॥ ಶ್ರೀ ಗಣೇಶಾಯ ನಮಃ ॥
॥ ಶ್ರೀಪರಮಾತ್ಮನೇ ನಮಃ ॥
ಅಥ ಕಥಾ ಪ್ರಾರಮ್ಭಃ ।
ಅಥ ಪ್ರಥಮೋ-ಽಧ್ಯಾಯಃ
ಶ್ರೀವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ ।
ಏಕದಾ ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯೇ ಋಷಯ-ಶ್ಶೌನಕಾದಯಃ ।
ಪಪ್ರಚ್ಛುರ್ಮುನಯ-ಸ್ಸರ್ವೇ ಸೂತ-ಮ್ಪೌರಾಣಿಕ-ಙ್ಖಲು ॥ 1॥
ಋಷಯ ಊಚುಃ ।
ವ್ರತೇನ ತಪಸಾ ಕಿಂ-ವಾಁ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ವಾಞ್ಛಿತ-ಮ್ಫಲಮ್ ।
ತತ್ಸರ್ವಂ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಃ ಕಥಯಸ್ವ ಮಹಾಮುನೇ ॥ 2॥
ಸೂತ ಉವಾಚ ।
ನಾರದೇನೈವ ಸಮ್ಪೃಷ್ಟೋ ಭಗವಾನ್ ಕಮಲಾಪತಿಃ ।
ಸುರರ್ಷಯೇ ಯಥೈವಾಹ ತಚ್ಛೃಣುಧ್ವಂ ಸಮಾಹಿತಾಃ ॥ 3॥
ಏಕದಾ ನಾರದೋ ಯೋಗೀ ಪರಾನುಗ್ರಹಕಾಙ್ಕ್ಷಯಾ ।
ಪರ್ಯಟನ್ ವಿವಿಧಾ-ಲ್ಲೋಁಕಾ-ನ್ಮರ್ತ್ಯಲೋಕಮುಪಾಗತಃ ॥ 4॥
ತತೋದೃಷ್ಟ್ವಾ ಜನಾನ್ಸರ್ವಾ-ನ್ನಾನಾಕ್ಲೇಶಸಮನ್ವಿತಾನ್ ।
ನಾನಾಯೋನಿಸಮುತ್ಪನ್ನಾನ್ ಕ್ಲಿಶ್ಯಮಾನಾನ್ ಸ್ವಕರ್ಮಭಿಃ ॥ 5॥
ಕೇನೋಪಾಯೇನ ಚೈತೇಷಾ-ನ್ದುಃಖನಾಶೋ ಭವೇದ್ ಧ್ರುವಮ್ ।
ಇತಿ ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯ ಮನಸಾ ವಿಷ್ಣುಲೋಕ-ಙ್ಗತಸ್ತದಾ ॥ 6॥
ತತ್ರ ನಾರಾಯಣ-ನ್ದೇವಂ ಶುಕ್ಲವರ್ಣ-ಞ್ಚತುರ್ಭುಜಮ್ ।
ಶಙ್ಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾ-ಪದ್ಮ-ವನಮಾಲಾ-ವಿಭೂಷಿತಮ್ ॥ 7॥
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತ-ನ್ದೇವದೇವೇಶಂ ಸ್ತೋತುಂ ಸಮುಪಚಕ್ರಮೇ ।
ನಾರದ ಉವಾಚ ।
ನಮೋ ವಾಙ್ಗಮನಸಾತೀತರೂಪಾಯಾನನ್ತಶಕ್ತಯೇ ।
ಆದಿಮಧ್ಯಾನ್ತಹೀನಾಯ ನಿರ್ಗುಣಾಯ ಗುಣಾತ್ಮನೇ ॥ 8॥
ಸರ್ವೇಷಾಮಾದಿಭೂತಾಯ ಭಕ್ತಾನಾಮಾರ್ತಿನಾಶಿನೇ ।
ಶ್ರುತ್ವಾ ಸ್ತೋತ್ರ-ನ್ತತೋ ವಿಷ್ಣುರ್ನಾರದ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಭಾಷತ ॥ 9॥
ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ ।
ಕಿಮರ್ಥಮಾಗತೋ-ಽಸಿ ತ್ವ-ಙ್ಕಿ-ನ್ತೇ ಮನಸಿ ವರ್ತತೇ ।
ಕಥಯಸ್ವ ಮಹಾಭಾಗ ತತ್ಸರ್ವ-ಙ್ಕಥಾಯಾಮಿ ತೇ ॥ 10॥
ನಾರದ ಉವಾಚ ।
ಮರ್ತ್ಯಲೋಕೇ ಜನಾ-ಸ್ಸರ್ವೇ ನಾನಾಕ್ಲೇಶಸಮನ್ವಿತಾಃ ।
ನನಾಯೋನಿಸಮುತ್ಪನ್ನಾಃ ಪಚ್ಯನ್ತೇ ಪಾಪಕರ್ಮಭಿಃ ॥ 11॥
ತತ್ಕಥಂ ಶಮಯೇನ್ನಾಥ ಲಘೂಪಾಯೇನ ತದ್ವದ ।
ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ತತ್ಸರ್ವ-ಙ್ಕೃಪಾಸ್ತಿ ಯದಿ ತೇ ಮಯಿ ॥ 12॥
ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ ।
ಸಾಧು ಪೃಷ್ಟ-ನ್ತ್ವಯಾ ವತ್ಸ ಲೋಕಾನುಗ್ರಹಕಾಙ್ಕ್ಷಯಾ ।
ಯತ್ಕೃತ್ವಾ ಮುಚ್ಯತೇ ಮೋಹ-ತ್ತಚ್ಛೃಣುಷ್ವ ವದಾಮಿ ತೇ ॥ 13॥
ವ್ರತಮಸ್ತಿ ಮಹತ್ಪುಣ್ಯಂ ಸ್ವರ್ಗೇ ಮರ್ತ್ಯೇ ಚ ದುರ್ಲಭಮ್ ।
ತವ ಸ್ನೇಹಾನ್ಮಯಾ ವತ್ಸ ಪ್ರಕಾಶಃ ಕ್ರಿಯತೇ-ಽಧುನಾ ॥ 14॥
ಸತ್ಯನಾರಾಯಣಸ್ಯೈವ ವ್ರತಂ ಸಮ್ಯಗ್ವಿಧಾನತಃ । (ಸತ್ಯನಾರಾಯಣಸ್ಯೈವಂ)
ಕೃತ್ವಾ ಸದ್ಯ-ಸ್ಸುಖ-ಮ್ಭುಕ್ತ್ವಾ ಪರತ್ರ ಮೋಕ್ಷಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ।
ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಭಗವದ್ವಾಕ್ಯ-ನ್ನಾರದೋ ಮುನಿರಬ್ರವೀತ್ ॥ 15॥
ನಾರದ ಉವಾಚ ।
ಕಿ-ಮ್ಫಲ-ಙ್ಕಿಂ-ವಿಁಧಾನ-ಞ್ಚ ಕೃತ-ಙ್ಕೇನೈವ ತದ್ ವ್ರತಮ್ ।
ತತ್ಸರ್ವಂ-ವಿಁಸ್ತರಾದ್ ಬ್ರೂಹಿ ಕದಾ ಕಾರ್ಯಂ-ವ್ರಁತ-ಮ್ಪ್ರಭೋ ॥ 16॥ (ಕಾರ್ಯಂಹಿತದ್ವ್ರತಮ್)
ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ ।
ದುಃಖಶೋಕಾದಿಶಮನ-ನ್ಧನಧಾನ್ಯಪ್ರವರ್ಧನಮ್ ॥ 17॥
ಸೌಭಾಗ್ಯಸನ್ತತಿಕರಂ ಸರ್ವತ್ರ ವಿಜಯಪ್ರದಮ್ ।
ಯಸ್ಮಿನ್ ಕಸ್ಮಿ-ನ್ದಿನೇ ಮರ್ತ್ಯೋ ಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ಧಾಸಮನ್ವಿತಃ ॥ 18॥
ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ-ನ್ದೇವಂ-ಯಁಜೇಚ್ಚೈವ ನಿಶಾಮುಖೇ ।
ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈರ್ಬಾನ್ಧವೈಶ್ಚೈವ ಸಹಿತೋ ಧರ್ಮತತ್ಪರಃ ॥ 19॥
ನೈವೇದ್ಯ-ಮ್ಭಕ್ತಿತೋ ದದ್ಯಾ-ಥ್ಸಪಾದ-ಮ್ಭಕ್ಷ್ಯಮುತ್ತಮಮ್ ।
ರಮ್ಭಾಫಲ-ಙ್ಘೃತ-ಙ್ಕ್ಷೀರ-ಙ್ಗೋಧೂಮಸ್ಯ ಚ ಚೂರ್ಣಕಮ್ ॥ 20॥
ಅಭಾವೇ ಶಾಲಿಚೂರ್ಣಂ-ವಾಁ ಶರ್ಕರಾ ವಾ ಗುಡಸ್ತಥಾ ।
ಸಪಾದಂ ಸರ್ವಭಕ್ಷ್ಯಾಣಿ ಚೈಕೀಕೃತ್ಯ ನಿವೇದಯೇತ್ ॥ 21॥
ವಿಪ್ರಾಯ ದಕ್ಷಿಣಾ-ನ್ದದ್ಯಾ-ತ್ಕಥಾಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಜನೈ-ಸ್ಸಹ ।
ತತಶ್ಚ ಬನ್ಧುಭಿ-ಸ್ಸಾರ್ಧಂ-ವಿಁಪ್ರಾಂಶ್ಚ ಪ್ರತಿಭೋಜಯೇತ್ ॥ 22॥
ಪ್ರಸಾದ-ಮ್ಭಕ್ಷಯೇದ್ ಭಕ್ತ್ಯಾ ನೃತ್ಯಗೀತಾದಿಕ-ಞ್ಚರೇತ್ ।
ತತಶ್ಚ ಸ್ವಗೃಹ-ಙ್ಗಚ್ಛೇ-ಥ್ಸತ್ಯನಾರಾಯಣಂ ಸ್ಮರನ್ನ್ ॥ 23॥
ಏವ-ಙ್ಕೃತೇ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ-ವಾಁಞ್ಛಾಸಿದ್ಧಿರ್ಭವೇದ್ ಧ್ರುವಮ್ ।
ವಿಶೇಷತಃ ಕಲಿಯುಗೇ ಲಘೂಪಾಯೋ-ಽಸ್ತಿ ಭೂತಲೇ ॥ 24॥ (ಲಘೂಪಾಯೋಸ್ತಿ)
॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಸ್ಕಾನ್ದಪುರಾಣೇ ರೇವಾಖಣ್ಡೇ ಶ್ರೀಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ವ್ರತಕಥಾಯಾ-ಮ್ಪ್ರಥಮೋ-ಽಧ್ಯಾಯಃ ॥ 1 ॥
ಅಥ ದ್ವಿತೀಯೋ-ಽಧ್ಯಾಯಃ
ಸೂತ ಉವಾಚ ।
ಅಥಾನ್ಯ-ಥ್ಸಮ್ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಕೃತಂ-ಯೇಁನ ಪುರಾ ದ್ವಿಜಾಃ ।
ಕಶ್ಚಿ-ತ್ಕಾಶೀಪುರೇ ರಮ್ಯೇ ಹ್ಯಾಸೀದ್ವಿಪ್ರೋ-ಽತಿನಿರ್ಧನಃ ॥ 1॥ (ಹ್ಯಾಸೀದ್ವಿಪ್ರೋತಿನಿರ್ಧನಃ)
ಕ್ಷುತ್ತೃಡ್ಭ್ಯಾಂ-ವ್ಯಾಁಕುಲೋಭೂತ್ವಾ ನಿತ್ಯ-ಮ್ಬಭ್ರಾಮ ಭೂತಲೇ ।
ದುಃಖಿತ-ಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭಗವಾ-ನ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪ್ರಿಯಃ ॥ 2॥
ವೃದ್ಧಬ್ರಾಹ್ಮಣ ರೂಪಸ್ತ-ಮ್ಪಪ್ರಚ್ಛ ದ್ವಿಜಮಾದರಾತ್ ।
ಕಿಮರ್ಥ-ಮ್ಭ್ರಮಸೇ ವಿಪ್ರ ಮಹೀ-ನ್ನಿತ್ಯಂ ಸುದುಃಖಿತಃ ।
ತತ್ಸರ್ವಂ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಕಥ್ಯತಾ-ನ್ದ್ವಿಜ ಸತ್ತಮ ॥ 3॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉವಾಚ ।
ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ-ಽತಿ ದರಿದ್ರೋ-ಽಹ-ಮ್ಭಿಕ್ಷಾರ್ಥಂ-ವೈಁ ಭ್ರಮೇ ಮಹೀಮ್ ॥ 4॥ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋತಿ)
ಉಪಾಯಂ-ಯಁದಿ ಜಾನಾಸಿ ಕೃಪಯಾ ಕಥಯ ಪ್ರಭೋ ।
ವೃದ್ಧಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉವಾಚ ।
ಸತ್ಯನಾರಾಯಣೋ ವಿಷ್ಣುರ್ವಾಞ್ಛಿತಾರ್ಥಫಲಪ್ರದಃ ॥ 5॥
ತಸ್ಯ ತ್ವ-ಮ್ಪೂಜನಂ-ವಿಁಪ್ರ ಕುರುಷ್ವ ವ್ರತಮುತ್ತಮಮ । (ವ್ರತಮುತ್ತಮಮ್)
ಯತ್ಕೃತ್ವಾ ಸರ್ವದುಃಖೇಭ್ಯೋ ಮುಕ್ತೋ ಭವತಿ ಮಾನವಃ ॥ 6॥
ವಿಧಾನ-ಞ್ಚ ವ್ರತಸ್ಯಾಪಿ ವಿಪ್ರಾಯಾಭಾಷ್ಯ ಯತ್ನತಃ ।
ಸತ್ಯನಾರಾಯಣೋ ವೃದ್ಧಸ್ತತ್ರೈವಾನ್ತರಧೀಯತ ॥ 7॥
ತದ್ ವ್ರತಂ ಸಙ್ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ಯದುಕ್ತ-ಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ವೈ ।
ಇತಿ ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯ ವಿಪ್ರೋ-ಽಸೌ ರಾತ್ರೌ ನಿದ್ರಾ ನ ಲಬ್ಧವಾನ್ ॥ 8॥ (ನಿದ್ರಾಂ)
ತತಃ ಪ್ರಾತ-ಸ್ಸಮುತ್ಥಾಯ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣವ್ರತಮ್ ।
ಕರಿಷ್ಯ ಇತಿ ಸಙ್ಕಲ್ಪ್ಯ ಭಿಕ್ಷಾರ್ಥಮಗಮದ್ವಿಜಃ ॥ 9॥ (ಭಿಕ್ಷಾರ್ಥಮಗಮದ್ದ್ವಿಜಃ)
ತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ದಿನೇ ವಿಪ್ರಃ ಪ್ರಚುರ-ನ್ದ್ರವ್ಯಮಾಪ್ತವಾನ್ ।
ತೇನೈವ ಬನ್ಧುಭಿ-ಸ್ಸಾರ್ಧಂ ಸತ್ಯಸ್ಯವ್ರತಮಾಚರತ್ ॥ 10॥
ಸರ್ವದುಃಖವಿನಿರ್ಮುಕ್ತ-ಸ್ಸರ್ವಸಮ್ಪತ್ಸಮನ್ವಿತಃ ।
ಬಭೂವ ಸ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠೋ ವ್ರತಸ್ಯಾಸ್ಯ ಪ್ರಭಾವತಃ ॥ 11॥
ತತಃ ಪ್ರಭೃತಿ ಕಾಲ-ಞ್ಚ ಮಾಸಿ ಮಾಸಿ ವ್ರತ-ಙ್ಕೃತಮ್ ।
ಏವ-ನ್ನಾರಾಯಣಸ್ಯೇದಂ-ವ್ರಁತ-ಙ್ಕೃತ್ವಾ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಃ ॥ 12॥
ಸರ್ವಪಾಪವಿನಿರ್ಮುಕ್ತೋ ದುರ್ಲಭ-ಮ್ಮೋಕ್ಷಮಾಪ್ತವಾನ್ ।
ವ್ರತಮಸ್ಯ ಯದಾ ವಿಪ್ರ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಸಙ್ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ 13॥ (ವಿಪ್ರಾಃ)
ತದೈವ ಸರ್ವದುಃಖ-ನ್ತು ಮನುಜಸ್ಯ ವಿನಶ್ಯತಿ । (ಚ ಮನುಜಸ್ಯ)
ಏವ-ನ್ನಾರಾಯಣೇನೋಕ್ತ-ನ್ನಾರದಾಯ ಮಹಾತ್ಮನೇ ॥ 14॥
ಮಯಾ ತತ್ಕಥಿತಂ-ವಿಁಪ್ರಾಃ ಕಿಮನ್ಯ-ತ್ಕಥಯಾಮಿ ವಃ ।
ಋಷಯ ಊಚುಃ ।
ತಸ್ಮಾದ್ ವಿಪ್ರಾಚ್ಛ್ರುತ-ಙ್ಕೇನ ಪೃಥಿವ್ಯಾ-ಞ್ಚರಿತ-ಮ್ಮುನೇ ।
ತತ್ಸರ್ವಂ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮ-ಶ್ಶ್ರದ್ಧಾ-ಽಸ್ಮಾಕ-ಮ್ಪ್ರಜಾಯತೇ ॥ 15॥ (ಶ್ರದ್ಧಾಸ್ಮಾಕಂ)
ಸೂತ ಉವಾಚ ।
ಶೃಣುಧ್ವ-ಮ್ಮುನಯ-ಸ್ಸರ್ವೇ ವ್ರತಂ-ಯೇಁನ ಕೃತ-ಮ್ಭುವಿ ।
ಏಕದಾ ಸ ದ್ವಿಜವರೋ ಯಥಾವಿಭವ ವಿಸ್ತರೈಃ ॥ 16॥
ಬನ್ಧುಭಿ-ಸ್ಸ್ವಜನೈ-ಸ್ಸಾರ್ಧಂ-ವ್ರಁತ-ಙ್ಕರ್ತುಂ ಸಮುದ್ಯತಃ ।
ಏತಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇ ಕಾಲೇ ಕಾಷ್ಠಕ್ರೇತಾ ಸಮಾಗಮತ್ ॥ 17॥
ಬಹಿಃ ಕಾಷ್ಠ-ಞ್ಚ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ವಿಪ್ರಸ್ಯ ಗೃಹಮಾಯಯೌ ।
ತೃಷ್ಣಾಯಾ ಪೀಡಿತಾತ್ಮಾ ಚ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಪ್ರ-ಙ್ಕೃತಂ-ವ್ರಁತಮ್ ॥ 18॥ (ಕೃತ)
ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ದ್ವಿಜ-ಮ್ಪ್ರಾಹ ಕಿಮಿದ-ಙ್ಕ್ರಿಯತೇ ತ್ವಯಾ ।
ಕೃತೇ ಕಿ-ಮ್ಫಲಮಾಪ್ನೋತಿ ವಿಸ್ತರಾದ್ ವದ ಮೇ ಪ್ರಭೋ ॥ 19॥ (ವಿಸ್ತಾರಾದ್)
ವಿಪ್ರ ಉವಾಚ ।
ಸತ್ಯನಾರಾಯಣೇಸ್ಯೇದಂ-ವ್ರಁತಂ ಸರ್ವೇಪ್ಸಿತಪ್ರದಮ್ ।
ತಸ್ಯ ಪ್ರಸಾದಾನ್ಮೇ ಸರ್ವ-ನ್ಧನಧಾನ್ಯಾದಿಕ-ಮ್ಮಹತ್ ॥ 20॥
ತಸ್ಮಾದೇತದ್ ವ್ರತ-ಞ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಕಾಷ್ಠಕ್ರೇತಾ-ಽತಿಹರ್ಷಿತಃ ।
ಪಪೌ ಜಲ-ಮ್ಪ್ರಸಾದ-ಞ್ಚ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಸ ನಗರಂ-ಯಁಯೌ ॥ 21॥
ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ-ನ್ದೇವ-ಮ್ಮನಸಾ ಇತ್ಯಚಿನ್ತಯತ್ ।
ಕಾಷ್ಠಂ-ವಿಁಕ್ರಯತೋ ಗ್ರಾಮೇ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಚಾದ್ಯ ಯದ್ ಧನಮ್ ॥ 22॥ (ಪ್ರಾಪ್ಯತೇಮೇ-ಽದ್ಯ)
ತೇನೈವ ಸತ್ಯದೇವಸ್ಯ ಕರಿಷ್ಯೇ ವ್ರತಮುತ್ತಮಮ್ ।
ಇತಿ ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯ ಮನಸಾ ಕಾಷ್ಠ-ನ್ಧೃತ್ವಾ ತು ಮಸ್ತಕೇ ॥ 23॥
ಜಗಾಮ ನಗರೇ ರಮ್ಯೇ ಧನಿನಾಂ-ಯಁತ್ರ ಸಂಸ್ಥಿತಿಃ ।
ತದ್ದಿನೇ ಕಾಷ್ಠಮೂಲ್ಯ-ಞ್ಚ ದ್ವಿಗುಣ-ಮ್ಪ್ರಾಪ್ತವಾನಸೌ ॥ 24॥
ತತಃ ಪ್ರಸನ್ನಹೃದಯ-ಸ್ಸುಪಕ್ವ-ಙ್ಕದಲೀ ಫಲಮ್ ।
ಶರ್ಕರಾಘೃತದುಗ್ಧ-ಞ್ಚ ಗೋಧೂಮಸ್ಯ ಚ ಚೂರ್ಣಕಮ್ ॥ 25॥
ಕೃತ್ವೈಕತ್ರ ಸಪಾದ-ಞ್ಚ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಸ್ವಗೃಹಂ-ಯಁಯೌ ।
ತತೋ ಬನ್ಧೂನ್ ಸಮಾಹೂಯ ಚಕಾರ ವಿಧಿನಾ ವ್ರತಮ್ ॥ 26॥
ತದ್ ವ್ರತಸ್ಯ ಪ್ರಭಾವೇಣ ಧನಪುತ್ರಾನ್ವಿತೋ-ಽಭವತ್ । (ಧನಪುತ್ರಾನ್ವಿತೋಭವತ್)
ಇಹಲೋಕೇ ಸುಖ-ಮ್ಭುಕ್ತ್ವಾ ಚಾನ್ತೇ ಸತ್ಯಪುರಂ-ಯಁಯೌ ॥ 27॥
॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಸ್ಕಾನ್ದಪುರಾಣೇ ರೇವಾಖಣ್ಡೇ ಶ್ರೀಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ವ್ರತಕಥಾಯಾ-ನ್ದ್ವಿತೀಯೋ-ಽಧ್ಯಾಯಃ ॥ 2 ॥
ಅಥ ತೃತೀಯೋ-ಽಧ್ಯಾಯಃ
ಸೂತ ಉವಾಚ ।
ಪುನರಗ್ರೇ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶೃಣುಧ್ವ-ಮ್ಮುನಿ ಸತ್ತಮಾಃ ।
ಪುರಾ ಚೋಲ್ಕಾಮುಖೋ ನಾಮ ನೃಪಶ್ಚಾಸೀನ್ಮಹಾಮತಿಃ ॥ 1॥
ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯ-ಸ್ಸತ್ಯವಾದೀ ಯಯೌ ದೇವಾಲಯ-ಮ್ಪ್ರತಿ ।
ದಿನೇ ದಿನೇ ಧನ-ನ್ದತ್ತ್ವಾ ದ್ವಿಜಾನ್ ಸನ್ತೋಷಯ-ಥ್ಸುಧೀಃ ॥ 2॥
ಭಾರ್ಯಾ ತಸ್ಯ ಪ್ರಮುಗ್ಧಾ ಚ ಸರೋಜವದನಾ ಸತೀ ।
ಭದ್ರಶೀಲಾನದೀ ತೀರೇ ಸತ್ಯಸ್ಯವ್ರತಮಾಚರತ್ ॥ 3॥
ಏತಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇ ತತ್ರ ಸಾಧುರೇಕ-ಸ್ಸಮಾಗತಃ ।
ವಾಣಿಜ್ಯಾರ್ಥ-ಮ್ಬಹುಧನೈರನೇಕೈಃ ಪರಿಪೂರಿತಃ ॥ 4॥
ನಾವಂ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ತತ್ತೀರೇ ಜಗಾಮ ನೃಪತಿ-ಮ್ಪ್ರತಿ ।
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ ವ್ರತಿನ-ಮ್ಭೂಪ-ಮ್ಪ್ರಪಚ್ಛ ವಿನಯಾನ್ವಿತಃ ॥ 5॥
ಸಾಧುರುವಾಚ ।
ಕಿಮಿದ-ಙ್ಕುರುಷೇ ರಾಜ-ನ್ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತೇನ ಚೇತಸಾ ।
ಪ್ರಕಾಶ-ಙ್ಕುರು ತತ್ಸರ್ವಂ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಸಾಮ್ಪ್ರತಮ್ ॥ 6॥
ರಾಜೋವಾಚ ।
ಪೂಜನ-ಙ್ಕ್ರಿಯತೇ ಸಾಧೋ ವಿಷ್ಣೋರತುಲತೇಜಸಃ ।
ವ್ರತ-ಞ್ಚ ಸ್ವಜನೈ-ಸ್ಸಾರ್ಧ-ಮ್ಪುತ್ರಾದ್ಯಾವಾಪ್ತಿ ಕಾಮ್ಯಯಾ ॥ 7॥
ಭೂಪಸ್ಯ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸಾಧುಃ ಪ್ರೋವಾಚ ಸಾದರಮ್ ।
ಸರ್ವ-ಙ್ಕಥಯ ಮೇ ರಾಜನ್ ಕರಿಷ್ಯೇ-ಽಹ-ನ್ತವೋದಿತಮ್ ॥ 8॥
ಮಮಾಪಿ ಸನ್ತತಿರ್ನಾಸ್ತಿ ಹ್ಯೇತಸ್ಮಾಜ್ಜಾಯತೇ ಧ್ರುವಮ್ ।
ತತೋ ನಿವೃತ್ತ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯಾ-ಥ್ಸಾನನ್ದೋ ಗೃಹಮಾಗತಃ ॥ 9॥
ಭಾರ್ಯಾಯೈ ಕಥಿತಂ ಸರ್ವಂ-ವ್ರಁತಂ ಸನ್ತತಿ ದಾಯಕಮ್ ।
ತದಾ ವ್ರತ-ಙ್ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ಯದಾ ಮೇ ಸನ್ತತಿರ್ಭವೇತ್ ॥ 10॥
ಇತಿ ಲೀಲಾವತೀ-ಮ್ಪ್ರಾಹ ಪತ್ನೀಂ ಸಾಧು-ಸ್ಸ ಸತ್ತಮಃ ।
ಏಕಸ್ಮಿ-ನ್ದಿವಸೇ ತಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾ ಲೀಲಾವತೀ ಸತೀ ॥ 11॥ (ಭಾರ್ಯಾಂ)
ಭರ್ತೃಯುಕ್ತಾನನ್ದಚಿತ್ತಾ-ಽಭವದ್ ಧರ್ಮಪರಾಯಣಾ ।
ರ್ಗಭಿಣೀ ಸಾ-ಽಭವ-ತ್ತಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾ ಸತ್ಯಪ್ರಸಾದತಃ ॥ 12॥ (ಸಾಭವತ್)
ದಶಮೇ ಮಾಸಿ ವೈ ತಸ್ಯಾಃ ಕನ್ಯಾರತ್ನಮಜಾಯತ ।
ದಿನೇ ದಿನೇ ಸಾ ವವೃಧೇ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷೇ ಯಥಾ ಶಶೀ ॥ 13॥
ನಾಮ್ನಾ ಕಲಾವತೀ ಚೇತಿ ತನ್ನಾಮಕರಣ-ಙ್ಕೃತಮ್ ।
ತತೋ ಲೀಲಾವತೀ ಪ್ರಾಹ ಸ್ವಾಮಿನ-ಮ್ಮಧುರಂ-ವಁಚಃ ॥ 14॥
ನ ಕರೋಷಿ ಕಿಮರ್ಥಂ-ವೈಁ ಪುರಾ ಸಙ್ಕಲ್ಪಿತಂ-ವ್ರಁತಮ್ ।
ಸಾಧುರುವಾಚ ।
ವಿವಾಹ ಸಮಯೇ ತ್ವಸ್ಯಾಃ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ವ್ರತ-ಮ್ಪ್ರಿಯೇ ॥ 15॥
ಇತಿ ಭಾರ್ಯಾಂ ಸಮಾಶ್ವಾಸ್ಯ ಜಗಾಮ ನಗರ-ಮ್ಪ್ರತಿ ।
ತತಃ ಕಲಾವತೀ ಕನ್ಯಾ ವವೃಧೇ ಪಿತೃವೇಶ್ಮನಿ ॥ 16॥
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕನ್ಯಾ-ನ್ತತ-ಸ್ಸಾಧುರ್ನಗರೇ ಸಖಿಭಿ-ಸ್ಸಹ ।
ಮನ್ತ್ರಯಿತ್ವಾ ದ್ರುತ-ನ್ದೂತ-ಮ್ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸ ಧರ್ಮವಿತ್ ॥ 17॥
ವಿವಾಹಾರ್ಥ-ಞ್ಚ ಕನ್ಯಾಯಾ ವರಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ-ವಿಁಚಾರಯ ।
ತೇನಾಜ್ಞಪ್ತಶ್ಚ ದೂತೋ-ಽಸೌ ಕಾಞ್ಚನ-ನ್ನಗರಂ-ಯಁಯೌ ॥ 18॥
ತಸ್ಮಾದೇಕಂ-ವಁಣಿಕ್ಪುತ್ರಂ ಸಮಾದಾಯಾಗತೋ ಹಿ ಸಃ ।
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತು ಸುನ್ದರ-ಮ್ಬಾಲಂ-ವಁಣಿಕ್ಪುತ್ರ-ಙ್ಗುಣಾನ್ವಿತಮ್ ॥ 19॥
ಜ್ಞಾತಿಭಿರ್ಬನ್ಧುಭಿ-ಸ್ಸಾರ್ಧ-ಮ್ಪರಿತುಷ್ಟೇನ ಚೇತಸಾ ।
ದತ್ತಾವಾನ್ ಸಾಧುಪುತ್ರಾಯ ಕನ್ಯಾಂ-ವಿಁಧಿವಿಧಾನತಃ ॥ 20॥ (ಸಾಧುಃಪುತ್ರಾಯ)
ತತೋ-ಽಭಾಗ್ಯವಶಾ-ತ್ತೇನ ವಿಸ್ಮೃತಂ-ವ್ರಁತಮುತ್ತಮಮ್ । (ತತೋಭಾಗ್ಯವಶಾತ್)
ವಿವಾಹಸಮಯೇ ತಸ್ಯಾಸ್ತೇನ ರುಷ್ಟೋ ಭವ-ತ್ಪ್ರಭುಃ ॥ 21॥ (ರುಷ್ಟೋ-ಽಭವತ್)
ತತಃ ಕಾಲೇನ ನಿಯತೋ ನಿಜಕರ್ಮ ವಿಶಾರದಃ ।
ವಾಣಿಜ್ಯಾರ್ಥ-ನ್ತತ-ಶ್ಶೀಘ್ರ-ಞ್ಜಾಮಾತೃ ಸಹಿತೋ ವಣಿಕ್ ॥ 22॥
ರತ್ನಸಾರಪುರೇ ರಮ್ಯೇ ಗತ್ವಾ ಸಿನ್ಧು ಸಮೀಪತಃ ।
ವಾಣಿಜ್ಯಮಕರೋ-ಥ್ಸಾಧುರ್ಜಾಮಾತ್ರಾ ಶ್ರೀಮತಾ ಸಹ ॥ 23॥
ತೌ ಗತೌ ನಗರೇ ರಮ್ಯೇ ಚನ್ದ್ರಕೇತೋರ್ನೃಪಸ್ಯ ಚ । (ನಗರೇತಸ್ಯ)
ಏತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಕಾಲೇ ತು ಸತ್ಯನಾರಾಯಣಃ ಪ್ರಭುಃ ॥ 24॥
ಭ್ರಷ್ಟಪ್ರತಿಜ್ಞಮಾಲೋಕ್ಯ ಶಾಪ-ನ್ತಸ್ಮೈ ಪ್ರದತ್ತವಾನ್ ।
ದಾರುಣ-ಙ್ಕಠಿನ-ಞ್ಚಾಸ್ಯ ಮಹದ್ ದುಃಖ-ಮ್ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ 25॥
ಏಕಸ್ಮಿನ್ದಿವಸೇ ರಾಜ್ಞೋ ಧನಮಾದಾಯ ತಸ್ಕರಃ ।
ತತ್ರೈವ ಚಾಗತ ಶ್ಚೌರೋ ವಣಿಜೌ ಯತ್ರ ಸಂಸ್ಥಿತೌ ॥ 26॥
ತತ್ಪಶ್ಚಾದ್ ಧಾವಕಾ-ನ್ದೂತಾ-ನ್ದೃಷ್ಟವಾ ಭೀತೇನ ಚೇತಸಾ ।
ಧನಂ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ತತ್ರೈವ ಸ ತು ಶೀಘ್ರಮಲಕ್ಷಿತಃ ॥ 27॥
ತತೋ ದೂತಾಸ್ಸಮಾಯಾತಾ ಯತ್ರಾಸ್ತೇ ಸಜ್ಜನೋ ವಣಿಕ್ ।
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನೃಪಧನ-ನ್ತತ್ರ ಬದ್ಧ್ವಾ-ಽಽನೀತೌ ವಣಿಕ್ಸುತೌ ॥ 28॥ (ಬದ್ಧ್ವಾನೀತೌ)
ಹರ್ಷೇಣ ಧಾವಮಾನಾಶ್ಚ ಪ್ರೋಚುರ್ನೃಪಸಮೀಪತಃ ।
ತಸ್ಕರೌ ದ್ವೌ ಸಮಾನೀತೌ ವಿಲೋಕ್ಯಾಜ್ಞಾಪಯ ಪ್ರಭೋ ॥ 29॥
ರಾಜ್ಞಾ-ಽಽಜ್ಞಪ್ತಾಸ್ತತ-ಶ್ಶೀಘ್ರ-ನ್ದೃಢ-ಮ್ಬದ್ಧ್ವಾ ತು ತಾ ವುಭೌ ।
ಸ್ಥಾಪಿತೌ ದ್ವೌ ಮಹಾದುರ್ಗೇ ಕಾರಾಗಾರೇ-ಽವಿಚಾರತಃ ॥ 30॥
ಮಾಯಯಾ ಸತ್ಯದೇವಸ್ಯ ನ ಶ್ರುತ-ಙ್ಕೈಸ್ತಯೋರ್ವಚಃ ।
ಅತಸ್ತಯೋರ್ಧನಂ ರಾಜ್ಞಾ ಗೃಹೀತ-ಞ್ಚನ್ದ್ರಕೇತುನಾ ॥ 31॥
ತಚ್ಛಾಪಾಚ್ಚ ತಯೋರ್ಗೇಹೇ ಭಾರ್ಯಾ ಚೈವಾತಿ ದುಃಖಿತಾ ।
ಚೌರೇಣಾಪಹೃತಂ ಸರ್ವ-ಙ್ಗೃಹೇ ಯಚ್ಚ ಸ್ಥಿತ-ನ್ಧನಮ್ ॥ 32॥
ಆಧಿವ್ಯಾಧಿಸಮಾಯುಕ್ತಾ ಕ್ಷುತ್ಪಿಪಾಶಾತಿ ದುಃಖಿತಾ । (ಕ್ಷುತ್ಪಿಪಾಸಾತಿ)
ಅನ್ನಚಿನ್ತಾಪರಾ ಭೂತ್ವಾ ಬಭ್ರಾಮ ಚ ಗೃಹೇ ಗೃಹೇ ।
ಕಲಾವತೀ ತು ಕನ್ಯಾಪಿ ಬಭ್ರಾಮ ಪ್ರತಿವಾಸರಮ್ ॥ 33॥
ಏಕಸ್ಮಿ-ನ್ದಿವಸೇ ಯಾತಾ ಕ್ಷುಧಾರ್ತಾ ದ್ವಿಜಮನ್ದಿರಮ್ । (ದಿವಸೇ ಜಾತಾ)
ಗತ್ವಾ-ಽಪಶ್ಯದ್ ವ್ರತ-ನ್ತತ್ರ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣಸ್ಯ ಚ ॥ 34॥ (ಗತ್ವಾಪಶ್ಯದ್)
ಉಪವಿಶ್ಯ ಕಥಾಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ವರಂ ರ್ಪ್ರಾಥಿತವತ್ಯಪಿ ।
ಪ್ರಸಾದ ಭಕ್ಷಣ-ಙ್ಕೃತ್ವಾ ಯಯೌ ರಾತ್ರೌ ಗೃಹ-ಮ್ಪ್ರತಿ ॥ 35॥
ಮಾತಾ ಕಲಾವತೀ-ಙ್ಕನ್ಯಾ-ಙ್ಕಥಯಾಮಾಸ ಪ್ರೇಮತಃ ।
ಪುತ್ರಿ ರಾತ್ರೌ ಸ್ಥಿತಾ ಕುತ್ರ ಕಿ-ನ್ತೇ ಮನಸಿ ವರ್ತತೇ ॥ 36॥
ಕನ್ಯಾ ಕಲಾವತೀ ಪ್ರಾಹ ಮಾತರ-ಮ್ಪ್ರತಿ ಸತ್ವರಮ್ ।
ದ್ವಿಜಾಲಯೇ ವ್ರತ-ಮ್ಮಾತರ್ದೃಷ್ಟಂ-ವಾಁಞ್ಛಿತಸಿದ್ಧಿದಮ್ ॥ 37॥
ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಕನ್ಯಕಾ ವಾಕ್ಯಂ-ವ್ರಁತ-ಙ್ಕರ್ತುಂ ಸಮುದ್ಯತಾ ।
ಸಾ ಮುದಾ ತು ವಣಿಗ್ಭಾರ್ಯಾ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣಸ್ಯ ಚ ॥ 38॥
ವ್ರತ-ಞ್ಚಕ್ರೇ ಸೈವ ಸಾಧ್ವೀ ಬನ್ಧುಭಿ-ಸ್ಸ್ವಜನೈ-ಸ್ಸಹ ।
ಭರ್ತೃಜಾಮಾತರೌ ಕ್ಷಿಪ್ರಮಾಗಚ್ಛೇತಾಂ ಸ್ವಮಾಶ್ರಮಮ್ ॥ 39॥
ಅಪರಾಧ-ಞ್ಚ ಮೇ ಭರ್ತುರ್ಜಾಮಾತುಃ, ಕ್ಷನ್ತುಮರ್ಹಸಿ ।
ವ್ರತೇನಾನೇನ ತುಷ್ಟೋ-ಽಸೌ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣಃ ಪುನಃ ॥ 40॥ (ತುಷ್ಟೋಸೌ)
ದರ್ಶಯಾಮಾಸ ಸ್ವಪ್ನಂ ಹೀ ಚನ್ದ್ರಕೇತು-ನ್ನೃಪೋತ್ತಮಮ್ ।
ಬನ್ದಿನೌ ಮೋಚಯ ಪ್ರಾತರ್ವಣಿಜೌ ನೃಪಸತ್ತಮ ॥ 41॥
ದೇಯ-ನ್ಧನ-ಞ್ಚ ತತ್ಸರ್ವ-ಙ್ಗೃಹೀತಂ-ಯಁ-ತ್ತ್ವಯಾ-ಽಧುನಾ । (ತ್ವಯಾಧುನಾ)
ನೋ ಚೇ-ತ್ತ್ವಾ-ನ್ನಾಶಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಸರಾಜ್ಯಧನಪುತ್ರಕಮ್ ॥ 42॥
ಏವಮಾಭಾಷ್ಯ ರಾಜಾನ-ನ್ಧ್ಯಾನಗಮ್ಯೋ-ಽಭವ-ತ್ಪ್ರಭುಃ । (ಧ್ಯಾನಗಮ್ಯೋಭವತ್)
ತತಃ ಪ್ರಭಾತಸಮಯೇ ರಾಜಾ ಚ ಸ್ವಜನೈ-ಸ್ಸಹ ॥ 43॥
ಉಪವಿಶ್ಯ ಸಭಾಮಧ್ಯೇ ಪ್ರಾಹ ಸ್ವಪ್ನ-ಞ್ಜನ-ಮ್ಪ್ರತಿ ।
ಬದ್ಧೌ ಮಹಾಜನೌ ಶೀಘ್ರ-ಮ್ಮೋಚಯ ದ್ವೌ ವಣಿಕ್ಸುತೌ ॥ 44॥
ಇತಿ ರಾಜ್ಞೋ ವಚ-ಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ಮೋಚಯಿತ್ವಾ ಮಹಾಜನೌ ।
ಸಮಾನೀಯ ನೃಪಸ್ಯಾಗ್ರೇ ಪ್ರಾಹುಸ್ತೇ ವಿನಯಾನ್ವಿತಾಃ ॥ 45॥
ಆನೀತೌ ದ್ವೌ ವಣಿಕ್ಪುತ್ರೌ ಮುಕ್ತೌ ನಿಗಡಬನ್ಧನಾತ್ ।
ತತೋ ಮಹಾಜನೌ ನತ್ವಾ ಚನ್ದ್ರಕೇತು-ನ್ನೃಪೋತ್ತಮಮ್ ॥ 46॥
ಸ್ಮರನ್ತೌ ಪೂರ್ವ ವೃತ್ತಾನ್ತ-ನ್ನೋಚತುರ್ಭಯವಿಹ್ವಲೌ ।
ರಾಜಾ ವಣಿಕ್ಸುತೌ ವೀಕ್ಷ್ಯ ವಚಃ ಪ್ರೋವಾಚ ಸಾದರಮ್ ॥ 47॥
ದೇವಾ-ತ್ಪ್ರಾಪ್ತ-ಮ್ಮಹದ್ದುಃಖಮಿದಾನೀ-ನ್ನಾಸ್ತಿ ವೈ ಭಯಮ್ ।
ತದಾ ನಿಗಡಸನ್ತ್ಯಾಗ-ಙ್ಕ್ಷೌರಕರ್ಮಾದ್ಯಕಾರಯತ್ ॥ 48॥
ವಸ್ತ್ರಾಲಙ್ಕಾರಕ-ನ್ದತ್ತ್ವಾ ಪರಿತೋಷ್ಯ ನೃಪಶ್ಚ ತೌ ।
ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ವಣಿಕ್ಪುತ್ರೌ ವಚಸಾ-ಽತೋಷಯದ್ ಭೃಶಮ್ ॥ 49॥ (ವಚಸಾತೋಷಯದ್ಭೃಶಮ್)
ಪುರಾನೀತ-ನ್ತು ಯದ್ ದ್ರವ್ಯ-ನ್ದ್ವಿಗುಣೀಕೃತ್ಯ ದತ್ತವಾನ್ ।
ಪ್ರೋವಾಚ ಚ ತತೋ ರಾಜಾ ಗಚ್ಛ ಸಾಧೋ ನಿಜಾಶ್ರಮಮ್ ॥ 50॥ (ಪ್ರೋವಾಚತೌ)
ರಾಜಾನ-ಮ್ಪ್ರಣಿಪತ್ಯಾಹ ಗನ್ತವ್ಯ-ನ್ತ್ವತ್ಪ್ರಸಾದತಃ ।
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ತೌ ಮಹಾವೈಶ್ಯೌ ಜಗ್ಮತು-ಸ್ಸ್ವಗೃಹ-ಮ್ಪ್ರತಿ ॥ 51॥ (ಮಹಾವೈಶ್ಯೋ)
॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಸ್ಕಾನ್ದ ಪುರಾಣೇ ರೇವಾಖಣ್ಡೇ ಶ್ರೀಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ವ್ರತಕಥಾಯಾ-ನ್ತೃತೀಯೋ-ಽಧ್ಯಾಯಃ ॥ 3 ॥
ಅಥ ಚತುರ್ಥೋ-ಽಧ್ಯಾಯಃ
ಸೂತ ಉವಾಚ ।
ಯಾತ್ರಾ-ನ್ತು ಕೃತವಾನ್ ಸಾಧುರ್ಮಙ್ಗಲಾಯನಪೂರ್ವಿಕಾಮ್ ।
ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯೋ ಧನ-ನ್ದತ್ತ್ವಾ ತದಾ ತು ನಗರಂ-ಯಁಯೌ ॥ 1॥
ಕಿಯದ್ ದೂರೇ ಗತೇ ಸಾಧೋ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣಃ ಪ್ರಭುಃ ।
ಜಿಜ್ಞಾಸಾ-ಙ್ಕೃತವಾನ್ ಸಾಧೌ ಕಿಮಸ್ತಿ ತವ ನೌಸ್ಥಿತಮ್ ॥ 2॥
ತತೋ ಮಹಾಜನೌ ಮತ್ತೌ ಹೇಲಯಾ ಚ ಪ್ರಹಸ್ಯ ವೈ । (ಮತೌ)
ಕಥ-ಮ್ಪೃಚ್ಛಸಿ ಭೋ ದಣ್ಡಿ-ನ್ಮುದ್ರಾ-ನ್ನೇತು-ಙ್ಕಿಮಿಚ್ಛಸಿ ॥ 3॥
ಲತಾಪತ್ರಾದಿಕ-ಞ್ಚೈವ ವರ್ತತೇ ತರಣೌ ಮಮ ।
ನಿಷ್ಠುರ-ಞ್ಚ ವಚ-ಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ಸತ್ಯ-ಮ್ಭವತು ತೇ ವಚಃ ॥ 4॥
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಗತ-ಶ್ಶೀಘ್ರ-ನ್ದಣ್ಡೀ ತಸ್ಯ ಸಮೀಪತಃ ।
ಕಿಯದ್ ದೂರೇ ತತೋ ಗತ್ವಾ ಸ್ಥಿತ-ಸ್ಸಿನ್ಧು ಸಮೀಪತಃ ॥ 5॥
ಗತೇ ದಣ್ಡಿನಿ ಸಾಧುಶ್ಚ ಕೃತನಿತ್ಯಕ್ರಿಯಸ್ತದಾ ।
ಉತ್ಥಿತಾ-ನ್ತರಣೀ-ನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಸ್ಮಯ-ಮ್ಪರಮಂ-ಯಁಯೌ ॥ 6॥
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಲತಾದಿಕ-ಞ್ಚೈವ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತೋ ನ್ಯಪತದ್ ಭುವಿ ।
ಲಬ್ಧಸಞ್ಜ್ಞೋ ವಣಿಕ್ಪುತ್ರಸ್ತತಶ್ಚಿನ್ತಾನ್ವಿತೋ-ಽಭವತ್ ॥ 7॥ (ವಣಿಕ್ಪುತ್ರಸ್ತತಶ್ಚಿನ್ತಾನ್ವಿತೋಭವತ್)
ತದಾ ತು ದುಹಿತುಃ ಕಾನ್ತೋ ವಚನ-ಞ್ಚೇದಮಬ್ರವೀತ್ ।
ಕಿಮರ್ಥ-ಙ್ಕ್ರಿಯತೇ ಶೋಕ-ಶ್ಶಾಪೋ ದತ್ತಶ್ಚ ದಣ್ಡಿನಾ ॥ 8॥
ಶಕ್ಯತೇ ತೇನ ಸರ್ವಂ ಹಿ ಕರ್ತು-ಞ್ಚಾತ್ರ ನ ಸಂಶಯಃ । (ಶಕ್ಯತೇನೇ ನ)
ಅತಸ್ತಚ್ಛರಣಂ-ಯಾಁಮೋ ವಾಞ್ಛತಾರ್ಥೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ 9॥ (ವಾಞ್ಛಿತಾರ್ಥೋ)
ಜಾಮಾತುರ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ತತ್ಸಕಾಶ-ಙ್ಗತಸ್ತದಾ ।
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಚ ದಣ್ಡಿನ-ಮ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ನತ್ವಾ ಪ್ರೋವಾಚ ಸಾದರಮ್ ॥ 10॥
ಕ್ಷಮಸ್ವ ಚಾಪರಾಧ-ಮ್ಮೇ ಯದುಕ್ತ-ನ್ತವ ಸನ್ನಿಧೌ ।
ಏವ-ಮ್ಪುನಃ ಪುನರ್ನತ್ವಾ ಮಹಾಶೋಕಾಕುಲೋ-ಽಭವತ್ ॥ 11॥ (ಮಹಾಶೋಕಾಕುಲೋಭವತ್)
ಪ್ರೋವಾಚ ವಚನ-ನ್ದಣ್ಡೀ ವಿಲಪನ್ತಂ-ವಿಁಲೋಕ್ಯ ಚ ।
ಮಾ ರೋದೀ-ಶ್ಶೃಣುಮದ್ವಾಕ್ಯ-ಮ್ಮಮ ಪೂಜಾಬಹಿರ್ಮುಖಃ ॥ 12॥
ಮಮಾಜ್ಞಯಾ ಚ ದುರ್ಬುದ್ಧೇ ಲಬ್ಧ-ನ್ದುಃಖ-ಮ್ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ।
ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಭಗವದ್ವಾಕ್ಯಂ ಸ್ತುತಿ-ಙ್ಕರ್ತುಂ ಸಮುದ್ಯತಃ ॥ 13॥
ಸಾಧುರುವಾಚ ।
ತ್ವನ್ಮಾಯಾಮೋಹಿತಾ-ಸ್ಸರ್ವೇ ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಾಸ್ತ್ರಿದಿವೌಕಸಃ ।
ನ ಜಾನನ್ತಿ ಗುಣಾ-ನ್ರೂಪ-ನ್ತವಾಶ್ಚರ್ಯಮಿದ-ಮ್ಪ್ರಭೋ ॥ 14॥
ಮೂಢೋ-ಽಹ-ನ್ತ್ವಾ-ಙ್ಕಥ-ಞ್ಜಾನೇ ಮೋಹಿತಸ್ತವಮಾಯಯಾ । (ಮೂಢೋಹಂ)
ಪ್ರಸೀದ ಪೂಜಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಯಥಾವಿಭವವಿಸ್ತರೈಃ ॥ 15॥
ಪುರಾ ವಿತ್ತ-ಞ್ಚ ತ-ಥ್ಸರ್ವ-ನ್ತ್ರಾಹಿ ಮಾಂ ಶರಣಾಗತಮ್ ।
ಶ್ರುತ್ವಾ ಭಕ್ತಿಯುತಂ-ವಾಁಕ್ಯ-ಮ್ಪರಿತುಷ್ಟೋ ಜನಾರ್ದನಃ ॥ 16॥
ವರ-ಞ್ಚ ವಾಞ್ಛಿತ-ನ್ದತ್ತ್ವಾ ತತ್ರೈವಾನ್ತರ್ದಧೇ ಹರಿಃ ।
ತತೋ ನಾವಂ ಸಮಾರೂಹ್ಯ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿತ್ತಪ್ರಪೂರಿತಾಮ್ ॥ 17॥
ಕೃಪಯಾ ಸತ್ಯದೇವಸ್ಯ ಸಫಲಂ-ವಾಁಞ್ಛಿತ-ಮ್ಮಮ ।
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಸ್ವಜನೈ-ಸ್ಸಾರ್ಧ-ಮ್ಪೂಜಾ-ಙ್ಕೃತ್ವಾ ಯಥಾವಿಧಿ ॥ 18॥
ಹರ್ಷೇಣ ಚಾಭವ-ತ್ಪೂರ್ಣಸ್ಸತ್ಯದೇವಪ್ರಸಾದತಃ ।
ನಾವಂ ಸಂಯೋಁಜ್ಯ ಯತ್ನೇನ ಸ್ವದೇಶಗಮನ-ಙ್ಕೃತಮ್ ॥ 19॥
ಸಾಧುರ್ಜಾಮಾತರ-ಮ್ಪ್ರಾಹ ಪಶ್ಯ ರತ್ನಪುರೀ-ಮ್ಮಮ ।
ದೂತ-ಞ್ಚ ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸ ನಿಜವಿತ್ತಸ್ಯ ರಕ್ಷಕಮ್ ॥ 20॥
ತತೋ-ಽಸೌ ನಗರ-ಙ್ಗತ್ವಾ ಸಾಧುಭಾರ್ಯಾಂ-ವಿಁಲೋಕ್ಯ ಚ । (ದೂತೋಸೌ)
ಪ್ರೋವಾಚ ವಾಞ್ಛಿತಂ-ವಾಁಕ್ಯ-ನ್ನತ್ವಾ ಬದ್ಧಾಞ್ಜಲಿಸ್ತದಾ ॥ 21॥
ನಿಕಟೇ ನಗರಸ್ಯೈವ ಜಾಮಾತ್ರಾ ಸಹಿತೋ ವಣಿಕ್ ।
ಆಗತೋ ಬನ್ಧುವರ್ಗೈಶ್ಚ ವಿತ್ತೈಶ್ಚ ಬಹುಭಿರ್ಯುತಃ ॥ 22॥
ಶ್ರುತ್ವಾ ದೂತಮುಖಾದ್ವಾಕ್ಯ-ಮ್ಮಹಾಹರ್ಷವತೀ ಸತೀ ।
ಸತ್ಯಪೂಜಾ-ನ್ತತಃ ಕೃತ್ವಾ ಪ್ರೋವಾಚ ತನುಜಾ-ಮ್ಪ್ರತಿ ॥ 23॥
ವ್ರಜಾಮಿ ಶೀಘ್ರಮಾಗಚ್ಛ ಸಾಧುಸನ್ದರ್ಶನಾಯ ಚ ।
ಇತಿ ಮಾತೃವಚ-ಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ವ್ರತ-ಙ್ಕೃತ್ವಾ ಸಮಾಪ್ಯ ಚ ॥ 24॥
ಪ್ರಸಾದ-ಞ್ಚ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಗತಾ ಸಾ-ಽಪಿ ಪತಿ-ಮ್ಪ್ರತಿ । (ಸಾಪಿ)
ತೇನ ರುಷ್ಟಾ-ಸ್ಸತ್ಯದೇವೋ ಭರ್ತಾರ-ನ್ತರಣಿ-ನ್ತಥಾ ॥ 25॥ (ರುಷ್ಟಃ, ತರಣೀಂ)
ಸಂಹೃತ್ಯ ಚ ಧನೈ-ಸ್ಸಾರ್ಧ-ಞ್ಜಲೇ ತಸ್ಯಾವಮಜ್ಜಯತ್ ।
ತತಃ ಕಲಾವತೀ ಕನ್ಯಾ ನ ವಿಲೋಕ್ಯ ನಿಜ-ಮ್ಪತಿಮ್ ॥ 26॥
ಶೋಕೇನ ಮಹತಾ ತತ್ರ ರುದನ್ತೀ ಚಾಪತದ್ ಭುವಿ । (ರುದತೀ)
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಥಾವಿಧಾ-ನ್ನಾವ-ಙ್ಕನ್ಯಾ-ಞ್ಚ ಬಹುದುಃಖಿತಾಮ್ ॥ 27॥
ಭೀತೇನ ಮನಸಾ ಸಾಧುಃ ಕಿಮಾಶ್ಚರ್ಯಮಿದ-ಮ್ಭವೇತ್ ।
ಚಿನ್ತ್ಯಮಾನಾಶ್ಚ ತೇ ಸರ್ವೇ ಬಭೂವುಸ್ತರಿವಾಹಕಾಃ ॥ 28॥
ತತೋ ಲೀಲಾವತೀ ಕನ್ಯಾ-ನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಾ ವಿಹ್ವಲಾ-ಽಭವತ್ ।
ವಿಲಲಾಪಾತಿದುಃಖೇನ ಭರ್ತಾರ-ಞ್ಚೇದಮಬ್ರವೀತ ॥ 29॥
ಇದಾನೀ-ನ್ನೌಕಯಾ ಸಾರ್ಧ-ಙ್ಕಥಂ ಸೋ-ಽಭೂದಲಕ್ಷಿತಃ ।
ನ ಜಾನೇ ಕಸ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ಹೇಲಯಾ ಚೈವ ಸಾ ಹೃತಾ ॥ 30॥
ಸತ್ಯದೇವಸ್ಯ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ-ಞ್ಜ್ಞಾತುಂ-ವಾಁ ಕೇನ ಶಕ್ಯತೇ ।
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ವಿಲಲಾಪೈವ ತತಶ್ಚ ಸ್ವಜನೈ-ಸ್ಸಹ ॥ 31॥
ತತೋ ಲೀಲಾವತೀ ಕನ್ಯಾ-ಙ್ಕ್ರೌಡೇ ಕೃತ್ವಾ ರುರೋದ ಹ ।
ತತಃಕಲಾವತೀ ಕನ್ಯಾ ನಷ್ಟೇ ಸ್ವಾಮಿನಿ ದುಃಖಿತಾ ॥ 32॥
ಗೃಹೀತ್ವಾ ಪಾದುಕೇ ತಸ್ಯಾನುಗತು-ಞ್ಚ ಮನೋದಧೇ । (ಪಾದುಕಾಂ)
ಕನ್ಯಾಯಾಶ್ಚರಿತ-ನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಭಾರ್ಯ-ಸ್ಸಜ್ಜನೋ ವಣಿಕ್ ॥ 33॥
ಅತಿಶೋಕೇನ ಸನ್ತಪ್ತಶ್ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ಧರ್ಮವಿತ್ ।
ಹೃತಂ-ವಾಁ ಸತ್ಯದೇವೇನ ಭ್ರಾನ್ತೋ-ಽಹಂ ಸತ್ಯಮಾಯಯಾ ॥ 34॥
ಸತ್ಯಪೂಜಾ-ಙ್ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ಯಥಾವಿಭವವಿಸ್ತರೈಃ ।
ಇತಿ ಸರ್ವಾನ್ ಸಮಾಹೂಯ ಕಥಯಿತ್ವಾ ಮನೋರಥಮ್ ॥ 35॥
ನತ್ವಾ ಚ ದಣ್ಡವದ್ ಭೂಮೌ ಸತ್ಯದೇವ-ಮ್ಪುನಃ ಪುನಃ ।
ತತಸ್ತುಷ್ಟ-ಸ್ಸತ್ಯದೇವೋ ದೀನಾನಾ-ಮ್ಪರಿಪಾಲಕಃ ॥ 36॥
ಜಗಾದ ವಚನ-ಞ್ಚೈನ-ಙ್ಕೃಪಯಾ ಭಕ್ತವತ್ಸಲಃ ।
ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರಸಾದ-ನ್ತೇ ಕನ್ಯಾ ಪತಿ-ನ್ದ್ರಷ್ಟುಂ ಸಮಾಗತಾ ॥ 37॥
ಅತೋ-ಽದೃಷ್ಟೋ-ಽಭವತ್ತಸ್ಯಾಃ ಕನ್ಯಕಾಯಾಃ ಪತಿರ್ಧ್ರುವಮ್ ।
ಗೃಹ-ಙ್ಗತ್ವಾ ಪ್ರಸಾದ-ಞ್ಚ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಸಾ-ಽಽಯಾತಿ ಚೇತ್ಪುನಃ ॥ 38॥ (ಸಾಯಾತಿ)
ಲಬ್ಧಭರ್ತ್ರೀ ಸುತಾ ಸಾಧೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ನ ಸಂಶಯಃ ।
ಕನ್ಯಕಾ ತಾದೃಶಂ-ವಾಁಕ್ಯಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಗಗನಮಣ್ಡಲಾತ್ ॥ 39॥
ಕ್ಷಿಪ್ರ-ನ್ತದಾ ಗೃಹ-ಙ್ಗತ್ವಾ ಪ್ರಸಾದ-ಞ್ಚ ಬುಭೋಜ ಸಾ ।
ಪಶ್ಚಾ-ಥ್ಸಾ ಪುನರಾಗತ್ಯ ದದರ್ಶ ಸ್ವಜನ-ಮ್ಪತಿಮ್ ॥ 40॥ (ಸಾಪಶ್ಚಾತ್ಪುನರಾಗತ್ಯ, ಸಜನಂ)
ತತಃ ಕಲಾವತೀ ಕನ್ಯಾ ಜಗಾದ ಪಿತರ-ಮ್ಪ್ರತಿ ।
ಇದಾನೀ-ಞ್ಚ ಗೃಹಂ-ಯಾಁಹಿ ವಿಲಮ್ಬ-ಙ್ಕುರುಷೇ ಕಥಮ್ ॥ 41॥
ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಕನ್ಯಕಾವಾಕ್ಯಂ ಸನ್ತುಷ್ಟೋ-ಽಭೂದ್ವಣಿಕ್ಸುತಃ ।
ಪೂಜನಂ ಸತ್ಯದೇವಸ್ಯ ಕೃತ್ವಾ ವಿಧಿವಿಧಾನತಃ ॥ 42॥
ಧನೈರ್ಬನ್ಧುಗಣೈ-ಸ್ಸಾರ್ಧ-ಞ್ಜಗಾಮ ನಿಜಮನ್ದಿರಮ್ ।
ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯಾ-ಞ್ಚ ಸಙ್ಕ್ರಾನ್ತೌ ಕೃತವಾನ್ ಸತ್ಯಸ್ಯ ಪೂಜನಮ್ ॥ 43॥ (ಸತ್ಯಪೂಜನಮ್)
ಇಹಲೋಕೇ ಸುಖ-ಮ್ಭುಕ್ತ್ವಾ ಚಾನ್ತೇ ಸತ್ಯಪುರಂ-ಯಁಯೌ ॥ 44॥
॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಸ್ಕಾನ್ದ ಪುರಾಣೇ ರೇವಾಖಣ್ಡೇ ಶ್ರೀಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ವ್ರತಕಥಾಯಾ-ಞ್ಚತುರ್ಥೋ-ಽಧ್ಯಾಯಃ ॥ 4 ॥
ಅಥ ಪಞ್ಚಮೋ-ಽಧ್ಯಾಯಃ
ಸೂತ ಉವಾಚ ।
ಅಥಾನ್ಯಚ್ಚ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶ್ರುಣುಧ್ವ-ಮ್ಮುನಿಸತ್ತಮಾಃ ।
ಆಸೀ-ತ್ತುಙ್ಗಧ್ವಜೋ ರಾಜಾ ಪ್ರಜಾಪಾಲನತತ್ಪರಃ ॥ 1॥
ಪ್ರಸಾದಂ ಸತ್ಯದೇವಸ್ಯ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ದುಃಖಮವಾಪ ಸಃ ।
ಏಕದಾ ಸ ವನ-ಙ್ಗತ್ವಾ ಹತ್ವಾ ಬಹುವಿಧಾ-ನ್ಪಶೂನ್ ॥ 2॥
ಆಗತ್ಯ ವಟಮೂಲ-ಞ್ಚ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸತ್ಯಸ್ಯ ಪೂಜನಮ್ । (ಚಾಪಶ್ಯತ್)
ಗೋಪಾಃ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಸನ್ತುಷ್ಟಾ ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತಾ-ಸ್ಸ ಬಾನ್ಧವಾಃ ॥ 3॥
ರಾಜಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತು ದರ್ಪೇಣ ನ ಗತೋ ನ ನನಾಮ ಸಃ ।
ತತೋ ಗೋಪಗಣಾ-ಸ್ಸರ್ವೇ ಪ್ರಸಾದ-ನ್ನೃಪಸನ್ನಿಧೌ ॥ 4॥
ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ಪುನರಾಗತ್ಯ ಭುಕ್ತತ್ವಾ ಸರ್ವೇ ಯಥೇಪ್ಸಿತಮ್ ।
ತತಃ ಪ್ರಸಾದಂ ಸನ್ತ್ಯಜ್ಯ ರಾಜಾ ದುಃಖಮವಾಪ ಸಃ ॥ 5॥
ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಶತ-ನ್ನಷ್ಟ-ನ್ಧನಧಾನ್ಯಾದಿಕ-ಞ್ಚ ಯತ್ ।
ಸತ್ಯದೇವೇನ ತತ್ಸರ್ವ-ನ್ನಾಶಿತ-ಮ್ಮಮ ನಿಶ್ಚಿತಮ್ ॥ 6॥
ಅತಸ್ತತ್ರೈವ ಗಚ್ಛಾಮಿ ಯತ್ರ ದೇವಸ್ಯ ಪೂಜನಮ್ ।
ಮನಸಾ ತು ವಿನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ಯಯೌ ಗೋಪಾಲಸನ್ನಿಧೌ ॥ 7॥
ತತೋ-ಽಸೌ ಸತ್ಯದೇವಸ್ಯ ಪೂಜಾ-ಙ್ಗೋಪಗಣೈಸ್ಸಹ ।
ಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ಧಾನ್ವಿತೋ ಭೂತ್ವಾ ಚಕಾರ ವಿಧಿನಾ ನೃಪಃ ॥ 8॥
ಸತ್ಯದೇವಪ್ರಸಾದೇನ ಧನಪುತ್ರಾನ್ವಿತೋ-ಽಭವತ್ ।
ಇಹಲೋಕೇ ಸುಖ-ಮ್ಭುಕ್ತತ್ವಾ ಚಾನ್ತೇ ಸತ್ಯಪುರಂ-ಯಁಯೌ ॥ 9॥
ಯ ಇದ-ಙ್ಕುರುತೇ ಸತ್ಯವ್ರತ-ಮ್ಪರಮದುರ್ಲಭಮ್ ।
ಶೃಣೋತಿ ಚ ಕಥಾ-ಮ್ಪುಣ್ಯಾ-ಮ್ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತಃ ಫಲಪ್ರದಾಮ್ ॥ 10॥
ಧನಧಾನ್ಯಾದಿಕ-ನ್ತಸ್ಯ ಭವೇ-ಥ್ಸತ್ಯಪ್ರಸಾದತಃ ।
ದರಿದ್ರೋ ಲಭತೇ ವಿತ್ತ-ಮ್ಬದ್ಧೋ ಮುಚ್ಯೇತ ಬನ್ಧನಾತ್ ॥ 11॥
ಭೀತೋ ಭಯಾ-ತ್ಪ್ರಮುಚ್ಯೇತ ಸತ್ಯಮೇವ ನ ಸಂಶಯಃ ।
ಈಪ್ಸಿತ-ಞ್ಚ ಫಲ-ಮ್ಭುಕ್ತ್ವಾ ಚಾನ್ತೇ ಸತ್ಯಪುರಂವ್ರಁಜೇತ್ ॥ 12॥
ಇತಿ ವಃ ಕಥಿತಂ-ವಿಁಪ್ರಾ-ಸ್ಸತ್ಯನಾರಾಯಣವ್ರತಮ್ ।
ಯ-ತ್ಕೃತ್ವಾ ಸರ್ವದುಃಖೇಭ್ಯೋ ಮುಕ್ತೋ ಭವತಿ ಮಾನವಃ ॥ 13॥
ವಿಶೇಷತಃ ಕಲಿಯುಗೇ ಸತ್ಯಪೂಜಾ ಫಲಪ್ರದಾ ।
ಕೇಚಿ-ತ್ಕಾಲಂ-ವಁದಿಷ್ಯನ್ತಿ ಸತ್ಯಮೀಶ-ನ್ತಮೇವ ಚ ॥ 14॥
ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ-ಙ್ಕೇಚಿ-ಥ್ಸತ್ಯದೇವ-ನ್ತಥಾಪರೇ ।
ನಾನಾರೂಪಧರೋ ಭೂತ್ವಾ ಸರ್ವೇಷಾಮೀಪ್ಸಿತಪ್ರದಮ್ ॥ 15॥ (ಸರ್ವೇಷಾಮೀಪ್ಸಿತಪ್ರದಃ)
ಭವಿಷ್ಯತಿ ಕಲೌ ಸತ್ಯವ್ರತರೂಪೀ ಸನಾತನಃ ।
ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುನಾ ಧೃತಂ ರೂಪಂ ಸರ್ವೇಷಾಮೀಪ್ಸಿತಪ್ರದಮ್ ॥ 16॥
ಯ ಇದ-ಮ್ಪಠತೇ ನಿತ್ಯಂ ಶೃಣೋತಿ ಮುನಿಸತ್ತಮಾಃ ।
ತಸ್ಯ ನಶ್ಯನ್ತಿ ಪಾಪಾನಿ ಸತ್ಯದೇವಪ್ರಸಾದತಃ ॥ 17॥
ವ್ರತಂ-ಯೈಁಸ್ತು ಕೃತ-ಮ್ಪೂರ್ವಂ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣಸ್ಯ ಚ ।
ತೇಷಾ-ನ್ತ್ವಪರಜನ್ಮಾನಿ ಕಥಯಾಮಿ ಮುನೀಶ್ವರಾಃ ॥ 18॥
ಶತಾನನ್ದೋಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಸ್ಸುದಾಮಾಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಹ್ಯಭೂತ್ ।
ತಸ್ಮಿಞ್ಜನ್ಮನಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ-ನ್ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಮೋಕ್ಷಮವಾಪ ಹ ॥ 19॥
ಕಾಷ್ಠಭಾರವಹೋ ಭಿಲ್ಲೋ ಗುಹರಾಜೋ ಬಭೂವ ಹ ।
ತಸ್ಮಿಞ್ಜನ್ಮನಿ ಶ್ರೀರಾಮಂ ಸೇವ್ಯ ಮೋಕ್ಷ-ಞ್ಜಗಾಮ ವೈ ॥ 20॥
ಉಲ್ಕಾಮುಖೋ ಮಹಾರಾಜೋ ನೃಪೋ ದಶರಥೋ-ಽಭವತ್ ।
ಶ್ರೀರಙ್ಗನಾಥಂ ಸಮ್ಪೂಜ್ಯ ಶ್ರೀವೈಕುಣ್ಠ-ನ್ತದಾಗಮತ್ ॥ 21॥ (ಶ್ರೀರಾಮಚನ್ದ್ರಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯ)
ರ್ಧಾಮಿಕ-ಸ್ಸತ್ಯಸನ್ಧಶ್ಚ ಸಾಧುರ್ಮೋರಧ್ವಜೋ-ಽಭವತ್ । (ಸಾಧುರ್ಮೋರಧ್ವಜೋಭವತ್)
ದೇಹಾರ್ಧ-ಙ್ಕ್ರಕಚೈಶ್ಛಿತ್ತ್ವಾ ದತ್ವಾ ಮೋಕ್ಷಮವಾಪ ಹ ॥ 22॥
ತುಙ್ಗಧ್ವಜೋ ಮಹಾರಾಜ-ಸ್ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೋ-ಽಭವ-ತ್ಕಿಲ । (ಸ್ವಾಯಮ್ಭೂರಭವತ್)
ಸರ್ವಾ-ನ್ಭಾಗವತಾನ್ ಕೃತ್ವಾ ಶ್ರೀವೈಕುಣ್ಠ-ನ್ತದಾ-ಽಗಮತ್ ॥ 23॥ (ಕೃತ್ತ್ವಾ, ತದಾಗಮತ್)
ಭೂತ್ವಾ ಗೋಪಾಶ್ಚ ತೇ ಸರ್ವೇ ವ್ರಜಮಣ್ಡಲವಾಸಿನಃ ।
ನಿಹತ್ಯ ರಾಕ್ಷಸಾನ್ ಸರ್ವಾ-ನ್ಗೋಲೋಕ-ನ್ತು ತದಾ ಯಯುಃ ॥ 24॥
॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಸ್ಕಾನ್ದಪುರಾಣೇ ರೇವಾಖಣ್ಡೇ ಶ್ರೀಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ವ್ರತಕಥಾಯಾ-ಮ್ಪಞ್ಚಮೋ-ಽಧ್ಯಾಯಃ ॥ 5 ॥
Roman (IAST) Transliteration
|| śrī gaṇeśāya namaḥ ||
|| śrīparamātmane namaḥ ||
atha kathā prārambhaḥ |
atha prathamo-'dhyāyaḥ
śrīvyāsa uvāca |
ekadā naimiṣāraṇye ṛṣaya-śśaunakādayaḥ |
papracchurmunaya-ssarve sūta-mpaurāṇika-ṅkhalu || 1||
ṛṣaya ūcuḥ |
vratena tapasā kiṃ-vā~ prāpyate vāñchita-mphalam |
tatsarvaṃ śrotumicchāmaḥ kathayasva mahāmune || 2||
sūta uvāca |
nāradenaiva sampṛṣṭo bhagavān kamalāpatiḥ |
surarṣaye yathaivāha tacchṛṇudhvaṃ samāhitāḥ || 3||
ekadā nārado yogī parānugrahakāṅkṣayā |
paryaṭan vividhā-llo~kā-nmartyalokamupāgataḥ || 4||
tatodṛṣṭvā janānsarvā-nnānākleśasamanvitān |
nānāyonisamutpannān kliśyamānān svakarmabhiḥ || 5||
kenopāyena caiteṣā-nduḥkhanāśo bhaved dhruvam |
iti sañcintya manasā viṣṇuloka-ṅgatastadā || 6||
tatra nārāyaṇa-ndevaṃ śuklavarṇa-ñcaturbhujam |
śaṅkha-cakra-gadā-padma-vanamālā-vibhūṣitam || 7||
dṛṣṭvā ta-ndevadeveśaṃ stotuṃ samupacakrame |
nārada uvāca |
namo vāṅgamanasātītarūpāyānantaśaktaye |
ādimadhyāntahīnāya nirguṇāya guṇātmane || 8||
sarveṣāmādibhūtāya bhaktānāmārtināśine |
śrutvā stotra-ntato viṣṇurnārada-mpratyabhāṣata || 9||
śrībhagavānuvāca |
kimarthamāgato-'si tva-ṅki-nte manasi vartate |
kathayasva mahābhāga tatsarva-ṅkathāyāmi te || 10||
nārada uvāca |
martyaloke janā-ssarve nānākleśasamanvitāḥ |
nanāyonisamutpannāḥ pacyante pāpakarmabhiḥ || 11||
tatkathaṃ śamayennātha laghūpāyena tadvada |
śrotumicchāmi tatsarva-ṅkṛpāsti yadi te mayi || 12||
śrībhagavānuvāca |
sādhu pṛṣṭa-ntvayā vatsa lokānugrahakāṅkṣayā |
yatkṛtvā mucyate moha-ttacchṛṇuṣva vadāmi te || 13||
vratamasti mahatpuṇyaṃ svarge martye ca durlabham |
tava snehānmayā vatsa prakāśaḥ kriyate-'dhunā || 14||
satyanārāyaṇasyaiva vrataṃ samyagvidhānataḥ | (satyanārāyaṇasyaivaṃ)
kṛtvā sadya-ssukha-mbhuktvā paratra mokṣamāpnuyāt |
tacchrutvā bhagavadvākya-nnārado munirabravīt || 15||
nārada uvāca |
ki-mphala-ṅkiṃ-vi~dhāna-ñca kṛta-ṅkenaiva tad vratam |
tatsarvaṃ-vi~starād brūhi kadā kāryaṃ-vra~ta-mprabho || 16|| (kāryaṃhitadvratam)
śrībhagavānuvāca |
duḥkhaśokādiśamana-ndhanadhānyapravardhanam || 17||
saubhāgyasantatikaraṃ sarvatra vijayapradam |
yasmin kasmi-ndine martyo bhaktiśraddhāsamanvitaḥ || 18||
satyanārāyaṇa-ndevaṃ-ya~jeccaiva niśāmukhe |
brāhmaṇairbāndhavaiścaiva sahito dharmatatparaḥ || 19||
naivedya-mbhaktito dadyā-thsapāda-mbhakṣyamuttamam |
rambhāphala-ṅghṛta-ṅkṣīra-ṅgodhūmasya ca cūrṇakam || 20||
abhāve śālicūrṇaṃ-vā~ śarkarā vā guḍastathā |
sapādaṃ sarvabhakṣyāṇi caikīkṛtya nivedayet || 21||
viprāya dakṣiṇā-ndadyā-tkathāṃ śrutvā janai-ssaha |
tataśca bandhubhi-ssārdhaṃ-vi~prāṃśca pratibhojayet || 22||
prasāda-mbhakṣayed bhaktyā nṛtyagītādika-ñcaret |
tataśca svagṛha-ṅgacche-thsatyanārāyaṇaṃ smarann || 23||
eva-ṅkṛte manuṣyāṇāṃ-vā~ñchāsiddhirbhaved dhruvam |
viśeṣataḥ kaliyuge laghūpāyo-'sti bhūtale || 24|| (laghūpāyosti)
|| iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-mprathamo-'dhyāyaḥ || 1 ||
atha dvitīyo-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
athānya-thsampravakṣyāmi kṛtaṃ-ye~na purā dvijāḥ |
kaści-tkāśīpure ramye hyāsīdvipro-'tinirdhanaḥ || 1|| (hyāsīdviprotinirdhanaḥ)
kṣuttṛḍbhyāṃ-vyā~kulobhūtvā nitya-mbabhrāma bhūtale |
duḥkhita-mbrāhmaṇa-ndṛṣṭvā bhagavā-nbrāhmaṇapriyaḥ || 2||
vṛddhabrāhmaṇa rūpasta-mpapraccha dvijamādarāt |
kimartha-mbhramase vipra mahī-nnityaṃ suduḥkhitaḥ |
tatsarvaṃ śrotumicchāmi kathyatā-ndvija sattama || 3||
brāhmaṇa uvāca |
brāhmaṇo-'ti daridro-'ha-mbhikṣārthaṃ-vai~ bhrame mahīm || 4|| (brāhmaṇoti)
upāyaṃ-ya~di jānāsi kṛpayā kathaya prabho |
vṛddhabrāhmaṇa uvāca |
satyanārāyaṇo viṣṇurvāñchitārthaphalapradaḥ || 5||
tasya tva-mpūjanaṃ-vi~pra kuruṣva vratamuttamama | (vratamuttamam)
yatkṛtvā sarvaduḥkhebhyo mukto bhavati mānavaḥ || 6||
vidhāna-ñca vratasyāpi viprāyābhāṣya yatnataḥ |
satyanārāyaṇo vṛddhastatraivāntaradhīyata || 7||
tad vrataṃ saṅkariṣyāmi yadukta-mbrāhmaṇena vai |
iti sañcintya vipro-'sau rātrau nidrā na labdhavān || 8|| (nidrāṃ)
tataḥ prāta-ssamutthāya satyanārāyaṇavratam |
kariṣya iti saṅkalpya bhikṣārthamagamadvijaḥ || 9|| (bhikṣārthamagamaddvijaḥ)
tasminneva dine vipraḥ pracura-ndravyamāptavān |
tenaiva bandhubhi-ssārdhaṃ satyasyavratamācarat || 10||
sarvaduḥkhavinirmukta-ssarvasampatsamanvitaḥ |
babhūva sa dvijaśreṣṭho vratasyāsya prabhāvataḥ || 11||
tataḥ prabhṛti kāla-ñca māsi māsi vrata-ṅkṛtam |
eva-nnārāyaṇasyedaṃ-vra~ta-ṅkṛtvā dvijottamaḥ || 12||
sarvapāpavinirmukto durlabha-mmokṣamāptavān |
vratamasya yadā vipra pṛthivyāṃ saṅkariṣyati || 13|| (viprāḥ)
tadaiva sarvaduḥkha-ntu manujasya vinaśyati | (ca manujasya)
eva-nnārāyaṇenokta-nnāradāya mahātmane || 14||
mayā tatkathitaṃ-vi~prāḥ kimanya-tkathayāmi vaḥ |
ṛṣaya ūcuḥ |
tasmād viprācchruta-ṅkena pṛthivyā-ñcarita-mmune |
tatsarvaṃ śrotumicchāma-śśraddhā-'smāka-mprajāyate || 15|| (śraddhāsmākaṃ)
sūta uvāca |
śṛṇudhva-mmunaya-ssarve vrataṃ-ye~na kṛta-mbhuvi |
ekadā sa dvijavaro yathāvibhava vistaraiḥ || 16||
bandhubhi-ssvajanai-ssārdhaṃ-vra~ta-ṅkartuṃ samudyataḥ |
etasminnantare kāle kāṣṭhakretā samāgamat || 17||
bahiḥ kāṣṭha-ñca saṃsthāpya viprasya gṛhamāyayau |
tṛṣṇāyā pīḍitātmā ca dṛṣṭvā vipra-ṅkṛtaṃ-vra~tam || 18|| (kṛta)
praṇipatya dvija-mprāha kimida-ṅkriyate tvayā |
kṛte ki-mphalamāpnoti vistarād vada me prabho || 19|| (vistārād)
vipra uvāca |
satyanārāyaṇesyedaṃ-vra~taṃ sarvepsitapradam |
tasya prasādānme sarva-ndhanadhānyādika-mmahat || 20||
tasmādetad vrata-ñjñātvā kāṣṭhakretā-'tiharṣitaḥ |
papau jala-mprasāda-ñca bhuktvā sa nagaraṃ-ya~yau || 21||
satyanārāyaṇa-ndeva-mmanasā ityacintayat |
kāṣṭhaṃ-vi~krayato grāme prāpyate cādya yad dhanam || 22|| (prāpyateme-'dya)
tenaiva satyadevasya kariṣye vratamuttamam |
iti sañcintya manasā kāṣṭha-ndhṛtvā tu mastake || 23||
jagāma nagare ramye dhanināṃ-ya~tra saṃsthitiḥ |
taddine kāṣṭhamūlya-ñca dviguṇa-mprāptavānasau || 24||
tataḥ prasannahṛdaya-ssupakva-ṅkadalī phalam |
śarkarāghṛtadugdha-ñca godhūmasya ca cūrṇakam || 25||
kṛtvaikatra sapāda-ñca gṛhītvā svagṛhaṃ-ya~yau |
tato bandhūn samāhūya cakāra vidhinā vratam || 26||
tad vratasya prabhāveṇa dhanaputrānvito-'bhavat | (dhanaputrānvitobhavat)
ihaloke sukha-mbhuktvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 27||
|| iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ndvitīyo-'dhyāyaḥ || 2 ||
atha tṛtīyo-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
punaragre pravakṣyāmi śṛṇudhva-mmuni sattamāḥ |
purā colkāmukho nāma nṛpaścāsīnmahāmatiḥ || 1||
jitendriya-ssatyavādī yayau devālaya-mprati |
dine dine dhana-ndattvā dvijān santoṣaya-thsudhīḥ || 2||
bhāryā tasya pramugdhā ca sarojavadanā satī |
bhadraśīlānadī tīre satyasyavratamācarat || 3||
etasminnantare tatra sādhureka-ssamāgataḥ |
vāṇijyārtha-mbahudhanairanekaiḥ paripūritaḥ || 4||
nāvaṃ saṃsthāpya tattīre jagāma nṛpati-mprati |
dṛṣṭvā sa vratina-mbhūpa-mprapaccha vinayānvitaḥ || 5||
sādhuruvāca |
kimida-ṅkuruṣe rāja-nbhaktiyuktena cetasā |
prakāśa-ṅkuru tatsarvaṃ śrotumicchāmi sāmpratam || 6||
rājovāca |
pūjana-ṅkriyate sādho viṣṇoratulatejasaḥ |
vrata-ñca svajanai-ssārdha-mputrādyāvāpti kāmyayā || 7||
bhūpasya vacanaṃ śrutvā sādhuḥ provāca sādaram |
sarva-ṅkathaya me rājan kariṣye-'ha-ntavoditam || 8||
mamāpi santatirnāsti hyetasmājjāyate dhruvam |
tato nivṛttya vāṇijyā-thsānando gṛhamāgataḥ || 9||
bhāryāyai kathitaṃ sarvaṃ-vra~taṃ santati dāyakam |
tadā vrata-ṅkariṣyāmi yadā me santatirbhavet || 10||
iti līlāvatī-mprāha patnīṃ sādhu-ssa sattamaḥ |
ekasmi-ndivase tasya bhāryā līlāvatī satī || 11|| (bhāryāṃ)
bhartṛyuktānandacittā-'bhavad dharmaparāyaṇā |
rgabhiṇī sā-'bhava-ttasya bhāryā satyaprasādataḥ || 12|| (sābhavat)
daśame māsi vai tasyāḥ kanyāratnamajāyata |
dine dine sā vavṛdhe śuklapakṣe yathā śaśī || 13||
nāmnā kalāvatī ceti tannāmakaraṇa-ṅkṛtam |
tato līlāvatī prāha svāmina-mmadhuraṃ-va~caḥ || 14||
na karoṣi kimarthaṃ-vai~ purā saṅkalpitaṃ-vra~tam |
sādhuruvāca |
vivāha samaye tvasyāḥ kariṣyāmi vrata-mpriye || 15||
iti bhāryāṃ samāśvāsya jagāma nagara-mprati |
tataḥ kalāvatī kanyā vavṛdhe pitṛveśmani || 16||
dṛṣṭvā kanyā-ntata-ssādhurnagare sakhibhi-ssaha |
mantrayitvā druta-ndūta-mpreṣayāmāsa dharmavit || 17||
vivāhārtha-ñca kanyāyā varaṃ śreṣṭhaṃ-vi~cāraya |
tenājñaptaśca dūto-'sau kāñcana-nnagaraṃ-ya~yau || 18||
tasmādekaṃ-va~ṇikputraṃ samādāyāgato hi saḥ |
dṛṣṭvā tu sundara-mbālaṃ-va~ṇikputra-ṅguṇānvitam || 19||
jñātibhirbandhubhi-ssārdha-mparituṣṭena cetasā |
dattāvān sādhuputrāya kanyāṃ-vi~dhividhānataḥ || 20|| (sādhuḥputrāya)
tato-'bhāgyavaśā-ttena vismṛtaṃ-vra~tamuttamam | (tatobhāgyavaśāt)
vivāhasamaye tasyāstena ruṣṭo bhava-tprabhuḥ || 21|| (ruṣṭo-'bhavat)
tataḥ kālena niyato nijakarma viśāradaḥ |
vāṇijyārtha-ntata-śśīghra-ñjāmātṛ sahito vaṇik || 22||
ratnasārapure ramye gatvā sindhu samīpataḥ |
vāṇijyamakaro-thsādhurjāmātrā śrīmatā saha || 23||
tau gatau nagare ramye candraketornṛpasya ca | (nagaretasya)
etasminneva kāle tu satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ || 24||
bhraṣṭapratijñamālokya śāpa-ntasmai pradattavān |
dāruṇa-ṅkaṭhina-ñcāsya mahad duḥkha-mbhaviṣyati || 25||
ekasmindivase rājño dhanamādāya taskaraḥ |
tatraiva cāgata ścauro vaṇijau yatra saṃsthitau || 26||
tatpaścād dhāvakā-ndūtā-ndṛṣṭavā bhītena cetasā |
dhanaṃ saṃsthāpya tatraiva sa tu śīghramalakṣitaḥ || 27||
tato dūtāssamāyātā yatrāste sajjano vaṇik |
dṛṣṭvā nṛpadhana-ntatra baddhvā-''nītau vaṇiksutau || 28|| (baddhvānītau)
harṣeṇa dhāvamānāśca procurnṛpasamīpataḥ |
taskarau dvau samānītau vilokyājñāpaya prabho || 29||
rājñā-''jñaptāstata-śśīghra-ndṛḍha-mbaddhvā tu tā vubhau |
sthāpitau dvau mahādurge kārāgāre-'vicārataḥ || 30||
māyayā satyadevasya na śruta-ṅkaistayorvacaḥ |
atastayordhanaṃ rājñā gṛhīta-ñcandraketunā || 31||
tacchāpācca tayorgehe bhāryā caivāti duḥkhitā |
caureṇāpahṛtaṃ sarva-ṅgṛhe yacca sthita-ndhanam || 32||
ādhivyādhisamāyuktā kṣutpipāśāti duḥkhitā | (kṣutpipāsāti)
annacintāparā bhūtvā babhrāma ca gṛhe gṛhe |
kalāvatī tu kanyāpi babhrāma prativāsaram || 33||
ekasmi-ndivase yātā kṣudhārtā dvijamandiram | (divase jātā)
gatvā-'paśyad vrata-ntatra satyanārāyaṇasya ca || 34|| (gatvāpaśyad)
upaviśya kathāṃ śrutvā varaṃ rprāthitavatyapi |
prasāda bhakṣaṇa-ṅkṛtvā yayau rātrau gṛha-mprati || 35||
mātā kalāvatī-ṅkanyā-ṅkathayāmāsa premataḥ |
putri rātrau sthitā kutra ki-nte manasi vartate || 36||
kanyā kalāvatī prāha mātara-mprati satvaram |
dvijālaye vrata-mmātardṛṣṭaṃ-vā~ñchitasiddhidam || 37||
tacchrutvā kanyakā vākyaṃ-vra~ta-ṅkartuṃ samudyatā |
sā mudā tu vaṇigbhāryā satyanārāyaṇasya ca || 38||
vrata-ñcakre saiva sādhvī bandhubhi-ssvajanai-ssaha |
bhartṛjāmātarau kṣipramāgacchetāṃ svamāśramam || 39||
aparādha-ñca me bharturjāmātuḥ, kṣantumarhasi |
vratenānena tuṣṭo-'sau satyanārāyaṇaḥ punaḥ || 40|| (tuṣṭosau)
darśayāmāsa svapnaṃ hī candraketu-nnṛpottamam |
bandinau mocaya prātarvaṇijau nṛpasattama || 41||
deya-ndhana-ñca tatsarva-ṅgṛhītaṃ-ya~-ttvayā-'dhunā | (tvayādhunā)
no ce-ttvā-nnāśayiṣyāmi sarājyadhanaputrakam || 42||
evamābhāṣya rājāna-ndhyānagamyo-'bhava-tprabhuḥ | (dhyānagamyobhavat)
tataḥ prabhātasamaye rājā ca svajanai-ssaha || 43||
upaviśya sabhāmadhye prāha svapna-ñjana-mprati |
baddhau mahājanau śīghra-mmocaya dvau vaṇiksutau || 44||
iti rājño vaca-śśrutvā mocayitvā mahājanau |
samānīya nṛpasyāgre prāhuste vinayānvitāḥ || 45||
ānītau dvau vaṇikputrau muktau nigaḍabandhanāt |
tato mahājanau natvā candraketu-nnṛpottamam || 46||
smarantau pūrva vṛttānta-nnocaturbhayavihvalau |
rājā vaṇiksutau vīkṣya vacaḥ provāca sādaram || 47||
devā-tprāpta-mmahadduḥkhamidānī-nnāsti vai bhayam |
tadā nigaḍasantyāga-ṅkṣaurakarmādyakārayat || 48||
vastrālaṅkāraka-ndattvā paritoṣya nṛpaśca tau |
puraskṛtya vaṇikputrau vacasā-'toṣayad bhṛśam || 49|| (vacasātoṣayadbhṛśam)
purānīta-ntu yad dravya-ndviguṇīkṛtya dattavān |
provāca ca tato rājā gaccha sādho nijāśramam || 50|| (provācatau)
rājāna-mpraṇipatyāha gantavya-ntvatprasādataḥ |
ityuktvā tau mahāvaiśyau jagmatu-ssvagṛha-mprati || 51|| (mahāvaiśyo)
|| iti śrīskānda purāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ntṛtīyo-'dhyāyaḥ || 3 ||
atha caturtho-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
yātrā-ntu kṛtavān sādhurmaṅgalāyanapūrvikām |
brāhmaṇebhyo dhana-ndattvā tadā tu nagaraṃ-ya~yau || 1||
kiyad dūre gate sādho satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ |
jijñāsā-ṅkṛtavān sādhau kimasti tava nausthitam || 2||
tato mahājanau mattau helayā ca prahasya vai | (matau)
katha-mpṛcchasi bho daṇḍi-nmudrā-nnetu-ṅkimicchasi || 3||
latāpatrādika-ñcaiva vartate taraṇau mama |
niṣṭhura-ñca vaca-śśrutvā satya-mbhavatu te vacaḥ || 4||
evamuktvā gata-śśīghra-ndaṇḍī tasya samīpataḥ |
kiyad dūre tato gatvā sthita-ssindhu samīpataḥ || 5||
gate daṇḍini sādhuśca kṛtanityakriyastadā |
utthitā-ntaraṇī-ndṛṣṭvā vismaya-mparamaṃ-ya~yau || 6||
dṛṣṭvā latādika-ñcaiva mūrcchito nyapatad bhuvi |
labdhasañjño vaṇikputrastataścintānvito-'bhavat || 7|| (vaṇikputrastataścintānvitobhavat)
tadā tu duhituḥ kānto vacana-ñcedamabravīt |
kimartha-ṅkriyate śoka-śśāpo dattaśca daṇḍinā || 8||
śakyate tena sarvaṃ hi kartu-ñcātra na saṃśayaḥ | (śakyatene na)
atastaccharaṇaṃ-yā~mo vāñchatārtho bhaviṣyati || 9|| (vāñchitārtho)
jāmāturvacanaṃ śrutvā tatsakāśa-ṅgatastadā |
dṛṣṭvā ca daṇḍina-mbhaktyā natvā provāca sādaram || 10||
kṣamasva cāparādha-mme yadukta-ntava sannidhau |
eva-mpunaḥ punarnatvā mahāśokākulo-'bhavat || 11|| (mahāśokākulobhavat)
provāca vacana-ndaṇḍī vilapantaṃ-vi~lokya ca |
mā rodī-śśṛṇumadvākya-mmama pūjābahirmukhaḥ || 12||
mamājñayā ca durbuddhe labdha-nduḥkha-mmuhurmuhuḥ |
tacchrutvā bhagavadvākyaṃ stuti-ṅkartuṃ samudyataḥ || 13||
sādhuruvāca |
tvanmāyāmohitā-ssarve brahmādyāstridivaukasaḥ |
na jānanti guṇā-nrūpa-ntavāścaryamida-mprabho || 14||
mūḍho-'ha-ntvā-ṅkatha-ñjāne mohitastavamāyayā | (mūḍhohaṃ)
prasīda pūjayiṣyāmi yathāvibhavavistaraiḥ || 15||
purā vitta-ñca ta-thsarva-ntrāhi māṃ śaraṇāgatam |
śrutvā bhaktiyutaṃ-vā~kya-mparituṣṭo janārdanaḥ || 16||
vara-ñca vāñchita-ndattvā tatraivāntardadhe hariḥ |
tato nāvaṃ samārūhya dṛṣṭvā vittaprapūritām || 17||
kṛpayā satyadevasya saphalaṃ-vā~ñchita-mmama |
ityuktvā svajanai-ssārdha-mpūjā-ṅkṛtvā yathāvidhi || 18||
harṣeṇa cābhava-tpūrṇassatyadevaprasādataḥ |
nāvaṃ saṃyo~jya yatnena svadeśagamana-ṅkṛtam || 19||
sādhurjāmātara-mprāha paśya ratnapurī-mmama |
dūta-ñca preṣayāmāsa nijavittasya rakṣakam || 20||
tato-'sau nagara-ṅgatvā sādhubhāryāṃ-vi~lokya ca | (dūtosau)
provāca vāñchitaṃ-vā~kya-nnatvā baddhāñjalistadā || 21||
nikaṭe nagarasyaiva jāmātrā sahito vaṇik |
āgato bandhuvargaiśca vittaiśca bahubhiryutaḥ || 22||
śrutvā dūtamukhādvākya-mmahāharṣavatī satī |
satyapūjā-ntataḥ kṛtvā provāca tanujā-mprati || 23||
vrajāmi śīghramāgaccha sādhusandarśanāya ca |
iti mātṛvaca-śśrutvā vrata-ṅkṛtvā samāpya ca || 24||
prasāda-ñca parityajya gatā sā-'pi pati-mprati | (sāpi)
tena ruṣṭā-ssatyadevo bhartāra-ntaraṇi-ntathā || 25|| (ruṣṭaḥ, taraṇīṃ)
saṃhṛtya ca dhanai-ssārdha-ñjale tasyāvamajjayat |
tataḥ kalāvatī kanyā na vilokya nija-mpatim || 26||
śokena mahatā tatra rudantī cāpatad bhuvi | (rudatī)
dṛṣṭvā tathāvidhā-nnāva-ṅkanyā-ñca bahuduḥkhitām || 27||
bhītena manasā sādhuḥ kimāścaryamida-mbhavet |
cintyamānāśca te sarve babhūvustarivāhakāḥ || 28||
tato līlāvatī kanyā-ndṛṣṭvā sā vihvalā-'bhavat |
vilalāpātiduḥkhena bhartāra-ñcedamabravīta || 29||
idānī-nnaukayā sārdha-ṅkathaṃ so-'bhūdalakṣitaḥ |
na jāne kasya devasya helayā caiva sā hṛtā || 30||
satyadevasya māhātmya-ñjñātuṃ-vā~ kena śakyate |
ityuktvā vilalāpaiva tataśca svajanai-ssaha || 31||
tato līlāvatī kanyā-ṅkrauḍe kṛtvā ruroda ha |
tataḥkalāvatī kanyā naṣṭe svāmini duḥkhitā || 32||
gṛhītvā pāduke tasyānugatu-ñca manodadhe | (pādukāṃ)
kanyāyāścarita-ndṛṣṭvā sabhārya-ssajjano vaṇik || 33||
atiśokena santaptaścintayāmāsa dharmavit |
hṛtaṃ-vā~ satyadevena bhrānto-'haṃ satyamāyayā || 34||
satyapūjā-ṅkariṣyāmi yathāvibhavavistaraiḥ |
iti sarvān samāhūya kathayitvā manoratham || 35||
natvā ca daṇḍavad bhūmau satyadeva-mpunaḥ punaḥ |
tatastuṣṭa-ssatyadevo dīnānā-mparipālakaḥ || 36||
jagāda vacana-ñcaina-ṅkṛpayā bhaktavatsalaḥ |
tyaktvā prasāda-nte kanyā pati-ndraṣṭuṃ samāgatā || 37||
ato-'dṛṣṭo-'bhavattasyāḥ kanyakāyāḥ patirdhruvam |
gṛha-ṅgatvā prasāda-ñca bhuktvā sā-''yāti cetpunaḥ || 38|| (sāyāti)
labdhabhartrī sutā sādho bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
kanyakā tādṛśaṃ-vā~kyaṃ śrutvā gaganamaṇḍalāt || 39||
kṣipra-ntadā gṛha-ṅgatvā prasāda-ñca bubhoja sā |
paścā-thsā punarāgatya dadarśa svajana-mpatim || 40|| (sāpaścātpunarāgatya, sajanaṃ)
tataḥ kalāvatī kanyā jagāda pitara-mprati |
idānī-ñca gṛhaṃ-yā~hi vilamba-ṅkuruṣe katham || 41||
tacchrutvā kanyakāvākyaṃ santuṣṭo-'bhūdvaṇiksutaḥ |
pūjanaṃ satyadevasya kṛtvā vidhividhānataḥ || 42||
dhanairbandhugaṇai-ssārdha-ñjagāma nijamandiram |
paurṇamāsyā-ñca saṅkrāntau kṛtavān satyasya pūjanam || 43|| (satyapūjanam)
ihaloke sukha-mbhuktvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 44||
|| iti śrīskānda purāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ñcaturtho-'dhyāyaḥ || 4 ||
atha pañcamo-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
athānyacca pravakṣyāmi śruṇudhva-mmunisattamāḥ |
āsī-ttuṅgadhvajo rājā prajāpālanatatparaḥ || 1||
prasādaṃ satyadevasya tyaktvā duḥkhamavāpa saḥ |
ekadā sa vana-ṅgatvā hatvā bahuvidhā-npaśūn || 2||
āgatya vaṭamūla-ñca dṛṣṭvā satyasya pūjanam | (cāpaśyat)
gopāḥ kurvanti santuṣṭā bhaktiyuktā-ssa bāndhavāḥ || 3||
rājā dṛṣṭvā tu darpeṇa na gato na nanāma saḥ |
tato gopagaṇā-ssarve prasāda-nnṛpasannidhau || 4||
saṃsthāpya punarāgatya bhuktatvā sarve yathepsitam |
tataḥ prasādaṃ santyajya rājā duḥkhamavāpa saḥ || 5||
tasya putraśata-nnaṣṭa-ndhanadhānyādika-ñca yat |
satyadevena tatsarva-nnāśita-mmama niścitam || 6||
atastatraiva gacchāmi yatra devasya pūjanam |
manasā tu viniścitya yayau gopālasannidhau || 7||
tato-'sau satyadevasya pūjā-ṅgopagaṇaissaha |
bhaktiśraddhānvito bhūtvā cakāra vidhinā nṛpaḥ || 8||
satyadevaprasādena dhanaputrānvito-'bhavat |
ihaloke sukha-mbhuktatvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 9||
ya ida-ṅkurute satyavrata-mparamadurlabham |
śṛṇoti ca kathā-mpuṇyā-mbhaktiyuktaḥ phalapradām || 10||
dhanadhānyādika-ntasya bhave-thsatyaprasādataḥ |
daridro labhate vitta-mbaddho mucyeta bandhanāt || 11||
bhīto bhayā-tpramucyeta satyameva na saṃśayaḥ |
īpsita-ñca phala-mbhuktvā cānte satyapuraṃvra~jet || 12||
iti vaḥ kathitaṃ-vi~prā-ssatyanārāyaṇavratam |
ya-tkṛtvā sarvaduḥkhebhyo mukto bhavati mānavaḥ || 13||
viśeṣataḥ kaliyuge satyapūjā phalapradā |
keci-tkālaṃ-va~diṣyanti satyamīśa-ntameva ca || 14||
satyanārāyaṇa-ṅkeci-thsatyadeva-ntathāpare |
nānārūpadharo bhūtvā sarveṣāmīpsitapradam || 15|| (sarveṣāmīpsitapradaḥ)
bhaviṣyati kalau satyavratarūpī sanātanaḥ |
śrīviṣṇunā dhṛtaṃ rūpaṃ sarveṣāmīpsitapradam || 16||
ya ida-mpaṭhate nityaṃ śṛṇoti munisattamāḥ |
tasya naśyanti pāpāni satyadevaprasādataḥ || 17||
vrataṃ-yai~stu kṛta-mpūrvaṃ satyanārāyaṇasya ca |
teṣā-ntvaparajanmāni kathayāmi munīśvarāḥ || 18||
śatānandomahāprājñassudāmābrāhmaṇo hyabhūt |
tasmiñjanmani śrīkṛṣṇa-ndhyātvā mokṣamavāpa ha || 19||
kāṣṭhabhāravaho bhillo guharājo babhūva ha |
tasmiñjanmani śrīrāmaṃ sevya mokṣa-ñjagāma vai || 20||
ulkāmukho mahārājo nṛpo daśaratho-'bhavat |
śrīraṅganāthaṃ sampūjya śrīvaikuṇṭha-ntadāgamat || 21|| (śrīrāmacandrasamprāpya)
rdhāmika-ssatyasandhaśca sādhurmoradhvajo-'bhavat | (sādhurmoradhvajobhavat)
dehārdha-ṅkrakacaiśchittvā datvā mokṣamavāpa ha || 22||
tuṅgadhvajo mahārāja-ssvāyambhuvo-'bhava-tkila | (svāyambhūrabhavat)
sarvā-nbhāgavatān kṛtvā śrīvaikuṇṭha-ntadā-'gamat || 23|| (kṛttvā, tadāgamat)
bhūtvā gopāśca te sarve vrajamaṇḍalavāsinaḥ |
nihatya rākṣasān sarvā-ngoloka-ntu tadā yayuḥ || 24||
|| iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-mpañcamo-'dhyāyaḥ || 5 ||
Sanskrit — Devanagari (original)
॥ श्री गणेशाय नमः ॥
॥ श्रीपरमात्मने नमः ॥
अथ कथा प्रारम्भः ।
अथ प्रथमो-ऽध्यायः
श्रीव्यास उवाच ।
एकदा नैमिषारण्ये ऋषय-श्शौनकादयः ।
पप्रच्छुर्मुनय-स्सर्वे सूत-म्पौराणिक-ङ्खलु ॥ 1॥
ऋषय ऊचुः ।
व्रतेन तपसा किं-वाँ प्राप्यते वाञ्छित-म्फलम् ।
तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामः कथयस्व महामुने ॥ 2॥
सूत उवाच ।
नारदेनैव सम्पृष्टो भगवान् कमलापतिः ।
सुरर्षये यथैवाह तच्छृणुध्वं समाहिताः ॥ 3॥
एकदा नारदो योगी परानुग्रहकाङ्क्षया ।
पर्यटन् विविधा-ल्लोँका-न्मर्त्यलोकमुपागतः ॥ 4॥
ततोदृष्ट्वा जनान्सर्वा-न्नानाक्लेशसमन्वितान् ।
नानायोनिसमुत्पन्नान् क्लिश्यमानान् स्वकर्मभिः ॥ 5॥
केनोपायेन चैतेषा-न्दुःखनाशो भवेद् ध्रुवम् ।
इति सञ्चिन्त्य मनसा विष्णुलोक-ङ्गतस्तदा ॥ 6॥
तत्र नारायण-न्देवं शुक्लवर्ण-ञ्चतुर्भुजम् ।
शङ्ख-चक्र-गदा-पद्म-वनमाला-विभूषितम् ॥ 7॥
दृष्ट्वा त-न्देवदेवेशं स्तोतुं समुपचक्रमे ।
नारद उवाच ।
नमो वाङ्गमनसातीतरूपायानन्तशक्तये ।
आदिमध्यान्तहीनाय निर्गुणाय गुणात्मने ॥ 8॥
सर्वेषामादिभूताय भक्तानामार्तिनाशिने ।
श्रुत्वा स्तोत्र-न्ततो विष्णुर्नारद-म्प्रत्यभाषत ॥ 9॥
श्रीभगवानुवाच ।
किमर्थमागतो-ऽसि त्व-ङ्कि-न्ते मनसि वर्तते ।
कथयस्व महाभाग तत्सर्व-ङ्कथायामि ते ॥ 10॥
नारद उवाच ।
मर्त्यलोके जना-स्सर्वे नानाक्लेशसमन्विताः ।
ननायोनिसमुत्पन्नाः पच्यन्ते पापकर्मभिः ॥ 11॥
तत्कथं शमयेन्नाथ लघूपायेन तद्वद ।
श्रोतुमिच्छामि तत्सर्व-ङ्कृपास्ति यदि ते मयि ॥ 12॥
श्रीभगवानुवाच ।
साधु पृष्ट-न्त्वया वत्स लोकानुग्रहकाङ्क्षया ।
यत्कृत्वा मुच्यते मोह-त्तच्छृणुष्व वदामि ते ॥ 13॥
व्रतमस्ति महत्पुण्यं स्वर्गे मर्त्ये च दुर्लभम् ।
तव स्नेहान्मया वत्स प्रकाशः क्रियते-ऽधुना ॥ 14॥
सत्यनारायणस्यैव व्रतं सम्यग्विधानतः । (सत्यनारायणस्यैवं)
कृत्वा सद्य-स्सुख-म्भुक्त्वा परत्र मोक्षमाप्नुयात् ।
तच्छ्रुत्वा भगवद्वाक्य-न्नारदो मुनिरब्रवीत् ॥ 15॥
नारद उवाच ।
कि-म्फल-ङ्किं-विँधान-ञ्च कृत-ङ्केनैव तद् व्रतम् ।
तत्सर्वं-विँस्तराद् ब्रूहि कदा कार्यं-व्रँत-म्प्रभो ॥ 16॥ (कार्यंहितद्व्रतम्)
श्रीभगवानुवाच ।
दुःखशोकादिशमन-न्धनधान्यप्रवर्धनम् ॥ 17॥
सौभाग्यसन्ततिकरं सर्वत्र विजयप्रदम् ।
यस्मिन् कस्मि-न्दिने मर्त्यो भक्तिश्रद्धासमन्वितः ॥ 18॥
सत्यनारायण-न्देवं-यँजेच्चैव निशामुखे ।
ब्राह्मणैर्बान्धवैश्चैव सहितो धर्मतत्परः ॥ 19॥
नैवेद्य-म्भक्तितो दद्या-थ्सपाद-म्भक्ष्यमुत्तमम् ।
रम्भाफल-ङ्घृत-ङ्क्षीर-ङ्गोधूमस्य च चूर्णकम् ॥ 20॥
अभावे शालिचूर्णं-वाँ शर्करा वा गुडस्तथा ।
सपादं सर्वभक्ष्याणि चैकीकृत्य निवेदयेत् ॥ 21॥
विप्राय दक्षिणा-न्दद्या-त्कथां श्रुत्वा जनै-स्सह ।
ततश्च बन्धुभि-स्सार्धं-विँप्रांश्च प्रतिभोजयेत् ॥ 22॥
प्रसाद-म्भक्षयेद् भक्त्या नृत्यगीतादिक-ञ्चरेत् ।
ततश्च स्वगृह-ङ्गच्छे-थ्सत्यनारायणं स्मरन्न् ॥ 23॥
एव-ङ्कृते मनुष्याणां-वाँञ्छासिद्धिर्भवेद् ध्रुवम् ।
विशेषतः कलियुगे लघूपायो-ऽस्ति भूतले ॥ 24॥ (लघूपायोस्ति)
॥ इति श्रीस्कान्दपुराणे रेवाखण्डे श्रीसत्यनारायण व्रतकथाया-म्प्रथमो-ऽध्यायः ॥ 1 ॥
अथ द्वितीयो-ऽध्यायः
सूत उवाच ।
अथान्य-थ्सम्प्रवक्ष्यामि कृतं-येँन पुरा द्विजाः ।
कश्चि-त्काशीपुरे रम्ये ह्यासीद्विप्रो-ऽतिनिर्धनः ॥ 1॥ (ह्यासीद्विप्रोतिनिर्धनः)
क्षुत्तृड्भ्यां-व्याँकुलोभूत्वा नित्य-म्बभ्राम भूतले ।
दुःखित-म्ब्राह्मण-न्दृष्ट्वा भगवा-न्ब्राह्मणप्रियः ॥ 2॥
वृद्धब्राह्मण रूपस्त-म्पप्रच्छ द्विजमादरात् ।
किमर्थ-म्भ्रमसे विप्र मही-न्नित्यं सुदुःखितः ।
तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि कथ्यता-न्द्विज सत्तम ॥ 3॥
ब्राह्मण उवाच ।
ब्राह्मणो-ऽति दरिद्रो-ऽह-म्भिक्षार्थं-वैँ भ्रमे महीम् ॥ 4॥ (ब्राह्मणोति)
उपायं-यँदि जानासि कृपया कथय प्रभो ।
वृद्धब्राह्मण उवाच ।
सत्यनारायणो विष्णुर्वाञ्छितार्थफलप्रदः ॥ 5॥
तस्य त्व-म्पूजनं-विँप्र कुरुष्व व्रतमुत्तमम । (व्रतमुत्तमम्)
यत्कृत्वा सर्वदुःखेभ्यो मुक्तो भवति मानवः ॥ 6॥
विधान-ञ्च व्रतस्यापि विप्रायाभाष्य यत्नतः ।
सत्यनारायणो वृद्धस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ 7॥
तद् व्रतं सङ्करिष्यामि यदुक्त-म्ब्राह्मणेन वै ।
इति सञ्चिन्त्य विप्रो-ऽसौ रात्रौ निद्रा न लब्धवान् ॥ 8॥ (निद्रां)
ततः प्रात-स्समुत्थाय सत्यनारायणव्रतम् ।
करिष्य इति सङ्कल्प्य भिक्षार्थमगमद्विजः ॥ 9॥ (भिक्षार्थमगमद्द्विजः)
तस्मिन्नेव दिने विप्रः प्रचुर-न्द्रव्यमाप्तवान् ।
तेनैव बन्धुभि-स्सार्धं सत्यस्यव्रतमाचरत् ॥ 10॥
सर्वदुःखविनिर्मुक्त-स्सर्वसम्पत्समन्वितः ।
बभूव स द्विजश्रेष्ठो व्रतस्यास्य प्रभावतः ॥ 11॥
ततः प्रभृति काल-ञ्च मासि मासि व्रत-ङ्कृतम् ।
एव-न्नारायणस्येदं-व्रँत-ङ्कृत्वा द्विजोत्तमः ॥ 12॥
सर्वपापविनिर्मुक्तो दुर्लभ-म्मोक्षमाप्तवान् ।
व्रतमस्य यदा विप्र पृथिव्यां सङ्करिष्यति ॥ 13॥ (विप्राः)
तदैव सर्वदुःख-न्तु मनुजस्य विनश्यति । (च मनुजस्य)
एव-न्नारायणेनोक्त-न्नारदाय महात्मने ॥ 14॥
मया तत्कथितं-विँप्राः किमन्य-त्कथयामि वः ।
ऋषय ऊचुः ।
तस्माद् विप्राच्छ्रुत-ङ्केन पृथिव्या-ञ्चरित-म्मुने ।
तत्सर्वं श्रोतुमिच्छाम-श्श्रद्धा-ऽस्माक-म्प्रजायते ॥ 15॥ (श्रद्धास्माकं)
सूत उवाच ।
शृणुध्व-म्मुनय-स्सर्वे व्रतं-येँन कृत-म्भुवि ।
एकदा स द्विजवरो यथाविभव विस्तरैः ॥ 16॥
बन्धुभि-स्स्वजनै-स्सार्धं-व्रँत-ङ्कर्तुं समुद्यतः ।
एतस्मिन्नन्तरे काले काष्ठक्रेता समागमत् ॥ 17॥
बहिः काष्ठ-ञ्च संस्थाप्य विप्रस्य गृहमाययौ ।
तृष्णाया पीडितात्मा च दृष्ट्वा विप्र-ङ्कृतं-व्रँतम् ॥ 18॥ (कृत)
प्रणिपत्य द्विज-म्प्राह किमिद-ङ्क्रियते त्वया ।
कृते कि-म्फलमाप्नोति विस्तराद् वद मे प्रभो ॥ 19॥ (विस्ताराद्)
विप्र उवाच ।
सत्यनारायणेस्येदं-व्रँतं सर्वेप्सितप्रदम् ।
तस्य प्रसादान्मे सर्व-न्धनधान्यादिक-म्महत् ॥ 20॥
तस्मादेतद् व्रत-ञ्ज्ञात्वा काष्ठक्रेता-ऽतिहर्षितः ।
पपौ जल-म्प्रसाद-ञ्च भुक्त्वा स नगरं-यँयौ ॥ 21॥
सत्यनारायण-न्देव-म्मनसा इत्यचिन्तयत् ।
काष्ठं-विँक्रयतो ग्रामे प्राप्यते चाद्य यद् धनम् ॥ 22॥ (प्राप्यतेमे-ऽद्य)
तेनैव सत्यदेवस्य करिष्ये व्रतमुत्तमम् ।
इति सञ्चिन्त्य मनसा काष्ठ-न्धृत्वा तु मस्तके ॥ 23॥
जगाम नगरे रम्ये धनिनां-यँत्र संस्थितिः ।
तद्दिने काष्ठमूल्य-ञ्च द्विगुण-म्प्राप्तवानसौ ॥ 24॥
ततः प्रसन्नहृदय-स्सुपक्व-ङ्कदली फलम् ।
शर्कराघृतदुग्ध-ञ्च गोधूमस्य च चूर्णकम् ॥ 25॥
कृत्वैकत्र सपाद-ञ्च गृहीत्वा स्वगृहं-यँयौ ।
ततो बन्धून् समाहूय चकार विधिना व्रतम् ॥ 26॥
तद् व्रतस्य प्रभावेण धनपुत्रान्वितो-ऽभवत् । (धनपुत्रान्वितोभवत्)
इहलोके सुख-म्भुक्त्वा चान्ते सत्यपुरं-यँयौ ॥ 27॥
॥ इति श्रीस्कान्दपुराणे रेवाखण्डे श्रीसत्यनारायण व्रतकथाया-न्द्वितीयो-ऽध्यायः ॥ 2 ॥
अथ तृतीयो-ऽध्यायः
सूत उवाच ।
पुनरग्रे प्रवक्ष्यामि शृणुध्व-म्मुनि सत्तमाः ।
पुरा चोल्कामुखो नाम नृपश्चासीन्महामतिः ॥ 1॥
जितेन्द्रिय-स्सत्यवादी ययौ देवालय-म्प्रति ।
दिने दिने धन-न्दत्त्वा द्विजान् सन्तोषय-थ्सुधीः ॥ 2॥
भार्या तस्य प्रमुग्धा च सरोजवदना सती ।
भद्रशीलानदी तीरे सत्यस्यव्रतमाचरत् ॥ 3॥
एतस्मिन्नन्तरे तत्र साधुरेक-स्समागतः ।
वाणिज्यार्थ-म्बहुधनैरनेकैः परिपूरितः ॥ 4॥
नावं संस्थाप्य तत्तीरे जगाम नृपति-म्प्रति ।
दृष्ट्वा स व्रतिन-म्भूप-म्प्रपच्छ विनयान्वितः ॥ 5॥
साधुरुवाच ।
किमिद-ङ्कुरुषे राज-न्भक्तियुक्तेन चेतसा ।
प्रकाश-ङ्कुरु तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि साम्प्रतम् ॥ 6॥
राजोवाच ।
पूजन-ङ्क्रियते साधो विष्णोरतुलतेजसः ।
व्रत-ञ्च स्वजनै-स्सार्ध-म्पुत्राद्यावाप्ति काम्यया ॥ 7॥
भूपस्य वचनं श्रुत्वा साधुः प्रोवाच सादरम् ।
सर्व-ङ्कथय मे राजन् करिष्ये-ऽह-न्तवोदितम् ॥ 8॥
ममापि सन्ततिर्नास्ति ह्येतस्माज्जायते ध्रुवम् ।
ततो निवृत्त्य वाणिज्या-थ्सानन्दो गृहमागतः ॥ 9॥
भार्यायै कथितं सर्वं-व्रँतं सन्तति दायकम् ।
तदा व्रत-ङ्करिष्यामि यदा मे सन्ततिर्भवेत् ॥ 10॥
इति लीलावती-म्प्राह पत्नीं साधु-स्स सत्तमः ।
एकस्मि-न्दिवसे तस्य भार्या लीलावती सती ॥ 11॥ (भार्यां)
भर्तृयुक्तानन्दचित्ता-ऽभवद् धर्मपरायणा ।
र्गभिणी सा-ऽभव-त्तस्य भार्या सत्यप्रसादतः ॥ 12॥ (साभवत्)
दशमे मासि वै तस्याः कन्यारत्नमजायत ।
दिने दिने सा ववृधे शुक्लपक्षे यथा शशी ॥ 13॥
नाम्ना कलावती चेति तन्नामकरण-ङ्कृतम् ।
ततो लीलावती प्राह स्वामिन-म्मधुरं-वँचः ॥ 14॥
न करोषि किमर्थं-वैँ पुरा सङ्कल्पितं-व्रँतम् ।
साधुरुवाच ।
विवाह समये त्वस्याः करिष्यामि व्रत-म्प्रिये ॥ 15॥
इति भार्यां समाश्वास्य जगाम नगर-म्प्रति ।
ततः कलावती कन्या ववृधे पितृवेश्मनि ॥ 16॥
दृष्ट्वा कन्या-न्तत-स्साधुर्नगरे सखिभि-स्सह ।
मन्त्रयित्वा द्रुत-न्दूत-म्प्रेषयामास धर्मवित् ॥ 17॥
विवाहार्थ-ञ्च कन्याया वरं श्रेष्ठं-विँचारय ।
तेनाज्ञप्तश्च दूतो-ऽसौ काञ्चन-न्नगरं-यँयौ ॥ 18॥
तस्मादेकं-वँणिक्पुत्रं समादायागतो हि सः ।
दृष्ट्वा तु सुन्दर-म्बालं-वँणिक्पुत्र-ङ्गुणान्वितम् ॥ 19॥
ज्ञातिभिर्बन्धुभि-स्सार्ध-म्परितुष्टेन चेतसा ।
दत्तावान् साधुपुत्राय कन्यां-विँधिविधानतः ॥ 20॥ (साधुःपुत्राय)
ततो-ऽभाग्यवशा-त्तेन विस्मृतं-व्रँतमुत्तमम् । (ततोभाग्यवशात्)
विवाहसमये तस्यास्तेन रुष्टो भव-त्प्रभुः ॥ 21॥ (रुष्टो-ऽभवत्)
ततः कालेन नियतो निजकर्म विशारदः ।
वाणिज्यार्थ-न्तत-श्शीघ्र-ञ्जामातृ सहितो वणिक् ॥ 22॥
रत्नसारपुरे रम्ये गत्वा सिन्धु समीपतः ।
वाणिज्यमकरो-थ्साधुर्जामात्रा श्रीमता सह ॥ 23॥
तौ गतौ नगरे रम्ये चन्द्रकेतोर्नृपस्य च । (नगरेतस्य)
एतस्मिन्नेव काले तु सत्यनारायणः प्रभुः ॥ 24॥
भ्रष्टप्रतिज्ञमालोक्य शाप-न्तस्मै प्रदत्तवान् ।
दारुण-ङ्कठिन-ञ्चास्य महद् दुःख-म्भविष्यति ॥ 25॥
एकस्मिन्दिवसे राज्ञो धनमादाय तस्करः ।
तत्रैव चागत श्चौरो वणिजौ यत्र संस्थितौ ॥ 26॥
तत्पश्चाद् धावका-न्दूता-न्दृष्टवा भीतेन चेतसा ।
धनं संस्थाप्य तत्रैव स तु शीघ्रमलक्षितः ॥ 27॥
ततो दूतास्समायाता यत्रास्ते सज्जनो वणिक् ।
दृष्ट्वा नृपधन-न्तत्र बद्ध्वा-ऽऽनीतौ वणिक्सुतौ ॥ 28॥ (बद्ध्वानीतौ)
हर्षेण धावमानाश्च प्रोचुर्नृपसमीपतः ।
तस्करौ द्वौ समानीतौ विलोक्याज्ञापय प्रभो ॥ 29॥
राज्ञा-ऽऽज्ञप्तास्तत-श्शीघ्र-न्दृढ-म्बद्ध्वा तु ता वुभौ ।
स्थापितौ द्वौ महादुर्गे कारागारे-ऽविचारतः ॥ 30॥
मायया सत्यदेवस्य न श्रुत-ङ्कैस्तयोर्वचः ।
अतस्तयोर्धनं राज्ञा गृहीत-ञ्चन्द्रकेतुना ॥ 31॥
तच्छापाच्च तयोर्गेहे भार्या चैवाति दुःखिता ।
चौरेणापहृतं सर्व-ङ्गृहे यच्च स्थित-न्धनम् ॥ 32॥
आधिव्याधिसमायुक्ता क्षुत्पिपाशाति दुःखिता । (क्षुत्पिपासाति)
अन्नचिन्तापरा भूत्वा बभ्राम च गृहे गृहे ।
कलावती तु कन्यापि बभ्राम प्रतिवासरम् ॥ 33॥
एकस्मि-न्दिवसे याता क्षुधार्ता द्विजमन्दिरम् । (दिवसे जाता)
गत्वा-ऽपश्यद् व्रत-न्तत्र सत्यनारायणस्य च ॥ 34॥ (गत्वापश्यद्)
उपविश्य कथां श्रुत्वा वरं र्प्राथितवत्यपि ।
प्रसाद भक्षण-ङ्कृत्वा ययौ रात्रौ गृह-म्प्रति ॥ 35॥
माता कलावती-ङ्कन्या-ङ्कथयामास प्रेमतः ।
पुत्रि रात्रौ स्थिता कुत्र कि-न्ते मनसि वर्तते ॥ 36॥
कन्या कलावती प्राह मातर-म्प्रति सत्वरम् ।
द्विजालये व्रत-म्मातर्दृष्टं-वाँञ्छितसिद्धिदम् ॥ 37॥
तच्छ्रुत्वा कन्यका वाक्यं-व्रँत-ङ्कर्तुं समुद्यता ।
सा मुदा तु वणिग्भार्या सत्यनारायणस्य च ॥ 38॥
व्रत-ञ्चक्रे सैव साध्वी बन्धुभि-स्स्वजनै-स्सह ।
भर्तृजामातरौ क्षिप्रमागच्छेतां स्वमाश्रमम् ॥ 39॥
अपराध-ञ्च मे भर्तुर्जामातुः, क्षन्तुमर्हसि ।
व्रतेनानेन तुष्टो-ऽसौ सत्यनारायणः पुनः ॥ 40॥ (तुष्टोसौ)
दर्शयामास स्वप्नं ही चन्द्रकेतु-न्नृपोत्तमम् ।
बन्दिनौ मोचय प्रातर्वणिजौ नृपसत्तम ॥ 41॥
देय-न्धन-ञ्च तत्सर्व-ङ्गृहीतं-यँ-त्त्वया-ऽधुना । (त्वयाधुना)
नो चे-त्त्वा-न्नाशयिष्यामि सराज्यधनपुत्रकम् ॥ 42॥
एवमाभाष्य राजान-न्ध्यानगम्यो-ऽभव-त्प्रभुः । (ध्यानगम्योभवत्)
ततः प्रभातसमये राजा च स्वजनै-स्सह ॥ 43॥
उपविश्य सभामध्ये प्राह स्वप्न-ञ्जन-म्प्रति ।
बद्धौ महाजनौ शीघ्र-म्मोचय द्वौ वणिक्सुतौ ॥ 44॥
इति राज्ञो वच-श्श्रुत्वा मोचयित्वा महाजनौ ।
समानीय नृपस्याग्रे प्राहुस्ते विनयान्विताः ॥ 45॥
आनीतौ द्वौ वणिक्पुत्रौ मुक्तौ निगडबन्धनात् ।
ततो महाजनौ नत्वा चन्द्रकेतु-न्नृपोत्तमम् ॥ 46॥
स्मरन्तौ पूर्व वृत्तान्त-न्नोचतुर्भयविह्वलौ ।
राजा वणिक्सुतौ वीक्ष्य वचः प्रोवाच सादरम् ॥ 47॥
देवा-त्प्राप्त-म्महद्दुःखमिदानी-न्नास्ति वै भयम् ।
तदा निगडसन्त्याग-ङ्क्षौरकर्माद्यकारयत् ॥ 48॥
वस्त्रालङ्कारक-न्दत्त्वा परितोष्य नृपश्च तौ ।
पुरस्कृत्य वणिक्पुत्रौ वचसा-ऽतोषयद् भृशम् ॥ 49॥ (वचसातोषयद्भृशम्)
पुरानीत-न्तु यद् द्रव्य-न्द्विगुणीकृत्य दत्तवान् ।
प्रोवाच च ततो राजा गच्छ साधो निजाश्रमम् ॥ 50॥ (प्रोवाचतौ)
राजान-म्प्रणिपत्याह गन्तव्य-न्त्वत्प्रसादतः ।
इत्युक्त्वा तौ महावैश्यौ जग्मतु-स्स्वगृह-म्प्रति ॥ 51॥ (महावैश्यो)
॥ इति श्रीस्कान्द पुराणे रेवाखण्डे श्रीसत्यनारायण व्रतकथाया-न्तृतीयो-ऽध्यायः ॥ 3 ॥
अथ चतुर्थो-ऽध्यायः
सूत उवाच ।
यात्रा-न्तु कृतवान् साधुर्मङ्गलायनपूर्विकाम् ।
ब्राह्मणेभ्यो धन-न्दत्त्वा तदा तु नगरं-यँयौ ॥ 1॥
कियद् दूरे गते साधो सत्यनारायणः प्रभुः ।
जिज्ञासा-ङ्कृतवान् साधौ किमस्ति तव नौस्थितम् ॥ 2॥
ततो महाजनौ मत्तौ हेलया च प्रहस्य वै । (मतौ)
कथ-म्पृच्छसि भो दण्डि-न्मुद्रा-न्नेतु-ङ्किमिच्छसि ॥ 3॥
लतापत्रादिक-ञ्चैव वर्तते तरणौ मम ।
निष्ठुर-ञ्च वच-श्श्रुत्वा सत्य-म्भवतु ते वचः ॥ 4॥
एवमुक्त्वा गत-श्शीघ्र-न्दण्डी तस्य समीपतः ।
कियद् दूरे ततो गत्वा स्थित-स्सिन्धु समीपतः ॥ 5॥
गते दण्डिनि साधुश्च कृतनित्यक्रियस्तदा ।
उत्थिता-न्तरणी-न्दृष्ट्वा विस्मय-म्परमं-यँयौ ॥ 6॥
दृष्ट्वा लतादिक-ञ्चैव मूर्च्छितो न्यपतद् भुवि ।
लब्धसञ्ज्ञो वणिक्पुत्रस्ततश्चिन्तान्वितो-ऽभवत् ॥ 7॥ (वणिक्पुत्रस्ततश्चिन्तान्वितोभवत्)
तदा तु दुहितुः कान्तो वचन-ञ्चेदमब्रवीत् ।
किमर्थ-ङ्क्रियते शोक-श्शापो दत्तश्च दण्डिना ॥ 8॥
शक्यते तेन सर्वं हि कर्तु-ञ्चात्र न संशयः । (शक्यतेने न)
अतस्तच्छरणं-याँमो वाञ्छतार्थो भविष्यति ॥ 9॥ (वाञ्छितार्थो)
जामातुर्वचनं श्रुत्वा तत्सकाश-ङ्गतस्तदा ।
दृष्ट्वा च दण्डिन-म्भक्त्या नत्वा प्रोवाच सादरम् ॥ 10॥
क्षमस्व चापराध-म्मे यदुक्त-न्तव सन्निधौ ।
एव-म्पुनः पुनर्नत्वा महाशोकाकुलो-ऽभवत् ॥ 11॥ (महाशोकाकुलोभवत्)
प्रोवाच वचन-न्दण्डी विलपन्तं-विँलोक्य च ।
मा रोदी-श्शृणुमद्वाक्य-म्मम पूजाबहिर्मुखः ॥ 12॥
ममाज्ञया च दुर्बुद्धे लब्ध-न्दुःख-म्मुहुर्मुहुः ।
तच्छ्रुत्वा भगवद्वाक्यं स्तुति-ङ्कर्तुं समुद्यतः ॥ 13॥
साधुरुवाच ।
त्वन्मायामोहिता-स्सर्वे ब्रह्माद्यास्त्रिदिवौकसः ।
न जानन्ति गुणा-न्रूप-न्तवाश्चर्यमिद-म्प्रभो ॥ 14॥
मूढो-ऽह-न्त्वा-ङ्कथ-ञ्जाने मोहितस्तवमायया । (मूढोहं)
प्रसीद पूजयिष्यामि यथाविभवविस्तरैः ॥ 15॥
पुरा वित्त-ञ्च त-थ्सर्व-न्त्राहि मां शरणागतम् ।
श्रुत्वा भक्तियुतं-वाँक्य-म्परितुष्टो जनार्दनः ॥ 16॥
वर-ञ्च वाञ्छित-न्दत्त्वा तत्रैवान्तर्दधे हरिः ।
ततो नावं समारूह्य दृष्ट्वा वित्तप्रपूरिताम् ॥ 17॥
कृपया सत्यदेवस्य सफलं-वाँञ्छित-म्मम ।
इत्युक्त्वा स्वजनै-स्सार्ध-म्पूजा-ङ्कृत्वा यथाविधि ॥ 18॥
हर्षेण चाभव-त्पूर्णस्सत्यदेवप्रसादतः ।
नावं संयोँज्य यत्नेन स्वदेशगमन-ङ्कृतम् ॥ 19॥
साधुर्जामातर-म्प्राह पश्य रत्नपुरी-म्मम ।
दूत-ञ्च प्रेषयामास निजवित्तस्य रक्षकम् ॥ 20॥
ततो-ऽसौ नगर-ङ्गत्वा साधुभार्यां-विँलोक्य च । (दूतोसौ)
प्रोवाच वाञ्छितं-वाँक्य-न्नत्वा बद्धाञ्जलिस्तदा ॥ 21॥
निकटे नगरस्यैव जामात्रा सहितो वणिक् ।
आगतो बन्धुवर्गैश्च वित्तैश्च बहुभिर्युतः ॥ 22॥
श्रुत्वा दूतमुखाद्वाक्य-म्महाहर्षवती सती ।
सत्यपूजा-न्ततः कृत्वा प्रोवाच तनुजा-म्प्रति ॥ 23॥
व्रजामि शीघ्रमागच्छ साधुसन्दर्शनाय च ।
इति मातृवच-श्श्रुत्वा व्रत-ङ्कृत्वा समाप्य च ॥ 24॥
प्रसाद-ञ्च परित्यज्य गता सा-ऽपि पति-म्प्रति । (सापि)
तेन रुष्टा-स्सत्यदेवो भर्तार-न्तरणि-न्तथा ॥ 25॥ (रुष्टः, तरणीं)
संहृत्य च धनै-स्सार्ध-ञ्जले तस्यावमज्जयत् ।
ततः कलावती कन्या न विलोक्य निज-म्पतिम् ॥ 26॥
शोकेन महता तत्र रुदन्ती चापतद् भुवि । (रुदती)
दृष्ट्वा तथाविधा-न्नाव-ङ्कन्या-ञ्च बहुदुःखिताम् ॥ 27॥
भीतेन मनसा साधुः किमाश्चर्यमिद-म्भवेत् ।
चिन्त्यमानाश्च ते सर्वे बभूवुस्तरिवाहकाः ॥ 28॥
ततो लीलावती कन्या-न्दृष्ट्वा सा विह्वला-ऽभवत् ।
विललापातिदुःखेन भर्तार-ञ्चेदमब्रवीत ॥ 29॥
इदानी-न्नौकया सार्ध-ङ्कथं सो-ऽभूदलक्षितः ।
न जाने कस्य देवस्य हेलया चैव सा हृता ॥ 30॥
सत्यदेवस्य माहात्म्य-ञ्ज्ञातुं-वाँ केन शक्यते ।
इत्युक्त्वा विललापैव ततश्च स्वजनै-स्सह ॥ 31॥
ततो लीलावती कन्या-ङ्क्रौडे कृत्वा रुरोद ह ।
ततःकलावती कन्या नष्टे स्वामिनि दुःखिता ॥ 32॥
गृहीत्वा पादुके तस्यानुगतु-ञ्च मनोदधे । (पादुकां)
कन्यायाश्चरित-न्दृष्ट्वा सभार्य-स्सज्जनो वणिक् ॥ 33॥
अतिशोकेन सन्तप्तश्चिन्तयामास धर्मवित् ।
हृतं-वाँ सत्यदेवेन भ्रान्तो-ऽहं सत्यमायया ॥ 34॥
सत्यपूजा-ङ्करिष्यामि यथाविभवविस्तरैः ।
इति सर्वान् समाहूय कथयित्वा मनोरथम् ॥ 35॥
नत्वा च दण्डवद् भूमौ सत्यदेव-म्पुनः पुनः ।
ततस्तुष्ट-स्सत्यदेवो दीनाना-म्परिपालकः ॥ 36॥
जगाद वचन-ञ्चैन-ङ्कृपया भक्तवत्सलः ।
त्यक्त्वा प्रसाद-न्ते कन्या पति-न्द्रष्टुं समागता ॥ 37॥
अतो-ऽदृष्टो-ऽभवत्तस्याः कन्यकायाः पतिर्ध्रुवम् ।
गृह-ङ्गत्वा प्रसाद-ञ्च भुक्त्वा सा-ऽऽयाति चेत्पुनः ॥ 38॥ (सायाति)
लब्धभर्त्री सुता साधो भविष्यति न संशयः ।
कन्यका तादृशं-वाँक्यं श्रुत्वा गगनमण्डलात् ॥ 39॥
क्षिप्र-न्तदा गृह-ङ्गत्वा प्रसाद-ञ्च बुभोज सा ।
पश्चा-थ्सा पुनरागत्य ददर्श स्वजन-म्पतिम् ॥ 40॥ (सापश्चात्पुनरागत्य, सजनं)
ततः कलावती कन्या जगाद पितर-म्प्रति ।
इदानी-ञ्च गृहं-याँहि विलम्ब-ङ्कुरुषे कथम् ॥ 41॥
तच्छ्रुत्वा कन्यकावाक्यं सन्तुष्टो-ऽभूद्वणिक्सुतः ।
पूजनं सत्यदेवस्य कृत्वा विधिविधानतः ॥ 42॥
धनैर्बन्धुगणै-स्सार्ध-ञ्जगाम निजमन्दिरम् ।
पौर्णमास्या-ञ्च सङ्क्रान्तौ कृतवान् सत्यस्य पूजनम् ॥ 43॥ (सत्यपूजनम्)
इहलोके सुख-म्भुक्त्वा चान्ते सत्यपुरं-यँयौ ॥ 44॥
॥ इति श्रीस्कान्द पुराणे रेवाखण्डे श्रीसत्यनारायण व्रतकथाया-ञ्चतुर्थो-ऽध्यायः ॥ 4 ॥
अथ पञ्चमो-ऽध्यायः
सूत उवाच ।
अथान्यच्च प्रवक्ष्यामि श्रुणुध्व-म्मुनिसत्तमाः ।
आसी-त्तुङ्गध्वजो राजा प्रजापालनतत्परः ॥ 1॥
प्रसादं सत्यदेवस्य त्यक्त्वा दुःखमवाप सः ।
एकदा स वन-ङ्गत्वा हत्वा बहुविधा-न्पशून् ॥ 2॥
आगत्य वटमूल-ञ्च दृष्ट्वा सत्यस्य पूजनम् । (चापश्यत्)
गोपाः कुर्वन्ति सन्तुष्टा भक्तियुक्ता-स्स बान्धवाः ॥ 3॥
राजा दृष्ट्वा तु दर्पेण न गतो न ननाम सः ।
ततो गोपगणा-स्सर्वे प्रसाद-न्नृपसन्निधौ ॥ 4॥
संस्थाप्य पुनरागत्य भुक्तत्वा सर्वे यथेप्सितम् ।
ततः प्रसादं सन्त्यज्य राजा दुःखमवाप सः ॥ 5॥
तस्य पुत्रशत-न्नष्ट-न्धनधान्यादिक-ञ्च यत् ।
सत्यदेवेन तत्सर्व-न्नाशित-म्मम निश्चितम् ॥ 6॥
अतस्तत्रैव गच्छामि यत्र देवस्य पूजनम् ।
मनसा तु विनिश्चित्य ययौ गोपालसन्निधौ ॥ 7॥
ततो-ऽसौ सत्यदेवस्य पूजा-ङ्गोपगणैस्सह ।
भक्तिश्रद्धान्वितो भूत्वा चकार विधिना नृपः ॥ 8॥
सत्यदेवप्रसादेन धनपुत्रान्वितो-ऽभवत् ।
इहलोके सुख-म्भुक्तत्वा चान्ते सत्यपुरं-यँयौ ॥ 9॥
य इद-ङ्कुरुते सत्यव्रत-म्परमदुर्लभम् ।
शृणोति च कथा-म्पुण्या-म्भक्तियुक्तः फलप्रदाम् ॥ 10॥
धनधान्यादिक-न्तस्य भवे-थ्सत्यप्रसादतः ।
दरिद्रो लभते वित्त-म्बद्धो मुच्येत बन्धनात् ॥ 11॥
भीतो भया-त्प्रमुच्येत सत्यमेव न संशयः ।
ईप्सित-ञ्च फल-म्भुक्त्वा चान्ते सत्यपुरंव्रँजेत् ॥ 12॥
इति वः कथितं-विँप्रा-स्सत्यनारायणव्रतम् ।
य-त्कृत्वा सर्वदुःखेभ्यो मुक्तो भवति मानवः ॥ 13॥
विशेषतः कलियुगे सत्यपूजा फलप्रदा ।
केचि-त्कालं-वँदिष्यन्ति सत्यमीश-न्तमेव च ॥ 14॥
सत्यनारायण-ङ्केचि-थ्सत्यदेव-न्तथापरे ।
नानारूपधरो भूत्वा सर्वेषामीप्सितप्रदम् ॥ 15॥ (सर्वेषामीप्सितप्रदः)
भविष्यति कलौ सत्यव्रतरूपी सनातनः ।
श्रीविष्णुना धृतं रूपं सर्वेषामीप्सितप्रदम् ॥ 16॥
य इद-म्पठते नित्यं शृणोति मुनिसत्तमाः ।
तस्य नश्यन्ति पापानि सत्यदेवप्रसादतः ॥ 17॥
व्रतं-यैँस्तु कृत-म्पूर्वं सत्यनारायणस्य च ।
तेषा-न्त्वपरजन्मानि कथयामि मुनीश्वराः ॥ 18॥
शतानन्दोमहाप्राज्ञस्सुदामाब्राह्मणो ह्यभूत् ।
तस्मिञ्जन्मनि श्रीकृष्ण-न्ध्यात्वा मोक्षमवाप ह ॥ 19॥
काष्ठभारवहो भिल्लो गुहराजो बभूव ह ।
तस्मिञ्जन्मनि श्रीरामं सेव्य मोक्ष-ञ्जगाम वै ॥ 20॥
उल्कामुखो महाराजो नृपो दशरथो-ऽभवत् ।
श्रीरङ्गनाथं सम्पूज्य श्रीवैकुण्ठ-न्तदागमत् ॥ 21॥ (श्रीरामचन्द्रसम्प्राप्य)
र्धामिक-स्सत्यसन्धश्च साधुर्मोरध्वजो-ऽभवत् । (साधुर्मोरध्वजोभवत्)
देहार्ध-ङ्क्रकचैश्छित्त्वा दत्वा मोक्षमवाप ह ॥ 22॥
तुङ्गध्वजो महाराज-स्स्वायम्भुवो-ऽभव-त्किल । (स्वायम्भूरभवत्)
सर्वा-न्भागवतान् कृत्वा श्रीवैकुण्ठ-न्तदा-ऽगमत् ॥ 23॥ (कृत्त्वा, तदागमत्)
भूत्वा गोपाश्च ते सर्वे व्रजमण्डलवासिनः ।
निहत्य राक्षसान् सर्वा-न्गोलोक-न्तु तदा ययुः ॥ 24॥
॥ इति श्रीस्कान्दपुराणे रेवाखण्डे श्रीसत्यनारायण व्रतकथाया-म्पञ्चमो-ऽध्यायः ॥ 5 ॥
|| śrī gaṇeśāya namaḥ ||
|| śrīparamātmane namaḥ ||
atha kathā prārambhaḥ |
atha prathamo-'dhyāyaḥ
śrīvyāsa uvāca |
ekadā naimiṣāraṇye ṛṣaya-śśaunakādayaḥ |
papracchurmunaya-ssarve sūta-mpaurāṇika-ṅkhalu || 1||
ṛṣaya ūcuḥ |
vratena tapasā kiṃ-vā~ prāpyate vāñchita-mphalam |
tatsarvaṃ śrotumicchāmaḥ kathayasva mahāmune || 2||
sūta uvāca |
nāradenaiva sampṛṣṭo bhagavān kamalāpatiḥ |
surarṣaye yathaivāha tacchṛṇudhvaṃ samāhitāḥ || 3||
ekadā nārado yogī parānugrahakāṅkṣayā |
paryaṭan vividhā-llo~kā-nmartyalokamupāgataḥ || 4||
tatodṛṣṭvā janānsarvā-nnānākleśasamanvitān |
nānāyonisamutpannān kliśyamānān svakarmabhiḥ || 5||
kenopāyena caiteṣā-nduḥkhanāśo bhaved dhruvam |
iti sañcintya manasā viṣṇuloka-ṅgatastadā || 6||
tatra nārāyaṇa-ndevaṃ śuklavarṇa-ñcaturbhujam |
śaṅkha-cakra-gadā-padma-vanamālā-vibhūṣitam || 7||
dṛṣṭvā ta-ndevadeveśaṃ stotuṃ samupacakrame |
nārada uvāca |
namo vāṅgamanasātītarūpāyānantaśaktaye |
ādimadhyāntahīnāya nirguṇāya guṇātmane || 8||
sarveṣāmādibhūtāya bhaktānāmārtināśine |
śrutvā stotra-ntato viṣṇurnārada-mpratyabhāṣata || 9||
śrībhagavānuvāca |
kimarthamāgato-'si tva-ṅki-nte manasi vartate |
kathayasva mahābhāga tatsarva-ṅkathāyāmi te || 10||
nārada uvāca |
martyaloke janā-ssarve nānākleśasamanvitāḥ |
nanāyonisamutpannāḥ pacyante pāpakarmabhiḥ || 11||
tatkathaṃ śamayennātha laghūpāyena tadvada |
śrotumicchāmi tatsarva-ṅkṛpāsti yadi te mayi || 12||
śrībhagavānuvāca |
sādhu pṛṣṭa-ntvayā vatsa lokānugrahakāṅkṣayā |
yatkṛtvā mucyate moha-ttacchṛṇuṣva vadāmi te || 13||
vratamasti mahatpuṇyaṃ svarge martye ca durlabham |
tava snehānmayā vatsa prakāśaḥ kriyate-'dhunā || 14||
satyanārāyaṇasyaiva vrataṃ samyagvidhānataḥ | (satyanārāyaṇasyaivaṃ)
kṛtvā sadya-ssukha-mbhuktvā paratra mokṣamāpnuyāt |
tacchrutvā bhagavadvākya-nnārado munirabravīt || 15||
nārada uvāca |
ki-mphala-ṅkiṃ-vi~dhāna-ñca kṛta-ṅkenaiva tad vratam |
tatsarvaṃ-vi~starād brūhi kadā kāryaṃ-vra~ta-mprabho || 16|| (kāryaṃhitadvratam)
śrībhagavānuvāca |
duḥkhaśokādiśamana-ndhanadhānyapravardhanam || 17||
saubhāgyasantatikaraṃ sarvatra vijayapradam |
yasmin kasmi-ndine martyo bhaktiśraddhāsamanvitaḥ || 18||
satyanārāyaṇa-ndevaṃ-ya~jeccaiva niśāmukhe |
brāhmaṇairbāndhavaiścaiva sahito dharmatatparaḥ || 19||
naivedya-mbhaktito dadyā-thsapāda-mbhakṣyamuttamam |
rambhāphala-ṅghṛta-ṅkṣīra-ṅgodhūmasya ca cūrṇakam || 20||
abhāve śālicūrṇaṃ-vā~ śarkarā vā guḍastathā |
sapādaṃ sarvabhakṣyāṇi caikīkṛtya nivedayet || 21||
viprāya dakṣiṇā-ndadyā-tkathāṃ śrutvā janai-ssaha |
tataśca bandhubhi-ssārdhaṃ-vi~prāṃśca pratibhojayet || 22||
prasāda-mbhakṣayed bhaktyā nṛtyagītādika-ñcaret |
tataśca svagṛha-ṅgacche-thsatyanārāyaṇaṃ smarann || 23||
eva-ṅkṛte manuṣyāṇāṃ-vā~ñchāsiddhirbhaved dhruvam |
viśeṣataḥ kaliyuge laghūpāyo-'sti bhūtale || 24|| (laghūpāyosti)
|| iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-mprathamo-'dhyāyaḥ || 1 ||
atha dvitīyo-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
athānya-thsampravakṣyāmi kṛtaṃ-ye~na purā dvijāḥ |
kaści-tkāśīpure ramye hyāsīdvipro-'tinirdhanaḥ || 1|| (hyāsīdviprotinirdhanaḥ)
kṣuttṛḍbhyāṃ-vyā~kulobhūtvā nitya-mbabhrāma bhūtale |
duḥkhita-mbrāhmaṇa-ndṛṣṭvā bhagavā-nbrāhmaṇapriyaḥ || 2||
vṛddhabrāhmaṇa rūpasta-mpapraccha dvijamādarāt |
kimartha-mbhramase vipra mahī-nnityaṃ suduḥkhitaḥ |
tatsarvaṃ śrotumicchāmi kathyatā-ndvija sattama || 3||
brāhmaṇa uvāca |
brāhmaṇo-'ti daridro-'ha-mbhikṣārthaṃ-vai~ bhrame mahīm || 4|| (brāhmaṇoti)
upāyaṃ-ya~di jānāsi kṛpayā kathaya prabho |
vṛddhabrāhmaṇa uvāca |
satyanārāyaṇo viṣṇurvāñchitārthaphalapradaḥ || 5||
tasya tva-mpūjanaṃ-vi~pra kuruṣva vratamuttamama | (vratamuttamam)
yatkṛtvā sarvaduḥkhebhyo mukto bhavati mānavaḥ || 6||
vidhāna-ñca vratasyāpi viprāyābhāṣya yatnataḥ |
satyanārāyaṇo vṛddhastatraivāntaradhīyata || 7||
tad vrataṃ saṅkariṣyāmi yadukta-mbrāhmaṇena vai |
iti sañcintya vipro-'sau rātrau nidrā na labdhavān || 8|| (nidrāṃ)
tataḥ prāta-ssamutthāya satyanārāyaṇavratam |
kariṣya iti saṅkalpya bhikṣārthamagamadvijaḥ || 9|| (bhikṣārthamagamaddvijaḥ)
tasminneva dine vipraḥ pracura-ndravyamāptavān |
tenaiva bandhubhi-ssārdhaṃ satyasyavratamācarat || 10||
sarvaduḥkhavinirmukta-ssarvasampatsamanvitaḥ |
babhūva sa dvijaśreṣṭho vratasyāsya prabhāvataḥ || 11||
tataḥ prabhṛti kāla-ñca māsi māsi vrata-ṅkṛtam |
eva-nnārāyaṇasyedaṃ-vra~ta-ṅkṛtvā dvijottamaḥ || 12||
sarvapāpavinirmukto durlabha-mmokṣamāptavān |
vratamasya yadā vipra pṛthivyāṃ saṅkariṣyati || 13|| (viprāḥ)
tadaiva sarvaduḥkha-ntu manujasya vinaśyati | (ca manujasya)
eva-nnārāyaṇenokta-nnāradāya mahātmane || 14||
mayā tatkathitaṃ-vi~prāḥ kimanya-tkathayāmi vaḥ |
ṛṣaya ūcuḥ |
tasmād viprācchruta-ṅkena pṛthivyā-ñcarita-mmune |
tatsarvaṃ śrotumicchāma-śśraddhā-'smāka-mprajāyate || 15|| (śraddhāsmākaṃ)
sūta uvāca |
śṛṇudhva-mmunaya-ssarve vrataṃ-ye~na kṛta-mbhuvi |
ekadā sa dvijavaro yathāvibhava vistaraiḥ || 16||
bandhubhi-ssvajanai-ssārdhaṃ-vra~ta-ṅkartuṃ samudyataḥ |
etasminnantare kāle kāṣṭhakretā samāgamat || 17||
bahiḥ kāṣṭha-ñca saṃsthāpya viprasya gṛhamāyayau |
tṛṣṇāyā pīḍitātmā ca dṛṣṭvā vipra-ṅkṛtaṃ-vra~tam || 18|| (kṛta)
praṇipatya dvija-mprāha kimida-ṅkriyate tvayā |
kṛte ki-mphalamāpnoti vistarād vada me prabho || 19|| (vistārād)
vipra uvāca |
satyanārāyaṇesyedaṃ-vra~taṃ sarvepsitapradam |
tasya prasādānme sarva-ndhanadhānyādika-mmahat || 20||
tasmādetad vrata-ñjñātvā kāṣṭhakretā-'tiharṣitaḥ |
papau jala-mprasāda-ñca bhuktvā sa nagaraṃ-ya~yau || 21||
satyanārāyaṇa-ndeva-mmanasā ityacintayat |
kāṣṭhaṃ-vi~krayato grāme prāpyate cādya yad dhanam || 22|| (prāpyateme-'dya)
tenaiva satyadevasya kariṣye vratamuttamam |
iti sañcintya manasā kāṣṭha-ndhṛtvā tu mastake || 23||
jagāma nagare ramye dhanināṃ-ya~tra saṃsthitiḥ |
taddine kāṣṭhamūlya-ñca dviguṇa-mprāptavānasau || 24||
tataḥ prasannahṛdaya-ssupakva-ṅkadalī phalam |
śarkarāghṛtadugdha-ñca godhūmasya ca cūrṇakam || 25||
kṛtvaikatra sapāda-ñca gṛhītvā svagṛhaṃ-ya~yau |
tato bandhūn samāhūya cakāra vidhinā vratam || 26||
tad vratasya prabhāveṇa dhanaputrānvito-'bhavat | (dhanaputrānvitobhavat)
ihaloke sukha-mbhuktvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 27||
|| iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ndvitīyo-'dhyāyaḥ || 2 ||
atha tṛtīyo-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
punaragre pravakṣyāmi śṛṇudhva-mmuni sattamāḥ |
purā colkāmukho nāma nṛpaścāsīnmahāmatiḥ || 1||
jitendriya-ssatyavādī yayau devālaya-mprati |
dine dine dhana-ndattvā dvijān santoṣaya-thsudhīḥ || 2||
bhāryā tasya pramugdhā ca sarojavadanā satī |
bhadraśīlānadī tīre satyasyavratamācarat || 3||
etasminnantare tatra sādhureka-ssamāgataḥ |
vāṇijyārtha-mbahudhanairanekaiḥ paripūritaḥ || 4||
nāvaṃ saṃsthāpya tattīre jagāma nṛpati-mprati |
dṛṣṭvā sa vratina-mbhūpa-mprapaccha vinayānvitaḥ || 5||
sādhuruvāca |
kimida-ṅkuruṣe rāja-nbhaktiyuktena cetasā |
prakāśa-ṅkuru tatsarvaṃ śrotumicchāmi sāmpratam || 6||
rājovāca |
pūjana-ṅkriyate sādho viṣṇoratulatejasaḥ |
vrata-ñca svajanai-ssārdha-mputrādyāvāpti kāmyayā || 7||
bhūpasya vacanaṃ śrutvā sādhuḥ provāca sādaram |
sarva-ṅkathaya me rājan kariṣye-'ha-ntavoditam || 8||
mamāpi santatirnāsti hyetasmājjāyate dhruvam |
tato nivṛttya vāṇijyā-thsānando gṛhamāgataḥ || 9||
bhāryāyai kathitaṃ sarvaṃ-vra~taṃ santati dāyakam |
tadā vrata-ṅkariṣyāmi yadā me santatirbhavet || 10||
iti līlāvatī-mprāha patnīṃ sādhu-ssa sattamaḥ |
ekasmi-ndivase tasya bhāryā līlāvatī satī || 11|| (bhāryāṃ)
bhartṛyuktānandacittā-'bhavad dharmaparāyaṇā |
rgabhiṇī sā-'bhava-ttasya bhāryā satyaprasādataḥ || 12|| (sābhavat)
daśame māsi vai tasyāḥ kanyāratnamajāyata |
dine dine sā vavṛdhe śuklapakṣe yathā śaśī || 13||
nāmnā kalāvatī ceti tannāmakaraṇa-ṅkṛtam |
tato līlāvatī prāha svāmina-mmadhuraṃ-va~caḥ || 14||
na karoṣi kimarthaṃ-vai~ purā saṅkalpitaṃ-vra~tam |
sādhuruvāca |
vivāha samaye tvasyāḥ kariṣyāmi vrata-mpriye || 15||
iti bhāryāṃ samāśvāsya jagāma nagara-mprati |
tataḥ kalāvatī kanyā vavṛdhe pitṛveśmani || 16||
dṛṣṭvā kanyā-ntata-ssādhurnagare sakhibhi-ssaha |
mantrayitvā druta-ndūta-mpreṣayāmāsa dharmavit || 17||
vivāhārtha-ñca kanyāyā varaṃ śreṣṭhaṃ-vi~cāraya |
tenājñaptaśca dūto-'sau kāñcana-nnagaraṃ-ya~yau || 18||
tasmādekaṃ-va~ṇikputraṃ samādāyāgato hi saḥ |
dṛṣṭvā tu sundara-mbālaṃ-va~ṇikputra-ṅguṇānvitam || 19||
jñātibhirbandhubhi-ssārdha-mparituṣṭena cetasā |
dattāvān sādhuputrāya kanyāṃ-vi~dhividhānataḥ || 20|| (sādhuḥputrāya)
tato-'bhāgyavaśā-ttena vismṛtaṃ-vra~tamuttamam | (tatobhāgyavaśāt)
vivāhasamaye tasyāstena ruṣṭo bhava-tprabhuḥ || 21|| (ruṣṭo-'bhavat)
tataḥ kālena niyato nijakarma viśāradaḥ |
vāṇijyārtha-ntata-śśīghra-ñjāmātṛ sahito vaṇik || 22||
ratnasārapure ramye gatvā sindhu samīpataḥ |
vāṇijyamakaro-thsādhurjāmātrā śrīmatā saha || 23||
tau gatau nagare ramye candraketornṛpasya ca | (nagaretasya)
etasminneva kāle tu satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ || 24||
bhraṣṭapratijñamālokya śāpa-ntasmai pradattavān |
dāruṇa-ṅkaṭhina-ñcāsya mahad duḥkha-mbhaviṣyati || 25||
ekasmindivase rājño dhanamādāya taskaraḥ |
tatraiva cāgata ścauro vaṇijau yatra saṃsthitau || 26||
tatpaścād dhāvakā-ndūtā-ndṛṣṭavā bhītena cetasā |
dhanaṃ saṃsthāpya tatraiva sa tu śīghramalakṣitaḥ || 27||
tato dūtāssamāyātā yatrāste sajjano vaṇik |
dṛṣṭvā nṛpadhana-ntatra baddhvā-''nītau vaṇiksutau || 28|| (baddhvānītau)
harṣeṇa dhāvamānāśca procurnṛpasamīpataḥ |
taskarau dvau samānītau vilokyājñāpaya prabho || 29||
rājñā-''jñaptāstata-śśīghra-ndṛḍha-mbaddhvā tu tā vubhau |
sthāpitau dvau mahādurge kārāgāre-'vicārataḥ || 30||
māyayā satyadevasya na śruta-ṅkaistayorvacaḥ |
atastayordhanaṃ rājñā gṛhīta-ñcandraketunā || 31||
tacchāpācca tayorgehe bhāryā caivāti duḥkhitā |
caureṇāpahṛtaṃ sarva-ṅgṛhe yacca sthita-ndhanam || 32||
ādhivyādhisamāyuktā kṣutpipāśāti duḥkhitā | (kṣutpipāsāti)
annacintāparā bhūtvā babhrāma ca gṛhe gṛhe |
kalāvatī tu kanyāpi babhrāma prativāsaram || 33||
ekasmi-ndivase yātā kṣudhārtā dvijamandiram | (divase jātā)
gatvā-'paśyad vrata-ntatra satyanārāyaṇasya ca || 34|| (gatvāpaśyad)
upaviśya kathāṃ śrutvā varaṃ rprāthitavatyapi |
prasāda bhakṣaṇa-ṅkṛtvā yayau rātrau gṛha-mprati || 35||
mātā kalāvatī-ṅkanyā-ṅkathayāmāsa premataḥ |
putri rātrau sthitā kutra ki-nte manasi vartate || 36||
kanyā kalāvatī prāha mātara-mprati satvaram |
dvijālaye vrata-mmātardṛṣṭaṃ-vā~ñchitasiddhidam || 37||
tacchrutvā kanyakā vākyaṃ-vra~ta-ṅkartuṃ samudyatā |
sā mudā tu vaṇigbhāryā satyanārāyaṇasya ca || 38||
vrata-ñcakre saiva sādhvī bandhubhi-ssvajanai-ssaha |
bhartṛjāmātarau kṣipramāgacchetāṃ svamāśramam || 39||
aparādha-ñca me bharturjāmātuḥ, kṣantumarhasi |
vratenānena tuṣṭo-'sau satyanārāyaṇaḥ punaḥ || 40|| (tuṣṭosau)
darśayāmāsa svapnaṃ hī candraketu-nnṛpottamam |
bandinau mocaya prātarvaṇijau nṛpasattama || 41||
deya-ndhana-ñca tatsarva-ṅgṛhītaṃ-ya~-ttvayā-'dhunā | (tvayādhunā)
no ce-ttvā-nnāśayiṣyāmi sarājyadhanaputrakam || 42||
evamābhāṣya rājāna-ndhyānagamyo-'bhava-tprabhuḥ | (dhyānagamyobhavat)
tataḥ prabhātasamaye rājā ca svajanai-ssaha || 43||
upaviśya sabhāmadhye prāha svapna-ñjana-mprati |
baddhau mahājanau śīghra-mmocaya dvau vaṇiksutau || 44||
iti rājño vaca-śśrutvā mocayitvā mahājanau |
samānīya nṛpasyāgre prāhuste vinayānvitāḥ || 45||
ānītau dvau vaṇikputrau muktau nigaḍabandhanāt |
tato mahājanau natvā candraketu-nnṛpottamam || 46||
smarantau pūrva vṛttānta-nnocaturbhayavihvalau |
rājā vaṇiksutau vīkṣya vacaḥ provāca sādaram || 47||
devā-tprāpta-mmahadduḥkhamidānī-nnāsti vai bhayam |
tadā nigaḍasantyāga-ṅkṣaurakarmādyakārayat || 48||
vastrālaṅkāraka-ndattvā paritoṣya nṛpaśca tau |
puraskṛtya vaṇikputrau vacasā-'toṣayad bhṛśam || 49|| (vacasātoṣayadbhṛśam)
purānīta-ntu yad dravya-ndviguṇīkṛtya dattavān |
provāca ca tato rājā gaccha sādho nijāśramam || 50|| (provācatau)
rājāna-mpraṇipatyāha gantavya-ntvatprasādataḥ |
ityuktvā tau mahāvaiśyau jagmatu-ssvagṛha-mprati || 51|| (mahāvaiśyo)
|| iti śrīskānda purāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ntṛtīyo-'dhyāyaḥ || 3 ||
atha caturtho-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
yātrā-ntu kṛtavān sādhurmaṅgalāyanapūrvikām |
brāhmaṇebhyo dhana-ndattvā tadā tu nagaraṃ-ya~yau || 1||
kiyad dūre gate sādho satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ |
jijñāsā-ṅkṛtavān sādhau kimasti tava nausthitam || 2||
tato mahājanau mattau helayā ca prahasya vai | (matau)
katha-mpṛcchasi bho daṇḍi-nmudrā-nnetu-ṅkimicchasi || 3||
latāpatrādika-ñcaiva vartate taraṇau mama |
niṣṭhura-ñca vaca-śśrutvā satya-mbhavatu te vacaḥ || 4||
evamuktvā gata-śśīghra-ndaṇḍī tasya samīpataḥ |
kiyad dūre tato gatvā sthita-ssindhu samīpataḥ || 5||
gate daṇḍini sādhuśca kṛtanityakriyastadā |
utthitā-ntaraṇī-ndṛṣṭvā vismaya-mparamaṃ-ya~yau || 6||
dṛṣṭvā latādika-ñcaiva mūrcchito nyapatad bhuvi |
labdhasañjño vaṇikputrastataścintānvito-'bhavat || 7|| (vaṇikputrastataścintānvitobhavat)
tadā tu duhituḥ kānto vacana-ñcedamabravīt |
kimartha-ṅkriyate śoka-śśāpo dattaśca daṇḍinā || 8||
śakyate tena sarvaṃ hi kartu-ñcātra na saṃśayaḥ | (śakyatene na)
atastaccharaṇaṃ-yā~mo vāñchatārtho bhaviṣyati || 9|| (vāñchitārtho)
jāmāturvacanaṃ śrutvā tatsakāśa-ṅgatastadā |
dṛṣṭvā ca daṇḍina-mbhaktyā natvā provāca sādaram || 10||
kṣamasva cāparādha-mme yadukta-ntava sannidhau |
eva-mpunaḥ punarnatvā mahāśokākulo-'bhavat || 11|| (mahāśokākulobhavat)
provāca vacana-ndaṇḍī vilapantaṃ-vi~lokya ca |
mā rodī-śśṛṇumadvākya-mmama pūjābahirmukhaḥ || 12||
mamājñayā ca durbuddhe labdha-nduḥkha-mmuhurmuhuḥ |
tacchrutvā bhagavadvākyaṃ stuti-ṅkartuṃ samudyataḥ || 13||
sādhuruvāca |
tvanmāyāmohitā-ssarve brahmādyāstridivaukasaḥ |
na jānanti guṇā-nrūpa-ntavāścaryamida-mprabho || 14||
mūḍho-'ha-ntvā-ṅkatha-ñjāne mohitastavamāyayā | (mūḍhohaṃ)
prasīda pūjayiṣyāmi yathāvibhavavistaraiḥ || 15||
purā vitta-ñca ta-thsarva-ntrāhi māṃ śaraṇāgatam |
śrutvā bhaktiyutaṃ-vā~kya-mparituṣṭo janārdanaḥ || 16||
vara-ñca vāñchita-ndattvā tatraivāntardadhe hariḥ |
tato nāvaṃ samārūhya dṛṣṭvā vittaprapūritām || 17||
kṛpayā satyadevasya saphalaṃ-vā~ñchita-mmama |
ityuktvā svajanai-ssārdha-mpūjā-ṅkṛtvā yathāvidhi || 18||
harṣeṇa cābhava-tpūrṇassatyadevaprasādataḥ |
nāvaṃ saṃyo~jya yatnena svadeśagamana-ṅkṛtam || 19||
sādhurjāmātara-mprāha paśya ratnapurī-mmama |
dūta-ñca preṣayāmāsa nijavittasya rakṣakam || 20||
tato-'sau nagara-ṅgatvā sādhubhāryāṃ-vi~lokya ca | (dūtosau)
provāca vāñchitaṃ-vā~kya-nnatvā baddhāñjalistadā || 21||
nikaṭe nagarasyaiva jāmātrā sahito vaṇik |
āgato bandhuvargaiśca vittaiśca bahubhiryutaḥ || 22||
śrutvā dūtamukhādvākya-mmahāharṣavatī satī |
satyapūjā-ntataḥ kṛtvā provāca tanujā-mprati || 23||
vrajāmi śīghramāgaccha sādhusandarśanāya ca |
iti mātṛvaca-śśrutvā vrata-ṅkṛtvā samāpya ca || 24||
prasāda-ñca parityajya gatā sā-'pi pati-mprati | (sāpi)
tena ruṣṭā-ssatyadevo bhartāra-ntaraṇi-ntathā || 25|| (ruṣṭaḥ, taraṇīṃ)
saṃhṛtya ca dhanai-ssārdha-ñjale tasyāvamajjayat |
tataḥ kalāvatī kanyā na vilokya nija-mpatim || 26||
śokena mahatā tatra rudantī cāpatad bhuvi | (rudatī)
dṛṣṭvā tathāvidhā-nnāva-ṅkanyā-ñca bahuduḥkhitām || 27||
bhītena manasā sādhuḥ kimāścaryamida-mbhavet |
cintyamānāśca te sarve babhūvustarivāhakāḥ || 28||
tato līlāvatī kanyā-ndṛṣṭvā sā vihvalā-'bhavat |
vilalāpātiduḥkhena bhartāra-ñcedamabravīta || 29||
idānī-nnaukayā sārdha-ṅkathaṃ so-'bhūdalakṣitaḥ |
na jāne kasya devasya helayā caiva sā hṛtā || 30||
satyadevasya māhātmya-ñjñātuṃ-vā~ kena śakyate |
ityuktvā vilalāpaiva tataśca svajanai-ssaha || 31||
tato līlāvatī kanyā-ṅkrauḍe kṛtvā ruroda ha |
tataḥkalāvatī kanyā naṣṭe svāmini duḥkhitā || 32||
gṛhītvā pāduke tasyānugatu-ñca manodadhe | (pādukāṃ)
kanyāyāścarita-ndṛṣṭvā sabhārya-ssajjano vaṇik || 33||
atiśokena santaptaścintayāmāsa dharmavit |
hṛtaṃ-vā~ satyadevena bhrānto-'haṃ satyamāyayā || 34||
satyapūjā-ṅkariṣyāmi yathāvibhavavistaraiḥ |
iti sarvān samāhūya kathayitvā manoratham || 35||
natvā ca daṇḍavad bhūmau satyadeva-mpunaḥ punaḥ |
tatastuṣṭa-ssatyadevo dīnānā-mparipālakaḥ || 36||
jagāda vacana-ñcaina-ṅkṛpayā bhaktavatsalaḥ |
tyaktvā prasāda-nte kanyā pati-ndraṣṭuṃ samāgatā || 37||
ato-'dṛṣṭo-'bhavattasyāḥ kanyakāyāḥ patirdhruvam |
gṛha-ṅgatvā prasāda-ñca bhuktvā sā-''yāti cetpunaḥ || 38|| (sāyāti)
labdhabhartrī sutā sādho bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
kanyakā tādṛśaṃ-vā~kyaṃ śrutvā gaganamaṇḍalāt || 39||
kṣipra-ntadā gṛha-ṅgatvā prasāda-ñca bubhoja sā |
paścā-thsā punarāgatya dadarśa svajana-mpatim || 40|| (sāpaścātpunarāgatya, sajanaṃ)
tataḥ kalāvatī kanyā jagāda pitara-mprati |
idānī-ñca gṛhaṃ-yā~hi vilamba-ṅkuruṣe katham || 41||
tacchrutvā kanyakāvākyaṃ santuṣṭo-'bhūdvaṇiksutaḥ |
pūjanaṃ satyadevasya kṛtvā vidhividhānataḥ || 42||
dhanairbandhugaṇai-ssārdha-ñjagāma nijamandiram |
paurṇamāsyā-ñca saṅkrāntau kṛtavān satyasya pūjanam || 43|| (satyapūjanam)
ihaloke sukha-mbhuktvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 44||
|| iti śrīskānda purāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ñcaturtho-'dhyāyaḥ || 4 ||
atha pañcamo-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
athānyacca pravakṣyāmi śruṇudhva-mmunisattamāḥ |
āsī-ttuṅgadhvajo rājā prajāpālanatatparaḥ || 1||
prasādaṃ satyadevasya tyaktvā duḥkhamavāpa saḥ |
ekadā sa vana-ṅgatvā hatvā bahuvidhā-npaśūn || 2||
āgatya vaṭamūla-ñca dṛṣṭvā satyasya pūjanam | (cāpaśyat)
gopāḥ kurvanti santuṣṭā bhaktiyuktā-ssa bāndhavāḥ || 3||
rājā dṛṣṭvā tu darpeṇa na gato na nanāma saḥ |
tato gopagaṇā-ssarve prasāda-nnṛpasannidhau || 4||
saṃsthāpya punarāgatya bhuktatvā sarve yathepsitam |
tataḥ prasādaṃ santyajya rājā duḥkhamavāpa saḥ || 5||
tasya putraśata-nnaṣṭa-ndhanadhānyādika-ñca yat |
satyadevena tatsarva-nnāśita-mmama niścitam || 6||
atastatraiva gacchāmi yatra devasya pūjanam |
manasā tu viniścitya yayau gopālasannidhau || 7||
tato-'sau satyadevasya pūjā-ṅgopagaṇaissaha |
bhaktiśraddhānvito bhūtvā cakāra vidhinā nṛpaḥ || 8||
satyadevaprasādena dhanaputrānvito-'bhavat |
ihaloke sukha-mbhuktatvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 9||
ya ida-ṅkurute satyavrata-mparamadurlabham |
śṛṇoti ca kathā-mpuṇyā-mbhaktiyuktaḥ phalapradām || 10||
dhanadhānyādika-ntasya bhave-thsatyaprasādataḥ |
daridro labhate vitta-mbaddho mucyeta bandhanāt || 11||
bhīto bhayā-tpramucyeta satyameva na saṃśayaḥ |
īpsita-ñca phala-mbhuktvā cānte satyapuraṃvra~jet || 12||
iti vaḥ kathitaṃ-vi~prā-ssatyanārāyaṇavratam |
ya-tkṛtvā sarvaduḥkhebhyo mukto bhavati mānavaḥ || 13||
viśeṣataḥ kaliyuge satyapūjā phalapradā |
keci-tkālaṃ-va~diṣyanti satyamīśa-ntameva ca || 14||
satyanārāyaṇa-ṅkeci-thsatyadeva-ntathāpare |
nānārūpadharo bhūtvā sarveṣāmīpsitapradam || 15|| (sarveṣāmīpsitapradaḥ)
bhaviṣyati kalau satyavratarūpī sanātanaḥ |
śrīviṣṇunā dhṛtaṃ rūpaṃ sarveṣāmīpsitapradam || 16||
ya ida-mpaṭhate nityaṃ śṛṇoti munisattamāḥ |
tasya naśyanti pāpāni satyadevaprasādataḥ || 17||
vrataṃ-yai~stu kṛta-mpūrvaṃ satyanārāyaṇasya ca |
teṣā-ntvaparajanmāni kathayāmi munīśvarāḥ || 18||
śatānandomahāprājñassudāmābrāhmaṇo hyabhūt |
tasmiñjanmani śrīkṛṣṇa-ndhyātvā mokṣamavāpa ha || 19||
kāṣṭhabhāravaho bhillo guharājo babhūva ha |
tasmiñjanmani śrīrāmaṃ sevya mokṣa-ñjagāma vai || 20||
ulkāmukho mahārājo nṛpo daśaratho-'bhavat |
śrīraṅganāthaṃ sampūjya śrīvaikuṇṭha-ntadāgamat || 21|| (śrīrāmacandrasamprāpya)
rdhāmika-ssatyasandhaśca sādhurmoradhvajo-'bhavat | (sādhurmoradhvajobhavat)
dehārdha-ṅkrakacaiśchittvā datvā mokṣamavāpa ha || 22||
tuṅgadhvajo mahārāja-ssvāyambhuvo-'bhava-tkila | (svāyambhūrabhavat)
sarvā-nbhāgavatān kṛtvā śrīvaikuṇṭha-ntadā-'gamat || 23|| (kṛttvā, tadāgamat)
bhūtvā gopāśca te sarve vrajamaṇḍalavāsinaḥ |
nihatya rākṣasān sarvā-ngoloka-ntu tadā yayuḥ || 24||
|| iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-mpañcamo-'dhyāyaḥ || 5 ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.