Sri Guru Gita Chapter 3 — Telugu Script

Meaning —

అథ తృతీయోఽధ్యాయః ॥

Verse 236

అథ కామ్యజపస్థానం కథయామి వరాననే ।
సాగరాన్తే సరిత్తీరే తీర్థే హరిహరాలయే ॥ 236 ॥

atha kāmyajapasthānaṃ kathayāmi varānane |
sāgarānte sarittīre tīrthe hariharālaye || 236 ||

Verse 237

శక్తిదేవాలయే గోష్ఠే సర్వదేవాలయే శుభే ।
వటస్య ధాత్ర్యా మూలే వా మఠే బృన్దావనే తథా ॥ 237 ॥

śaktidevālaye goṣṭhe sarvadevālaye śubhe |
vaṭasya dhātryā mūle vā maṭhe bṛndāvane tathā || 237 ||

Verse 238

పవిత్రే నిర్మలే దేశే నిత్యానుష్ఠానతోఽపి వా ।
నిర్వేదనేన మౌనేన జపమేతత్ సమారభేత్ ॥ 238 ॥

pavitre nirmale deśe nityānuṣṭhānato'pi vā |
nirvedanena maunena japametat samārabhet || 238 ||

Verse 239

జాప్యేన జయమాప్నోతి జపసిద్ధిం ఫలం తథా ।
హీనం కర్మ త్యజేత్సర్వం గర్హితస్థానమేవ చ ॥ 239 ॥

jāpyena jayamāpnoti japasiddhiṃ phalaṃ tathā |
hīnaṃ karma tyajetsarvaṃ garhitasthānameva ca || 239 ||

Verse 240

శ్మశానే బిల్వమూలే వా వటమూలాన్తికే తథా ।
సిద్ధ్యన్తి కానకే మూలే చూతవృక్షస్య సన్నిధౌ ॥ 240 ॥

śmaśāne bilvamūle vā vaṭamūlāntike tathā |
siddhyanti kānake mūle cūtavṛkṣasya sannidhau || 240 ||

Verse 241

పీతాసనం మోహనే తు హ్యసితం చాభిచారికే ।
జ్ఞేయం శుక్లం చ శాన్త్యర్థం వశ్యే రక్తం ప్రకీర్తితమ్ ॥ 241 ॥

pītāsanaṃ mohane tu hyasitaṃ cābhicārike |
jñeyaṃ śuklaṃ ca śāntyarthaṃ vaśye raktaṃ prakīrtitam || 241 ||

Verse 242

జపం హీనాసనం కుర్వన్ హీనకర్మఫలప్రదమ్ ।
గురుగీతాం ప్రయాణే వా సఙ్గ్రామే రిపుసఙ్కటే ॥ 242 ॥

japaṃ hīnāsanaṃ kurvan hīnakarmaphalapradam |
gurugītāṃ prayāṇe vā saṅgrāme ripusaṅkaṭe || 242 ||

Verse 243

జపన్ జయమవాప్నోతి మరణే ముక్తిదాయికా ।
సర్వకర్మాణి సిద్ధ్యన్తి గురుపుత్రే న సంశయః ॥ 243 ॥

japan jayamavāpnoti maraṇe muktidāyikā |
sarvakarmāṇi siddhyanti guruputre na saṃśayaḥ || 243 ||

Verse 244

గురుమన్త్రో ముఖే యస్య తస్య సిద్ధ్యన్తి నాఽన్యథా ।
దీక్షయా సర్వకర్మాణి సిద్ధ్యన్తి గురుపుత్రకే ॥ 244 ॥

gurumantro mukhe yasya tasya siddhyanti nā'nyathā |
dīkṣayā sarvakarmāṇi siddhyanti guruputrake || 244 ||

Verse 245

భవమూలవినాశాయ చాష్టపాశనివృత్తయే ।
గురుగీతామ్భసి స్నానం తత్త్వజ్ఞః కురుతే సదా ॥ 245 ॥

bhavamūlavināśāya cāṣṭapāśanivṛttaye |
gurugītāmbhasi snānaṃ tattvajñaḥ kurute sadā || 245 ||

Verse 246

స ఏవం సద్గురుః సాక్షాత్ సదసద్బ్రహ్మవిత్తమః ।
తస్య స్థానాని సర్వాణి పవిత్రాణి న సంశయః ॥ 246 ॥

sa evaṃ sadguruḥ sākṣāt sadasadbrahmavittamaḥ |
tasya sthānāni sarvāṇi pavitrāṇi na saṃśayaḥ || 246 ||

Verse 247

సర్వశుద్ధః పవిత్రోఽసౌ స్వభావాద్యత్ర తిష్ఠతి ।
తత్ర దేవగణాః సర్వే క్షేత్రపీఠే చరన్తి చ ॥ 247 ॥

sarvaśuddhaḥ pavitro'sau svabhāvādyatra tiṣṭhati |
tatra devagaṇāḥ sarve kṣetrapīṭhe caranti ca || 247 ||

Verse 248

ఆసనస్థాః శయానా వా గచ్ఛన్తస్తిష్ఠతోఽపి వా ।
అశ్వారూఢా గజారూఢాః సుషుప్తా జాగ్రతోఽపి వా ॥ 248 ॥

āsanasthāḥ śayānā vā gacchantastiṣṭhato'pi vā |
aśvārūḍhā gajārūḍhāḥ suṣuptā jāgrato'pi vā || 248 ||

Verse 249

శుచిర్భూతా జ్ఞానవన్తో గురుగీతాం జపన్తి యే ।
తేషాం దర్శనసంస్పర్శాత్ దివ్యజ్ఞానం ప్రజాయతే ॥ 249 ॥

śucirbhūtā jñānavanto gurugītāṃ japanti ye |
teṣāṃ darśanasaṃsparśāt divyajñānaṃ prajāyate || 249 ||

Verse 250

సముద్రే వై యథా తోయం క్షీరే క్షీరం జలే జలమ్ ।
భిన్నే కుమ్భే యథాఽఽకాశం తథాఽఽత్మా పరమాత్మని ॥ 250 ॥

samudre vai yathā toyaṃ kṣīre kṣīraṃ jale jalam |
bhinne kumbhe yathā''kāśaṃ tathā''tmā paramātmani || 250 ||

Verse 251

తథైవ జ్ఞానవాన్ జీవః పరమాత్మని సర్వదా ।
ఐక్యేన రమతే జ్ఞానీ యత్ర కుత్ర దివానిశమ్ ॥ 251 ॥

tathaiva jñānavān jīvaḥ paramātmani sarvadā |
aikyena ramate jñānī yatra kutra divāniśam || 251 ||

Verse 252

ఏవంవిధో మహాయుక్తః సర్వత్ర వర్తతే సదా ।
తస్మాత్సర్వప్రకారేణ గురుభక్తిం సమాచరేత్ ॥ 252 ॥

evaṃvidho mahāyuktaḥ sarvatra vartate sadā |
tasmātsarvaprakāreṇa gurubhaktiṃ samācaret || 252 ||

Verse 253

గురుసన్తోషణాదేవ ముక్తో భవతి పార్వతి ।
అణిమాదిషు భోక్తృత్వం కృపయా దేవి జాయతే ॥ 253 ॥

gurusantoṣaṇādeva mukto bhavati pārvati |
aṇimādiṣu bhoktṛtvaṃ kṛpayā devi jāyate || 253 ||

Verse 254

సామ్యేన రమతే జ్ఞానీ దివా వా యది వా నిశి ।
ఏవంవిధో మహామౌనీ త్రైలోక్యసమతాం వ్రజేత్ ॥ 254 ॥

sāmyena ramate jñānī divā vā yadi vā niśi |
evaṃvidho mahāmaunī trailokyasamatāṃ vrajet || 254 ||

Verse 255

అథ సంసారిణః సర్వే గురుగీతా జపేన తు ।
సర్వాన్ కామాంస్తు భుఞ్జన్తి త్రిసత్యం మమ భాషితమ్ ॥ 255 ॥

atha saṃsāriṇaḥ sarve gurugītā japena tu |
sarvān kāmāṃstu bhuñjanti trisatyaṃ mama bhāṣitam || 255 ||

Verse 256

సత్యం సత్యం పునః సత్యం ధర్మసారం మయోదితమ్ ।
గురుగీతాసమం స్తోత్రం నాస్తి తత్త్వం గురోః పరమ్ ॥ 256 ॥

satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ dharmasāraṃ mayoditam |
gurugītāsamaṃ stotraṃ nāsti tattvaṃ guroḥ param || 256 ||

Verse 257

గురుర్దేవో గురుర్ధర్మో గురౌ నిష్ఠా పరం తపః ।
గురోః పరతరం నాస్తి త్రివారం కథయామి తే ॥ 257 ॥

gururdevo gururdharmo gurau niṣṭhā paraṃ tapaḥ |
guroḥ parataraṃ nāsti trivāraṃ kathayāmi te || 257 ||

Verse 258

ధన్యా మాతా పితా ధన్యో గోత్రం ధన్యం కులోద్భవః ।
ధన్యా చ వసుధా దేవి యత్ర స్యాద్గురుభక్తతా ॥ 258 ॥

dhanyā mātā pitā dhanyo gotraṃ dhanyaṃ kulodbhavaḥ |
dhanyā ca vasudhā devi yatra syādgurubhaktatā || 258 ||

Verse 259

ఆకల్పజన్మ కోటీనాం యజ్ఞవ్రతతపః క్రియాః ।
తాః సర్వాః సఫలా దేవి గురూసన్తోషమాత్రతః ॥ 259 ॥

ākalpajanma koṭīnāṃ yajñavratatapaḥ kriyāḥ |
tāḥ sarvāḥ saphalā devi gurūsantoṣamātrataḥ || 259 ||

Verse 260

శరీరమిన్ద్రియం ప్రాణమర్థం స్వజనబన్ధుతా ।
మాతృకులం పితృకులం గురురేవ న సంశయః ॥ 260 ॥

śarīramindriyaṃ prāṇamarthaṃ svajanabandhutā |
mātṛkulaṃ pitṛkulaṃ gurureva na saṃśayaḥ || 260 ||

Verse 261

మన్దభాగ్యా హ్యశక్తాశ్చ యే జనా నానుమన్వతే ।
గురుసేవాసు విముఖాః పచ్యన్తే నరకేఽశుచౌ ॥ 261 ॥

mandabhāgyā hyaśaktāśca ye janā nānumanvate |
gurusevāsu vimukhāḥ pacyante narake'śucau || 261 ||

Verse 262

విద్యా ధనం బలం చైవ తేషాం భాగ్యం నిరర్థకమ్ ।
యేషాం గురూకృపా నాస్తి అధో గచ్ఛన్తి పార్వతి ॥ 262 ॥

vidyā dhanaṃ balaṃ caiva teṣāṃ bhāgyaṃ nirarthakam |
yeṣāṃ gurūkṛpā nāsti adho gacchanti pārvati || 262 ||

Verse 263

బ్రహ్మా విష్ణుశ్చ రుద్రశ్చ దేవాశ్చ పితృకిన్నరాః ।
సిద్ధచారణయక్షాశ్చ అన్యే చ మునయో జనాః ॥ 263 ॥

brahmā viṣṇuśca rudraśca devāśca pitṛkinnarāḥ |
siddhacāraṇayakṣāśca anye ca munayo janāḥ || 263 ||

Verse 264

గురుభావః పరం తీర్థమన్యతీర్థం నిరర్థకమ్ ।
సర్వతీర్థమయం దేవి శ్రీగురోశ్చరణామ్బుజమ్ ॥ 264 ॥

gurubhāvaḥ paraṃ tīrthamanyatīrthaṃ nirarthakam |
sarvatīrthamayaṃ devi śrīguroścaraṇāmbujam || 264 ||

Verse 265

కన్యాభోగరతా మన్దాః స్వకాన్తాయాః పరాఙ్ముఖాః ।
అతః పరం మయా దేవి కథితం న మమ ప్రియే ॥ 265 ॥

kanyābhogaratā mandāḥ svakāntāyāḥ parāṅmukhāḥ |
ataḥ paraṃ mayā devi kathitaṃ na mama priye || 265 ||

Verse 266

ఇదం రహస్యమస్పష్టం వక్తవ్యం చ వరాననే ।
సుగోప్యం చ తవాగ్రే తు మమాత్మప్రీతయే సతి ॥ 266 ॥

idaṃ rahasyamaspaṣṭaṃ vaktavyaṃ ca varānane |
sugopyaṃ ca tavāgre tu mamātmaprītaye sati || 266 ||

Verse 267

స్వామిముఖ్యగణేశాద్యాన్ వైష్ణవాదీంశ్చ పార్వతి ।
న వక్తవ్యం మహామాయే పాదస్పర్శం కురుష్వ మే ॥ 267 ॥

svāmimukhyagaṇeśādyān vaiṣṇavādīṃśca pārvati |
na vaktavyaṃ mahāmāye pādasparśaṃ kuruṣva me || 267 ||

Verse 268

అభక్తే వఞ్చకే ధూర్తే పాషణ్డే నాస్తికాదిషు ।
మనసాఽపి న వక్తవ్యా గురుగీతా కదాచన ॥ 268 ॥

abhakte vañcake dhūrte pāṣaṇḍe nāstikādiṣu |
manasā'pi na vaktavyā gurugītā kadācana || 268 ||

Verse 269

గురవో బహవః సన్తి శిష్యవిత్తాపహారకాః ।
తమేకం దుర్లభం మన్యే శిష్యహృత్తాపహారకమ్ ॥ 269 ॥

guravo bahavaḥ santi śiṣyavittāpahārakāḥ |
tamekaṃ durlabhaṃ manye śiṣyahṛttāpahārakam || 269 ||

Verse 270

చాతుర్యవాన్ వివేకీ చ అధ్యాత్మజ్ఞానవాన్ శుచిః ।
మానసం నిర్మలం యస్య గురుత్వం తస్య శోభతే ॥ 270 ॥

cāturyavān vivekī ca adhyātmajñānavān śuciḥ |
mānasaṃ nirmalaṃ yasya gurutvaṃ tasya śobhate || 270 ||

Verse 271

గురవో నిర్మలాః శాన్తాః సాధవో మితభాషిణః ।
కామక్రోధవినిర్ముక్తాః సదాచారాః జితేన్ద్రియాః ॥ 271 ॥

guravo nirmalāḥ śāntāḥ sādhavo mitabhāṣiṇaḥ |
kāmakrodhavinirmuktāḥ sadācārāḥ jitendriyāḥ || 271 ||

Verse 272

సూచకాదిప్రభేదేన గురవో బహుధా స్మృతాః ।
స్వయం సమ్యక్ పరీక్ష్యాథ తత్త్వనిష్ఠం భజేత్సుధీః ॥ 272 ॥

sūcakādiprabhedena guravo bahudhā smṛtāḥ |
svayaṃ samyak parīkṣyātha tattvaniṣṭhaṃ bhajetsudhīḥ || 272 ||

Verse 273

వర్ణజాలమిదం తద్వద్బాహ్యశాస్త్రం తు లౌకికమ్ ।
యస్మిన్ దేవి సమభ్యస్తం స గురుః సుచకః స్మృతః ॥ 273 ॥

varṇajālamidaṃ tadvadbāhyaśāstraṃ tu laukikam |
yasmin devi samabhyastaṃ sa guruḥ sucakaḥ smṛtaḥ || 273 ||

Verse 274

వర్ణాశ్రమోచితాం విద్యాం ధర్మాధర్మవిధాయినీమ్ ।
ప్రవక్తారం గురుం విద్ధి వాచకం త్వితి పార్వతి ॥ 274 ॥

varṇāśramocitāṃ vidyāṃ dharmādharmavidhāyinīm |
pravaktāraṃ guruṃ viddhi vācakaṃ tviti pārvati || 274 ||

Verse 275

పఞ్చాక్షర్యాదిమన్త్రాణాముపదేష్టా తు పార్వతి ।
స గురుర్బోధకో భూయాదుభయోరయముత్తమః ॥ 275 ॥

pañcākṣaryādimantrāṇāmupadeṣṭā tu pārvati |
sa gururbodhako bhūyādubhayorayamuttamaḥ || 275 ||

Verse 276

మోహమారణవశ్యాదితుచ్ఛమన్త్రోపదేశినమ్ ।
నిషిద్ధగురురిత్యాహుః పణ్డితాస్తత్త్వదర్శినః ॥ 276 ॥

mohamāraṇavaśyāditucchamantropadeśinam |
niṣiddhagururityāhuḥ paṇḍitāstattvadarśinaḥ || 276 ||

Verse 277

అనిత్యమితి నిర్దిశ్య సంసారం సఙ్కటాలయమ్ ।
వైరాగ్యపథదర్శీ యః స గురుర్విహితః ప్రియే ॥ 277 ॥

anityamiti nirdiśya saṃsāraṃ saṅkaṭālayam |
vairāgyapathadarśī yaḥ sa gururvihitaḥ priye || 277 ||

Verse 278

తత్త్వమస్యాదివాక్యానాముపదేష్టా తు పార్వతి ।
కారణాఖ్యో గురుః ప్రోక్తో భవరోగనివారకః ॥ 278 ॥

tattvamasyādivākyānāmupadeṣṭā tu pārvati |
kāraṇākhyo guruḥ prokto bhavaroganivārakaḥ || 278 ||

Verse 279

సర్వసన్దేహసన్దోహనిర్మూలనవిచక్షణః ।
జన్మమృత్యుభయఘ్నో యః స గురుః పరమో మతః ॥ 279 ॥

sarvasandehasandohanirmūlanavicakṣaṇaḥ |
janmamṛtyubhayaghno yaḥ sa guruḥ paramo mataḥ || 279 ||

Verse 280

బహుజన్మకృతాత్ పుణ్యాల్లభ్యతేఽసౌ మహాగురుః ।
లబ్ధ్వాఽముం న పునర్యాతి శిష్యః సంసారబన్ధనమ్ ॥ 280 ॥

bahujanmakṛtāt puṇyāllabhyate'sau mahāguruḥ |
labdhvā'muṃ na punaryāti śiṣyaḥ saṃsārabandhanam || 280 ||

Verse 281

ఏవం బహువిధా లోకే గురవః సన్తి పార్వతి ।
తేషు సర్వప్రయత్నేన సేవ్యో హి పరమో గురుః ॥ 281 ॥

evaṃ bahuvidhā loke guravaḥ santi pārvati |
teṣu sarvaprayatnena sevyo hi paramo guruḥ || 281 ||

Verse 282

నిషిద్ధగురుశిష్యస్తు దుష్టసఙ్కల్పదూషితః ।
బ్రహ్మప్రలయపర్యన్తం న పునర్యాతి మర్త్యతామ్ ॥ 282 ॥

niṣiddhaguruśiṣyastu duṣṭasaṅkalpadūṣitaḥ |
brahmapralayaparyantaṃ na punaryāti martyatām || 282 ||

Verse 283

ఏవం శ్రుత్వా మహాదేవీ మహాదేవవచస్తథా ।
అత్యన్తవిహ్వలమనాః శఙ్కరం పరిపృచ్ఛతి ॥ 283 ॥

evaṃ śrutvā mahādevī mahādevavacastathā |
atyantavihvalamanāḥ śaṅkaraṃ paripṛcchati || 283 ||

పార్వత్యువాచ ।

Verse 284

నమస్తే దేవదేవాత్ర శ్రోతవ్యం కిఞ్చిదస్తి మే ।
శ్రుత్వా త్వద్వాక్యమధునా భృశం స్యాద్విహ్వలం మనః ॥ 284 ॥

namaste devadevātra śrotavyaṃ kiñcidasti me |
śrutvā tvadvākyamadhunā bhṛśaṃ syādvihvalaṃ manaḥ || 284 ||

Verse 285

స్వయం మూఢా మృత్యుభీతాః సుకృతాద్విరతిం గతాః ।
దైవాన్నిషిద్ధగురుగా యది తేషాం తు కా గతిః ॥ 285 ॥

svayaṃ mūḍhā mṛtyubhītāḥ sukṛtādviratiṃ gatāḥ |
daivānniṣiddhagurugā yadi teṣāṃ tu kā gatiḥ || 285 ||

శ్రీ మహాదేవ ఉవాచ ।

Verse 286

శృణు తత్త్వమిదం దేవి యదా స్యాద్విరతో నరః ।
తదాఽసావధికారీతి ప్రోచ్యతే శ్రుతిమస్తకైః ॥ 286 ॥

śṛṇu tattvamidaṃ devi yadā syādvirato naraḥ |
tadā'sāvadhikārīti procyate śrutimastakaiḥ || 286 ||

Verse 287

అఖణ్డైకరసం బ్రహ్మ నిత్యముక్తం నిరామయమ్ ।
స్వస్మిన్ సన్దర్శితం యేన స భవేదస్యం దేశికః ॥ 287 ॥

akhaṇḍaikarasaṃ brahma nityamuktaṃ nirāmayam |
svasmin sandarśitaṃ yena sa bhavedasyaṃ deśikaḥ || 287 ||

Verse 288

జలానాం సాగరో రాజా యథా భవతి పార్వతి ।
గురూణాం తత్ర సర్వేషాం రాజాఽయం పరమో గురుః ॥ 288 ॥

jalānāṃ sāgaro rājā yathā bhavati pārvati |
gurūṇāṃ tatra sarveṣāṃ rājā'yaṃ paramo guruḥ || 288 ||

Verse 289

మోహాదిరహితః శాన్తో నిత్యతృప్తో నిరాశ్రయః ।
తృణీకృతబ్రహ్మవిష్ణువైభవః పరమో గురుః ॥ 289 ॥

mohādirahitaḥ śānto nityatṛpto nirāśrayaḥ |
tṛṇīkṛtabrahmaviṣṇuvaibhavaḥ paramo guruḥ || 289 ||

Verse 290

సర్వకాలవిదేశేషు స్వతన్త్రో నిశ్చలస్సుఖీ ।
అఖణ్డైకరసాస్వాదతృప్తో హి పరమో గురుః ॥ 290 ॥

sarvakālavideśeṣu svatantro niścalassukhī |
akhaṇḍaikarasāsvādatṛpto hi paramo guruḥ || 290 ||

Verse 291

ద్వైతాద్వైతవినిర్ముక్తః స్వానుభూతిప్రకాశవాన్ ।
అజ్ఞానాన్ధతమశ్ఛేత్తా సర్వజ్ఞః పరమో గురుః ॥ 291 ॥

dvaitādvaitavinirmuktaḥ svānubhūtiprakāśavān |
ajñānāndhatamaśchettā sarvajñaḥ paramo guruḥ || 291 ||

Verse 292

యస్య దర్శనమాత్రేణ మనసః స్యాత్ ప్రసన్నతా ।
స్వయం భూయాత్ ధృతిశ్శాన్తిః స భవేత్ పరమో గురుః ॥ 292 ॥

yasya darśanamātreṇa manasaḥ syāt prasannatā |
svayaṃ bhūyāt dhṛtiśśāntiḥ sa bhavet paramo guruḥ || 292 ||

Verse 293

సిద్ధిజాలం సమాలోక్య యోగినాం మన్త్రవాదినామ్ ।
తుచ్ఛాకారమనోవృత్తిః యస్యాసౌ పరమో గురుః ॥ 293 ॥

siddhijālaṃ samālokya yogināṃ mantravādinām |
tucchākāramanovṛttiḥ yasyāsau paramo guruḥ || 293 ||

Verse 294

స్వశరీరం శవం పశ్యన్ తథా స్వాత్మానమద్వయమ్ ।
యః స్త్రీకనకమోహఘ్నః స భవేత్ పరమో గురుః ॥ 294 ॥

svaśarīraṃ śavaṃ paśyan tathā svātmānamadvayam |
yaḥ strīkanakamohaghnaḥ sa bhavet paramo guruḥ || 294 ||

Verse 295

మౌనీ వాగ్మీతి తత్త్వజ్ఞో ద్విధాఽభూచ్ఛృణు పార్వతి ।
న కశ్చిన్మౌనినాం లోభో లోకేఽస్మిన్భవతి ప్రియే ॥ 295 ॥

maunī vāgmīti tattvajño dvidhā'bhūcchṛṇu pārvati |
na kaścinmaunināṃ lobho loke'sminbhavati priye || 295 ||

Verse 296

వాగ్మీ తూత్కటసంసారసాగరోత్తారణక్షమః ।
యతోఽసౌ సంశయచ్ఛేత్తా శాస్త్రయుక్త్యనుభూతిభిః ॥ 296 ॥

vāgmī tūtkaṭasaṃsārasāgarottāraṇakṣamaḥ |
yato'sau saṃśayacchettā śāstrayuktyanubhūtibhiḥ || 296 ||

Verse 297

గురునామజపాద్దేవి బహుజన్మార్జితాన్యపి ।
పాపాని విలయం యాన్తి నాస్తి సన్దేహమణ్వపి ॥ 297 ॥

gurunāmajapāddevi bahujanmārjitānyapi |
pāpāni vilayaṃ yānti nāsti sandehamaṇvapi || 297 ||

Verse 298

శ్రీగురోస్సదృశం దైవం శ్రీగురోసదృశః పితా ।
గురుధ్యానసమం కర్మ నాస్తి నాస్తి మహీతలే ॥ 298 ॥

śrīgurossadṛśaṃ daivaṃ śrīgurosadṛśaḥ pitā |
gurudhyānasamaṃ karma nāsti nāsti mahītale || 298 ||

Verse 299

కులం ధనం బలం శాస్త్రం బాన్ధవాస్సోదరా ఇమే ।
మరణే నోపయుజ్యన్తే గురురేకో హి తారకః ॥ 299 ॥

kulaṃ dhanaṃ balaṃ śāstraṃ bāndhavāssodarā ime |
maraṇe nopayujyante gurureko hi tārakaḥ || 299 ||

Verse 300

కులమేవ పవిత్రం స్యాత్ సత్యం స్వగురుసేవయా ।
తృప్తాః స్యుస్సకలా దేవా బ్రహ్మాద్యా గురుతర్పణాత్ ॥ 300 ॥

kulameva pavitraṃ syāt satyaṃ svagurusevayā |
tṛptāḥ syussakalā devā brahmādyā gurutarpaṇāt || 300 ||

Verse 301

గురురేకో హి జానాతి స్వరూపం దేవమవ్యయమ్ ।
తద్జ్ఞానం యత్ప్రసాదేన నాన్యథా శాస్త్రకోటిభిః ॥ 301 ॥

gurureko hi jānāti svarūpaṃ devamavyayam |
tadjñānaṃ yatprasādena nānyathā śāstrakoṭibhiḥ || 301 ||

Verse 302

స్వరూపజ్ఞానశూన్యేన కృతమప్యకృతం భవేత్ ।
తపోజపాదికం దేవి సకలం బాలజల్పవత్ ॥ 302 ॥

svarūpajñānaśūnyena kṛtamapyakṛtaṃ bhavet |
tapojapādikaṃ devi sakalaṃ bālajalpavat || 302 ||

Verse 303

శివం కేచిద్ధరిం కేచిద్విధిం కేచిత్తు కేచన ।
శక్తిం దైవమితి జ్ఞాత్వా వివదన్తి వృథా నరాః ॥ 303 ॥

śivaṃ keciddhariṃ kecidvidhiṃ kecittu kecana |
śaktiṃ daivamiti jñātvā vivadanti vṛthā narāḥ || 303 ||

Verse 304

న జానన్తి పరం తత్త్వం గురుదీక్షాపరాఙ్ముఖాః ।
భ్రాన్తాః పశుసమా హ్యేతే స్వపరిజ్ఞానవర్జితాః ॥ 304 ॥

na jānanti paraṃ tattvaṃ gurudīkṣāparāṅmukhāḥ |
bhrāntāḥ paśusamā hyete svaparijñānavarjitāḥ || 304 ||

Verse 305

తస్మాత్కైవల్యసిద్ధ్యర్థం గురుమేవ భజేత్ప్రియే ।
గురుం వినా న జానన్తి మూఢాస్తత్పరమం పదమ్ ॥ 305 ॥

tasmātkaivalyasiddhyarthaṃ gurumeva bhajetpriye |
guruṃ vinā na jānanti mūḍhāstatparamaṃ padam || 305 ||

Verse 306

భిద్యతే హృదయగ్రన్థిశ్ఛిద్యన్తే సర్వసంశయాః ।
క్షీయన్తే సర్వకర్మాణి గురోః కరుణయా శివే ॥ 306 ॥

bhidyate hṛdayagranthiśchidyante sarvasaṃśayāḥ |
kṣīyante sarvakarmāṇi guroḥ karuṇayā śive || 306 ||

Verse 307

కృతాయా గురుభక్తేస్తు వేదశాస్త్రానుసారతః ।
ముచ్యతే పాతకాద్ఘోరాత్ గురుభక్తో విశేషతః ॥ 307 ॥

kṛtāyā gurubhaktestu vedaśāstrānusārataḥ |
mucyate pātakādghorāt gurubhakto viśeṣataḥ || 307 ||

Verse 308

దుస్సఙ్గం చ పరిత్యజ్య పాపకర్మ పరిత్యజేత్ ।
చిత్తచిహ్నమిదం యస్య తస్య దీక్షా విధీయతే ॥ 308 ॥

dussaṅgaṃ ca parityajya pāpakarma parityajet |
cittacihnamidaṃ yasya tasya dīkṣā vidhīyate || 308 ||

Verse 309

చిత్తత్యాగనియుక్తశ్చ క్రోధగర్వవివర్జితః ।
ద్వైతభావపరిత్యాగీ తస్య దీక్షా విధీయతే ॥ 309 ॥

cittatyāganiyuktaśca krodhagarvavivarjitaḥ |
dvaitabhāvaparityāgī tasya dīkṣā vidhīyate || 309 ||

Verse 310

ఏతల్లక్షణయుక్తత్వం సర్వభూతహితే రతమ్ ।
నిర్మలం జీవితం యస్య తస్య దీక్షా విధీయతే ॥ 310 ॥

etallakṣaṇayuktatvaṃ sarvabhūtahite ratam |
nirmalaṃ jīvitaṃ yasya tasya dīkṣā vidhīyate || 310 ||

Verse 311

క్రియయా చాన్వితం పూర్వం దీక్షాజాలం నిరూపితమ్ ।
మన్త్రదీక్షాభిధం సాఙ్గోపాఙ్గం సర్వం శివోదితమ్ ॥ 311 ॥

kriyayā cānvitaṃ pūrvaṃ dīkṣājālaṃ nirūpitam |
mantradīkṣābhidhaṃ sāṅgopāṅgaṃ sarvaṃ śivoditam || 311 ||

Verse 312

క్రియయా స్యాద్విరహితాం గురుసాయుజ్యదాయినీమ్ ।
గురుదీక్షాం వినా కో వా గురుత్వాచారపాలకః ॥ 312 ॥

kriyayā syādvirahitāṃ gurusāyujyadāyinīm |
gurudīkṣāṃ vinā ko vā gurutvācārapālakaḥ || 312 ||

Verse 313

శక్తో న చాపి శక్తో వా దైశికాఙ్ఘ్రి సమాశ్రయేత్ ।
తస్య జన్మాస్తి సఫలం భోగమోక్షఫలప్రదమ్ ॥ 313 ॥

śakto na cāpi śakto vā daiśikāṅghri samāśrayet |
tasya janmāsti saphalaṃ bhogamokṣaphalapradam || 313 ||

Verse 314

అత్యన్తచిత్తపక్వస్య శ్రద్ధాభక్తియుతస్య చ ।
ప్రవక్తవ్యమిదం దేవి మమాత్మప్రీతయే సదా ॥ 314 ॥

atyantacittapakvasya śraddhābhaktiyutasya ca |
pravaktavyamidaṃ devi mamātmaprītaye sadā || 314 ||

Verse 315

రహస్యం సర్వశాస్త్రేషు గీతాశాస్త్రమిదం శివే ।
సమ్యక్పరీక్ష్య వక్తవ్యం సాధకస్య మహాత్మనః ॥ 315 ॥

rahasyaṃ sarvaśāstreṣu gītāśāstramidaṃ śive |
samyakparīkṣya vaktavyaṃ sādhakasya mahātmanaḥ || 315 ||

Verse 316

సత్కర్మపరిపాకాచ్చ చిత్తశుద్ధిశ్చ ధీమతః ।
సాధకస్యైవ వక్తవ్యా గురుగీతా ప్రయత్నతః ॥ 316 ॥

satkarmaparipākācca cittaśuddhiśca dhīmataḥ |
sādhakasyaiva vaktavyā gurugītā prayatnataḥ || 316 ||

Verse 317

నాస్తికాయ కృతఘ్నాయ దామ్భికాయ శఠాయ చ ।
అభక్తాయ విభక్తాయ న వాచ్యేయం కదాచన ॥ 317 ॥

nāstikāya kṛtaghnāya dāmbhikāya śaṭhāya ca |
abhaktāya vibhaktāya na vācyeyaṃ kadācana || 317 ||

Verse 318

స్త్రీలోలుపాయ మూర్ఖాయ కామోపహతచేతసే ।
నిన్దకాయ న వక్తవ్యా గురుగీతా స్వభావతః ॥ 318 ॥

strīlolupāya mūrkhāya kāmopahatacetase |
nindakāya na vaktavyā gurugītā svabhāvataḥ || 318 ||

Verse 319

సర్వపాపప్రశమనం సర్వోపద్రవవారకమ్ ।
జన్మమృత్యుహరం దేవి గీతాశాస్త్రమిదం శివే ॥ 319 ॥

sarvapāpapraśamanaṃ sarvopadravavārakam |
janmamṛtyuharaṃ devi gītāśāstramidaṃ śive || 319 ||

Verse 320

శ్రుతిసారమిదం దేవి సర్వముక్తం సమాసతః ।
నాన్యథా సద్గతిః పుంసాం వినా గురుపదం శివే ॥ 320 ॥

śrutisāramidaṃ devi sarvamuktaṃ samāsataḥ |
nānyathā sadgatiḥ puṃsāṃ vinā gurupadaṃ śive || 320 ||

Verse 321

బహుజన్మకృతాత్పాపాదయమర్థో న రోచతే ।
జన్మబన్ధనివృత్త్యర్థం గురుమేవ భజేత్సదా ॥ 321 ॥

bahujanmakṛtātpāpādayamartho na rocate |
janmabandhanivṛttyarthaṃ gurumeva bhajetsadā || 321 ||

Verse 322

అహమేవ జగత్సర్వమహమేవ పరం పదమ్ ।
ఏతద్జ్ఞానం యతో భూయాత్తం గురుం ప్రణమామ్యహమ్ ॥ 322 ॥

ahameva jagatsarvamahameva paraṃ padam |
etadjñānaṃ yato bhūyāttaṃ guruṃ praṇamāmyaham || 322 ||

Verse 323

అలం వికల్పైరహమేవ కేవలం
మయి స్థితం విశ్వమిదం చరాచరమ్ ।
ఇదం రహస్యం మమ యేన దర్శితం
స వన్దనీయో గురురేవ కేవలమ్ ॥ 323 ॥

alaṃ vikalpairahameva kevalaṃ
mayi sthitaṃ viśvamidaṃ carācaram |
idaṃ rahasyaṃ mama yena darśitaṃ
sa vandanīyo gurureva kevalam || 323 ||

Verse 324

యస్యాన్తం నాదిమధ్యం న హి కరచరణం నామగోత్రం న సూత్రమ్ ।
నో జాతిర్నైవ వర్ణో న భవతి పురుషో నో నపుంసో న చ స్త్రీ ॥ 324 ॥

yasyāntaṃ nādimadhyaṃ na hi karacaraṇaṃ nāmagotraṃ na sūtram |
no jātirnaiva varṇo na bhavati puruṣo no napuṃso na ca strī || 324 ||

Verse 325

నాకారం నో వికారం న హి జనిమరణం నాస్తి పుణ్యం న పాపమ్ ।
నోఽతత్త్వం తత్త్వమేకం సహజసమరసం సద్గురుం తం నమామి ॥ 325 ॥

nākāraṃ no vikāraṃ na hi janimaraṇaṃ nāsti puṇyaṃ na pāpam |
no'tattvaṃ tattvamekaṃ sahajasamarasaṃ sadguruṃ taṃ namāmi || 325 ||

Verse 326

నిత్యాయ సత్యాయ చిదాత్మకాయ
నవ్యాయ భవ్యాయ పరాత్పరాయ ।
శుద్ధాయ బుద్ధాయ నిరఞ్జనాయ
నమోఽస్తు నిత్యం గురుశేఖరాయ ॥ 326 ॥

nityāya satyāya cidātmakāya
navyāya bhavyāya parātparāya |
śuddhāya buddhāya nirañjanāya
namo'stu nityaṃ guruśekharāya || 326 ||

Verse 327

సచ్చిదానన్దరూపాయ వ్యాపినే పరమాత్మనే ।
నమః శ్రీగురునాథాయ ప్రకాశానన్దమూర్తయే ॥ 327 ॥

saccidānandarūpāya vyāpine paramātmane |
namaḥ śrīgurunāthāya prakāśānandamūrtaye || 327 ||

Verse 328

సత్యానన్దస్వరూపాయ బోధైకసుఖకారిణే ।
నమో వేదాన్తవేద్యాయ గురవే బుద్ధిసాక్షిణే ॥ 328 ॥

satyānandasvarūpāya bodhaikasukhakāriṇe |
namo vedāntavedyāya gurave buddhisākṣiṇe || 328 ||

Verse 329

నమస్తే నాథ భగవన్ శివాయ గురురూపిణే ।
విద్యావతారసంసిద్ధ్యై స్వీకృతానేకవిగ్రహ ॥ 329 ॥

namaste nātha bhagavan śivāya gururūpiṇe |
vidyāvatārasaṃsiddhyai svīkṛtānekavigraha || 329 ||

Verse 330

నవాయ నవరూపాయ పరమార్థైకరూపిణే ।
సర్వాజ్ఞానతమోభేదభానవే చిద్ఘనాయ తే ॥ 330 ॥

navāya navarūpāya paramārthaikarūpiṇe |
sarvājñānatamobhedabhānave cidghanāya te || 330 ||

Verse 331

స్వతన్త్రాయ దయాక్లుప్తవిగ్రహాయ శివాత్మనే ।
పరతన్త్రాయ భక్తానాం భవ్యానాం భవ్యరూపిణే ॥ 331 ॥

svatantrāya dayākluptavigrahāya śivātmane |
paratantrāya bhaktānāṃ bhavyānāṃ bhavyarūpiṇe || 331 ||

Verse 332

వివేకినాం వివేకాయ విమర్శాయ విమర్శినామ్ ।
ప్రకాశినాం ప్రకాశాయ జ్ఞానినాం జ్ఞానరూపిణే ॥ 332 ॥

vivekināṃ vivekāya vimarśāya vimarśinām |
prakāśināṃ prakāśāya jñānināṃ jñānarūpiṇe || 332 ||

Verse 333

పురస్తాత్పార్శ్వయోః పృష్ఠే నమస్కుర్యాదుపర్యధః ।
సదా మచ్చిత్తరూపేణ విధేహి భవదాసనమ్ ॥ 333 ॥

purastātpārśvayoḥ pṛṣṭhe namaskuryāduparyadhaḥ |
sadā maccittarūpeṇa vidhehi bhavadāsanam || 333 ||

Verse 334

శ్రీగురుం పరమానన్దం వన్దే హ్యానన్దవిగ్రహమ్ ।
యస్య సన్నిధిమాత్రేణ చిదానన్దాయ తే మనః ॥ 334 ॥

śrīguruṃ paramānandaṃ vande hyānandavigraham |
yasya sannidhimātreṇa cidānandāya te manaḥ || 334 ||

Verse 335

నమోఽస్తు గురవే తుభ్యం సహజానన్దరూపిణే ।
యస్య వాగమృతం హన్తి విషం సంసారసఞ్జ్ఞకమ్ ॥ 335 ॥

namo'stu gurave tubhyaṃ sahajānandarūpiṇe |
yasya vāgamṛtaṃ hanti viṣaṃ saṃsārasañjñakam || 335 ||

Verse 336

నానాయుక్తోపదేశేన తారితా శిష్యసన్తతిః ।
తత్కృపాసారవేదేన గురుచిత్పదమచ్యుతమ్ ॥ 336 ॥

nānāyuktopadeśena tāritā śiṣyasantatiḥ |
tatkṛpāsāravedena gurucitpadamacyutam || 336 ||

Verse 337

[పాఠభేదః -
అచ్యుతాయ నమస్తుభ్యం గురవే పరమాత్మనే ।
స్వారామోక్తపదేచ్ఛూనాం దత్తం యేనాచ్యుతం పదమ్ ॥
]
అచ్యుతాయ నమస్తుభ్యం గురవే పరమాత్మనే ।
సర్వతన్త్రస్వతన్త్రాయ చిద్ఘనానన్దమూర్తయే ॥ 337 ॥

[pāṭhabhedaḥ -
acyutāya namastubhyaṃ gurave paramātmane |
svārāmoktapadecchūnāṃ dattaṃ yenācyutaṃ padam ||
]
acyutāya namastubhyaṃ gurave paramātmane |
sarvatantrasvatantrāya cidghanānandamūrtaye || 337 ||

Verse 338

నమోఽచ్యుతాయ గురవేఽజ్ఞానధ్వాన్తైకభానవే ।
శిష్యసన్మార్గపటవే కృపాపీయూషసిన్ధవే ॥ 338 ॥

namo'cyutāya gurave'jñānadhvāntaikabhānave |
śiṣyasanmārgapaṭave kṛpāpīyūṣasindhave || 338 ||

Verse 339

ఓమచ్యుతాయ గురవే శిష్యసంసారసేతవే ।
భక్తకార్యైకసింహాయ నమస్తే చిత్సుఖాత్మనే ॥ 339 ॥

omacyutāya gurave śiṣyasaṃsārasetave |
bhaktakāryaikasiṃhāya namaste citsukhātmane || 339 ||

Verse 340

గురునామసమం దైవం న పితా న చ బాన్ధవాః ।
గురునామసమః స్వామీ నేదృశం పరమం పదమ్ ॥ 340 ॥

gurunāmasamaṃ daivaṃ na pitā na ca bāndhavāḥ |
gurunāmasamaḥ svāmī nedṛśaṃ paramaṃ padam || 340 ||

Verse 341

ఏకాక్షరప్రదాతారం యో గురుం నైవ మన్యతే ।
శ్వానయోనిశతం గత్వా చాణ్డాలేష్వపి జాయతే ॥ 341 ॥

ekākṣarapradātāraṃ yo guruṃ naiva manyate |
śvānayoniśataṃ gatvā cāṇḍāleṣvapi jāyate || 341 ||

Verse 342

గురుత్యాగాద్భవేన్మృత్యుః మన్త్రత్యాగాద్దరిద్రతా ।
గురుమన్త్రపరిత్యాగీ రౌరవం నరకం వ్రజేత్ ॥ 342 ॥

gurutyāgādbhavenmṛtyuḥ mantratyāgāddaridratā |
gurumantraparityāgī rauravaṃ narakaṃ vrajet || 342 ||

Verse 343

శివక్రోధాద్గురుస్త్రాతా గురుక్రోధాచ్ఛివో న హి ।
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన గురోరాజ్ఞాం న లఙ్ఘయేత్ ॥ 343 ॥

śivakrodhādgurustrātā gurukrodhācchivo na hi |
tasmātsarvaprayatnena gurorājñāṃ na laṅghayet || 343 ||

Verse 344

సంసారసాగరసముద్ధరణైకమన్త్రం
బ్రహ్మాదిదేవమునిపూజితసిద్ధమన్త్రమ్ ।
దారిద్ర్యదుఃఖభవరోగవినాశమన్త్రం
వన్దే మహాభయహరం గురురాజమన్త్రమ్ ॥ 344 ॥

saṃsārasāgarasamuddharaṇaikamantraṃ
brahmādidevamunipūjitasiddhamantram |
dāridryaduḥkhabhavarogavināśamantraṃ
vande mahābhayaharaṃ gururājamantram || 344 ||

Verse 345

సప్తకోటిమహామన్త్రాశ్చిత్తవిభ్రమకారకాః ।
ఏక ఏవ మహామన్త్రో గురురిత్యక్షరద్వయమ్ ॥ 345 ॥

saptakoṭimahāmantrāścittavibhramakārakāḥ |
eka eva mahāmantro gururityakṣaradvayam || 345 ||

Verse 346

ఏవముక్త్వా మహాదేవః పార్వతీం పునరబ్రవీత్ ।
ఇదమేవ పరం తత్త్వం శృణు దేవి సుఖావహమ్ ॥ 346 ॥

evamuktvā mahādevaḥ pārvatīṃ punarabravīt |
idameva paraṃ tattvaṃ śṛṇu devi sukhāvaham || 346 ||

Verse 347

గురుతత్త్వమిదం దేవి సర్వముక్తం సమాసతః ।
రహస్యమిదమవ్యక్తం న వదేద్యస్య కస్యచిత్ ॥ 347 ॥

gurutattvamidaṃ devi sarvamuktaṃ samāsataḥ |
rahasyamidamavyaktaṃ na vadedyasya kasyacit || 347 ||

Verse 348

న మృషా స్యాదియం దేవి మదుక్తిః సత్యరూపిణీ ।
గురుగీతాసమం స్తోత్రం నాస్తి నాస్తి మహీతలే ॥ 348 ॥

na mṛṣā syādiyaṃ devi maduktiḥ satyarūpiṇī |
gurugītāsamaṃ stotraṃ nāsti nāsti mahītale || 348 ||

Verse 349

గురుగీతామిమాం దేవి భవదుఃఖవినాశినీమ్ ।
గురుదీక్షావిహీనస్య పురతో న పఠేత్ క్వచిత్ ॥ 349 ॥

gurugītāmimāṃ devi bhavaduḥkhavināśinīm |
gurudīkṣāvihīnasya purato na paṭhet kvacit || 349 ||

Verse 350

రహస్యమత్యన్తరహస్యమేతన్న పాపినా లభ్యమిదం మహేశ్వరి ।
అనేకజన్మార్జితపుణ్యపాకాద్గురోస్తు తత్త్వం లభతే మనుష్యః ॥ 350 ॥

rahasyamatyantarahasyametanna pāpinā labhyamidaṃ maheśvari |
anekajanmārjitapuṇyapākādgurostu tattvaṃ labhate manuṣyaḥ || 350 ||

Verse 351

యస్య ప్రసాదాదహమేవ సర్వం
మయ్యేవ సర్వం పరికల్పితం చ ।
ఇత్థం విజానామి సదాత్మరూపం
తస్యాఙ్ఘ్రిపద్మం ప్రణతోఽస్మి నిత్యమ్ ॥ 351 ॥

yasya prasādādahameva sarvaṃ
mayyeva sarvaṃ parikalpitaṃ ca |
itthaṃ vijānāmi sadātmarūpaṃ
tasyāṅghripadmaṃ praṇato'smi nityam || 351 ||

Verse 352

అజ్ఞానతిమిరాన్ధస్య విషయాక్రాన్తచేతసః ।
జ్ఞానప్రభాప్రదానేన ప్రసాదం కురు మే ప్రభో ॥ 352 ॥

ajñānatimirāndhasya viṣayākrāntacetasaḥ |
jñānaprabhāpradānena prasādaṃ kuru me prabho || 352 ||

ఇతి శ్రీస్కన్దపురాణే ఉత్తరఖణ్డే ఉమామహేశ్వర సంవాదే శ్రీ గురుగీతా సమాప్త ॥

మఙ్గలం
మఙ్గలం గురుదేవాయ మహనీయగుణాత్మనే ।
సర్వలోకశరణ్యాయ సాధురూపాయ మఙ్గలమ్ ॥

maṅgalaṃ
maṅgalaṃ gurudevāya mahanīyaguṇātmane |
sarvalokaśaraṇyāya sādhurūpāya maṅgalam ||

Sanskrit — Devanagari (original)

अथ तृतीयोऽध्यायः ॥

अथ काम्यजपस्थानं कथयामि वरानने ।

सागरान्ते सरित्तीरे तीर्थे हरिहरालये ॥ 236 ॥

शक्तिदेवालये गोष्ठे सर्वदेवालये शुभे ।

वटस्य धात्र्या मूले वा मठे बृन्दावने तथा ॥ 237 ॥

पवित्रे निर्मले देशे नित्यानुष्ठानतोऽपि वा ।

निर्वेदनेन मौनेन जपमेतत् समारभेत् ॥ 238 ॥

जाप्येन जयमाप्नोति जपसिद्धिं फलं तथा ।

हीनं कर्म त्यजेत्सर्वं गर्हितस्थानमेव च ॥ 239 ॥

श्मशाने बिल्वमूले वा वटमूलान्तिके तथा ।

सिद्ध्यन्ति कानके मूले चूतवृक्षस्य सन्निधौ ॥ 240 ॥

पीतासनं मोहने तु ह्यसितं चाभिचारिके ।

ज्ञेयं शुक्लं च शान्त्यर्थं वश्ये रक्तं प्रकीर्तितम् ॥ 241 ॥

जपं हीनासनं कुर्वन् हीनकर्मफलप्रदम् ।

गुरुगीतां प्रयाणे वा सङ्ग्रामे रिपुसङ्कटे ॥ 242 ॥

जपन् जयमवाप्नोति मरणे मुक्तिदायिका ।

सर्वकर्माणि सिद्ध्यन्ति गुरुपुत्रे न संशयः ॥ 243 ॥

गुरुमन्त्रो मुखे यस्य तस्य सिद्ध्यन्ति नाऽन्यथा ।

दीक्षया सर्वकर्माणि सिद्ध्यन्ति गुरुपुत्रके ॥ 244 ॥

भवमूलविनाशाय चाष्टपाशनिवृत्तये ।

गुरुगीताम्भसि स्नानं तत्त्वज्ञः कुरुते सदा ॥ 245 ॥

स एवं सद्गुरुः साक्षात् सदसद्ब्रह्मवित्तमः ।

तस्य स्थानानि सर्वाणि पवित्राणि न संशयः ॥ 246 ॥

सर्वशुद्धः पवित्रोऽसौ स्वभावाद्यत्र तिष्ठति ।

तत्र देवगणाः सर्वे क्षेत्रपीठे चरन्ति च ॥ 247 ॥

आसनस्थाः शयाना वा गच्छन्तस्तिष्ठतोऽपि वा ।

अश्वारूढा गजारूढाः सुषुप्ता जाग्रतोऽपि वा ॥ 248 ॥

शुचिर्भूता ज्ञानवन्तो गुरुगीतां जपन्ति ये ।

तेषां दर्शनसंस्पर्शात् दिव्यज्ञानं प्रजायते ॥ 249 ॥

समुद्रे वै यथा तोयं क्षीरे क्षीरं जले जलम् ।

भिन्ने कुम्भे यथाऽऽकाशं तथाऽऽत्मा परमात्मनि ॥ 250 ॥

तथैव ज्ञानवान् जीवः परमात्मनि सर्वदा ।

ऐक्येन रमते ज्ञानी यत्र कुत्र दिवानिशम् ॥ 251 ॥

एवंविधो महायुक्तः सर्वत्र वर्तते सदा ।

तस्मात्सर्वप्रकारेण गुरुभक्तिं समाचरेत् ॥ 252 ॥

गुरुसन्तोषणादेव मुक्तो भवति पार्वति ।

अणिमादिषु भोक्तृत्वं कृपया देवि जायते ॥ 253 ॥

साम्येन रमते ज्ञानी दिवा वा यदि वा निशि ।

एवंविधो महामौनी त्रैलोक्यसमतां व्रजेत् ॥ 254 ॥

अथ संसारिणः सर्वे गुरुगीता जपेन तु ।

सर्वान् कामांस्तु भुञ्जन्ति त्रिसत्यं मम भाषितम् ॥ 255 ॥

सत्यं सत्यं पुनः सत्यं धर्मसारं मयोदितम् ।

गुरुगीतासमं स्तोत्रं नास्ति तत्त्वं गुरोः परम् ॥ 256 ॥

गुरुर्देवो गुरुर्धर्मो गुरौ निष्ठा परं तपः ।

गुरोः परतरं नास्ति त्रिवारं कथयामि ते ॥ 257 ॥

धन्या माता पिता धन्यो गोत्रं धन्यं कुलोद्भवः ।

धन्या च वसुधा देवि यत्र स्याद्गुरुभक्तता ॥ 258 ॥

आकल्पजन्म कोटीनां यज्ञव्रततपः क्रियाः ।

ताः सर्वाः सफला देवि गुरूसन्तोषमात्रतः ॥ 259 ॥

शरीरमिन्द्रियं प्राणमर्थं स्वजनबन्धुता ।

मातृकुलं पितृकुलं गुरुरेव न संशयः ॥ 260 ॥

मन्दभाग्या ह्यशक्ताश्च ये जना नानुमन्वते ।

गुरुसेवासु विमुखाः पच्यन्ते नरकेऽशुचौ ॥ 261 ॥

विद्या धनं बलं चैव तेषां भाग्यं निरर्थकम् ।

येषां गुरूकृपा नास्ति अधो गच्छन्ति पार्वति ॥ 262 ॥

ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च देवाश्च पितृकिन्नराः ।

सिद्धचारणयक्षाश्च अन्ये च मुनयो जनाः ॥ 263 ॥

गुरुभावः परं तीर्थमन्यतीर्थं निरर्थकम् ।

सर्वतीर्थमयं देवि श्रीगुरोश्चरणाम्बुजम् ॥ 264 ॥

कन्याभोगरता मन्दाः स्वकान्तायाः पराङ्मुखाः ।

अतः परं मया देवि कथितं न मम प्रिये ॥ 265 ॥

इदं रहस्यमस्पष्टं वक्तव्यं च वरानने ।

सुगोप्यं च तवाग्रे तु ममात्मप्रीतये सति ॥ 266 ॥

स्वामिमुख्यगणेशाद्यान् वैष्णवादींश्च पार्वति ।

न वक्तव्यं महामाये पादस्पर्शं कुरुष्व मे ॥ 267 ॥

अभक्ते वञ्चके धूर्ते पाषण्डे नास्तिकादिषु ।

मनसाऽपि न वक्तव्या गुरुगीता कदाचन ॥ 268 ॥

गुरवो बहवः सन्ति शिष्यवित्तापहारकाः ।

तमेकं दुर्लभं मन्ये शिष्यहृत्तापहारकम् ॥ 269 ॥

चातुर्यवान् विवेकी च अध्यात्मज्ञानवान् शुचिः ।

मानसं निर्मलं यस्य गुरुत्वं तस्य शोभते ॥ 270 ॥

गुरवो निर्मलाः शान्ताः साधवो मितभाषिणः ।

कामक्रोधविनिर्मुक्ताः सदाचाराः जितेन्द्रियाः ॥ 271 ॥

सूचकादिप्रभेदेन गुरवो बहुधा स्मृताः ।

स्वयं सम्यक् परीक्ष्याथ तत्त्वनिष्ठं भजेत्सुधीः ॥ 272 ॥

वर्णजालमिदं तद्वद्बाह्यशास्त्रं तु लौकिकम् ।

यस्मिन् देवि समभ्यस्तं स गुरुः सुचकः स्मृतः ॥ 273 ॥

वर्णाश्रमोचितां विद्यां धर्माधर्मविधायिनीम् ।

प्रवक्तारं गुरुं विद्धि वाचकं त्विति पार्वति ॥ 274 ॥

पञ्चाक्षर्यादिमन्त्राणामुपदेष्टा तु पार्वति ।

स गुरुर्बोधको भूयादुभयोरयमुत्तमः ॥ 275 ॥

मोहमारणवश्यादितुच्छमन्त्रोपदेशिनम् ।

निषिद्धगुरुरित्याहुः पण्डितास्तत्त्वदर्शिनः ॥ 276 ॥

अनित्यमिति निर्दिश्य संसारं सङ्कटालयम् ।

वैराग्यपथदर्शी यः स गुरुर्विहितः प्रिये ॥ 277 ॥

तत्त्वमस्यादिवाक्यानामुपदेष्टा तु पार्वति ।

कारणाख्यो गुरुः प्रोक्तो भवरोगनिवारकः ॥ 278 ॥

सर्वसन्देहसन्दोहनिर्मूलनविचक्षणः ।

जन्ममृत्युभयघ्नो यः स गुरुः परमो मतः ॥ 279 ॥

बहुजन्मकृतात् पुण्याल्लभ्यतेऽसौ महागुरुः ।

लब्ध्वाऽमुं न पुनर्याति शिष्यः संसारबन्धनम् ॥ 280 ॥

एवं बहुविधा लोके गुरवः सन्ति पार्वति ।

तेषु सर्वप्रयत्नेन सेव्यो हि परमो गुरुः ॥ 281 ॥

निषिद्धगुरुशिष्यस्तु दुष्टसङ्कल्पदूषितः ।

ब्रह्मप्रलयपर्यन्तं न पुनर्याति मर्त्यताम् ॥ 282 ॥

एवं श्रुत्वा महादेवी महादेववचस्तथा ।

अत्यन्तविह्वलमनाः शङ्करं परिपृच्छति ॥ 283 ॥

पार्वत्युवाच ।

नमस्ते देवदेवात्र श्रोतव्यं किञ्चिदस्ति मे ।

श्रुत्वा त्वद्वाक्यमधुना भृशं स्याद्विह्वलं मनः ॥ 284 ॥

स्वयं मूढा मृत्युभीताः सुकृताद्विरतिं गताः ।

दैवान्निषिद्धगुरुगा यदि तेषां तु का गतिः ॥ 285 ॥

श्री महादेव उवाच ।

शृणु तत्त्वमिदं देवि यदा स्याद्विरतो नरः ।

तदाऽसावधिकारीति प्रोच्यते श्रुतिमस्तकैः ॥ 286 ॥

अखण्डैकरसं ब्रह्म नित्यमुक्तं निरामयम् ।

स्वस्मिन् सन्दर्शितं येन स भवेदस्यं देशिकः ॥ 287 ॥

जलानां सागरो राजा यथा भवति पार्वति ।

गुरूणां तत्र सर्वेषां राजाऽयं परमो गुरुः ॥ 288 ॥

मोहादिरहितः शान्तो नित्यतृप्तो निराश्रयः ।

तृणीकृतब्रह्मविष्णुवैभवः परमो गुरुः ॥ 289 ॥

सर्वकालविदेशेषु स्वतन्त्रो निश्चलस्सुखी ।

अखण्डैकरसास्वादतृप्तो हि परमो गुरुः ॥ 290 ॥

द्वैताद्वैतविनिर्मुक्तः स्वानुभूतिप्रकाशवान् ।

अज्ञानान्धतमश्छेत्ता सर्वज्ञः परमो गुरुः ॥ 291 ॥

यस्य दर्शनमात्रेण मनसः स्यात् प्रसन्नता ।

स्वयं भूयात् धृतिश्शान्तिः स भवेत् परमो गुरुः ॥ 292 ॥

सिद्धिजालं समालोक्य योगिनां मन्त्रवादिनाम् ।

तुच्छाकारमनोवृत्तिः यस्यासौ परमो गुरुः ॥ 293 ॥

स्वशरीरं शवं पश्यन् तथा स्वात्मानमद्वयम् ।

यः स्त्रीकनकमोहघ्नः स भवेत् परमो गुरुः ॥ 294 ॥

मौनी वाग्मीति तत्त्वज्ञो द्विधाऽभूच्छृणु पार्वति ।

न कश्चिन्मौनिनां लोभो लोकेऽस्मिन्भवति प्रिये ॥ 295 ॥

वाग्मी तूत्कटसंसारसागरोत्तारणक्षमः ।

यतोऽसौ संशयच्छेत्ता शास्त्रयुक्त्यनुभूतिभिः ॥ 296 ॥

गुरुनामजपाद्देवि बहुजन्मार्जितान्यपि ।

पापानि विलयं यान्ति नास्ति सन्देहमण्वपि ॥ 297 ॥

श्रीगुरोस्सदृशं दैवं श्रीगुरोसदृशः पिता ।

गुरुध्यानसमं कर्म नास्ति नास्ति महीतले ॥ 298 ॥

कुलं धनं बलं शास्त्रं बान्धवास्सोदरा इमे ।

मरणे नोपयुज्यन्ते गुरुरेको हि तारकः ॥ 299 ॥

कुलमेव पवित्रं स्यात् सत्यं स्वगुरुसेवया ।

तृप्ताः स्युस्सकला देवा ब्रह्माद्या गुरुतर्पणात् ॥ 300 ॥

गुरुरेको हि जानाति स्वरूपं देवमव्ययम् ।

तद्ज्ञानं यत्प्रसादेन नान्यथा शास्त्रकोटिभिः ॥ 301 ॥

स्वरूपज्ञानशून्येन कृतमप्यकृतं भवेत् ।

तपोजपादिकं देवि सकलं बालजल्पवत् ॥ 302 ॥

शिवं केचिद्धरिं केचिद्विधिं केचित्तु केचन ।

शक्तिं दैवमिति ज्ञात्वा विवदन्ति वृथा नराः ॥ 303 ॥

न जानन्ति परं तत्त्वं गुरुदीक्षापराङ्मुखाः ।

भ्रान्ताः पशुसमा ह्येते स्वपरिज्ञानवर्जिताः ॥ 304 ॥

तस्मात्कैवल्यसिद्ध्यर्थं गुरुमेव भजेत्प्रिये ।

गुरुं विना न जानन्ति मूढास्तत्परमं पदम् ॥ 305 ॥

भिद्यते हृदयग्रन्थिश्छिद्यन्ते सर्वसंशयाः ।

क्षीयन्ते सर्वकर्माणि गुरोः करुणया शिवे ॥ 306 ॥

कृताया गुरुभक्तेस्तु वेदशास्त्रानुसारतः ।

मुच्यते पातकाद्घोरात् गुरुभक्तो विशेषतः ॥ 307 ॥

दुस्सङ्गं च परित्यज्य पापकर्म परित्यजेत् ।

चित्तचिह्नमिदं यस्य तस्य दीक्षा विधीयते ॥ 308 ॥

चित्तत्यागनियुक्तश्च क्रोधगर्वविवर्जितः ।

द्वैतभावपरित्यागी तस्य दीक्षा विधीयते ॥ 309 ॥

एतल्लक्षणयुक्तत्वं सर्वभूतहिते रतम् ।

निर्मलं जीवितं यस्य तस्य दीक्षा विधीयते ॥ 310 ॥

क्रियया चान्वितं पूर्वं दीक्षाजालं निरूपितम् ।

मन्त्रदीक्षाभिधं साङ्गोपाङ्गं सर्वं शिवोदितम् ॥ 311 ॥

क्रियया स्याद्विरहितां गुरुसायुज्यदायिनीम् ।

गुरुदीक्षां विना को वा गुरुत्वाचारपालकः ॥ 312 ॥

शक्तो न चापि शक्तो वा दैशिकाङ्घ्रि समाश्रयेत् ।

तस्य जन्मास्ति सफलं भोगमोक्षफलप्रदम् ॥ 313 ॥

अत्यन्तचित्तपक्वस्य श्रद्धाभक्तियुतस्य च ।

प्रवक्तव्यमिदं देवि ममात्मप्रीतये सदा ॥ 314 ॥

रहस्यं सर्वशास्त्रेषु गीताशास्त्रमिदं शिवे ।

सम्यक्परीक्ष्य वक्तव्यं साधकस्य महात्मनः ॥ 315 ॥

सत्कर्मपरिपाकाच्च चित्तशुद्धिश्च धीमतः ।

साधकस्यैव वक्तव्या गुरुगीता प्रयत्नतः ॥ 316 ॥

नास्तिकाय कृतघ्नाय दाम्भिकाय शठाय च ।

अभक्ताय विभक्ताय न वाच्येयं कदाचन ॥ 317 ॥

स्त्रीलोलुपाय मूर्खाय कामोपहतचेतसे ।

निन्दकाय न वक्तव्या गुरुगीता स्वभावतः ॥ 318 ॥

सर्वपापप्रशमनं सर्वोपद्रववारकम् ।

जन्ममृत्युहरं देवि गीताशास्त्रमिदं शिवे ॥ 319 ॥

श्रुतिसारमिदं देवि सर्वमुक्तं समासतः ।

नान्यथा सद्गतिः पुंसां विना गुरुपदं शिवे ॥ 320 ॥

बहुजन्मकृतात्पापादयमर्थो न रोचते ।

जन्मबन्धनिवृत्त्यर्थं गुरुमेव भजेत्सदा ॥ 321 ॥

अहमेव जगत्सर्वमहमेव परं पदम् ।

एतद्ज्ञानं यतो भूयात्तं गुरुं प्रणमाम्यहम् ॥ 322 ॥

अलं विकल्पैरहमेव केवलं

मयि स्थितं विश्वमिदं चराचरम् ।

इदं रहस्यं मम येन दर्शितं

स वन्दनीयो गुरुरेव केवलम् ॥ 323 ॥

यस्यान्तं नादिमध्यं न हि करचरणं नामगोत्रं न सूत्रम् ।

नो जातिर्नैव वर्णो न भवति पुरुषो नो नपुंसो न च स्त्री ॥ 324 ॥

नाकारं नो विकारं न हि जनिमरणं नास्ति पुण्यं न पापम् ।

नोऽतत्त्वं तत्त्वमेकं सहजसमरसं सद्गुरुं तं नमामि ॥ 325 ॥

नित्याय सत्याय चिदात्मकाय

नव्याय भव्याय परात्पराय ।

शुद्धाय बुद्धाय निरञ्जनाय

नमोऽस्तु नित्यं गुरुशेखराय ॥ 326 ॥

सच्चिदानन्दरूपाय व्यापिने परमात्मने ।

नमः श्रीगुरुनाथाय प्रकाशानन्दमूर्तये ॥ 327 ॥

सत्यानन्दस्वरूपाय बोधैकसुखकारिणे ।

नमो वेदान्तवेद्याय गुरवे बुद्धिसाक्षिणे ॥ 328 ॥

नमस्ते नाथ भगवन् शिवाय गुरुरूपिणे ।

विद्यावतारसंसिद्ध्यै स्वीकृतानेकविग्रह ॥ 329 ॥

नवाय नवरूपाय परमार्थैकरूपिणे ।

सर्वाज्ञानतमोभेदभानवे चिद्घनाय ते ॥ 330 ॥

स्वतन्त्राय दयाक्लुप्तविग्रहाय शिवात्मने ।

परतन्त्राय भक्तानां भव्यानां भव्यरूपिणे ॥ 331 ॥

विवेकिनां विवेकाय विमर्शाय विमर्शिनाम् ।

प्रकाशिनां प्रकाशाय ज्ञानिनां ज्ञानरूपिणे ॥ 332 ॥

पुरस्तात्पार्श्वयोः पृष्ठे नमस्कुर्यादुपर्यधः ।

सदा मच्चित्तरूपेण विधेहि भवदासनम् ॥ 333 ॥

श्रीगुरुं परमानन्दं वन्दे ह्यानन्दविग्रहम् ।

यस्य सन्निधिमात्रेण चिदानन्दाय ते मनः ॥ 334 ॥

नमोऽस्तु गुरवे तुभ्यं सहजानन्दरूपिणे ।

यस्य वागमृतं हन्ति विषं संसारसञ्ज्ञकम् ॥ 335 ॥

नानायुक्तोपदेशेन तारिता शिष्यसन्ततिः ।

तत्कृपासारवेदेन गुरुचित्पदमच्युतम् ॥ 336 ॥

[पाठभेदः -

अच्युताय नमस्तुभ्यं गुरवे परमात्मने ।

स्वारामोक्तपदेच्छूनां दत्तं येनाच्युतं पदम् ॥

]

अच्युताय नमस्तुभ्यं गुरवे परमात्मने ।

सर्वतन्त्रस्वतन्त्राय चिद्घनानन्दमूर्तये ॥ 337 ॥

नमोऽच्युताय गुरवेऽज्ञानध्वान्तैकभानवे ।

शिष्यसन्मार्गपटवे कृपापीयूषसिन्धवे ॥ 338 ॥

ओमच्युताय गुरवे शिष्यसंसारसेतवे ।

भक्तकार्यैकसिंहाय नमस्ते चित्सुखात्मने ॥ 339 ॥

गुरुनामसमं दैवं न पिता न च बान्धवाः ।

गुरुनामसमः स्वामी नेदृशं परमं पदम् ॥ 340 ॥

एकाक्षरप्रदातारं यो गुरुं नैव मन्यते ।

श्वानयोनिशतं गत्वा चाण्डालेष्वपि जायते ॥ 341 ॥

गुरुत्यागाद्भवेन्मृत्युः मन्त्रत्यागाद्दरिद्रता ।

गुरुमन्त्रपरित्यागी रौरवं नरकं व्रजेत् ॥ 342 ॥

शिवक्रोधाद्गुरुस्त्राता गुरुक्रोधाच्छिवो न हि ।

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन गुरोराज्ञां न लङ्घयेत् ॥ 343 ॥

संसारसागरसमुद्धरणैकमन्त्रं

ब्रह्मादिदेवमुनिपूजितसिद्धमन्त्रम् ।

दारिद्र्यदुःखभवरोगविनाशमन्त्रं

वन्दे महाभयहरं गुरुराजमन्त्रम् ॥ 344 ॥

सप्तकोटिमहामन्त्राश्चित्तविभ्रमकारकाः ।

एक एव महामन्त्रो गुरुरित्यक्षरद्वयम् ॥ 345 ॥

एवमुक्त्वा महादेवः पार्वतीं पुनरब्रवीत् ।

इदमेव परं तत्त्वं शृणु देवि सुखावहम् ॥ 346 ॥

गुरुतत्त्वमिदं देवि सर्वमुक्तं समासतः ।

रहस्यमिदमव्यक्तं न वदेद्यस्य कस्यचित् ॥ 347 ॥

न मृषा स्यादियं देवि मदुक्तिः सत्यरूपिणी ।

गुरुगीतासमं स्तोत्रं नास्ति नास्ति महीतले ॥ 348 ॥

गुरुगीतामिमां देवि भवदुःखविनाशिनीम् ।

गुरुदीक्षाविहीनस्य पुरतो न पठेत् क्वचित् ॥ 349 ॥

रहस्यमत्यन्तरहस्यमेतन्न पापिना लभ्यमिदं महेश्वरि ।

अनेकजन्मार्जितपुण्यपाकाद्गुरोस्तु तत्त्वं लभते मनुष्यः ॥ 350 ॥

यस्य प्रसादादहमेव सर्वं

मय्येव सर्वं परिकल्पितं च ।

इत्थं विजानामि सदात्मरूपं

तस्याङ्घ्रिपद्मं प्रणतोऽस्मि नित्यम् ॥ 351 ॥

अज्ञानतिमिरान्धस्य विषयाक्रान्तचेतसः ।

ज्ञानप्रभाप्रदानेन प्रसादं कुरु मे प्रभो ॥ 352 ॥

इति श्रीस्कन्दपुराणे उत्तरखण्डे उमामहेश्वर संवादे श्री गुरुगीता समाप्त ॥

मङ्गलं

मङ्गलं गुरुदेवाय महनीयगुणात्मने ।

सर्वलोकशरण्याय साधुरूपाय मङ्गलम् ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

శ్రీ గురుగీతా తృతీయోధ్యాయః