Summary — Konkani
AI-generated · not yet verified
The Konkani meaning of each verse is shown below the verse.
kṛtvā vasumatīṃ rāma saṃvatsaramupāsata || 1 ||
देवदेव तस्मिन् गते सति, हे राम, तो अंगुष्ठाच्या टोकाने पृथ्वी दाबून वर्सभर उपासना केली. AI
umāpatiḥ paśupatī rājānamidamabravīt || 2 ||
मग वर्स पूर्ण जाल्यावर, सर्व लोकांनी नमस्कार केल्लो, उमापती आनी पशुपती राजाक हें उलयलो. AI
śirasā dhārayiṣyāmi śailarājasutāmaham || 3 ||
हे नरश्रेष्ठ, हांव तुजेर प्रसन्न जालां, तुजें प्रिय करीन. हांव शैलराजाची कन्या माथ्यार धारण करीन. AI
tadā sātimahadrūpaṃ kṛtvā vegaṃ ca dussaham || 4 ||
मग हिमवंताची ज्येष्ठ कन्या, सर्व लोकांनी नमस्कार केल्ली, तेन्ना तिने खूब मोठो रूप आनी असह्य वेग घेतलो. AI
acintayacca sā devī gaṅgā paramadurdharā || 5 ||
हे राम, ती शिवे आकाशांतल्यान शिवाच्या माथ्यार पडली. ती परम दुर्धर देवी गंगा चिंतन करूं लागली. AI
tasyāvalepanaṃ jñātvā kruddhastu bhagavān haraḥ || 6 ||
हांव शंकराक धरून आपल्या प्रवाहान पाताळांत वचतां. तिचो तो अवलेप जाणून भगवान हर क्रुद्ध जालो. AI
sā tasmin patitā puṇyā puṇye rudrasya mūrdhani || 7 ||
तेन्ना त्रिनयनान तिका अदृश्य करपाची बुद्धी केली. ती पुण्यवती पुण्य रुद्राच्या माथ्यार पडली. AI
sā kathañcinmahīṃ gantuṃ nāśaknodyatnamāsthitā || 8 ||
हे राम, हिमवंतासारख्या, जटांच्या गुहांत असलेल्या त्या माथ्यार ती कसोशीन पृथ्वीक वचूंक शकली ना, प्रयत्न करत रावली. AI
tatraivābambhramaddevī saṃvatsaragaṇān bahūn || 9 ||
तिच्या जटांच्या मंडलान मोहित जाल्ली देवी थंयच रावन, निर्गमन मेळ्ळें ना, आनी ती थंयच बऱ्याच वर्सां भोंवत रावली. AI
anena toṣitaścābhūdatyarthaṃ raghunandana || 10 ||
हे रघुनंदना, परम तप आचरत आशिल्ल्या तिचो ताणें परतून थंय दर्शन घेतलो आनी तो तिचेर खूब प्रसन्न जालो. AI
tasyāṃ visṛjyamānāyāṃ saptasrotāṃsi jajñire || 11 ||
उपरांत हरान गंगेक बिंदुसराकडेन सोडली. ती सोडटना तिचे सात प्रवाह जल्मले. AI
tisraḥ prācīṃ diśaṃ jagmuḥ gaṅgāśśivajalāśśubhāḥ || 12 ||
ह्लादिनी, पावनी, आनी नलिनी ह्यो तीन शुभ गंगा-शिवजलां पूर्व दिशेक गेलीं. AI
tisrastvetā diśaṃ jagmuḥ pratīcīṃ tu śubhodakāḥ || 13 ||
सुचक्षु, सीता, आनी महानदी सिंधु ह्यो तीन शुभ उदकाच्यो नद्यो पश्चिम दिशेक गेलीं. AI
bhagīratho'pi rājarṣirdivyaṃ syandanamāsthitaḥ || 14 ||
सातवी तांचे फाटल्यान भगीरथ राजाकडेन गेली. राजर्षी भगीरथय दिव्य रथ आरूढ जालो. AI
gaganācchaṅkaraśirastato dharaṇimāśritā || 15 ||
महातेजस्वी भगीरथ आगीं गेलो आनी गंगाय ताचे फाटल्यान गेली. उपरांत ती आकाशांतल्यान शंकराच्या माथ्यार आनी थंयच्यान धर्तरेर आयली. AI
matsyakacchapasaṅghaiśca śiṃśumāragaṇaistadā || 16 ||
थंय उदक तीव्र आवाज करत व्हांवलें, त्या वेळार मासळी, कासव आनी शिंशुमार हांच्या समूहांसयत. AI
tato devarṣigandharvā yakṣasiddhagaṇāstadā || 17 ||
पडटल्या आनी पडल्या अशा हेर जलांनी धरती शोभली. ते उपरांत देव, ऋषी, गंधर्व, यक्ष आनी सिद्धगण त्या वेळार. AI
vimānairnagarākārairhayairgajavaraistadā || 18 ||
ते त्या वेळार आकाशांतल्यान धरतीचेर आयिल्ल्या गंगेक पळयताले. विमानांनी, नगरा सारखीं आनी घोडे आनी श्रेष्ठ हत्तींनी. AI
tadadbhutatamaṃ loke gaṅgāpatanamuttamam || 19 ||
तरणें करतल्या देवतांनी त्या वेळार थंय रावून, संवसारांतलें सगळ्यांत आश्चर्यकारक अशें श्रेष्ठ गंगापतन पळयलें. AI
sampatadbhissuragaṇaisteṣāṃ cābharaṇaujasā || 20 ||
पळोवपाची इत्सा आशिल्ले अमित तेजाचे देवगण एकठांय आयले. तांच्या आभूषणांच्या तेजान सुरगणांनी भरिल्ल्या. AI
śiṃśumāroragagaṇairmīnairapi ca cañcalaiḥ || 21 ||
शेंबूर आनी सर्पगणांनी आनी चंचल माशांनी, जलरहित मेघांनी सारखें आकाश शंभर सूर्यांसारखें भासलें. AI
pāṇḍaraissalilotpīḍaiḥ kīryamāṇaissahasradhā || 22 ||
तेदना विजेसारखें विक्षिप्त जाल्लें आकाश जालें. धव्या उदकाच्या फवार्यांनी सहस्र पदांनी विक्षेपिल्लें. AI
kvaciddrutataraṃ yāti kuṭilaṃ kvacidāyatam || 23 ||
शरद ऋतूच्या मेघांनी भरिल्ल्या सारखें आकाश हंसांच्या समूहांनी भरलें. क्वचित वेगान वता, क्वचित वांकडें, क्वचित विस्तृत. AI
salilenaiva salilaṃ kvacidabhyāhataṃ punaḥ || 24 ||
क्वचित वांकडें, क्वचित वयर उडयल्लें, क्वचित हळू हळू वता. क्वचित उदकानूच उदक परत आदळलें. AI
tacchaṅkaraśirobhraṣṭaṃ bhraṣṭaṃ bhūmitale punaḥ || 25 ||
पुन्हा वयर मुख करून ती वसुधातळार पडली. शंकराच्या मस्तकावेल्यान सुटून ती पुन्हा भूमीच्या पृष्ठभागार पडली. AI
tatra devarṣigandharvā vasudhātalavāsinaḥ || 26 ||
तेव्हा ते निर्मळ आनी कल्मषरहित उदक शोभायमान जालें. थंय देवर्षी, गंधर्व आनी वसुधातळार रावपी लोक. AI
śāpātprapatitā ye ca gaganādvasudhātalam || 27 ||
शिवाच्या अंगावेल्यान पडिल्लें तें उदक पवित्र अशें मानून तांणी स्पर्श केलो. शापाक लागून आकाशांतल्यान वसुधातळार पडिल्ले जे आसात. AI
dhūtapāpāḥ punastena toyenātha subhāsvatā || 28 ||
थंय स्नान करून ते कल्मषरहित जाले. उपरांत त्या तेजस्वी उदकान तांणी पाप धुवन उडयले. AI
mumude mudito lokastena toyena bhāsvatā || 29 ||
पुन्हा आकाशांत प्रवेश करून आपल्या लोकांक परत गेले. त्या तेजस्वी उदकान आनंदी लोक आनंदी जाले. AI
bhagīratho'pi rājārṣirdivyaṃ syandanamāsthitaḥ |
prāyādagre mahātejāstaṃ gaṅgā pṛṣṭhato'nvagāt || 30 ||
गंगेंत स्नान केल्लो भगीरथ राजर्षी थकवारहित जालो. तो महातेजस्वी दिव्य रथार बसून मुखार गेलो आनी गंगा ताच्या फाटल्यान चलली. AI
देव, ऋषिगण, सगळे दैत्य, दानव आनी राक्षस. AI
sarvāścāpsaraso rāma bhagīratharathānugām || 32 ||
हे रामा, गंधर्व, यक्ष, श्रेष्ठ किन्नर आनी महोरग, तशेंच सगळ्यो अप्सरा भगीरथाच्या रथाच्या फाटल्यान गेल्यो. AI
yato bhagīratho rājā tato gaṅgāyaśasvinī || 33 ||
सगळे जलचर प्राणी आनंदान गंगेच्या फाटल्यान गेले; राजा भगीरथ जंय गेलो, थंय कीर्तिवंत गंगा गेली. AI
tato hi yajamānasya jahnoradbhutakarmaṇaḥ || 34 ||
सगळ्या पापांचो नाश करपी, नद्यांमदीं श्रेष्ठ अशी गंगा गेली; उपरांत अद्भुत कर्म करपी यजमान जह्नु हाचे कडेन गेली. AI
tasyāvalepanaṃ jñātvā kruddho yajvā tu rāghava || 35 ||
हे राघवा, गंगेन महात्म्या जह्नूचो यज्ञवाट भरून उडयलो; ताचो अवलेप (गर्व) कळून यज्ञ करपी तो रागान भरलो. AI
tato devāssagandharvā ṛṣayaśca suvismitāḥ || 36 ||
आनी ताणें गंगेचें सगळें परम अद्भुत उदक पियेलें; उपरांत देव, गंधर्व आनी ऋषी खूब आश्चर्यचकित जाले. AI
gaṅgāṃ cāpi nayanti sma duhitṛtve mahātmanaḥ || 37 ||
ते महात्मा, पुरुषश्रेष्ठ जह्नूची पूजा करतात; आनी गंगेक त्या महात्म्याची धूव म्हणून मानतात. AI
उपरांत महातेजस्वी जह्नू संतुष्ट जालो आनी ताणें आपल्या कानांतल्यान परत तिका निर्माण केली. AI
jagāma ca punargaṅgā bhagīratharathānugā |
sāgaraṃ cāpi samprāptā sā saritpravarā tadā || 39 ||
देखून गंगेक जह्नुसुता आनी जाह्नवी अशें म्हणतात. गंगा परत भगीरथाच्या रथाच्या फाटल्यान गेली; ती श्रेष्ठ नदी तेन्ना सागराकडेन पावली. AI
bhagīratho'pi rājarṣiḥ gaṅgāmādāya yatnataḥ |
pitāmahān bhasmakṛtānapaśyaddīnacetanaḥ || 40 ||
त्या कर्माच्या सिध्दी खातीर ती रसातलाक गेली. राजर्षी भगीरथानूय यत्नान गंगेक घेवन आपल्या भस्म जाल्ल्या पितामहांक पळयलो, तो दीन चित्ताचो जालो. AI
plāvayaddhūtapāpmānassvargaṃ prāptā raghūttama || 41 ||
मागीर त्या भस्माच्या राशीक उत्तम गंगेचें उदक व्हांवलें; पापांतल्यान शुद्ध जाल्ले ते रघूत्तमाचे पूर्वज स्वर्गाक पावले. AI