು ದೇವಗಂಧರ್ವ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನೂ ನಾಗಕನ್ಯೆಯರನ್ನೂ ನೋಡಿದನು. ^AI

रावणाचे सर्व अंतःपुर दिसत आहे, पण जानकी दिसत नाही; तसेच देवगंधर्वकन्या व नागकन्या (दिसत आहेत). ^AI

రావణుని అంతఃపురమంతయు కనిపిస్తున్నది కాని జానకి కనిపించుట లేదు. దేవగంధర్వ కన్యలును, నాగకన్యలును కూడా కనిపిస్తున్నారు. ^AI

Shloka 46

अवेक्षमाणो हनुमान्नैवापश्यत जानकीम् ।
तामपश्यन्कपिस्तत्र पश्यञ्श्चान्या परस्त्रियः ॥ 46 ॥

avekṣamāṇo hanumānnaivāpaśyata jānakīm |
tāmapaśyankapistatra paśyañścānyā parastriyaḥ || 46 ||

હનુમાન જોઈ રહ્યા છતાં જાનકીને જોઈ શક્યા નહીં. કપિએ ત્યાં તેને ન જોઈને બીજી પરસ્ત્રીઓને જોઈ. ^AI

ಹನುಮಂತನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾ ಜಾನಕಿಯನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಕಾಣದೆ ಹೋದನು. ^AI

अवलोकन करताना हनुमानाला जानकी सापडली नाही; तो कपी तेथे तिला न पाहता इतर स्त्रिया पाहत होता. ^AI

హనుమంతుడు పరిశీలించుచున్నను జానకిని చూడలేదు. ఆ కపి అచట తాను జానకిని చూడక, ఇతర స్త్రీలను చూచుచుండెను. ^AI

Shloka 47

अपक्रम्य तदा वीरः प्रध्यातुमुपचक्रमे ।
स भूयस्तु परं श्रीमान् मारुतिर्यत्नमास्थितः ॥ 47 ॥

apakramya tadā vīraḥ pradhyātumupacakrame |
sa bhūyastu paraṃ śrīmān mārutiryatnamāsthitaḥ || 47 ||

ત્યારે તે વીરે પાછા હઠીને વિચાર કરવા માંડ્યો; તે શ્રીમાન્ મારુતિ (હનુમાન)એ ફરી પાછો ઉત્તમ પ્રયત્ન કર્યો. ^AI

ಆಗ ಆ ವೀರನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಸರಿದು ಆಲೋಚಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಆ ಕೀರ್ತಿವಂತನಾದ ಮಾರುತಿಯು ಪುನಃ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ^AI

तेव्हा तो वीर (हनुमान) बाजूला जाऊन विचार करू लागला; तो श्रीमान मारुती पुन्हा अधिक प्रयत्न करू लागला. ^AI

అప్పుడు ఆ వీరుడు కొంత దూరముగా తొలగి ఆలోచించుటకు ప్రారంభించెను. ఆ శ్రీమంతుడైన మారుతి మరల పెద్ద ప్రయత్నమును చేపట్టెను. ^AI

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे एकादशस्सर्गः ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।

अथ एकादशस्सर्गः ।

अवधूय च तां बुद्धिं बभूवावस्थितस्तदा ।

जगाम चापरां चिन्तां सीतां प्रति महाकपिः ॥ 1 ॥

न रामेण वियुक्ता सा स्वप्तुमर्हति भामिनी ।

न भोक्तुं वाप्यलङ्कर्तुं न पानमुपसेवितुम् ॥ 2 ॥

नान्यं नरमुपस्थातुं सुराणामपि चेश्वरम् ।

न हि रामसमः कश्चिद्विद्यते त्रिदशेष्वपि ॥ 3 ॥

अन्येयमिति निश्चित्य पानभूमौ चचार सः ।

क्रीडितेनापराः क्लान्ता गीतेन च तथाऽपराः ॥ 4 ॥

नृत्तेन चापराः क्लान्ताः पानविप्रहतास्तथा ।

मुरजेषु मृदङ्गेषु पीठिकासु च संस्थिताः ॥ 5 ॥

तथाऽऽस्तरणमुख्येषु संविष्टाश्चापराः स्त्रियः ।

अङ्गनानां सहस्रेण भूषितेन विभूषणैः ॥ 6 ॥

रूपसल्लापशीलेन युक्तगीतार्थभाषिणा ।

देशकालाभियुक्तेन युक्तवाक्याभिधायिना ॥ 7 ॥

रताभिरतसंसुप्तं ददर्श हरियूथपः ।

तासां मध्ये महाबाहुः शुशुभे राक्षसेश्वरः ॥ 8 ॥

गोष्ठे महति मुख्यानां गवां मध्ये यथा वृषः ।

स राक्षसेन्द्रः शुशुभे ताभिः परिवृतस्स्वयम् ॥ 9 ॥

करेणुभिर्यथाऽरण्ये परिकीर्णो महाद्विपः ।

सर्वकामैरुपेतां च पानभूमिं महात्मनः ॥ 10 ॥

ददर्श हरिशार्दूलस्तस्य रक्षःपतेर्गृहे ।

मृगाणां महिषाणां च वराहाणां च भागशः ॥ 11 ॥

तत्र न्यस्तानि मांसानि पानभूमौ ददर्श सः ।

रौक्मेषु च विशालेषु भाजनेष्वर्धभक्षितान् ॥ 12 ॥

ददर्श हरिशार्दूलो मयूरान् कुक्कुटांस्तथा ।

वराहवार्ध्राणसकान् दधिसौवर्चलायुतान् ॥ 13 ॥

शल्यान् मृगमयूरांश्च हनुमानन्ववैक्षत ।

क्रकरान्विविधान् सिद्धांश्चकोरानर्धभक्षितान् ॥ 14 ॥

महिषानेकशल्यांश्च छागांश्च कृतनिष्ठितान् ।

लेह्यानुच्चावचान्पेयान् भोज्यानि विविधानि च ॥ 15 ॥

तथाऽऽम्ललवणोत्तंसैर्विविधैरागषाडबैः ।

हारनूपुरकेयूरैरपविद्धैर्महाधनैः ॥ 16 ॥

पानभाजनविक्षिप्तैः फलैश्च विविधैरपि ।

कृतपुष्पोपहारा भूरधिकं पुष्यति श्रियम् ॥ 17 ॥

तत्र तत्र च विन्यस्तैः सुश्लिष्टैश्शयनासनैः ।

पानभूमिर्विना वह्निं प्रदीप्तेवोपलक्ष्यते ॥ 18 ॥

बहुप्रकारैर्विविधैर्वरसंस्कारसंस्कृतैः ।

मांसैः कुशलसम्पृक्तैः पानभूमिगतैः पृथक् ॥ 19 ॥

दिव्याः प्रसन्ना विविधाः सुराः कृतसुरा अपि ।

शर्कराऽसवमाध्वीकपुष्पासवफलासवाः ॥ 20 ॥

वासचूर्णैश्च विविधैर्मृष्टास्तैस्तैः पृथक् पृथक् ।

सन्तता शुशुभे भूमिर्माल्यैश्च बहुसंस्थितैः ॥ 21 ॥

हिरण्मयैश्च विविधैर्भाजनैः स्फाटिकैरपि ।

जाम्बूनदमयैश्चान्यैः करकैरभिसंवृता ॥ 22 ॥

राजतेषु च कुम्भेषु जाम्बूनदमयेषु च ।

पानश्रेष्ठं तदा भूरि कपिस्तत्र ददर्श ह ॥ 23 ॥

सोऽपश्यच्छातकुम्भानि सीधोर्मणिमयानि च ।

राजतानि च पूर्णानि भाजनानि महाकपिः ॥ 24 ॥

क्वचिदल्पावशेषाणि क्वचित्पीतानि सर्वशः ।

क्वचिन्नैव प्रपीतानि पानानि स ददर्श ह ॥ 25 ॥

क्वचिद् भक्ष्यांश्च विविधान् क्वचित्पानानि भागशः ।

क्वचिदन्नावशेषाणि पश्यन्वै विचचार ह ॥ 26 ॥

क्वचित्प्रभिन्नैः करकैः क्वचिदालोलितैर्घटैः ।

क्वचित्सम्पृक्तमाल्यानि जलानि च फलानि च ॥ 27 ॥

शयनान्यत्र नारीणां शुभ्राणि बहुधा पुनः ।

परस्परं समाश्लिष्य काश्चित्सुप्ता वराङ्गनाः ॥ 28 ॥

काश्चिच्च वस्त्रमन्यस्यास्स्वपन्त्याः परिधाय च ।

आहृत्य चाबलाः सुप्ता निद्राबलपराजिताः ॥ 29 ॥

तासामुच्छवासवातेन वस्त्रं माल्यं च गात्रजम् ।

नात्यर्थं स्पन्दते चित्रं प्राप्य मन्दमिवानिलम् ॥ 30 ॥

चन्दनस्य च शीतस्य शीधोर्मधुरसस्य च ।

विविधस्य च माल्यस्य धूपस्य विविधस्य च ॥ 31 ॥

बहुधा मारुतस्तत्र गन्धं विविधमुद्वहन् ।

स्नानानां चन्दनानां च धूपानां चैव मूर्छितः ॥ 32 ॥

प्रववौ सुरभिर्गन्धो विमाने पुष्पके तदा ।

श्यामावदातास्तत्रान्याः काश्चित्कृष्णा वराङ्गनाः ॥ 33 ॥

काश्चित् काञ्चनवर्णाङ्ग्यः प्रमदा राक्षसालये ।

तासां निद्रावशत्वाच्च मदनेन विमूर्छितम् ॥ 34 ॥

पद्मिनीनां प्रसुप्तानां रूपमासीद्यथैव हि ।

एवं सर्वमशेषेण रावणान्तः पुरं कपिः ॥ 35 ॥

ददर्श सुमहातेजाः न ददर्श च जानकीम् ।

निरीक्षमाणश्च तदा ताः स्त्रियः स महाकपिः ॥ 36 ॥

जगाम महतीं चिन्तां धर्मसाध्वसशङ्कितः ।

परदारावरोधस्य प्रसुप्तस्य निरीक्षणम् ॥ 37 ॥

इदं खलु ममात्यर्थं धर्मलोपं करिष्यति ।

न हि मे परदाराणां दृष्टिर्विषयवर्तिनी ॥ 38 ॥

अयं चात्र मया दृष्टः परदारापरिग्रहः ।

तस्य प्रादुरभूच्चिन्ता पुनरन्या मनस्विनः ॥ 39 ॥

निश्चितैकान्तचित्तस्य कार्यनिश्चयदर्शिनी ।

कामं दृष्टा मया सर्वा विश्वस्ता रावणस्त्रियः ॥ 40 ॥

न हि मे मनसः किञ्चिद्वैकृत्यमुपजायते ।

मनो हि हेतुः सर्वेषामिन्द्रियाणां प्रवर्तने ॥ 41 ॥

शुभाशुभास्ववस्थासु तच्च मे सुव्यवस्थितम् ।

नान्यत्र हि मया शक्या वैदेही परिमार्गितुम् ॥ 42 ॥

स्त्रियो हि स्त्रीषु दृश्यन्ते सदा सम्परिमार्गणे ।

यस्य सत्त्वस्य या योनिस्तस्यां तत्परिमार्ग्यते ।

न शक्या प्रमदा नष्टा मृगीषु परिमार्गितुम् ॥ 43 ॥

तदिदं मार्गितं तावच्छुद्धेन मनसा मया ॥ 44 ॥

रावणान्तःपुरं सर्वं दृश्यते न तु जानकी ।

देवगन्धर्वकन्याश्च नागकन्याश्च वीर्यवान् ॥ 45 ॥

अवेक्षमाणो हनुमान्नैवापश्यत जानकीम् ।

तामपश्यन्कपिस्तत्र पश्यञ्श्चान्या परस्त्रियः ॥ 46 ॥

अपक्रम्य तदा वीरः प्रध्यातुमुपचक्रमे ।

स भूयस्तु परं श्रीमान् मारुतिर्यत्नमास्थितः ॥ 47 ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Devanagari script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

5.11 सुन्दरकाण्ड - एकादश सर्गः