॥ ଶ୍ରୀ ଗଣେଶାଯ ନମଃ ॥
॥ ଶ୍ରୀପରମାତ୍ମନେ ନମଃ ॥
ଅଥ କଥା ପ୍ରାରମ୍ଭଃ ।
ଅଥ ପ୍ରଥମୋ-ଽଧ୍ଯାଯଃ
ଶ୍ରୀଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ।
ଏକଦା ନୈମିଷାରଣ୍ଯେ ଋଷଯ-ଶ୍ଶୌନକାଦଯଃ ।
ପପ୍ରଚ୍ଛୁର୍ମୁନଯ-ସ୍ସର୍ଵେ ସୂତ-ମ୍ପୌରାଣିକ-ଙ୍ଖଲୁ ॥ 1॥
ଋଷଯ ଊଚୁଃ ।
ଵ୍ରତେନ ତପସା କିଂ-ଵାଁ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଵାଞ୍ଛିତ-ମ୍ଫଲମ୍ ।
ତତ୍ସର୍ଵଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମଃ କଥଯସ୍ଵ ମହାମୁନେ ॥ 2॥
ସୂତ ଉଵାଚ ।
ନାରଦେନୈଵ ସମ୍ପୃଷ୍ଟୋ ଭଗଵାନ୍ କମଲାପତିଃ ।
ସୁରର୍ଷଯେ ଯଥୈଵାହ ତଚ୍ଛୃଣୁଧ୍ଵଂ ସମାହିତାଃ ॥ 3॥
ଏକଦା ନାରଦୋ ଯୋଗୀ ପରାନୁଗ୍ରହକାଙ୍କ୍ଷଯା ।
ପର୍ଯଟନ୍ ଵିଵିଧା-ଲ୍ଲୋଁକା-ନ୍ମର୍ତ୍ଯଲୋକମୁପାଗତଃ ॥ 4॥
ତତୋଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜନାନ୍ସର୍ଵା-ନ୍ନାନାକ୍ଲେଶସମନ୍ଵିତାନ୍ ।
ନାନାଯୋନିସମୁତ୍ପନ୍ନାନ୍ କ୍ଲିଶ୍ଯମାନାନ୍ ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ ॥ 5॥
କେନୋପାଯେନ ଚୈତେଷା-ନ୍ଦୁଃଖନାଶୋ ଭଵେଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍ ।
ଇତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ମନସା ଵିଷ୍ଣୁଲୋକ-ଙ୍ଗତସ୍ତଦା ॥ 6॥
ତତ୍ର ନାରାଯଣ-ନ୍ଦେଵଂ ଶୁକ୍ଲଵର୍ଣ-ଞ୍ଚତୁର୍ଭୁଜମ୍ ।
ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦା-ପଦ୍ମ-ଵନମାଲା-ଵିଭୂଷିତମ୍ ॥ 7॥
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ-ନ୍ଦେଵଦେଵେଶଂ ସ୍ତୋତୁଂ ସମୁପଚକ୍ରମେ ।
ନାରଦ ଉଵାଚ ।
ନମୋ ଵାଙ୍ଗମନସାତୀତରୂପାଯାନନ୍ତଶକ୍ତଯେ ।
ଆଦିମଧ୍ଯାନ୍ତହୀନାଯ ନିର୍ଗୁଣାଯ ଗୁଣାତ୍ମନେ ॥ 8॥
ସର୍ଵେଷାମାଦିଭୂତାଯ ଭକ୍ତାନାମାର୍ତିନାଶିନେ ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ତୋତ୍ର-ନ୍ତତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ନାରଦ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ ॥ 9॥
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ।
କିମର୍ଥମାଗତୋ-ଽସି ତ୍ଵ-ଙ୍କି-ନ୍ତେ ମନସି ଵର୍ତତେ ।
କଥଯସ୍ଵ ମହାଭାଗ ତତ୍ସର୍ଵ-ଙ୍କଥାଯାମି ତେ ॥ 10॥
ନାରଦ ଉଵାଚ ।
ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ଜନା-ସ୍ସର୍ଵେ ନାନାକ୍ଲେଶସମନ୍ଵିତାଃ ।
ନନାଯୋନିସମୁତ୍ପନ୍ନାଃ ପଚ୍ଯନ୍ତେ ପାପକର୍ମଭିଃ ॥ 11॥
ତତ୍କଥଂ ଶମଯେନ୍ନାଥ ଲଘୂପାଯେନ ତଦ୍ଵଦ ।
ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ସର୍ଵ-ଙ୍କୃପାସ୍ତି ଯଦି ତେ ମଯି ॥ 12॥
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ।
ସାଧୁ ପୃଷ୍ଟ-ନ୍ତ୍ଵଯା ଵତ୍ସ ଲୋକାନୁଗ୍ରହକାଙ୍କ୍ଷଯା ।
ଯତ୍କୃତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯତେ ମୋହ-ତ୍ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ଵଦାମି ତେ ॥ 13॥
ଵ୍ରତମସ୍ତି ମହତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ସ୍ଵର୍ଗେ ମର୍ତ୍ଯେ ଚ ଦୁର୍ଲଭମ୍ ।
ତଵ ସ୍ନେହାନ୍ମଯା ଵତ୍ସ ପ୍ରକାଶଃ କ୍ରିଯତେ-ଽଧୁନା ॥ 14॥
ସତ୍ଯନାରାଯଣସ୍ଯୈଵ ଵ୍ରତଂ ସମ୍ଯଗ୍ଵିଧାନତଃ । (ସତ୍ଯନାରାଯଣସ୍ଯୈଵଂ)
କୃତ୍ଵା ସଦ୍ଯ-ସ୍ସୁଖ-ମ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପରତ୍ର ମୋକ୍ଷମାପ୍ନୁଯାତ୍ ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଭଗଵଦ୍ଵାକ୍ଯ-ନ୍ନାରଦୋ ମୁନିରବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 15॥
ନାରଦ ଉଵାଚ ।
କି-ମ୍ଫଲ-ଙ୍କିଂ-ଵିଁଧାନ-ଞ୍ଚ କୃତ-ଙ୍କେନୈଵ ତଦ୍ ଵ୍ରତମ୍ ।
ତତ୍ସର୍ଵଂ-ଵିଁସ୍ତରାଦ୍ ବ୍ରୂହି କଦା କାର୍ଯଂ-ଵ୍ରଁତ-ମ୍ପ୍ରଭୋ ॥ 16॥ (କାର୍ଯଂହିତଦ୍ଵ୍ରତମ୍)
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ।
ଦୁଃଖଶୋକାଦିଶମନ-ନ୍ଧନଧାନ୍ଯପ୍ରଵର୍ଧନମ୍ ॥ 17॥
ସୌଭାଗ୍ଯସନ୍ତତିକରଂ ସର୍ଵତ୍ର ଵିଜଯପ୍ରଦମ୍ ।
ଯସ୍ମିନ୍ କସ୍ମି-ନ୍ଦିନେ ମର୍ତ୍ଯୋ ଭକ୍ତିଶ୍ରଦ୍ଧାସମନ୍ଵିତଃ ॥ 18॥
ସତ୍ଯନାରାଯଣ-ନ୍ଦେଵଂ-ଯଁଜେଚ୍ଚୈଵ ନିଶାମୁଖେ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ବାନ୍ଧଵୈଶ୍ଚୈଵ ସହିତୋ ଧର୍ମତତ୍ପରଃ ॥ 19॥
ନୈଵେଦ୍ଯ-ମ୍ଭକ୍ତିତୋ ଦଦ୍ଯା-ଥ୍ସପାଦ-ମ୍ଭକ୍ଷ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍ ।
ରମ୍ଭାଫଲ-ଙ୍ଘୃତ-ଙ୍କ୍ଷୀର-ଙ୍ଗୋଧୂମସ୍ଯ ଚ ଚୂର୍ଣକମ୍ ॥ 20॥
ଅଭାଵେ ଶାଲିଚୂର୍ଣଂ-ଵାଁ ଶର୍କରା ଵା ଗୁଡସ୍ତଥା ।
ସପାଦଂ ସର୍ଵଭକ୍ଷ୍ଯାଣି ଚୈକୀକୃତ୍ଯ ନିଵେଦଯେତ୍ ॥ 21॥
ଵିପ୍ରାଯ ଦକ୍ଷିଣା-ନ୍ଦଦ୍ଯା-ତ୍କଥାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜନୈ-ସ୍ସହ ।
ତତଶ୍ଚ ବନ୍ଧୁଭି-ସ୍ସାର୍ଧଂ-ଵିଁପ୍ରାଂଶ୍ଚ ପ୍ରତିଭୋଜଯେତ୍ ॥ 22॥
ପ୍ରସାଦ-ମ୍ଭକ୍ଷଯେଦ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ନୃତ୍ଯଗୀତାଦିକ-ଞ୍ଚରେତ୍ ।
ତତଶ୍ଚ ସ୍ଵଗୃହ-ଙ୍ଗଚ୍ଛେ-ଥ୍ସତ୍ଯନାରାଯଣଂ ସ୍ମରନ୍ନ୍ ॥ 23॥
ଏଵ-ଙ୍କୃତେ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ-ଵାଁଞ୍ଛାସିଦ୍ଧିର୍ଭଵେଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍ ।
ଵିଶେଷତଃ କଲିଯୁଗେ ଲଘୂପାଯୋ-ଽସ୍ତି ଭୂତଲେ ॥ 24॥ (ଲଘୂପାଯୋସ୍ତି)
॥ ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦପୁରାଣେ ରେଵାଖଣ୍ଡେ ଶ୍ରୀସତ୍ଯନାରାଯଣ ଵ୍ରତକଥାଯା-ମ୍ପ୍ରଥମୋ-ଽଧ୍ଯାଯଃ ॥ 1 ॥
ଅଥ ଦ୍ଵିତୀଯୋ-ଽଧ୍ଯାଯଃ
ସୂତ ଉଵାଚ ।
ଅଥାନ୍ଯ-ଥ୍ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି କୃତଂ-ଯେଁନ ପୁରା ଦ୍ଵିଜାଃ ।
କଶ୍ଚି-ତ୍କାଶୀପୁରେ ରମ୍ଯେ ହ୍ଯାସୀଦ୍ଵିପ୍ରୋ-ଽତିନିର୍ଧନଃ ॥ 1॥ (ହ୍ଯାସୀଦ୍ଵିପ୍ରୋତିନିର୍ଧନଃ)
କ୍ଷୁତ୍ତୃଡ୍ଭ୍ଯାଂ-ଵ୍ଯାଁକୁଲୋଭୂତ୍ଵା ନିତ୍ଯ-ମ୍ବଭ୍ରାମ ଭୂତଲେ ।
ଦୁଃଖିତ-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମଣ-ନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଗଵା-ନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣପ୍ରିଯଃ ॥ 2॥
ଵୃଦ୍ଧବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପସ୍ତ-ମ୍ପପ୍ରଚ୍ଛ ଦ୍ଵିଜମାଦରାତ୍ ।
କିମର୍ଥ-ମ୍ଭ୍ରମସେ ଵିପ୍ର ମହୀ-ନ୍ନିତ୍ଯଂ ସୁଦୁଃଖିତଃ ।
ତତ୍ସର୍ଵଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି କଥ୍ଯତା-ନ୍ଦ୍ଵିଜ ସତ୍ତମ ॥ 3॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୋ-ଽତି ଦରିଦ୍ରୋ-ଽହ-ମ୍ଭିକ୍ଷାର୍ଥଂ-ଵୈଁ ଭ୍ରମେ ମହୀମ୍ ॥ 4॥ (ବ୍ରାହ୍ମଣୋତି)
ଉପାଯଂ-ଯଁଦି ଜାନାସି କୃପଯା କଥଯ ପ୍ରଭୋ ।
ଵୃଦ୍ଧବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ ।
ସତ୍ଯନାରାଯଣୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵାଞ୍ଛିତାର୍ଥଫଲପ୍ରଦଃ ॥ 5॥
ତସ୍ଯ ତ୍ଵ-ମ୍ପୂଜନଂ-ଵିଁପ୍ର କୁରୁଷ୍ଵ ଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ । (ଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍)
ଯତ୍କୃତ୍ଵା ସର୍ଵଦୁଃଖେଭ୍ଯୋ ମୁକ୍ତୋ ଭଵତି ମାନଵଃ ॥ 6॥
ଵିଧାନ-ଞ୍ଚ ଵ୍ରତସ୍ଯାପି ଵିପ୍ରାଯାଭାଷ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ ।
ସତ୍ଯନାରାଯଣୋ ଵୃଦ୍ଧସ୍ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ ॥ 7॥
ତଦ୍ ଵ୍ରତଂ ସଙ୍କରିଷ୍ଯାମି ଯଦୁକ୍ତ-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମଣେନ ଵୈ ।
ଇତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ଵିପ୍ରୋ-ଽସୌ ରାତ୍ରୌ ନିଦ୍ରା ନ ଲବ୍ଧଵାନ୍ ॥ 8॥ (ନିଦ୍ରାଂ)
ତତଃ ପ୍ରାତ-ସ୍ସମୁତ୍ଥାଯ ସତ୍ଯନାରାଯଣଵ୍ରତମ୍ ।
କରିଷ୍ଯ ଇତି ସଙ୍କଲ୍ପ୍ଯ ଭିକ୍ଷାର୍ଥମଗମଦ୍ଵିଜଃ ॥ 9॥ (ଭିକ୍ଷାର୍ଥମଗମଦ୍ଦ୍ଵିଜଃ)
ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ଦିନେ ଵିପ୍ରଃ ପ୍ରଚୁର-ନ୍ଦ୍ରଵ୍ଯମାପ୍ତଵାନ୍ ।
ତେନୈଵ ବନ୍ଧୁଭି-ସ୍ସାର୍ଧଂ ସତ୍ଯସ୍ଯଵ୍ରତମାଚରତ୍ ॥ 10॥
ସର୍ଵଦୁଃଖଵିନିର୍ମୁକ୍ତ-ସ୍ସର୍ଵସମ୍ପତ୍ସମନ୍ଵିତଃ ।
ବଭୂଵ ସ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵ୍ରତସ୍ଯାସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵତଃ ॥ 11॥
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି କାଲ-ଞ୍ଚ ମାସି ମାସି ଵ୍ରତ-ଙ୍କୃତମ୍ ।
ଏଵ-ନ୍ନାରାଯଣସ୍ଯେଦଂ-ଵ୍ରଁତ-ଙ୍କୃତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ ॥ 12॥
ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଦୁର୍ଲଭ-ମ୍ମୋକ୍ଷମାପ୍ତଵାନ୍ ।
ଵ୍ରତମସ୍ଯ ଯଦା ଵିପ୍ର ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ସଙ୍କରିଷ୍ଯତି ॥ 13॥ (ଵିପ୍ରାଃ)
ତଦୈଵ ସର୍ଵଦୁଃଖ-ନ୍ତୁ ମନୁଜସ୍ଯ ଵିନଶ୍ଯତି । (ଚ ମନୁଜସ୍ଯ)
ଏଵ-ନ୍ନାରାଯଣେନୋକ୍ତ-ନ୍ନାରଦାଯ ମହାତ୍ମନେ ॥ 14॥
ମଯା ତତ୍କଥିତଂ-ଵିଁପ୍ରାଃ କିମନ୍ଯ-ତ୍କଥଯାମି ଵଃ ।
ଋଷଯ ଊଚୁଃ ।
ତସ୍ମାଦ୍ ଵିପ୍ରାଚ୍ଛ୍ରୁତ-ଙ୍କେନ ପୃଥିଵ୍ଯା-ଞ୍ଚରିତ-ମ୍ମୁନେ ।
ତତ୍ସର୍ଵଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମ-ଶ୍ଶ୍ରଦ୍ଧା-ଽସ୍ମାକ-ମ୍ପ୍ରଜାଯତେ ॥ 15॥ (ଶ୍ରଦ୍ଧାସ୍ମାକଂ)
ସୂତ ଉଵାଚ ।
ଶୃଣୁଧ୍ଵ-ମ୍ମୁନଯ-ସ୍ସର୍ଵେ ଵ୍ରତଂ-ଯେଁନ କୃତ-ମ୍ଭୁଵି ।
ଏକଦା ସ ଦ୍ଵିଜଵରୋ ଯଥାଵିଭଵ ଵିସ୍ତରୈଃ ॥ 16॥
ବନ୍ଧୁଭି-ସ୍ସ୍ଵଜନୈ-ସ୍ସାର୍ଧଂ-ଵ୍ରଁତ-ଙ୍କର୍ତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତଃ ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ କାଲେ କାଷ୍ଠକ୍ରେତା ସମାଗମତ୍ ॥ 17॥
ବହିଃ କାଷ୍ଠ-ଞ୍ଚ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଗୃହମାଯଯୌ ।
ତୃଷ୍ଣାଯା ପୀଡିତାତ୍ମା ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିପ୍ର-ଙ୍କୃତଂ-ଵ୍ରଁତମ୍ ॥ 18॥ (କୃତ)
ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଦ୍ଵିଜ-ମ୍ପ୍ରାହ କିମିଦ-ଙ୍କ୍ରିଯତେ ତ୍ଵଯା ।
କୃତେ କି-ମ୍ଫଲମାପ୍ନୋତି ଵିସ୍ତରାଦ୍ ଵଦ ମେ ପ୍ରଭୋ ॥ 19॥ (ଵିସ୍ତାରାଦ୍)
ଵିପ୍ର ଉଵାଚ ।
ସତ୍ଯନାରାଯଣେସ୍ଯେଦଂ-ଵ୍ରଁତଂ ସର୍ଵେପ୍ସିତପ୍ରଦମ୍ ।
ତସ୍ଯ ପ୍ରସାଦାନ୍ମେ ସର୍ଵ-ନ୍ଧନଧାନ୍ଯାଦିକ-ମ୍ମହତ୍ ॥ 20॥
ତସ୍ମାଦେତଦ୍ ଵ୍ରତ-ଞ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା କାଷ୍ଠକ୍ରେତା-ଽତିହର୍ଷିତଃ ।
ପପୌ ଜଲ-ମ୍ପ୍ରସାଦ-ଞ୍ଚ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସ ନଗରଂ-ଯଁଯୌ ॥ 21॥
ସତ୍ଯନାରାଯଣ-ନ୍ଦେଵ-ମ୍ମନସା ଇତ୍ଯଚିନ୍ତଯତ୍ ।
କାଷ୍ଠଂ-ଵିଁକ୍ରଯତୋ ଗ୍ରାମେ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଚାଦ୍ଯ ଯଦ୍ ଧନମ୍ ॥ 22॥ (ପ୍ରାପ୍ଯତେମେ-ଽଦ୍ଯ)
ତେନୈଵ ସତ୍ଯଦେଵସ୍ଯ କରିଷ୍ଯେ ଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍ ।
ଇତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ମନସା କାଷ୍ଠ-ନ୍ଧୃତ୍ଵା ତୁ ମସ୍ତକେ ॥ 23॥
ଜଗାମ ନଗରେ ରମ୍ଯେ ଧନିନାଂ-ଯଁତ୍ର ସଂସ୍ଥିତିଃ ।
ତଦ୍ଦିନେ କାଷ୍ଠମୂଲ୍ଯ-ଞ୍ଚ ଦ୍ଵିଗୁଣ-ମ୍ପ୍ରାପ୍ତଵାନସୌ ॥ 24॥
ତତଃ ପ୍ରସନ୍ନହୃଦଯ-ସ୍ସୁପକ୍ଵ-ଙ୍କଦଲୀ ଫଲମ୍ ।
ଶର୍କରାଘୃତଦୁଗ୍ଧ-ଞ୍ଚ ଗୋଧୂମସ୍ଯ ଚ ଚୂର୍ଣକମ୍ ॥ 25॥
କୃତ୍ଵୈକତ୍ର ସପାଦ-ଞ୍ଚ ଗୃହୀତ୍ଵା ସ୍ଵଗୃହଂ-ଯଁଯୌ ।
ତତୋ ବନ୍ଧୂନ୍ ସମାହୂଯ ଚକାର ଵିଧିନା ଵ୍ରତମ୍ ॥ 26॥
ତଦ୍ ଵ୍ରତସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵେଣ ଧନପୁତ୍ରାନ୍ଵିତୋ-ଽଭଵତ୍ । (ଧନପୁତ୍ରାନ୍ଵିତୋଭଵତ୍)
ଇହଲୋକେ ସୁଖ-ମ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚାନ୍ତେ ସତ୍ଯପୁରଂ-ଯଁଯୌ ॥ 27॥
॥ ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦପୁରାଣେ ରେଵାଖଣ୍ଡେ ଶ୍ରୀସତ୍ଯନାରାଯଣ ଵ୍ରତକଥାଯା-ନ୍ଦ୍ଵିତୀଯୋ-ଽଧ୍ଯାଯଃ ॥ 2 ॥
ଅଥ ତୃତୀଯୋ-ଽଧ୍ଯାଯଃ
ସୂତ ଉଵାଚ ।
ପୁନରଗ୍ରେ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁଧ୍ଵ-ମ୍ମୁନି ସତ୍ତମାଃ ।
ପୁରା ଚୋଲ୍କାମୁଖୋ ନାମ ନୃପଶ୍ଚାସୀନ୍ମହାମତିଃ ॥ 1॥
ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯ-ସ୍ସତ୍ଯଵାଦୀ ଯଯୌ ଦେଵାଲଯ-ମ୍ପ୍ରତି ।
ଦିନେ ଦିନେ ଧନ-ନ୍ଦତ୍ତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାନ୍ ସନ୍ତୋଷଯ-ଥ୍ସୁଧୀଃ ॥ 2॥
ଭାର୍ଯା ତସ୍ଯ ପ୍ରମୁଗ୍ଧା ଚ ସରୋଜଵଦନା ସତୀ ।
ଭଦ୍ରଶୀଲାନଦୀ ତୀରେ ସତ୍ଯସ୍ଯଵ୍ରତମାଚରତ୍ ॥ 3॥
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ତତ୍ର ସାଧୁରେକ-ସ୍ସମାଗତଃ ।
ଵାଣିଜ୍ଯାର୍ଥ-ମ୍ବହୁଧନୈରନେକୈଃ ପରିପୂରିତଃ ॥ 4॥
ନାଵଂ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ତତ୍ତୀରେ ଜଗାମ ନୃପତି-ମ୍ପ୍ରତି ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ ଵ୍ରତିନ-ମ୍ଭୂପ-ମ୍ପ୍ରପଚ୍ଛ ଵିନଯାନ୍ଵିତଃ ॥ 5॥
ସାଧୁରୁଵାଚ ।
କିମିଦ-ଙ୍କୁରୁଷେ ରାଜ-ନ୍ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତେନ ଚେତସା ।
ପ୍ରକାଶ-ଙ୍କୁରୁ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ସାମ୍ପ୍ରତମ୍ ॥ 6॥
ରାଜୋଵାଚ ।
ପୂଜନ-ଙ୍କ୍ରିଯତେ ସାଧୋ ଵିଷ୍ଣୋରତୁଲତେଜସଃ ।
ଵ୍ରତ-ଞ୍ଚ ସ୍ଵଜନୈ-ସ୍ସାର୍ଧ-ମ୍ପୁତ୍ରାଦ୍ଯାଵାପ୍ତି କାମ୍ଯଯା ॥ 7॥
ଭୂପସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସାଧୁଃ ପ୍ରୋଵାଚ ସାଦରମ୍ ।
ସର୍ଵ-ଙ୍କଥଯ ମେ ରାଜନ୍ କରିଷ୍ଯେ-ଽହ-ନ୍ତଵୋଦିତମ୍ ॥ 8॥
ମମାପି ସନ୍ତତିର୍ନାସ୍ତି ହ୍ଯେତସ୍ମାଜ୍ଜାଯତେ ଧ୍ରୁଵମ୍ ।
ତତୋ ନିଵୃତ୍ତ୍ଯ ଵାଣିଜ୍ଯା-ଥ୍ସାନନ୍ଦୋ ଗୃହମାଗତଃ ॥ 9॥
ଭାର୍ଯାଯୈ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ-ଵ୍ରଁତଂ ସନ୍ତତି ଦାଯକମ୍ ।
ତଦା ଵ୍ରତ-ଙ୍କରିଷ୍ଯାମି ଯଦା ମେ ସନ୍ତତିର୍ଭଵେତ୍ ॥ 10॥
ଇତି ଲୀଲାଵତୀ-ମ୍ପ୍ରାହ ପତ୍ନୀଂ ସାଧୁ-ସ୍ସ ସତ୍ତମଃ ।
ଏକସ୍ମି-ନ୍ଦିଵସେ ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯା ଲୀଲାଵତୀ ସତୀ ॥ 11॥ (ଭାର୍ଯାଂ)
ଭର୍ତୃଯୁକ୍ତାନନ୍ଦଚିତ୍ତା-ଽଭଵଦ୍ ଧର୍ମପରାଯଣା ।
ର୍ଗଭିଣୀ ସା-ଽଭଵ-ତ୍ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯା ସତ୍ଯପ୍ରସାଦତଃ ॥ 12॥ (ସାଭଵତ୍)
ଦଶମେ ମାସି ଵୈ ତସ୍ଯାଃ କନ୍ଯାରତ୍ନମଜାଯତ ।
ଦିନେ ଦିନେ ସା ଵଵୃଧେ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଯଥା ଶଶୀ ॥ 13॥
ନାମ୍ନା କଲାଵତୀ ଚେତି ତନ୍ନାମକରଣ-ଙ୍କୃତମ୍ ।
ତତୋ ଲୀଲାଵତୀ ପ୍ରାହ ସ୍ଵାମିନ-ମ୍ମଧୁରଂ-ଵଁଚଃ ॥ 14॥
ନ କରୋଷି କିମର୍ଥଂ-ଵୈଁ ପୁରା ସଙ୍କଲ୍ପିତଂ-ଵ୍ରଁତମ୍ ।
ସାଧୁରୁଵାଚ ।
ଵିଵାହ ସମଯେ ତ୍ଵସ୍ଯାଃ କରିଷ୍ଯାମି ଵ୍ରତ-ମ୍ପ୍ରିଯେ ॥ 15॥
ଇତି ଭାର୍ଯାଂ ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ଜଗାମ ନଗର-ମ୍ପ୍ରତି ।
ତତଃ କଲାଵତୀ କନ୍ଯା ଵଵୃଧେ ପିତୃଵେଶ୍ମନି ॥ 16॥
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କନ୍ଯା-ନ୍ତତ-ସ୍ସାଧୁର୍ନଗରେ ସଖିଭି-ସ୍ସହ ।
ମନ୍ତ୍ରଯିତ୍ଵା ଦ୍ରୁତ-ନ୍ଦୂତ-ମ୍ପ୍ରେଷଯାମାସ ଧର୍ମଵିତ୍ ॥ 17॥
ଵିଵାହାର୍ଥ-ଞ୍ଚ କନ୍ଯାଯା ଵରଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ-ଵିଁଚାରଯ ।
ତେନାଜ୍ଞପ୍ତଶ୍ଚ ଦୂତୋ-ଽସୌ କାଞ୍ଚନ-ନ୍ନଗରଂ-ଯଁଯୌ ॥ 18॥
ତସ୍ମାଦେକଂ-ଵଁଣିକ୍ପୁତ୍ରଂ ସମାଦାଯାଗତୋ ହି ସଃ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ସୁନ୍ଦର-ମ୍ବାଲଂ-ଵଁଣିକ୍ପୁତ୍ର-ଙ୍ଗୁଣାନ୍ଵିତମ୍ ॥ 19॥
ଜ୍ଞାତିଭିର୍ବନ୍ଧୁଭି-ସ୍ସାର୍ଧ-ମ୍ପରିତୁଷ୍ଟେନ ଚେତସା ।
ଦତ୍ତାଵାନ୍ ସାଧୁପୁତ୍ରାଯ କନ୍ଯାଂ-ଵିଁଧିଵିଧାନତଃ ॥ 20॥ (ସାଧୁଃପୁତ୍ରାଯ)
ତତୋ-ଽଭାଗ୍ଯଵଶା-ତ୍ତେନ ଵିସ୍ମୃତଂ-ଵ୍ରଁତମୁତ୍ତମମ୍ । (ତତୋଭାଗ୍ଯଵଶାତ୍)
ଵିଵାହସମଯେ ତସ୍ଯାସ୍ତେନ ରୁଷ୍ଟୋ ଭଵ-ତ୍ପ୍ରଭୁଃ ॥ 21॥ (ରୁଷ୍ଟୋ-ଽଭଵତ୍)
ତତଃ କାଲେନ ନିଯତୋ ନିଜକର୍ମ ଵିଶାରଦଃ ।
ଵାଣିଜ୍ଯାର୍ଥ-ନ୍ତତ-ଶ୍ଶୀଘ୍ର-ଞ୍ଜାମାତୃ ସହିତୋ ଵଣିକ୍ ॥ 22॥
ରତ୍ନସାରପୁରେ ରମ୍ଯେ ଗତ୍ଵା ସିନ୍ଧୁ ସମୀପତଃ ।
ଵାଣିଜ୍ଯମକରୋ-ଥ୍ସାଧୁର୍ଜାମାତ୍ରା ଶ୍ରୀମତା ସହ ॥ 23॥
ତୌ ଗତୌ ନଗରେ ରମ୍ଯେ ଚନ୍ଦ୍ରକେତୋର୍ନୃପସ୍ଯ ଚ । (ନଗରେତସ୍ଯ)
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ସତ୍ଯନାରାଯଣଃ ପ୍ରଭୁଃ ॥ 24॥
ଭ୍ରଷ୍ଟପ୍ରତିଜ୍ଞମାଲୋକ୍ଯ ଶାପ-ନ୍ତସ୍ମୈ ପ୍ରଦତ୍ତଵାନ୍ ।
ଦାରୁଣ-ଙ୍କଠିନ-ଞ୍ଚାସ୍ଯ ମହଦ୍ ଦୁଃଖ-ମ୍ଭଵିଷ୍ଯତି ॥ 25॥
ଏକସ୍ମିନ୍ଦିଵସେ ରାଜ୍ଞୋ ଧନମାଦାଯ ତସ୍କରଃ ।
ତତ୍ରୈଵ ଚାଗତ ଶ୍ଚୌରୋ ଵଣିଜୌ ଯତ୍ର ସଂସ୍ଥିତୌ ॥ 26॥
ତତ୍ପଶ୍ଚାଦ୍ ଧାଵକା-ନ୍ଦୂତା-ନ୍ଦୃଷ୍ଟଵା ଭୀତେନ ଚେତସା ।
ଧନଂ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ତତ୍ରୈଵ ସ ତୁ ଶୀଘ୍ରମଲକ୍ଷିତଃ ॥ 27॥
ତତୋ ଦୂତାସ୍ସମାଯାତା ଯତ୍ରାସ୍ତେ ସଜ୍ଜନୋ ଵଣିକ୍ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନୃପଧନ-ନ୍ତତ୍ର ବଦ୍ଧ୍ଵା-ଽଽନୀତୌ ଵଣିକ୍ସୁତୌ ॥ 28॥ (ବଦ୍ଧ୍ଵାନୀତୌ)
ହର୍ଷେଣ ଧାଵମାନାଶ୍ଚ ପ୍ରୋଚୁର୍ନୃପସମୀପତଃ ।
ତସ୍କରୌ ଦ୍ଵୌ ସମାନୀତୌ ଵିଲୋକ୍ଯାଜ୍ଞାପଯ ପ୍ରଭୋ ॥ 29॥
ରାଜ୍ଞା-ଽଽଜ୍ଞପ୍ତାସ୍ତତ-ଶ୍ଶୀଘ୍ର-ନ୍ଦୃଢ-ମ୍ବଦ୍ଧ୍ଵା ତୁ ତା ଵୁଭୌ ।
ସ୍ଥାପିତୌ ଦ୍ଵୌ ମହାଦୁର୍ଗେ କାରାଗାରେ-ଽଵିଚାରତଃ ॥ 30॥
ମାଯଯା ସତ୍ଯଦେଵସ୍ଯ ନ ଶ୍ରୁତ-ଙ୍କୈସ୍ତଯୋର୍ଵଚଃ ।
ଅତସ୍ତଯୋର୍ଧନଂ ରାଜ୍ଞା ଗୃହୀତ-ଞ୍ଚନ୍ଦ୍ରକେତୁନା ॥ 31॥
ତଚ୍ଛାପାଚ୍ଚ ତଯୋର୍ଗେହେ ଭାର୍ଯା ଚୈଵାତି ଦୁଃଖିତା ।
ଚୌରେଣାପହୃତଂ ସର୍ଵ-ଙ୍ଗୃହେ ଯଚ୍ଚ ସ୍ଥିତ-ନ୍ଧନମ୍ ॥ 32॥
ଆଧିଵ୍ଯାଧିସମାଯୁକ୍ତା କ୍ଷୁତ୍ପିପାଶାତି ଦୁଃଖିତା । (କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାତି)
ଅନ୍ନଚିନ୍ତାପରା ଭୂତ୍ଵା ବଭ୍ରାମ ଚ ଗୃହେ ଗୃହେ ।
କଲାଵତୀ ତୁ କନ୍ଯାପି ବଭ୍ରାମ ପ୍ରତିଵାସରମ୍ ॥ 33॥
ଏକସ୍ମି-ନ୍ଦିଵସେ ଯାତା କ୍ଷୁଧାର୍ତା ଦ୍ଵିଜମନ୍ଦିରମ୍ । (ଦିଵସେ ଜାତା)
ଗତ୍ଵା-ଽପଶ୍ଯଦ୍ ଵ୍ରତ-ନ୍ତତ୍ର ସତ୍ଯନାରାଯଣସ୍ଯ ଚ ॥ 34॥ (ଗତ୍ଵାପଶ୍ଯଦ୍)
ଉପଵିଶ୍ଯ କଥାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵରଂ ର୍ପ୍ରାଥିତଵତ୍ଯପି ।
ପ୍ରସାଦ ଭକ୍ଷଣ-ଙ୍କୃତ୍ଵା ଯଯୌ ରାତ୍ରୌ ଗୃହ-ମ୍ପ୍ରତି ॥ 35॥
ମାତା କଲାଵତୀ-ଙ୍କନ୍ଯା-ଙ୍କଥଯାମାସ ପ୍ରେମତଃ ।
ପୁତ୍ରି ରାତ୍ରୌ ସ୍ଥିତା କୁତ୍ର କି-ନ୍ତେ ମନସି ଵର୍ତତେ ॥ 36॥
କନ୍ଯା କଲାଵତୀ ପ୍ରାହ ମାତର-ମ୍ପ୍ରତି ସତ୍ଵରମ୍ ।
ଦ୍ଵିଜାଲଯେ ଵ୍ରତ-ମ୍ମାତର୍ଦୃଷ୍ଟଂ-ଵାଁଞ୍ଛିତସିଦ୍ଧିଦମ୍ ॥ 37॥
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା କନ୍ଯକା ଵାକ୍ଯଂ-ଵ୍ରଁତ-ଙ୍କର୍ତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତା ।
ସା ମୁଦା ତୁ ଵଣିଗ୍ଭାର୍ଯା ସତ୍ଯନାରାଯଣସ୍ଯ ଚ ॥ 38॥
ଵ୍ରତ-ଞ୍ଚକ୍ରେ ସୈଵ ସାଧ୍ଵୀ ବନ୍ଧୁଭି-ସ୍ସ୍ଵଜନୈ-ସ୍ସହ ।
ଭର୍ତୃଜାମାତରୌ କ୍ଷିପ୍ରମାଗଚ୍ଛେତାଂ ସ୍ଵମାଶ୍ରମମ୍ ॥ 39॥
ଅପରାଧ-ଞ୍ଚ ମେ ଭର୍ତୁର୍ଜାମାତୁଃ, କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହସି ।
ଵ୍ରତେନାନେନ ତୁଷ୍ଟୋ-ଽସୌ ସତ୍ଯନାରାଯଣଃ ପୁନଃ ॥ 40॥ (ତୁଷ୍ଟୋସୌ)
ଦର୍ଶଯାମାସ ସ୍ଵପ୍ନଂ ହୀ ଚନ୍ଦ୍ରକେତୁ-ନ୍ନୃପୋତ୍ତମମ୍ ।
ବନ୍ଦିନୌ ମୋଚଯ ପ୍ରାତର୍ଵଣିଜୌ ନୃପସତ୍ତମ ॥ 41॥
ଦେଯ-ନ୍ଧନ-ଞ୍ଚ ତତ୍ସର୍ଵ-ଙ୍ଗୃହୀତଂ-ଯଁ-ତ୍ତ୍ଵଯା-ଽଧୁନା । (ତ୍ଵଯାଧୁନା)
ନୋ ଚେ-ତ୍ତ୍ଵା-ନ୍ନାଶଯିଷ୍ଯାମି ସରାଜ୍ଯଧନପୁତ୍ରକମ୍ ॥ 42॥
ଏଵମାଭାଷ୍ଯ ରାଜାନ-ନ୍ଧ୍ଯାନଗମ୍ଯୋ-ଽଭଵ-ତ୍ପ୍ରଭୁଃ । (ଧ୍ଯାନଗମ୍ଯୋଭଵତ୍)
ତତଃ ପ୍ରଭାତସମଯେ ରାଜା ଚ ସ୍ଵଜନୈ-ସ୍ସହ ॥ 43॥
ଉପଵିଶ୍ଯ ସଭାମଧ୍ଯେ ପ୍ରାହ ସ୍ଵପ୍ନ-ଞ୍ଜନ-ମ୍ପ୍ରତି ।
ବଦ୍ଧୌ ମହାଜନୌ ଶୀଘ୍ର-ମ୍ମୋଚଯ ଦ୍ଵୌ ଵଣିକ୍ସୁତୌ ॥ 44॥
ଇତି ରାଜ୍ଞୋ ଵଚ-ଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମୋଚଯିତ୍ଵା ମହାଜନୌ ।
ସମାନୀଯ ନୃପସ୍ଯାଗ୍ରେ ପ୍ରାହୁସ୍ତେ ଵିନଯାନ୍ଵିତାଃ ॥ 45॥
ଆନୀତୌ ଦ୍ଵୌ ଵଣିକ୍ପୁତ୍ରୌ ମୁକ୍ତୌ ନିଗଡବନ୍ଧନାତ୍ ।
ତତୋ ମହାଜନୌ ନତ୍ଵା ଚନ୍ଦ୍ରକେତୁ-ନ୍ନୃପୋତ୍ତମମ୍ ॥ 46॥
ସ୍ମରନ୍ତୌ ପୂର୍ଵ ଵୃତ୍ତାନ୍ତ-ନ୍ନୋଚତୁର୍ଭଯଵିହ୍ଵଲୌ ।
ରାଜା ଵଣିକ୍ସୁତୌ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଵଚଃ ପ୍ରୋଵାଚ ସାଦରମ୍ ॥ 47॥
ଦେଵା-ତ୍ପ୍ରାପ୍ତ-ମ୍ମହଦ୍ଦୁଃଖମିଦାନୀ-ନ୍ନାସ୍ତି ଵୈ ଭଯମ୍ ।
ତଦା ନିଗଡସନ୍ତ୍ଯାଗ-ଙ୍କ୍ଷୌରକର୍ମାଦ୍ଯକାରଯତ୍ ॥ 48॥
ଵସ୍ତ୍ରାଲଙ୍କାରକ-ନ୍ଦତ୍ତ୍ଵା ପରିତୋଷ୍ଯ ନୃପଶ୍ଚ ତୌ ।
ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଵଣିକ୍ପୁତ୍ରୌ ଵଚସା-ଽତୋଷଯଦ୍ ଭୃଶମ୍ ॥ 49॥ (ଵଚସାତୋଷଯଦ୍ଭୃଶମ୍)
ପୁରାନୀତ-ନ୍ତୁ ଯଦ୍ ଦ୍ରଵ୍ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଗୁଣୀକୃତ୍ଯ ଦତ୍ତଵାନ୍ ।
ପ୍ରୋଵାଚ ଚ ତତୋ ରାଜା ଗଚ୍ଛ ସାଧୋ ନିଜାଶ୍ରମମ୍ ॥ 50॥ (ପ୍ରୋଵାଚତୌ)
ରାଜାନ-ମ୍ପ୍ରଣିପତ୍ଯାହ ଗନ୍ତଵ୍ଯ-ନ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦତଃ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତୌ ମହାଵୈଶ୍ଯୌ ଜଗ୍ମତୁ-ସ୍ସ୍ଵଗୃହ-ମ୍ପ୍ରତି ॥ 51॥ (ମହାଵୈଶ୍ଯୋ)
॥ ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ପୁରାଣେ ରେଵାଖଣ୍ଡେ ଶ୍ରୀସତ୍ଯନାରାଯଣ ଵ୍ରତକଥାଯା-ନ୍ତୃତୀଯୋ-ଽଧ୍ଯାଯଃ ॥ 3 ॥
ଅଥ ଚତୁର୍ଥୋ-ଽଧ୍ଯାଯଃ
ସୂତ ଉଵାଚ ।
ଯାତ୍ରା-ନ୍ତୁ କୃତଵାନ୍ ସାଧୁର୍ମଙ୍ଗଲାଯନପୂର୍ଵିକାମ୍ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଧନ-ନ୍ଦତ୍ତ୍ଵା ତଦା ତୁ ନଗରଂ-ଯଁଯୌ ॥ 1॥
କିଯଦ୍ ଦୂରେ ଗତେ ସାଧୋ ସତ୍ଯନାରାଯଣଃ ପ୍ରଭୁଃ ।
ଜିଜ୍ଞାସା-ଙ୍କୃତଵାନ୍ ସାଧୌ କିମସ୍ତି ତଵ ନୌସ୍ଥିତମ୍ ॥ 2॥
ତତୋ ମହାଜନୌ ମତ୍ତୌ ହେଲଯା ଚ ପ୍ରହସ୍ଯ ଵୈ । (ମତୌ)
କଥ-ମ୍ପୃଚ୍ଛସି ଭୋ ଦଣ୍ଡି-ନ୍ମୁଦ୍ରା-ନ୍ନେତୁ-ଙ୍କିମିଚ୍ଛସି ॥ 3॥
ଲତାପତ୍ରାଦିକ-ଞ୍ଚୈଵ ଵର୍ତତେ ତରଣୌ ମମ ।
ନିଷ୍ଠୁର-ଞ୍ଚ ଵଚ-ଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସତ୍ଯ-ମ୍ଭଵତୁ ତେ ଵଚଃ ॥ 4॥
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଗତ-ଶ୍ଶୀଘ୍ର-ନ୍ଦଣ୍ଡୀ ତସ୍ଯ ସମୀପତଃ ।
କିଯଦ୍ ଦୂରେ ତତୋ ଗତ୍ଵା ସ୍ଥିତ-ସ୍ସିନ୍ଧୁ ସମୀପତଃ ॥ 5॥
ଗତେ ଦଣ୍ଡିନି ସାଧୁଶ୍ଚ କୃତନିତ୍ଯକ୍ରିଯସ୍ତଦା ।
ଉତ୍ଥିତା-ନ୍ତରଣୀ-ନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିସ୍ମଯ-ମ୍ପରମଂ-ଯଁଯୌ ॥ 6॥
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲତାଦିକ-ଞ୍ଚୈଵ ମୂର୍ଚ୍ଛିତୋ ନ୍ଯପତଦ୍ ଭୁଵି ।
ଲବ୍ଧସଞ୍ଜ୍ଞୋ ଵଣିକ୍ପୁତ୍ରସ୍ତତଶ୍ଚିନ୍ତାନ୍ଵିତୋ-ଽଭଵତ୍ ॥ 7॥ (ଵଣିକ୍ପୁତ୍ରସ୍ତତଶ୍ଚିନ୍ତାନ୍ଵିତୋଭଵତ୍)
ତଦା ତୁ ଦୁହିତୁଃ କାନ୍ତୋ ଵଚନ-ଞ୍ଚେଦମବ୍ରଵୀତ୍ ।
କିମର୍ଥ-ଙ୍କ୍ରିଯତେ ଶୋକ-ଶ୍ଶାପୋ ଦତ୍ତଶ୍ଚ ଦଣ୍ଡିନା ॥ 8॥
ଶକ୍ଯତେ ତେନ ସର୍ଵଂ ହି କର୍ତୁ-ଞ୍ଚାତ୍ର ନ ସଂଶଯଃ । (ଶକ୍ଯତେନେ ନ)
ଅତସ୍ତଚ୍ଛରଣଂ-ଯାଁମୋ ଵାଞ୍ଛତାର୍ଥୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ॥ 9॥ (ଵାଞ୍ଛିତାର୍ଥୋ)
ଜାମାତୁର୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତ୍ସକାଶ-ଙ୍ଗତସ୍ତଦା ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ଦଣ୍ଡିନ-ମ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ନତ୍ଵା ପ୍ରୋଵାଚ ସାଦରମ୍ ॥ 10॥
କ୍ଷମସ୍ଵ ଚାପରାଧ-ମ୍ମେ ଯଦୁକ୍ତ-ନ୍ତଵ ସନ୍ନିଧୌ ।
ଏଵ-ମ୍ପୁନଃ ପୁନର୍ନତ୍ଵା ମହାଶୋକାକୁଲୋ-ଽଭଵତ୍ ॥ 11॥ (ମହାଶୋକାକୁଲୋଭଵତ୍)
ପ୍ରୋଵାଚ ଵଚନ-ନ୍ଦଣ୍ଡୀ ଵିଲପନ୍ତଂ-ଵିଁଲୋକ୍ଯ ଚ ।
ମା ରୋଦୀ-ଶ୍ଶୃଣୁମଦ୍ଵାକ୍ଯ-ମ୍ମମ ପୂଜାବହିର୍ମୁଖଃ ॥ 12॥
ମମାଜ୍ଞଯା ଚ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେ ଲବ୍ଧ-ନ୍ଦୁଃଖ-ମ୍ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଭଗଵଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ସ୍ତୁତି-ଙ୍କର୍ତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତଃ ॥ 13॥
ସାଧୁରୁଵାଚ ।
ତ୍ଵନ୍ମାଯାମୋହିତା-ସ୍ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯାସ୍ତ୍ରିଦିଵୌକସଃ ।
ନ ଜାନନ୍ତି ଗୁଣା-ନ୍ରୂପ-ନ୍ତଵାଶ୍ଚର୍ଯମିଦ-ମ୍ପ୍ରଭୋ ॥ 14॥
ମୂଢୋ-ଽହ-ନ୍ତ୍ଵା-ଙ୍କଥ-ଞ୍ଜାନେ ମୋହିତସ୍ତଵମାଯଯା । (ମୂଢୋହଂ)
ପ୍ରସୀଦ ପୂଜଯିଷ୍ଯାମି ଯଥାଵିଭଵଵିସ୍ତରୈଃ ॥ 15॥
ପୁରା ଵିତ୍ତ-ଞ୍ଚ ତ-ଥ୍ସର୍ଵ-ନ୍ତ୍ରାହି ମାଂ ଶରଣାଗତମ୍ ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭକ୍ତିଯୁତଂ-ଵାଁକ୍ଯ-ମ୍ପରିତୁଷ୍ଟୋ ଜନାର୍ଦନଃ ॥ 16॥
ଵର-ଞ୍ଚ ଵାଞ୍ଛିତ-ନ୍ଦତ୍ତ୍ଵା ତତ୍ରୈଵାନ୍ତର୍ଦଧେ ହରିଃ ।
ତତୋ ନାଵଂ ସମାରୂହ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିତ୍ତପ୍ରପୂରିତାମ୍ ॥ 17॥
କୃପଯା ସତ୍ଯଦେଵସ୍ଯ ସଫଲଂ-ଵାଁଞ୍ଛିତ-ମ୍ମମ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵଜନୈ-ସ୍ସାର୍ଧ-ମ୍ପୂଜା-ଙ୍କୃତ୍ଵା ଯଥାଵିଧି ॥ 18॥
ହର୍ଷେଣ ଚାଭଵ-ତ୍ପୂର୍ଣସ୍ସତ୍ଯଦେଵପ୍ରସାଦତଃ ।
ନାଵଂ ସଂଯୋଁଜ୍ଯ ଯତ୍ନେନ ସ୍ଵଦେଶଗମନ-ଙ୍କୃତମ୍ ॥ 19॥
ସାଧୁର୍ଜାମାତର-ମ୍ପ୍ରାହ ପଶ୍ଯ ରତ୍ନପୁରୀ-ମ୍ମମ ।
ଦୂତ-ଞ୍ଚ ପ୍ରେଷଯାମାସ ନିଜଵିତ୍ତସ୍ଯ ରକ୍ଷକମ୍ ॥ 20॥
ତତୋ-ଽସୌ ନଗର-ଙ୍ଗତ୍ଵା ସାଧୁଭାର୍ଯାଂ-ଵିଁଲୋକ୍ଯ ଚ । (ଦୂତୋସୌ)
ପ୍ରୋଵାଚ ଵାଞ୍ଛିତଂ-ଵାଁକ୍ଯ-ନ୍ନତ୍ଵା ବଦ୍ଧାଞ୍ଜଲିସ୍ତଦା ॥ 21॥
ନିକଟେ ନଗରସ୍ଯୈଵ ଜାମାତ୍ରା ସହିତୋ ଵଣିକ୍ ।
ଆଗତୋ ବନ୍ଧୁଵର୍ଗୈଶ୍ଚ ଵିତ୍ତୈଶ୍ଚ ବହୁଭିର୍ଯୁତଃ ॥ 22॥
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୂତମୁଖାଦ୍ଵାକ୍ଯ-ମ୍ମହାହର୍ଷଵତୀ ସତୀ ।
ସତ୍ଯପୂଜା-ନ୍ତତଃ କୃତ୍ଵା ପ୍ରୋଵାଚ ତନୁଜା-ମ୍ପ୍ରତି ॥ 23॥
ଵ୍ରଜାମି ଶୀଘ୍ରମାଗଚ୍ଛ ସାଧୁସନ୍ଦର୍ଶନାଯ ଚ ।
ଇତି ମାତୃଵଚ-ଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵ୍ରତ-ଙ୍କୃତ୍ଵା ସମାପ୍ଯ ଚ ॥ 24॥
ପ୍ରସାଦ-ଞ୍ଚ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଗତା ସା-ଽପି ପତି-ମ୍ପ୍ରତି । (ସାପି)
ତେନ ରୁଷ୍ଟା-ସ୍ସତ୍ଯଦେଵୋ ଭର୍ତାର-ନ୍ତରଣି-ନ୍ତଥା ॥ 25॥ (ରୁଷ୍ଟଃ, ତରଣୀଂ)
ସଂହୃତ୍ଯ ଚ ଧନୈ-ସ୍ସାର୍ଧ-ଞ୍ଜଲେ ତସ୍ଯାଵମଜ୍ଜଯତ୍ ।
ତତଃ କଲାଵତୀ କନ୍ଯା ନ ଵିଲୋକ୍ଯ ନିଜ-ମ୍ପତିମ୍ ॥ 26॥
ଶୋକେନ ମହତା ତତ୍ର ରୁଦନ୍ତୀ ଚାପତଦ୍ ଭୁଵି । (ରୁଦତୀ)
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଥାଵିଧା-ନ୍ନାଵ-ଙ୍କନ୍ଯା-ଞ୍ଚ ବହୁଦୁଃଖିତାମ୍ ॥ 27॥
ଭୀତେନ ମନସା ସାଧୁଃ କିମାଶ୍ଚର୍ଯମିଦ-ମ୍ଭଵେତ୍ ।
ଚିନ୍ତ୍ଯମାନାଶ୍ଚ ତେ ସର୍ଵେ ବଭୂଵୁସ୍ତରିଵାହକାଃ ॥ 28॥
ତତୋ ଲୀଲାଵତୀ କନ୍ଯା-ନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସା ଵିହ୍ଵଲା-ଽଭଵତ୍ ।
ଵିଲଲାପାତିଦୁଃଖେନ ଭର୍ତାର-ଞ୍ଚେଦମବ୍ରଵୀତ ॥ 29॥
ଇଦାନୀ-ନ୍ନୌକଯା ସାର୍ଧ-ଙ୍କଥଂ ସୋ-ଽଭୂଦଲକ୍ଷିତଃ ।
ନ ଜାନେ କସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ହେଲଯା ଚୈଵ ସା ହୃତା ॥ 30॥
ସତ୍ଯଦେଵସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯ-ଞ୍ଜ୍ଞାତୁଂ-ଵାଁ କେନ ଶକ୍ଯତେ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଵିଲଲାପୈଵ ତତଶ୍ଚ ସ୍ଵଜନୈ-ସ୍ସହ ॥ 31॥
ତତୋ ଲୀଲାଵତୀ କନ୍ଯା-ଙ୍କ୍ରୌଡେ କୃତ୍ଵା ରୁରୋଦ ହ ।
ତତଃକଲାଵତୀ କନ୍ଯା ନଷ୍ଟେ ସ୍ଵାମିନି ଦୁଃଖିତା ॥ 32॥
ଗୃହୀତ୍ଵା ପାଦୁକେ ତସ୍ଯାନୁଗତୁ-ଞ୍ଚ ମନୋଦଧେ । (ପାଦୁକାଂ)
କନ୍ଯାଯାଶ୍ଚରିତ-ନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଭାର୍ଯ-ସ୍ସଜ୍ଜନୋ ଵଣିକ୍ ॥ 33॥
ଅତିଶୋକେନ ସନ୍ତପ୍ତଶ୍ଚିନ୍ତଯାମାସ ଧର୍ମଵିତ୍ ।
ହୃତଂ-ଵାଁ ସତ୍ଯଦେଵେନ ଭ୍ରାନ୍ତୋ-ଽହଂ ସତ୍ଯମାଯଯା ॥ 34॥
ସତ୍ଯପୂଜା-ଙ୍କରିଷ୍ଯାମି ଯଥାଵିଭଵଵିସ୍ତରୈଃ ।
ଇତି ସର୍ଵାନ୍ ସମାହୂଯ କଥଯିତ୍ଵା ମନୋରଥମ୍ ॥ 35॥
ନତ୍ଵା ଚ ଦଣ୍ଡଵଦ୍ ଭୂମୌ ସତ୍ଯଦେଵ-ମ୍ପୁନଃ ପୁନଃ ।
ତତସ୍ତୁଷ୍ଟ-ସ୍ସତ୍ଯଦେଵୋ ଦୀନାନା-ମ୍ପରିପାଲକଃ ॥ 36॥
ଜଗାଦ ଵଚନ-ଞ୍ଚୈନ-ଙ୍କୃପଯା ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରସାଦ-ନ୍ତେ କନ୍ଯା ପତି-ନ୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସମାଗତା ॥ 37॥
ଅତୋ-ଽଦୃଷ୍ଟୋ-ଽଭଵତ୍ତସ୍ଯାଃ କନ୍ଯକାଯାଃ ପତିର୍ଧ୍ରୁଵମ୍ ।
ଗୃହ-ଙ୍ଗତ୍ଵା ପ୍ରସାଦ-ଞ୍ଚ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସା-ଽଽଯାତି ଚେତ୍ପୁନଃ ॥ 38॥ (ସାଯାତି)
ଲବ୍ଧଭର୍ତ୍ରୀ ସୁତା ସାଧୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ ।
କନ୍ଯକା ତାଦୃଶଂ-ଵାଁକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗଗନମଣ୍ଡଲାତ୍ ॥ 39॥
କ୍ଷିପ୍ର-ନ୍ତଦା ଗୃହ-ଙ୍ଗତ୍ଵା ପ୍ରସାଦ-ଞ୍ଚ ବୁଭୋଜ ସା ।
ପଶ୍ଚା-ଥ୍ସା ପୁନରାଗତ୍ଯ ଦଦର୍ଶ ସ୍ଵଜନ-ମ୍ପତିମ୍ ॥ 40॥ (ସାପଶ୍ଚାତ୍ପୁନରାଗତ୍ଯ, ସଜନଂ)
ତତଃ କଲାଵତୀ କନ୍ଯା ଜଗାଦ ପିତର-ମ୍ପ୍ରତି ।
ଇଦାନୀ-ଞ୍ଚ ଗୃହଂ-ଯାଁହି ଵିଲମ୍ବ-ଙ୍କୁରୁଷେ କଥମ୍ ॥ 41॥
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା କନ୍ଯକାଵାକ୍ଯଂ ସନ୍ତୁଷ୍ଟୋ-ଽଭୂଦ୍ଵଣିକ୍ସୁତଃ ।
ପୂଜନଂ ସତ୍ଯଦେଵସ୍ଯ କୃତ୍ଵା ଵିଧିଵିଧାନତଃ ॥ 42॥
ଧନୈର୍ବନ୍ଧୁଗଣୈ-ସ୍ସାର୍ଧ-ଞ୍ଜଗାମ ନିଜମନ୍ଦିରମ୍ ।
ପୌର୍ଣମାସ୍ଯା-ଞ୍ଚ ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତୌ କୃତଵାନ୍ ସତ୍ଯସ୍ଯ ପୂଜନମ୍ ॥ 43॥ (ସତ୍ଯପୂଜନମ୍)
ଇହଲୋକେ ସୁଖ-ମ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚାନ୍ତେ ସତ୍ଯପୁରଂ-ଯଁଯୌ ॥ 44॥
॥ ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ପୁରାଣେ ରେଵାଖଣ୍ଡେ ଶ୍ରୀସତ୍ଯନାରାଯଣ ଵ୍ରତକଥାଯା-ଞ୍ଚତୁର୍ଥୋ-ଽଧ୍ଯାଯଃ ॥ 4 ॥
ଅଥ ପଞ୍ଚମୋ-ଽଧ୍ଯାଯଃ
ସୂତ ଉଵାଚ ।
ଅଥାନ୍ଯଚ୍ଚ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶ୍ରୁଣୁଧ୍ଵ-ମ୍ମୁନିସତ୍ତମାଃ ।
ଆସୀ-ତ୍ତୁଙ୍ଗଧ୍ଵଜୋ ରାଜା ପ୍ରଜାପାଲନତତ୍ପରଃ ॥ 1॥
ପ୍ରସାଦଂ ସତ୍ଯଦେଵସ୍ଯ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦୁଃଖମଵାପ ସଃ ।
ଏକଦା ସ ଵନ-ଙ୍ଗତ୍ଵା ହତ୍ଵା ବହୁଵିଧା-ନ୍ପଶୂନ୍ ॥ 2॥
ଆଗତ୍ଯ ଵଟମୂଲ-ଞ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସତ୍ଯସ୍ଯ ପୂଜନମ୍ । (ଚାପଶ୍ଯତ୍)
ଗୋପାଃ କୁର୍ଵନ୍ତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟା ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତା-ସ୍ସ ବାନ୍ଧଵାଃ ॥ 3॥
ରାଜା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ଦର୍ପେଣ ନ ଗତୋ ନ ନନାମ ସଃ ।
ତତୋ ଗୋପଗଣା-ସ୍ସର୍ଵେ ପ୍ରସାଦ-ନ୍ନୃପସନ୍ନିଧୌ ॥ 4॥
ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ପୁନରାଗତ୍ଯ ଭୁକ୍ତତ୍ଵା ସର୍ଵେ ଯଥେପ୍ସିତମ୍ ।
ତତଃ ପ୍ରସାଦଂ ସନ୍ତ୍ଯଜ୍ଯ ରାଜା ଦୁଃଖମଵାପ ସଃ ॥ 5॥
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଶତ-ନ୍ନଷ୍ଟ-ନ୍ଧନଧାନ୍ଯାଦିକ-ଞ୍ଚ ଯତ୍ ।
ସତ୍ଯଦେଵେନ ତତ୍ସର୍ଵ-ନ୍ନାଶିତ-ମ୍ମମ ନିଶ୍ଚିତମ୍ ॥ 6॥
ଅତସ୍ତତ୍ରୈଵ ଗଚ୍ଛାମି ଯତ୍ର ଦେଵସ୍ଯ ପୂଜନମ୍ ।
ମନସା ତୁ ଵିନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ଯଯୌ ଗୋପାଲସନ୍ନିଧୌ ॥ 7॥
ତତୋ-ଽସୌ ସତ୍ଯଦେଵସ୍ଯ ପୂଜା-ଙ୍ଗୋପଗଣୈସ୍ସହ ।
ଭକ୍ତିଶ୍ରଦ୍ଧାନ୍ଵିତୋ ଭୂତ୍ଵା ଚକାର ଵିଧିନା ନୃପଃ ॥ 8॥
ସତ୍ଯଦେଵପ୍ରସାଦେନ ଧନପୁତ୍ରାନ୍ଵିତୋ-ଽଭଵତ୍ ।
ଇହଲୋକେ ସୁଖ-ମ୍ଭୁକ୍ତତ୍ଵା ଚାନ୍ତେ ସତ୍ଯପୁରଂ-ଯଁଯୌ ॥ 9॥
ଯ ଇଦ-ଙ୍କୁରୁତେ ସତ୍ଯଵ୍ରତ-ମ୍ପରମଦୁର୍ଲଭମ୍ ।
ଶୃଣୋତି ଚ କଥା-ମ୍ପୁଣ୍ଯା-ମ୍ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତଃ ଫଲପ୍ରଦାମ୍ ॥ 10॥
ଧନଧାନ୍ଯାଦିକ-ନ୍ତସ୍ଯ ଭଵେ-ଥ୍ସତ୍ଯପ୍ରସାଦତଃ ।
ଦରିଦ୍ରୋ ଲଭତେ ଵିତ୍ତ-ମ୍ବଦ୍ଧୋ ମୁଚ୍ଯେତ ବନ୍ଧନାତ୍ ॥ 11॥
ଭୀତୋ ଭଯା-ତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯେତ ସତ୍ଯମେଵ ନ ସଂଶଯଃ ।
ଈପ୍ସିତ-ଞ୍ଚ ଫଲ-ମ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚାନ୍ତେ ସତ୍ଯପୁରଂଵ୍ରଁଜେତ୍ ॥ 12॥
ଇତି ଵଃ କଥିତଂ-ଵିଁପ୍ରା-ସ୍ସତ୍ଯନାରାଯଣଵ୍ରତମ୍ ।
ଯ-ତ୍କୃତ୍ଵା ସର୍ଵଦୁଃଖେଭ୍ଯୋ ମୁକ୍ତୋ ଭଵତି ମାନଵଃ ॥ 13॥
ଵିଶେଷତଃ କଲିଯୁଗେ ସତ୍ଯପୂଜା ଫଲପ୍ରଦା ।
କେଚି-ତ୍କାଲଂ-ଵଁଦିଷ୍ଯନ୍ତି ସତ୍ଯମୀଶ-ନ୍ତମେଵ ଚ ॥ 14॥
ସତ୍ଯନାରାଯଣ-ଙ୍କେଚି-ଥ୍ସତ୍ଯଦେଵ-ନ୍ତଥାପରେ ।
ନାନାରୂପଧରୋ ଭୂତ୍ଵା ସର୍ଵେଷାମୀପ୍ସିତପ୍ରଦମ୍ ॥ 15॥ (ସର୍ଵେଷାମୀପ୍ସିତପ୍ରଦଃ)
ଭଵିଷ୍ଯତି କଲୌ ସତ୍ଯଵ୍ରତରୂପୀ ସନାତନଃ ।
ଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣୁନା ଧୃତଂ ରୂପଂ ସର୍ଵେଷାମୀପ୍ସିତପ୍ରଦମ୍ ॥ 16॥
ଯ ଇଦ-ମ୍ପଠତେ ନିତ୍ଯଂ ଶୃଣୋତି ମୁନିସତ୍ତମାଃ ।
ତସ୍ଯ ନଶ୍ଯନ୍ତି ପାପାନି ସତ୍ଯଦେଵପ୍ରସାଦତଃ ॥ 17॥
ଵ୍ରତଂ-ଯୈଁସ୍ତୁ କୃତ-ମ୍ପୂର୍ଵଂ ସତ୍ଯନାରାଯଣସ୍ଯ ଚ ।
ତେଷା-ନ୍ତ୍ଵପରଜନ୍ମାନି କଥଯାମି ମୁନୀଶ୍ଵରାଃ ॥ 18॥
ଶତାନନ୍ଦୋମହାପ୍ରାଜ୍ଞସ୍ସୁଦାମାବ୍ରାହ୍ମଣୋ ହ୍ଯଭୂତ୍ ।
ତସ୍ମିଞ୍ଜନ୍ମନି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ-ନ୍ଧ୍ଯାତ୍ଵା ମୋକ୍ଷମଵାପ ହ ॥ 19॥
କାଷ୍ଠଭାରଵହୋ ଭିଲ୍ଲୋ ଗୁହରାଜୋ ବଭୂଵ ହ ।
ତସ୍ମିଞ୍ଜନ୍ମନି ଶ୍ରୀରାମଂ ସେଵ୍ଯ ମୋକ୍ଷ-ଞ୍ଜଗାମ ଵୈ ॥ 20॥
ଉଲ୍କାମୁଖୋ ମହାରାଜୋ ନୃପୋ ଦଶରଥୋ-ଽଭଵତ୍ ।
ଶ୍ରୀରଙ୍ଗନାଥଂ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଶ୍ରୀଵୈକୁଣ୍ଠ-ନ୍ତଦାଗମତ୍ ॥ 21॥ (ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ରସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ)
ର୍ଧାମିକ-ସ୍ସତ୍ଯସନ୍ଧଶ୍ଚ ସାଧୁର୍ମୋରଧ୍ଵଜୋ-ଽଭଵତ୍ । (ସାଧୁର୍ମୋରଧ୍ଵଜୋଭଵତ୍)
ଦେହାର୍ଧ-ଙ୍କ୍ରକଚୈଶ୍ଛିତ୍ତ୍ଵା ଦତ୍ଵା ମୋକ୍ଷମଵାପ ହ ॥ 22॥
ତୁଙ୍ଗଧ୍ଵଜୋ ମହାରାଜ-ସ୍ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵୋ-ଽଭଵ-ତ୍କିଲ । (ସ୍ଵାଯମ୍ଭୂରଭଵତ୍)
ସର୍ଵା-ନ୍ଭାଗଵତାନ୍ କୃତ୍ଵା ଶ୍ରୀଵୈକୁଣ୍ଠ-ନ୍ତଦା-ଽଗମତ୍ ॥ 23॥ (କୃତ୍ତ୍ଵା, ତଦାଗମତ୍)
ଭୂତ୍ଵା ଗୋପାଶ୍ଚ ତେ ସର୍ଵେ ଵ୍ରଜମଣ୍ଡଲଵାସିନଃ ।
ନିହତ୍ଯ ରାକ୍ଷସାନ୍ ସର୍ଵା-ନ୍ଗୋଲୋକ-ନ୍ତୁ ତଦା ଯଯୁଃ ॥ 24॥
॥ ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦପୁରାଣେ ରେଵାଖଣ୍ଡେ ଶ୍ରୀସତ୍ଯନାରାଯଣ ଵ୍ରତକଥାଯା-ମ୍ପଞ୍ଚମୋ-ଽଧ୍ଯାଯଃ ॥ 5 ॥
Roman (IAST) Transliteration
|| śrī gaṇeśāya namaḥ ||
|| śrīparamātmane namaḥ ||
atha kathā prārambhaḥ |
atha prathamo-'dhyāyaḥ
śrīvyāsa uvāca |
ekadā naimiṣāraṇye ṛṣaya-śśaunakādayaḥ |
papracchurmunaya-ssarve sūta-mpaurāṇika-ṅkhalu || 1||
ṛṣaya ūcuḥ |
vratena tapasā kiṃ-vā~ prāpyate vāñchita-mphalam |
tatsarvaṃ śrotumicchāmaḥ kathayasva mahāmune || 2||
sūta uvāca |
nāradenaiva sampṛṣṭo bhagavān kamalāpatiḥ |
surarṣaye yathaivāha tacchṛṇudhvaṃ samāhitāḥ || 3||
ekadā nārado yogī parānugrahakāṅkṣayā |
paryaṭan vividhā-llo~kā-nmartyalokamupāgataḥ || 4||
tatodṛṣṭvā janānsarvā-nnānākleśasamanvitān |
nānāyonisamutpannān kliśyamānān svakarmabhiḥ || 5||
kenopāyena caiteṣā-nduḥkhanāśo bhaved dhruvam |
iti sañcintya manasā viṣṇuloka-ṅgatastadā || 6||
tatra nārāyaṇa-ndevaṃ śuklavarṇa-ñcaturbhujam |
śaṅkha-cakra-gadā-padma-vanamālā-vibhūṣitam || 7||
dṛṣṭvā ta-ndevadeveśaṃ stotuṃ samupacakrame |
nārada uvāca |
namo vāṅgamanasātītarūpāyānantaśaktaye |
ādimadhyāntahīnāya nirguṇāya guṇātmane || 8||
sarveṣāmādibhūtāya bhaktānāmārtināśine |
śrutvā stotra-ntato viṣṇurnārada-mpratyabhāṣata || 9||
śrībhagavānuvāca |
kimarthamāgato-'si tva-ṅki-nte manasi vartate |
kathayasva mahābhāga tatsarva-ṅkathāyāmi te || 10||
nārada uvāca |
martyaloke janā-ssarve nānākleśasamanvitāḥ |
nanāyonisamutpannāḥ pacyante pāpakarmabhiḥ || 11||
tatkathaṃ śamayennātha laghūpāyena tadvada |
śrotumicchāmi tatsarva-ṅkṛpāsti yadi te mayi || 12||
śrībhagavānuvāca |
sādhu pṛṣṭa-ntvayā vatsa lokānugrahakāṅkṣayā |
yatkṛtvā mucyate moha-ttacchṛṇuṣva vadāmi te || 13||
vratamasti mahatpuṇyaṃ svarge martye ca durlabham |
tava snehānmayā vatsa prakāśaḥ kriyate-'dhunā || 14||
satyanārāyaṇasyaiva vrataṃ samyagvidhānataḥ | (satyanārāyaṇasyaivaṃ)
kṛtvā sadya-ssukha-mbhuktvā paratra mokṣamāpnuyāt |
tacchrutvā bhagavadvākya-nnārado munirabravīt || 15||
nārada uvāca |
ki-mphala-ṅkiṃ-vi~dhāna-ñca kṛta-ṅkenaiva tad vratam |
tatsarvaṃ-vi~starād brūhi kadā kāryaṃ-vra~ta-mprabho || 16|| (kāryaṃhitadvratam)
śrībhagavānuvāca |
duḥkhaśokādiśamana-ndhanadhānyapravardhanam || 17||
saubhāgyasantatikaraṃ sarvatra vijayapradam |
yasmin kasmi-ndine martyo bhaktiśraddhāsamanvitaḥ || 18||
satyanārāyaṇa-ndevaṃ-ya~jeccaiva niśāmukhe |
brāhmaṇairbāndhavaiścaiva sahito dharmatatparaḥ || 19||
naivedya-mbhaktito dadyā-thsapāda-mbhakṣyamuttamam |
rambhāphala-ṅghṛta-ṅkṣīra-ṅgodhūmasya ca cūrṇakam || 20||
abhāve śālicūrṇaṃ-vā~ śarkarā vā guḍastathā |
sapādaṃ sarvabhakṣyāṇi caikīkṛtya nivedayet || 21||
viprāya dakṣiṇā-ndadyā-tkathāṃ śrutvā janai-ssaha |
tataśca bandhubhi-ssārdhaṃ-vi~prāṃśca pratibhojayet || 22||
prasāda-mbhakṣayed bhaktyā nṛtyagītādika-ñcaret |
tataśca svagṛha-ṅgacche-thsatyanārāyaṇaṃ smarann || 23||
eva-ṅkṛte manuṣyāṇāṃ-vā~ñchāsiddhirbhaved dhruvam |
viśeṣataḥ kaliyuge laghūpāyo-'sti bhūtale || 24|| (laghūpāyosti)
|| iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-mprathamo-'dhyāyaḥ || 1 ||
atha dvitīyo-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
athānya-thsampravakṣyāmi kṛtaṃ-ye~na purā dvijāḥ |
kaści-tkāśīpure ramye hyāsīdvipro-'tinirdhanaḥ || 1|| (hyāsīdviprotinirdhanaḥ)
kṣuttṛḍbhyāṃ-vyā~kulobhūtvā nitya-mbabhrāma bhūtale |
duḥkhita-mbrāhmaṇa-ndṛṣṭvā bhagavā-nbrāhmaṇapriyaḥ || 2||
vṛddhabrāhmaṇa rūpasta-mpapraccha dvijamādarāt |
kimartha-mbhramase vipra mahī-nnityaṃ suduḥkhitaḥ |
tatsarvaṃ śrotumicchāmi kathyatā-ndvija sattama || 3||
brāhmaṇa uvāca |
brāhmaṇo-'ti daridro-'ha-mbhikṣārthaṃ-vai~ bhrame mahīm || 4|| (brāhmaṇoti)
upāyaṃ-ya~di jānāsi kṛpayā kathaya prabho |
vṛddhabrāhmaṇa uvāca |
satyanārāyaṇo viṣṇurvāñchitārthaphalapradaḥ || 5||
tasya tva-mpūjanaṃ-vi~pra kuruṣva vratamuttamama | (vratamuttamam)
yatkṛtvā sarvaduḥkhebhyo mukto bhavati mānavaḥ || 6||
vidhāna-ñca vratasyāpi viprāyābhāṣya yatnataḥ |
satyanārāyaṇo vṛddhastatraivāntaradhīyata || 7||
tad vrataṃ saṅkariṣyāmi yadukta-mbrāhmaṇena vai |
iti sañcintya vipro-'sau rātrau nidrā na labdhavān || 8|| (nidrāṃ)
tataḥ prāta-ssamutthāya satyanārāyaṇavratam |
kariṣya iti saṅkalpya bhikṣārthamagamadvijaḥ || 9|| (bhikṣārthamagamaddvijaḥ)
tasminneva dine vipraḥ pracura-ndravyamāptavān |
tenaiva bandhubhi-ssārdhaṃ satyasyavratamācarat || 10||
sarvaduḥkhavinirmukta-ssarvasampatsamanvitaḥ |
babhūva sa dvijaśreṣṭho vratasyāsya prabhāvataḥ || 11||
tataḥ prabhṛti kāla-ñca māsi māsi vrata-ṅkṛtam |
eva-nnārāyaṇasyedaṃ-vra~ta-ṅkṛtvā dvijottamaḥ || 12||
sarvapāpavinirmukto durlabha-mmokṣamāptavān |
vratamasya yadā vipra pṛthivyāṃ saṅkariṣyati || 13|| (viprāḥ)
tadaiva sarvaduḥkha-ntu manujasya vinaśyati | (ca manujasya)
eva-nnārāyaṇenokta-nnāradāya mahātmane || 14||
mayā tatkathitaṃ-vi~prāḥ kimanya-tkathayāmi vaḥ |
ṛṣaya ūcuḥ |
tasmād viprācchruta-ṅkena pṛthivyā-ñcarita-mmune |
tatsarvaṃ śrotumicchāma-śśraddhā-'smāka-mprajāyate || 15|| (śraddhāsmākaṃ)
sūta uvāca |
śṛṇudhva-mmunaya-ssarve vrataṃ-ye~na kṛta-mbhuvi |
ekadā sa dvijavaro yathāvibhava vistaraiḥ || 16||
bandhubhi-ssvajanai-ssārdhaṃ-vra~ta-ṅkartuṃ samudyataḥ |
etasminnantare kāle kāṣṭhakretā samāgamat || 17||
bahiḥ kāṣṭha-ñca saṃsthāpya viprasya gṛhamāyayau |
tṛṣṇāyā pīḍitātmā ca dṛṣṭvā vipra-ṅkṛtaṃ-vra~tam || 18|| (kṛta)
praṇipatya dvija-mprāha kimida-ṅkriyate tvayā |
kṛte ki-mphalamāpnoti vistarād vada me prabho || 19|| (vistārād)
vipra uvāca |
satyanārāyaṇesyedaṃ-vra~taṃ sarvepsitapradam |
tasya prasādānme sarva-ndhanadhānyādika-mmahat || 20||
tasmādetad vrata-ñjñātvā kāṣṭhakretā-'tiharṣitaḥ |
papau jala-mprasāda-ñca bhuktvā sa nagaraṃ-ya~yau || 21||
satyanārāyaṇa-ndeva-mmanasā ityacintayat |
kāṣṭhaṃ-vi~krayato grāme prāpyate cādya yad dhanam || 22|| (prāpyateme-'dya)
tenaiva satyadevasya kariṣye vratamuttamam |
iti sañcintya manasā kāṣṭha-ndhṛtvā tu mastake || 23||
jagāma nagare ramye dhanināṃ-ya~tra saṃsthitiḥ |
taddine kāṣṭhamūlya-ñca dviguṇa-mprāptavānasau || 24||
tataḥ prasannahṛdaya-ssupakva-ṅkadalī phalam |
śarkarāghṛtadugdha-ñca godhūmasya ca cūrṇakam || 25||
kṛtvaikatra sapāda-ñca gṛhītvā svagṛhaṃ-ya~yau |
tato bandhūn samāhūya cakāra vidhinā vratam || 26||
tad vratasya prabhāveṇa dhanaputrānvito-'bhavat | (dhanaputrānvitobhavat)
ihaloke sukha-mbhuktvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 27||
|| iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ndvitīyo-'dhyāyaḥ || 2 ||
atha tṛtīyo-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
punaragre pravakṣyāmi śṛṇudhva-mmuni sattamāḥ |
purā colkāmukho nāma nṛpaścāsīnmahāmatiḥ || 1||
jitendriya-ssatyavādī yayau devālaya-mprati |
dine dine dhana-ndattvā dvijān santoṣaya-thsudhīḥ || 2||
bhāryā tasya pramugdhā ca sarojavadanā satī |
bhadraśīlānadī tīre satyasyavratamācarat || 3||
etasminnantare tatra sādhureka-ssamāgataḥ |
vāṇijyārtha-mbahudhanairanekaiḥ paripūritaḥ || 4||
nāvaṃ saṃsthāpya tattīre jagāma nṛpati-mprati |
dṛṣṭvā sa vratina-mbhūpa-mprapaccha vinayānvitaḥ || 5||
sādhuruvāca |
kimida-ṅkuruṣe rāja-nbhaktiyuktena cetasā |
prakāśa-ṅkuru tatsarvaṃ śrotumicchāmi sāmpratam || 6||
rājovāca |
pūjana-ṅkriyate sādho viṣṇoratulatejasaḥ |
vrata-ñca svajanai-ssārdha-mputrādyāvāpti kāmyayā || 7||
bhūpasya vacanaṃ śrutvā sādhuḥ provāca sādaram |
sarva-ṅkathaya me rājan kariṣye-'ha-ntavoditam || 8||
mamāpi santatirnāsti hyetasmājjāyate dhruvam |
tato nivṛttya vāṇijyā-thsānando gṛhamāgataḥ || 9||
bhāryāyai kathitaṃ sarvaṃ-vra~taṃ santati dāyakam |
tadā vrata-ṅkariṣyāmi yadā me santatirbhavet || 10||
iti līlāvatī-mprāha patnīṃ sādhu-ssa sattamaḥ |
ekasmi-ndivase tasya bhāryā līlāvatī satī || 11|| (bhāryāṃ)
bhartṛyuktānandacittā-'bhavad dharmaparāyaṇā |
rgabhiṇī sā-'bhava-ttasya bhāryā satyaprasādataḥ || 12|| (sābhavat)
daśame māsi vai tasyāḥ kanyāratnamajāyata |
dine dine sā vavṛdhe śuklapakṣe yathā śaśī || 13||
nāmnā kalāvatī ceti tannāmakaraṇa-ṅkṛtam |
tato līlāvatī prāha svāmina-mmadhuraṃ-va~caḥ || 14||
na karoṣi kimarthaṃ-vai~ purā saṅkalpitaṃ-vra~tam |
sādhuruvāca |
vivāha samaye tvasyāḥ kariṣyāmi vrata-mpriye || 15||
iti bhāryāṃ samāśvāsya jagāma nagara-mprati |
tataḥ kalāvatī kanyā vavṛdhe pitṛveśmani || 16||
dṛṣṭvā kanyā-ntata-ssādhurnagare sakhibhi-ssaha |
mantrayitvā druta-ndūta-mpreṣayāmāsa dharmavit || 17||
vivāhārtha-ñca kanyāyā varaṃ śreṣṭhaṃ-vi~cāraya |
tenājñaptaśca dūto-'sau kāñcana-nnagaraṃ-ya~yau || 18||
tasmādekaṃ-va~ṇikputraṃ samādāyāgato hi saḥ |
dṛṣṭvā tu sundara-mbālaṃ-va~ṇikputra-ṅguṇānvitam || 19||
jñātibhirbandhubhi-ssārdha-mparituṣṭena cetasā |
dattāvān sādhuputrāya kanyāṃ-vi~dhividhānataḥ || 20|| (sādhuḥputrāya)
tato-'bhāgyavaśā-ttena vismṛtaṃ-vra~tamuttamam | (tatobhāgyavaśāt)
vivāhasamaye tasyāstena ruṣṭo bhava-tprabhuḥ || 21|| (ruṣṭo-'bhavat)
tataḥ kālena niyato nijakarma viśāradaḥ |
vāṇijyārtha-ntata-śśīghra-ñjāmātṛ sahito vaṇik || 22||
ratnasārapure ramye gatvā sindhu samīpataḥ |
vāṇijyamakaro-thsādhurjāmātrā śrīmatā saha || 23||
tau gatau nagare ramye candraketornṛpasya ca | (nagaretasya)
etasminneva kāle tu satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ || 24||
bhraṣṭapratijñamālokya śāpa-ntasmai pradattavān |
dāruṇa-ṅkaṭhina-ñcāsya mahad duḥkha-mbhaviṣyati || 25||
ekasmindivase rājño dhanamādāya taskaraḥ |
tatraiva cāgata ścauro vaṇijau yatra saṃsthitau || 26||
tatpaścād dhāvakā-ndūtā-ndṛṣṭavā bhītena cetasā |
dhanaṃ saṃsthāpya tatraiva sa tu śīghramalakṣitaḥ || 27||
tato dūtāssamāyātā yatrāste sajjano vaṇik |
dṛṣṭvā nṛpadhana-ntatra baddhvā-''nītau vaṇiksutau || 28|| (baddhvānītau)
harṣeṇa dhāvamānāśca procurnṛpasamīpataḥ |
taskarau dvau samānītau vilokyājñāpaya prabho || 29||
rājñā-''jñaptāstata-śśīghra-ndṛḍha-mbaddhvā tu tā vubhau |
sthāpitau dvau mahādurge kārāgāre-'vicārataḥ || 30||
māyayā satyadevasya na śruta-ṅkaistayorvacaḥ |
atastayordhanaṃ rājñā gṛhīta-ñcandraketunā || 31||
tacchāpācca tayorgehe bhāryā caivāti duḥkhitā |
caureṇāpahṛtaṃ sarva-ṅgṛhe yacca sthita-ndhanam || 32||
ādhivyādhisamāyuktā kṣutpipāśāti duḥkhitā | (kṣutpipāsāti)
annacintāparā bhūtvā babhrāma ca gṛhe gṛhe |
kalāvatī tu kanyāpi babhrāma prativāsaram || 33||
ekasmi-ndivase yātā kṣudhārtā dvijamandiram | (divase jātā)
gatvā-'paśyad vrata-ntatra satyanārāyaṇasya ca || 34|| (gatvāpaśyad)
upaviśya kathāṃ śrutvā varaṃ rprāthitavatyapi |
prasāda bhakṣaṇa-ṅkṛtvā yayau rātrau gṛha-mprati || 35||
mātā kalāvatī-ṅkanyā-ṅkathayāmāsa premataḥ |
putri rātrau sthitā kutra ki-nte manasi vartate || 36||
kanyā kalāvatī prāha mātara-mprati satvaram |
dvijālaye vrata-mmātardṛṣṭaṃ-vā~ñchitasiddhidam || 37||
tacchrutvā kanyakā vākyaṃ-vra~ta-ṅkartuṃ samudyatā |
sā mudā tu vaṇigbhāryā satyanārāyaṇasya ca || 38||
vrata-ñcakre saiva sādhvī bandhubhi-ssvajanai-ssaha |
bhartṛjāmātarau kṣipramāgacchetāṃ svamāśramam || 39||
aparādha-ñca me bharturjāmātuḥ, kṣantumarhasi |
vratenānena tuṣṭo-'sau satyanārāyaṇaḥ punaḥ || 40|| (tuṣṭosau)
darśayāmāsa svapnaṃ hī candraketu-nnṛpottamam |
bandinau mocaya prātarvaṇijau nṛpasattama || 41||
deya-ndhana-ñca tatsarva-ṅgṛhītaṃ-ya~-ttvayā-'dhunā | (tvayādhunā)
no ce-ttvā-nnāśayiṣyāmi sarājyadhanaputrakam || 42||
evamābhāṣya rājāna-ndhyānagamyo-'bhava-tprabhuḥ | (dhyānagamyobhavat)
tataḥ prabhātasamaye rājā ca svajanai-ssaha || 43||
upaviśya sabhāmadhye prāha svapna-ñjana-mprati |
baddhau mahājanau śīghra-mmocaya dvau vaṇiksutau || 44||
iti rājño vaca-śśrutvā mocayitvā mahājanau |
samānīya nṛpasyāgre prāhuste vinayānvitāḥ || 45||
ānītau dvau vaṇikputrau muktau nigaḍabandhanāt |
tato mahājanau natvā candraketu-nnṛpottamam || 46||
smarantau pūrva vṛttānta-nnocaturbhayavihvalau |
rājā vaṇiksutau vīkṣya vacaḥ provāca sādaram || 47||
devā-tprāpta-mmahadduḥkhamidānī-nnāsti vai bhayam |
tadā nigaḍasantyāga-ṅkṣaurakarmādyakārayat || 48||
vastrālaṅkāraka-ndattvā paritoṣya nṛpaśca tau |
puraskṛtya vaṇikputrau vacasā-'toṣayad bhṛśam || 49|| (vacasātoṣayadbhṛśam)
purānīta-ntu yad dravya-ndviguṇīkṛtya dattavān |
provāca ca tato rājā gaccha sādho nijāśramam || 50|| (provācatau)
rājāna-mpraṇipatyāha gantavya-ntvatprasādataḥ |
ityuktvā tau mahāvaiśyau jagmatu-ssvagṛha-mprati || 51|| (mahāvaiśyo)
|| iti śrīskānda purāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ntṛtīyo-'dhyāyaḥ || 3 ||
atha caturtho-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
yātrā-ntu kṛtavān sādhurmaṅgalāyanapūrvikām |
brāhmaṇebhyo dhana-ndattvā tadā tu nagaraṃ-ya~yau || 1||
kiyad dūre gate sādho satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ |
jijñāsā-ṅkṛtavān sādhau kimasti tava nausthitam || 2||
tato mahājanau mattau helayā ca prahasya vai | (matau)
katha-mpṛcchasi bho daṇḍi-nmudrā-nnetu-ṅkimicchasi || 3||
latāpatrādika-ñcaiva vartate taraṇau mama |
niṣṭhura-ñca vaca-śśrutvā satya-mbhavatu te vacaḥ || 4||
evamuktvā gata-śśīghra-ndaṇḍī tasya samīpataḥ |
kiyad dūre tato gatvā sthita-ssindhu samīpataḥ || 5||
gate daṇḍini sādhuśca kṛtanityakriyastadā |
utthitā-ntaraṇī-ndṛṣṭvā vismaya-mparamaṃ-ya~yau || 6||
dṛṣṭvā latādika-ñcaiva mūrcchito nyapatad bhuvi |
labdhasañjño vaṇikputrastataścintānvito-'bhavat || 7|| (vaṇikputrastataścintānvitobhavat)
tadā tu duhituḥ kānto vacana-ñcedamabravīt |
kimartha-ṅkriyate śoka-śśāpo dattaśca daṇḍinā || 8||
śakyate tena sarvaṃ hi kartu-ñcātra na saṃśayaḥ | (śakyatene na)
atastaccharaṇaṃ-yā~mo vāñchatārtho bhaviṣyati || 9|| (vāñchitārtho)
jāmāturvacanaṃ śrutvā tatsakāśa-ṅgatastadā |
dṛṣṭvā ca daṇḍina-mbhaktyā natvā provāca sādaram || 10||
kṣamasva cāparādha-mme yadukta-ntava sannidhau |
eva-mpunaḥ punarnatvā mahāśokākulo-'bhavat || 11|| (mahāśokākulobhavat)
provāca vacana-ndaṇḍī vilapantaṃ-vi~lokya ca |
mā rodī-śśṛṇumadvākya-mmama pūjābahirmukhaḥ || 12||
mamājñayā ca durbuddhe labdha-nduḥkha-mmuhurmuhuḥ |
tacchrutvā bhagavadvākyaṃ stuti-ṅkartuṃ samudyataḥ || 13||
sādhuruvāca |
tvanmāyāmohitā-ssarve brahmādyāstridivaukasaḥ |
na jānanti guṇā-nrūpa-ntavāścaryamida-mprabho || 14||
mūḍho-'ha-ntvā-ṅkatha-ñjāne mohitastavamāyayā | (mūḍhohaṃ)
prasīda pūjayiṣyāmi yathāvibhavavistaraiḥ || 15||
purā vitta-ñca ta-thsarva-ntrāhi māṃ śaraṇāgatam |
śrutvā bhaktiyutaṃ-vā~kya-mparituṣṭo janārdanaḥ || 16||
vara-ñca vāñchita-ndattvā tatraivāntardadhe hariḥ |
tato nāvaṃ samārūhya dṛṣṭvā vittaprapūritām || 17||
kṛpayā satyadevasya saphalaṃ-vā~ñchita-mmama |
ityuktvā svajanai-ssārdha-mpūjā-ṅkṛtvā yathāvidhi || 18||
harṣeṇa cābhava-tpūrṇassatyadevaprasādataḥ |
nāvaṃ saṃyo~jya yatnena svadeśagamana-ṅkṛtam || 19||
sādhurjāmātara-mprāha paśya ratnapurī-mmama |
dūta-ñca preṣayāmāsa nijavittasya rakṣakam || 20||
tato-'sau nagara-ṅgatvā sādhubhāryāṃ-vi~lokya ca | (dūtosau)
provāca vāñchitaṃ-vā~kya-nnatvā baddhāñjalistadā || 21||
nikaṭe nagarasyaiva jāmātrā sahito vaṇik |
āgato bandhuvargaiśca vittaiśca bahubhiryutaḥ || 22||
śrutvā dūtamukhādvākya-mmahāharṣavatī satī |
satyapūjā-ntataḥ kṛtvā provāca tanujā-mprati || 23||
vrajāmi śīghramāgaccha sādhusandarśanāya ca |
iti mātṛvaca-śśrutvā vrata-ṅkṛtvā samāpya ca || 24||
prasāda-ñca parityajya gatā sā-'pi pati-mprati | (sāpi)
tena ruṣṭā-ssatyadevo bhartāra-ntaraṇi-ntathā || 25|| (ruṣṭaḥ, taraṇīṃ)
saṃhṛtya ca dhanai-ssārdha-ñjale tasyāvamajjayat |
tataḥ kalāvatī kanyā na vilokya nija-mpatim || 26||
śokena mahatā tatra rudantī cāpatad bhuvi | (rudatī)
dṛṣṭvā tathāvidhā-nnāva-ṅkanyā-ñca bahuduḥkhitām || 27||
bhītena manasā sādhuḥ kimāścaryamida-mbhavet |
cintyamānāśca te sarve babhūvustarivāhakāḥ || 28||
tato līlāvatī kanyā-ndṛṣṭvā sā vihvalā-'bhavat |
vilalāpātiduḥkhena bhartāra-ñcedamabravīta || 29||
idānī-nnaukayā sārdha-ṅkathaṃ so-'bhūdalakṣitaḥ |
na jāne kasya devasya helayā caiva sā hṛtā || 30||
satyadevasya māhātmya-ñjñātuṃ-vā~ kena śakyate |
ityuktvā vilalāpaiva tataśca svajanai-ssaha || 31||
tato līlāvatī kanyā-ṅkrauḍe kṛtvā ruroda ha |
tataḥkalāvatī kanyā naṣṭe svāmini duḥkhitā || 32||
gṛhītvā pāduke tasyānugatu-ñca manodadhe | (pādukāṃ)
kanyāyāścarita-ndṛṣṭvā sabhārya-ssajjano vaṇik || 33||
atiśokena santaptaścintayāmāsa dharmavit |
hṛtaṃ-vā~ satyadevena bhrānto-'haṃ satyamāyayā || 34||
satyapūjā-ṅkariṣyāmi yathāvibhavavistaraiḥ |
iti sarvān samāhūya kathayitvā manoratham || 35||
natvā ca daṇḍavad bhūmau satyadeva-mpunaḥ punaḥ |
tatastuṣṭa-ssatyadevo dīnānā-mparipālakaḥ || 36||
jagāda vacana-ñcaina-ṅkṛpayā bhaktavatsalaḥ |
tyaktvā prasāda-nte kanyā pati-ndraṣṭuṃ samāgatā || 37||
ato-'dṛṣṭo-'bhavattasyāḥ kanyakāyāḥ patirdhruvam |
gṛha-ṅgatvā prasāda-ñca bhuktvā sā-''yāti cetpunaḥ || 38|| (sāyāti)
labdhabhartrī sutā sādho bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
kanyakā tādṛśaṃ-vā~kyaṃ śrutvā gaganamaṇḍalāt || 39||
kṣipra-ntadā gṛha-ṅgatvā prasāda-ñca bubhoja sā |
paścā-thsā punarāgatya dadarśa svajana-mpatim || 40|| (sāpaścātpunarāgatya, sajanaṃ)
tataḥ kalāvatī kanyā jagāda pitara-mprati |
idānī-ñca gṛhaṃ-yā~hi vilamba-ṅkuruṣe katham || 41||
tacchrutvā kanyakāvākyaṃ santuṣṭo-'bhūdvaṇiksutaḥ |
pūjanaṃ satyadevasya kṛtvā vidhividhānataḥ || 42||
dhanairbandhugaṇai-ssārdha-ñjagāma nijamandiram |
paurṇamāsyā-ñca saṅkrāntau kṛtavān satyasya pūjanam || 43|| (satyapūjanam)
ihaloke sukha-mbhuktvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 44||
|| iti śrīskānda purāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ñcaturtho-'dhyāyaḥ || 4 ||
atha pañcamo-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
athānyacca pravakṣyāmi śruṇudhva-mmunisattamāḥ |
āsī-ttuṅgadhvajo rājā prajāpālanatatparaḥ || 1||
prasādaṃ satyadevasya tyaktvā duḥkhamavāpa saḥ |
ekadā sa vana-ṅgatvā hatvā bahuvidhā-npaśūn || 2||
āgatya vaṭamūla-ñca dṛṣṭvā satyasya pūjanam | (cāpaśyat)
gopāḥ kurvanti santuṣṭā bhaktiyuktā-ssa bāndhavāḥ || 3||
rājā dṛṣṭvā tu darpeṇa na gato na nanāma saḥ |
tato gopagaṇā-ssarve prasāda-nnṛpasannidhau || 4||
saṃsthāpya punarāgatya bhuktatvā sarve yathepsitam |
tataḥ prasādaṃ santyajya rājā duḥkhamavāpa saḥ || 5||
tasya putraśata-nnaṣṭa-ndhanadhānyādika-ñca yat |
satyadevena tatsarva-nnāśita-mmama niścitam || 6||
atastatraiva gacchāmi yatra devasya pūjanam |
manasā tu viniścitya yayau gopālasannidhau || 7||
tato-'sau satyadevasya pūjā-ṅgopagaṇaissaha |
bhaktiśraddhānvito bhūtvā cakāra vidhinā nṛpaḥ || 8||
satyadevaprasādena dhanaputrānvito-'bhavat |
ihaloke sukha-mbhuktatvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 9||
ya ida-ṅkurute satyavrata-mparamadurlabham |
śṛṇoti ca kathā-mpuṇyā-mbhaktiyuktaḥ phalapradām || 10||
dhanadhānyādika-ntasya bhave-thsatyaprasādataḥ |
daridro labhate vitta-mbaddho mucyeta bandhanāt || 11||
bhīto bhayā-tpramucyeta satyameva na saṃśayaḥ |
īpsita-ñca phala-mbhuktvā cānte satyapuraṃvra~jet || 12||
iti vaḥ kathitaṃ-vi~prā-ssatyanārāyaṇavratam |
ya-tkṛtvā sarvaduḥkhebhyo mukto bhavati mānavaḥ || 13||
viśeṣataḥ kaliyuge satyapūjā phalapradā |
keci-tkālaṃ-va~diṣyanti satyamīśa-ntameva ca || 14||
satyanārāyaṇa-ṅkeci-thsatyadeva-ntathāpare |
nānārūpadharo bhūtvā sarveṣāmīpsitapradam || 15|| (sarveṣāmīpsitapradaḥ)
bhaviṣyati kalau satyavratarūpī sanātanaḥ |
śrīviṣṇunā dhṛtaṃ rūpaṃ sarveṣāmīpsitapradam || 16||
ya ida-mpaṭhate nityaṃ śṛṇoti munisattamāḥ |
tasya naśyanti pāpāni satyadevaprasādataḥ || 17||
vrataṃ-yai~stu kṛta-mpūrvaṃ satyanārāyaṇasya ca |
teṣā-ntvaparajanmāni kathayāmi munīśvarāḥ || 18||
śatānandomahāprājñassudāmābrāhmaṇo hyabhūt |
tasmiñjanmani śrīkṛṣṇa-ndhyātvā mokṣamavāpa ha || 19||
kāṣṭhabhāravaho bhillo guharājo babhūva ha |
tasmiñjanmani śrīrāmaṃ sevya mokṣa-ñjagāma vai || 20||
ulkāmukho mahārājo nṛpo daśaratho-'bhavat |
śrīraṅganāthaṃ sampūjya śrīvaikuṇṭha-ntadāgamat || 21|| (śrīrāmacandrasamprāpya)
rdhāmika-ssatyasandhaśca sādhurmoradhvajo-'bhavat | (sādhurmoradhvajobhavat)
dehārdha-ṅkrakacaiśchittvā datvā mokṣamavāpa ha || 22||
tuṅgadhvajo mahārāja-ssvāyambhuvo-'bhava-tkila | (svāyambhūrabhavat)
sarvā-nbhāgavatān kṛtvā śrīvaikuṇṭha-ntadā-'gamat || 23|| (kṛttvā, tadāgamat)
bhūtvā gopāśca te sarve vrajamaṇḍalavāsinaḥ |
nihatya rākṣasān sarvā-ngoloka-ntu tadā yayuḥ || 24||
|| iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-mpañcamo-'dhyāyaḥ || 5 ||
Sanskrit — Devanagari (original)
॥ श्री गणेशाय नमः ॥
॥ श्रीपरमात्मने नमः ॥
अथ कथा प्रारम्भः ।
अथ प्रथमो-ऽध्यायः
श्रीव्यास उवाच ।
एकदा नैमिषारण्ये ऋषय-श्शौनकादयः ।
पप्रच्छुर्मुनय-स्सर्वे सूत-म्पौराणिक-ङ्खलु ॥ 1॥
ऋषय ऊचुः ।
व्रतेन तपसा किं-वाँ प्राप्यते वाञ्छित-म्फलम् ।
तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामः कथयस्व महामुने ॥ 2॥
सूत उवाच ।
नारदेनैव सम्पृष्टो भगवान् कमलापतिः ।
सुरर्षये यथैवाह तच्छृणुध्वं समाहिताः ॥ 3॥
एकदा नारदो योगी परानुग्रहकाङ्क्षया ।
पर्यटन् विविधा-ल्लोँका-न्मर्त्यलोकमुपागतः ॥ 4॥
ततोदृष्ट्वा जनान्सर्वा-न्नानाक्लेशसमन्वितान् ।
नानायोनिसमुत्पन्नान् क्लिश्यमानान् स्वकर्मभिः ॥ 5॥
केनोपायेन चैतेषा-न्दुःखनाशो भवेद् ध्रुवम् ।
इति सञ्चिन्त्य मनसा विष्णुलोक-ङ्गतस्तदा ॥ 6॥
तत्र नारायण-न्देवं शुक्लवर्ण-ञ्चतुर्भुजम् ।
शङ्ख-चक्र-गदा-पद्म-वनमाला-विभूषितम् ॥ 7॥
दृष्ट्वा त-न्देवदेवेशं स्तोतुं समुपचक्रमे ।
नारद उवाच ।
नमो वाङ्गमनसातीतरूपायानन्तशक्तये ।
आदिमध्यान्तहीनाय निर्गुणाय गुणात्मने ॥ 8॥
सर्वेषामादिभूताय भक्तानामार्तिनाशिने ।
श्रुत्वा स्तोत्र-न्ततो विष्णुर्नारद-म्प्रत्यभाषत ॥ 9॥
श्रीभगवानुवाच ।
किमर्थमागतो-ऽसि त्व-ङ्कि-न्ते मनसि वर्तते ।
कथयस्व महाभाग तत्सर्व-ङ्कथायामि ते ॥ 10॥
नारद उवाच ।
मर्त्यलोके जना-स्सर्वे नानाक्लेशसमन्विताः ।
ननायोनिसमुत्पन्नाः पच्यन्ते पापकर्मभिः ॥ 11॥
तत्कथं शमयेन्नाथ लघूपायेन तद्वद ।
श्रोतुमिच्छामि तत्सर्व-ङ्कृपास्ति यदि ते मयि ॥ 12॥
श्रीभगवानुवाच ।
साधु पृष्ट-न्त्वया वत्स लोकानुग्रहकाङ्क्षया ।
यत्कृत्वा मुच्यते मोह-त्तच्छृणुष्व वदामि ते ॥ 13॥
व्रतमस्ति महत्पुण्यं स्वर्गे मर्त्ये च दुर्लभम् ।
तव स्नेहान्मया वत्स प्रकाशः क्रियते-ऽधुना ॥ 14॥
सत्यनारायणस्यैव व्रतं सम्यग्विधानतः । (सत्यनारायणस्यैवं)
कृत्वा सद्य-स्सुख-म्भुक्त्वा परत्र मोक्षमाप्नुयात् ।
तच्छ्रुत्वा भगवद्वाक्य-न्नारदो मुनिरब्रवीत् ॥ 15॥
नारद उवाच ।
कि-म्फल-ङ्किं-विँधान-ञ्च कृत-ङ्केनैव तद् व्रतम् ।
तत्सर्वं-विँस्तराद् ब्रूहि कदा कार्यं-व्रँत-म्प्रभो ॥ 16॥ (कार्यंहितद्व्रतम्)
श्रीभगवानुवाच ।
दुःखशोकादिशमन-न्धनधान्यप्रवर्धनम् ॥ 17॥
सौभाग्यसन्ततिकरं सर्वत्र विजयप्रदम् ।
यस्मिन् कस्मि-न्दिने मर्त्यो भक्तिश्रद्धासमन्वितः ॥ 18॥
सत्यनारायण-न्देवं-यँजेच्चैव निशामुखे ।
ब्राह्मणैर्बान्धवैश्चैव सहितो धर्मतत्परः ॥ 19॥
नैवेद्य-म्भक्तितो दद्या-थ्सपाद-म्भक्ष्यमुत्तमम् ।
रम्भाफल-ङ्घृत-ङ्क्षीर-ङ्गोधूमस्य च चूर्णकम् ॥ 20॥
अभावे शालिचूर्णं-वाँ शर्करा वा गुडस्तथा ।
सपादं सर्वभक्ष्याणि चैकीकृत्य निवेदयेत् ॥ 21॥
विप्राय दक्षिणा-न्दद्या-त्कथां श्रुत्वा जनै-स्सह ।
ततश्च बन्धुभि-स्सार्धं-विँप्रांश्च प्रतिभोजयेत् ॥ 22॥
प्रसाद-म्भक्षयेद् भक्त्या नृत्यगीतादिक-ञ्चरेत् ।
ततश्च स्वगृह-ङ्गच्छे-थ्सत्यनारायणं स्मरन्न् ॥ 23॥
एव-ङ्कृते मनुष्याणां-वाँञ्छासिद्धिर्भवेद् ध्रुवम् ।
विशेषतः कलियुगे लघूपायो-ऽस्ति भूतले ॥ 24॥ (लघूपायोस्ति)
॥ इति श्रीस्कान्दपुराणे रेवाखण्डे श्रीसत्यनारायण व्रतकथाया-म्प्रथमो-ऽध्यायः ॥ 1 ॥
अथ द्वितीयो-ऽध्यायः
सूत उवाच ।
अथान्य-थ्सम्प्रवक्ष्यामि कृतं-येँन पुरा द्विजाः ।
कश्चि-त्काशीपुरे रम्ये ह्यासीद्विप्रो-ऽतिनिर्धनः ॥ 1॥ (ह्यासीद्विप्रोतिनिर्धनः)
क्षुत्तृड्भ्यां-व्याँकुलोभूत्वा नित्य-म्बभ्राम भूतले ।
दुःखित-म्ब्राह्मण-न्दृष्ट्वा भगवा-न्ब्राह्मणप्रियः ॥ 2॥
वृद्धब्राह्मण रूपस्त-म्पप्रच्छ द्विजमादरात् ।
किमर्थ-म्भ्रमसे विप्र मही-न्नित्यं सुदुःखितः ।
तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि कथ्यता-न्द्विज सत्तम ॥ 3॥
ब्राह्मण उवाच ।
ब्राह्मणो-ऽति दरिद्रो-ऽह-म्भिक्षार्थं-वैँ भ्रमे महीम् ॥ 4॥ (ब्राह्मणोति)
उपायं-यँदि जानासि कृपया कथय प्रभो ।
वृद्धब्राह्मण उवाच ।
सत्यनारायणो विष्णुर्वाञ्छितार्थफलप्रदः ॥ 5॥
तस्य त्व-म्पूजनं-विँप्र कुरुष्व व्रतमुत्तमम । (व्रतमुत्तमम्)
यत्कृत्वा सर्वदुःखेभ्यो मुक्तो भवति मानवः ॥ 6॥
विधान-ञ्च व्रतस्यापि विप्रायाभाष्य यत्नतः ।
सत्यनारायणो वृद्धस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ 7॥
तद् व्रतं सङ्करिष्यामि यदुक्त-म्ब्राह्मणेन वै ।
इति सञ्चिन्त्य विप्रो-ऽसौ रात्रौ निद्रा न लब्धवान् ॥ 8॥ (निद्रां)
ततः प्रात-स्समुत्थाय सत्यनारायणव्रतम् ।
करिष्य इति सङ्कल्प्य भिक्षार्थमगमद्विजः ॥ 9॥ (भिक्षार्थमगमद्द्विजः)
तस्मिन्नेव दिने विप्रः प्रचुर-न्द्रव्यमाप्तवान् ।
तेनैव बन्धुभि-स्सार्धं सत्यस्यव्रतमाचरत् ॥ 10॥
सर्वदुःखविनिर्मुक्त-स्सर्वसम्पत्समन्वितः ।
बभूव स द्विजश्रेष्ठो व्रतस्यास्य प्रभावतः ॥ 11॥
ततः प्रभृति काल-ञ्च मासि मासि व्रत-ङ्कृतम् ।
एव-न्नारायणस्येदं-व्रँत-ङ्कृत्वा द्विजोत्तमः ॥ 12॥
सर्वपापविनिर्मुक्तो दुर्लभ-म्मोक्षमाप्तवान् ।
व्रतमस्य यदा विप्र पृथिव्यां सङ्करिष्यति ॥ 13॥ (विप्राः)
तदैव सर्वदुःख-न्तु मनुजस्य विनश्यति । (च मनुजस्य)
एव-न्नारायणेनोक्त-न्नारदाय महात्मने ॥ 14॥
मया तत्कथितं-विँप्राः किमन्य-त्कथयामि वः ।
ऋषय ऊचुः ।
तस्माद् विप्राच्छ्रुत-ङ्केन पृथिव्या-ञ्चरित-म्मुने ।
तत्सर्वं श्रोतुमिच्छाम-श्श्रद्धा-ऽस्माक-म्प्रजायते ॥ 15॥ (श्रद्धास्माकं)
सूत उवाच ।
शृणुध्व-म्मुनय-स्सर्वे व्रतं-येँन कृत-म्भुवि ।
एकदा स द्विजवरो यथाविभव विस्तरैः ॥ 16॥
बन्धुभि-स्स्वजनै-स्सार्धं-व्रँत-ङ्कर्तुं समुद्यतः ।
एतस्मिन्नन्तरे काले काष्ठक्रेता समागमत् ॥ 17॥
बहिः काष्ठ-ञ्च संस्थाप्य विप्रस्य गृहमाययौ ।
तृष्णाया पीडितात्मा च दृष्ट्वा विप्र-ङ्कृतं-व्रँतम् ॥ 18॥ (कृत)
प्रणिपत्य द्विज-म्प्राह किमिद-ङ्क्रियते त्वया ।
कृते कि-म्फलमाप्नोति विस्तराद् वद मे प्रभो ॥ 19॥ (विस्ताराद्)
विप्र उवाच ।
सत्यनारायणेस्येदं-व्रँतं सर्वेप्सितप्रदम् ।
तस्य प्रसादान्मे सर्व-न्धनधान्यादिक-म्महत् ॥ 20॥
तस्मादेतद् व्रत-ञ्ज्ञात्वा काष्ठक्रेता-ऽतिहर्षितः ।
पपौ जल-म्प्रसाद-ञ्च भुक्त्वा स नगरं-यँयौ ॥ 21॥
सत्यनारायण-न्देव-म्मनसा इत्यचिन्तयत् ।
काष्ठं-विँक्रयतो ग्रामे प्राप्यते चाद्य यद् धनम् ॥ 22॥ (प्राप्यतेमे-ऽद्य)
तेनैव सत्यदेवस्य करिष्ये व्रतमुत्तमम् ।
इति सञ्चिन्त्य मनसा काष्ठ-न्धृत्वा तु मस्तके ॥ 23॥
जगाम नगरे रम्ये धनिनां-यँत्र संस्थितिः ।
तद्दिने काष्ठमूल्य-ञ्च द्विगुण-म्प्राप्तवानसौ ॥ 24॥
ततः प्रसन्नहृदय-स्सुपक्व-ङ्कदली फलम् ।
शर्कराघृतदुग्ध-ञ्च गोधूमस्य च चूर्णकम् ॥ 25॥
कृत्वैकत्र सपाद-ञ्च गृहीत्वा स्वगृहं-यँयौ ।
ततो बन्धून् समाहूय चकार विधिना व्रतम् ॥ 26॥
तद् व्रतस्य प्रभावेण धनपुत्रान्वितो-ऽभवत् । (धनपुत्रान्वितोभवत्)
इहलोके सुख-म्भुक्त्वा चान्ते सत्यपुरं-यँयौ ॥ 27॥
॥ इति श्रीस्कान्दपुराणे रेवाखण्डे श्रीसत्यनारायण व्रतकथाया-न्द्वितीयो-ऽध्यायः ॥ 2 ॥
अथ तृतीयो-ऽध्यायः
सूत उवाच ।
पुनरग्रे प्रवक्ष्यामि शृणुध्व-म्मुनि सत्तमाः ।
पुरा चोल्कामुखो नाम नृपश्चासीन्महामतिः ॥ 1॥
जितेन्द्रिय-स्सत्यवादी ययौ देवालय-म्प्रति ।
दिने दिने धन-न्दत्त्वा द्विजान् सन्तोषय-थ्सुधीः ॥ 2॥
भार्या तस्य प्रमुग्धा च सरोजवदना सती ।
भद्रशीलानदी तीरे सत्यस्यव्रतमाचरत् ॥ 3॥
एतस्मिन्नन्तरे तत्र साधुरेक-स्समागतः ।
वाणिज्यार्थ-म्बहुधनैरनेकैः परिपूरितः ॥ 4॥
नावं संस्थाप्य तत्तीरे जगाम नृपति-म्प्रति ।
दृष्ट्वा स व्रतिन-म्भूप-म्प्रपच्छ विनयान्वितः ॥ 5॥
साधुरुवाच ।
किमिद-ङ्कुरुषे राज-न्भक्तियुक्तेन चेतसा ।
प्रकाश-ङ्कुरु तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि साम्प्रतम् ॥ 6॥
राजोवाच ।
पूजन-ङ्क्रियते साधो विष्णोरतुलतेजसः ।
व्रत-ञ्च स्वजनै-स्सार्ध-म्पुत्राद्यावाप्ति काम्यया ॥ 7॥
भूपस्य वचनं श्रुत्वा साधुः प्रोवाच सादरम् ।
सर्व-ङ्कथय मे राजन् करिष्ये-ऽह-न्तवोदितम् ॥ 8॥
ममापि सन्ततिर्नास्ति ह्येतस्माज्जायते ध्रुवम् ।
ततो निवृत्त्य वाणिज्या-थ्सानन्दो गृहमागतः ॥ 9॥
भार्यायै कथितं सर्वं-व्रँतं सन्तति दायकम् ।
तदा व्रत-ङ्करिष्यामि यदा मे सन्ततिर्भवेत् ॥ 10॥
इति लीलावती-म्प्राह पत्नीं साधु-स्स सत्तमः ।
एकस्मि-न्दिवसे तस्य भार्या लीलावती सती ॥ 11॥ (भार्यां)
भर्तृयुक्तानन्दचित्ता-ऽभवद् धर्मपरायणा ।
र्गभिणी सा-ऽभव-त्तस्य भार्या सत्यप्रसादतः ॥ 12॥ (साभवत्)
दशमे मासि वै तस्याः कन्यारत्नमजायत ।
दिने दिने सा ववृधे शुक्लपक्षे यथा शशी ॥ 13॥
नाम्ना कलावती चेति तन्नामकरण-ङ्कृतम् ।
ततो लीलावती प्राह स्वामिन-म्मधुरं-वँचः ॥ 14॥
न करोषि किमर्थं-वैँ पुरा सङ्कल्पितं-व्रँतम् ।
साधुरुवाच ।
विवाह समये त्वस्याः करिष्यामि व्रत-म्प्रिये ॥ 15॥
इति भार्यां समाश्वास्य जगाम नगर-म्प्रति ।
ततः कलावती कन्या ववृधे पितृवेश्मनि ॥ 16॥
दृष्ट्वा कन्या-न्तत-स्साधुर्नगरे सखिभि-स्सह ।
मन्त्रयित्वा द्रुत-न्दूत-म्प्रेषयामास धर्मवित् ॥ 17॥
विवाहार्थ-ञ्च कन्याया वरं श्रेष्ठं-विँचारय ।
तेनाज्ञप्तश्च दूतो-ऽसौ काञ्चन-न्नगरं-यँयौ ॥ 18॥
तस्मादेकं-वँणिक्पुत्रं समादायागतो हि सः ।
दृष्ट्वा तु सुन्दर-म्बालं-वँणिक्पुत्र-ङ्गुणान्वितम् ॥ 19॥
ज्ञातिभिर्बन्धुभि-स्सार्ध-म्परितुष्टेन चेतसा ।
दत्तावान् साधुपुत्राय कन्यां-विँधिविधानतः ॥ 20॥ (साधुःपुत्राय)
ततो-ऽभाग्यवशा-त्तेन विस्मृतं-व्रँतमुत्तमम् । (ततोभाग्यवशात्)
विवाहसमये तस्यास्तेन रुष्टो भव-त्प्रभुः ॥ 21॥ (रुष्टो-ऽभवत्)
ततः कालेन नियतो निजकर्म विशारदः ।
वाणिज्यार्थ-न्तत-श्शीघ्र-ञ्जामातृ सहितो वणिक् ॥ 22॥
रत्नसारपुरे रम्ये गत्वा सिन्धु समीपतः ।
वाणिज्यमकरो-थ्साधुर्जामात्रा श्रीमता सह ॥ 23॥
तौ गतौ नगरे रम्ये चन्द्रकेतोर्नृपस्य च । (नगरेतस्य)
एतस्मिन्नेव काले तु सत्यनारायणः प्रभुः ॥ 24॥
भ्रष्टप्रतिज्ञमालोक्य शाप-न्तस्मै प्रदत्तवान् ।
दारुण-ङ्कठिन-ञ्चास्य महद् दुःख-म्भविष्यति ॥ 25॥
एकस्मिन्दिवसे राज्ञो धनमादाय तस्करः ।
तत्रैव चागत श्चौरो वणिजौ यत्र संस्थितौ ॥ 26॥
तत्पश्चाद् धावका-न्दूता-न्दृष्टवा भीतेन चेतसा ।
धनं संस्थाप्य तत्रैव स तु शीघ्रमलक्षितः ॥ 27॥
ततो दूतास्समायाता यत्रास्ते सज्जनो वणिक् ।
दृष्ट्वा नृपधन-न्तत्र बद्ध्वा-ऽऽनीतौ वणिक्सुतौ ॥ 28॥ (बद्ध्वानीतौ)
हर्षेण धावमानाश्च प्रोचुर्नृपसमीपतः ।
तस्करौ द्वौ समानीतौ विलोक्याज्ञापय प्रभो ॥ 29॥
राज्ञा-ऽऽज्ञप्तास्तत-श्शीघ्र-न्दृढ-म्बद्ध्वा तु ता वुभौ ।
स्थापितौ द्वौ महादुर्गे कारागारे-ऽविचारतः ॥ 30॥
मायया सत्यदेवस्य न श्रुत-ङ्कैस्तयोर्वचः ।
अतस्तयोर्धनं राज्ञा गृहीत-ञ्चन्द्रकेतुना ॥ 31॥
तच्छापाच्च तयोर्गेहे भार्या चैवाति दुःखिता ।
चौरेणापहृतं सर्व-ङ्गृहे यच्च स्थित-न्धनम् ॥ 32॥
आधिव्याधिसमायुक्ता क्षुत्पिपाशाति दुःखिता । (क्षुत्पिपासाति)
अन्नचिन्तापरा भूत्वा बभ्राम च गृहे गृहे ।
कलावती तु कन्यापि बभ्राम प्रतिवासरम् ॥ 33॥
एकस्मि-न्दिवसे याता क्षुधार्ता द्विजमन्दिरम् । (दिवसे जाता)
गत्वा-ऽपश्यद् व्रत-न्तत्र सत्यनारायणस्य च ॥ 34॥ (गत्वापश्यद्)
उपविश्य कथां श्रुत्वा वरं र्प्राथितवत्यपि ।
प्रसाद भक्षण-ङ्कृत्वा ययौ रात्रौ गृह-म्प्रति ॥ 35॥
माता कलावती-ङ्कन्या-ङ्कथयामास प्रेमतः ।
पुत्रि रात्रौ स्थिता कुत्र कि-न्ते मनसि वर्तते ॥ 36॥
कन्या कलावती प्राह मातर-म्प्रति सत्वरम् ।
द्विजालये व्रत-म्मातर्दृष्टं-वाँञ्छितसिद्धिदम् ॥ 37॥
तच्छ्रुत्वा कन्यका वाक्यं-व्रँत-ङ्कर्तुं समुद्यता ।
सा मुदा तु वणिग्भार्या सत्यनारायणस्य च ॥ 38॥
व्रत-ञ्चक्रे सैव साध्वी बन्धुभि-स्स्वजनै-स्सह ।
भर्तृजामातरौ क्षिप्रमागच्छेतां स्वमाश्रमम् ॥ 39॥
अपराध-ञ्च मे भर्तुर्जामातुः, क्षन्तुमर्हसि ।
व्रतेनानेन तुष्टो-ऽसौ सत्यनारायणः पुनः ॥ 40॥ (तुष्टोसौ)
दर्शयामास स्वप्नं ही चन्द्रकेतु-न्नृपोत्तमम् ।
बन्दिनौ मोचय प्रातर्वणिजौ नृपसत्तम ॥ 41॥
देय-न्धन-ञ्च तत्सर्व-ङ्गृहीतं-यँ-त्त्वया-ऽधुना । (त्वयाधुना)
नो चे-त्त्वा-न्नाशयिष्यामि सराज्यधनपुत्रकम् ॥ 42॥
एवमाभाष्य राजान-न्ध्यानगम्यो-ऽभव-त्प्रभुः । (ध्यानगम्योभवत्)
ततः प्रभातसमये राजा च स्वजनै-स्सह ॥ 43॥
उपविश्य सभामध्ये प्राह स्वप्न-ञ्जन-म्प्रति ।
बद्धौ महाजनौ शीघ्र-म्मोचय द्वौ वणिक्सुतौ ॥ 44॥
इति राज्ञो वच-श्श्रुत्वा मोचयित्वा महाजनौ ।
समानीय नृपस्याग्रे प्राहुस्ते विनयान्विताः ॥ 45॥
आनीतौ द्वौ वणिक्पुत्रौ मुक्तौ निगडबन्धनात् ।
ततो महाजनौ नत्वा चन्द्रकेतु-न्नृपोत्तमम् ॥ 46॥
स्मरन्तौ पूर्व वृत्तान्त-न्नोचतुर्भयविह्वलौ ।
राजा वणिक्सुतौ वीक्ष्य वचः प्रोवाच सादरम् ॥ 47॥
देवा-त्प्राप्त-म्महद्दुःखमिदानी-न्नास्ति वै भयम् ।
तदा निगडसन्त्याग-ङ्क्षौरकर्माद्यकारयत् ॥ 48॥
वस्त्रालङ्कारक-न्दत्त्वा परितोष्य नृपश्च तौ ।
पुरस्कृत्य वणिक्पुत्रौ वचसा-ऽतोषयद् भृशम् ॥ 49॥ (वचसातोषयद्भृशम्)
पुरानीत-न्तु यद् द्रव्य-न्द्विगुणीकृत्य दत्तवान् ।
प्रोवाच च ततो राजा गच्छ साधो निजाश्रमम् ॥ 50॥ (प्रोवाचतौ)
राजान-म्प्रणिपत्याह गन्तव्य-न्त्वत्प्रसादतः ।
इत्युक्त्वा तौ महावैश्यौ जग्मतु-स्स्वगृह-म्प्रति ॥ 51॥ (महावैश्यो)
॥ इति श्रीस्कान्द पुराणे रेवाखण्डे श्रीसत्यनारायण व्रतकथाया-न्तृतीयो-ऽध्यायः ॥ 3 ॥
अथ चतुर्थो-ऽध्यायः
सूत उवाच ।
यात्रा-न्तु कृतवान् साधुर्मङ्गलायनपूर्विकाम् ।
ब्राह्मणेभ्यो धन-न्दत्त्वा तदा तु नगरं-यँयौ ॥ 1॥
कियद् दूरे गते साधो सत्यनारायणः प्रभुः ।
जिज्ञासा-ङ्कृतवान् साधौ किमस्ति तव नौस्थितम् ॥ 2॥
ततो महाजनौ मत्तौ हेलया च प्रहस्य वै । (मतौ)
कथ-म्पृच्छसि भो दण्डि-न्मुद्रा-न्नेतु-ङ्किमिच्छसि ॥ 3॥
लतापत्रादिक-ञ्चैव वर्तते तरणौ मम ।
निष्ठुर-ञ्च वच-श्श्रुत्वा सत्य-म्भवतु ते वचः ॥ 4॥
एवमुक्त्वा गत-श्शीघ्र-न्दण्डी तस्य समीपतः ।
कियद् दूरे ततो गत्वा स्थित-स्सिन्धु समीपतः ॥ 5॥
गते दण्डिनि साधुश्च कृतनित्यक्रियस्तदा ।
उत्थिता-न्तरणी-न्दृष्ट्वा विस्मय-म्परमं-यँयौ ॥ 6॥
दृष्ट्वा लतादिक-ञ्चैव मूर्च्छितो न्यपतद् भुवि ।
लब्धसञ्ज्ञो वणिक्पुत्रस्ततश्चिन्तान्वितो-ऽभवत् ॥ 7॥ (वणिक्पुत्रस्ततश्चिन्तान्वितोभवत्)
तदा तु दुहितुः कान्तो वचन-ञ्चेदमब्रवीत् ।
किमर्थ-ङ्क्रियते शोक-श्शापो दत्तश्च दण्डिना ॥ 8॥
शक्यते तेन सर्वं हि कर्तु-ञ्चात्र न संशयः । (शक्यतेने न)
अतस्तच्छरणं-याँमो वाञ्छतार्थो भविष्यति ॥ 9॥ (वाञ्छितार्थो)
जामातुर्वचनं श्रुत्वा तत्सकाश-ङ्गतस्तदा ।
दृष्ट्वा च दण्डिन-म्भक्त्या नत्वा प्रोवाच सादरम् ॥ 10॥
क्षमस्व चापराध-म्मे यदुक्त-न्तव सन्निधौ ।
एव-म्पुनः पुनर्नत्वा महाशोकाकुलो-ऽभवत् ॥ 11॥ (महाशोकाकुलोभवत्)
प्रोवाच वचन-न्दण्डी विलपन्तं-विँलोक्य च ।
मा रोदी-श्शृणुमद्वाक्य-म्मम पूजाबहिर्मुखः ॥ 12॥
ममाज्ञया च दुर्बुद्धे लब्ध-न्दुःख-म्मुहुर्मुहुः ।
तच्छ्रुत्वा भगवद्वाक्यं स्तुति-ङ्कर्तुं समुद्यतः ॥ 13॥
साधुरुवाच ।
त्वन्मायामोहिता-स्सर्वे ब्रह्माद्यास्त्रिदिवौकसः ।
न जानन्ति गुणा-न्रूप-न्तवाश्चर्यमिद-म्प्रभो ॥ 14॥
मूढो-ऽह-न्त्वा-ङ्कथ-ञ्जाने मोहितस्तवमायया । (मूढोहं)
प्रसीद पूजयिष्यामि यथाविभवविस्तरैः ॥ 15॥
पुरा वित्त-ञ्च त-थ्सर्व-न्त्राहि मां शरणागतम् ।
श्रुत्वा भक्तियुतं-वाँक्य-म्परितुष्टो जनार्दनः ॥ 16॥
वर-ञ्च वाञ्छित-न्दत्त्वा तत्रैवान्तर्दधे हरिः ।
ततो नावं समारूह्य दृष्ट्वा वित्तप्रपूरिताम् ॥ 17॥
कृपया सत्यदेवस्य सफलं-वाँञ्छित-म्मम ।
इत्युक्त्वा स्वजनै-स्सार्ध-म्पूजा-ङ्कृत्वा यथाविधि ॥ 18॥
हर्षेण चाभव-त्पूर्णस्सत्यदेवप्रसादतः ।
नावं संयोँज्य यत्नेन स्वदेशगमन-ङ्कृतम् ॥ 19॥
साधुर्जामातर-म्प्राह पश्य रत्नपुरी-म्मम ।
दूत-ञ्च प्रेषयामास निजवित्तस्य रक्षकम् ॥ 20॥
ततो-ऽसौ नगर-ङ्गत्वा साधुभार्यां-विँलोक्य च । (दूतोसौ)
प्रोवाच वाञ्छितं-वाँक्य-न्नत्वा बद्धाञ्जलिस्तदा ॥ 21॥
निकटे नगरस्यैव जामात्रा सहितो वणिक् ।
आगतो बन्धुवर्गैश्च वित्तैश्च बहुभिर्युतः ॥ 22॥
श्रुत्वा दूतमुखाद्वाक्य-म्महाहर्षवती सती ।
सत्यपूजा-न्ततः कृत्वा प्रोवाच तनुजा-म्प्रति ॥ 23॥
व्रजामि शीघ्रमागच्छ साधुसन्दर्शनाय च ।
इति मातृवच-श्श्रुत्वा व्रत-ङ्कृत्वा समाप्य च ॥ 24॥
प्रसाद-ञ्च परित्यज्य गता सा-ऽपि पति-म्प्रति । (सापि)
तेन रुष्टा-स्सत्यदेवो भर्तार-न्तरणि-न्तथा ॥ 25॥ (रुष्टः, तरणीं)
संहृत्य च धनै-स्सार्ध-ञ्जले तस्यावमज्जयत् ।
ततः कलावती कन्या न विलोक्य निज-म्पतिम् ॥ 26॥
शोकेन महता तत्र रुदन्ती चापतद् भुवि । (रुदती)
दृष्ट्वा तथाविधा-न्नाव-ङ्कन्या-ञ्च बहुदुःखिताम् ॥ 27॥
भीतेन मनसा साधुः किमाश्चर्यमिद-म्भवेत् ।
चिन्त्यमानाश्च ते सर्वे बभूवुस्तरिवाहकाः ॥ 28॥
ततो लीलावती कन्या-न्दृष्ट्वा सा विह्वला-ऽभवत् ।
विललापातिदुःखेन भर्तार-ञ्चेदमब्रवीत ॥ 29॥
इदानी-न्नौकया सार्ध-ङ्कथं सो-ऽभूदलक्षितः ।
न जाने कस्य देवस्य हेलया चैव सा हृता ॥ 30॥
सत्यदेवस्य माहात्म्य-ञ्ज्ञातुं-वाँ केन शक्यते ।
इत्युक्त्वा विललापैव ततश्च स्वजनै-स्सह ॥ 31॥
ततो लीलावती कन्या-ङ्क्रौडे कृत्वा रुरोद ह ।
ततःकलावती कन्या नष्टे स्वामिनि दुःखिता ॥ 32॥
गृहीत्वा पादुके तस्यानुगतु-ञ्च मनोदधे । (पादुकां)
कन्यायाश्चरित-न्दृष्ट्वा सभार्य-स्सज्जनो वणिक् ॥ 33॥
अतिशोकेन सन्तप्तश्चिन्तयामास धर्मवित् ।
हृतं-वाँ सत्यदेवेन भ्रान्तो-ऽहं सत्यमायया ॥ 34॥
सत्यपूजा-ङ्करिष्यामि यथाविभवविस्तरैः ।
इति सर्वान् समाहूय कथयित्वा मनोरथम् ॥ 35॥
नत्वा च दण्डवद् भूमौ सत्यदेव-म्पुनः पुनः ।
ततस्तुष्ट-स्सत्यदेवो दीनाना-म्परिपालकः ॥ 36॥
जगाद वचन-ञ्चैन-ङ्कृपया भक्तवत्सलः ।
त्यक्त्वा प्रसाद-न्ते कन्या पति-न्द्रष्टुं समागता ॥ 37॥
अतो-ऽदृष्टो-ऽभवत्तस्याः कन्यकायाः पतिर्ध्रुवम् ।
गृह-ङ्गत्वा प्रसाद-ञ्च भुक्त्वा सा-ऽऽयाति चेत्पुनः ॥ 38॥ (सायाति)
लब्धभर्त्री सुता साधो भविष्यति न संशयः ।
कन्यका तादृशं-वाँक्यं श्रुत्वा गगनमण्डलात् ॥ 39॥
क्षिप्र-न्तदा गृह-ङ्गत्वा प्रसाद-ञ्च बुभोज सा ।
पश्चा-थ्सा पुनरागत्य ददर्श स्वजन-म्पतिम् ॥ 40॥ (सापश्चात्पुनरागत्य, सजनं)
ततः कलावती कन्या जगाद पितर-म्प्रति ।
इदानी-ञ्च गृहं-याँहि विलम्ब-ङ्कुरुषे कथम् ॥ 41॥
तच्छ्रुत्वा कन्यकावाक्यं सन्तुष्टो-ऽभूद्वणिक्सुतः ।
पूजनं सत्यदेवस्य कृत्वा विधिविधानतः ॥ 42॥
धनैर्बन्धुगणै-स्सार्ध-ञ्जगाम निजमन्दिरम् ।
पौर्णमास्या-ञ्च सङ्क्रान्तौ कृतवान् सत्यस्य पूजनम् ॥ 43॥ (सत्यपूजनम्)
इहलोके सुख-म्भुक्त्वा चान्ते सत्यपुरं-यँयौ ॥ 44॥
॥ इति श्रीस्कान्द पुराणे रेवाखण्डे श्रीसत्यनारायण व्रतकथाया-ञ्चतुर्थो-ऽध्यायः ॥ 4 ॥
अथ पञ्चमो-ऽध्यायः
सूत उवाच ।
अथान्यच्च प्रवक्ष्यामि श्रुणुध्व-म्मुनिसत्तमाः ।
आसी-त्तुङ्गध्वजो राजा प्रजापालनतत्परः ॥ 1॥
प्रसादं सत्यदेवस्य त्यक्त्वा दुःखमवाप सः ।
एकदा स वन-ङ्गत्वा हत्वा बहुविधा-न्पशून् ॥ 2॥
आगत्य वटमूल-ञ्च दृष्ट्वा सत्यस्य पूजनम् । (चापश्यत्)
गोपाः कुर्वन्ति सन्तुष्टा भक्तियुक्ता-स्स बान्धवाः ॥ 3॥
राजा दृष्ट्वा तु दर्पेण न गतो न ननाम सः ।
ततो गोपगणा-स्सर्वे प्रसाद-न्नृपसन्निधौ ॥ 4॥
संस्थाप्य पुनरागत्य भुक्तत्वा सर्वे यथेप्सितम् ।
ततः प्रसादं सन्त्यज्य राजा दुःखमवाप सः ॥ 5॥
तस्य पुत्रशत-न्नष्ट-न्धनधान्यादिक-ञ्च यत् ।
सत्यदेवेन तत्सर्व-न्नाशित-म्मम निश्चितम् ॥ 6॥
अतस्तत्रैव गच्छामि यत्र देवस्य पूजनम् ।
मनसा तु विनिश्चित्य ययौ गोपालसन्निधौ ॥ 7॥
ततो-ऽसौ सत्यदेवस्य पूजा-ङ्गोपगणैस्सह ।
भक्तिश्रद्धान्वितो भूत्वा चकार विधिना नृपः ॥ 8॥
सत्यदेवप्रसादेन धनपुत्रान्वितो-ऽभवत् ।
इहलोके सुख-म्भुक्तत्वा चान्ते सत्यपुरं-यँयौ ॥ 9॥
य इद-ङ्कुरुते सत्यव्रत-म्परमदुर्लभम् ।
शृणोति च कथा-म्पुण्या-म्भक्तियुक्तः फलप्रदाम् ॥ 10॥
धनधान्यादिक-न्तस्य भवे-थ्सत्यप्रसादतः ।
दरिद्रो लभते वित्त-म्बद्धो मुच्येत बन्धनात् ॥ 11॥
भीतो भया-त्प्रमुच्येत सत्यमेव न संशयः ।
ईप्सित-ञ्च फल-म्भुक्त्वा चान्ते सत्यपुरंव्रँजेत् ॥ 12॥
इति वः कथितं-विँप्रा-स्सत्यनारायणव्रतम् ।
य-त्कृत्वा सर्वदुःखेभ्यो मुक्तो भवति मानवः ॥ 13॥
विशेषतः कलियुगे सत्यपूजा फलप्रदा ।
केचि-त्कालं-वँदिष्यन्ति सत्यमीश-न्तमेव च ॥ 14॥
सत्यनारायण-ङ्केचि-थ्सत्यदेव-न्तथापरे ।
नानारूपधरो भूत्वा सर्वेषामीप्सितप्रदम् ॥ 15॥ (सर्वेषामीप्सितप्रदः)
भविष्यति कलौ सत्यव्रतरूपी सनातनः ।
श्रीविष्णुना धृतं रूपं सर्वेषामीप्सितप्रदम् ॥ 16॥
य इद-म्पठते नित्यं शृणोति मुनिसत्तमाः ।
तस्य नश्यन्ति पापानि सत्यदेवप्रसादतः ॥ 17॥
व्रतं-यैँस्तु कृत-म्पूर्वं सत्यनारायणस्य च ।
तेषा-न्त्वपरजन्मानि कथयामि मुनीश्वराः ॥ 18॥
शतानन्दोमहाप्राज्ञस्सुदामाब्राह्मणो ह्यभूत् ।
तस्मिञ्जन्मनि श्रीकृष्ण-न्ध्यात्वा मोक्षमवाप ह ॥ 19॥
काष्ठभारवहो भिल्लो गुहराजो बभूव ह ।
तस्मिञ्जन्मनि श्रीरामं सेव्य मोक्ष-ञ्जगाम वै ॥ 20॥
उल्कामुखो महाराजो नृपो दशरथो-ऽभवत् ।
श्रीरङ्गनाथं सम्पूज्य श्रीवैकुण्ठ-न्तदागमत् ॥ 21॥ (श्रीरामचन्द्रसम्प्राप्य)
र्धामिक-स्सत्यसन्धश्च साधुर्मोरध्वजो-ऽभवत् । (साधुर्मोरध्वजोभवत्)
देहार्ध-ङ्क्रकचैश्छित्त्वा दत्वा मोक्षमवाप ह ॥ 22॥
तुङ्गध्वजो महाराज-स्स्वायम्भुवो-ऽभव-त्किल । (स्वायम्भूरभवत्)
सर्वा-न्भागवतान् कृत्वा श्रीवैकुण्ठ-न्तदा-ऽगमत् ॥ 23॥ (कृत्त्वा, तदागमत्)
भूत्वा गोपाश्च ते सर्वे व्रजमण्डलवासिनः ।
निहत्य राक्षसान् सर्वा-न्गोलोक-न्तु तदा ययुः ॥ 24॥
॥ इति श्रीस्कान्दपुराणे रेवाखण्डे श्रीसत्यनारायण व्रतकथाया-म्पञ्चमो-ऽध्यायः ॥ 5 ॥
|| śrī gaṇeśāya namaḥ ||
|| śrīparamātmane namaḥ ||
atha kathā prārambhaḥ |
atha prathamo-'dhyāyaḥ
śrīvyāsa uvāca |
ekadā naimiṣāraṇye ṛṣaya-śśaunakādayaḥ |
papracchurmunaya-ssarve sūta-mpaurāṇika-ṅkhalu || 1||
ṛṣaya ūcuḥ |
vratena tapasā kiṃ-vā~ prāpyate vāñchita-mphalam |
tatsarvaṃ śrotumicchāmaḥ kathayasva mahāmune || 2||
sūta uvāca |
nāradenaiva sampṛṣṭo bhagavān kamalāpatiḥ |
surarṣaye yathaivāha tacchṛṇudhvaṃ samāhitāḥ || 3||
ekadā nārado yogī parānugrahakāṅkṣayā |
paryaṭan vividhā-llo~kā-nmartyalokamupāgataḥ || 4||
tatodṛṣṭvā janānsarvā-nnānākleśasamanvitān |
nānāyonisamutpannān kliśyamānān svakarmabhiḥ || 5||
kenopāyena caiteṣā-nduḥkhanāśo bhaved dhruvam |
iti sañcintya manasā viṣṇuloka-ṅgatastadā || 6||
tatra nārāyaṇa-ndevaṃ śuklavarṇa-ñcaturbhujam |
śaṅkha-cakra-gadā-padma-vanamālā-vibhūṣitam || 7||
dṛṣṭvā ta-ndevadeveśaṃ stotuṃ samupacakrame |
nārada uvāca |
namo vāṅgamanasātītarūpāyānantaśaktaye |
ādimadhyāntahīnāya nirguṇāya guṇātmane || 8||
sarveṣāmādibhūtāya bhaktānāmārtināśine |
śrutvā stotra-ntato viṣṇurnārada-mpratyabhāṣata || 9||
śrībhagavānuvāca |
kimarthamāgato-'si tva-ṅki-nte manasi vartate |
kathayasva mahābhāga tatsarva-ṅkathāyāmi te || 10||
nārada uvāca |
martyaloke janā-ssarve nānākleśasamanvitāḥ |
nanāyonisamutpannāḥ pacyante pāpakarmabhiḥ || 11||
tatkathaṃ śamayennātha laghūpāyena tadvada |
śrotumicchāmi tatsarva-ṅkṛpāsti yadi te mayi || 12||
śrībhagavānuvāca |
sādhu pṛṣṭa-ntvayā vatsa lokānugrahakāṅkṣayā |
yatkṛtvā mucyate moha-ttacchṛṇuṣva vadāmi te || 13||
vratamasti mahatpuṇyaṃ svarge martye ca durlabham |
tava snehānmayā vatsa prakāśaḥ kriyate-'dhunā || 14||
satyanārāyaṇasyaiva vrataṃ samyagvidhānataḥ | (satyanārāyaṇasyaivaṃ)
kṛtvā sadya-ssukha-mbhuktvā paratra mokṣamāpnuyāt |
tacchrutvā bhagavadvākya-nnārado munirabravīt || 15||
nārada uvāca |
ki-mphala-ṅkiṃ-vi~dhāna-ñca kṛta-ṅkenaiva tad vratam |
tatsarvaṃ-vi~starād brūhi kadā kāryaṃ-vra~ta-mprabho || 16|| (kāryaṃhitadvratam)
śrībhagavānuvāca |
duḥkhaśokādiśamana-ndhanadhānyapravardhanam || 17||
saubhāgyasantatikaraṃ sarvatra vijayapradam |
yasmin kasmi-ndine martyo bhaktiśraddhāsamanvitaḥ || 18||
satyanārāyaṇa-ndevaṃ-ya~jeccaiva niśāmukhe |
brāhmaṇairbāndhavaiścaiva sahito dharmatatparaḥ || 19||
naivedya-mbhaktito dadyā-thsapāda-mbhakṣyamuttamam |
rambhāphala-ṅghṛta-ṅkṣīra-ṅgodhūmasya ca cūrṇakam || 20||
abhāve śālicūrṇaṃ-vā~ śarkarā vā guḍastathā |
sapādaṃ sarvabhakṣyāṇi caikīkṛtya nivedayet || 21||
viprāya dakṣiṇā-ndadyā-tkathāṃ śrutvā janai-ssaha |
tataśca bandhubhi-ssārdhaṃ-vi~prāṃśca pratibhojayet || 22||
prasāda-mbhakṣayed bhaktyā nṛtyagītādika-ñcaret |
tataśca svagṛha-ṅgacche-thsatyanārāyaṇaṃ smarann || 23||
eva-ṅkṛte manuṣyāṇāṃ-vā~ñchāsiddhirbhaved dhruvam |
viśeṣataḥ kaliyuge laghūpāyo-'sti bhūtale || 24|| (laghūpāyosti)
|| iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-mprathamo-'dhyāyaḥ || 1 ||
atha dvitīyo-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
athānya-thsampravakṣyāmi kṛtaṃ-ye~na purā dvijāḥ |
kaści-tkāśīpure ramye hyāsīdvipro-'tinirdhanaḥ || 1|| (hyāsīdviprotinirdhanaḥ)
kṣuttṛḍbhyāṃ-vyā~kulobhūtvā nitya-mbabhrāma bhūtale |
duḥkhita-mbrāhmaṇa-ndṛṣṭvā bhagavā-nbrāhmaṇapriyaḥ || 2||
vṛddhabrāhmaṇa rūpasta-mpapraccha dvijamādarāt |
kimartha-mbhramase vipra mahī-nnityaṃ suduḥkhitaḥ |
tatsarvaṃ śrotumicchāmi kathyatā-ndvija sattama || 3||
brāhmaṇa uvāca |
brāhmaṇo-'ti daridro-'ha-mbhikṣārthaṃ-vai~ bhrame mahīm || 4|| (brāhmaṇoti)
upāyaṃ-ya~di jānāsi kṛpayā kathaya prabho |
vṛddhabrāhmaṇa uvāca |
satyanārāyaṇo viṣṇurvāñchitārthaphalapradaḥ || 5||
tasya tva-mpūjanaṃ-vi~pra kuruṣva vratamuttamama | (vratamuttamam)
yatkṛtvā sarvaduḥkhebhyo mukto bhavati mānavaḥ || 6||
vidhāna-ñca vratasyāpi viprāyābhāṣya yatnataḥ |
satyanārāyaṇo vṛddhastatraivāntaradhīyata || 7||
tad vrataṃ saṅkariṣyāmi yadukta-mbrāhmaṇena vai |
iti sañcintya vipro-'sau rātrau nidrā na labdhavān || 8|| (nidrāṃ)
tataḥ prāta-ssamutthāya satyanārāyaṇavratam |
kariṣya iti saṅkalpya bhikṣārthamagamadvijaḥ || 9|| (bhikṣārthamagamaddvijaḥ)
tasminneva dine vipraḥ pracura-ndravyamāptavān |
tenaiva bandhubhi-ssārdhaṃ satyasyavratamācarat || 10||
sarvaduḥkhavinirmukta-ssarvasampatsamanvitaḥ |
babhūva sa dvijaśreṣṭho vratasyāsya prabhāvataḥ || 11||
tataḥ prabhṛti kāla-ñca māsi māsi vrata-ṅkṛtam |
eva-nnārāyaṇasyedaṃ-vra~ta-ṅkṛtvā dvijottamaḥ || 12||
sarvapāpavinirmukto durlabha-mmokṣamāptavān |
vratamasya yadā vipra pṛthivyāṃ saṅkariṣyati || 13|| (viprāḥ)
tadaiva sarvaduḥkha-ntu manujasya vinaśyati | (ca manujasya)
eva-nnārāyaṇenokta-nnāradāya mahātmane || 14||
mayā tatkathitaṃ-vi~prāḥ kimanya-tkathayāmi vaḥ |
ṛṣaya ūcuḥ |
tasmād viprācchruta-ṅkena pṛthivyā-ñcarita-mmune |
tatsarvaṃ śrotumicchāma-śśraddhā-'smāka-mprajāyate || 15|| (śraddhāsmākaṃ)
sūta uvāca |
śṛṇudhva-mmunaya-ssarve vrataṃ-ye~na kṛta-mbhuvi |
ekadā sa dvijavaro yathāvibhava vistaraiḥ || 16||
bandhubhi-ssvajanai-ssārdhaṃ-vra~ta-ṅkartuṃ samudyataḥ |
etasminnantare kāle kāṣṭhakretā samāgamat || 17||
bahiḥ kāṣṭha-ñca saṃsthāpya viprasya gṛhamāyayau |
tṛṣṇāyā pīḍitātmā ca dṛṣṭvā vipra-ṅkṛtaṃ-vra~tam || 18|| (kṛta)
praṇipatya dvija-mprāha kimida-ṅkriyate tvayā |
kṛte ki-mphalamāpnoti vistarād vada me prabho || 19|| (vistārād)
vipra uvāca |
satyanārāyaṇesyedaṃ-vra~taṃ sarvepsitapradam |
tasya prasādānme sarva-ndhanadhānyādika-mmahat || 20||
tasmādetad vrata-ñjñātvā kāṣṭhakretā-'tiharṣitaḥ |
papau jala-mprasāda-ñca bhuktvā sa nagaraṃ-ya~yau || 21||
satyanārāyaṇa-ndeva-mmanasā ityacintayat |
kāṣṭhaṃ-vi~krayato grāme prāpyate cādya yad dhanam || 22|| (prāpyateme-'dya)
tenaiva satyadevasya kariṣye vratamuttamam |
iti sañcintya manasā kāṣṭha-ndhṛtvā tu mastake || 23||
jagāma nagare ramye dhanināṃ-ya~tra saṃsthitiḥ |
taddine kāṣṭhamūlya-ñca dviguṇa-mprāptavānasau || 24||
tataḥ prasannahṛdaya-ssupakva-ṅkadalī phalam |
śarkarāghṛtadugdha-ñca godhūmasya ca cūrṇakam || 25||
kṛtvaikatra sapāda-ñca gṛhītvā svagṛhaṃ-ya~yau |
tato bandhūn samāhūya cakāra vidhinā vratam || 26||
tad vratasya prabhāveṇa dhanaputrānvito-'bhavat | (dhanaputrānvitobhavat)
ihaloke sukha-mbhuktvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 27||
|| iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ndvitīyo-'dhyāyaḥ || 2 ||
atha tṛtīyo-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
punaragre pravakṣyāmi śṛṇudhva-mmuni sattamāḥ |
purā colkāmukho nāma nṛpaścāsīnmahāmatiḥ || 1||
jitendriya-ssatyavādī yayau devālaya-mprati |
dine dine dhana-ndattvā dvijān santoṣaya-thsudhīḥ || 2||
bhāryā tasya pramugdhā ca sarojavadanā satī |
bhadraśīlānadī tīre satyasyavratamācarat || 3||
etasminnantare tatra sādhureka-ssamāgataḥ |
vāṇijyārtha-mbahudhanairanekaiḥ paripūritaḥ || 4||
nāvaṃ saṃsthāpya tattīre jagāma nṛpati-mprati |
dṛṣṭvā sa vratina-mbhūpa-mprapaccha vinayānvitaḥ || 5||
sādhuruvāca |
kimida-ṅkuruṣe rāja-nbhaktiyuktena cetasā |
prakāśa-ṅkuru tatsarvaṃ śrotumicchāmi sāmpratam || 6||
rājovāca |
pūjana-ṅkriyate sādho viṣṇoratulatejasaḥ |
vrata-ñca svajanai-ssārdha-mputrādyāvāpti kāmyayā || 7||
bhūpasya vacanaṃ śrutvā sādhuḥ provāca sādaram |
sarva-ṅkathaya me rājan kariṣye-'ha-ntavoditam || 8||
mamāpi santatirnāsti hyetasmājjāyate dhruvam |
tato nivṛttya vāṇijyā-thsānando gṛhamāgataḥ || 9||
bhāryāyai kathitaṃ sarvaṃ-vra~taṃ santati dāyakam |
tadā vrata-ṅkariṣyāmi yadā me santatirbhavet || 10||
iti līlāvatī-mprāha patnīṃ sādhu-ssa sattamaḥ |
ekasmi-ndivase tasya bhāryā līlāvatī satī || 11|| (bhāryāṃ)
bhartṛyuktānandacittā-'bhavad dharmaparāyaṇā |
rgabhiṇī sā-'bhava-ttasya bhāryā satyaprasādataḥ || 12|| (sābhavat)
daśame māsi vai tasyāḥ kanyāratnamajāyata |
dine dine sā vavṛdhe śuklapakṣe yathā śaśī || 13||
nāmnā kalāvatī ceti tannāmakaraṇa-ṅkṛtam |
tato līlāvatī prāha svāmina-mmadhuraṃ-va~caḥ || 14||
na karoṣi kimarthaṃ-vai~ purā saṅkalpitaṃ-vra~tam |
sādhuruvāca |
vivāha samaye tvasyāḥ kariṣyāmi vrata-mpriye || 15||
iti bhāryāṃ samāśvāsya jagāma nagara-mprati |
tataḥ kalāvatī kanyā vavṛdhe pitṛveśmani || 16||
dṛṣṭvā kanyā-ntata-ssādhurnagare sakhibhi-ssaha |
mantrayitvā druta-ndūta-mpreṣayāmāsa dharmavit || 17||
vivāhārtha-ñca kanyāyā varaṃ śreṣṭhaṃ-vi~cāraya |
tenājñaptaśca dūto-'sau kāñcana-nnagaraṃ-ya~yau || 18||
tasmādekaṃ-va~ṇikputraṃ samādāyāgato hi saḥ |
dṛṣṭvā tu sundara-mbālaṃ-va~ṇikputra-ṅguṇānvitam || 19||
jñātibhirbandhubhi-ssārdha-mparituṣṭena cetasā |
dattāvān sādhuputrāya kanyāṃ-vi~dhividhānataḥ || 20|| (sādhuḥputrāya)
tato-'bhāgyavaśā-ttena vismṛtaṃ-vra~tamuttamam | (tatobhāgyavaśāt)
vivāhasamaye tasyāstena ruṣṭo bhava-tprabhuḥ || 21|| (ruṣṭo-'bhavat)
tataḥ kālena niyato nijakarma viśāradaḥ |
vāṇijyārtha-ntata-śśīghra-ñjāmātṛ sahito vaṇik || 22||
ratnasārapure ramye gatvā sindhu samīpataḥ |
vāṇijyamakaro-thsādhurjāmātrā śrīmatā saha || 23||
tau gatau nagare ramye candraketornṛpasya ca | (nagaretasya)
etasminneva kāle tu satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ || 24||
bhraṣṭapratijñamālokya śāpa-ntasmai pradattavān |
dāruṇa-ṅkaṭhina-ñcāsya mahad duḥkha-mbhaviṣyati || 25||
ekasmindivase rājño dhanamādāya taskaraḥ |
tatraiva cāgata ścauro vaṇijau yatra saṃsthitau || 26||
tatpaścād dhāvakā-ndūtā-ndṛṣṭavā bhītena cetasā |
dhanaṃ saṃsthāpya tatraiva sa tu śīghramalakṣitaḥ || 27||
tato dūtāssamāyātā yatrāste sajjano vaṇik |
dṛṣṭvā nṛpadhana-ntatra baddhvā-''nītau vaṇiksutau || 28|| (baddhvānītau)
harṣeṇa dhāvamānāśca procurnṛpasamīpataḥ |
taskarau dvau samānītau vilokyājñāpaya prabho || 29||
rājñā-''jñaptāstata-śśīghra-ndṛḍha-mbaddhvā tu tā vubhau |
sthāpitau dvau mahādurge kārāgāre-'vicārataḥ || 30||
māyayā satyadevasya na śruta-ṅkaistayorvacaḥ |
atastayordhanaṃ rājñā gṛhīta-ñcandraketunā || 31||
tacchāpācca tayorgehe bhāryā caivāti duḥkhitā |
caureṇāpahṛtaṃ sarva-ṅgṛhe yacca sthita-ndhanam || 32||
ādhivyādhisamāyuktā kṣutpipāśāti duḥkhitā | (kṣutpipāsāti)
annacintāparā bhūtvā babhrāma ca gṛhe gṛhe |
kalāvatī tu kanyāpi babhrāma prativāsaram || 33||
ekasmi-ndivase yātā kṣudhārtā dvijamandiram | (divase jātā)
gatvā-'paśyad vrata-ntatra satyanārāyaṇasya ca || 34|| (gatvāpaśyad)
upaviśya kathāṃ śrutvā varaṃ rprāthitavatyapi |
prasāda bhakṣaṇa-ṅkṛtvā yayau rātrau gṛha-mprati || 35||
mātā kalāvatī-ṅkanyā-ṅkathayāmāsa premataḥ |
putri rātrau sthitā kutra ki-nte manasi vartate || 36||
kanyā kalāvatī prāha mātara-mprati satvaram |
dvijālaye vrata-mmātardṛṣṭaṃ-vā~ñchitasiddhidam || 37||
tacchrutvā kanyakā vākyaṃ-vra~ta-ṅkartuṃ samudyatā |
sā mudā tu vaṇigbhāryā satyanārāyaṇasya ca || 38||
vrata-ñcakre saiva sādhvī bandhubhi-ssvajanai-ssaha |
bhartṛjāmātarau kṣipramāgacchetāṃ svamāśramam || 39||
aparādha-ñca me bharturjāmātuḥ, kṣantumarhasi |
vratenānena tuṣṭo-'sau satyanārāyaṇaḥ punaḥ || 40|| (tuṣṭosau)
darśayāmāsa svapnaṃ hī candraketu-nnṛpottamam |
bandinau mocaya prātarvaṇijau nṛpasattama || 41||
deya-ndhana-ñca tatsarva-ṅgṛhītaṃ-ya~-ttvayā-'dhunā | (tvayādhunā)
no ce-ttvā-nnāśayiṣyāmi sarājyadhanaputrakam || 42||
evamābhāṣya rājāna-ndhyānagamyo-'bhava-tprabhuḥ | (dhyānagamyobhavat)
tataḥ prabhātasamaye rājā ca svajanai-ssaha || 43||
upaviśya sabhāmadhye prāha svapna-ñjana-mprati |
baddhau mahājanau śīghra-mmocaya dvau vaṇiksutau || 44||
iti rājño vaca-śśrutvā mocayitvā mahājanau |
samānīya nṛpasyāgre prāhuste vinayānvitāḥ || 45||
ānītau dvau vaṇikputrau muktau nigaḍabandhanāt |
tato mahājanau natvā candraketu-nnṛpottamam || 46||
smarantau pūrva vṛttānta-nnocaturbhayavihvalau |
rājā vaṇiksutau vīkṣya vacaḥ provāca sādaram || 47||
devā-tprāpta-mmahadduḥkhamidānī-nnāsti vai bhayam |
tadā nigaḍasantyāga-ṅkṣaurakarmādyakārayat || 48||
vastrālaṅkāraka-ndattvā paritoṣya nṛpaśca tau |
puraskṛtya vaṇikputrau vacasā-'toṣayad bhṛśam || 49|| (vacasātoṣayadbhṛśam)
purānīta-ntu yad dravya-ndviguṇīkṛtya dattavān |
provāca ca tato rājā gaccha sādho nijāśramam || 50|| (provācatau)
rājāna-mpraṇipatyāha gantavya-ntvatprasādataḥ |
ityuktvā tau mahāvaiśyau jagmatu-ssvagṛha-mprati || 51|| (mahāvaiśyo)
|| iti śrīskānda purāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ntṛtīyo-'dhyāyaḥ || 3 ||
atha caturtho-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
yātrā-ntu kṛtavān sādhurmaṅgalāyanapūrvikām |
brāhmaṇebhyo dhana-ndattvā tadā tu nagaraṃ-ya~yau || 1||
kiyad dūre gate sādho satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ |
jijñāsā-ṅkṛtavān sādhau kimasti tava nausthitam || 2||
tato mahājanau mattau helayā ca prahasya vai | (matau)
katha-mpṛcchasi bho daṇḍi-nmudrā-nnetu-ṅkimicchasi || 3||
latāpatrādika-ñcaiva vartate taraṇau mama |
niṣṭhura-ñca vaca-śśrutvā satya-mbhavatu te vacaḥ || 4||
evamuktvā gata-śśīghra-ndaṇḍī tasya samīpataḥ |
kiyad dūre tato gatvā sthita-ssindhu samīpataḥ || 5||
gate daṇḍini sādhuśca kṛtanityakriyastadā |
utthitā-ntaraṇī-ndṛṣṭvā vismaya-mparamaṃ-ya~yau || 6||
dṛṣṭvā latādika-ñcaiva mūrcchito nyapatad bhuvi |
labdhasañjño vaṇikputrastataścintānvito-'bhavat || 7|| (vaṇikputrastataścintānvitobhavat)
tadā tu duhituḥ kānto vacana-ñcedamabravīt |
kimartha-ṅkriyate śoka-śśāpo dattaśca daṇḍinā || 8||
śakyate tena sarvaṃ hi kartu-ñcātra na saṃśayaḥ | (śakyatene na)
atastaccharaṇaṃ-yā~mo vāñchatārtho bhaviṣyati || 9|| (vāñchitārtho)
jāmāturvacanaṃ śrutvā tatsakāśa-ṅgatastadā |
dṛṣṭvā ca daṇḍina-mbhaktyā natvā provāca sādaram || 10||
kṣamasva cāparādha-mme yadukta-ntava sannidhau |
eva-mpunaḥ punarnatvā mahāśokākulo-'bhavat || 11|| (mahāśokākulobhavat)
provāca vacana-ndaṇḍī vilapantaṃ-vi~lokya ca |
mā rodī-śśṛṇumadvākya-mmama pūjābahirmukhaḥ || 12||
mamājñayā ca durbuddhe labdha-nduḥkha-mmuhurmuhuḥ |
tacchrutvā bhagavadvākyaṃ stuti-ṅkartuṃ samudyataḥ || 13||
sādhuruvāca |
tvanmāyāmohitā-ssarve brahmādyāstridivaukasaḥ |
na jānanti guṇā-nrūpa-ntavāścaryamida-mprabho || 14||
mūḍho-'ha-ntvā-ṅkatha-ñjāne mohitastavamāyayā | (mūḍhohaṃ)
prasīda pūjayiṣyāmi yathāvibhavavistaraiḥ || 15||
purā vitta-ñca ta-thsarva-ntrāhi māṃ śaraṇāgatam |
śrutvā bhaktiyutaṃ-vā~kya-mparituṣṭo janārdanaḥ || 16||
vara-ñca vāñchita-ndattvā tatraivāntardadhe hariḥ |
tato nāvaṃ samārūhya dṛṣṭvā vittaprapūritām || 17||
kṛpayā satyadevasya saphalaṃ-vā~ñchita-mmama |
ityuktvā svajanai-ssārdha-mpūjā-ṅkṛtvā yathāvidhi || 18||
harṣeṇa cābhava-tpūrṇassatyadevaprasādataḥ |
nāvaṃ saṃyo~jya yatnena svadeśagamana-ṅkṛtam || 19||
sādhurjāmātara-mprāha paśya ratnapurī-mmama |
dūta-ñca preṣayāmāsa nijavittasya rakṣakam || 20||
tato-'sau nagara-ṅgatvā sādhubhāryāṃ-vi~lokya ca | (dūtosau)
provāca vāñchitaṃ-vā~kya-nnatvā baddhāñjalistadā || 21||
nikaṭe nagarasyaiva jāmātrā sahito vaṇik |
āgato bandhuvargaiśca vittaiśca bahubhiryutaḥ || 22||
śrutvā dūtamukhādvākya-mmahāharṣavatī satī |
satyapūjā-ntataḥ kṛtvā provāca tanujā-mprati || 23||
vrajāmi śīghramāgaccha sādhusandarśanāya ca |
iti mātṛvaca-śśrutvā vrata-ṅkṛtvā samāpya ca || 24||
prasāda-ñca parityajya gatā sā-'pi pati-mprati | (sāpi)
tena ruṣṭā-ssatyadevo bhartāra-ntaraṇi-ntathā || 25|| (ruṣṭaḥ, taraṇīṃ)
saṃhṛtya ca dhanai-ssārdha-ñjale tasyāvamajjayat |
tataḥ kalāvatī kanyā na vilokya nija-mpatim || 26||
śokena mahatā tatra rudantī cāpatad bhuvi | (rudatī)
dṛṣṭvā tathāvidhā-nnāva-ṅkanyā-ñca bahuduḥkhitām || 27||
bhītena manasā sādhuḥ kimāścaryamida-mbhavet |
cintyamānāśca te sarve babhūvustarivāhakāḥ || 28||
tato līlāvatī kanyā-ndṛṣṭvā sā vihvalā-'bhavat |
vilalāpātiduḥkhena bhartāra-ñcedamabravīta || 29||
idānī-nnaukayā sārdha-ṅkathaṃ so-'bhūdalakṣitaḥ |
na jāne kasya devasya helayā caiva sā hṛtā || 30||
satyadevasya māhātmya-ñjñātuṃ-vā~ kena śakyate |
ityuktvā vilalāpaiva tataśca svajanai-ssaha || 31||
tato līlāvatī kanyā-ṅkrauḍe kṛtvā ruroda ha |
tataḥkalāvatī kanyā naṣṭe svāmini duḥkhitā || 32||
gṛhītvā pāduke tasyānugatu-ñca manodadhe | (pādukāṃ)
kanyāyāścarita-ndṛṣṭvā sabhārya-ssajjano vaṇik || 33||
atiśokena santaptaścintayāmāsa dharmavit |
hṛtaṃ-vā~ satyadevena bhrānto-'haṃ satyamāyayā || 34||
satyapūjā-ṅkariṣyāmi yathāvibhavavistaraiḥ |
iti sarvān samāhūya kathayitvā manoratham || 35||
natvā ca daṇḍavad bhūmau satyadeva-mpunaḥ punaḥ |
tatastuṣṭa-ssatyadevo dīnānā-mparipālakaḥ || 36||
jagāda vacana-ñcaina-ṅkṛpayā bhaktavatsalaḥ |
tyaktvā prasāda-nte kanyā pati-ndraṣṭuṃ samāgatā || 37||
ato-'dṛṣṭo-'bhavattasyāḥ kanyakāyāḥ patirdhruvam |
gṛha-ṅgatvā prasāda-ñca bhuktvā sā-''yāti cetpunaḥ || 38|| (sāyāti)
labdhabhartrī sutā sādho bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
kanyakā tādṛśaṃ-vā~kyaṃ śrutvā gaganamaṇḍalāt || 39||
kṣipra-ntadā gṛha-ṅgatvā prasāda-ñca bubhoja sā |
paścā-thsā punarāgatya dadarśa svajana-mpatim || 40|| (sāpaścātpunarāgatya, sajanaṃ)
tataḥ kalāvatī kanyā jagāda pitara-mprati |
idānī-ñca gṛhaṃ-yā~hi vilamba-ṅkuruṣe katham || 41||
tacchrutvā kanyakāvākyaṃ santuṣṭo-'bhūdvaṇiksutaḥ |
pūjanaṃ satyadevasya kṛtvā vidhividhānataḥ || 42||
dhanairbandhugaṇai-ssārdha-ñjagāma nijamandiram |
paurṇamāsyā-ñca saṅkrāntau kṛtavān satyasya pūjanam || 43|| (satyapūjanam)
ihaloke sukha-mbhuktvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 44||
|| iti śrīskānda purāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ñcaturtho-'dhyāyaḥ || 4 ||
atha pañcamo-'dhyāyaḥ
sūta uvāca |
athānyacca pravakṣyāmi śruṇudhva-mmunisattamāḥ |
āsī-ttuṅgadhvajo rājā prajāpālanatatparaḥ || 1||
prasādaṃ satyadevasya tyaktvā duḥkhamavāpa saḥ |
ekadā sa vana-ṅgatvā hatvā bahuvidhā-npaśūn || 2||
āgatya vaṭamūla-ñca dṛṣṭvā satyasya pūjanam | (cāpaśyat)
gopāḥ kurvanti santuṣṭā bhaktiyuktā-ssa bāndhavāḥ || 3||
rājā dṛṣṭvā tu darpeṇa na gato na nanāma saḥ |
tato gopagaṇā-ssarve prasāda-nnṛpasannidhau || 4||
saṃsthāpya punarāgatya bhuktatvā sarve yathepsitam |
tataḥ prasādaṃ santyajya rājā duḥkhamavāpa saḥ || 5||
tasya putraśata-nnaṣṭa-ndhanadhānyādika-ñca yat |
satyadevena tatsarva-nnāśita-mmama niścitam || 6||
atastatraiva gacchāmi yatra devasya pūjanam |
manasā tu viniścitya yayau gopālasannidhau || 7||
tato-'sau satyadevasya pūjā-ṅgopagaṇaissaha |
bhaktiśraddhānvito bhūtvā cakāra vidhinā nṛpaḥ || 8||
satyadevaprasādena dhanaputrānvito-'bhavat |
ihaloke sukha-mbhuktatvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 9||
ya ida-ṅkurute satyavrata-mparamadurlabham |
śṛṇoti ca kathā-mpuṇyā-mbhaktiyuktaḥ phalapradām || 10||
dhanadhānyādika-ntasya bhave-thsatyaprasādataḥ |
daridro labhate vitta-mbaddho mucyeta bandhanāt || 11||
bhīto bhayā-tpramucyeta satyameva na saṃśayaḥ |
īpsita-ñca phala-mbhuktvā cānte satyapuraṃvra~jet || 12||
iti vaḥ kathitaṃ-vi~prā-ssatyanārāyaṇavratam |
ya-tkṛtvā sarvaduḥkhebhyo mukto bhavati mānavaḥ || 13||
viśeṣataḥ kaliyuge satyapūjā phalapradā |
keci-tkālaṃ-va~diṣyanti satyamīśa-ntameva ca || 14||
satyanārāyaṇa-ṅkeci-thsatyadeva-ntathāpare |
nānārūpadharo bhūtvā sarveṣāmīpsitapradam || 15|| (sarveṣāmīpsitapradaḥ)
bhaviṣyati kalau satyavratarūpī sanātanaḥ |
śrīviṣṇunā dhṛtaṃ rūpaṃ sarveṣāmīpsitapradam || 16||
ya ida-mpaṭhate nityaṃ śṛṇoti munisattamāḥ |
tasya naśyanti pāpāni satyadevaprasādataḥ || 17||
vrataṃ-yai~stu kṛta-mpūrvaṃ satyanārāyaṇasya ca |
teṣā-ntvaparajanmāni kathayāmi munīśvarāḥ || 18||
śatānandomahāprājñassudāmābrāhmaṇo hyabhūt |
tasmiñjanmani śrīkṛṣṇa-ndhyātvā mokṣamavāpa ha || 19||
kāṣṭhabhāravaho bhillo guharājo babhūva ha |
tasmiñjanmani śrīrāmaṃ sevya mokṣa-ñjagāma vai || 20||
ulkāmukho mahārājo nṛpo daśaratho-'bhavat |
śrīraṅganāthaṃ sampūjya śrīvaikuṇṭha-ntadāgamat || 21|| (śrīrāmacandrasamprāpya)
rdhāmika-ssatyasandhaśca sādhurmoradhvajo-'bhavat | (sādhurmoradhvajobhavat)
dehārdha-ṅkrakacaiśchittvā datvā mokṣamavāpa ha || 22||
tuṅgadhvajo mahārāja-ssvāyambhuvo-'bhava-tkila | (svāyambhūrabhavat)
sarvā-nbhāgavatān kṛtvā śrīvaikuṇṭha-ntadā-'gamat || 23|| (kṛttvā, tadāgamat)
bhūtvā gopāśca te sarve vrajamaṇḍalavāsinaḥ |
nihatya rākṣasān sarvā-ngoloka-ntu tadā yayuḥ || 24||
|| iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-mpañcamo-'dhyāyaḥ || 5 ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.