.. ශ්රී ගණේශාය නමඃ ..
.. ශ්රීපරමාත්මනේ නමඃ ..
අථ කථා ප්රාරම්භඃ .
අථ ප්රථමෝ-(අ)ධ්යායඃ
ශ්රීව්යාස උවාච .
ඒකදා නෛමිෂාරණ්යේ ඍෂය-ශ්ශෞනකාදයඃ .
පප්රච්ඡුර්මුනය-ස්සර්වේ සූත-ම්පෞරාණික-ඞ්ඛලු .. 1..
ඍෂය ඌචුඃ .
ව්රතේන තපසා කිං-වාँ ප්රාප්යතේ වාඤ්ඡිත-ම්ඵලම් .
තත්සර්වං ශ්රෝතුමිච්ඡාමඃ කථයස්ව මහාමුනේ .. 2..
සූත උවාච .
නාරදේනෛව සම්පෘෂ්ටෝ භගවාන් කමලාපතිඃ .
සුරර්ෂයේ යථෛවාහ තච්ඡෘණුධ්වං සමාහිතාඃ .. 3..
ඒකදා නාරදෝ යෝගී පරානුග්රහකාඞ්ක්ෂයා .
පර්යටන් විවිධා-ල්ලෝँකා-න්මර්ත්යලෝකමුපාගතඃ .. 4..
තතෝදෘෂ්ට්වා ජනාන්සර්වා-න්නානාක්ලේශසමන්විතාන් .
නානායෝනිසමුත්පන්නාන් ක්ලිශ්යමානාන් ස්වකර්මභිඃ .. 5..
කේනෝපායේන චෛතේෂා-න්දුඃඛනාශෝ භවේද් ධ්රුවම් .
ඉති සඤ්චින්ත්ය මනසා විෂ්ණුලෝක-ඞ්ගතස්තදා .. 6..
තත්ර නාරායණ-න්දේවං ශුක්ලවර්ණ-ඤ්චතුර්භුජම් .
ශඞ්ඛ-චක්ර-ගදා-පද්ම-වනමාලා-විභූෂිතම් .. 7..
දෘෂ්ට්වා ත-න්දේවදේවේශං ස්තෝතුං සමුපචක්රමේ .
නාරද උවාච .
නමෝ වාඞ්ගමනසාතීතරූපායානන්තශක්තයේ .
ආදිමධ්යාන්තහීනාය නිර්ගුණාය ගුණාත්මනේ .. 8..
සර්වේෂාමාදිභූතාය භක්තානාමාර්තිනාශිනේ .
ශ්රුත්වා ස්තෝත්ර-න්තතෝ විෂ්ණුර්නාරද-ම්ප්රත්යභාෂත .. 9..
ශ්රීභගවානුවාච .
කිමර්ථමාගතෝ-(අ)සි ත්ව-ඞ්කි-න්තේ මනසි වර්තතේ .
කථයස්ව මහාභාග තත්සර්ව-ඞ්කථායාමි තේ .. 10..
නාරද උවාච .
මර්ත්යලෝකේ ජනා-ස්සර්වේ නානාක්ලේශසමන්විතාඃ .
නනායෝනිසමුත්පන්නාඃ පච්යන්තේ පාපකර්මභිඃ .. 11..
තත්කථං ශමයේන්නාථ ලඝූපායේන තද්වද .
ශ්රෝතුමිච්ඡාමි තත්සර්ව-ඞ්කෘපාස්ති යදි තේ මයි .. 12..
ශ්රීභගවානුවාච .
සාධු පෘෂ්ට-න්ත්වයා වත්ස ලෝකානුග්රහකාඞ්ක්ෂයා .
යත්කෘත්වා මුච්යතේ මෝහ-ත්තච්ඡෘණුෂ්ව වදාමි තේ .. 13..
ව්රතමස්ති මහත්පුණ්යං ස්වර්ගේ මර්ත්යේ ච දුර්ලභම් .
තව ස්නේහාන්මයා වත්ස ප්රකාශඃ ක්රියතේ-(අ)ධුනා .. 14..
සත්යනාරායණස්යෛව ව්රතං සම්යග්විධානතඃ . (සත්යනාරායණස්යෛවං)
කෘත්වා සද්ය-ස්සුඛ-ම්භුක්ත්වා පරත්ර මෝක්ෂමාප්නුයාත් .
තච්ඡ්රුත්වා භගවද්වාක්ය-න්නාරදෝ මුනිරබ්රවීත් .. 15..
නාරද උවාච .
කි-ම්ඵල-ඞ්කිං-විँධාන-ඤ්ච කෘත-ඞ්කේනෛව තද් ව්රතම් .
තත්සර්වං-විँස්තරාද් බ්රූහි කදා කාර්යං-ව්රँත-ම්ප්රභෝ .. 16.. (කාර්යංහිතද්ව්රතම්)
ශ්රීභගවානුවාච .
දුඃඛශෝකාදිශමන-න්ධනධාන්යප්රවර්ධනම් .. 17..
සෞභාග්යසන්තතිකරං සර්වත්ර විජයප්රදම් .
යස්මින් කස්මි-න්දිනේ මර්ත්යෝ භක්තිශ්රද්ධාසමන්විතඃ .. 18..
සත්යනාරායණ-න්දේවං-යँජේච්චෛව නිශාමුඛේ .
බ්රාහ්මණෛර්බාන්ධවෛශ්චෛව සහිතෝ ධර්මතත්පරඃ .. 19..
නෛවේද්ය-ම්භක්තිතෝ දද්යා-ථ්සපාද-ම්භක්ෂ්යමුත්තමම් .
රම්භාඵල-ඞ්ඝෘත-ඞ්ක්ෂීර-ඞ්ගෝධූමස්ය ච චූර්ණකම් .. 20..
අභාවේ ශාලිචූර්ණං-වාँ ශර්කරා වා ගුඩස්තථා .
සපාදං සර්වභක්ෂ්යාණි චෛකීකෘත්ය නිවේදයේත් .. 21..
විප්රාය දක්ෂිණා-න්දද්යා-ත්කථාං ශ්රුත්වා ජනෛ-ස්සහ .
තතශ්ච බන්ධුභි-ස්සාර්ධං-විँප්රාංශ්ච ප්රතිභෝජයේත් .. 22..
ප්රසාද-ම්භක්ෂයේද් භක්ත්යා නෘත්යගීතාදික-ඤ්චරේත් .
තතශ්ච ස්වගෘහ-ඞ්ගච්ඡේ-ථ්සත්යනාරායණං ස්මරන්න් .. 23..
ඒව-ඞ්කෘතේ මනුෂ්යාණාං-වාँඤ්ඡාසිද්ධිර්භවේද් ධ්රුවම් .
විශේෂතඃ කලියුගේ ලඝූපායෝ-(අ)ස්ති භූතලේ .. 24.. (ලඝූපායෝස්ති)
.. ඉති ශ්රීස්කාන්දපුරාණේ රේවාඛණ්ඩේ ශ්රීසත්යනාරායණ ව්රතකථායා-ම්ප්රථමෝ-(අ)ධ්යායඃ .. 1 ..
අථ ද්විතීයෝ-(අ)ධ්යායඃ
සූත උවාච .
අථාන්ය-ථ්සම්ප්රවක්ෂ්යාමි කෘතං-යේँන පුරා ද්විජාඃ .
කශ්චි-ත්කාශීපුරේ රම්යේ හ්යාසීද්විප්රෝ-(අ)තිනිර්ධනඃ .. 1.. (හ්යාසීද්විප්රෝතිනිර්ධනඃ)
ක්ෂුත්තෘඩ්භ්යාං-ව්යාँකුලෝභූත්වා නිත්ය-ම්බභ්රාම භූතලේ .
දුඃඛිත-ම්බ්රාහ්මණ-න්දෘෂ්ට්වා භගවා-න්බ්රාහ්මණප්රියඃ .. 2..
වෘද්ධබ්රාහ්මණ රූපස්ත-ම්පප්රච්ඡ ද්විජමාදරාත් .
කිමර්ථ-ම්භ්රමසේ විප්ර මහී-න්නිත්යං සුදුඃඛිතඃ .
තත්සර්වං ශ්රෝතුමිච්ඡාමි කථ්යතා-න්ද්විජ සත්තම .. 3..
බ්රාහ්මණ උවාච .
බ්රාහ්මණෝ-(අ)ති දරිද්රෝ-(අ)හ-ම්භික්ෂාර්ථං-වෛँ භ්රමේ මහීම් .. 4.. (බ්රාහ්මණෝති)
උපායං-යँදි ජානාසි කෘපයා කථය ප්රභෝ .
වෘද්ධබ්රාහ්මණ උවාච .
සත්යනාරායණෝ විෂ්ණුර්වාඤ්ඡිතාර්ථඵලප්රදඃ .. 5..
තස්ය ත්ව-ම්පූජනං-විँප්ර කුරුෂ්ව ව්රතමුත්තමම . (ව්රතමුත්තමම්)
යත්කෘත්වා සර්වදුඃඛේභ්යෝ මුක්තෝ භවති මානවඃ .. 6..
විධාන-ඤ්ච ව්රතස්යාපි විප්රායාභාෂ්ය යත්නතඃ .
සත්යනාරායණෝ වෘද්ධස්තත්රෛවාන්තරධීයත .. 7..
තද් ව්රතං සඞ්කරිෂ්යාමි යදුක්ත-ම්බ්රාහ්මණේන වෛ .
ඉති සඤ්චින්ත්ය විප්රෝ-(අ)සෞ රාත්රෞ නිද්රා න ලබ්ධවාන් .. 8.. (නිද්රාං)
තතඃ ප්රාත-ස්සමුත්ථාය සත්යනාරායණව්රතම් .
කරිෂ්ය ඉති සඞ්කල්ප්ය භික්ෂාර්ථමගමද්විජඃ .. 9.. (භික්ෂාර්ථමගමද්ද්විජඃ)
තස්මින්නේව දිනේ විප්රඃ ප්රචුර-න්ද්රව්යමාප්තවාන් .
තේනෛව බන්ධුභි-ස්සාර්ධං සත්යස්යව්රතමාචරත් .. 10..
සර්වදුඃඛවිනිර්මුක්ත-ස්සර්වසම්පත්සමන්විතඃ .
බභූව ස ද්විජශ්රේෂ්ඨෝ ව්රතස්යාස්ය ප්රභාවතඃ .. 11..
තතඃ ප්රභෘති කාල-ඤ්ච මාසි මාසි ව්රත-ඞ්කෘතම් .
ඒව-න්නාරායණස්යේදං-ව්රँත-ඞ්කෘත්වා ද්විජෝත්තමඃ .. 12..
සර්වපාපවිනිර්මුක්තෝ දුර්ලභ-ම්මෝක්ෂමාප්තවාන් .
ව්රතමස්ය යදා විප්ර පෘථිව්යාං සඞ්කරිෂ්යති .. 13.. (විප්රාඃ)
තදෛව සර්වදුඃඛ-න්තු මනුජස්ය විනශ්යති . (ච මනුජස්ය)
ඒව-න්නාරායණේනෝක්ත-න්නාරදාය මහාත්මනේ .. 14..
මයා තත්කථිතං-විँප්රාඃ කිමන්ය-ත්කථයාමි වඃ .
ඍෂය ඌචුඃ .
තස්මාද් විප්රාච්ඡ්රුත-ඞ්කේන පෘථිව්යා-ඤ්චරිත-ම්මුනේ .
තත්සර්වං ශ්රෝතුමිච්ඡාම-ශ්ශ්රද්ධා-(අ)ස්මාක-ම්ප්රජායතේ .. 15.. (ශ්රද්ධාස්මාකං)
සූත උවාච .
ශෘණුධ්ව-ම්මුනය-ස්සර්වේ ව්රතං-යේँන කෘත-ම්භුවි .
ඒකදා ස ද්විජවරෝ යථාවිභව විස්තරෛඃ .. 16..
බන්ධුභි-ස්ස්වජනෛ-ස්සාර්ධං-ව්රँත-ඞ්කර්තුං සමුද්යතඃ .
ඒතස්මින්නන්තරේ කාලේ කාෂ්ඨක්රේතා සමාගමත් .. 17..
බහිඃ කාෂ්ඨ-ඤ්ච සංස්ථාප්ය විප්රස්ය ගෘහමායයෞ .
තෘෂ්ණායා පීඩිතාත්මා ච දෘෂ්ට්වා විප්ර-ඞ්කෘතං-ව්රँතම් .. 18.. (කෘත)
ප්රණිපත්ය ද්විජ-ම්ප්රාහ කිමිද-ඞ්ක්රියතේ ත්වයා .
කෘතේ කි-ම්ඵලමාප්නෝති විස්තරාද් වද මේ ප්රභෝ .. 19.. (විස්තාරාද්)
විප්ර උවාච .
සත්යනාරායණේස්යේදං-ව්රँතං සර්වේප්සිතප්රදම් .
තස්ය ප්රසාදාන්මේ සර්ව-න්ධනධාන්යාදික-ම්මහත් .. 20..
තස්මාදේතද් ව්රත-ඤ්ජ්ඤාත්වා කාෂ්ඨක්රේතා-(අ)තිහර්ෂිතඃ .
පපෞ ජල-ම්ප්රසාද-ඤ්ච භුක්ත්වා ස නගරං-යँයෞ .. 21..
සත්යනාරායණ-න්දේව-ම්මනසා ඉත්යචින්තයත් .
කාෂ්ඨං-විँක්රයතෝ ග්රාමේ ප්රාප්යතේ චාද්ය යද් ධනම් .. 22.. (ප්රාප්යතේමේ-(අ)ද්ය)
තේනෛව සත්යදේවස්ය කරිෂ්යේ ව්රතමුත්තමම් .
ඉති සඤ්චින්ත්ය මනසා කාෂ්ඨ-න්ධෘත්වා තු මස්තකේ .. 23..
ජගාම නගරේ රම්යේ ධනිනාං-යँත්ර සංස්ථිතිඃ .
තද්දිනේ කාෂ්ඨමූල්ය-ඤ්ච ද්විගුණ-ම්ප්රාප්තවානසෞ .. 24..
තතඃ ප්රසන්නහෘදය-ස්සුපක්ව-ඞ්කදලී ඵලම් .
ශර්කරාඝෘතදුග්ධ-ඤ්ච ගෝධූමස්ය ච චූර්ණකම් .. 25..
කෘත්වෛකත්ර සපාද-ඤ්ච ගෘහීත්වා ස්වගෘහං-යँයෞ .
තතෝ බන්ධූන් සමාහූය චකාර විධිනා ව්රතම් .. 26..
තද් ව්රතස්ය ප්රභාවේණ ධනපුත්රාන්විතෝ-(අ)භවත් . (ධනපුත්රාන්විතෝභවත්)
ඉහලෝකේ සුඛ-ම්භුක්ත්වා චාන්තේ සත්යපුරං-යँයෞ .. 27..
.. ඉති ශ්රීස්කාන්දපුරාණේ රේවාඛණ්ඩේ ශ්රීසත්යනාරායණ ව්රතකථායා-න්ද්විතීයෝ-(අ)ධ්යායඃ .. 2 ..
අථ තෘතීයෝ-(අ)ධ්යායඃ
සූත උවාච .
පුනරග්රේ ප්රවක්ෂ්යාමි ශෘණුධ්ව-ම්මුනි සත්තමාඃ .
පුරා චෝල්කාමුඛෝ නාම නෘපශ්චාසීන්මහාමතිඃ .. 1..
ජිතේන්ද්රිය-ස්සත්යවාදී යයෞ දේවාලය-ම්ප්රති .
දිනේ දිනේ ධන-න්දත්ත්වා ද්විජාන් සන්තෝෂය-ථ්සුධීඃ .. 2..
භාර්යා තස්ය ප්රමුග්ධා ච සරෝජවදනා සතී .
භද්රශීලානදී තීරේ සත්යස්යව්රතමාචරත් .. 3..
ඒතස්මින්නන්තරේ තත්ර සාධුරේක-ස්සමාගතඃ .
වාණිජ්යාර්ථ-ම්බහුධනෛරනේකෛඃ පරිපූරිතඃ .. 4..
නාවං සංස්ථාප්ය තත්තීරේ ජගාම නෘපති-ම්ප්රති .
දෘෂ්ට්වා ස ව්රතින-ම්භූප-ම්ප්රපච්ඡ විනයාන්විතඃ .. 5..
සාධුරුවාච .
කිමිද-ඞ්කුරුෂේ රාජ-න්භක්තියුක්තේන චේතසා .
ප්රකාශ-ඞ්කුරු තත්සර්වං ශ්රෝතුමිච්ඡාමි සාම්ප්රතම් .. 6..
රාජෝවාච .
පූජන-ඞ්ක්රියතේ සාධෝ විෂ්ණෝරතුලතේජසඃ .
ව්රත-ඤ්ච ස්වජනෛ-ස්සාර්ධ-ම්පුත්රාද්යාවාප්ති කාම්යයා .. 7..
භූපස්ය වචනං ශ්රුත්වා සාධුඃ ප්රෝවාච සාදරම් .
සර්ව-ඞ්කථය මේ රාජන් කරිෂ්යේ-(අ)හ-න්තවෝදිතම් .. 8..
මමාපි සන්තතිර්නාස්ති හ්යේතස්මාජ්ජායතේ ධ්රුවම් .
තතෝ නිවෘත්ත්ය වාණිජ්යා-ථ්සානන්දෝ ගෘහමාගතඃ .. 9..
භාර්යායෛ කථිතං සර්වං-ව්රँතං සන්තති දායකම් .
තදා ව්රත-ඞ්කරිෂ්යාමි යදා මේ සන්තතිර්භවේත් .. 10..
ඉති ලීලාවතී-ම්ප්රාහ පත්නීං සාධු-ස්ස සත්තමඃ .
ඒකස්මි-න්දිවසේ තස්ය භාර්යා ලීලාවතී සතී .. 11.. (භාර්යාං)
භර්තෘයුක්තානන්දචිත්තා-(අ)භවද් ධර්මපරායණා .
ර්ගභිණී සා-(අ)භව-ත්තස්ය භාර්යා සත්යප්රසාදතඃ .. 12.. (සාභවත්)
දශමේ මාසි වෛ තස්යාඃ කන්යාරත්නමජායත .
දිනේ දිනේ සා වවෘධේ ශුක්ලපක්ෂේ යථා ශශී .. 13..
නාම්නා කලාවතී චේති තන්නාමකරණ-ඞ්කෘතම් .
තතෝ ලීලාවතී ප්රාහ ස්වාමින-ම්මධුරං-වँචඃ .. 14..
න කරෝෂි කිමර්ථං-වෛँ පුරා සඞ්කල්පිතං-ව්රँතම් .
සාධුරුවාච .
විවාහ සමයේ ත්වස්යාඃ කරිෂ්යාමි ව්රත-ම්ප්රියේ .. 15..
ඉති භාර්යාං සමාශ්වාස්ය ජගාම නගර-ම්ප්රති .
තතඃ කලාවතී කන්යා වවෘධේ පිතෘවේශ්මනි .. 16..
දෘෂ්ට්වා කන්යා-න්තත-ස්සාධුර්නගරේ සඛිභි-ස්සහ .
මන්ත්රයිත්වා ද්රුත-න්දූත-ම්ප්රේෂයාමාස ධර්මවිත් .. 17..
විවාහාර්ථ-ඤ්ච කන්යායා වරං ශ්රේෂ්ඨං-විँචාරය .
තේනාජ්ඤප්තශ්ච දූතෝ-(අ)සෞ කාඤ්චන-න්නගරං-යँයෞ .. 18..
තස්මාදේකං-වँණික්පුත්රං සමාදායාගතෝ හි සඃ .
දෘෂ්ට්වා තු සුන්දර-ම්බාලං-වँණික්පුත්ර-ඞ්ගුණාන්විතම් .. 19..
ජ්ඤාතිභිර්බන්ධුභි-ස්සාර්ධ-ම්පරිතුෂ්ටේන චේතසා .
දත්තාවාන් සාධුපුත්රාය කන්යාං-විँධිවිධානතඃ .. 20.. (සාධුඃපුත්රාය)
තතෝ-(අ)භාග්යවශා-ත්තේන විස්මෘතං-ව්රँතමුත්තමම් . (තතෝභාග්යවශාත්)
විවාහසමයේ තස්යාස්තේන රුෂ්ටෝ භව-ත්ප්රභුඃ .. 21.. (රුෂ්ටෝ-(අ)භවත්)
තතඃ කාලේන නියතෝ නිජකර්ම විශාරදඃ .
වාණිජ්යාර්ථ-න්තත-ශ්ශීඝ්ර-ඤ්ජාමාතෘ සහිතෝ වණික් .. 22..
රත්නසාරපුරේ රම්යේ ගත්වා සින්ධු සමීපතඃ .
වාණිජ්යමකරෝ-ථ්සාධුර්ජාමාත්රා ශ්රීමතා සහ .. 23..
තෞ ගතෞ නගරේ රම්යේ චන්ද්රකේතෝර්නෘපස්ය ච . (නගරේතස්ය)
ඒතස්මින්නේව කාලේ තු සත්යනාරායණඃ ප්රභුඃ .. 24..
භ්රෂ්ටප්රතිජ්ඤමාලෝක්ය ශාප-න්තස්මෛ ප්රදත්තවාන් .
දාරුණ-ඞ්කඨින-ඤ්චාස්ය මහද් දුඃඛ-ම්භවිෂ්යති .. 25..
ඒකස්මින්දිවසේ රාජ්ඤෝ ධනමාදාය තස්කරඃ .
තත්රෛව චාගත ශ්චෞරෝ වණිජෞ යත්ර සංස්ථිතෞ .. 26..
තත්පශ්චාද් ධාවකා-න්දූතා-න්දෘෂ්ටවා භීතේන චේතසා .
ධනං සංස්ථාප්ය තත්රෛව ස තු ශීඝ්රමලක්ෂිතඃ .. 27..
තතෝ දූතාස්සමායාතා යත්රාස්තේ සජ්ජනෝ වණික් .
දෘෂ්ට්වා නෘපධන-න්තත්ර බද්ධ්වා-(අ)(අ)නීතෞ වණික්සුතෞ .. 28.. (බද්ධ්වානීතෞ)
හර්ෂේණ ධාවමානාශ්ච ප්රෝචුර්නෘපසමීපතඃ .
තස්කරෞ ද්වෞ සමානීතෞ විලෝක්යාජ්ඤාපය ප්රභෝ .. 29..
රාජ්ඤා-(අ)(අ)ජ්ඤප්තාස්තත-ශ්ශීඝ්ර-න්දෘඪ-ම්බද්ධ්වා තු තා වුභෞ .
ස්ථාපිතෞ ද්වෞ මහාදුර්ගේ කාරාගාරේ-(අ)විචාරතඃ .. 30..
මායයා සත්යදේවස්ය න ශ්රුත-ඞ්කෛස්තයෝර්වචඃ .
අතස්තයෝර්ධනං රාජ්ඤා ගෘහීත-ඤ්චන්ද්රකේතුනා .. 31..
තච්ඡාපාච්ච තයෝර්ගේහේ භාර්යා චෛවාති දුඃඛිතා .
චෞරේණාපහෘතං සර්ව-ඞ්ගෘහේ යච්ච ස්ථිත-න්ධනම් .. 32..
ආධිව්යාධිසමායුක්තා ක්ෂුත්පිපාශාති දුඃඛිතා . (ක්ෂුත්පිපාසාති)
අන්නචින්තාපරා භූත්වා බභ්රාම ච ගෘහේ ගෘහේ .
කලාවතී තු කන්යාපි බභ්රාම ප්රතිවාසරම් .. 33..
ඒකස්මි-න්දිවසේ යාතා ක්ෂුධාර්තා ද්විජමන්දිරම් . (දිවසේ ජාතා)
ගත්වා-(අ)පශ්යද් ව්රත-න්තත්ර සත්යනාරායණස්ය ච .. 34.. (ගත්වාපශ්යද්)
උපවිශ්ය කථාං ශ්රුත්වා වරං ර්ප්රාථිතවත්යපි .
ප්රසාද භක්ෂණ-ඞ්කෘත්වා යයෞ රාත්රෞ ගෘහ-ම්ප්රති .. 35..
මාතා කලාවතී-ඞ්කන්යා-ඞ්කථයාමාස ප්රේමතඃ .
පුත්රි රාත්රෞ ස්ථිතා කුත්ර කි-න්තේ මනසි වර්තතේ .. 36..
කන්යා කලාවතී ප්රාහ මාතර-ම්ප්රති සත්වරම් .
ද්විජාලයේ ව්රත-ම්මාතර්දෘෂ්ටං-වාँඤ්ඡිතසිද්ධිදම් .. 37..
තච්ඡ්රුත්වා කන්යකා වාක්යං-ව්රँත-ඞ්කර්තුං සමුද්යතා .
සා මුදා තු වණිග්භාර්යා සත්යනාරායණස්ය ච .. 38..
ව්රත-ඤ්චක්රේ සෛව සාධ්වී බන්ධුභි-ස්ස්වජනෛ-ස්සහ .
භර්තෘජාමාතරෞ ක්ෂිප්රමාගච්ඡේතාං ස්වමාශ්රමම් .. 39..
අපරාධ-ඤ්ච මේ භර්තුර්ජාමාතුඃ, ක්ෂන්තුමර්හසි .
ව්රතේනානේන තුෂ්ටෝ-(අ)සෞ සත්යනාරායණඃ පුනඃ .. 40.. (තුෂ්ටෝසෞ)
දර්ශයාමාස ස්වප්නං හී චන්ද්රකේතු-න්නෘපෝත්තමම් .
බන්දිනෞ මෝචය ප්රාතර්වණිජෞ නෘපසත්තම .. 41..
දේය-න්ධන-ඤ්ච තත්සර්ව-ඞ්ගෘහීතං-යँ-ත්ත්වයා-(අ)ධුනා . (ත්වයාධුනා)
නෝ චේ-ත්ත්වා-න්නාශයිෂ්යාමි සරාජ්යධනපුත්රකම් .. 42..
ඒවමාභාෂ්ය රාජාන-න්ධ්යානගම්යෝ-(අ)භව-ත්ප්රභුඃ . (ධ්යානගම්යෝභවත්)
තතඃ ප්රභාතසමයේ රාජා ච ස්වජනෛ-ස්සහ .. 43..
උපවිශ්ය සභාමධ්යේ ප්රාහ ස්වප්න-ඤ්ජන-ම්ප්රති .
බද්ධෞ මහාජනෞ ශීඝ්ර-ම්මෝචය ද්වෞ වණික්සුතෞ .. 44..
ඉති රාජ්ඤෝ වච-ශ්ශ්රුත්වා මෝචයිත්වා මහාජනෞ .
සමානීය නෘපස්යාග්රේ ප්රාහුස්තේ විනයාන්විතාඃ .. 45..
ආනීතෞ ද්වෞ වණික්පුත්රෞ මුක්තෞ නිගඩබන්ධනාත් .
තතෝ මහාජනෞ නත්වා චන්ද්රකේතු-න්නෘපෝත්තමම් .. 46..
ස්මරන්තෞ පූර්ව වෘත්තාන්ත-න්නෝචතුර්භයවිහ්වලෞ .
රාජා වණික්සුතෞ වීක්ෂ්ය වචඃ ප්රෝවාච සාදරම් .. 47..
දේවා-ත්ප්රාප්ත-ම්මහද්දුඃඛමිදානී-න්නාස්ති වෛ භයම් .
තදා නිගඩසන්ත්යාග-ඞ්ක්ෂෞරකර්මාද්යකාරයත් .. 48..
වස්ත්රාලඞ්කාරක-න්දත්ත්වා පරිතෝෂ්ය නෘපශ්ච තෞ .
පුරස්කෘත්ය වණික්පුත්රෞ වචසා-(අ)තෝෂයද් භෘශම් .. 49.. (වචසාතෝෂයද්භෘශම්)
පුරානීත-න්තු යද් ද්රව්ය-න්ද්විගුණීකෘත්ය දත්තවාන් .
ප්රෝවාච ච තතෝ රාජා ගච්ඡ සාධෝ නිජාශ්රමම් .. 50.. (ප්රෝවාචතෞ)
රාජාන-ම්ප්රණිපත්යාහ ගන්තව්ය-න්ත්වත්ප්රසාදතඃ .
ඉත්යුක්ත්වා තෞ මහාවෛශ්යෞ ජග්මතු-ස්ස්වගෘහ-ම්ප්රති .. 51.. (මහාවෛශ්යෝ)
.. ඉති ශ්රීස්කාන්ද පුරාණේ රේවාඛණ්ඩේ ශ්රීසත්යනාරායණ ව්රතකථායා-න්තෘතීයෝ-(අ)ධ්යායඃ .. 3 ..
අථ චතුර්ථෝ-(අ)ධ්යායඃ
සූත උවාච .
යාත්රා-න්තු කෘතවාන් සාධුර්මඞ්ගලායනපූර්විකාම් .
බ්රාහ්මණේභ්යෝ ධන-න්දත්ත්වා තදා තු නගරං-යँයෞ .. 1..
කියද් දූරේ ගතේ සාධෝ සත්යනාරායණඃ ප්රභුඃ .
ජිජ්ඤාසා-ඞ්කෘතවාන් සාධෞ කිමස්ති තව නෞස්ථිතම් .. 2..
තතෝ මහාජනෞ මත්තෞ හේලයා ච ප්රහස්ය වෛ . (මතෞ)
කථ-ම්පෘච්ඡසි භෝ දණ්ඩි-න්මුද්රා-න්නේතු-ඞ්කිමිච්ඡසි .. 3..
ලතාපත්රාදික-ඤ්චෛව වර්තතේ තරණෞ මම .
නිෂ්ඨුර-ඤ්ච වච-ශ්ශ්රුත්වා සත්ය-ම්භවතු තේ වචඃ .. 4..
ඒවමුක්ත්වා ගත-ශ්ශීඝ්ර-න්දණ්ඩී තස්ය සමීපතඃ .
කියද් දූරේ තතෝ ගත්වා ස්ථිත-ස්සින්ධු සමීපතඃ .. 5..
ගතේ දණ්ඩිනි සාධුශ්ච කෘතනිත්යක්රියස්තදා .
උත්ථිතා-න්තරණී-න්දෘෂ්ට්වා විස්මය-ම්පරමං-යँයෞ .. 6..
දෘෂ්ට්වා ලතාදික-ඤ්චෛව මූර්ච්ඡිතෝ න්යපතද් භුවි .
ලබ්ධසඤ්ජ්ඤෝ වණික්පුත්රස්තතශ්චින්තාන්විතෝ-(අ)භවත් .. 7.. (වණික්පුත්රස්තතශ්චින්තාන්විතෝභවත්)
තදා තු දුහිතුඃ කාන්තෝ වචන-ඤ්චේදමබ්රවීත් .
කිමර්ථ-ඞ්ක්රියතේ ශෝක-ශ්ශාපෝ දත්තශ්ච දණ්ඩිනා .. 8..
ශක්යතේ තේන සර්වං හි කර්තු-ඤ්චාත්ර න සංශයඃ . (ශක්යතේනේ න)
අතස්තච්ඡරණං-යාँමෝ වාඤ්ඡතාර්ථෝ භවිෂ්යති .. 9.. (වාඤ්ඡිතාර්ථෝ)
ජාමාතුර්වචනං ශ්රුත්වා තත්සකාශ-ඞ්ගතස්තදා .
දෘෂ්ට්වා ච දණ්ඩින-ම්භක්ත්යා නත්වා ප්රෝවාච සාදරම් .. 10..
ක්ෂමස්ව චාපරාධ-ම්මේ යදුක්ත-න්තව සන්නිධෞ .
ඒව-ම්පුනඃ පුනර්නත්වා මහාශෝකාකුලෝ-(අ)භවත් .. 11.. (මහාශෝකාකුලෝභවත්)
ප්රෝවාච වචන-න්දණ්ඩී විලපන්තං-විँලෝක්ය ච .
මා රෝදී-ශ්ශෘණුමද්වාක්ය-ම්මම පූජාබහිර්මුඛඃ .. 12..
මමාජ්ඤයා ච දුර්බුද්ධේ ලබ්ධ-න්දුඃඛ-ම්මුහුර්මුහුඃ .
තච්ඡ්රුත්වා භගවද්වාක්යං ස්තුති-ඞ්කර්තුං සමුද්යතඃ .. 13..
සාධුරුවාච .
ත්වන්මායාමෝහිතා-ස්සර්වේ බ්රහ්මාද්යාස්ත්රිදිවෞකසඃ .
න ජානන්ති ගුණා-න්රූප-න්තවාශ්චර්යමිද-ම්ප්රභෝ .. 14..
මූඪෝ-(අ)හ-න්ත්වා-ඞ්කථ-ඤ්ජානේ මෝහිතස්තවමායයා . (මූඪෝහං)
ප්රසීද පූජයිෂ්යාමි යථාවිභවවිස්තරෛඃ .. 15..
පුරා විත්ත-ඤ්ච ත-ථ්සර්ව-න්ත්රාහි මාං ශරණාගතම් .
ශ්රුත්වා භක්තියුතං-වාँක්ය-ම්පරිතුෂ්ටෝ ජනාර්දනඃ .. 16..
වර-ඤ්ච වාඤ්ඡිත-න්දත්ත්වා තත්රෛවාන්තර්දධේ හරිඃ .
තතෝ නාවං සමාරූහ්ය දෘෂ්ට්වා විත්තප්රපූරිතාම් .. 17..
කෘපයා සත්යදේවස්ය සඵලං-වාँඤ්ඡිත-ම්මම .
ඉත්යුක්ත්වා ස්වජනෛ-ස්සාර්ධ-ම්පූජා-ඞ්කෘත්වා යථාවිධි .. 18..
හර්ෂේණ චාභව-ත්පූර්ණස්සත්යදේවප්රසාදතඃ .
නාවං සංයෝँජ්ය යත්නේන ස්වදේශගමන-ඞ්කෘතම් .. 19..
සාධුර්ජාමාතර-ම්ප්රාහ පශ්ය රත්නපුරී-ම්මම .
දූත-ඤ්ච ප්රේෂයාමාස නිජවිත්තස්ය රක්ෂකම් .. 20..
තතෝ-(අ)සෞ නගර-ඞ්ගත්වා සාධුභාර්යාං-විँලෝක්ය ච . (දූතෝසෞ)
ප්රෝවාච වාඤ්ඡිතං-වාँක්ය-න්නත්වා බද්ධාඤ්ජලිස්තදා .. 21..
නිකටේ නගරස්යෛව ජාමාත්රා සහිතෝ වණික් .
ආගතෝ බන්ධුවර්ගෛශ්ච විත්තෛශ්ච බහුභිර්යුතඃ .. 22..
ශ්රුත්වා දූතමුඛාද්වාක්ය-ම්මහාහර්ෂවතී සතී .
සත්යපූජා-න්තතඃ කෘත්වා ප්රෝවාච තනුජා-ම්ප්රති .. 23..
ව්රජාමි ශීඝ්රමාගච්ඡ සාධුසන්දර්ශනාය ච .
ඉති මාතෘවච-ශ්ශ්රුත්වා ව්රත-ඞ්කෘත්වා සමාප්ය ච .. 24..
ප්රසාද-ඤ්ච පරිත්යජ්ය ගතා සා-(අ)පි පති-ම්ප්රති . (සාපි)
තේන රුෂ්ටා-ස්සත්යදේවෝ භර්තාර-න්තරණි-න්තථා .. 25.. (රුෂ්ටඃ, තරණීං)
සංහෘත්ය ච ධනෛ-ස්සාර්ධ-ඤ්ජලේ තස්යාවමජ්ජයත් .
තතඃ කලාවතී කන්යා න විලෝක්ය නිජ-ම්පතිම් .. 26..
ශෝකේන මහතා තත්ර රුදන්තී චාපතද් භුවි . (රුදතී)
දෘෂ්ට්වා තථාවිධා-න්නාව-ඞ්කන්යා-ඤ්ච බහුදුඃඛිතාම් .. 27..
භීතේන මනසා සාධුඃ කිමාශ්චර්යමිද-ම්භවේත් .
චින්ත්යමානාශ්ච තේ සර්වේ බභූවුස්තරිවාහකාඃ .. 28..
තතෝ ලීලාවතී කන්යා-න්දෘෂ්ට්වා සා විහ්වලා-(අ)භවත් .
විලලාපාතිදුඃඛේන භර්තාර-ඤ්චේදමබ්රවීත .. 29..
ඉදානී-න්නෞකයා සාර්ධ-ඞ්කථං සෝ-(අ)භූදලක්ෂිතඃ .
න ජානේ කස්ය දේවස්ය හේලයා චෛව සා හෘතා .. 30..
සත්යදේවස්ය මාහාත්ම්ය-ඤ්ජ්ඤාතුං-වාँ කේන ශක්යතේ .
ඉත්යුක්ත්වා විලලාපෛව තතශ්ච ස්වජනෛ-ස්සහ .. 31..
තතෝ ලීලාවතී කන්යා-ඞ්ක්රෞඩේ කෘත්වා රුරෝද හ .
තතඃකලාවතී කන්යා නෂ්ටේ ස්වාමිනි දුඃඛිතා .. 32..
ගෘහීත්වා පාදුකේ තස්යානුගතු-ඤ්ච මනෝදධේ . (පාදුකාං)
කන්යායාශ්චරිත-න්දෘෂ්ට්වා සභාර්ය-ස්සජ්ජනෝ වණික් .. 33..
අතිශෝකේන සන්තප්තශ්චින්තයාමාස ධර්මවිත් .
හෘතං-වාँ සත්යදේවේන භ්රාන්තෝ-(අ)හං සත්යමායයා .. 34..
සත්යපූජා-ඞ්කරිෂ්යාමි යථාවිභවවිස්තරෛඃ .
ඉති සර්වාන් සමාහූය කථයිත්වා මනෝරථම් .. 35..
නත්වා ච දණ්ඩවද් භූමෞ සත්යදේව-ම්පුනඃ පුනඃ .
තතස්තුෂ්ට-ස්සත්යදේවෝ දීනානා-ම්පරිපාලකඃ .. 36..
ජගාද වචන-ඤ්චෛන-ඞ්කෘපයා භක්තවත්සලඃ .
ත්යක්ත්වා ප්රසාද-න්තේ කන්යා පති-න්ද්රෂ්ටුං සමාගතා .. 37..
අතෝ-(අ)දෘෂ්ටෝ-(අ)භවත්තස්යාඃ කන්යකායාඃ පතිර්ධ්රුවම් .
ගෘහ-ඞ්ගත්වා ප්රසාද-ඤ්ච භුක්ත්වා සා-(අ)(අ)යාති චේත්පුනඃ .. 38.. (සායාති)
ලබ්ධභර්ත්රී සුතා සාධෝ භවිෂ්යති න සංශයඃ .
කන්යකා තාදෘශං-වාँක්යං ශ්රුත්වා ගගනමණ්ඩලාත් .. 39..
ක්ෂිප්ර-න්තදා ගෘහ-ඞ්ගත්වා ප්රසාද-ඤ්ච බුභෝජ සා .
පශ්චා-ථ්සා පුනරාගත්ය දදර්ශ ස්වජන-ම්පතිම් .. 40.. (සාපශ්චාත්පුනරාගත්ය, සජනං)
තතඃ කලාවතී කන්යා ජගාද පිතර-ම්ප්රති .
ඉදානී-ඤ්ච ගෘහං-යාँහි විලම්බ-ඞ්කුරුෂේ කථම් .. 41..
තච්ඡ්රුත්වා කන්යකාවාක්යං සන්තුෂ්ටෝ-(අ)භූද්වණික්සුතඃ .
පූජනං සත්යදේවස්ය කෘත්වා විධිවිධානතඃ .. 42..
ධනෛර්බන්ධුගණෛ-ස්සාර්ධ-ඤ්ජගාම නිජමන්දිරම් .
පෞර්ණමාස්යා-ඤ්ච සඞ්ක්රාන්තෞ කෘතවාන් සත්යස්ය පූජනම් .. 43.. (සත්යපූජනම්)
ඉහලෝකේ සුඛ-ම්භුක්ත්වා චාන්තේ සත්යපුරං-යँයෞ .. 44..
.. ඉති ශ්රීස්කාන්ද පුරාණේ රේවාඛණ්ඩේ ශ්රීසත්යනාරායණ ව්රතකථායා-ඤ්චතුර්ථෝ-(අ)ධ්යායඃ .. 4 ..
අථ පඤ්චමෝ-(අ)ධ්යායඃ
සූත උවාච .
අථාන්යච්ච ප්රවක්ෂ්යාමි ශ්රුණුධ්ව-ම්මුනිසත්තමාඃ .
ආසී-ත්තුඞ්ගධ්වජෝ රාජා ප්රජාපාලනතත්පරඃ .. 1..
ප්රසාදං සත්යදේවස්ය ත්යක්ත්වා දුඃඛමවාප සඃ .
ඒකදා ස වන-ඞ්ගත්වා හත්වා බහුවිධා-න්පශූන් .. 2..
ආගත්ය වටමූල-ඤ්ච දෘෂ්ට්වා සත්යස්ය පූජනම් . (චාපශ්යත්)
ගෝපාඃ කුර්වන්ති සන්තුෂ්ටා භක්තියුක්තා-ස්ස බාන්ධවාඃ .. 3..
රාජා දෘෂ්ට්වා තු දර්පේණ න ගතෝ න නනාම සඃ .
තතෝ ගෝපගණා-ස්සර්වේ ප්රසාද-න්නෘපසන්නිධෞ .. 4..
සංස්ථාප්ය පුනරාගත්ය භුක්තත්වා සර්වේ යථේප්සිතම් .
තතඃ ප්රසාදං සන්ත්යජ්ය රාජා දුඃඛමවාප සඃ .. 5..
තස්ය පුත්රශත-න්නෂ්ට-න්ධනධාන්යාදික-ඤ්ච යත් .
සත්යදේවේන තත්සර්ව-න්නාශිත-ම්මම නිශ්චිතම් .. 6..
අතස්තත්රෛව ගච්ඡාමි යත්ර දේවස්ය පූජනම් .
මනසා තු විනිශ්චිත්ය යයෞ ගෝපාලසන්නිධෞ .. 7..
තතෝ-(අ)සෞ සත්යදේවස්ය පූජා-ඞ්ගෝපගණෛස්සහ .
භක්තිශ්රද්ධාන්විතෝ භූත්වා චකාර විධිනා නෘපඃ .. 8..
සත්යදේවප්රසාදේන ධනපුත්රාන්විතෝ-(අ)භවත් .
ඉහලෝකේ සුඛ-ම්භුක්තත්වා චාන්තේ සත්යපුරං-යँයෞ .. 9..
ය ඉද-ඞ්කුරුතේ සත්යව්රත-ම්පරමදුර්ලභම් .
ශෘණෝති ච කථා-ම්පුණ්යා-ම්භක්තියුක්තඃ ඵලප්රදාම් .. 10..
ධනධාන්යාදික-න්තස්ය භවේ-ථ්සත්යප්රසාදතඃ .
දරිද්රෝ ලභතේ විත්ත-ම්බද්ධෝ මුච්යේත බන්ධනාත් .. 11..
භීතෝ භයා-ත්ප්රමුච්යේත සත්යමේව න සංශයඃ .
ඊප්සිත-ඤ්ච ඵල-ම්භුක්ත්වා චාන්තේ සත්යපුරංව්රँජේත් .. 12..
ඉති වඃ කථිතං-විँප්රා-ස්සත්යනාරායණව්රතම් .
ය-ත්කෘත්වා සර්වදුඃඛේභ්යෝ මුක්තෝ භවති මානවඃ .. 13..
විශේෂතඃ කලියුගේ සත්යපූජා ඵලප්රදා .
කේචි-ත්කාලං-වँදිෂ්යන්ති සත්යමීශ-න්තමේව ච .. 14..
සත්යනාරායණ-ඞ්කේචි-ථ්සත්යදේව-න්තථාපරේ .
නානාරූපධරෝ භූත්වා සර්වේෂාමීප්සිතප්රදම් .. 15.. (සර්වේෂාමීප්සිතප්රදඃ)
භවිෂ්යති කලෞ සත්යව්රතරූපී සනාතනඃ .
ශ්රීවිෂ්ණුනා ධෘතං රූපං සර්වේෂාමීප්සිතප්රදම් .. 16..
ය ඉද-ම්පඨතේ නිත්යං ශෘණෝති මුනිසත්තමාඃ .
තස්ය නශ්යන්ති පාපානි සත්යදේවප්රසාදතඃ .. 17..
ව්රතං-යෛँස්තු කෘත-ම්පූර්වං සත්යනාරායණස්ය ච .
තේෂා-න්ත්වපරජන්මානි කථයාමි මුනීශ්වරාඃ .. 18..
ශතානන්දෝමහාප්රාජ්ඤස්සුදාමාබ්රාහ්මණෝ හ්යභූත් .
තස්මිඤ්ජන්මනි ශ්රීකෘෂ්ණ-න්ධ්යාත්වා මෝක්ෂමවාප හ .. 19..
කාෂ්ඨභාරවහෝ භිල්ලෝ ගුහරාජෝ බභූව හ .
තස්මිඤ්ජන්මනි ශ්රීරාමං සේව්ය මෝක්ෂ-ඤ්ජගාම වෛ .. 20..
උල්කාමුඛෝ මහාරාජෝ නෘපෝ දශරථෝ-(අ)භවත් .
ශ්රීරඞ්ගනාථං සම්පූජ්ය ශ්රීවෛකුණ්ඨ-න්තදාගමත් .. 21.. (ශ්රීරාමචන්ද්රසම්ප්රාප්ය)
ර්ධාමික-ස්සත්යසන්ධශ්ච සාධුර්මෝරධ්වජෝ-(අ)භවත් . (සාධුර්මෝරධ්වජෝභවත්)
දේහාර්ධ-ඞ්ක්රකචෛශ්ඡිත්ත්වා දත්වා මෝක්ෂමවාප හ .. 22..
තුඞ්ගධ්වජෝ මහාරාජ-ස්ස්වායම්භුවෝ-(අ)භව-ත්කිල . (ස්වායම්භූරභවත්)
සර්වා-න්භාගවතාන් කෘත්වා ශ්රීවෛකුණ්ඨ-න්තදා-(අ)ගමත් .. 23.. (කෘත්ත්වා, තදාගමත්)
භූත්වා ගෝපාශ්ච තේ සර්වේ ව්රජමණ්ඩලවාසිනඃ .
නිහත්ය රාක්ෂසාන් සර්වා-න්ගෝලෝක-න්තු තදා යයුඃ .. 24..
.. ඉති ශ්රීස්කාන්දපුරාණේ රේවාඛණ්ඩේ ශ්රීසත්යනාරායණ ව්රතකථායා-ම්පඤ්චමෝ-(අ)ධ්යායඃ .. 5 ..
Roman (IAST) Transliteration
|| śrī gaṇeśāya namaḥ ||
|| śrīparamātmane namaḥ ||
atha kathā prārambhaḥ |
atha prathamo-'dhyāyaḥ
śrīvyāsa uvāca |
ekadā naimiṣāraṇye ṛṣaya-śśaunakādayaḥ |
papracchurmunaya-ssarve sūta-mpaurāṇika-ṅkhalu || 1||
ṛṣaya ūcuḥ |
vratena tapasā kiṃ-vā~ prāpyate vāñchita-mphalam |
tatsarvaṃ śrotumicchāmaḥ kathayasva mahāmune || 2||
sūta uvāca |
nāradenaiva sampṛṣṭo bhagavān kamalāpatiḥ |
surarṣaye yathaivāha tacchṛṇudhvaṃ samāhitāḥ || 3||
ekadā nārado yogī parānugrahakāṅkṣayā |
paryaṭan vividhā-llo~kā-nmartyalokamupāgataḥ || 4||
tatodṛṣṭvā janānsarvā-nnānākleśasamanvitān |
nānāyonisamutpannān kliśyamānān svakarmabhiḥ || 5||
kenopāyena caiteṣā-nduḥkhanāśo bhaved dhruvam |
iti sañcintya manasā viṣṇuloka-ṅgatastadā || 6||
tatra nārāyaṇa-ndevaṃ śuklavarṇa-ñcaturbhujam |
śaṅkha-cakra-gadā-padma-vanamālā-vibhūṣitam || 7||
dṛṣṭvā ta-ndevadeveśaṃ stotuṃ samupacakrame |
nārada uvāca |
namo vāṅgamanasātītarūpāyānantaśaktaye |
ādimadhyāntahīnāya nirguṇāya guṇātmane || 8||
sarveṣāmādibhūtāya bhaktānāmārtināśine |
śrutvā stotra-ntato viṣṇurnārada-mpratyabhāṣata || 9||
śrībhagavānuvāca |
kimarthamāgato-'si tva-ṅki-nte manasi vartate |
kathayasva mahābhāga tatsarva-ṅkathāyāmi te || 10||
nārada uvāca |
martyaloke janā-ssarve nānākleśasamanvitāḥ |
nanāyonisamutpannāḥ pacyante pāpakarmabhiḥ || 11||
tatkathaṃ śamayennātha laghūpāyena tadvada |
śrotumicchāmi tatsarva-ṅkṛpāsti yadi te mayi || 12||
śrībhagavānuvāca |
sādhu pṛṣṭa-ntvayā vatsa lokānugrahakāṅkṣayā |
yatkṛtvā mucyate moha-ttacchṛṇuṣva vadāmi te || 13||
vratamasti mahatpuṇyaṃ svarge martye ca durlabham |
tava snehānmayā vatsa prakāśaḥ kriyate-'dhunā || 14||
satyanārāyaṇasyaiva vrataṃ samyagvidhānataḥ | (satyanārāyaṇasyaivaṃ)
kṛtvā sadya-ssukha-mbhuktvā paratra mokṣamāpnuyāt |
tacchrutvā bhagavadvākya-nnārado munirabravīt || 15||
nārada uvāca |
ki-mphala-ṅkiṃ-vi~dhāna-ñca kṛta-ṅkenaiva tad vratam |
tatsarvaṃ-vi~starād brūhi kadā kāryaṃ-vra~ta-mprabho || 16|| (kāryaṃhitadvratam)
śrībhagavānuvāca |
duḥkhaśokādiśamana-ndhanadhānyapravardhanam || 17||
saubhāgyasantatikaraṃ sarvatra vijayapradam |
yasmin kasmi-ndine martyo bhaktiśraddhāsamanvitaḥ || 18||
satyanārāyaṇa-ndevaṃ-ya~jeccaiva niśāmukhe |
brāhmaṇairbāndhavaiścaiva sahito dharmatatparaḥ || 19||
naivedya-mbhaktito dadyā-thsapāda-mbhakṣyamuttamam |
rambhāphala-ṅghṛta-ṅkṣīra-ṅgodhūmasya ca cūrṇakam || 20||
abhāve śālicūrṇaṃ-vā~ śarkarā vā guḍastathā |
sapādaṃ sarvabhakṣyāṇi caikīkṛtya nivedayet || 21||
viprāya dakṣiṇā-ndadyā-tkathāṃ śrutvā janai-ssaha |
tataśca bandhubhi-ssārdhaṃ-vi~prāṃśca pratibhojayet || 22||
prasāda-mbhakṣayed bhaktyā nṛtyagītādika-ñcaret |
tataśca svagṛha-ṅgacche-thsatyanārāyaṇaṃ smarann || 23||
eva-ṅkṛte manuṣyāṇāṃ-vā~ñchāsiddhirbhaved dhruvam |
viśeṣataḥ kaliyuge laghūpāyo-'sti bhūtale || 24|| (laghūpāyosti)
|| iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-mprathamo-'dhyāyaḥ || 1 ||
atha dvitīyo-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
athānya-thsampravakṣyāmi kṛtaṃ-ye~na purā dvijāḥ |
kaści-tkāśīpure ramye hyāsīdvipro-'tinirdhanaḥ || 1|| (hyāsīdviprotinirdhanaḥ)
kṣuttṛḍbhyāṃ-vyā~kulobhūtvā nitya-mbabhrāma bhūtale |
duḥkhita-mbrāhmaṇa-ndṛṣṭvā bhagavā-nbrāhmaṇapriyaḥ || 2||
vṛddhabrāhmaṇa rūpasta-mpapraccha dvijamādarāt |
kimartha-mbhramase vipra mahī-nnityaṃ suduḥkhitaḥ |
tatsarvaṃ śrotumicchāmi kathyatā-ndvija sattama || 3||
brāhmaṇa uvāca |
brāhmaṇo-'ti daridro-'ha-mbhikṣārthaṃ-vai~ bhrame mahīm || 4|| (brāhmaṇoti)
upāyaṃ-ya~di jānāsi kṛpayā kathaya prabho |
vṛddhabrāhmaṇa uvāca |
satyanārāyaṇo viṣṇurvāñchitārthaphalapradaḥ || 5||
tasya tva-mpūjanaṃ-vi~pra kuruṣva vratamuttamama | (vratamuttamam)
yatkṛtvā sarvaduḥkhebhyo mukto bhavati mānavaḥ || 6||
vidhāna-ñca vratasyāpi viprāyābhāṣya yatnataḥ |
satyanārāyaṇo vṛddhastatraivāntaradhīyata || 7||
tad vrataṃ saṅkariṣyāmi yadukta-mbrāhmaṇena vai |
iti sañcintya vipro-'sau rātrau nidrā na labdhavān || 8|| (nidrāṃ)
tataḥ prāta-ssamutthāya satyanārāyaṇavratam |
kariṣya iti saṅkalpya bhikṣārthamagamadvijaḥ || 9|| (bhikṣārthamagamaddvijaḥ)
tasminneva dine vipraḥ pracura-ndravyamāptavān |
tenaiva bandhubhi-ssārdhaṃ satyasyavratamācarat || 10||
sarvaduḥkhavinirmukta-ssarvasampatsamanvitaḥ |
babhūva sa dvijaśreṣṭho vratasyāsya prabhāvataḥ || 11||
tataḥ prabhṛti kāla-ñca māsi māsi vrata-ṅkṛtam |
eva-nnārāyaṇasyedaṃ-vra~ta-ṅkṛtvā dvijottamaḥ || 12||
sarvapāpavinirmukto durlabha-mmokṣamāptavān |
vratamasya yadā vipra pṛthivyāṃ saṅkariṣyati || 13|| (viprāḥ)
tadaiva sarvaduḥkha-ntu manujasya vinaśyati | (ca manujasya)
eva-nnārāyaṇenokta-nnāradāya mahātmane || 14||
mayā tatkathitaṃ-vi~prāḥ kimanya-tkathayāmi vaḥ |
ṛṣaya ūcuḥ |
tasmād viprācchruta-ṅkena pṛthivyā-ñcarita-mmune |
tatsarvaṃ śrotumicchāma-śśraddhā-'smāka-mprajāyate || 15|| (śraddhāsmākaṃ)
sūta uvāca |
śṛṇudhva-mmunaya-ssarve vrataṃ-ye~na kṛta-mbhuvi |
ekadā sa dvijavaro yathāvibhava vistaraiḥ || 16||
bandhubhi-ssvajanai-ssārdhaṃ-vra~ta-ṅkartuṃ samudyataḥ |
etasminnantare kāle kāṣṭhakretā samāgamat || 17||
bahiḥ kāṣṭha-ñca saṃsthāpya viprasya gṛhamāyayau |
tṛṣṇāyā pīḍitātmā ca dṛṣṭvā vipra-ṅkṛtaṃ-vra~tam || 18|| (kṛta)
praṇipatya dvija-mprāha kimida-ṅkriyate tvayā |
kṛte ki-mphalamāpnoti vistarād vada me prabho || 19|| (vistārād)
vipra uvāca |
satyanārāyaṇesyedaṃ-vra~taṃ sarvepsitapradam |
tasya prasādānme sarva-ndhanadhānyādika-mmahat || 20||
tasmādetad vrata-ñjñātvā kāṣṭhakretā-'tiharṣitaḥ |
papau jala-mprasāda-ñca bhuktvā sa nagaraṃ-ya~yau || 21||
satyanārāyaṇa-ndeva-mmanasā ityacintayat |
kāṣṭhaṃ-vi~krayato grāme prāpyate cādya yad dhanam || 22|| (prāpyateme-'dya)
tenaiva satyadevasya kariṣye vratamuttamam |
iti sañcintya manasā kāṣṭha-ndhṛtvā tu mastake || 23||
jagāma nagare ramye dhanināṃ-ya~tra saṃsthitiḥ |
taddine kāṣṭhamūlya-ñca dviguṇa-mprāptavānasau || 24||
tataḥ prasannahṛdaya-ssupakva-ṅkadalī phalam |
śarkarāghṛtadugdha-ñca godhūmasya ca cūrṇakam || 25||
kṛtvaikatra sapāda-ñca gṛhītvā svagṛhaṃ-ya~yau |
tato bandhūn samāhūya cakāra vidhinā vratam || 26||
tad vratasya prabhāveṇa dhanaputrānvito-'bhavat | (dhanaputrānvitobhavat)
ihaloke sukha-mbhuktvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 27||
|| iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ndvitīyo-'dhyāyaḥ || 2 ||
atha tṛtīyo-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
punaragre pravakṣyāmi śṛṇudhva-mmuni sattamāḥ |
purā colkāmukho nāma nṛpaścāsīnmahāmatiḥ || 1||
jitendriya-ssatyavādī yayau devālaya-mprati |
dine dine dhana-ndattvā dvijān santoṣaya-thsudhīḥ || 2||
bhāryā tasya pramugdhā ca sarojavadanā satī |
bhadraśīlānadī tīre satyasyavratamācarat || 3||
etasminnantare tatra sādhureka-ssamāgataḥ |
vāṇijyārtha-mbahudhanairanekaiḥ paripūritaḥ || 4||
nāvaṃ saṃsthāpya tattīre jagāma nṛpati-mprati |
dṛṣṭvā sa vratina-mbhūpa-mprapaccha vinayānvitaḥ || 5||
sādhuruvāca |
kimida-ṅkuruṣe rāja-nbhaktiyuktena cetasā |
prakāśa-ṅkuru tatsarvaṃ śrotumicchāmi sāmpratam || 6||
rājovāca |
pūjana-ṅkriyate sādho viṣṇoratulatejasaḥ |
vrata-ñca svajanai-ssārdha-mputrādyāvāpti kāmyayā || 7||
bhūpasya vacanaṃ śrutvā sādhuḥ provāca sādaram |
sarva-ṅkathaya me rājan kariṣye-'ha-ntavoditam || 8||
mamāpi santatirnāsti hyetasmājjāyate dhruvam |
tato nivṛttya vāṇijyā-thsānando gṛhamāgataḥ || 9||
bhāryāyai kathitaṃ sarvaṃ-vra~taṃ santati dāyakam |
tadā vrata-ṅkariṣyāmi yadā me santatirbhavet || 10||
iti līlāvatī-mprāha patnīṃ sādhu-ssa sattamaḥ |
ekasmi-ndivase tasya bhāryā līlāvatī satī || 11|| (bhāryāṃ)
bhartṛyuktānandacittā-'bhavad dharmaparāyaṇā |
rgabhiṇī sā-'bhava-ttasya bhāryā satyaprasādataḥ || 12|| (sābhavat)
daśame māsi vai tasyāḥ kanyāratnamajāyata |
dine dine sā vavṛdhe śuklapakṣe yathā śaśī || 13||
nāmnā kalāvatī ceti tannāmakaraṇa-ṅkṛtam |
tato līlāvatī prāha svāmina-mmadhuraṃ-va~caḥ || 14||
na karoṣi kimarthaṃ-vai~ purā saṅkalpitaṃ-vra~tam |
sādhuruvāca |
vivāha samaye tvasyāḥ kariṣyāmi vrata-mpriye || 15||
iti bhāryāṃ samāśvāsya jagāma nagara-mprati |
tataḥ kalāvatī kanyā vavṛdhe pitṛveśmani || 16||
dṛṣṭvā kanyā-ntata-ssādhurnagare sakhibhi-ssaha |
mantrayitvā druta-ndūta-mpreṣayāmāsa dharmavit || 17||
vivāhārtha-ñca kanyāyā varaṃ śreṣṭhaṃ-vi~cāraya |
tenājñaptaśca dūto-'sau kāñcana-nnagaraṃ-ya~yau || 18||
tasmādekaṃ-va~ṇikputraṃ samādāyāgato hi saḥ |
dṛṣṭvā tu sundara-mbālaṃ-va~ṇikputra-ṅguṇānvitam || 19||
jñātibhirbandhubhi-ssārdha-mparituṣṭena cetasā |
dattāvān sādhuputrāya kanyāṃ-vi~dhividhānataḥ || 20|| (sādhuḥputrāya)
tato-'bhāgyavaśā-ttena vismṛtaṃ-vra~tamuttamam | (tatobhāgyavaśāt)
vivāhasamaye tasyāstena ruṣṭo bhava-tprabhuḥ || 21|| (ruṣṭo-'bhavat)
tataḥ kālena niyato nijakarma viśāradaḥ |
vāṇijyārtha-ntata-śśīghra-ñjāmātṛ sahito vaṇik || 22||
ratnasārapure ramye gatvā sindhu samīpataḥ |
vāṇijyamakaro-thsādhurjāmātrā śrīmatā saha || 23||
tau gatau nagare ramye candraketornṛpasya ca | (nagaretasya)
etasminneva kāle tu satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ || 24||
bhraṣṭapratijñamālokya śāpa-ntasmai pradattavān |
dāruṇa-ṅkaṭhina-ñcāsya mahad duḥkha-mbhaviṣyati || 25||
ekasmindivase rājño dhanamādāya taskaraḥ |
tatraiva cāgata ścauro vaṇijau yatra saṃsthitau || 26||
tatpaścād dhāvakā-ndūtā-ndṛṣṭavā bhītena cetasā |
dhanaṃ saṃsthāpya tatraiva sa tu śīghramalakṣitaḥ || 27||
tato dūtāssamāyātā yatrāste sajjano vaṇik |
dṛṣṭvā nṛpadhana-ntatra baddhvā-''nītau vaṇiksutau || 28|| (baddhvānītau)
harṣeṇa dhāvamānāśca procurnṛpasamīpataḥ |
taskarau dvau samānītau vilokyājñāpaya prabho || 29||
rājñā-''jñaptāstata-śśīghra-ndṛḍha-mbaddhvā tu tā vubhau |
sthāpitau dvau mahādurge kārāgāre-'vicārataḥ || 30||
māyayā satyadevasya na śruta-ṅkaistayorvacaḥ |
atastayordhanaṃ rājñā gṛhīta-ñcandraketunā || 31||
tacchāpācca tayorgehe bhāryā caivāti duḥkhitā |
caureṇāpahṛtaṃ sarva-ṅgṛhe yacca sthita-ndhanam || 32||
ādhivyādhisamāyuktā kṣutpipāśāti duḥkhitā | (kṣutpipāsāti)
annacintāparā bhūtvā babhrāma ca gṛhe gṛhe |
kalāvatī tu kanyāpi babhrāma prativāsaram || 33||
ekasmi-ndivase yātā kṣudhārtā dvijamandiram | (divase jātā)
gatvā-'paśyad vrata-ntatra satyanārāyaṇasya ca || 34|| (gatvāpaśyad)
upaviśya kathāṃ śrutvā varaṃ rprāthitavatyapi |
prasāda bhakṣaṇa-ṅkṛtvā yayau rātrau gṛha-mprati || 35||
mātā kalāvatī-ṅkanyā-ṅkathayāmāsa premataḥ |
putri rātrau sthitā kutra ki-nte manasi vartate || 36||
kanyā kalāvatī prāha mātara-mprati satvaram |
dvijālaye vrata-mmātardṛṣṭaṃ-vā~ñchitasiddhidam || 37||
tacchrutvā kanyakā vākyaṃ-vra~ta-ṅkartuṃ samudyatā |
sā mudā tu vaṇigbhāryā satyanārāyaṇasya ca || 38||
vrata-ñcakre saiva sādhvī bandhubhi-ssvajanai-ssaha |
bhartṛjāmātarau kṣipramāgacchetāṃ svamāśramam || 39||
aparādha-ñca me bharturjāmātuḥ, kṣantumarhasi |
vratenānena tuṣṭo-'sau satyanārāyaṇaḥ punaḥ || 40|| (tuṣṭosau)
darśayāmāsa svapnaṃ hī candraketu-nnṛpottamam |
bandinau mocaya prātarvaṇijau nṛpasattama || 41||
deya-ndhana-ñca tatsarva-ṅgṛhītaṃ-ya~-ttvayā-'dhunā | (tvayādhunā)
no ce-ttvā-nnāśayiṣyāmi sarājyadhanaputrakam || 42||
evamābhāṣya rājāna-ndhyānagamyo-'bhava-tprabhuḥ | (dhyānagamyobhavat)
tataḥ prabhātasamaye rājā ca svajanai-ssaha || 43||
upaviśya sabhāmadhye prāha svapna-ñjana-mprati |
baddhau mahājanau śīghra-mmocaya dvau vaṇiksutau || 44||
iti rājño vaca-śśrutvā mocayitvā mahājanau |
samānīya nṛpasyāgre prāhuste vinayānvitāḥ || 45||
ānītau dvau vaṇikputrau muktau nigaḍabandhanāt |
tato mahājanau natvā candraketu-nnṛpottamam || 46||
smarantau pūrva vṛttānta-nnocaturbhayavihvalau |
rājā vaṇiksutau vīkṣya vacaḥ provāca sādaram || 47||
devā-tprāpta-mmahadduḥkhamidānī-nnāsti vai bhayam |
tadā nigaḍasantyāga-ṅkṣaurakarmādyakārayat || 48||
vastrālaṅkāraka-ndattvā paritoṣya nṛpaśca tau |
puraskṛtya vaṇikputrau vacasā-'toṣayad bhṛśam || 49|| (vacasātoṣayadbhṛśam)
purānīta-ntu yad dravya-ndviguṇīkṛtya dattavān |
provāca ca tato rājā gaccha sādho nijāśramam || 50|| (provācatau)
rājāna-mpraṇipatyāha gantavya-ntvatprasādataḥ |
ityuktvā tau mahāvaiśyau jagmatu-ssvagṛha-mprati || 51|| (mahāvaiśyo)
|| iti śrīskānda purāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ntṛtīyo-'dhyāyaḥ || 3 ||
atha caturtho-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
yātrā-ntu kṛtavān sādhurmaṅgalāyanapūrvikām |
brāhmaṇebhyo dhana-ndattvā tadā tu nagaraṃ-ya~yau || 1||
kiyad dūre gate sādho satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ |
jijñāsā-ṅkṛtavān sādhau kimasti tava nausthitam || 2||
tato mahājanau mattau helayā ca prahasya vai | (matau)
katha-mpṛcchasi bho daṇḍi-nmudrā-nnetu-ṅkimicchasi || 3||
latāpatrādika-ñcaiva vartate taraṇau mama |
niṣṭhura-ñca vaca-śśrutvā satya-mbhavatu te vacaḥ || 4||
evamuktvā gata-śśīghra-ndaṇḍī tasya samīpataḥ |
kiyad dūre tato gatvā sthita-ssindhu samīpataḥ || 5||
gate daṇḍini sādhuśca kṛtanityakriyastadā |
utthitā-ntaraṇī-ndṛṣṭvā vismaya-mparamaṃ-ya~yau || 6||
dṛṣṭvā latādika-ñcaiva mūrcchito nyapatad bhuvi |
labdhasañjño vaṇikputrastataścintānvito-'bhavat || 7|| (vaṇikputrastataścintānvitobhavat)
tadā tu duhituḥ kānto vacana-ñcedamabravīt |
kimartha-ṅkriyate śoka-śśāpo dattaśca daṇḍinā || 8||
śakyate tena sarvaṃ hi kartu-ñcātra na saṃśayaḥ | (śakyatene na)
atastaccharaṇaṃ-yā~mo vāñchatārtho bhaviṣyati || 9|| (vāñchitārtho)
jāmāturvacanaṃ śrutvā tatsakāśa-ṅgatastadā |
dṛṣṭvā ca daṇḍina-mbhaktyā natvā provāca sādaram || 10||
kṣamasva cāparādha-mme yadukta-ntava sannidhau |
eva-mpunaḥ punarnatvā mahāśokākulo-'bhavat || 11|| (mahāśokākulobhavat)
provāca vacana-ndaṇḍī vilapantaṃ-vi~lokya ca |
mā rodī-śśṛṇumadvākya-mmama pūjābahirmukhaḥ || 12||
mamājñayā ca durbuddhe labdha-nduḥkha-mmuhurmuhuḥ |
tacchrutvā bhagavadvākyaṃ stuti-ṅkartuṃ samudyataḥ || 13||
sādhuruvāca |
tvanmāyāmohitā-ssarve brahmādyāstridivaukasaḥ |
na jānanti guṇā-nrūpa-ntavāścaryamida-mprabho || 14||
mūḍho-'ha-ntvā-ṅkatha-ñjāne mohitastavamāyayā | (mūḍhohaṃ)
prasīda pūjayiṣyāmi yathāvibhavavistaraiḥ || 15||
purā vitta-ñca ta-thsarva-ntrāhi māṃ śaraṇāgatam |
śrutvā bhaktiyutaṃ-vā~kya-mparituṣṭo janārdanaḥ || 16||
vara-ñca vāñchita-ndattvā tatraivāntardadhe hariḥ |
tato nāvaṃ samārūhya dṛṣṭvā vittaprapūritām || 17||
kṛpayā satyadevasya saphalaṃ-vā~ñchita-mmama |
ityuktvā svajanai-ssārdha-mpūjā-ṅkṛtvā yathāvidhi || 18||
harṣeṇa cābhava-tpūrṇassatyadevaprasādataḥ |
nāvaṃ saṃyo~jya yatnena svadeśagamana-ṅkṛtam || 19||
sādhurjāmātara-mprāha paśya ratnapurī-mmama |
dūta-ñca preṣayāmāsa nijavittasya rakṣakam || 20||
tato-'sau nagara-ṅgatvā sādhubhāryāṃ-vi~lokya ca | (dūtosau)
provāca vāñchitaṃ-vā~kya-nnatvā baddhāñjalistadā || 21||
nikaṭe nagarasyaiva jāmātrā sahito vaṇik |
āgato bandhuvargaiśca vittaiśca bahubhiryutaḥ || 22||
śrutvā dūtamukhādvākya-mmahāharṣavatī satī |
satyapūjā-ntataḥ kṛtvā provāca tanujā-mprati || 23||
vrajāmi śīghramāgaccha sādhusandarśanāya ca |
iti mātṛvaca-śśrutvā vrata-ṅkṛtvā samāpya ca || 24||
prasāda-ñca parityajya gatā sā-'pi pati-mprati | (sāpi)
tena ruṣṭā-ssatyadevo bhartāra-ntaraṇi-ntathā || 25|| (ruṣṭaḥ, taraṇīṃ)
saṃhṛtya ca dhanai-ssārdha-ñjale tasyāvamajjayat |
tataḥ kalāvatī kanyā na vilokya nija-mpatim || 26||
śokena mahatā tatra rudantī cāpatad bhuvi | (rudatī)
dṛṣṭvā tathāvidhā-nnāva-ṅkanyā-ñca bahuduḥkhitām || 27||
bhītena manasā sādhuḥ kimāścaryamida-mbhavet |
cintyamānāśca te sarve babhūvustarivāhakāḥ || 28||
tato līlāvatī kanyā-ndṛṣṭvā sā vihvalā-'bhavat |
vilalāpātiduḥkhena bhartāra-ñcedamabravīta || 29||
idānī-nnaukayā sārdha-ṅkathaṃ so-'bhūdalakṣitaḥ |
na jāne kasya devasya helayā caiva sā hṛtā || 30||
satyadevasya māhātmya-ñjñātuṃ-vā~ kena śakyate |
ityuktvā vilalāpaiva tataśca svajanai-ssaha || 31||
tato līlāvatī kanyā-ṅkrauḍe kṛtvā ruroda ha |
tataḥkalāvatī kanyā naṣṭe svāmini duḥkhitā || 32||
gṛhītvā pāduke tasyānugatu-ñca manodadhe | (pādukāṃ)
kanyāyāścarita-ndṛṣṭvā sabhārya-ssajjano vaṇik || 33||
atiśokena santaptaścintayāmāsa dharmavit |
hṛtaṃ-vā~ satyadevena bhrānto-'haṃ satyamāyayā || 34||
satyapūjā-ṅkariṣyāmi yathāvibhavavistaraiḥ |
iti sarvān samāhūya kathayitvā manoratham || 35||
natvā ca daṇḍavad bhūmau satyadeva-mpunaḥ punaḥ |
tatastuṣṭa-ssatyadevo dīnānā-mparipālakaḥ || 36||
jagāda vacana-ñcaina-ṅkṛpayā bhaktavatsalaḥ |
tyaktvā prasāda-nte kanyā pati-ndraṣṭuṃ samāgatā || 37||
ato-'dṛṣṭo-'bhavattasyāḥ kanyakāyāḥ patirdhruvam |
gṛha-ṅgatvā prasāda-ñca bhuktvā sā-''yāti cetpunaḥ || 38|| (sāyāti)
labdhabhartrī sutā sādho bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
kanyakā tādṛśaṃ-vā~kyaṃ śrutvā gaganamaṇḍalāt || 39||
kṣipra-ntadā gṛha-ṅgatvā prasāda-ñca bubhoja sā |
paścā-thsā punarāgatya dadarśa svajana-mpatim || 40|| (sāpaścātpunarāgatya, sajanaṃ)
tataḥ kalāvatī kanyā jagāda pitara-mprati |
idānī-ñca gṛhaṃ-yā~hi vilamba-ṅkuruṣe katham || 41||
tacchrutvā kanyakāvākyaṃ santuṣṭo-'bhūdvaṇiksutaḥ |
pūjanaṃ satyadevasya kṛtvā vidhividhānataḥ || 42||
dhanairbandhugaṇai-ssārdha-ñjagāma nijamandiram |
paurṇamāsyā-ñca saṅkrāntau kṛtavān satyasya pūjanam || 43|| (satyapūjanam)
ihaloke sukha-mbhuktvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 44||
|| iti śrīskānda purāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ñcaturtho-'dhyāyaḥ || 4 ||
atha pañcamo-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
athānyacca pravakṣyāmi śruṇudhva-mmunisattamāḥ |
āsī-ttuṅgadhvajo rājā prajāpālanatatparaḥ || 1||
prasādaṃ satyadevasya tyaktvā duḥkhamavāpa saḥ |
ekadā sa vana-ṅgatvā hatvā bahuvidhā-npaśūn || 2||
āgatya vaṭamūla-ñca dṛṣṭvā satyasya pūjanam | (cāpaśyat)
gopāḥ kurvanti santuṣṭā bhaktiyuktā-ssa bāndhavāḥ || 3||
rājā dṛṣṭvā tu darpeṇa na gato na nanāma saḥ |
tato gopagaṇā-ssarve prasāda-nnṛpasannidhau || 4||
saṃsthāpya punarāgatya bhuktatvā sarve yathepsitam |
tataḥ prasādaṃ santyajya rājā duḥkhamavāpa saḥ || 5||
tasya putraśata-nnaṣṭa-ndhanadhānyādika-ñca yat |
satyadevena tatsarva-nnāśita-mmama niścitam || 6||
atastatraiva gacchāmi yatra devasya pūjanam |
manasā tu viniścitya yayau gopālasannidhau || 7||
tato-'sau satyadevasya pūjā-ṅgopagaṇaissaha |
bhaktiśraddhānvito bhūtvā cakāra vidhinā nṛpaḥ || 8||
satyadevaprasādena dhanaputrānvito-'bhavat |
ihaloke sukha-mbhuktatvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 9||
ya ida-ṅkurute satyavrata-mparamadurlabham |
śṛṇoti ca kathā-mpuṇyā-mbhaktiyuktaḥ phalapradām || 10||
dhanadhānyādika-ntasya bhave-thsatyaprasādataḥ |
daridro labhate vitta-mbaddho mucyeta bandhanāt || 11||
bhīto bhayā-tpramucyeta satyameva na saṃśayaḥ |
īpsita-ñca phala-mbhuktvā cānte satyapuraṃvra~jet || 12||
iti vaḥ kathitaṃ-vi~prā-ssatyanārāyaṇavratam |
ya-tkṛtvā sarvaduḥkhebhyo mukto bhavati mānavaḥ || 13||
viśeṣataḥ kaliyuge satyapūjā phalapradā |
keci-tkālaṃ-va~diṣyanti satyamīśa-ntameva ca || 14||
satyanārāyaṇa-ṅkeci-thsatyadeva-ntathāpare |
nānārūpadharo bhūtvā sarveṣāmīpsitapradam || 15|| (sarveṣāmīpsitapradaḥ)
bhaviṣyati kalau satyavratarūpī sanātanaḥ |
śrīviṣṇunā dhṛtaṃ rūpaṃ sarveṣāmīpsitapradam || 16||
ya ida-mpaṭhate nityaṃ śṛṇoti munisattamāḥ |
tasya naśyanti pāpāni satyadevaprasādataḥ || 17||
vrataṃ-yai~stu kṛta-mpūrvaṃ satyanārāyaṇasya ca |
teṣā-ntvaparajanmāni kathayāmi munīśvarāḥ || 18||
śatānandomahāprājñassudāmābrāhmaṇo hyabhūt |
tasmiñjanmani śrīkṛṣṇa-ndhyātvā mokṣamavāpa ha || 19||
kāṣṭhabhāravaho bhillo guharājo babhūva ha |
tasmiñjanmani śrīrāmaṃ sevya mokṣa-ñjagāma vai || 20||
ulkāmukho mahārājo nṛpo daśaratho-'bhavat |
śrīraṅganāthaṃ sampūjya śrīvaikuṇṭha-ntadāgamat || 21|| (śrīrāmacandrasamprāpya)
rdhāmika-ssatyasandhaśca sādhurmoradhvajo-'bhavat | (sādhurmoradhvajobhavat)
dehārdha-ṅkrakacaiśchittvā datvā mokṣamavāpa ha || 22||
tuṅgadhvajo mahārāja-ssvāyambhuvo-'bhava-tkila | (svāyambhūrabhavat)
sarvā-nbhāgavatān kṛtvā śrīvaikuṇṭha-ntadā-'gamat || 23|| (kṛttvā, tadāgamat)
bhūtvā gopāśca te sarve vrajamaṇḍalavāsinaḥ |
nihatya rākṣasān sarvā-ngoloka-ntu tadā yayuḥ || 24||
|| iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-mpañcamo-'dhyāyaḥ || 5 ||
Sanskrit — Devanagari (original)
॥ श्री गणेशाय नमः ॥
॥ श्रीपरमात्मने नमः ॥
अथ कथा प्रारम्भः ।
अथ प्रथमो-ऽध्यायः
श्रीव्यास उवाच ।
एकदा नैमिषारण्ये ऋषय-श्शौनकादयः ।
पप्रच्छुर्मुनय-स्सर्वे सूत-म्पौराणिक-ङ्खलु ॥ 1॥
ऋषय ऊचुः ।
व्रतेन तपसा किं-वाँ प्राप्यते वाञ्छित-म्फलम् ।
तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामः कथयस्व महामुने ॥ 2॥
सूत उवाच ।
नारदेनैव सम्पृष्टो भगवान् कमलापतिः ।
सुरर्षये यथैवाह तच्छृणुध्वं समाहिताः ॥ 3॥
एकदा नारदो योगी परानुग्रहकाङ्क्षया ।
पर्यटन् विविधा-ल्लोँका-न्मर्त्यलोकमुपागतः ॥ 4॥
ततोदृष्ट्वा जनान्सर्वा-न्नानाक्लेशसमन्वितान् ।
नानायोनिसमुत्पन्नान् क्लिश्यमानान् स्वकर्मभिः ॥ 5॥
केनोपायेन चैतेषा-न्दुःखनाशो भवेद् ध्रुवम् ।
इति सञ्चिन्त्य मनसा विष्णुलोक-ङ्गतस्तदा ॥ 6॥
तत्र नारायण-न्देवं शुक्लवर्ण-ञ्चतुर्भुजम् ।
शङ्ख-चक्र-गदा-पद्म-वनमाला-विभूषितम् ॥ 7॥
दृष्ट्वा त-न्देवदेवेशं स्तोतुं समुपचक्रमे ।
नारद उवाच ।
नमो वाङ्गमनसातीतरूपायानन्तशक्तये ।
आदिमध्यान्तहीनाय निर्गुणाय गुणात्मने ॥ 8॥
सर्वेषामादिभूताय भक्तानामार्तिनाशिने ।
श्रुत्वा स्तोत्र-न्ततो विष्णुर्नारद-म्प्रत्यभाषत ॥ 9॥
श्रीभगवानुवाच ।
किमर्थमागतो-ऽसि त्व-ङ्कि-न्ते मनसि वर्तते ।
कथयस्व महाभाग तत्सर्व-ङ्कथायामि ते ॥ 10॥
नारद उवाच ।
मर्त्यलोके जना-स्सर्वे नानाक्लेशसमन्विताः ।
ननायोनिसमुत्पन्नाः पच्यन्ते पापकर्मभिः ॥ 11॥
तत्कथं शमयेन्नाथ लघूपायेन तद्वद ।
श्रोतुमिच्छामि तत्सर्व-ङ्कृपास्ति यदि ते मयि ॥ 12॥
श्रीभगवानुवाच ।
साधु पृष्ट-न्त्वया वत्स लोकानुग्रहकाङ्क्षया ।
यत्कृत्वा मुच्यते मोह-त्तच्छृणुष्व वदामि ते ॥ 13॥
व्रतमस्ति महत्पुण्यं स्वर्गे मर्त्ये च दुर्लभम् ।
तव स्नेहान्मया वत्स प्रकाशः क्रियते-ऽधुना ॥ 14॥
सत्यनारायणस्यैव व्रतं सम्यग्विधानतः । (सत्यनारायणस्यैवं)
कृत्वा सद्य-स्सुख-म्भुक्त्वा परत्र मोक्षमाप्नुयात् ।
तच्छ्रुत्वा भगवद्वाक्य-न्नारदो मुनिरब्रवीत् ॥ 15॥
नारद उवाच ।
कि-म्फल-ङ्किं-विँधान-ञ्च कृत-ङ्केनैव तद् व्रतम् ।
तत्सर्वं-विँस्तराद् ब्रूहि कदा कार्यं-व्रँत-म्प्रभो ॥ 16॥ (कार्यंहितद्व्रतम्)
श्रीभगवानुवाच ।
दुःखशोकादिशमन-न्धनधान्यप्रवर्धनम् ॥ 17॥
सौभाग्यसन्ततिकरं सर्वत्र विजयप्रदम् ।
यस्मिन् कस्मि-न्दिने मर्त्यो भक्तिश्रद्धासमन्वितः ॥ 18॥
सत्यनारायण-न्देवं-यँजेच्चैव निशामुखे ।
ब्राह्मणैर्बान्धवैश्चैव सहितो धर्मतत्परः ॥ 19॥
नैवेद्य-म्भक्तितो दद्या-थ्सपाद-म्भक्ष्यमुत्तमम् ।
रम्भाफल-ङ्घृत-ङ्क्षीर-ङ्गोधूमस्य च चूर्णकम् ॥ 20॥
अभावे शालिचूर्णं-वाँ शर्करा वा गुडस्तथा ।
सपादं सर्वभक्ष्याणि चैकीकृत्य निवेदयेत् ॥ 21॥
विप्राय दक्षिणा-न्दद्या-त्कथां श्रुत्वा जनै-स्सह ।
ततश्च बन्धुभि-स्सार्धं-विँप्रांश्च प्रतिभोजयेत् ॥ 22॥
प्रसाद-म्भक्षयेद् भक्त्या नृत्यगीतादिक-ञ्चरेत् ।
ततश्च स्वगृह-ङ्गच्छे-थ्सत्यनारायणं स्मरन्न् ॥ 23॥
एव-ङ्कृते मनुष्याणां-वाँञ्छासिद्धिर्भवेद् ध्रुवम् ।
विशेषतः कलियुगे लघूपायो-ऽस्ति भूतले ॥ 24॥ (लघूपायोस्ति)
॥ इति श्रीस्कान्दपुराणे रेवाखण्डे श्रीसत्यनारायण व्रतकथाया-म्प्रथमो-ऽध्यायः ॥ 1 ॥
अथ द्वितीयो-ऽध्यायः
सूत उवाच ।
अथान्य-थ्सम्प्रवक्ष्यामि कृतं-येँन पुरा द्विजाः ।
कश्चि-त्काशीपुरे रम्ये ह्यासीद्विप्रो-ऽतिनिर्धनः ॥ 1॥ (ह्यासीद्विप्रोतिनिर्धनः)
क्षुत्तृड्भ्यां-व्याँकुलोभूत्वा नित्य-म्बभ्राम भूतले ।
दुःखित-म्ब्राह्मण-न्दृष्ट्वा भगवा-न्ब्राह्मणप्रियः ॥ 2॥
वृद्धब्राह्मण रूपस्त-म्पप्रच्छ द्विजमादरात् ।
किमर्थ-म्भ्रमसे विप्र मही-न्नित्यं सुदुःखितः ।
तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि कथ्यता-न्द्विज सत्तम ॥ 3॥
ब्राह्मण उवाच ।
ब्राह्मणो-ऽति दरिद्रो-ऽह-म्भिक्षार्थं-वैँ भ्रमे महीम् ॥ 4॥ (ब्राह्मणोति)
उपायं-यँदि जानासि कृपया कथय प्रभो ।
वृद्धब्राह्मण उवाच ।
सत्यनारायणो विष्णुर्वाञ्छितार्थफलप्रदः ॥ 5॥
तस्य त्व-म्पूजनं-विँप्र कुरुष्व व्रतमुत्तमम । (व्रतमुत्तमम्)
यत्कृत्वा सर्वदुःखेभ्यो मुक्तो भवति मानवः ॥ 6॥
विधान-ञ्च व्रतस्यापि विप्रायाभाष्य यत्नतः ।
सत्यनारायणो वृद्धस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ 7॥
तद् व्रतं सङ्करिष्यामि यदुक्त-म्ब्राह्मणेन वै ।
इति सञ्चिन्त्य विप्रो-ऽसौ रात्रौ निद्रा न लब्धवान् ॥ 8॥ (निद्रां)
ततः प्रात-स्समुत्थाय सत्यनारायणव्रतम् ।
करिष्य इति सङ्कल्प्य भिक्षार्थमगमद्विजः ॥ 9॥ (भिक्षार्थमगमद्द्विजः)
तस्मिन्नेव दिने विप्रः प्रचुर-न्द्रव्यमाप्तवान् ।
तेनैव बन्धुभि-स्सार्धं सत्यस्यव्रतमाचरत् ॥ 10॥
सर्वदुःखविनिर्मुक्त-स्सर्वसम्पत्समन्वितः ।
बभूव स द्विजश्रेष्ठो व्रतस्यास्य प्रभावतः ॥ 11॥
ततः प्रभृति काल-ञ्च मासि मासि व्रत-ङ्कृतम् ।
एव-न्नारायणस्येदं-व्रँत-ङ्कृत्वा द्विजोत्तमः ॥ 12॥
सर्वपापविनिर्मुक्तो दुर्लभ-म्मोक्षमाप्तवान् ।
व्रतमस्य यदा विप्र पृथिव्यां सङ्करिष्यति ॥ 13॥ (विप्राः)
तदैव सर्वदुःख-न्तु मनुजस्य विनश्यति । (च मनुजस्य)
एव-न्नारायणेनोक्त-न्नारदाय महात्मने ॥ 14॥
मया तत्कथितं-विँप्राः किमन्य-त्कथयामि वः ।
ऋषय ऊचुः ।
तस्माद् विप्राच्छ्रुत-ङ्केन पृथिव्या-ञ्चरित-म्मुने ।
तत्सर्वं श्रोतुमिच्छाम-श्श्रद्धा-ऽस्माक-म्प्रजायते ॥ 15॥ (श्रद्धास्माकं)
सूत उवाच ।
शृणुध्व-म्मुनय-स्सर्वे व्रतं-येँन कृत-म्भुवि ।
एकदा स द्विजवरो यथाविभव विस्तरैः ॥ 16॥
बन्धुभि-स्स्वजनै-स्सार्धं-व्रँत-ङ्कर्तुं समुद्यतः ।
एतस्मिन्नन्तरे काले काष्ठक्रेता समागमत् ॥ 17॥
बहिः काष्ठ-ञ्च संस्थाप्य विप्रस्य गृहमाययौ ।
तृष्णाया पीडितात्मा च दृष्ट्वा विप्र-ङ्कृतं-व्रँतम् ॥ 18॥ (कृत)
प्रणिपत्य द्विज-म्प्राह किमिद-ङ्क्रियते त्वया ।
कृते कि-म्फलमाप्नोति विस्तराद् वद मे प्रभो ॥ 19॥ (विस्ताराद्)
विप्र उवाच ।
सत्यनारायणेस्येदं-व्रँतं सर्वेप्सितप्रदम् ।
तस्य प्रसादान्मे सर्व-न्धनधान्यादिक-म्महत् ॥ 20॥
तस्मादेतद् व्रत-ञ्ज्ञात्वा काष्ठक्रेता-ऽतिहर्षितः ।
पपौ जल-म्प्रसाद-ञ्च भुक्त्वा स नगरं-यँयौ ॥ 21॥
सत्यनारायण-न्देव-म्मनसा इत्यचिन्तयत् ।
काष्ठं-विँक्रयतो ग्रामे प्राप्यते चाद्य यद् धनम् ॥ 22॥ (प्राप्यतेमे-ऽद्य)
तेनैव सत्यदेवस्य करिष्ये व्रतमुत्तमम् ।
इति सञ्चिन्त्य मनसा काष्ठ-न्धृत्वा तु मस्तके ॥ 23॥
जगाम नगरे रम्ये धनिनां-यँत्र संस्थितिः ।
तद्दिने काष्ठमूल्य-ञ्च द्विगुण-म्प्राप्तवानसौ ॥ 24॥
ततः प्रसन्नहृदय-स्सुपक्व-ङ्कदली फलम् ।
शर्कराघृतदुग्ध-ञ्च गोधूमस्य च चूर्णकम् ॥ 25॥
कृत्वैकत्र सपाद-ञ्च गृहीत्वा स्वगृहं-यँयौ ।
ततो बन्धून् समाहूय चकार विधिना व्रतम् ॥ 26॥
तद् व्रतस्य प्रभावेण धनपुत्रान्वितो-ऽभवत् । (धनपुत्रान्वितोभवत्)
इहलोके सुख-म्भुक्त्वा चान्ते सत्यपुरं-यँयौ ॥ 27॥
॥ इति श्रीस्कान्दपुराणे रेवाखण्डे श्रीसत्यनारायण व्रतकथाया-न्द्वितीयो-ऽध्यायः ॥ 2 ॥
अथ तृतीयो-ऽध्यायः
सूत उवाच ।
पुनरग्रे प्रवक्ष्यामि शृणुध्व-म्मुनि सत्तमाः ।
पुरा चोल्कामुखो नाम नृपश्चासीन्महामतिः ॥ 1॥
जितेन्द्रिय-स्सत्यवादी ययौ देवालय-म्प्रति ।
दिने दिने धन-न्दत्त्वा द्विजान् सन्तोषय-थ्सुधीः ॥ 2॥
भार्या तस्य प्रमुग्धा च सरोजवदना सती ।
भद्रशीलानदी तीरे सत्यस्यव्रतमाचरत् ॥ 3॥
एतस्मिन्नन्तरे तत्र साधुरेक-स्समागतः ।
वाणिज्यार्थ-म्बहुधनैरनेकैः परिपूरितः ॥ 4॥
नावं संस्थाप्य तत्तीरे जगाम नृपति-म्प्रति ।
दृष्ट्वा स व्रतिन-म्भूप-म्प्रपच्छ विनयान्वितः ॥ 5॥
साधुरुवाच ।
किमिद-ङ्कुरुषे राज-न्भक्तियुक्तेन चेतसा ।
प्रकाश-ङ्कुरु तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि साम्प्रतम् ॥ 6॥
राजोवाच ।
पूजन-ङ्क्रियते साधो विष्णोरतुलतेजसः ।
व्रत-ञ्च स्वजनै-स्सार्ध-म्पुत्राद्यावाप्ति काम्यया ॥ 7॥
भूपस्य वचनं श्रुत्वा साधुः प्रोवाच सादरम् ।
सर्व-ङ्कथय मे राजन् करिष्ये-ऽह-न्तवोदितम् ॥ 8॥
ममापि सन्ततिर्नास्ति ह्येतस्माज्जायते ध्रुवम् ।
ततो निवृत्त्य वाणिज्या-थ्सानन्दो गृहमागतः ॥ 9॥
भार्यायै कथितं सर्वं-व्रँतं सन्तति दायकम् ।
तदा व्रत-ङ्करिष्यामि यदा मे सन्ततिर्भवेत् ॥ 10॥
इति लीलावती-म्प्राह पत्नीं साधु-स्स सत्तमः ।
एकस्मि-न्दिवसे तस्य भार्या लीलावती सती ॥ 11॥ (भार्यां)
भर्तृयुक्तानन्दचित्ता-ऽभवद् धर्मपरायणा ।
र्गभिणी सा-ऽभव-त्तस्य भार्या सत्यप्रसादतः ॥ 12॥ (साभवत्)
दशमे मासि वै तस्याः कन्यारत्नमजायत ।
दिने दिने सा ववृधे शुक्लपक्षे यथा शशी ॥ 13॥
नाम्ना कलावती चेति तन्नामकरण-ङ्कृतम् ।
ततो लीलावती प्राह स्वामिन-म्मधुरं-वँचः ॥ 14॥
न करोषि किमर्थं-वैँ पुरा सङ्कल्पितं-व्रँतम् ।
साधुरुवाच ।
विवाह समये त्वस्याः करिष्यामि व्रत-म्प्रिये ॥ 15॥
इति भार्यां समाश्वास्य जगाम नगर-म्प्रति ।
ततः कलावती कन्या ववृधे पितृवेश्मनि ॥ 16॥
दृष्ट्वा कन्या-न्तत-स्साधुर्नगरे सखिभि-स्सह ।
मन्त्रयित्वा द्रुत-न्दूत-म्प्रेषयामास धर्मवित् ॥ 17॥
विवाहार्थ-ञ्च कन्याया वरं श्रेष्ठं-विँचारय ।
तेनाज्ञप्तश्च दूतो-ऽसौ काञ्चन-न्नगरं-यँयौ ॥ 18॥
तस्मादेकं-वँणिक्पुत्रं समादायागतो हि सः ।
दृष्ट्वा तु सुन्दर-म्बालं-वँणिक्पुत्र-ङ्गुणान्वितम् ॥ 19॥
ज्ञातिभिर्बन्धुभि-स्सार्ध-म्परितुष्टेन चेतसा ।
दत्तावान् साधुपुत्राय कन्यां-विँधिविधानतः ॥ 20॥ (साधुःपुत्राय)
ततो-ऽभाग्यवशा-त्तेन विस्मृतं-व्रँतमुत्तमम् । (ततोभाग्यवशात्)
विवाहसमये तस्यास्तेन रुष्टो भव-त्प्रभुः ॥ 21॥ (रुष्टो-ऽभवत्)
ततः कालेन नियतो निजकर्म विशारदः ।
वाणिज्यार्थ-न्तत-श्शीघ्र-ञ्जामातृ सहितो वणिक् ॥ 22॥
रत्नसारपुरे रम्ये गत्वा सिन्धु समीपतः ।
वाणिज्यमकरो-थ्साधुर्जामात्रा श्रीमता सह ॥ 23॥
तौ गतौ नगरे रम्ये चन्द्रकेतोर्नृपस्य च । (नगरेतस्य)
एतस्मिन्नेव काले तु सत्यनारायणः प्रभुः ॥ 24॥
भ्रष्टप्रतिज्ञमालोक्य शाप-न्तस्मै प्रदत्तवान् ।
दारुण-ङ्कठिन-ञ्चास्य महद् दुःख-म्भविष्यति ॥ 25॥
एकस्मिन्दिवसे राज्ञो धनमादाय तस्करः ।
तत्रैव चागत श्चौरो वणिजौ यत्र संस्थितौ ॥ 26॥
तत्पश्चाद् धावका-न्दूता-न्दृष्टवा भीतेन चेतसा ।
धनं संस्थाप्य तत्रैव स तु शीघ्रमलक्षितः ॥ 27॥
ततो दूतास्समायाता यत्रास्ते सज्जनो वणिक् ।
दृष्ट्वा नृपधन-न्तत्र बद्ध्वा-ऽऽनीतौ वणिक्सुतौ ॥ 28॥ (बद्ध्वानीतौ)
हर्षेण धावमानाश्च प्रोचुर्नृपसमीपतः ।
तस्करौ द्वौ समानीतौ विलोक्याज्ञापय प्रभो ॥ 29॥
राज्ञा-ऽऽज्ञप्तास्तत-श्शीघ्र-न्दृढ-म्बद्ध्वा तु ता वुभौ ।
स्थापितौ द्वौ महादुर्गे कारागारे-ऽविचारतः ॥ 30॥
मायया सत्यदेवस्य न श्रुत-ङ्कैस्तयोर्वचः ।
अतस्तयोर्धनं राज्ञा गृहीत-ञ्चन्द्रकेतुना ॥ 31॥
तच्छापाच्च तयोर्गेहे भार्या चैवाति दुःखिता ।
चौरेणापहृतं सर्व-ङ्गृहे यच्च स्थित-न्धनम् ॥ 32॥
आधिव्याधिसमायुक्ता क्षुत्पिपाशाति दुःखिता । (क्षुत्पिपासाति)
अन्नचिन्तापरा भूत्वा बभ्राम च गृहे गृहे ।
कलावती तु कन्यापि बभ्राम प्रतिवासरम् ॥ 33॥
एकस्मि-न्दिवसे याता क्षुधार्ता द्विजमन्दिरम् । (दिवसे जाता)
गत्वा-ऽपश्यद् व्रत-न्तत्र सत्यनारायणस्य च ॥ 34॥ (गत्वापश्यद्)
उपविश्य कथां श्रुत्वा वरं र्प्राथितवत्यपि ।
प्रसाद भक्षण-ङ्कृत्वा ययौ रात्रौ गृह-म्प्रति ॥ 35॥
माता कलावती-ङ्कन्या-ङ्कथयामास प्रेमतः ।
पुत्रि रात्रौ स्थिता कुत्र कि-न्ते मनसि वर्तते ॥ 36॥
कन्या कलावती प्राह मातर-म्प्रति सत्वरम् ।
द्विजालये व्रत-म्मातर्दृष्टं-वाँञ्छितसिद्धिदम् ॥ 37॥
तच्छ्रुत्वा कन्यका वाक्यं-व्रँत-ङ्कर्तुं समुद्यता ।
सा मुदा तु वणिग्भार्या सत्यनारायणस्य च ॥ 38॥
व्रत-ञ्चक्रे सैव साध्वी बन्धुभि-स्स्वजनै-स्सह ।
भर्तृजामातरौ क्षिप्रमागच्छेतां स्वमाश्रमम् ॥ 39॥
अपराध-ञ्च मे भर्तुर्जामातुः, क्षन्तुमर्हसि ।
व्रतेनानेन तुष्टो-ऽसौ सत्यनारायणः पुनः ॥ 40॥ (तुष्टोसौ)
दर्शयामास स्वप्नं ही चन्द्रकेतु-न्नृपोत्तमम् ।
बन्दिनौ मोचय प्रातर्वणिजौ नृपसत्तम ॥ 41॥
देय-न्धन-ञ्च तत्सर्व-ङ्गृहीतं-यँ-त्त्वया-ऽधुना । (त्वयाधुना)
नो चे-त्त्वा-न्नाशयिष्यामि सराज्यधनपुत्रकम् ॥ 42॥
एवमाभाष्य राजान-न्ध्यानगम्यो-ऽभव-त्प्रभुः । (ध्यानगम्योभवत्)
ततः प्रभातसमये राजा च स्वजनै-स्सह ॥ 43॥
उपविश्य सभामध्ये प्राह स्वप्न-ञ्जन-म्प्रति ।
बद्धौ महाजनौ शीघ्र-म्मोचय द्वौ वणिक्सुतौ ॥ 44॥
इति राज्ञो वच-श्श्रुत्वा मोचयित्वा महाजनौ ।
समानीय नृपस्याग्रे प्राहुस्ते विनयान्विताः ॥ 45॥
आनीतौ द्वौ वणिक्पुत्रौ मुक्तौ निगडबन्धनात् ।
ततो महाजनौ नत्वा चन्द्रकेतु-न्नृपोत्तमम् ॥ 46॥
स्मरन्तौ पूर्व वृत्तान्त-न्नोचतुर्भयविह्वलौ ।
राजा वणिक्सुतौ वीक्ष्य वचः प्रोवाच सादरम् ॥ 47॥
देवा-त्प्राप्त-म्महद्दुःखमिदानी-न्नास्ति वै भयम् ।
तदा निगडसन्त्याग-ङ्क्षौरकर्माद्यकारयत् ॥ 48॥
वस्त्रालङ्कारक-न्दत्त्वा परितोष्य नृपश्च तौ ।
पुरस्कृत्य वणिक्पुत्रौ वचसा-ऽतोषयद् भृशम् ॥ 49॥ (वचसातोषयद्भृशम्)
पुरानीत-न्तु यद् द्रव्य-न्द्विगुणीकृत्य दत्तवान् ।
प्रोवाच च ततो राजा गच्छ साधो निजाश्रमम् ॥ 50॥ (प्रोवाचतौ)
राजान-म्प्रणिपत्याह गन्तव्य-न्त्वत्प्रसादतः ।
इत्युक्त्वा तौ महावैश्यौ जग्मतु-स्स्वगृह-म्प्रति ॥ 51॥ (महावैश्यो)
॥ इति श्रीस्कान्द पुराणे रेवाखण्डे श्रीसत्यनारायण व्रतकथाया-न्तृतीयो-ऽध्यायः ॥ 3 ॥
अथ चतुर्थो-ऽध्यायः
सूत उवाच ।
यात्रा-न्तु कृतवान् साधुर्मङ्गलायनपूर्विकाम् ।
ब्राह्मणेभ्यो धन-न्दत्त्वा तदा तु नगरं-यँयौ ॥ 1॥
कियद् दूरे गते साधो सत्यनारायणः प्रभुः ।
जिज्ञासा-ङ्कृतवान् साधौ किमस्ति तव नौस्थितम् ॥ 2॥
ततो महाजनौ मत्तौ हेलया च प्रहस्य वै । (मतौ)
कथ-म्पृच्छसि भो दण्डि-न्मुद्रा-न्नेतु-ङ्किमिच्छसि ॥ 3॥
लतापत्रादिक-ञ्चैव वर्तते तरणौ मम ।
निष्ठुर-ञ्च वच-श्श्रुत्वा सत्य-म्भवतु ते वचः ॥ 4॥
एवमुक्त्वा गत-श्शीघ्र-न्दण्डी तस्य समीपतः ।
कियद् दूरे ततो गत्वा स्थित-स्सिन्धु समीपतः ॥ 5॥
गते दण्डिनि साधुश्च कृतनित्यक्रियस्तदा ।
उत्थिता-न्तरणी-न्दृष्ट्वा विस्मय-म्परमं-यँयौ ॥ 6॥
दृष्ट्वा लतादिक-ञ्चैव मूर्च्छितो न्यपतद् भुवि ।
लब्धसञ्ज्ञो वणिक्पुत्रस्ततश्चिन्तान्वितो-ऽभवत् ॥ 7॥ (वणिक्पुत्रस्ततश्चिन्तान्वितोभवत्)
तदा तु दुहितुः कान्तो वचन-ञ्चेदमब्रवीत् ।
किमर्थ-ङ्क्रियते शोक-श्शापो दत्तश्च दण्डिना ॥ 8॥
शक्यते तेन सर्वं हि कर्तु-ञ्चात्र न संशयः । (शक्यतेने न)
अतस्तच्छरणं-याँमो वाञ्छतार्थो भविष्यति ॥ 9॥ (वाञ्छितार्थो)
जामातुर्वचनं श्रुत्वा तत्सकाश-ङ्गतस्तदा ।
दृष्ट्वा च दण्डिन-म्भक्त्या नत्वा प्रोवाच सादरम् ॥ 10॥
क्षमस्व चापराध-म्मे यदुक्त-न्तव सन्निधौ ।
एव-म्पुनः पुनर्नत्वा महाशोकाकुलो-ऽभवत् ॥ 11॥ (महाशोकाकुलोभवत्)
प्रोवाच वचन-न्दण्डी विलपन्तं-विँलोक्य च ।
मा रोदी-श्शृणुमद्वाक्य-म्मम पूजाबहिर्मुखः ॥ 12॥
ममाज्ञया च दुर्बुद्धे लब्ध-न्दुःख-म्मुहुर्मुहुः ।
तच्छ्रुत्वा भगवद्वाक्यं स्तुति-ङ्कर्तुं समुद्यतः ॥ 13॥
साधुरुवाच ।
त्वन्मायामोहिता-स्सर्वे ब्रह्माद्यास्त्रिदिवौकसः ।
न जानन्ति गुणा-न्रूप-न्तवाश्चर्यमिद-म्प्रभो ॥ 14॥
मूढो-ऽह-न्त्वा-ङ्कथ-ञ्जाने मोहितस्तवमायया । (मूढोहं)
प्रसीद पूजयिष्यामि यथाविभवविस्तरैः ॥ 15॥
पुरा वित्त-ञ्च त-थ्सर्व-न्त्राहि मां शरणागतम् ।
श्रुत्वा भक्तियुतं-वाँक्य-म्परितुष्टो जनार्दनः ॥ 16॥
वर-ञ्च वाञ्छित-न्दत्त्वा तत्रैवान्तर्दधे हरिः ।
ततो नावं समारूह्य दृष्ट्वा वित्तप्रपूरिताम् ॥ 17॥
कृपया सत्यदेवस्य सफलं-वाँञ्छित-म्मम ।
इत्युक्त्वा स्वजनै-स्सार्ध-म्पूजा-ङ्कृत्वा यथाविधि ॥ 18॥
हर्षेण चाभव-त्पूर्णस्सत्यदेवप्रसादतः ।
नावं संयोँज्य यत्नेन स्वदेशगमन-ङ्कृतम् ॥ 19॥
साधुर्जामातर-म्प्राह पश्य रत्नपुरी-म्मम ।
दूत-ञ्च प्रेषयामास निजवित्तस्य रक्षकम् ॥ 20॥
ततो-ऽसौ नगर-ङ्गत्वा साधुभार्यां-विँलोक्य च । (दूतोसौ)
प्रोवाच वाञ्छितं-वाँक्य-न्नत्वा बद्धाञ्जलिस्तदा ॥ 21॥
निकटे नगरस्यैव जामात्रा सहितो वणिक् ।
आगतो बन्धुवर्गैश्च वित्तैश्च बहुभिर्युतः ॥ 22॥
श्रुत्वा दूतमुखाद्वाक्य-म्महाहर्षवती सती ।
सत्यपूजा-न्ततः कृत्वा प्रोवाच तनुजा-म्प्रति ॥ 23॥
व्रजामि शीघ्रमागच्छ साधुसन्दर्शनाय च ।
इति मातृवच-श्श्रुत्वा व्रत-ङ्कृत्वा समाप्य च ॥ 24॥
प्रसाद-ञ्च परित्यज्य गता सा-ऽपि पति-म्प्रति । (सापि)
तेन रुष्टा-स्सत्यदेवो भर्तार-न्तरणि-न्तथा ॥ 25॥ (रुष्टः, तरणीं)
संहृत्य च धनै-स्सार्ध-ञ्जले तस्यावमज्जयत् ।
ततः कलावती कन्या न विलोक्य निज-म्पतिम् ॥ 26॥
शोकेन महता तत्र रुदन्ती चापतद् भुवि । (रुदती)
दृष्ट्वा तथाविधा-न्नाव-ङ्कन्या-ञ्च बहुदुःखिताम् ॥ 27॥
भीतेन मनसा साधुः किमाश्चर्यमिद-म्भवेत् ।
चिन्त्यमानाश्च ते सर्वे बभूवुस्तरिवाहकाः ॥ 28॥
ततो लीलावती कन्या-न्दृष्ट्वा सा विह्वला-ऽभवत् ।
विललापातिदुःखेन भर्तार-ञ्चेदमब्रवीत ॥ 29॥
इदानी-न्नौकया सार्ध-ङ्कथं सो-ऽभूदलक्षितः ।
न जाने कस्य देवस्य हेलया चैव सा हृता ॥ 30॥
सत्यदेवस्य माहात्म्य-ञ्ज्ञातुं-वाँ केन शक्यते ।
इत्युक्त्वा विललापैव ततश्च स्वजनै-स्सह ॥ 31॥
ततो लीलावती कन्या-ङ्क्रौडे कृत्वा रुरोद ह ।
ततःकलावती कन्या नष्टे स्वामिनि दुःखिता ॥ 32॥
गृहीत्वा पादुके तस्यानुगतु-ञ्च मनोदधे । (पादुकां)
कन्यायाश्चरित-न्दृष्ट्वा सभार्य-स्सज्जनो वणिक् ॥ 33॥
अतिशोकेन सन्तप्तश्चिन्तयामास धर्मवित् ।
हृतं-वाँ सत्यदेवेन भ्रान्तो-ऽहं सत्यमायया ॥ 34॥
सत्यपूजा-ङ्करिष्यामि यथाविभवविस्तरैः ।
इति सर्वान् समाहूय कथयित्वा मनोरथम् ॥ 35॥
नत्वा च दण्डवद् भूमौ सत्यदेव-म्पुनः पुनः ।
ततस्तुष्ट-स्सत्यदेवो दीनाना-म्परिपालकः ॥ 36॥
जगाद वचन-ञ्चैन-ङ्कृपया भक्तवत्सलः ।
त्यक्त्वा प्रसाद-न्ते कन्या पति-न्द्रष्टुं समागता ॥ 37॥
अतो-ऽदृष्टो-ऽभवत्तस्याः कन्यकायाः पतिर्ध्रुवम् ।
गृह-ङ्गत्वा प्रसाद-ञ्च भुक्त्वा सा-ऽऽयाति चेत्पुनः ॥ 38॥ (सायाति)
लब्धभर्त्री सुता साधो भविष्यति न संशयः ।
कन्यका तादृशं-वाँक्यं श्रुत्वा गगनमण्डलात् ॥ 39॥
क्षिप्र-न्तदा गृह-ङ्गत्वा प्रसाद-ञ्च बुभोज सा ।
पश्चा-थ्सा पुनरागत्य ददर्श स्वजन-म्पतिम् ॥ 40॥ (सापश्चात्पुनरागत्य, सजनं)
ततः कलावती कन्या जगाद पितर-म्प्रति ।
इदानी-ञ्च गृहं-याँहि विलम्ब-ङ्कुरुषे कथम् ॥ 41॥
तच्छ्रुत्वा कन्यकावाक्यं सन्तुष्टो-ऽभूद्वणिक्सुतः ।
पूजनं सत्यदेवस्य कृत्वा विधिविधानतः ॥ 42॥
धनैर्बन्धुगणै-स्सार्ध-ञ्जगाम निजमन्दिरम् ।
पौर्णमास्या-ञ्च सङ्क्रान्तौ कृतवान् सत्यस्य पूजनम् ॥ 43॥ (सत्यपूजनम्)
इहलोके सुख-म्भुक्त्वा चान्ते सत्यपुरं-यँयौ ॥ 44॥
॥ इति श्रीस्कान्द पुराणे रेवाखण्डे श्रीसत्यनारायण व्रतकथाया-ञ्चतुर्थो-ऽध्यायः ॥ 4 ॥
अथ पञ्चमो-ऽध्यायः
सूत उवाच ।
अथान्यच्च प्रवक्ष्यामि श्रुणुध्व-म्मुनिसत्तमाः ।
आसी-त्तुङ्गध्वजो राजा प्रजापालनतत्परः ॥ 1॥
प्रसादं सत्यदेवस्य त्यक्त्वा दुःखमवाप सः ।
एकदा स वन-ङ्गत्वा हत्वा बहुविधा-न्पशून् ॥ 2॥
आगत्य वटमूल-ञ्च दृष्ट्वा सत्यस्य पूजनम् । (चापश्यत्)
गोपाः कुर्वन्ति सन्तुष्टा भक्तियुक्ता-स्स बान्धवाः ॥ 3॥
राजा दृष्ट्वा तु दर्पेण न गतो न ननाम सः ।
ततो गोपगणा-स्सर्वे प्रसाद-न्नृपसन्निधौ ॥ 4॥
संस्थाप्य पुनरागत्य भुक्तत्वा सर्वे यथेप्सितम् ।
ततः प्रसादं सन्त्यज्य राजा दुःखमवाप सः ॥ 5॥
तस्य पुत्रशत-न्नष्ट-न्धनधान्यादिक-ञ्च यत् ।
सत्यदेवेन तत्सर्व-न्नाशित-म्मम निश्चितम् ॥ 6॥
अतस्तत्रैव गच्छामि यत्र देवस्य पूजनम् ।
मनसा तु विनिश्चित्य ययौ गोपालसन्निधौ ॥ 7॥
ततो-ऽसौ सत्यदेवस्य पूजा-ङ्गोपगणैस्सह ।
भक्तिश्रद्धान्वितो भूत्वा चकार विधिना नृपः ॥ 8॥
सत्यदेवप्रसादेन धनपुत्रान्वितो-ऽभवत् ।
इहलोके सुख-म्भुक्तत्वा चान्ते सत्यपुरं-यँयौ ॥ 9॥
य इद-ङ्कुरुते सत्यव्रत-म्परमदुर्लभम् ।
शृणोति च कथा-म्पुण्या-म्भक्तियुक्तः फलप्रदाम् ॥ 10॥
धनधान्यादिक-न्तस्य भवे-थ्सत्यप्रसादतः ।
दरिद्रो लभते वित्त-म्बद्धो मुच्येत बन्धनात् ॥ 11॥
भीतो भया-त्प्रमुच्येत सत्यमेव न संशयः ।
ईप्सित-ञ्च फल-म्भुक्त्वा चान्ते सत्यपुरंव्रँजेत् ॥ 12॥
इति वः कथितं-विँप्रा-स्सत्यनारायणव्रतम् ।
य-त्कृत्वा सर्वदुःखेभ्यो मुक्तो भवति मानवः ॥ 13॥
विशेषतः कलियुगे सत्यपूजा फलप्रदा ।
केचि-त्कालं-वँदिष्यन्ति सत्यमीश-न्तमेव च ॥ 14॥
सत्यनारायण-ङ्केचि-थ्सत्यदेव-न्तथापरे ।
नानारूपधरो भूत्वा सर्वेषामीप्सितप्रदम् ॥ 15॥ (सर्वेषामीप्सितप्रदः)
भविष्यति कलौ सत्यव्रतरूपी सनातनः ।
श्रीविष्णुना धृतं रूपं सर्वेषामीप्सितप्रदम् ॥ 16॥
य इद-म्पठते नित्यं शृणोति मुनिसत्तमाः ।
तस्य नश्यन्ति पापानि सत्यदेवप्रसादतः ॥ 17॥
व्रतं-यैँस्तु कृत-म्पूर्वं सत्यनारायणस्य च ।
तेषा-न्त्वपरजन्मानि कथयामि मुनीश्वराः ॥ 18॥
शतानन्दोमहाप्राज्ञस्सुदामाब्राह्मणो ह्यभूत् ।
तस्मिञ्जन्मनि श्रीकृष्ण-न्ध्यात्वा मोक्षमवाप ह ॥ 19॥
काष्ठभारवहो भिल्लो गुहराजो बभूव ह ।
तस्मिञ्जन्मनि श्रीरामं सेव्य मोक्ष-ञ्जगाम वै ॥ 20॥
उल्कामुखो महाराजो नृपो दशरथो-ऽभवत् ।
श्रीरङ्गनाथं सम्पूज्य श्रीवैकुण्ठ-न्तदागमत् ॥ 21॥ (श्रीरामचन्द्रसम्प्राप्य)
र्धामिक-स्सत्यसन्धश्च साधुर्मोरध्वजो-ऽभवत् । (साधुर्मोरध्वजोभवत्)
देहार्ध-ङ्क्रकचैश्छित्त्वा दत्वा मोक्षमवाप ह ॥ 22॥
तुङ्गध्वजो महाराज-स्स्वायम्भुवो-ऽभव-त्किल । (स्वायम्भूरभवत्)
सर्वा-न्भागवतान् कृत्वा श्रीवैकुण्ठ-न्तदा-ऽगमत् ॥ 23॥ (कृत्त्वा, तदागमत्)
भूत्वा गोपाश्च ते सर्वे व्रजमण्डलवासिनः ।
निहत्य राक्षसान् सर्वा-न्गोलोक-न्तु तदा ययुः ॥ 24॥
॥ इति श्रीस्कान्दपुराणे रेवाखण्डे श्रीसत्यनारायण व्रतकथाया-म्पञ्चमो-ऽध्यायः ॥ 5 ॥
|| śrī gaṇeśāya namaḥ ||
|| śrīparamātmane namaḥ ||
atha kathā prārambhaḥ |
atha prathamo-'dhyāyaḥ
śrīvyāsa uvāca |
ekadā naimiṣāraṇye ṛṣaya-śśaunakādayaḥ |
papracchurmunaya-ssarve sūta-mpaurāṇika-ṅkhalu || 1||
ṛṣaya ūcuḥ |
vratena tapasā kiṃ-vā~ prāpyate vāñchita-mphalam |
tatsarvaṃ śrotumicchāmaḥ kathayasva mahāmune || 2||
sūta uvāca |
nāradenaiva sampṛṣṭo bhagavān kamalāpatiḥ |
surarṣaye yathaivāha tacchṛṇudhvaṃ samāhitāḥ || 3||
ekadā nārado yogī parānugrahakāṅkṣayā |
paryaṭan vividhā-llo~kā-nmartyalokamupāgataḥ || 4||
tatodṛṣṭvā janānsarvā-nnānākleśasamanvitān |
nānāyonisamutpannān kliśyamānān svakarmabhiḥ || 5||
kenopāyena caiteṣā-nduḥkhanāśo bhaved dhruvam |
iti sañcintya manasā viṣṇuloka-ṅgatastadā || 6||
tatra nārāyaṇa-ndevaṃ śuklavarṇa-ñcaturbhujam |
śaṅkha-cakra-gadā-padma-vanamālā-vibhūṣitam || 7||
dṛṣṭvā ta-ndevadeveśaṃ stotuṃ samupacakrame |
nārada uvāca |
namo vāṅgamanasātītarūpāyānantaśaktaye |
ādimadhyāntahīnāya nirguṇāya guṇātmane || 8||
sarveṣāmādibhūtāya bhaktānāmārtināśine |
śrutvā stotra-ntato viṣṇurnārada-mpratyabhāṣata || 9||
śrībhagavānuvāca |
kimarthamāgato-'si tva-ṅki-nte manasi vartate |
kathayasva mahābhāga tatsarva-ṅkathāyāmi te || 10||
nārada uvāca |
martyaloke janā-ssarve nānākleśasamanvitāḥ |
nanāyonisamutpannāḥ pacyante pāpakarmabhiḥ || 11||
tatkathaṃ śamayennātha laghūpāyena tadvada |
śrotumicchāmi tatsarva-ṅkṛpāsti yadi te mayi || 12||
śrībhagavānuvāca |
sādhu pṛṣṭa-ntvayā vatsa lokānugrahakāṅkṣayā |
yatkṛtvā mucyate moha-ttacchṛṇuṣva vadāmi te || 13||
vratamasti mahatpuṇyaṃ svarge martye ca durlabham |
tava snehānmayā vatsa prakāśaḥ kriyate-'dhunā || 14||
satyanārāyaṇasyaiva vrataṃ samyagvidhānataḥ | (satyanārāyaṇasyaivaṃ)
kṛtvā sadya-ssukha-mbhuktvā paratra mokṣamāpnuyāt |
tacchrutvā bhagavadvākya-nnārado munirabravīt || 15||
nārada uvāca |
ki-mphala-ṅkiṃ-vi~dhāna-ñca kṛta-ṅkenaiva tad vratam |
tatsarvaṃ-vi~starād brūhi kadā kāryaṃ-vra~ta-mprabho || 16|| (kāryaṃhitadvratam)
śrībhagavānuvāca |
duḥkhaśokādiśamana-ndhanadhānyapravardhanam || 17||
saubhāgyasantatikaraṃ sarvatra vijayapradam |
yasmin kasmi-ndine martyo bhaktiśraddhāsamanvitaḥ || 18||
satyanārāyaṇa-ndevaṃ-ya~jeccaiva niśāmukhe |
brāhmaṇairbāndhavaiścaiva sahito dharmatatparaḥ || 19||
naivedya-mbhaktito dadyā-thsapāda-mbhakṣyamuttamam |
rambhāphala-ṅghṛta-ṅkṣīra-ṅgodhūmasya ca cūrṇakam || 20||
abhāve śālicūrṇaṃ-vā~ śarkarā vā guḍastathā |
sapādaṃ sarvabhakṣyāṇi caikīkṛtya nivedayet || 21||
viprāya dakṣiṇā-ndadyā-tkathāṃ śrutvā janai-ssaha |
tataśca bandhubhi-ssārdhaṃ-vi~prāṃśca pratibhojayet || 22||
prasāda-mbhakṣayed bhaktyā nṛtyagītādika-ñcaret |
tataśca svagṛha-ṅgacche-thsatyanārāyaṇaṃ smarann || 23||
eva-ṅkṛte manuṣyāṇāṃ-vā~ñchāsiddhirbhaved dhruvam |
viśeṣataḥ kaliyuge laghūpāyo-'sti bhūtale || 24|| (laghūpāyosti)
|| iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-mprathamo-'dhyāyaḥ || 1 ||
atha dvitīyo-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
athānya-thsampravakṣyāmi kṛtaṃ-ye~na purā dvijāḥ |
kaści-tkāśīpure ramye hyāsīdvipro-'tinirdhanaḥ || 1|| (hyāsīdviprotinirdhanaḥ)
kṣuttṛḍbhyāṃ-vyā~kulobhūtvā nitya-mbabhrāma bhūtale |
duḥkhita-mbrāhmaṇa-ndṛṣṭvā bhagavā-nbrāhmaṇapriyaḥ || 2||
vṛddhabrāhmaṇa rūpasta-mpapraccha dvijamādarāt |
kimartha-mbhramase vipra mahī-nnityaṃ suduḥkhitaḥ |
tatsarvaṃ śrotumicchāmi kathyatā-ndvija sattama || 3||
brāhmaṇa uvāca |
brāhmaṇo-'ti daridro-'ha-mbhikṣārthaṃ-vai~ bhrame mahīm || 4|| (brāhmaṇoti)
upāyaṃ-ya~di jānāsi kṛpayā kathaya prabho |
vṛddhabrāhmaṇa uvāca |
satyanārāyaṇo viṣṇurvāñchitārthaphalapradaḥ || 5||
tasya tva-mpūjanaṃ-vi~pra kuruṣva vratamuttamama | (vratamuttamam)
yatkṛtvā sarvaduḥkhebhyo mukto bhavati mānavaḥ || 6||
vidhāna-ñca vratasyāpi viprāyābhāṣya yatnataḥ |
satyanārāyaṇo vṛddhastatraivāntaradhīyata || 7||
tad vrataṃ saṅkariṣyāmi yadukta-mbrāhmaṇena vai |
iti sañcintya vipro-'sau rātrau nidrā na labdhavān || 8|| (nidrāṃ)
tataḥ prāta-ssamutthāya satyanārāyaṇavratam |
kariṣya iti saṅkalpya bhikṣārthamagamadvijaḥ || 9|| (bhikṣārthamagamaddvijaḥ)
tasminneva dine vipraḥ pracura-ndravyamāptavān |
tenaiva bandhubhi-ssārdhaṃ satyasyavratamācarat || 10||
sarvaduḥkhavinirmukta-ssarvasampatsamanvitaḥ |
babhūva sa dvijaśreṣṭho vratasyāsya prabhāvataḥ || 11||
tataḥ prabhṛti kāla-ñca māsi māsi vrata-ṅkṛtam |
eva-nnārāyaṇasyedaṃ-vra~ta-ṅkṛtvā dvijottamaḥ || 12||
sarvapāpavinirmukto durlabha-mmokṣamāptavān |
vratamasya yadā vipra pṛthivyāṃ saṅkariṣyati || 13|| (viprāḥ)
tadaiva sarvaduḥkha-ntu manujasya vinaśyati | (ca manujasya)
eva-nnārāyaṇenokta-nnāradāya mahātmane || 14||
mayā tatkathitaṃ-vi~prāḥ kimanya-tkathayāmi vaḥ |
ṛṣaya ūcuḥ |
tasmād viprācchruta-ṅkena pṛthivyā-ñcarita-mmune |
tatsarvaṃ śrotumicchāma-śśraddhā-'smāka-mprajāyate || 15|| (śraddhāsmākaṃ)
sūta uvāca |
śṛṇudhva-mmunaya-ssarve vrataṃ-ye~na kṛta-mbhuvi |
ekadā sa dvijavaro yathāvibhava vistaraiḥ || 16||
bandhubhi-ssvajanai-ssārdhaṃ-vra~ta-ṅkartuṃ samudyataḥ |
etasminnantare kāle kāṣṭhakretā samāgamat || 17||
bahiḥ kāṣṭha-ñca saṃsthāpya viprasya gṛhamāyayau |
tṛṣṇāyā pīḍitātmā ca dṛṣṭvā vipra-ṅkṛtaṃ-vra~tam || 18|| (kṛta)
praṇipatya dvija-mprāha kimida-ṅkriyate tvayā |
kṛte ki-mphalamāpnoti vistarād vada me prabho || 19|| (vistārād)
vipra uvāca |
satyanārāyaṇesyedaṃ-vra~taṃ sarvepsitapradam |
tasya prasādānme sarva-ndhanadhānyādika-mmahat || 20||
tasmādetad vrata-ñjñātvā kāṣṭhakretā-'tiharṣitaḥ |
papau jala-mprasāda-ñca bhuktvā sa nagaraṃ-ya~yau || 21||
satyanārāyaṇa-ndeva-mmanasā ityacintayat |
kāṣṭhaṃ-vi~krayato grāme prāpyate cādya yad dhanam || 22|| (prāpyateme-'dya)
tenaiva satyadevasya kariṣye vratamuttamam |
iti sañcintya manasā kāṣṭha-ndhṛtvā tu mastake || 23||
jagāma nagare ramye dhanināṃ-ya~tra saṃsthitiḥ |
taddine kāṣṭhamūlya-ñca dviguṇa-mprāptavānasau || 24||
tataḥ prasannahṛdaya-ssupakva-ṅkadalī phalam |
śarkarāghṛtadugdha-ñca godhūmasya ca cūrṇakam || 25||
kṛtvaikatra sapāda-ñca gṛhītvā svagṛhaṃ-ya~yau |
tato bandhūn samāhūya cakāra vidhinā vratam || 26||
tad vratasya prabhāveṇa dhanaputrānvito-'bhavat | (dhanaputrānvitobhavat)
ihaloke sukha-mbhuktvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 27||
|| iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ndvitīyo-'dhyāyaḥ || 2 ||
atha tṛtīyo-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
punaragre pravakṣyāmi śṛṇudhva-mmuni sattamāḥ |
purā colkāmukho nāma nṛpaścāsīnmahāmatiḥ || 1||
jitendriya-ssatyavādī yayau devālaya-mprati |
dine dine dhana-ndattvā dvijān santoṣaya-thsudhīḥ || 2||
bhāryā tasya pramugdhā ca sarojavadanā satī |
bhadraśīlānadī tīre satyasyavratamācarat || 3||
etasminnantare tatra sādhureka-ssamāgataḥ |
vāṇijyārtha-mbahudhanairanekaiḥ paripūritaḥ || 4||
nāvaṃ saṃsthāpya tattīre jagāma nṛpati-mprati |
dṛṣṭvā sa vratina-mbhūpa-mprapaccha vinayānvitaḥ || 5||
sādhuruvāca |
kimida-ṅkuruṣe rāja-nbhaktiyuktena cetasā |
prakāśa-ṅkuru tatsarvaṃ śrotumicchāmi sāmpratam || 6||
rājovāca |
pūjana-ṅkriyate sādho viṣṇoratulatejasaḥ |
vrata-ñca svajanai-ssārdha-mputrādyāvāpti kāmyayā || 7||
bhūpasya vacanaṃ śrutvā sādhuḥ provāca sādaram |
sarva-ṅkathaya me rājan kariṣye-'ha-ntavoditam || 8||
mamāpi santatirnāsti hyetasmājjāyate dhruvam |
tato nivṛttya vāṇijyā-thsānando gṛhamāgataḥ || 9||
bhāryāyai kathitaṃ sarvaṃ-vra~taṃ santati dāyakam |
tadā vrata-ṅkariṣyāmi yadā me santatirbhavet || 10||
iti līlāvatī-mprāha patnīṃ sādhu-ssa sattamaḥ |
ekasmi-ndivase tasya bhāryā līlāvatī satī || 11|| (bhāryāṃ)
bhartṛyuktānandacittā-'bhavad dharmaparāyaṇā |
rgabhiṇī sā-'bhava-ttasya bhāryā satyaprasādataḥ || 12|| (sābhavat)
daśame māsi vai tasyāḥ kanyāratnamajāyata |
dine dine sā vavṛdhe śuklapakṣe yathā śaśī || 13||
nāmnā kalāvatī ceti tannāmakaraṇa-ṅkṛtam |
tato līlāvatī prāha svāmina-mmadhuraṃ-va~caḥ || 14||
na karoṣi kimarthaṃ-vai~ purā saṅkalpitaṃ-vra~tam |
sādhuruvāca |
vivāha samaye tvasyāḥ kariṣyāmi vrata-mpriye || 15||
iti bhāryāṃ samāśvāsya jagāma nagara-mprati |
tataḥ kalāvatī kanyā vavṛdhe pitṛveśmani || 16||
dṛṣṭvā kanyā-ntata-ssādhurnagare sakhibhi-ssaha |
mantrayitvā druta-ndūta-mpreṣayāmāsa dharmavit || 17||
vivāhārtha-ñca kanyāyā varaṃ śreṣṭhaṃ-vi~cāraya |
tenājñaptaśca dūto-'sau kāñcana-nnagaraṃ-ya~yau || 18||
tasmādekaṃ-va~ṇikputraṃ samādāyāgato hi saḥ |
dṛṣṭvā tu sundara-mbālaṃ-va~ṇikputra-ṅguṇānvitam || 19||
jñātibhirbandhubhi-ssārdha-mparituṣṭena cetasā |
dattāvān sādhuputrāya kanyāṃ-vi~dhividhānataḥ || 20|| (sādhuḥputrāya)
tato-'bhāgyavaśā-ttena vismṛtaṃ-vra~tamuttamam | (tatobhāgyavaśāt)
vivāhasamaye tasyāstena ruṣṭo bhava-tprabhuḥ || 21|| (ruṣṭo-'bhavat)
tataḥ kālena niyato nijakarma viśāradaḥ |
vāṇijyārtha-ntata-śśīghra-ñjāmātṛ sahito vaṇik || 22||
ratnasārapure ramye gatvā sindhu samīpataḥ |
vāṇijyamakaro-thsādhurjāmātrā śrīmatā saha || 23||
tau gatau nagare ramye candraketornṛpasya ca | (nagaretasya)
etasminneva kāle tu satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ || 24||
bhraṣṭapratijñamālokya śāpa-ntasmai pradattavān |
dāruṇa-ṅkaṭhina-ñcāsya mahad duḥkha-mbhaviṣyati || 25||
ekasmindivase rājño dhanamādāya taskaraḥ |
tatraiva cāgata ścauro vaṇijau yatra saṃsthitau || 26||
tatpaścād dhāvakā-ndūtā-ndṛṣṭavā bhītena cetasā |
dhanaṃ saṃsthāpya tatraiva sa tu śīghramalakṣitaḥ || 27||
tato dūtāssamāyātā yatrāste sajjano vaṇik |
dṛṣṭvā nṛpadhana-ntatra baddhvā-''nītau vaṇiksutau || 28|| (baddhvānītau)
harṣeṇa dhāvamānāśca procurnṛpasamīpataḥ |
taskarau dvau samānītau vilokyājñāpaya prabho || 29||
rājñā-''jñaptāstata-śśīghra-ndṛḍha-mbaddhvā tu tā vubhau |
sthāpitau dvau mahādurge kārāgāre-'vicārataḥ || 30||
māyayā satyadevasya na śruta-ṅkaistayorvacaḥ |
atastayordhanaṃ rājñā gṛhīta-ñcandraketunā || 31||
tacchāpācca tayorgehe bhāryā caivāti duḥkhitā |
caureṇāpahṛtaṃ sarva-ṅgṛhe yacca sthita-ndhanam || 32||
ādhivyādhisamāyuktā kṣutpipāśāti duḥkhitā | (kṣutpipāsāti)
annacintāparā bhūtvā babhrāma ca gṛhe gṛhe |
kalāvatī tu kanyāpi babhrāma prativāsaram || 33||
ekasmi-ndivase yātā kṣudhārtā dvijamandiram | (divase jātā)
gatvā-'paśyad vrata-ntatra satyanārāyaṇasya ca || 34|| (gatvāpaśyad)
upaviśya kathāṃ śrutvā varaṃ rprāthitavatyapi |
prasāda bhakṣaṇa-ṅkṛtvā yayau rātrau gṛha-mprati || 35||
mātā kalāvatī-ṅkanyā-ṅkathayāmāsa premataḥ |
putri rātrau sthitā kutra ki-nte manasi vartate || 36||
kanyā kalāvatī prāha mātara-mprati satvaram |
dvijālaye vrata-mmātardṛṣṭaṃ-vā~ñchitasiddhidam || 37||
tacchrutvā kanyakā vākyaṃ-vra~ta-ṅkartuṃ samudyatā |
sā mudā tu vaṇigbhāryā satyanārāyaṇasya ca || 38||
vrata-ñcakre saiva sādhvī bandhubhi-ssvajanai-ssaha |
bhartṛjāmātarau kṣipramāgacchetāṃ svamāśramam || 39||
aparādha-ñca me bharturjāmātuḥ, kṣantumarhasi |
vratenānena tuṣṭo-'sau satyanārāyaṇaḥ punaḥ || 40|| (tuṣṭosau)
darśayāmāsa svapnaṃ hī candraketu-nnṛpottamam |
bandinau mocaya prātarvaṇijau nṛpasattama || 41||
deya-ndhana-ñca tatsarva-ṅgṛhītaṃ-ya~-ttvayā-'dhunā | (tvayādhunā)
no ce-ttvā-nnāśayiṣyāmi sarājyadhanaputrakam || 42||
evamābhāṣya rājāna-ndhyānagamyo-'bhava-tprabhuḥ | (dhyānagamyobhavat)
tataḥ prabhātasamaye rājā ca svajanai-ssaha || 43||
upaviśya sabhāmadhye prāha svapna-ñjana-mprati |
baddhau mahājanau śīghra-mmocaya dvau vaṇiksutau || 44||
iti rājño vaca-śśrutvā mocayitvā mahājanau |
samānīya nṛpasyāgre prāhuste vinayānvitāḥ || 45||
ānītau dvau vaṇikputrau muktau nigaḍabandhanāt |
tato mahājanau natvā candraketu-nnṛpottamam || 46||
smarantau pūrva vṛttānta-nnocaturbhayavihvalau |
rājā vaṇiksutau vīkṣya vacaḥ provāca sādaram || 47||
devā-tprāpta-mmahadduḥkhamidānī-nnāsti vai bhayam |
tadā nigaḍasantyāga-ṅkṣaurakarmādyakārayat || 48||
vastrālaṅkāraka-ndattvā paritoṣya nṛpaśca tau |
puraskṛtya vaṇikputrau vacasā-'toṣayad bhṛśam || 49|| (vacasātoṣayadbhṛśam)
purānīta-ntu yad dravya-ndviguṇīkṛtya dattavān |
provāca ca tato rājā gaccha sādho nijāśramam || 50|| (provācatau)
rājāna-mpraṇipatyāha gantavya-ntvatprasādataḥ |
ityuktvā tau mahāvaiśyau jagmatu-ssvagṛha-mprati || 51|| (mahāvaiśyo)
|| iti śrīskānda purāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ntṛtīyo-'dhyāyaḥ || 3 ||
atha caturtho-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
yātrā-ntu kṛtavān sādhurmaṅgalāyanapūrvikām |
brāhmaṇebhyo dhana-ndattvā tadā tu nagaraṃ-ya~yau || 1||
kiyad dūre gate sādho satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ |
jijñāsā-ṅkṛtavān sādhau kimasti tava nausthitam || 2||
tato mahājanau mattau helayā ca prahasya vai | (matau)
katha-mpṛcchasi bho daṇḍi-nmudrā-nnetu-ṅkimicchasi || 3||
latāpatrādika-ñcaiva vartate taraṇau mama |
niṣṭhura-ñca vaca-śśrutvā satya-mbhavatu te vacaḥ || 4||
evamuktvā gata-śśīghra-ndaṇḍī tasya samīpataḥ |
kiyad dūre tato gatvā sthita-ssindhu samīpataḥ || 5||
gate daṇḍini sādhuśca kṛtanityakriyastadā |
utthitā-ntaraṇī-ndṛṣṭvā vismaya-mparamaṃ-ya~yau || 6||
dṛṣṭvā latādika-ñcaiva mūrcchito nyapatad bhuvi |
labdhasañjño vaṇikputrastataścintānvito-'bhavat || 7|| (vaṇikputrastataścintānvitobhavat)
tadā tu duhituḥ kānto vacana-ñcedamabravīt |
kimartha-ṅkriyate śoka-śśāpo dattaśca daṇḍinā || 8||
śakyate tena sarvaṃ hi kartu-ñcātra na saṃśayaḥ | (śakyatene na)
atastaccharaṇaṃ-yā~mo vāñchatārtho bhaviṣyati || 9|| (vāñchitārtho)
jāmāturvacanaṃ śrutvā tatsakāśa-ṅgatastadā |
dṛṣṭvā ca daṇḍina-mbhaktyā natvā provāca sādaram || 10||
kṣamasva cāparādha-mme yadukta-ntava sannidhau |
eva-mpunaḥ punarnatvā mahāśokākulo-'bhavat || 11|| (mahāśokākulobhavat)
provāca vacana-ndaṇḍī vilapantaṃ-vi~lokya ca |
mā rodī-śśṛṇumadvākya-mmama pūjābahirmukhaḥ || 12||
mamājñayā ca durbuddhe labdha-nduḥkha-mmuhurmuhuḥ |
tacchrutvā bhagavadvākyaṃ stuti-ṅkartuṃ samudyataḥ || 13||
sādhuruvāca |
tvanmāyāmohitā-ssarve brahmādyāstridivaukasaḥ |
na jānanti guṇā-nrūpa-ntavāścaryamida-mprabho || 14||
mūḍho-'ha-ntvā-ṅkatha-ñjāne mohitastavamāyayā | (mūḍhohaṃ)
prasīda pūjayiṣyāmi yathāvibhavavistaraiḥ || 15||
purā vitta-ñca ta-thsarva-ntrāhi māṃ śaraṇāgatam |
śrutvā bhaktiyutaṃ-vā~kya-mparituṣṭo janārdanaḥ || 16||
vara-ñca vāñchita-ndattvā tatraivāntardadhe hariḥ |
tato nāvaṃ samārūhya dṛṣṭvā vittaprapūritām || 17||
kṛpayā satyadevasya saphalaṃ-vā~ñchita-mmama |
ityuktvā svajanai-ssārdha-mpūjā-ṅkṛtvā yathāvidhi || 18||
harṣeṇa cābhava-tpūrṇassatyadevaprasādataḥ |
nāvaṃ saṃyo~jya yatnena svadeśagamana-ṅkṛtam || 19||
sādhurjāmātara-mprāha paśya ratnapurī-mmama |
dūta-ñca preṣayāmāsa nijavittasya rakṣakam || 20||
tato-'sau nagara-ṅgatvā sādhubhāryāṃ-vi~lokya ca | (dūtosau)
provāca vāñchitaṃ-vā~kya-nnatvā baddhāñjalistadā || 21||
nikaṭe nagarasyaiva jāmātrā sahito vaṇik |
āgato bandhuvargaiśca vittaiśca bahubhiryutaḥ || 22||
śrutvā dūtamukhādvākya-mmahāharṣavatī satī |
satyapūjā-ntataḥ kṛtvā provāca tanujā-mprati || 23||
vrajāmi śīghramāgaccha sādhusandarśanāya ca |
iti mātṛvaca-śśrutvā vrata-ṅkṛtvā samāpya ca || 24||
prasāda-ñca parityajya gatā sā-'pi pati-mprati | (sāpi)
tena ruṣṭā-ssatyadevo bhartāra-ntaraṇi-ntathā || 25|| (ruṣṭaḥ, taraṇīṃ)
saṃhṛtya ca dhanai-ssārdha-ñjale tasyāvamajjayat |
tataḥ kalāvatī kanyā na vilokya nija-mpatim || 26||
śokena mahatā tatra rudantī cāpatad bhuvi | (rudatī)
dṛṣṭvā tathāvidhā-nnāva-ṅkanyā-ñca bahuduḥkhitām || 27||
bhītena manasā sādhuḥ kimāścaryamida-mbhavet |
cintyamānāśca te sarve babhūvustarivāhakāḥ || 28||
tato līlāvatī kanyā-ndṛṣṭvā sā vihvalā-'bhavat |
vilalāpātiduḥkhena bhartāra-ñcedamabravīta || 29||
idānī-nnaukayā sārdha-ṅkathaṃ so-'bhūdalakṣitaḥ |
na jāne kasya devasya helayā caiva sā hṛtā || 30||
satyadevasya māhātmya-ñjñātuṃ-vā~ kena śakyate |
ityuktvā vilalāpaiva tataśca svajanai-ssaha || 31||
tato līlāvatī kanyā-ṅkrauḍe kṛtvā ruroda ha |
tataḥkalāvatī kanyā naṣṭe svāmini duḥkhitā || 32||
gṛhītvā pāduke tasyānugatu-ñca manodadhe | (pādukāṃ)
kanyāyāścarita-ndṛṣṭvā sabhārya-ssajjano vaṇik || 33||
atiśokena santaptaścintayāmāsa dharmavit |
hṛtaṃ-vā~ satyadevena bhrānto-'haṃ satyamāyayā || 34||
satyapūjā-ṅkariṣyāmi yathāvibhavavistaraiḥ |
iti sarvān samāhūya kathayitvā manoratham || 35||
natvā ca daṇḍavad bhūmau satyadeva-mpunaḥ punaḥ |
tatastuṣṭa-ssatyadevo dīnānā-mparipālakaḥ || 36||
jagāda vacana-ñcaina-ṅkṛpayā bhaktavatsalaḥ |
tyaktvā prasāda-nte kanyā pati-ndraṣṭuṃ samāgatā || 37||
ato-'dṛṣṭo-'bhavattasyāḥ kanyakāyāḥ patirdhruvam |
gṛha-ṅgatvā prasāda-ñca bhuktvā sā-''yāti cetpunaḥ || 38|| (sāyāti)
labdhabhartrī sutā sādho bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
kanyakā tādṛśaṃ-vā~kyaṃ śrutvā gaganamaṇḍalāt || 39||
kṣipra-ntadā gṛha-ṅgatvā prasāda-ñca bubhoja sā |
paścā-thsā punarāgatya dadarśa svajana-mpatim || 40|| (sāpaścātpunarāgatya, sajanaṃ)
tataḥ kalāvatī kanyā jagāda pitara-mprati |
idānī-ñca gṛhaṃ-yā~hi vilamba-ṅkuruṣe katham || 41||
tacchrutvā kanyakāvākyaṃ santuṣṭo-'bhūdvaṇiksutaḥ |
pūjanaṃ satyadevasya kṛtvā vidhividhānataḥ || 42||
dhanairbandhugaṇai-ssārdha-ñjagāma nijamandiram |
paurṇamāsyā-ñca saṅkrāntau kṛtavān satyasya pūjanam || 43|| (satyapūjanam)
ihaloke sukha-mbhuktvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 44||
|| iti śrīskānda purāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ñcaturtho-'dhyāyaḥ || 4 ||
atha pañcamo-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
athānyacca pravakṣyāmi śruṇudhva-mmunisattamāḥ |
āsī-ttuṅgadhvajo rājā prajāpālanatatparaḥ || 1||
prasādaṃ satyadevasya tyaktvā duḥkhamavāpa saḥ |
ekadā sa vana-ṅgatvā hatvā bahuvidhā-npaśūn || 2||
āgatya vaṭamūla-ñca dṛṣṭvā satyasya pūjanam | (cāpaśyat)
gopāḥ kurvanti santuṣṭā bhaktiyuktā-ssa bāndhavāḥ || 3||
rājā dṛṣṭvā tu darpeṇa na gato na nanāma saḥ |
tato gopagaṇā-ssarve prasāda-nnṛpasannidhau || 4||
saṃsthāpya punarāgatya bhuktatvā sarve yathepsitam |
tataḥ prasādaṃ santyajya rājā duḥkhamavāpa saḥ || 5||
tasya putraśata-nnaṣṭa-ndhanadhānyādika-ñca yat |
satyadevena tatsarva-nnāśita-mmama niścitam || 6||
atastatraiva gacchāmi yatra devasya pūjanam |
manasā tu viniścitya yayau gopālasannidhau || 7||
tato-'sau satyadevasya pūjā-ṅgopagaṇaissaha |
bhaktiśraddhānvito bhūtvā cakāra vidhinā nṛpaḥ || 8||
satyadevaprasādena dhanaputrānvito-'bhavat |
ihaloke sukha-mbhuktatvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 9||
ya ida-ṅkurute satyavrata-mparamadurlabham |
śṛṇoti ca kathā-mpuṇyā-mbhaktiyuktaḥ phalapradām || 10||
dhanadhānyādika-ntasya bhave-thsatyaprasādataḥ |
daridro labhate vitta-mbaddho mucyeta bandhanāt || 11||
bhīto bhayā-tpramucyeta satyameva na saṃśayaḥ |
īpsita-ñca phala-mbhuktvā cānte satyapuraṃvra~jet || 12||
iti vaḥ kathitaṃ-vi~prā-ssatyanārāyaṇavratam |
ya-tkṛtvā sarvaduḥkhebhyo mukto bhavati mānavaḥ || 13||
viśeṣataḥ kaliyuge satyapūjā phalapradā |
keci-tkālaṃ-va~diṣyanti satyamīśa-ntameva ca || 14||
satyanārāyaṇa-ṅkeci-thsatyadeva-ntathāpare |
nānārūpadharo bhūtvā sarveṣāmīpsitapradam || 15|| (sarveṣāmīpsitapradaḥ)
bhaviṣyati kalau satyavratarūpī sanātanaḥ |
śrīviṣṇunā dhṛtaṃ rūpaṃ sarveṣāmīpsitapradam || 16||
ya ida-mpaṭhate nityaṃ śṛṇoti munisattamāḥ |
tasya naśyanti pāpāni satyadevaprasādataḥ || 17||
vrataṃ-yai~stu kṛta-mpūrvaṃ satyanārāyaṇasya ca |
teṣā-ntvaparajanmāni kathayāmi munīśvarāḥ || 18||
śatānandomahāprājñassudāmābrāhmaṇo hyabhūt |
tasmiñjanmani śrīkṛṣṇa-ndhyātvā mokṣamavāpa ha || 19||
kāṣṭhabhāravaho bhillo guharājo babhūva ha |
tasmiñjanmani śrīrāmaṃ sevya mokṣa-ñjagāma vai || 20||
ulkāmukho mahārājo nṛpo daśaratho-'bhavat |
śrīraṅganāthaṃ sampūjya śrīvaikuṇṭha-ntadāgamat || 21|| (śrīrāmacandrasamprāpya)
rdhāmika-ssatyasandhaśca sādhurmoradhvajo-'bhavat | (sādhurmoradhvajobhavat)
dehārdha-ṅkrakacaiśchittvā datvā mokṣamavāpa ha || 22||
tuṅgadhvajo mahārāja-ssvāyambhuvo-'bhava-tkila | (svāyambhūrabhavat)
sarvā-nbhāgavatān kṛtvā śrīvaikuṇṭha-ntadā-'gamat || 23|| (kṛttvā, tadāgamat)
bhūtvā gopāśca te sarve vrajamaṇḍalavāsinaḥ |
nihatya rākṣasān sarvā-ngoloka-ntu tadā yayuḥ || 24||
|| iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-mpañcamo-'dhyāyaḥ || 5 ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.