ਕृष੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੀਯ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਸਂਹਿਤਾਯਾ-ਨ੍ਤृਤੀਯਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਮਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਃ - ਇष੍ਟਿਸ਼ੇषਾਭਿਧਾਨਂ
ਓ-ਨ੍ਨਮਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਗਣਪਤਯੇ ਨਮਃ,
ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁਭ੍ਯੋ ਨਮਃ । ਹ॒ਰਿਃ॒ ਓਮ੍ ॥
ਪੂ॒ਰ੍ਣਾ ਪ॒ਸ਼੍ਚਾਦੁ॒ਤ ਪੂ॒ਰ੍ਣਾ ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾ॒ਦੁ-ਨ੍ਮੑਦ੍ਧ੍ਯ॒ਤਃ ਪੌ᳚ਰ੍ਣਮਾ॒ਸੀ ਜਿੑਗਾਯ । ਤਸ੍ਯਾ᳚-ਨ੍ਦੇ॒ਵਾ ਅਧਿੑ ਸਂ॒ਵਁਸੑਨ੍ਤ ਉਤ੍ਤ॒ਮੇ ਨਾਕੑ ਇ॒ਹ ਮਾੑਦਯਨ੍ਤਾਮ੍ ॥ ਯਤ੍ਤੇੑ ਦੇ॒ਵਾ ਅਦੑਧੁ ਰ੍ਭਾਗ॒ਧੇਯ॒ਮਮਾੑਵਾਸ੍ਯੇ ਸਂ॒ਵਁਸੑਨ੍ਤੋ ਮਹਿ॒ਤ੍ਵਾ । ਸਾਨੋੑ ਯ॒ਜ੍ਞ-ਮ੍ਪਿੑਪृਹਿ ਵਿਸ਼੍ਵਵਾਰੇ ਰ॒ਯਿ-ਨ੍ਨੋੑ ਧੇਹਿ ਸੁਭਗੇ ਸੁ॒ਵੀਰ᳚ਮ੍ ॥ਨਿ॒ਵੇਸ਼ੑਨੀ ਸ॒ਙ੍ਗਮੑਨੀ॒ ਵਸੂੑਨਾਂ॒-ਵਿਁਸ਼੍ਵਾੑ ਰੂ॒ਪਾਣਿ॒ ਵਸੂ᳚ਨ੍ਯਾਵੇ॒ਸ਼ਯੑਨ੍ਤੀ । ਸ॒ਹ॒ਸ੍ਰ॒ਪੋ॒षਗ੍ਂ ਸੁ॒ਭਗਾ॒ ਰਰਾੑਣਾ॒ ਸਾ ਨ॒ ਆਗ॒ਨ੍. ਵਰ੍ਚੑਸਾ [ਆਗ॒ਨ੍. ਵਰ੍ਚੑਸਾ, ਸਂ॒ਵਿਁ॒ਦਾ॒ਨਾ ।] 1
ਸਂਵਿਁਦਾ॒ਨਾ ॥ ਅਗ੍ਨੀੑषੋਮੌ ਪ੍ਰਥ॒ਮੌ ਵੀ॒ਰ੍ਯੇੑਣ॒ ਵਸੂ᳚-ਨ੍ਰੁ॒ਦ੍ਰਾਨਾੑਦਿ॒ਤ੍ਯਾਨਿ॒ਹ ਜਿੑਨ੍ਵਤਮ੍ । ਮਾ॒ਦ੍ਧ੍ਯਗ੍ਂ ਹਿ ਪੌ᳚ਰ੍ਣਮਾ॒ਸ-ਞ੍ਜੁ॒षੇਥਾ॒-ਮ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੑਣਾ ਵृ॒ਦ੍ਧੌ ਸੁੑਕृ॒ਤੇਨੑ ਸਾ॒ਤਾਵਥਾ॒-ऽਸ੍ਮਭ੍ਯਗ੍ਂੑ ਸ॒ਹਵੀੑਰਾਗ੍ਂ ਰ॒ਯਿ-ਨ੍ਨਿ ਯੑਚ੍ਛਤਮ੍ ॥ ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾ-ऽਙ੍ਗਿੑਰਸਸ਼੍ਚਾ॒ਗ੍ਨੀਨਾ-ऽਦੑਧਤ॒ ਤੇ ਦੑਰ੍ਸ਼ਪੂਰ੍ਣਮਾ॒ਸੌ ਪ੍ਰੈਫ੍ਸ॒-ਨ੍ਤੇषਾ॒ਮਙ੍ਗਿੑਰਸਾ॒-ਨ੍ਨਿਰੁੑਪ੍ਤਗ੍ਂ ਹ॒ਵਿਰਾਸੀ॒ਦਥਾੑ-ऽऽਦਿ॒ਤ੍ਯਾ ਏ॒ਤੌ ਹੋਮਾੑਵਪਸ਼੍ਯ॒-ਨ੍ਤਾਵੑਜੁਹਵੁ॒ਸ੍ਤਤੋ॒ ਵੈ ਤੇ ਦੑਰ੍ਸ਼ਪੂਰ੍ਣਮਾ॒ਸੌ [ ] 2
ਪੂਰ੍ਵ॒ ਆ ऽਲੑਭਨ੍ਤ ਦਰ੍ਸ਼ਪੂਰ੍ਣਮਾ॒ਸਾ-ਵਾ॒ਲਭੑਮਾਨ ਏ॒ਤੌ ਹੋਮੌੑ ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾ᳚ਜ੍ਜੁਹੁਯਾ-ਥ੍ਸਾ॒ਕ੍षਾਦੇ॒ਵ ਦੑਰ੍ਸ਼ਪੂਰ੍ਣਮਾ॒ਸਾਵਾ ਲੑਭਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾ॒ਦਿਨੋੑ ਵਦਨ੍ਤਿ॒ ਸ ਤ੍ਵੈ ਦੑਰ੍ਸ਼ਪੂਰ੍ਣਮਾ॒ਸਾਵਾ ਲੑਭੇਤ॒ ਯ ਏੑਨਯੋਰਨੁ-ਲੋ॒ਮਞ੍ਚੑ ਪ੍ਰਤਿਲੋ॒ਮਞ੍ਚੑ ਵਿ॒ਦ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯੑਮਾਵਾ॒ਸ੍ਯਾੑਯਾ ਊ॒ਰ੍ਧ੍ਵ-ਨ੍ਤਦੑਨੁਲੋ॒ਮ-ਮ੍ਪੌ᳚ਰ੍ਣਮਾ॒ਸ੍ਯੈ ਪ੍ਰੑਤੀ॒ਚੀਨ॒-ਨ੍ਤ-ਤ੍ਪ੍ਰੑਤਿਲੋ॒ਮਂ-ਯਁ-ਤ੍ਪੌ᳚ਰ੍ਣਮਾ॒ਸੀ-ਮ੍ਪੂਰ੍ਵਾੑਮਾ॒ਲਭੇੑਤ ਪ੍ਰਤਿਲੋ॒ਮਮੇੑਨਾ॒ਵਾ ਲੑਭੇਤਾ॒-ਮੁਮੑਪ॒ਕ੍षੀਯੑਮਾਣ॒-ਮਨ੍ਵਪੑ- [-ਮਨ੍ਵਪੑ, ਕ੍षੀ॒ਯੇ॒ਤ॒ ਸਾ॒ਰ॒ਸ੍ਵ॒ਤੌ ਹੋਮੌੑ] 3
-ਕ੍षੀਯੇਤ ਸਾਰਸ੍ਵ॒ਤੌ ਹੋਮੌੑ ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾ᳚ਜ੍ਜੁਹੁਯਾਦਮਾਵਾ॒ਸ੍ਯਾੑ ਵੈ ਸਰੑਸ੍ਵਤ੍ਯਨੁਲੋ॒ਮ-ਮੇ॒ਵੈਨਾ॒ਵਾ ਲੑਭਤੇ॒ ऽਮੁਮਾ॒ਪ੍ਯਾਯੑਮਾਨ॒ਮਨ੍ਵਾ ਪ੍ਯਾੑਯਤ ਆਗ੍ਨਾਵੈष੍ਣ॒ਵ-ਮੇਕਾੑਦਸ਼ਕਪਾਲ-ਮ੍ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾ॒ਨ੍ਨਿਰ੍ਵੑਪੇ॒-ਥ੍ਸਰੑਸ੍ਵਤ੍ਯੈ ਚ॒ਰੁਗ੍ਂ ਸਰੑਸ੍ਵਤੇ॒ ਦ੍ਵਾਦੑਸ਼ਕਪਾਲਂ॒-ਯਁਦਾ᳚ਗ੍ਨੇ॒ਯੋ ਭਵੑਤ੍ਯ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਵੈ ਯੑਜ੍ਞਮੁ॒ਖਂ-ਯਁੑਜ੍ਞਮੁ॒ਖਮੇ॒ਵਰ੍ਧਿੑ-ਮ੍ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾ᳚-ਦ੍ਧਤ੍ਤੇ॒ ਯ-ਦ੍ਵੈ᳚ष੍ਣ॒ਵੋ ਭਵੑਤਿ ਯ॒ਜ੍ਞੋ ਵੈ ਵਿष੍ਣੁੑਰ੍ਯ॒ਜ੍ਞਮੇ॒ਵਾ-ऽऽਰਭ੍ਯ॒ ਪ੍ਰਤੑਨੁਤੇ॒ ਸਰੑਸ੍ਵਤ੍ਯੈ ਚ॒ਰੁਰ੍ਭੑਵਤਿ॒ ਸਰੑਸ੍ਵਤੇ॒ ਦ੍ਵਾਦੑਸ਼ਕਪਾਲੋ-ऽਮਾਵਾ॒ਸ੍ਯਾੑ ਵੈ ਸਰੑਸ੍ਵਤੀ ਪੂ॒ਰ੍ਣਮਾੑਸ॒-ਸ੍ਸਰੑਸ੍ਵਾ॒-ਨ੍ਤਾਵੇ॒ਵ ਸਾ॒ਕ੍षਾਦਾ ਰੑਭਤ ऋ॒ਦ੍ਧ੍ਨੋਤ੍ਯਾ᳚ਭ੍ਯਾ॒-ਨ੍ਦ੍ਵਾਦੑਸ਼ਕਪਾਲ॒-ਸ੍ਸਰੑਸ੍ਵਤੇ ਭਵਤਿ ਮਿਥੁਨ॒ਤ੍ਵਾਯ॒ ਪ੍ਰਜਾ᳚ਤ੍ਯੈ ਮਿਥੁ॒ਨੌ ਗਾਵੌ॒ ਦਕ੍षਿੑਣਾ॒ ਸਮृੑਦ੍ਧ੍ਯੈ ॥ 4 ॥
(ਵਰ੍ਚੑਸਾ॒ - ਵੈ ਤੇ ਦੑਰ੍ਸ਼ਪੂਰ੍ਣਮਾ॒ਸਾ - ਵਪੑ - ਤਨੁਤੇ॒ ਸਰੑਸ੍ਵਤ੍ਯੈ॒ - ਪਞ੍ਚੑਵਿਗ੍ਂਸ਼ਤਿਸ਼੍ਚ) (ਅ. 1)
ऋषੑਯੋ॒ ਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰੑ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਕ੍ष॒-ਨ੍ਨਾਪੑਸ਼੍ਯ॒-ਨ੍ਤਂ-ਵਁਸਿੑष੍ਠਃ ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਕ੍षੑਮਪਸ਼੍ਯ॒-ਥ੍ਸੋ᳚-ऽਬ੍ਰਵੀ॒-ਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੑਣ-ਨ੍ਤੇ ਵਕ੍ष੍ਯਾਮਿ॒ ਯਥਾ॒ ਤ੍ਵਤ੍ਪੁੑਰੋਹਿਤਾਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ ਪ੍ਰੑਜਨਿ॒ष੍ਯਨ੍ਤੇ-ऽਥ॒ ਮੇਤੑਰੇਭ੍ਯ॒ ऋषਿੑਭ੍ਯੋ॒ ਮਾ ਪ੍ਰਵੋੑਚ॒ ਇਤਿ॒ ਤਸ੍ਮਾੑ ਏ॒ਤਾਨ੍ਥ੍ਸ੍ਤੋਮੑ-ਭਾਗਾਨਬ੍ਰਵੀ॒-ਤ੍ਤਤੋ॒ ਵਸਿੑष੍ਠਪੁਰੋਹਿਤਾਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ ਪ੍ਰਾਜਾੑਯਨ੍ਤ॒ ਤਸ੍ਮਾ᳚-ਦ੍ਵਾਸਿ॒ष੍ਠੋ ਬ੍ਰ॒ਹ੍ਮਾ ਕਾ॒ਰ੍ਯਃੑ ਪ੍ਰੈਵ ਜਾੑਯਤੇ ਰ॒ਸ਼੍ਮਿਰੑਸਿ॒ ਕ੍षਯਾੑਯ ਤ੍ਵਾ॒ ਕ੍षਯੑ-ਞ੍ਜਿ॒ਨ੍ਵੇ- [ਕ੍षਯੑ-ਞ੍ਜਿ॒ਨ੍ਵੇਤਿੑ, ਆ॒ਹ॒ ਦੇ॒ਵਾ ਵੈ] 5
-ਤ੍ਯਾੑਹ ਦੇ॒ਵਾ ਵੈ ਕ੍षਯੋੑ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯੑ ਏ॒ਵ ਯ॒ਜ੍ਞ-ਮ੍ਪ੍ਰਾ-ऽऽਹ॒ ਪ੍ਰੇਤਿੑਰਸਿ॒ ਧਰ੍ਮਾੑਯ ਤ੍ਵਾ॒ ਧਰ੍ਮੑ-ਞ੍ਜਿ॒ਨ੍ਵੇਤ੍ਯਾੑਹ ਮਨੁ॒ष੍ਯਾੑ ਵੈ ਧਰ੍ਮੋੑ ਮਨੁ॒ष੍ਯੇ᳚ਭ੍ਯ ਏ॒ਵ ਯ॒ਜ੍ਞ-ਮ੍ਪ੍ਰਾ-ऽऽਹਾਨ੍ਵਿੑਤਿਰਸਿ ਦਿ॒ਵੇ ਤ੍ਵਾ॒ ਦਿਵੑ-ਞ੍ਜਿ॒ਨ੍ਵੇਤ੍ਯਾੑਹੈ॒ਭ੍ਯ ਏ॒ਵ ਲੋ॒ਕੇਭ੍ਯੋੑ ਯ॒ਜ੍ਞ-ਮ੍ਪ੍ਰਾ-ऽऽਹੑਵਿष੍ਟ॒ਮ੍ਭੋੑ-ऽਸਿ॒ ਵृष੍ਟ੍ਯੈ᳚ ਤ੍ਵਾ॒ ਵृष੍ਟਿੑ-ਞ੍ਜਿ॒ਨ੍ਵੇਤ੍ਯਾੑਹ॒ ਵृष੍ਟਿੑਮੇ॒ਵਾ-ऽਵੑ- [ਵृष੍ਟਿੑਮੇ॒ਵਾ-ऽਵੑ, ਰੁ॒ਨ੍ਧੇ॒ ਪ੍ਰ॒ਵਾ-] 6
-ਰੁਨ੍ਧੇ ਪ੍ਰ॒ਵਾ-ऽਸ੍ਯੑਨੁ॒ਵਾ-ऽਸੀਤ੍ਯਾੑਹ ਮਿਥੁਨ॒ਤ੍ਵਾਯੋ॒ਸ਼ਿਗੑਸਿ॒ ਵਸੁੑਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਾ॒ ਵਸੂ᳚ਞ੍ਜਿ॒ਨ੍ਵੇਤ੍ਯਾੑਹਾ॒ष੍ਟੌ ਵਸੑਵ॒ ਏਕਾੑਦਸ਼ ਰੁ॒ਦ੍ਰਾ ਦ੍ਵਾਦੑਸ਼ਾ-ऽऽਦਿ॒ਤ੍ਯਾ ਏ॒ਤਾਵੑਨ੍ਤੋ॒ ਵੈ ਦੇ॒ਵਾਸ੍ਤੇਭ੍ਯੑ ਏ॒ਵ ਯ॒ਜ੍ਞ-ਮ੍ਪ੍ਰਾ-ऽऽਹੌਜੋੑ-ऽਸਿ ਪਿ॒ਤृਭ੍ਯੑਸ੍ਤ੍ਵਾ ਪਿ॒ਤॄਨ੍ ਜਿ॒ਨ੍ਵੇਤ੍ਯਾੑਹ ਦੇ॒ਵਾਨੇ॒ਵ ਪਿ॒ਤॄਨਨੁ॒ ਸਨ੍ਤੑਨੋਤਿ॒ ਤਨ੍ਤੁੑਰਸਿ ਪ੍ਰ॒ਜਾਭ੍ਯੑਸ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਜਿ॒ਨ੍ਵੇ- [ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਜਿੑਨ੍ਵ, ਇਤ੍ਯਾੑਹ ਪਿ॒ਤॄਨੇ॒ਵ] 7
-ਤ੍ਯਾੑਹ ਪਿ॒ਤॄਨੇ॒ਵ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਅਨੁ॒ ਸਨ੍ਤੑਨੋਤਿ ਪृਤਨਾ॒षਾਡੑਸਿ ਪ॒ਸ਼ੁਭ੍ਯੑਸ੍ਤ੍ਵਾ ਪ॒ਸ਼ੂਞ੍ਜਿ॒ਨ੍ਵੇਤ੍ਯਾੑਹ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਏ॒ਵ ਪ॒ਸ਼ੂਨਨੁ॒ ਸਨ੍ਤੑਨੋਤਿਰੇ॒ਵਦ॒ਸ੍ਯੋ-षੑਧੀਭ੍ਯ॒ ਸ੍ਤ੍ਵੌषੑਧੀ-ਰ੍ਜਿ॒ਨ੍ਵੇਤ੍ਯਾ॒ਹੌषੑਧੀष੍ਵੇ॒ਵ ਪ॒ਸ਼ੂ-ਨ੍ਪ੍ਰਤਿੑष੍ਠਾਪਯਤ੍ਯਭਿ॒ਜਿਦੑਸਿ ਯੁ॒ਕ੍ਤਗ੍ਰਾ॒ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ॒ ਤ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰੑ-ਞ੍ਜਿ॒ਨ੍ਵੇਤ੍ਯਾੑਹਾ॒ਭਿਜਿੑਤ੍ਯਾ॒ ਅਧਿੑਪਤਿਰਸਿ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਯੑ ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾ॒ਣ- [ਪ੍ਰਾ॒ਣਮ੍, ਜਿ॒ਨ੍ਵੇਤ੍ਯਾੑਹ] 8
-ਞ੍ਜਿ॒ਨ੍ਵੇਤ੍ਯਾੑਹ ਪ੍ਰ॒ਜਾਸ੍ਵੇ॒ਵ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾ-ਨ੍ਦੑਧਾਤਿ ਤ੍ਰਿ॒ਵृਦੑਸਿ ਪ੍ਰ॒ਵृਦ॒ਸੀਤ੍ਯਾੑਹ ਮਿਥੁਨ॒ਤ੍ਵਾਯੑ ਸਗ੍ਂਰੋ॒ਹੋੑ-ऽਸਿ ਨੀਰੋ॒ਹੋੑ-ऽਸੀਤ੍ਯਾੑਹ॒ ਪ੍ਰਜਾ᳚ਤ੍ਯੈ ਵਸੁ॒ਕੋੑ-ऽਸਿ॒ ਵੇषੑਸ਼੍ਰਿਰਸਿ॒ ਵਸ੍ਯੑष੍ਟਿਰ॒ਸੀਤ੍ਯਾੑਹ॒ ਪ੍ਰਤਿੑष੍ਠਿਤ੍ਯੈ ॥ 9 ॥
(ਜਿ॒ਨ੍ਵੇਤ੍ਯ - ਵੑ - ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਜਿੑਨ੍ਵ - ਪ੍ਰਾ॒ਣਨ੍ - ਤ੍ਰਿ॒ਗ੍ਂ॒ਸ਼ਚ੍ਚੑ) (ਅ. 2)
ਅ॒ਗ੍ਨਿਨਾੑ ਦੇ॒ਵੇਨ॒ ਪृਤੑਨਾ ਜਯਾਮਿ ਗਾਯ॒ਤ੍ਰੇਣ॒ ਛਨ੍ਦੑਸਾ ਤ੍ਰਿ॒ਵृਤਾ॒ ਸ੍ਤੋਮੇੑਨ ਰਥਨ੍ਤ॒ਰੇਣ॒ ਸਾਮ੍ਨਾੑ ਵषਟ੍ਕਾ॒ਰੇਣ॒ ਵਜ੍ਰੇੑਣ ਪੂਰ੍ਵ॒ਜਾ-ਨ੍ਭ੍ਰਾਤृੑਵ੍ਯਾ॒ਨਧੑਰਾ-ਨ੍ਪਾਦਯਾ॒ਮ੍ਯਵੈੑਨਾ-ਨ੍ਬਾਧੇ॒ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇੑਨਾਨ੍ਨੁਦੇ॒-ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਕ੍षਯੇ॒-ऽਸ੍ਮਿ-ਨ੍ਭੂੑਮਿਲੋ॒ਕੇ ਯੋ᳚-ऽਸ੍ਮਾ-ਨ੍ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ॒ ਯਞ੍ਚੑ ਵ॒ਯ-ਨ੍ਦ੍ਵਿ॒ष੍ਮੋ ਵਿष੍ਣੋਃ॒ ਕ੍ਰਮੇ॒ਣਾ-ऽਤ੍ਯੇੑਨਾਨ੍ ਕ੍ਰਾਮਾ॒ਮੀਨ੍ਦ੍ਰੇੑਣ ਦੇ॒ਵੇਨ॒ ਪृਤੑਨਾ ਜਯਾਮਿ॒ ਤ੍ਰੈष੍ਟੁੑਭੇਨ॒ ਛਨ੍ਦੑਸਾ ਪਞ੍ਚਦ॒ਸ਼ੇਨ॒ ਸ੍ਤੋਮੇੑਨ ਬृਹ॒ਤਾ ਸਾਮ੍ਨਾੑ ਵषਟ੍ਕਾ॒ਰੇਣ॒ ਵਜ੍ਰੇੑਣ [ਵਜ੍ਰੇੑਣ, ਸ॒ਹ॒ਜਾਨ੍. ਵਿਸ਼੍ਵੇੑਭਿਰ੍ਦੇ॒ਵੇਭਿਃ॒ ਪृਤੑਨਾ] 10
ਸਹ॒ਜਾਨ੍. ਵਿਸ਼੍ਵੇੑਭਿਰ੍ਦੇ॒ਵੇਭਿਃ॒ ਪृਤੑਨਾ ਜਯਾਮਿ॒ ਜਾਗੑਤੇਨ॒ ਛਨ੍ਦੑਸਾ ਸਪ੍ਤਦ॒ਸ਼ੇਨ॒ ਸ੍ਤੋਮੇੑਨ ਵਾਮਦੇ॒ਵ੍ਯੇਨ॒ ਸਾਮ੍ਨਾੑ ਵषਟ੍ਕਾ॒ਰੇਣ॒ ਵਜ੍ਰੇੑਣਾ ਪਰ॒ਜਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰੇੑਣ ਸ॒ਯੁਜੋੑ ਵ॒ਯਗ੍ਂ ਸਾੑਸ॒ਹ੍ਯਾਮੑ ਪृਤਨ੍ਯ॒ਤਃ । ਘ੍ਨਨ੍ਤੋੑ ਵृ॒ਤ੍ਰਾਣ੍ਯੑਪ੍ਰ॒ਤਿ । ਯਤ੍ਤੇੑ ਅਗ੍ਨੇ॒ ਤੇਜ॒ਸ੍ਤੇਨਾ॒ਹ-ਨ੍ਤੇੑਜ॒ਸ੍ਵੀ ਭੂੑਯਾਸਂ॒-ਯਁਤ੍ਤੇੑ ਅਗ੍ਨੇ॒ ਵਰ੍ਚ॒ਸ੍ਤੇਨਾ॒ਹਂ-ਵਁੑਰ੍ਚ॒ਸ੍ਵੀ ਭੂੑਯਾਸਂ॒-ਯਁਤ੍ਤੇੑ ਅਗ੍ਨੇ॒ ਹਰ॒ਸ੍ਤੇਨਾ॒ਹਗ੍ਂ ਹੑਰ॒ਸ੍ਵੀ ਭੂੑਯਾਸਮ੍ ॥ 11 ॥
(ਬृ॒ਹ॒ਤਾ ਸਾਮ੍ਨਾੑ ਵषਟ੍ਕਾ॒ਰੇਣ॒ ਵਜ੍ਰੇੑਣ॒ - षਟ੍ਚੑਤ੍ਵਾਰਿਗ੍ਂਸ਼ਚ੍ਚ) (ਅ. 3)
ਯੇ ਦੇ॒ਵਾ ਯੑਜ੍ਞ॒ਹਨੋੑ ਯਜ੍ਞ॒ਮੁषਃੑ ਪृਥਿ॒ਵ੍ਯਾਮਦ੍ਧ੍ਯਾਸੑਤੇ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਮਾ॒ ਤੇਭ੍ਯੋੑ ਰਕ੍षਤੁ॒ ਗਚ੍ਛੇੑਮ ਸੁ॒ਕृਤੋੑ ਵ॒ਯਮ੍ ॥ ਆ-ऽਗੑਨ੍ਮ ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਾ ਵਰੇਣ੍ਯਾ॒ ਰਾਤ੍ਰੀੑਣਾ-ਮ੍ਭਾ॒ਗੋ ਯੁ॒ਵਯੋ॒ਰ੍ਯੋ ਅਸ੍ਤਿੑ । ਨਾਕੑ-ਙ੍ਗृਹ੍ਣਾ॒ਨਾ-ਸ੍ਸੁੑਕृ॒ਤਸ੍ਯੑ ਲੋ॒ਕੇ ਤृ॒ਤੀਯੇੑ ਪृ॒ष੍ਠੇ ਅਧਿੑ ਰੋਚ॒ਨੇ ਦਿ॒ਵਃ ॥ ਯੇ ਦੇ॒ਵਾ ਯੑਜ੍ਞ॒ਹਨੋੑ ਯਜ੍ਞ॒ਮੁषੋ॒-ऽਨ੍ਤਰਿ॒ਕ੍षੇ-ऽਦ੍ਧ੍ਯਾਸੑਤੇ । ਵਾ॒ਯੁਰ੍ਮਾ॒ ਤੇਭ੍ਯੋੑ ਰਕ੍षਤੁ॒ ਗਚ੍ਛੇੑਮ ਸੁ॒ਕृਤੋੑ ਵ॒ਯਮ੍ ॥ ਯਾਸ੍ਤੇ॒ ਰਾਤ੍ਰੀ᳚-ਸ੍ਸਵਿਤ- [ਰਾਤ੍ਰੀ᳚-ਸ੍ਸਵਿਤਃ, ਦੇ॒ਵ॒ਯਾਨੀੑਰਨ੍ਤ॒ਰਾ] 12
-ਰ੍ਦੇਵ॒ਯਾਨੀੑਰਨ੍ਤ॒ਰਾ ਦ੍ਯਾਵਾੑਪृਥਿ॒ਵੀ ਵਿ॒ਯਨ੍ਤਿੑ । ਗृ॒ਹੈਸ਼੍ਚ॒ ਸਰ੍ਵੈਃ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਯਾ॒ ਨ੍ਵਗ੍ਰੇ॒ ਸੁਵੋ॒ ਰੁਹਾੑਣਾਸ੍ਤਰਤਾ॒ ਰਜਾਗ੍ਂੑਸਿ ॥ ਯੇ ਦੇ॒ਵਾ ਯੑਜ੍ਞ॒ਹਨੋੑ ਯਜ੍ਞ॒ਮੁषੋੑ ਦਿ॒ਵ੍ਯਦ੍ਧ੍ਯਾਸੑਤੇ । ਸੂਰ੍ਯੋੑ ਮਾ॒ ਤੇਭ੍ਯੋੑ ਰਕ੍षਤੁ॒ ਗਚ੍ਛੇੑਮ ਸੁ॒ਕृਤੋੑ ਵ॒ਯਮ੍ ॥ ਯੇਨੇਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਸ॒ਮਭੑਰਃ॒ ਪਯਾਗ੍ੑਸ੍ਯੁਤ੍ਤ॒ਮੇਨੑ ਹ॒ਵਿषਾੑ ਜਾਤਵੇਦਃ । ਤੇਨਾ᳚-ऽਗ੍ਨੇ॒ ਤ੍ਵਮੁ॒ਤ ਵੑਰ੍ਧਯੇ॒ਮਗ੍ਂ ਸੑਜਾ॒ਤਾਨਾ॒ਗ੍॒ ਸ਼੍ਰੈष੍ਠ੍ਯ॒ ਆ ਧੇ᳚ਹ੍ਯੇਨਮ੍ ॥ ਯ॒ਜ੍ਞ॒ਹਨੋ॒ ਵੈ ਦੇ॒ਵਾ ਯੑਜ੍ਞ॒ਮੁषੑ- [ਦੇ॒ਵਾ ਯੑਜ੍ਞ॒ਮੁषਃੑ, ਸ॒ਨ੍ਤਿ॒ ਤ ਏ॒षੁ] 13
-ਸ੍ਸਨ੍ਤਿ॒ ਤ ਏ॒षੁ ਲੋ॒ਕੇष੍ਵਾੑਸਤ ਆ॒ਦਦਾੑਨਾ ਵਿਮਥ੍ਨਾ॒ਨਾ ਯੋ ਦਦਾੑਤਿ॒ ਯੋ ਯਜੑਤੇ॒ ਤਸ੍ਯੑ । ਯੇ ਦੇ॒ਵਾ ਯੑਜ੍ਞ॒ਹਨਃੑ ਪृਥਿ॒ਵ੍ਯਾਮਦ੍ਧ੍ਯਾਸੑਤੇ॒ ਯੇ ਅ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍षੇ॒ ਯੇ ਦਿ॒ਵੀਤ੍ਯਾੑਹੇ॒ਮਾਨੇ॒ਵ ਲੋ॒ਕਾਗ੍ਸ੍ਤੀ॒ਰ੍ਤ੍ਵਾ ਸਗृੑਹ॒-ਸ੍ਸਪੑਸ਼ੁ-ਸ੍ਸੁਵ॒ਰ੍ਗਂ-ਲੋਁ॒ਕਮੇ॒ਤ੍ਯਪ॒ ਵੈ ਸੋਮੇੑਨੇਜਾ॒ਨਾਦ੍ਦੇ॒ਵਤਾ᳚ਸ਼੍ਚ ਯ॒ਜ੍ਞਸ਼੍ਚੑ ਕ੍ਰਾਮਨ੍ਤ੍ਯਾਗ੍ਨੇ॒ਯ-ਮ੍ਪਞ੍ਚੑਕਪਾਲਮੁਦਵਸਾ॒ਨੀਯ॒-ਨ੍ਨਿਰ੍ਵੑਪੇਦ॒ਗ੍ਨਿ-ਸ੍ਸਰ੍ਵਾੑ ਦੇ॒ਵਤਾਃ॒ [ਦੇ॒ਵਤਾਃ᳚, ਪਾਙ੍ਕ੍ਤੋੑ ਯ॒ਜ੍ਞੋ] 14
ਪਾਙ੍ਕ੍ਤੋੑ ਯ॒ਜ੍ਞੋ ਦੇ॒ਵਤਾ᳚ਸ਼੍ਚੈ॒ਵ ਯ॒ਜ੍ਞਞ੍ਚਾਵੑ ਰੁਨ੍ਧੇਗਾਯ॒ਤ੍ਰੋ ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਗਾੑਯ॒ਤ੍ਰ ਛੑਨ੍ਦਾ॒ਸ੍ਤ-ਞ੍ਛਨ੍ਦੑਸਾ॒ ਵ੍ਯੑਰ੍ਧਯਤਿ॒ ਯ-ਤ੍ਪਞ੍ਚੑਕਪਾਲ-ਙ੍ਕ॒ਰੋਤ੍ਯ॒ष੍ਟਾਕੑਪਾਲਃ ਕਾ॒ਰ੍ਯੋ᳚-ऽष੍ਟਾਕ੍षੑਰਾ ਗਾਯ॒ਤ੍ਰੀ ਗਾੑਯ॒ਤ੍ਰੋ᳚-ऽਗ੍ਨਿ-ਰ੍ਗਾੑਯ॒ਤ੍ਰ ਛੑਨ੍ਦਾ॒-ਸ੍ਸ੍ਵੇਨੈ॒ਵੈਨ॒-ਞ੍ਛਨ੍ਦੑਸਾ॒ ਸਮੑਰ੍ਧਯਤਿ ਪ॒ਙ੍ਕ੍ਤ੍ਯੌੑ ਯਾਜ੍ਯਾਨੁਵਾ॒ਕ੍ਯੇੑ ਭਵਤਃ॒ ਪਾਙ੍ਕ੍ਤੋੑ ਯ॒ਜ੍ਞਸ੍ਤੇਨੈ॒ਵ ਯ॒ਜ੍ਞਾਨ੍ਨੈਤਿੑ ॥ 15 ॥
(ਸ॒ਵਿ॒ਤ॒-ਰ੍ਦੇ॒ਵਾ ਯੑਜ੍ਞ॒ਮੁषਃ॒ - ਸਰ੍ਵਾੑ ਦੇ॒ਵਤਾ॒ - ਸ੍ਤ੍ਰਿਚੑਤ੍ਵਾਰਿਗ੍ਂਸ਼ਚ੍ਚ) (ਅ. 4)
ਸੂਰ੍ਯੋੑ ਮਾ ਦੇ॒ਵੋ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯਃੑ ਪਾਤੁ ਵਾ॒ਯੁਰ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍षਾ॒-ਦ੍ਯਜੑਮਾਨੋ॒-ऽਗ੍ਨਿਰ੍ਮਾੑ ਪਾਤੁ॒ ਚਕ੍षੁੑषਃ । ਸਕ੍ष॒ ਸ਼ੂष॒ ਸਵਿੑਤ॒ਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵੑਚਰ੍षਣ ਏ॒ਤੇਭਿਃੑ ਸੋਮ॒ ਨਾਮੑਭਿਰ੍ਵਿਧੇਮ ਤੇ॒ ਤੇਭਿਃੑ ਸੋਮ॒ ਨਾਮੑਭਿਰ੍ਵਿਧੇਮ ਤੇ ॥ ਅ॒ਹ-ਮ੍ਪ॒ਰਸ੍ਤਾੑਦ॒-ਹਮ॒ਵਸ੍ਤਾੑਦ॒ਹ-ਞ੍ਜ੍ਯੋਤਿੑषਾ॒ ਵਿ ਤਮੋੑ ਵਵਾਰ । ਯਦ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍ष॒-ਨ੍ਤਦੁੑ ਮੇ ਪਿ॒ਤਾ-ऽਭੂੑਦ॒ਹਗ੍ਂ ਸੂਰ੍ਯੑਮੁਭ॒ਯਤੋੑ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾ॒ਹ-ਮ੍ਭੂੑਯਾ ਸਮੁਤ੍ਤ॒ਮ-ਸ੍ਸੑਮਾ॒ਨਾਨਾ॒- [ਸਮੁਤ੍ਤ॒ਮ-ਸ੍ਸੑਮਾ॒ਨਾਨਾ᳚ਮ੍, ਆ ਸੑਮੁ॒ਦ੍ਰਾ-] 16
-ਮਾ ਸੑਮੁ॒ਦ੍ਰਾ-ਦਾ-ऽਨ੍ਤਰਿੑਕ੍षਾਤ੍-ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਰੁਦ॒ਧਿ-ਞ੍ਚ੍ਯਾੑਵਯਾ॒ਤੀਨ੍ਦ੍ਰਃ॒ ਪ੍ਰਸ੍ਨੌੑਤੁ ਮ॒ਰੁਤੋੑ ਵਰ੍षਯ॒ਨ੍ਤੂਨ੍ਨੑਮ੍ਭਯ ਪृਥਿ॒ਵੀ-ਮ੍ਭਿ॒ਨ੍ਧੀਦ-ਨ੍ਦਿ॒ਵ੍ਯ-ਨ੍ਨਭਃੑ । ਉ॒ਦ੍ਰੋ ਦਿ॒ਵ੍ਯਸ੍ਯੑ ਨੋ ਦੇ॒ਹੀਸ਼ਾੑਨੋ॒ ਵਿਸृੑਜਾ॒ ਦृਤਿ᳚ਮ੍ ॥ ਪ॒ਸ਼ਵੋ॒ ਵਾ ਏ॒ਤੇ ਯਦਾੑਦਿ॒ਤ੍ਯ ਏ॒ष ਰੁ॒ਦ੍ਰੋ ਯਦ॒ਗ੍ਨਿਰੋषੑਧੀਃ॒ ਪ੍ਰਾਸ੍ਯਾ॒ਗ੍ਨਾਵਾੑਦਿ॒ਤ੍ਯ-ਞ੍ਜੁੑਹੋਤਿ ਰੁ॒ਦ੍ਰਾਦੇ॒ਵ ਪ॒ਸ਼ੂਨ॒ਨ੍ਤਰ੍ਦੑਧਾ॒ਤ੍ਯਥੋ॒ ਓषੑਧੀष੍ਵੇ॒ਵ ਪ॒ਸ਼ੂ- [ਪ॒ਸ਼ੂਨ੍, ਪ੍ਰਤਿੑष੍ਠਾਪਯਤਿ] 17
-ਨ੍ਪ੍ਰਤਿੑष੍ਠਾਪਯਤਿ ਕ॒ਵਿਰ੍ਯ॒ਜ੍ਞਸ੍ਯ॒ ਵਿਤੑਨੋਤਿ॒ ਪਨ੍ਥਾ॒-ਨ੍ਨਾਕੑਸ੍ਯ ਪृ॒ष੍ਠੇ ਅਧਿੑ ਰੋਚ॒ਨੇ ਦਿ॒ਵਃ । ਯੇਨੑ ਹ॒ਵ੍ਯਂ-ਵਁਹੑਸਿ॒ ਯਾਸਿੑ ਦੂ॒ਤ ਇ॒ਤਃ ਪ੍ਰਚੇੑਤਾ ਅ॒ਮੁਤ॒-ਸ੍ਸਨੀੑਯਾਨ੍ ॥ ਯਾਸ੍ਤੇ॒ ਵਿਸ਼੍ਵਾ᳚-ਸ੍ਸ॒ਮਿਧ॒-ਸ੍ਸਨ੍ਤ੍ਯੑਗ੍ਨੇ॒ਯਾਃ ਪृੑਥਿ॒ਵ੍ਯਾ-ਮ੍ਬ॒ਰ੍॒ਹਿषਿ॒ ਸੂਰ੍ਯੇ॒ ਯਾਃ । ਤਾਸ੍ਤੇੑ ਗਚ੍ਛ॒ਨ੍ਤ੍ਵਾਹੁੑਤਿ-ਙ੍ਘृ॒ਤਸ੍ਯੑ ਦੇਵਾਯ॒ਤੇ ਯਜੑਮਾਨਾਯ॒ ਸ਼ਰ੍ਮੑ ॥ ਆ॒ਸ਼ਾਸਾੑਨ-ਸ੍ਸੁ॒ਵੀਰ੍ਯਗ੍ਂੑ ਰਾ॒ਯਸ੍ਪੋष॒ਗ੍ਗ੍॒ ਸ੍ਵਸ਼੍ਵਿੑਯਮ੍ । ਬृਹ॒ਸ੍ਪਤਿੑਨਾ ਰਾ॒ਯਾ ਸ੍ਵ॒ਗਾਕृੑਤੋ॒ ਮਹ੍ਯਂ॒-ਯਁਜੑਮਾਨਾਯ ਤਿष੍ਠ ॥ 18 ॥
(ਸ॒ਮਾ॒ਨਾਨਾ॒-ਮੋषੑਧੀष੍ਵੇ॒ਵ ਪ॒ਸ਼ੂਨ੍ - ਮਹ੍ਯਂ॒-ਯਁਜੑਮਾਨਾ॒ - ਯੈਕੑਞ੍ਚ) (ਅ. 5)
ਸ-ਨ੍ਤ੍ਵਾੑ ਨਹ੍ਯਾਮਿ॒ ਪਯੑਸਾ ਘृ॒ਤੇਨ॒ ਸ-ਨ੍ਤ੍ਵਾੑ ਨਹ੍ਯਾਮ੍ਯ॒ਪ ਓषੑਧੀਭਿਃ । ਸ-ਨ੍ਤ੍ਵਾੑ ਨਹ੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰ॒ਜਯਾ॒-ऽਹਮ॒ਦ੍ਯ ਸਾ ਦੀ᳚ਕ੍षਿ॒ਤਾ ਸੑਨਵੋ॒ ਵਾਜੑਮ॒ਸ੍ਮੇ ॥ ਪ੍ਰੈਤੁ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮੑਣ॒ਸ੍ਪਤ੍ਨੀ॒ ਵੇਦਿਂ॒-ਵਁਰ੍ਣੇੑਨ ਸੀਦਤੁ । ਅਥਾ॒ਹਮੑਨੁਕਾ॒ਮਿਨੀ॒ ਸ੍ਵੇ ਲੋ॒ਕੇ ਵਿ॒ਸ਼ਾ ਇ॒ਹ ॥ ਸੁ॒ਪ੍ਰ॒ਜਸੑਸ੍ਤ੍ਵਾ ਵ॒ਯਗ੍ਂ ਸੁ॒ਪਤ੍ਨੀ॒ਰੁਪੑ ਸੇਦਿਮ । ਅਗ੍ਨੇੑ ਸਪਤ੍ਨ॒ਦਮ੍ਭੑਨ॒ਮਦੑਬ੍ਧਾਸੋ॒ ਅਦਾ᳚ਭ੍ਯਮ੍ ॥ ਇ॒ਮਂ-ਵਿਁष੍ਯਾੑਮਿ॒ ਵਰੁੑਣਸ੍ਯ॒ ਪਾਸ਼ਂ॒- [ਪਾਸ਼᳚ਮ੍, ਯਮਬੑਦ੍ਧ੍ਨੀਤ] 19
-ਁਯਮਬੑਦ੍ਧ੍ਨੀਤ ਸਵਿ॒ਤਾ ਸੁ॒ਕੇਤਃੑ । ਧਾ॒ਤੁਸ਼੍ਚ॒ ਯੋਨੌੑ ਸੁਕृ॒ਤਸ੍ਯੑ ਲੋ॒ਕੇ ਸ੍ਯੋ॒ਨ-ਮ੍ਮੇੑ ਸ॒ਹ ਪਤ੍ਯਾੑ ਕਰੋਮਿ ॥ ਪ੍ਰੇਹ੍ਯੁ॒ਦੇਹ੍ਯृ॒ਤਸ੍ਯੑ ਵਾ॒ਮੀਰਨ੍ਵ॒ਗ੍ਨਿਸ੍ਤੇ-ऽਗ੍ਰੑ-ਨ੍ਨਯ॒ਤ੍ਵਦਿੑਤਿ॒ਰ੍ਮਦ੍ਧ੍ਯੑ-ਨ੍ਦਦਤਾਗ੍ਂ ਰੁ॒ਦ੍ਰਾਵੑਸृष੍ਟਾ-ऽਸਿ ਯੁ॒ਵਾ ਨਾਮ॒ ਮਾ ਮਾੑ ਹਿਗ੍ਂਸੀ॒ਰ੍ਵਸੁੑਭ੍ਯੋ ਰੁ॒ਦ੍ਰੇਭ੍ਯੑ ਆਦਿ॒ਤ੍ਯੇਭ੍ਯੋ॒ ਵਿਸ਼੍ਵੇ᳚ਭ੍ਯੋ ਵੋ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯਃੑ ਪ॒ਨ੍ਨੇਜੑਨੀਰ੍ਗृਹ੍ਣਾਮਿ ਯ॒ਜ੍ਞਾਯੑ ਵਃ ਪ॒ਨ੍ਨੇਜੑਨੀ-ਸ੍ਸਾਦਯਾਮਿ॒ ਵਿਸ਼੍ਵੑਸ੍ਯ ਤੇ॒ ਵਿਸ਼੍ਵਾੑਵਤੋ॒ ਵृष੍ਣਿੑਯਾਵਤ॒- [ਵृष੍ਣਿੑਯਾਵਤਃ, ਤਵਾ᳚ਗ੍ਨੇ ਵਾ॒ਮੀਰਨੁੑ] 20
-ਸ੍ਤਵਾ᳚ਗ੍ਨੇ ਵਾ॒ਮੀਰਨੁੑ ਸ॒ਦृਂਸ਼ਿ॒ ਵਿਸ਼੍ਵਾ॒ ਰੇਤਾਗ੍ਂੑਸਿ ਧਿषੀ॒ਯਾ-ऽਗੑ-ਨ੍ਦੇ॒ਵਾਨ੍. ਯ॒ਜ੍ਞੋ ਨਿ ਦੇ॒ਵੀਰ੍ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯੋੑ ਯ॒ਜ੍ਞਮੑਸ਼ਿषਨ੍ਨ॒ਸ੍ਮਿਨ੍-ਥ੍ਸੁੑਨ੍ਵ॒ਤਿ ਯਜੑਮਾਨ ਆ॒ਸ਼ਿष॒-ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾੑਕृਤਾ-ਸ੍ਸਮੁਦ੍ਰੇ॒ष੍ਠਾ ਗੑਨ੍ਧ॒ਰ੍ਵਮਾਤਿੑष੍ਠ॒ਤਾਨੁੑ । ਵਾਤੑਸ੍ਯ॒ ਪਤ੍ਮੑਨ੍ਨਿ॒ਡ ਈੑਡਿ॒ਤਾਃ ॥ 21 ॥
(ਪਾਸ਼ਂ॒ - ਁਵृष੍ਣਿੑਯਾਵਤ - ਸ੍ਤ੍ਰਿ॒ਗ੍ਂ॒ਸ਼ਚ੍ਚੑ) (ਅ. 6)
ਵ॒ष॒ਟ੍ਕਾ॒ਰੋ ਵੈ ਗਾੑਯਤ੍ਰਿ॒ਯੈ ਸ਼ਿਰੋ᳚-ऽਛਿਨ॒-ਤ੍ਤਸ੍ਯੈ॒ ਰਸਃ॒ ਪਰਾੑ-ऽਪਤ॒-ਥ੍ਸ ਪृੑਥਿ॒ਵੀ-ਮ੍ਪ੍ਰਾਵਿੑਸ਼॒ਥ੍ਸ ਖੑਦਿ॒ਰੋੑ-ऽਭਵ॒ਦ੍ਯਸ੍ਯੑ ਖਾਦਿ॒ਰ-ਸ੍ਸ੍ਰੁ॒ਵੋ ਭਵੑਤਿ॒ ਛਨ੍ਦੑਸਾਮੇ॒ਵ ਰਸੇ॒ਨਾਵੑ ਦ੍ਯਤਿ॒ ਸਰੑਸਾ ਅ॒ਸ੍ਯਾ-ऽऽਹੁੑਤਯੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤृ॒ਤੀਯੑਸ੍ਯਾਮਿ॒ਤੋ ਦਿ॒ਵਿ ਸੋਮੑ ਆਸੀ॒-ਤ੍ਤ-ਙ੍ਗਾਯ॒ਤ੍ਰ੍ਯਾ-ऽ ਹੑਰ॒-ਤ੍ਤਸ੍ਯੑ ਪ॒ਰ੍ਣਮੑਚ੍ਛਿਦ੍ਯਤ॒ ਤ-ਤ੍ਪ॒ਰ੍ਣੋੑ-ऽਭਵ॒-ਤ੍ਤ-ਤ੍ਪ॒ਰ੍ਣਸ੍ਯੑ ਪਰ੍ਣ॒ਤ੍ਵਂ-ਯਁਸ੍ਯੑ ਪਰ੍ਣ॒ਮਯੀੑ ਜੁ॒ਹੂ- [ਜੁ॒ਹੂਃ, ਭਵੑਤਿ ਸੌ॒ਮ੍ਯਾ] 22
-ਰ੍ਭਵੑਤਿ ਸੌ॒ਮ੍ਯਾ ਅ॒ਸ੍ਯਾ-ऽऽਹੁੑਤਯੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਜੁ॒षਨ੍ਤੇ᳚-ऽਸ੍ਯ ਦੇ॒ਵਾ ਆਹੁੑਤੀਰ੍ਦੇ॒ਵਾ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮੑਨ੍ਨਵਦਨ੍ਤ॒ ਤ-ਤ੍ਪ॒ਰ੍ਣ ਉਪਾੑ-ऽਸ਼ृਣੋ-ਥ੍ਸੁ॒ਸ਼੍ਰਵਾ॒ ਵੈ ਨਾਮ॒ ਯਸ੍ਯੑ ਪਰ੍ਣ॒ਮਯੀੑ ਜੁ॒ਹੂਰ੍ਭਵੑਤਿ॒ ਨ ਪਾ॒ਪਗ੍ਗ੍ ਸ਼੍ਲੋਕਗ੍ਂੑ ਸ਼ृਣੋਤਿ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮ॒ ਵੈ ਪ॒ਰ੍ਣੋ ਵਿਣ੍ਮ॒ਰੁਤੋ-ऽਨ੍ਨਂ॒-ਵਿਁਣ੍ਮਾੑਰੁ॒ਤੋ᳚-ऽਸ਼੍ਵ॒ਤ੍ਥੋ ਯਸ੍ਯੑ ਪਰ੍ਣ॒ਮਯੀੑ ਜੁ॒ਹੂਰ੍ਭਵ॒ਤ੍ਯਾ-ਸ਼੍ਵੑਤ੍-ਥ੍ਯੁਪ॒ਭृਦ੍- ਬ੍ਰਹ੍ਮੑਣੈ॒ਵਾਨ੍ਨ॒ਮਵੑ ਰੁ॒ਨ੍ਧੇ-ऽਥੋ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈ॒- [ਰੁ॒ਨ੍ਧੇ-ऽਥੋ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮੑ, ਏ॒ਵ ਵਿ॒ਸ਼੍ਯਦ੍ਧ੍ਯੂੑਹਤਿ] 23
-ਵ ਵਿ॒ਸ਼੍ਯਦ੍ਧ੍ਯੂੑਹਤਿ ਰਾ॒ष੍ਟ੍ਰਂ-ਵੈਁ ਪ॒ਰ੍ਣੋ ਵਿਡੑਸ਼੍ਵ॒ਤ੍ਥੋ ਯ-ਤ੍ਪੑਰ੍ਣ॒ਮਯੀੑ ਜੁ॒ਹੂਰ੍ਭਵ॒ਤ੍ਯਾ-ਸ਼੍ਵੑਤ੍ਥ੍ਯੁਪ॒ਭृ-ਦ੍ਰਾ॒ष੍ਟ੍ਰਮੇ॒ਵ ਵਿ॒ਸ਼੍ਯਦ੍ਧ੍ਯੂੑਹਤਿ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ॒ਰ੍ਵਾ ਅੑਜੁਹੋ॒-ਥ੍ਸਾ ਯਤ੍ਰਾ-ऽऽਹੁੑਤਿਃ ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਤਿੑष੍ਠ॒-ਤ੍ਤਤੋ॒ ਵਿਕੑਙ੍ਕਤ॒ ਉਦੑਤਿष੍ਠ॒-ਤ੍ਤਤਃੑ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਅੑਸृਜਤ॒ ਯਸ੍ਯ॒ ਵੈਕੑਙ੍ਕਤੀ ਧ੍ਰੁ॒ਵਾ ਭਵੑਤਿ॒ ਪ੍ਰਤ੍ਯ॒ਵਾਸ੍ਯਾ ऽऽਹੁੑਤਯਸ੍ਤਿष੍ਠ॒ਨ੍ਤ੍ਯਥੋ॒ ਪ੍ਰੈਵ ਜਾੑਯਤ ਏ॒ਤਦ੍ਵੈ ਸ੍ਰੁ॒ਚਾਗ੍ਂ ਰੂ॒ਪਂ-ਯਁਸ੍ਯੈ॒ਵਗ੍ਂ ਰੂੑਪਾ॒-ਸ੍ਸ੍ਰੁਚੋ॒ ਭਵੑਨ੍ਤਿ॒ ਸਰ੍ਵਾ᳚ਣ੍ਯੇ॒ਵੈਨਗ੍ਂੑ ਰੂ॒ਪਾਣਿੑ ਪਸ਼ੂ॒ਨਾਮੁਪੑਤਿष੍ਠਨ੍ਤੇ॒ ਨਾਸ੍ਯਾਪੑ-ਰੂਪਮਾ॒ਤ੍ਮਞ੍ਜਾੑਯਤੇ ॥ 24 ॥
(ਜੁ॒ਹੂ - ਰਥੋ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮੑ - ਸ੍ਰੁ॒ਚਾਗ੍ਂ - ਸ॒ਪ੍ਤਦੑਸ਼ ਚ) (ਅ. 7)
ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸਿ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਯੇ ਤ੍ਵਾ॒ ਜ੍ਯੋਤਿੑष੍ਮਤੇ॒ ਜ੍ਯੋਤਿੑष੍ਮਨ੍ਤ-ਙ੍ਗृਹ੍ਣਾਮਿ॒ ਦਕ੍षਾੑਯ ਦਕ੍ष॒ਵृਧੇੑ ਰਾ॒ਤ-ਨ੍ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯੋ᳚-ऽਗ੍ਨਿ ਜਿ॒ਹ੍ਵੇਭ੍ਯੑਸ੍ਤ੍ਵਰ੍ਤਾ॒ਯੁਭ੍ਯ॒ ਇਨ੍ਦ੍ਰੑਜ੍ਯੇष੍ਠੇਭ੍ਯੋ॒ ਵਰੁੑਣਰਾਜਭ੍ਯੋ॒ ਵਾਤਾੑਪਿਭ੍ਯਃ ਪ॒ਰ੍ਜਨ੍ਯਾ᳚ਤ੍ਮਭ੍ਯੋ ਦਿ॒ਵੇ ਤ੍ਵਾ॒-ऽਨ੍ਤਰਿੑਕ੍षਾਯ ਤ੍ਵਾ ਪृਥਿ॒ਵ੍ਯੈ ਤ੍ਵਾ-ऽਪੇ᳚ਨ੍ਦ੍ਰ ਦ੍ਵਿष॒ਤੋ ਮਨੋ-ऽਪ॒ ਜਿਜ੍ਯਾੑਸਤੋ ਜ॒ਹ੍ਯਪ॒ ਯੋ ਨੋੑ-ऽਰਾਤੀ॒ਯਤਿ॒ ਤ-ਞ੍ਜੑਹਿ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਯੑ ਤ੍ਵਾ-ऽਪਾ॒ਨਾਯੑ ਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾ॒ਨਾਯੑ ਤ੍ਵਾ ਸ॒ਤੇ ਤ੍ਵਾ-ऽਸੑਤੇ ਤ੍ਵਾ॒-ऽਦ੍ਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵੌषੑਧੀਭ੍ਯੋ॒ ਵਿਸ਼੍ਵੇ᳚ਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਾ ਭੂ॒ਤੇਭ੍ਯੋ॒ ਯਤਃੑ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਅਕ੍ਖਿੑਦ੍ਰਾ॒ ਅਜਾੑਯਨ੍ਤ॒ ਤਸ੍ਮੈ᳚ ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਯੇ ਵਿਭੂ॒ਦਾਵਂਨੇ॒ ਜ੍ਯੋਤਿੑष੍ਮਤੇ॒ ਜ੍ਯੋਤਿੑष੍ਮਨ੍ਤ-ਞ੍ਜੁਹੋਮਿ ॥ 25 ॥
(ਓषੑਧੀਭ੍ਯ॒ - ਸ਼੍ਚਤੁੑਰ੍ਦਸ਼ ਚ) (ਅ. 8)
ਯਾਂ-ਵਾਁ ਅੑਦ੍ਧ੍ਵ॒ਰ੍ਯੁਸ਼੍ਚ॒ ਯਜੑਮਾਨਸ਼੍ਚ ਦੇ॒ਵਤਾੑਮਨ੍ਤਰਿ॒ਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾ॒ ਆ ਵृੑਸ਼੍ਚ੍ਯੇਤੇ ਪ੍ਰਾਜਾਪ॒ਤ੍ਯ-ਨ੍ਦੑਧਿਗ੍ਰ॒ਹ-ਙ੍ਗृੑਹ੍ਣੀਯਾ-ਤ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ॒-ਸ੍ਸਰ੍ਵਾੑ ਦੇ॒ਵਤਾੑ ਦੇ॒ਵਤਾ᳚ਭ੍ਯ ਏ॒ਵ ਨਿਹ੍ਨੁੑਵਾਤੇ ਜ੍ਯੇ॒ष੍ਠੋ ਵਾ ਏ॒ष ਗ੍ਰਹਾੑਣਾਂ॒-ਯਁਸ੍ਯੈ॒ष ਗृ॒ਹ੍ਯਤੇ॒ ਜ੍ਯੈष੍ਠ੍ਯੑਮੇ॒ਵ ਗੑਚ੍ਛਤਿ॒ ਸਰ੍ਵਾੑਸਾਂ॒-ਵਾਁ ਏ॒ਤਦ੍ਦੇ॒ਵਤਾੑਨਾਗ੍ਂ ਰੂ॒ਪਂ-ਯਁਦੇ॒ष ਗ੍ਰਹੋ॒ ਯਸ੍ਯੈ॒ष ਗृ॒ਹ੍ਯਤੇ॒ ਸਰ੍ਵਾ᳚ਣ੍ਯੇ॒ਵੈਨਗ੍ਂੑ ਰੂ॒ਪਾਣਿੑ ਪਸ਼ੂ॒ਨਾਮੁਪੑਤਿष੍ਠਨ੍ਤ ਉਪਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ- [ਉਪਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤਃ, ਅ॒ਸਿ॒ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਯੇ] 26
-ऽਸਿ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਯੇ ਤ੍ਵਾ॒ ਜ੍ਯੋਤਿੑष੍ਮਤੇ॒ ਜ੍ਯੋਤਿੑष੍ਮਨ੍ਤ-ਙ੍ਗृਹ੍ਣਾ॒ਮੀਤ੍ਯਾੑਹ॒ ਜ੍ਯੋਤਿੑਰੇ॒ਵੈਨਗ੍ਂੑ ਸਮਾ॒ਨਾਨਾ᳚-ਙ੍ਕਰੋਤ੍ਯਗ੍ਨਿ-ਜਿ॒ਹ੍ਵੇਭ੍ਯੑਸ੍ਤ੍ਵਰ੍ਤਾ॒ਯੁਭ੍ਯ॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹੈ॒ਤਾਵੑਤੀ॒ਰ੍ਵੈ ਦੇ॒ਵਤਾ॒ਸ੍ਤਾਭ੍ਯੑ ਏ॒ਵੈਨ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਰ੍ਵਾ᳚ਭ੍ਯੋ ਗृਹ੍ਣਾ॒ਤ੍ਯਪੇ᳚ਨ੍ਦ੍ਰ ਦ੍ਵਿष॒ਤੋ ਮਨ॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹ॒ ਭ੍ਰਾਤृੑਵ੍ਯਾਪਨੁਤ੍ਤ੍ਯੈ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਯੑ ਤ੍ਵਾ-ऽਪਾ॒ਨਾਯ॒ ਤ੍ਵੇਤ੍ਯਾੑਹ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਨੇ॒ਵ ਯਜੑਮਾਨੇ ਦਧਾਤਿ॒ ਤਸ੍ਮੈ᳚ ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਯੇ ਵਿਭੂ॒ਦਾਵਂਨੇ॒ ਜ੍ਯੋਤਿੑष੍ਮਤੇ॒ ਜ੍ਯੋਤਿੑष੍ਮਨ੍ਤ-ਞ੍ਜੁਹੋ॒ਮੀ- [ਜ੍ਯੋਤਿੑष੍ਮਨ੍ਤ-ਞ੍ਜੁਹੋ॒ਮਿ, ਇਤ੍ਯਾੑਹ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ-] 27
-ਤ੍ਯਾੑਹ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ॒-ਸ੍ਸਰ੍ਵਾੑ ਦੇ॒ਵਤਾ॒-ਸ੍ਸਰ੍ਵਾ᳚ਭ੍ਯ ਏ॒ਵੈਨੑ-ਨ੍ਦੇ॒ਵਤਾ᳚ਭ੍ਯੋ ਜੁਹੋਤ੍ਯਾਜ੍ਯਗ੍ਰ॒ਹ-ਙ੍ਗृੑਹ੍ਣੀਯਾ॒-ਤ੍ਤੇਜੑਸ੍ਕਾਮਸ੍ਯ॒ ਤੇਜੋ॒ ਵਾ ਆਜ੍ਯੑ-ਨ੍ਤੇਜ॒ਸ੍ਵ੍ਯੇੑਵ ਭੑਵਤਿ ਸੋਮਗ੍ਰ॒ਹ-ਙ੍ਗृੑਹ੍ਣੀਯਾ-ਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚ॒ਸਕਾੑਮਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚ॒ਸਂ-ਵੈਁ ਸੋਮੋ᳚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚ॒ਸ੍ਯੇੑਵ ਭੑਵਤਿ ਦਧਿਗ੍ਰ॒ਹ-ਙ੍ਗृੑਹ੍ਣੀਯਾ-ਤ੍ਪ॒ਸ਼ੁਕਾੑਮ॒ਸ੍ਯੋਰ੍ਗ੍ਵੈ ਦਦ੍ਧ੍ਯੂਰ੍-ਕ੍ਪ॒ਸ਼ਵੑ ਊ॒ਰ੍ਜੈਵਾਸ੍ਮਾ॒ ਊਰ੍ਜੑ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼ੂਨਵੑ ਰੁਨ੍ਧੇ ॥ 28 ॥
(ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ - ਜੁਹੋਮਿ॒ - ਤ੍ਰਿਚੑਤ੍ਵਾਰਿਗ੍ਂਸ਼ਚ੍ਚ) (ਅ. 9)
ਤ੍ਵੇ ਕ੍ਰਤੁ॒ਮਪਿੑ ਵृਞ੍ਜਨ੍ਤਿ॒ ਵਿਸ਼੍ਵੇ॒ ਦ੍ਵਿਰ੍ਯਦੇ॒ਤੇ ਤ੍ਰਿ-ਰ੍ਭਵ॒ਨ੍ਤ੍ਯੂਮਾਃ᳚ । ਸ੍ਵਾ॒ਦੋ-ਸ੍ਸ੍ਵਾਦੀੑਯ-ਸ੍ਸ੍ਵਾ॒ਦੁਨਾੑ ਸृਜਾ॒ ਸਮਤੑ ਊ॒ षੁ ਮਧੁ॒ ਮਧੁੑਨਾ॒-ऽਭਿ ਯੋੑਧਿ । ਉ॒ਪ॒ਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸਿ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਯੇ ਤ੍ਵਾ॒ ਜੁष੍ਟੑ-ਙ੍ਗृਹ੍ਣਾਮ੍ਯੇ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿਃੑ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਯੇ ਤ੍ਵਾ ॥ ਪ੍ਰਾ॒ਣ॒ਗ੍ਰ॒ਹਾ-ਨ੍ਗृੑਹ੍ਣਾਤ੍ਯੇ॒ਤਾਵ॒ਦ੍ਵਾ ਅੑਸ੍ਤਿ॒ ਯਾਵੑਦੇ॒ਤੇ ਗ੍ਰਹਾ॒-ਸ੍ਸ੍ਤੋਮਾ॒ਸ਼੍ਛਨ੍ਦਾਗ੍ਂੑਸਿ ਪृ॒ष੍ਠਾਨਿ॒ ਦਿਸ਼ੋ॒ ਯਾਵੑਦੇ॒ਵਾਸ੍ਤਿ॒ ਤ- [ਯਾਵੑਦੇ॒ਵਾਸ੍ਤਿ॒ ਤਤ੍, ਅਵੑ ਰੁਨ੍ਧੇ] 29
-ਦਵੑ ਰੁਨ੍ਧੇ ਜ੍ਯੇ॒ष੍ਠਾ ਵਾ ਏ॒ਤਾ-ਨ੍ਬ੍ਰਾ᳚ਹ੍ਮ॒ਣਾਃ ਪੁ॒ਰਾ ਵਿਦਾਮੑਕ੍ਰ॒-ਨ੍ਤਸ੍ਮਾ॒-ਤ੍ਤੇषਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਰ੍ਵਾ॒ ਦਿਸ਼ੋ॒-ऽਭਿਜਿੑਤਾ ਅਭੂਵ॒ਨ੍॒. ਯਸ੍ਯੈ॒ ਤੇ ਗृ॒ਹ੍ਯਨ੍ਤੇ॒ ਜ੍ਯੈष੍ਠ੍ਯੑਮੇ॒ਵ ਗੑਚ੍ਛਤ੍ਯ॒ਭਿ ਦਿਸ਼ੋੑ ਜਯਤਿ॒ ਪਞ੍ਚੑ ਗृਹ੍ਯਨ੍ਤੇ॒ ਪਞ੍ਚ॒ ਦਿਸ਼॒-ਸ੍ਸਰ੍ਵਾ᳚ਸ੍ਵੇ॒ਵ ਦਿ॒ਕ੍ष੍-ਵृੑਦ੍ਧ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ॒ ਨਵੑਨਵ ਗृਹ੍ਯਨ੍ਤੇ॒ ਨਵ॒ ਵੈ ਪੁਰੁੑषੇ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਃ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਨੇ॒ਵ ਯਜੑਮਾਨੇषੁ ਦਧਤਿ ਪ੍ਰਾਯ॒ਣੀਯੇੑ ਚੋਦਯ॒ਨੀਯੇੑ ਚ ਗृਹ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾ ਵੈ ਪ੍ਰਾੑਣਗ੍ਰ॒ਹਾਃ [ਪ੍ਰਾ॒ਣਾ ਵੈ ਪ੍ਰਾੑਣਗ੍ਰ॒ਹਾਃ, ਪ੍ਰਾ॒ਣੈਰੇ॒ਵ] 30
ਪ੍ਰਾ॒ਣੈਰੇ॒ਵ ਪ੍ਰ॒ਯਨ੍ਤਿੑ ਪ੍ਰਾ॒ਣੈਰੁਦ੍ਯੑਨ੍ਤਿ ਦਸ਼॒ਮੇ-ऽਹੑ-ਨ੍ਗृਹ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾ ਵੈ ਪ੍ਰਾੑਣਗ੍ਰ॒ਹਾਃ ਪ੍ਰਾ॒ਣੇਭ੍ਯਃ॒ ਖਲੁ॒ ਵਾ ਏ॒ਤ-ਤ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਯੑਨ੍ਤਿ॒ ਯਦ੍ਵਾੑਮਦੇ॒ਵ੍ਯਂ-ਯੋਁਨੇ॒ਸ਼੍ਚ੍ਯਵੑਤੇ ਦਸ਼॒ਮੇ-ऽਹੑਨ੍. ਵਾਮਦੇ॒ਵ੍ਯਂ-ਯੋਁਨੇ᳚ਸ਼੍ਚ੍ਯਵਤੇ॒ ਯ-ਦ੍ਦੑਸ਼॒ਮੇ-ऽਹੑ-ਨ੍ਗृ॒ਹ੍ਯਨ੍ਤੇ᳚ ਪ੍ਰਾ॒ਣੇਭ੍ਯੑ ਏ॒ਵ ਤ-ਤ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਨਯੑਨ੍ਤਿ । 31
(ਤਤ੍ - ਪ੍ਰਾੑਣਗ੍ਰ॒ਹਾਃ - ਸ॒ਪ੍ਤਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਚ੍ਚ) (ਅ. 10)
ਪ੍ਰ ਦੇ॒ਵਨ੍ਦੇ॒ਵ੍ਯਾ ਧਿ॒ਯਾ ਭਰੑਤਾ ਜਾ॒ਤਵੇੑਦਸਮ੍ । ਹ॒ਵ੍ਯਾ ਨੋੑ ਵਕ੍षਦਾਨੁ॒षਕ੍ ॥ ਅ॒ਯਮੁ॒ ष੍ਯ ਪ੍ਰਦੇੑਵ॒ਯੁਰ੍ਹੋਤਾੑ ਯ॒ਜ੍ਞਾਯੑ ਨੀਯਤੇ । ਰਥੋ॒ ਨ ਯੋਰ॒ਭੀਵृੑਤੋ॒ ਘृਣੀੑਵਾਨ੍ ਚੇਤਤਿ॒ ਤ੍ਮਨਾ᳚ ॥ ਅ॒ਯਮ॒ਗ੍ਨਿਰੁੑਰੁष੍ਯਤ੍ਯ॒ਮृਤਾੑਦਿਵ॒ ਜਨ੍ਮੑਨਃ । ਸਹੑਸਸ਼੍ਚਿ॒-ਥ੍ਸਹੀੑਯਾ-ਨ੍ਦੇ॒ਵੋ ਜੀ॒ਵਾਤੑਵੇ ਕृ॒ਤਃ ॥ ਇਡਾੑਯਾਸ੍ਤ੍ਵਾ ਪ॒ਦੇ ਵ॒ਯ-ਨ੍ਨਾਭਾੑ ਪृਥਿ॒ਵ੍ਯਾ ਅਧਿੑ । ਜਾਤੑਵੇਦੋ॒ ਨਿ ਧੀੑਮ॒ਹ੍ਯਗ੍ਨੇੑ ਹ॒ਵ੍ਯਾਯ॒ ਵੋਢੑਵੇ । 32
ਅਗ੍ਨੇ॒ ਵਿਸ਼੍ਵੇੑਭਿ-ਸ੍ਸ੍ਵਨੀਕ ਦੇ॒ਵੈਰੂਰ੍ਣਾੑਵਨ੍ਤ-ਮ੍ਪ੍ਰਥ॒ਮ-ਸ੍ਸੀੑਦ॒ ਯੋਨਿ᳚ਮ੍ । ਕੁ॒ਲਾ॒ਯਿਨੑ-ਙ੍ਘृ॒ਤਵੑਨ੍ਤਗ੍ਂ ਸਵਿ॒ਤ੍ਰੇ ਯ॒ਜ੍ਞ-ਨ੍ਨੑਯ॒ ਯਜੑਮਾਨਾਯ ਸਾ॒ਧੁ ॥ ਸੀਦੑ ਹੋਤ॒-ਸ੍ਸ੍ਵ ਉੑ ਲੋ॒ਕੇ ਚਿੑਕਿ॒ਤ੍ਵਾਨ੍ਥ੍ਸਾ॒ਦਯਾੑ ਯ॒ਜ੍ਞਗ੍ਂ ਸੁੑਕृ॒ਤਸ੍ਯ॒ ਯੋਨੌ᳚ । ਦੇ॒ਵਾ॒ਵੀਰ੍ਦੇ॒ਵਾਨ੍. ਹ॒ਵਿषਾੑ ਯਜਾ॒ਸ੍ਯਗ੍ਨੇੑ ਬृ॒ਹ-ਦ੍ਯਜੑਮਾਨੇ॒ ਵਯੋੑ ਧਾਃ ॥ ਨਿ ਹੋਤਾੑ ਹੋਤृ॒षਦੑਨੇ॒ ਵਿਦਾੑਨਸ੍ਤ੍ਵੇ॒षੋ ਦੀੑਦਿ॒ਵਾਗ੍ਂ ਅੑਸਦ-ਥ੍ਸੁ॒ਦਕ੍षਃੑ । ਅਦੑਬ੍ਧਵ੍ਰਤ-ਪ੍ਰਮਤਿ॒ਰ੍ਵਸਿੑष੍ਠ-ਸ੍ਸਹਸ੍ਰ-ਮ੍ਭ॒ਰ-ਸ਼੍ਸ਼ੁਚਿੑਜਿਹ੍ਵੋ ਅ॒ਗ੍ਨਿਃ ॥ ਤ੍ਵ-ਨ੍ਦੂ॒ਤਸ੍ਤ੍ਵ- [ਤ੍ਵ-ਨ੍ਦੂ॒ਤਸ੍ਤ੍ਵਮ੍, ਉ॒ ਨਃ॒ ਪ॒ਰ॒ਸ੍ਪਾਸ੍ਤ੍ਵਂ-ਵਁਸ੍ਯ॒ ਆ] 33
-ਮੁੑ ਨਃ ਪਰ॒ਸ੍ਪਾਸ੍ਤ੍ਵਂ-ਵਁਸ੍ਯ॒ ਆ ਵृੑषਭ ਪ੍ਰਣੇ॒ਤਾ । ਅਗ੍ਨੇੑ ਤੋ॒ਕਸ੍ਯੑ ਨ॒ਸ੍ਤਨੇੑ ਤ॒ਨੂਨਾ॒ਮਪ੍ਰੑਯੁਚ੍ਛ॒-ਨ੍ਦੀਦ੍ਯੑਦ੍ਬੋਧਿ ਗੋ॒ਪਾਃ ॥ ਅ॒ਭਿ ਤ੍ਵਾੑ ਦੇਵ ਸਵਿਤ॒ਰੀਸ਼ਾੑਨਂ॒-ਵਾਁਰ੍ਯਾੑਣਾਮ੍ । ਸਦਾੑ-ऽਵ-ਨ੍ਭਾ॒ਗਮੀੑਮਹੇ ॥ ਮ॒ਹੀ ਦ੍ਯੌਃ ਪृੑਥਿ॒ਵੀ ਚੑਨ ਇ॒ਮਂ-ਯਁ॒ਜ੍ਞ-ਮ੍ਮਿੑਮਿਕ੍षਤਾਮ੍ । ਪਿ॒ਪृ॒ਤਾ-ਨ੍ਨੋ॒ ਭਰੀੑਮਭਿਃ ॥ ਤ੍ਵਾਮੑਗ੍ਨੇ॒ ਪੁष੍ਕੑਰਾ॒ਦਦ੍ਧ੍ਯਥੑਰ੍ਵਾ॒ ਨਿਰੑਮਨ੍ਥਤ । ਮੂ॒ਰ੍ਧ੍ਨੋ ਵਿਸ਼੍ਵੑਸ੍ਯ ਵਾ॒ਘਤਃੑ ॥ ਤਮੁੑ- [ਤਮੁੑ, ਤ੍ਵਾ॒ ਦ॒ਦ੍ਧ੍ਯਙ੍ਙृषਿਃੑ] 34
-ਤ੍ਵਾ ਦ॒ਦ੍ਧ੍ਯਙ੍ਙृषਿਃੑ ਪੁ॒ਤ੍ਰ ਈੑਧੇ॒ ਅਥੑਰ੍ਵਣਃ । ਵृ॒ਤ੍ਰ॒ਹਣੑ-ਮ੍ਪੁਰਨ੍ਦ॒ਰਮ੍ ॥ ਤਮੁੑ ਤ੍ਵਾ ਪਾ॒ਥ੍ਯੋ ਵृषਾ॒ ਸਮੀੑਧੇ ਦਸ੍ਯੁ॒ਹਨ੍ਤੑਮਮ੍ । ਧ॒ਨ॒-ਞ੍ਜ॒ਯਗ੍ਂ ਰਣੇੑਰਣੇ ॥ ਉ॒ਤ ਬ੍ਰੁੑਵਨ੍ਤੁ ਜ॒ਨ੍ਤਵ॒ ਉਦ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਵृੑਤ੍ਰ॒ਹਾ-ऽਜੑਨਿ । ਧ॒ਨ॒-ਞ੍ਜ॒ਯੋ ਰਣੇੑਰਣੇ ॥ ਆ ਯਗ੍ਂ ਹਸ੍ਤੇ॒ ਨ ਖਾ॒ਦਿਨ॒ਗ੍ਂ॒ ਸ਼ਿਸ਼ੁੑ-ਞ੍ਜਾ॒ਤ-ਨ੍ਨ ਬਿਭ੍ਰੑਤਿ । ਵਿ॒ਸ਼ਾਮ॒ਗ੍ਨਿਗ੍ਗ੍ ਸ੍ਵੑਦ੍ਧ੍ਵ॒ਰਮ੍ ॥ ਪ੍ਰਦੇ॒ਵ-ਨ੍ਦੇ॒ਵਵੀੑਤਯੇ॒ ਭਰੑਤਾ ਵਸੁ॒ਵਿਤ੍ਤੑਮਮ੍ । ਆਸ੍ਵੇ ਯੋਨੌ॒ ਨਿ षੀੑਦਤੁ ॥ ਆ [ ] 35
ਜਾ॒ਤ-ਞ੍ਜਾ॒ਤਵੇੑਦਸਿ ਪ੍ਰਿ॒ਯਗ੍ਂ ਸ਼ਿੑਸ਼ੀ॒ਤਾ-ऽਤਿੑਥਿਮ੍ । ਸ੍ਯੋ॒ਨ ਆ ਗृ॒ਹਪੑਤਿਮ੍ ॥ ਅ॒ਗ੍ਨਿਨਾ॒-ऽਗ੍ਨਿ-ਸ੍ਸਮਿੑਦ੍ਧ੍ਯਤੇ ਕ॒ਵਿਰ੍ਗृ॒ਹਪੑਤਿ॒ਰ੍ਯੁਵਾ᳚ । ਹ॒ਵ੍ਯ॒ਵਾ-ਡ੍ਜੁ॒ਹ੍ਵਾ᳚ਸ੍ਯਃ ॥ ਤ੍ਵਗ੍ਗ੍ ਹ੍ਯੑਗ੍ਨੇ ਅ॒ਗ੍ਨਿਨਾ॒ ਵਿਪ੍ਰੋ॒ ਵਿਪ੍ਰੇੑਣ॒ ਸਨ੍ਥ੍ਸ॒ਤਾ । ਸਖਾ॒ ਸਖ੍ਯਾੑ ਸਮਿ॒ਦ੍ਧ੍ਯਸੇ᳚ ॥ ਤ-ਮ੍ਮੑਰ੍ਜਯਨ੍ਤ ਸੁ॒ਕ੍ਰਤੁੑ-ਮ੍ਪੁਰੋ॒ਯਾਵਾੑਨਮਾ॒ਜਿषੁੑ । ਸ੍ਵੇषੁ॒ ਕ੍षਯੇੑषੁ ਵਾ॒ਜਿਨ᳚ਮ੍ ॥ ਯ॒ਜ੍ਞੇਨੑ ਯ॒ਜ੍ਞਮੑਯਜਨ੍ਤ ਦੇ॒ਵਾਸ੍ਤਾਨਿ॒ ਧਰ੍ਮਾੑਣਿ ਪ੍ਰਥ॒ਮਾਨ੍ਯਾੑਸਨ੍ਨ੍ । ਤੇ ਹ॒ ਨਾਕੑ-ਮ੍ਮਹਿ॒ਮਾਨਃੑ ਸਚਨ੍ਤੇ॒ ਯਤ੍ਰ॒ ਪੂਰ੍ਵੇੑ ਸਾ॒ਦ੍ਧ੍ਯਾ-ਸ੍ਸਨ੍ਤਿੑ ਦੇ॒ਵਾਃ ॥ 36 ॥
(ਵੋਢੑਵੇ- ਦੂ॒ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ - ਤਮੁੑ - ਸੀਦ॒ਤ੍ਵਾ - ਯਤ੍ਰੑ - ਚ॒ਤ੍ਵਾਰਿੑ ਚ) (ਅ. 11)
(ਪੂ॒ਰ੍ਣ - ਰ੍षੑਯੋ॒ - ऽਗ੍ਨਿਨਾ॒ - ਯੇ ਦੇ॒ਵਾਃ - ਸੂਰ੍ਯੋੑ ਮਾ॒ - ਸਨ੍ਤ੍ਵਾੑ ਨਹ੍ਯਾਮਿ - ਵषਟ੍ਕਾ॒ਰ-ਸ੍ਸ ਖੑਦਿ॒ਰ - ਉੑਪਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸਿ॒ - ਯਾਂ-ਵੈਁ - ਤ੍ਵੇ ਕ੍ਰਤੁਂ॒ - ਪ੍ਰਦੇ॒ਵ - ਮੇਕਾੑਦਸ਼ )
(ਪੂ॒ਰ੍ਣਾ - ਸੑਹ॒ਜਾਨ੍ - ਤਵਾ᳚-ऽਗ੍ਨੇ - ਪ੍ਰਾ॒ਣੈਰੇ॒ਵ - षਟ੍ਤ੍ਰਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤ੍)
(ਪੂ॒ਰ੍ਣਾ, ਸਨ੍ਤਿੑ ਦੇ॒ਵਾਃ)
॥ ਹਰਿਃੑ ਓਮ੍ ॥
(ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ॒ - ਯੋੑ ਵਾ - ਅਗ੍ਨੇ॒ - ਵਿ ਵੈ - ਪੂ॒ਰ੍ਣਾ - ਪਞ੍ਚੑ) (5)
॥ ਕृष੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੀਯ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਸਂਹਿਤਾਯਾ-ਨ੍ਤृਤੀਯਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਮਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨ-ਸ੍ਸਮਾਪ੍ਤਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ - iṣṭiśeṣābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā॒du-nma̭ddhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyā᳚-nde॒vā adhi̭ saṃ॒va~sa̭nta utta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām || yattḙ de॒vā ada̭dhu rbhāga॒dheya॒mamā̭vāsye saṃ॒va~sa̭nto mahi॒tvā | sāno̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yi-nno̭ dhehi subhage su॒vīra᳚m ||ni॒veśa̭nī sa॒ṅgama̭nī॒ vasṷ̄nāṃ॒-vi~śvā̭ rū॒pāṇi॒ vasū᳚nyāve॒śaya̭ntī | sa॒ha॒sra॒po॒ṣagṃ su॒bhagā॒ rarā̭ṇā॒ sā na॒ āga॒n. varca̭sā [āga॒n. varca̭sā, saṃ॒vi~॒dā॒nā |] 1
saṃvi~dā॒nā || agnī̭ṣomau pratha॒mau vī॒ryḙṇa॒ vasū᳚-nru॒drānā̭di॒tyāni॒ha ji̭nvatam | mā॒ddhyagṃ hi pau᳚rṇamā॒sa-ñju॒ṣethā॒-mbrahma̭ṇā vṛ॒ddhau sṷkṛ॒tena̭ sā॒tāvathā॒-'smabhyagṃ̭ sa॒havī̭rāgṃ ra॒yi-nni ya̭cchatam || ā॒di॒tyāścā-'ṅgi̭rasaścā॒gnīnā-'da̭dhata॒ te da̭rśapūrṇamā॒sau praiphsa॒-nteṣā॒maṅgi̭rasā॒-nnirṷptagṃ ha॒virāsī॒dathā̭-''di॒tyā e॒tau homā̭vapaśya॒-ntāva̭juhavu॒stato॒ vai te da̭rśapūrṇamā॒sau [ ] 2
pūrva॒ ā 'la̭bhanta darśapūrṇamā॒sā-vā॒labha̭māna e॒tau homaṷ pu॒rastā᳚jjuhuyā-thsā॒kṣāde॒va da̭rśapūrṇamā॒sāvā la̭bhate brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai da̭rśapūrṇamā॒sāvā la̭bheta॒ ya ḙnayoranu-lo॒mañca̭ pratilo॒mañca̭ vi॒dyāditya̭māvā॒syā̭yā ū॒rdhva-ntada̭nulo॒ma-mpau᳚rṇamā॒syai pra̭tī॒cīna॒-nta-tpra̭tilo॒maṃ-ya~-tpau᳚rṇamā॒sī-mpūrvā̭mā॒labhḙta pratilo॒mamḙnā॒vā la̭bhetā॒-muma̭pa॒kṣīya̭māṇa॒-manvapa̭- [-manvapa̭, kṣī॒ye॒ta॒ sā॒ra॒sva॒tau homaṷ] 3
-kṣīyeta sārasva॒tau homaṷ pu॒rastā᳚jjuhuyādamāvā॒syā̭ vai sara̭svatyanulo॒ma-me॒vainā॒vā la̭bhate॒ 'mumā॒pyāya̭māna॒manvā pyā̭yata āgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-mpu॒rastā॒nnirva̭pe॒-thsara̭svatyai ca॒rugṃ sara̭svate॒ dvāda̭śakapālaṃ॒-ya~dā᳚gne॒yo bhava̭tya॒gnirvai ya̭jñamu॒khaṃ-ya~̭jñamu॒khame॒vardhi̭-mpu॒rastā᳚-ddhatte॒ ya-dvai᳚ṣṇa॒vo bhava̭ti ya॒jño vai viṣṇṷrya॒jñame॒vā-''rabhya॒ prata̭nute॒ sara̭svatyai ca॒rurbha̭vati॒ sara̭svate॒ dvāda̭śakapālo-'māvā॒syā̭ vai sara̭svatī pū॒rṇamā̭sa॒-ssara̭svā॒-ntāve॒va sā॒kṣādā ra̭bhata ṛ॒ddhnotyā᳚bhyā॒-ndvāda̭śakapāla॒-ssara̭svate bhavati mithuna॒tvāya॒ prajā᳚tyai mithu॒nau gāvau॒ dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai || 4 ||
(varca̭sā॒ - vai te da̭rśapūrṇamā॒sā - vapa̭ - tanute॒ sara̭svatyai॒ - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 1)
ṛṣa̭yo॒ vā indra̭-mpra॒tyakṣa॒-nnāpa̭śya॒-ntaṃ-va~si̭ṣṭhaḥ pra॒tyakṣa̭mapaśya॒-thso᳚-'bravī॒-dbrāhma̭ṇa-nte vakṣyāmi॒ yathā॒ tvatpṷrohitāḥ pra॒jāḥ pra̭jani॒ṣyante-'tha॒ meta̭rebhya॒ ṛṣi̭bhyo॒ mā pravo̭ca॒ iti॒ tasmā̭ e॒tānthstoma̭-bhāgānabravī॒-ttato॒ vasi̭ṣṭhapurohitāḥ pra॒jāḥ prājā̭yanta॒ tasmā᳚-dvāsi॒ṣṭho bra॒hmā kā॒ryaḥ̭ praiva jā̭yate ra॒śmira̭si॒ kṣayā̭ya tvā॒ kṣaya̭-ñji॒nve- [kṣaya̭-ñji॒nveti̭, ā॒ha॒ de॒vā vai] 5
-tyā̭ha de॒vā vai kṣayo̭ de॒vebhya̭ e॒va ya॒jña-mprā-''ha॒ preti̭rasi॒ dharmā̭ya tvā॒ dharma̭-ñji॒nvetyā̭ha manu॒ṣyā̭ vai dharmo̭ manu॒ṣye᳚bhya e॒va ya॒jña-mprā-''hānvi̭tirasi di॒ve tvā॒ diva̭-ñji॒nvetyā̭hai॒bhya e॒va lo॒kebhyo̭ ya॒jña-mprā-''ha̭viṣṭa॒mbho̭-'si॒ vṛṣṭyai᳚ tvā॒ vṛṣṭi̭-ñji॒nvetyā̭ha॒ vṛṣṭi̭me॒vā-'va̭- [vṛṣṭi̭me॒vā-'va̭, ru॒ndhe॒ pra॒vā-] 6
-rundhe pra॒vā-'sya̭nu॒vā-'sītyā̭ha mithuna॒tvāyo॒śiga̭si॒ vasṷbhyastvā॒ vasū᳚ñji॒nvetyā̭hā॒ṣṭau vasa̭va॒ ekā̭daśa ru॒drā dvāda̭śā-''di॒tyā e॒tāva̭nto॒ vai de॒vāstebhya̭ e॒va ya॒jña-mprā-''haujo̭-'si pi॒tṛbhya̭stvā pi॒tṝn ji॒nvetyā̭ha de॒vāne॒va pi॒tṝnanu॒ santa̭noti॒ tantṷrasi pra॒jābhya̭stvā pra॒jā ji॒nve- [pra॒jā ji̭nva, ityā̭ha pi॒tṝne॒va] 7
-tyā̭ha pi॒tṝne॒va pra॒jā anu॒ santa̭noti pṛtanā॒ṣāḍa̭si pa॒śubhya̭stvā pa॒śūñji॒nvetyā̭ha pra॒jā e॒va pa॒śūnanu॒ santa̭notire॒vada॒syo-ṣa̭dhībhya॒ stvauṣa̭dhī-rji॒nvetyā॒hauṣa̭dhīṣve॒va pa॒śū-nprati̭ṣṭhāpayatyabhi॒jida̭si yu॒ktagrā॒vendrā̭ya॒ tvendra̭-ñji॒nvetyā̭hā॒bhiji̭tyā॒ adhi̭patirasi prā॒ṇāya̭ tvā prā॒ṇa- [prā॒ṇam, ji॒nvetyā̭ha] 8
-ñji॒nvetyā̭ha pra॒jāsve॒va prā॒ṇā-nda̭dhāti tri॒vṛda̭si pra॒vṛda॒sītyā̭ha mithuna॒tvāya̭ sagṃro॒ho̭-'si nīro॒ho̭-'sītyā̭ha॒ prajā᳚tyai vasu॒ko̭-'si॒ veṣa̭śrirasi॒ vasya̭ṣṭira॒sītyā̭ha॒ prati̭ṣṭhityai || 9 ||
(ji॒nvetya - va̭ - pra॒jā ji̭nva - prā॒ṇan - tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 2)
a॒gninā̭ de॒vena॒ pṛta̭nā jayāmi gāya॒treṇa॒ chanda̭sā tri॒vṛtā॒ stomḙna rathanta॒reṇa॒ sāmnā̭ vaṣaṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa pūrva॒jā-nbhrātṛ̭vyā॒nadha̭rā-npādayā॒myavai̭nā-nbādhe॒ pratyḙnānnude॒-'smin kṣaye॒-'smi-nbhṷ̄milo॒ke yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ krame॒ṇā-'tyḙnān krāmā॒mīndrḙṇa de॒vena॒ pṛta̭nā jayāmi॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā pañcada॒śena॒ stomḙna bṛha॒tā sāmnā̭ vaṣaṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa [vajrḙṇa, sa॒ha॒jān. viśvḙbhirde॒vebhiḥ॒ pṛta̭nā] 10
saha॒jān. viśvḙbhirde॒vebhiḥ॒ pṛta̭nā jayāmi॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā saptada॒śena॒ stomḙna vāmade॒vyena॒ sāmnā̭ vaṣaṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇā para॒jānindrḙṇa sa॒yujo̭ va॒yagṃ sā̭sa॒hyāma̭ pṛtanya॒taḥ | ghnanto̭ vṛ॒trāṇya̭pra॒ti | yattḙ agne॒ teja॒stenā॒ha-ntḙja॒svī bhṷ̄yāsaṃ॒-ya~ttḙ agne॒ varca॒stenā॒haṃ-va~̭rca॒svī bhṷ̄yāsaṃ॒-ya~ttḙ agne॒ hara॒stenā॒hagṃ ha̭ra॒svī bhṷ̄yāsam || 11 ||
(bṛ॒ha॒tā sāmnā̭ vaṣaṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa॒ - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 3)
ye de॒vā ya̭jña॒hano̭ yajña॒muṣaḥ̭ pṛthi॒vyāmaddhyāsa̭te | a॒gnirmā॒ tebhyo̭ rakṣatu॒ gacchḙma su॒kṛto̭ va॒yam || ā-'ga̭nma mitrāvaruṇā vareṇyā॒ rātrī̭ṇā-mbhā॒go yu॒vayo॒ryo asti̭ | nāka̭-ṅgṛhṇā॒nā-ssṷkṛ॒tasya̭ lo॒ke tṛ॒tīyḙ pṛ॒ṣṭhe adhi̭ roca॒ne di॒vaḥ || ye de॒vā ya̭jña॒hano̭ yajña॒muṣo॒-'ntari॒kṣe-'ddhyāsa̭te | vā॒yurmā॒ tebhyo̭ rakṣatu॒ gacchḙma su॒kṛto̭ va॒yam || yāste॒ rātrī᳚-ssavita- [rātrī᳚-ssavitaḥ, de॒va॒yānī̭ranta॒rā] 12
-rdeva॒yānī̭ranta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒yanti̭ | gṛ॒haiśca॒ sarvaiḥ᳚ pra॒jayā॒ nvagre॒ suvo॒ ruhā̭ṇāstaratā॒ rajāgṃ̭si || ye de॒vā ya̭jña॒hano̭ yajña॒muṣo̭ di॒vyaddhyāsa̭te | sūryo̭ mā॒ tebhyo̭ rakṣatu॒ gacchḙma su॒kṛto̭ va॒yam || yenendrā̭ya sa॒mabha̭raḥ॒ payāg̭syutta॒mena̭ ha॒viṣā̭ jātavedaḥ | tenā᳚-'gne॒ tvamu॒ta va̭rdhaye॒magṃ sa̭jā॒tānā॒g॒ śraiṣṭhya॒ ā dhe᳚hyenam || ya॒jña॒hano॒ vai de॒vā ya̭jña॒muṣa̭- [de॒vā ya̭jña॒muṣaḥ̭, sa॒nti॒ ta e॒ṣu] 13
-ssanti॒ ta e॒ṣu lo॒keṣvā̭sata ā॒dadā̭nā vimathnā॒nā yo dadā̭ti॒ yo yaja̭te॒ tasya̭ | ye de॒vā ya̭jña॒hanaḥ̭ pṛthi॒vyāmaddhyāsa̭te॒ ye a॒ntari̭kṣe॒ ye di॒vītyā̭he॒māne॒va lo॒kāgstī॒rtvā sagṛ̭ha॒-ssapa̭śu-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kame॒tyapa॒ vai somḙnejā॒nādde॒vatā᳚śca ya॒jñaśca̭ krāmantyāgne॒ya-mpañca̭kapālamudavasā॒nīya॒-nnirva̭peda॒gni-ssarvā̭ de॒vatāḥ॒ [de॒vatāḥ᳚, pāṅkto̭ ya॒jño] 14
pāṅkto̭ ya॒jño de॒vatā᳚ścai॒va ya॒jñañcāva̭ rundhegāya॒tro vā a॒gnirgā̭ya॒tra cha̭ndā॒sta-ñchanda̭sā॒ vya̭rdhayati॒ ya-tpañca̭kapāla-ṅka॒rotya॒ṣṭāka̭pālaḥ kā॒ryo᳚-'ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī gā̭ya॒tro᳚-'gni-rgā̭ya॒tra cha̭ndā॒-ssvenai॒vaina॒-ñchanda̭sā॒ sama̭rdhayati pa॒ṅktyaṷ yājyānuvā॒kyḙ bhavataḥ॒ pāṅkto̭ ya॒jñastenai॒va ya॒jñānnaiti̭ || 15 ||
(sa॒vi॒ta॒-rde॒vā ya̭jña॒muṣaḥ॒ - sarvā̭ de॒vatā॒ - strica̭tvārigṃśacca) (a. 4)
sūryo̭ mā de॒vo de॒vebhyaḥ̭ pātu vā॒yura॒ntari̭kṣā॒-dyaja̭māno॒-'gnirmā̭ pātu॒ cakṣṷṣaḥ | sakṣa॒ śūṣa॒ savi̭ta॒rviśva̭carṣaṇa e॒tebhiḥ̭ soma॒ nāma̭bhirvidhema te॒ tebhiḥ̭ soma॒ nāma̭bhirvidhema te || a॒ha-mpa॒rastā̭da॒-hama॒vastā̭da॒ha-ñjyoti̭ṣā॒ vi tamo̭ vavāra | yada॒ntari̭kṣa॒-ntadṷ me pi॒tā-'bhṷ̄da॒hagṃ sūrya̭mubha॒yato̭ dadarśā॒ha-mbhṷ̄yā samutta॒ma-ssa̭mā॒nānā॒- [samutta॒ma-ssa̭mā॒nānā᳚m, ā sa̭mu॒drā-] 16
-mā sa̭mu॒drā-dā-'ntari̭kṣāt-pra॒jāpa̭tiruda॒dhi-ñcyā̭vayā॒tīndraḥ॒ prasnaṷtu ma॒ruto̭ varṣaya॒ntūnna̭mbhaya pṛthi॒vī-mbhi॒ndhīda-ndi॒vya-nnabhaḥ̭ | u॒dro di॒vyasya̭ no de॒hīśā̭no॒ visṛ̭jā॒ dṛti᳚m || pa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tya e॒ṣa ru॒dro yada॒gniroṣa̭dhīḥ॒ prāsyā॒gnāvā̭di॒tya-ñjṷhoti ru॒drāde॒va pa॒śūna॒ntarda̭dhā॒tyatho॒ oṣa̭dhīṣve॒va pa॒śū- [pa॒śūn, prati̭ṣṭhāpayati] 17
-nprati̭ṣṭhāpayati ka॒virya॒jñasya॒ vita̭noti॒ panthā॒-nnāka̭sya pṛ॒ṣṭhe adhi̭ roca॒ne di॒vaḥ | yena̭ ha॒vyaṃ-va~ha̭si॒ yāsi̭ dū॒ta i॒taḥ pracḙtā a॒muta॒-ssanī̭yān || yāste॒ viśvā᳚-ssa॒midha॒-ssantya̭gne॒yāḥ pṛ̭thi॒vyā-mba॒r॒hiṣi॒ sūrye॒ yāḥ | tāstḙ gaccha॒ntvāhṷti-ṅghṛ॒tasya̭ devāya॒te yaja̭mānāya॒ śarma̭ || ā॒śāsā̭na-ssu॒vīryagṃ̭ rā॒yaspoṣa॒gg॒ svaśvi̭yam | bṛha॒spati̭nā rā॒yā sva॒gākṛ̭to॒ mahyaṃ॒-ya~ja̭mānāya tiṣṭha || 18 ||
(sa॒mā॒nānā॒-moṣa̭dhīṣve॒va pa॒śūn - mahyaṃ॒-ya~ja̭mānā॒ - yaika̭ñca) (a. 5)
sa-ntvā̭ nahyāmi॒ paya̭sā ghṛ॒tena॒ sa-ntvā̭ nahyāmya॒pa oṣa̭dhībhiḥ | sa-ntvā̭ nahyāmi pra॒jayā॒-'hama॒dya sā dī᳚kṣi॒tā sa̭navo॒ vāja̭ma॒sme || praitu॒ brahma̭ṇa॒spatnī॒ vediṃ॒-va~rṇḙna sīdatu | athā॒hama̭nukā॒minī॒ sve lo॒ke vi॒śā i॒ha || su॒pra॒jasa̭stvā va॒yagṃ su॒patnī॒rupa̭ sedima | agnḙ sapatna॒dambha̭na॒mada̭bdhāso॒ adā᳚bhyam || i॒maṃ-vi~ṣyā̭mi॒ varṷṇasya॒ pāśaṃ॒- [pāśa᳚m, yamaba̭ddhnīta] 19
-~yamaba̭ddhnīta savi॒tā su॒ketaḥ̭ | dhā॒tuśca॒ yonaṷ sukṛ॒tasya̭ lo॒ke syo॒na-mmḙ sa॒ha patyā̭ karomi || prehyu॒dehyṛ॒tasya̭ vā॒mīranva॒gniste-'gra̭-nnaya॒tvadi̭ti॒rmaddhya̭-ndadatāgṃ ru॒drāva̭sṛṣṭā-'si yu॒vā nāma॒ mā mā̭ higṃsī॒rvasṷbhyo ru॒drebhya̭ ādi॒tyebhyo॒ viśve᳚bhyo vo de॒vebhyaḥ̭ pa॒nneja̭nīrgṛhṇāmi ya॒jñāya̭ vaḥ pa॒nneja̭nī-ssādayāmi॒ viśva̭sya te॒ viśvā̭vato॒ vṛṣṇi̭yāvata॒- [vṛṣṇi̭yāvataḥ, tavā᳚gne vā॒mīranṷ] 20
-stavā᳚gne vā॒mīranṷ sa॒dṛṃśi॒ viśvā॒ retāgṃ̭si dhiṣī॒yā-'ga̭-nde॒vān. ya॒jño ni de॒vīrde॒vebhyo̭ ya॒jñama̭śiṣanna॒smin-thsṷnva॒ti yaja̭māna ā॒śiṣa॒-ssvāhā̭kṛtā-ssamudre॒ṣṭhā ga̭ndha॒rvamāti̭ṣṭha॒tānṷ | vāta̭sya॒ patma̭nni॒ḍa ī̭ḍi॒tāḥ || 21 ||
(pāśaṃ॒ - ~vṛṣṇi̭yāvata - stri॒gṃ॒śacca̭) (a. 6)
va॒ṣa॒ṭkā॒ro vai gā̭yatri॒yai śiro᳚-'china॒-ttasyai॒ rasaḥ॒ parā̭-'pata॒-thsa pṛ̭thi॒vī-mprāvi̭śa॒thsa kha̭di॒ro̭-'bhava॒dyasya̭ khādi॒ra-ssru॒vo bhava̭ti॒ chanda̭sāme॒va rase॒nāva̭ dyati॒ sara̭sā a॒syā-''hṷtayo bhavanti tṛ॒tīya̭syāmi॒to di॒vi soma̭ āsī॒-tta-ṅgāya॒tryā-' ha̭ra॒-ttasya̭ pa॒rṇama̭cchidyata॒ ta-tpa॒rṇo̭-'bhava॒-tta-tpa॒rṇasya̭ parṇa॒tvaṃ-ya~sya̭ parṇa॒mayī̭ ju॒hū- [ju॒hūḥ, bhava̭ti sau॒myā] 22
-rbhava̭ti sau॒myā a॒syā-''hṷtayo bhavanti ju॒ṣante᳚-'sya de॒vā āhṷtīrde॒vā vai brahma̭nnavadanta॒ ta-tpa॒rṇa upā̭-'śṛṇo-thsu॒śravā॒ vai nāma॒ yasya̭ parṇa॒mayī̭ ju॒hūrbhava̭ti॒ na pā॒pagg ślokagṃ̭ śṛṇoti॒ brahma॒ vai pa॒rṇo viṇma॒ruto-'nnaṃ॒-vi~ṇmā̭ru॒to᳚-'śva॒ttho yasya̭ parṇa॒mayī̭ ju॒hūrbhava॒tyā-śva̭t-thyupa॒bhṛd- brahma̭ṇai॒vānna॒mava̭ ru॒ndhe-'tho॒ brahmai॒- [ru॒ndhe-'tho॒ brahma̭, e॒va vi॒śyaddhyṷ̄hati] 23
-va vi॒śyaddhyṷ̄hati rā॒ṣṭraṃ-vai~ pa॒rṇo viḍa̭śva॒ttho ya-tpa̭rṇa॒mayī̭ ju॒hūrbhava॒tyā-śva̭tthyupa॒bhṛ-drā॒ṣṭrame॒va vi॒śyaddhyṷ̄hati pra॒jāpa̭ti॒rvā a̭juho॒-thsā yatrā-''hṷtiḥ pra॒tyati̭ṣṭha॒-ttato॒ vika̭ṅkata॒ uda̭tiṣṭha॒-ttataḥ̭ pra॒jā a̭sṛjata॒ yasya॒ vaika̭ṅkatī dhru॒vā bhava̭ti॒ pratya॒vāsyā ''hṷtayastiṣṭha॒ntyatho॒ praiva jā̭yata e॒tadvai sru॒cāgṃ rū॒paṃ-ya~syai॒vagṃ rṷ̄pā॒-ssruco॒ bhava̭nti॒ sarvā᳚ṇye॒vainagṃ̭ rū॒pāṇi̭ paśū॒nāmupa̭tiṣṭhante॒ nāsyāpa̭-rūpamā॒tmañjā̭yate || 24 ||
(ju॒hū - ratho॒ brahma̭ - sru॒cāgṃ - sa॒ptada̭śa ca) (a. 7)
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ jyoti̭ṣmate॒ jyoti̭ṣmanta-ṅgṛhṇāmi॒ dakṣā̭ya dakṣa॒vṛdhḙ rā॒ta-nde॒vebhyo᳚-'gni ji॒hvebhya̭stvartā॒yubhya॒ indra̭jyeṣṭhebhyo॒ varṷṇarājabhyo॒ vātā̭pibhyaḥ pa॒rjanyā᳚tmabhyo di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tvā-'pe᳚ndra dviṣa॒to mano-'pa॒ jijyā̭sato ja॒hyapa॒ yo no̭-'rātī॒yati॒ ta-ñja̭hi prā॒ṇāya̭ tvā-'pā॒nāya̭ tvā vyā॒nāya̭ tvā sa॒te tvā-'sa̭te tvā॒-'dbhyastvauṣa̭dhībhyo॒ viśve᳚bhyastvā bhū॒tebhyo॒ yataḥ̭ pra॒jā akkhi̭drā॒ ajā̭yanta॒ tasmai᳚ tvā pra॒jāpa̭taye vibhū॒dāvaṃne॒ jyoti̭ṣmate॒ jyoti̭ṣmanta-ñjuhomi || 25 ||
(oṣa̭dhībhya॒ - ścatṷrdaśa ca) (a. 8)
yāṃ-vā~ a̭ddhva॒ryuśca॒ yaja̭mānaśca de॒vatā̭mantari॒tastasyā॒ ā vṛ̭ścyete prājāpa॒tya-nda̭dhigra॒ha-ṅgṛ̭hṇīyā-tpra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā᳚bhya e॒va nihnṷvāte jye॒ṣṭho vā e॒ṣa grahā̭ṇāṃ॒-ya~syai॒ṣa gṛ॒hyate॒ jyaiṣṭhya̭me॒va ga̭cchati॒ sarvā̭sāṃ॒-vā~ e॒tadde॒vatā̭nāgṃ rū॒paṃ-ya~de॒ṣa graho॒ yasyai॒ṣa gṛ॒hyate॒ sarvā᳚ṇye॒vainagṃ̭ rū॒pāṇi̭ paśū॒nāmupa̭tiṣṭhanta upayā॒magṛ̭hīto- [upayā॒magṛ̭hītaḥ, a॒si॒ pra॒jāpa̭taye] 26
-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ jyoti̭ṣmate॒ jyoti̭ṣmanta-ṅgṛhṇā॒mītyā̭ha॒ jyoti̭re॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkarotyagni-ji॒hvebhya̭stvartā॒yubhya॒ ityā̭hai॒tāva̭tī॒rvai de॒vatā॒stābhya̭ e॒vaina॒gṃ॒ sarvā᳚bhyo gṛhṇā॒tyape᳚ndra dviṣa॒to mana॒ ityā̭ha॒ bhrātṛ̭vyāpanuttyai prā॒ṇāya̭ tvā-'pā॒nāya॒ tvetyā̭ha prā॒ṇāne॒va yaja̭māne dadhāti॒ tasmai᳚ tvā pra॒jāpa̭taye vibhū॒dāvaṃne॒ jyoti̭ṣmate॒ jyoti̭ṣmanta-ñjuho॒mī- [jyoti̭ṣmanta-ñjuho॒mi, ityā̭ha pra॒jāpa̭ti-] 27
-tyā̭ha pra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatā॒-ssarvā᳚bhya e॒vaina̭-nde॒vatā᳚bhyo juhotyājyagra॒ha-ṅgṛ̭hṇīyā॒-tteja̭skāmasya॒ tejo॒ vā ājya̭-nteja॒svyḙva bha̭vati somagra॒ha-ṅgṛ̭hṇīyā-dbrahmavarca॒sakā̭masya brahmavarca॒saṃ-vai~ somo᳚ brahmavarca॒syḙva bha̭vati dadhigra॒ha-ṅgṛ̭hṇīyā-tpa॒śukā̭ma॒syorgvai daddhyūr-kpa॒śava̭ ū॒rjaivāsmā॒ ūrja̭-mpa॒śūnava̭ rundhe || 28 ||
(u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto - juhomi॒ - trica̭tvārigṃśacca) (a. 9)
tve kratu॒mapi̭ vṛñjanti॒ viśve॒ dviryade॒te tri-rbhava॒ntyūmāḥ᳚ | svā॒do-ssvādī̭ya-ssvā॒dunā̭ sṛjā॒ samata̭ ū॒ ṣu madhu॒ madhṷnā॒-'bhi yo̭dhi | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoniḥ̭ pra॒jāpa̭taye tvā || prā॒ṇa॒gra॒hā-ngṛ̭hṇātye॒tāva॒dvā a̭sti॒ yāva̭de॒te grahā॒-sstomā॒śchandāgṃ̭si pṛ॒ṣṭhāni॒ diśo॒ yāva̭de॒vāsti॒ ta- [yāva̭de॒vāsti॒ tat, ava̭ rundhe] 29
-dava̭ rundhe jye॒ṣṭhā vā e॒tā-nbrā᳚hma॒ṇāḥ pu॒rā vidāma̭kra॒-ntasmā॒-tteṣā॒gṃ॒ sarvā॒ diśo॒-'bhiji̭tā abhūva॒n॒. yasyai॒ te gṛ॒hyante॒ jyaiṣṭhya̭me॒va ga̭cchatya॒bhi diśo̭ jayati॒ pañca̭ gṛhyante॒ pañca॒ diśa॒-ssarvā᳚sve॒va di॒kṣ-vṛ̭ddhnuvanti॒ nava̭nava gṛhyante॒ nava॒ vai purṷṣe prā॒ṇāḥ prā॒ṇāne॒va yaja̭māneṣu dadhati prāya॒ṇīyḙ codaya॒nīyḙ ca gṛhyante prā॒ṇā vai prā̭ṇagra॒hāḥ [prā॒ṇā vai prā̭ṇagra॒hāḥ, prā॒ṇaire॒va] 30
prā॒ṇaire॒va pra॒yanti̭ prā॒ṇairudya̭nti daśa॒me-'ha̭-ngṛhyante prā॒ṇā vai prā̭ṇagra॒hāḥ prā॒ṇebhyaḥ॒ khalu॒ vā e॒ta-tpra॒jā ya̭nti॒ yadvā̭made॒vyaṃ-yo~ne॒ścyava̭te daśa॒me-'ha̭n. vāmade॒vyaṃ-yo~ne᳚ścyavate॒ ya-dda̭śa॒me-'ha̭-ngṛ॒hyante᳚ prā॒ṇebhya̭ e॒va ta-tpra॒jā naya̭nti | 31
(tat - prā̭ṇagra॒hāḥ - sa॒ptavigṃ̭śacca) (a. 10)
pra de॒vande॒vyā dhi॒yā bhara̭tā jā॒tavḙdasam | ha॒vyā no̭ vakṣadānu॒ṣak || a॒yamu॒ ṣya pradḙva॒yurhotā̭ ya॒jñāya̭ nīyate | ratho॒ na yora॒bhīvṛ̭to॒ ghṛṇī̭vān cetati॒ tmanā᳚ || a॒yama॒gnirṷruṣyatya॒mṛtā̭diva॒ janma̭naḥ | saha̭saści॒-thsahī̭yā-nde॒vo jī॒vāta̭ve kṛ॒taḥ || iḍā̭yāstvā pa॒de va॒ya-nnābhā̭ pṛthi॒vyā adhi̭ | jāta̭vedo॒ ni dhī̭ma॒hyagnḙ ha॒vyāya॒ voḍha̭ve | 32
agne॒ viśvḙbhi-ssvanīka de॒vairūrṇā̭vanta-mpratha॒ma-ssī̭da॒ yoni᳚m | ku॒lā॒yina̭-ṅghṛ॒tava̭ntagṃ savi॒tre ya॒jña-nna̭ya॒ yaja̭mānāya sā॒dhu || sīda̭ hota॒-ssva ṷ lo॒ke ci̭ki॒tvānthsā॒dayā̭ ya॒jñagṃ sṷkṛ॒tasya॒ yonau᳚ | de॒vā॒vīrde॒vān. ha॒viṣā̭ yajā॒syagnḙ bṛ॒ha-dyaja̭māne॒ vayo̭ dhāḥ || ni hotā̭ hotṛ॒ṣada̭ne॒ vidā̭nastve॒ṣo dī̭di॒vāgṃ a̭sada-thsu॒dakṣaḥ̭ | ada̭bdhavrata-pramati॒rvasi̭ṣṭha-ssahasra-mbha॒ra-śśuci̭jihvo a॒gniḥ || tva-ndū॒tastva- [tva-ndū॒tastvam, u॒ naḥ॒ pa॒ra॒spāstvaṃ-va~sya॒ ā] 33
-mṷ naḥ para॒spāstvaṃ-va~sya॒ ā vṛ̭ṣabha praṇe॒tā | agnḙ to॒kasya̭ na॒stanḙ ta॒nūnā॒mapra̭yuccha॒-ndīdya̭dbodhi go॒pāḥ || a॒bhi tvā̭ deva savita॒rīśā̭naṃ॒-vā~ryā̭ṇām | sadā̭-'va-nbhā॒gamī̭mahe || ma॒hī dyauḥ pṛ̭thi॒vī ca̭na i॒maṃ-ya~॒jña-mmi̭mikṣatām | pi॒pṛ॒tā-nno॒ bharī̭mabhiḥ || tvāma̭gne॒ puṣka̭rā॒daddhyatha̭rvā॒ nira̭manthata | mū॒rdhno viśva̭sya vā॒ghataḥ̭ || tamṷ- [tamṷ, tvā॒ da॒ddhyaṅṅṛṣiḥ̭] 34
-tvā da॒ddhyaṅṅṛṣiḥ̭ pu॒tra ī̭dhe॒ atha̭rvaṇaḥ | vṛ॒tra॒haṇa̭-mpuranda॒ram || tamṷ tvā pā॒thyo vṛṣā॒ samī̭dhe dasyu॒hanta̭mam | dha॒na॒-ñja॒yagṃ raṇḙraṇe || u॒ta brṷvantu ja॒ntava॒ uda॒gnirvṛ̭tra॒hā-'ja̭ni | dha॒na॒-ñja॒yo raṇḙraṇe || ā yagṃ haste॒ na khā॒dina॒gṃ॒ śiśṷ-ñjā॒ta-nna bibhra̭ti | vi॒śāma॒gnigg sva̭ddhva॒ram || prade॒va-nde॒vavī̭taye॒ bhara̭tā vasu॒vitta̭mam | āsve yonau॒ ni ṣī̭datu || ā [ ] 35
jā॒ta-ñjā॒tavḙdasi pri॒yagṃ śi̭śī॒tā-'ti̭thim | syo॒na ā gṛ॒hapa̭tim || a॒gninā॒-'gni-ssami̭ddhyate ka॒virgṛ॒hapa̭ti॒ryuvā᳚ | ha॒vya॒vā-ḍju॒hvā᳚syaḥ || tvagg hya̭gne a॒gninā॒ vipro॒ viprḙṇa॒ santhsa॒tā | sakhā॒ sakhyā̭ sami॒ddhyase᳚ || ta-mma̭rjayanta su॒kratṷ-mpuro॒yāvā̭namā॒jiṣṷ | sveṣu॒ kṣayḙṣu vā॒jina᳚m || ya॒jñena̭ ya॒jñama̭yajanta de॒vāstāni॒ dharmā̭ṇi pratha॒mānyā̭sann | te ha॒ nāka̭-mmahi॒mānaḥ̭ sacante॒ yatra॒ pūrvḙ sā॒ddhyā-ssanti̭ de॒vāḥ || 36 ||
(voḍha̭ve- dū॒tastvaṃ - tamṷ - sīda॒tvā - yatra̭ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 11)
(pū॒rṇa - rṣa̭yo॒ - 'gninā॒ - ye de॒vāḥ - sūryo̭ mā॒ - santvā̭ nahyāmi - vaṣaṭkā॒ra-ssa kha̭di॒ra - ṷpayā॒magṛ̭hīto-'si॒ - yāṃ-vai~ - tve kratuṃ॒ - prade॒va - mekā̭daśa )
(pū॒rṇā - sa̭ha॒jān - tavā᳚-'gne - prā॒ṇaire॒va - ṣaṭtrigṃ̭śat)
(pū॒rṇā, santi̭ de॒vāḥ)
|| hariḥ̭ om ||
(pra॒jāpa̭ti॒ - yo̭ vā - agne॒ - vi vai - pū॒rṇā - pañca̭) (5)
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्तृतीयकाण्डे पञ्चमः प्रश्नः - इष्टिशेषाभिधानं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
पू॒र्णा प॒श्चादु॒त पू॒र्णा पु॒रस्ता॒दु-न्म॑द्ध्य॒तः पौ᳚र्णमा॒सी जि॑गाय । तस्या᳚-न्दे॒वा अधि॑ सं॒वँस॑न्त उत्त॒मे नाक॑ इ॒ह मा॑दयन्ताम् ॥ यत्ते॑ दे॒वा अद॑धु र्भाग॒धेय॒ममा॑वास्ये सं॒वँस॑न्तो महि॒त्वा । सानो॑ य॒ज्ञ-म्पि॑पृहि विश्ववारे र॒यि-न्नो॑ धेहि सुभगे सु॒वीर᳚म् ॥नि॒वेश॑नी स॒ङ्गम॑नी॒ वसू॑नां॒-विँश्वा॑ रू॒पाणि॒ वसू᳚न्यावे॒शय॑न्ती । स॒ह॒स्र॒पो॒षग्ं सु॒भगा॒ ररा॑णा॒ सा न॒ आग॒न्. वर्च॑सा [आग॒न्. वर्च॑सा, सं॒विँ॒दा॒ना ।] 1
संविँदा॒ना ॥ अग्नी॑षोमौ प्रथ॒मौ वी॒र्ये॑ण॒ वसू᳚-न्रु॒द्राना॑दि॒त्यानि॒ह जि॑न्वतम् । मा॒द्ध्यग्ं हि पौ᳚र्णमा॒स-ञ्जु॒षेथा॒-म्ब्रह्म॑णा वृ॒द्धौ सु॑कृ॒तेन॑ सा॒तावथा॒-ऽस्मभ्यग्ं॑ स॒हवी॑राग्ं र॒यि-न्नि य॑च्छतम् ॥ आ॒दि॒त्याश्चा-ऽङ्गि॑रसश्चा॒ग्नीना-ऽद॑धत॒ ते द॑र्शपूर्णमा॒सौ प्रैफ्स॒-न्तेषा॒मङ्गि॑रसा॒-न्निरु॑प्तग्ं ह॒विरासी॒दथा॑-ऽऽदि॒त्या ए॒तौ होमा॑वपश्य॒-न्ताव॑जुहवु॒स्ततो॒ वै ते द॑र्शपूर्णमा॒सौ [ ] 2
पूर्व॒ आ ऽल॑भन्त दर्शपूर्णमा॒सा-वा॒लभ॑मान ए॒तौ होमौ॑ पु॒रस्ता᳚ज्जुहुया-थ्सा॒क्षादे॒व द॑र्शपूर्णमा॒सावा ल॑भते ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ स त्वै द॑र्शपूर्णमा॒सावा ल॑भेत॒ य ए॑नयोरनु-लो॒मञ्च॑ प्रतिलो॒मञ्च॑ वि॒द्यादित्य॑मावा॒स्या॑या ऊ॒र्ध्व-न्तद॑नुलो॒म-म्पौ᳚र्णमा॒स्यै प्र॑ती॒चीन॒-न्त-त्प्र॑तिलो॒मं-यँ-त्पौ᳚र्णमा॒सी-म्पूर्वा॑मा॒लभे॑त प्रतिलो॒ममे॑ना॒वा ल॑भेता॒-मुम॑प॒क्षीय॑माण॒-मन्वप॑- [-मन्वप॑, क्षी॒ये॒त॒ सा॒र॒स्व॒तौ होमौ॑] 3
-क्षीयेत सारस्व॒तौ होमौ॑ पु॒रस्ता᳚ज्जुहुयादमावा॒स्या॑ वै सर॑स्वत्यनुलो॒म-मे॒वैना॒वा ल॑भते॒ ऽमुमा॒प्याय॑मान॒मन्वा प्या॑यत आग्नावैष्ण॒व-मेका॑दशकपाल-म्पु॒रस्ता॒न्निर्व॑पे॒-थ्सर॑स्वत्यै च॒रुग्ं सर॑स्वते॒ द्वाद॑शकपालं॒-यँदा᳚ग्ने॒यो भव॑त्य॒ग्निर्वै य॑ज्ञमु॒खं-यँ॑ज्ञमु॒खमे॒वर्धि॑-म्पु॒रस्ता᳚-द्धत्ते॒ य-द्वै᳚ष्ण॒वो भव॑ति य॒ज्ञो वै विष्णु॑र्य॒ज्ञमे॒वा-ऽऽरभ्य॒ प्रत॑नुते॒ सर॑स्वत्यै च॒रुर्भ॑वति॒ सर॑स्वते॒ द्वाद॑शकपालो-ऽमावा॒स्या॑ वै सर॑स्वती पू॒र्णमा॑स॒-स्सर॑स्वा॒-न्तावे॒व सा॒क्षादा र॑भत ऋ॒द्ध्नोत्या᳚भ्या॒-न्द्वाद॑शकपाल॒-स्सर॑स्वते भवति मिथुन॒त्वाय॒ प्रजा᳚त्यै मिथु॒नौ गावौ॒ दक्षि॑णा॒ समृ॑द्ध्यै ॥ 4 ॥
(वर्च॑सा॒ - वै ते द॑र्शपूर्णमा॒सा - वप॑ - तनुते॒ सर॑स्वत्यै॒ - पञ्च॑विग्ंशतिश्च) (अ. 1)
ऋष॑यो॒ वा इन्द्र॑-म्प्र॒त्यक्ष॒-न्नाप॑श्य॒-न्तं-वँसि॑ष्ठः प्र॒त्यक्ष॑मपश्य॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒-द्ब्राह्म॑ण-न्ते वक्ष्यामि॒ यथा॒ त्वत्पु॑रोहिताः प्र॒जाः प्र॑जनि॒ष्यन्ते-ऽथ॒ मेत॑रेभ्य॒ ऋषि॑भ्यो॒ मा प्रवो॑च॒ इति॒ तस्मा॑ ए॒तान्थ्स्तोम॑-भागानब्रवी॒-त्ततो॒ वसि॑ष्ठपुरोहिताः प्र॒जाः प्राजा॑यन्त॒ तस्मा᳚-द्वासि॒ष्ठो ब्र॒ह्मा का॒र्यः॑ प्रैव जा॑यते र॒श्मिर॑सि॒ क्षया॑य त्वा॒ क्षय॑-ञ्जि॒न्वे- [क्षय॑-ञ्जि॒न्वेति॑, आ॒ह॒ दे॒वा वै] 5
-त्या॑ह दे॒वा वै क्षयो॑ दे॒वेभ्य॑ ए॒व य॒ज्ञ-म्प्रा-ऽऽह॒ प्रेति॑रसि॒ धर्मा॑य त्वा॒ धर्म॑-ञ्जि॒न्वेत्या॑ह मनु॒ष्या॑ वै धर्मो॑ मनु॒ष्ये᳚भ्य ए॒व य॒ज्ञ-म्प्रा-ऽऽहान्वि॑तिरसि दि॒वे त्वा॒ दिव॑-ञ्जि॒न्वेत्या॑है॒भ्य ए॒व लो॒केभ्यो॑ य॒ज्ञ-म्प्रा-ऽऽह॑विष्ट॒म्भो॑-ऽसि॒ वृष्ट्यै᳚ त्वा॒ वृष्टि॑-ञ्जि॒न्वेत्या॑ह॒ वृष्टि॑मे॒वा-ऽव॑- [वृष्टि॑मे॒वा-ऽव॑, रु॒न्धे॒ प्र॒वा-] 6
-रुन्धे प्र॒वा-ऽस्य॑नु॒वा-ऽसीत्या॑ह मिथुन॒त्वायो॒शिग॑सि॒ वसु॑भ्यस्त्वा॒ वसू᳚ञ्जि॒न्वेत्या॑हा॒ष्टौ वस॑व॒ एका॑दश रु॒द्रा द्वाद॑शा-ऽऽदि॒त्या ए॒ताव॑न्तो॒ वै दे॒वास्तेभ्य॑ ए॒व य॒ज्ञ-म्प्रा-ऽऽहौजो॑-ऽसि पि॒तृभ्य॑स्त्वा पि॒तॄन् जि॒न्वेत्या॑ह दे॒वाने॒व पि॒तॄननु॒ सन्त॑नोति॒ तन्तु॑रसि प्र॒जाभ्य॑स्त्वा प्र॒जा जि॒न्वे- [प्र॒जा जि॑न्व, इत्या॑ह पि॒तॄने॒व] 7
-त्या॑ह पि॒तॄने॒व प्र॒जा अनु॒ सन्त॑नोति पृतना॒षाड॑सि प॒शुभ्य॑स्त्वा प॒शूञ्जि॒न्वेत्या॑ह प्र॒जा ए॒व प॒शूननु॒ सन्त॑नोतिरे॒वद॒स्यो-ष॑धीभ्य॒ स्त्वौष॑धी-र्जि॒न्वेत्या॒हौष॑धीष्वे॒व प॒शू-न्प्रति॑ष्ठापयत्यभि॒जिद॑सि यु॒क्तग्रा॒वेन्द्रा॑य॒ त्वेन्द्र॑-ञ्जि॒न्वेत्या॑हा॒भिजि॑त्या॒ अधि॑पतिरसि प्रा॒णाय॑ त्वा प्रा॒ण- [प्रा॒णम्, जि॒न्वेत्या॑ह] 8
-ञ्जि॒न्वेत्या॑ह प्र॒जास्वे॒व प्रा॒णा-न्द॑धाति त्रि॒वृद॑सि प्र॒वृद॒सीत्या॑ह मिथुन॒त्वाय॑ सग्ंरो॒हो॑-ऽसि नीरो॒हो॑-ऽसीत्या॑ह॒ प्रजा᳚त्यै वसु॒को॑-ऽसि॒ वेष॑श्रिरसि॒ वस्य॑ष्टिर॒सीत्या॑ह॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ 9 ॥
(जि॒न्वेत्य - व॑ - प्र॒जा जि॑न्व - प्रा॒णन् - त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 2)
अ॒ग्निना॑ दे॒वेन॒ पृत॑ना जयामि गाय॒त्रेण॒ छन्द॑सा त्रि॒वृता॒ स्तोमे॑न रथन्त॒रेण॒ साम्ना॑ वषट्का॒रेण॒ वज्रे॑ण पूर्व॒जा-न्भ्रातृ॑व्या॒नध॑रा-न्पादया॒म्यवै॑ना-न्बाधे॒ प्रत्ये॑नान्नुदे॒-ऽस्मिन् क्षये॒-ऽस्मि-न्भू॑मिलो॒के यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मो विष्णोः॒ क्रमे॒णा-ऽत्ये॑नान् क्रामा॒मीन्द्रे॑ण दे॒वेन॒ पृत॑ना जयामि॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा पञ्चद॒शेन॒ स्तोमे॑न बृह॒ता साम्ना॑ वषट्का॒रेण॒ वज्रे॑ण [वज्रे॑ण, स॒ह॒जान्. विश्वे॑भिर्दे॒वेभिः॒ पृत॑ना] 10
सह॒जान्. विश्वे॑भिर्दे॒वेभिः॒ पृत॑ना जयामि॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑सा सप्तद॒शेन॒ स्तोमे॑न वामदे॒व्येन॒ साम्ना॑ वषट्का॒रेण॒ वज्रे॑णा पर॒जानिन्द्रे॑ण स॒युजो॑ व॒यग्ं सा॑स॒ह्याम॑ पृतन्य॒तः । घ्नन्तो॑ वृ॒त्राण्य॑प्र॒ति । यत्ते॑ अग्ने॒ तेज॒स्तेना॒ह-न्ते॑ज॒स्वी भू॑यासं॒-यँत्ते॑ अग्ने॒ वर्च॒स्तेना॒हं-वँ॑र्च॒स्वी भू॑यासं॒-यँत्ते॑ अग्ने॒ हर॒स्तेना॒हग्ं ह॑र॒स्वी भू॑यासम् ॥ 11 ॥
(बृ॒ह॒ता साम्ना॑ वषट्का॒रेण॒ वज्रे॑ण॒ - षट्च॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 3)
ये दे॒वा य॑ज्ञ॒हनो॑ यज्ञ॒मुषः॑ पृथि॒व्यामद्ध्यास॑ते । अ॒ग्निर्मा॒ तेभ्यो॑ रक्षतु॒ गच्छे॑म सु॒कृतो॑ व॒यम् ॥ आ-ऽग॑न्म मित्रावरुणा वरेण्या॒ रात्री॑णा-म्भा॒गो यु॒वयो॒र्यो अस्ति॑ । नाक॑-ङ्गृह्णा॒ना-स्सु॑कृ॒तस्य॑ लो॒के तृ॒तीये॑ पृ॒ष्ठे अधि॑ रोच॒ने दि॒वः ॥ ये दे॒वा य॑ज्ञ॒हनो॑ यज्ञ॒मुषो॒-ऽन्तरि॒क्षे-ऽद्ध्यास॑ते । वा॒युर्मा॒ तेभ्यो॑ रक्षतु॒ गच्छे॑म सु॒कृतो॑ व॒यम् ॥ यास्ते॒ रात्री᳚-स्सवित- [रात्री᳚-स्सवितः, दे॒व॒यानी॑रन्त॒रा] 12
-र्देव॒यानी॑रन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी वि॒यन्ति॑ । गृ॒हैश्च॒ सर्वैः᳚ प्र॒जया॒ न्वग्रे॒ सुवो॒ रुहा॑णास्तरता॒ रजाग्ं॑सि ॥ ये दे॒वा य॑ज्ञ॒हनो॑ यज्ञ॒मुषो॑ दि॒व्यद्ध्यास॑ते । सूर्यो॑ मा॒ तेभ्यो॑ रक्षतु॒ गच्छे॑म सु॒कृतो॑ व॒यम् ॥ येनेन्द्रा॑य स॒मभ॑रः॒ पयाग्॑स्युत्त॒मेन॑ ह॒विषा॑ जातवेदः । तेना᳚-ऽग्ने॒ त्वमु॒त व॑र्धये॒मग्ं स॑जा॒ताना॒ग्॒ श्रैष्ठ्य॒ आ धे᳚ह्येनम् ॥ य॒ज्ञ॒हनो॒ वै दे॒वा य॑ज्ञ॒मुष॑- [दे॒वा य॑ज्ञ॒मुषः॑, स॒न्ति॒ त ए॒षु] 13
-स्सन्ति॒ त ए॒षु लो॒केष्वा॑सत आ॒ददा॑ना विमथ्ना॒ना यो ददा॑ति॒ यो यज॑ते॒ तस्य॑ । ये दे॒वा य॑ज्ञ॒हनः॑ पृथि॒व्यामद्ध्यास॑ते॒ ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ ये दि॒वीत्या॑हे॒माने॒व लो॒काग्स्ती॒र्त्वा सगृ॑ह॒-स्सप॑शु-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॒त्यप॒ वै सोमे॑नेजा॒नाद्दे॒वता᳚श्च य॒ज्ञश्च॑ क्रामन्त्याग्ने॒य-म्पञ्च॑कपालमुदवसा॒नीय॒-न्निर्व॑पेद॒ग्नि-स्सर्वा॑ दे॒वताः॒ [दे॒वताः᳚, पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो] 14
पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो दे॒वता᳚श्चै॒व य॒ज्ञञ्चाव॑ रुन्धेगाय॒त्रो वा अ॒ग्निर्गा॑य॒त्र छ॑न्दा॒स्त-ञ्छन्द॑सा॒ व्य॑र्धयति॒ य-त्पञ्च॑कपाल-ङ्क॒रोत्य॒ष्टाक॑पालः का॒र्यो᳚-ऽष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री गा॑य॒त्रो᳚-ऽग्नि-र्गा॑य॒त्र छ॑न्दा॒-स्स्वेनै॒वैन॒-ञ्छन्द॑सा॒ सम॑र्धयति प॒ङ्क्त्यौ॑ याज्यानुवा॒क्ये॑ भवतः॒ पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञस्तेनै॒व य॒ज्ञान्नैति॑ ॥ 15 ॥
(स॒वि॒त॒-र्दे॒वा य॑ज्ञ॒मुषः॒ - सर्वा॑ दे॒वता॒ - स्त्रिच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 4)
सूर्यो॑ मा दे॒वो दे॒वेभ्यः॑ पातु वा॒युर॒न्तरि॑क्षा॒-द्यज॑मानो॒-ऽग्निर्मा॑ पातु॒ चक्षु॑षः । सक्ष॒ शूष॒ सवि॑त॒र्विश्व॑चर्षण ए॒तेभिः॑ सोम॒ नाम॑भिर्विधेम ते॒ तेभिः॑ सोम॒ नाम॑भिर्विधेम ते ॥ अ॒ह-म्प॒रस्ता॑द॒-हम॒वस्ता॑द॒ह-ञ्ज्योति॑षा॒ वि तमो॑ ववार । यद॒न्तरि॑क्ष॒-न्तदु॑ मे पि॒ता-ऽभू॑द॒हग्ं सूर्य॑मुभ॒यतो॑ ददर्शा॒ह-म्भू॑या समुत्त॒म-स्स॑मा॒नाना॒- [समुत्त॒म-स्स॑मा॒नाना᳚म्, आ स॑मु॒द्रा-] 16
-मा स॑मु॒द्रा-दा-ऽन्तरि॑क्षात्-प्र॒जाप॑तिरुद॒धि-ञ्च्या॑वया॒तीन्द्रः॒ प्रस्नौ॑तु म॒रुतो॑ वर्षय॒न्तून्न॑म्भय पृथि॒वी-म्भि॒न्धीद-न्दि॒व्य-न्नभः॑ । उ॒द्रो दि॒व्यस्य॑ नो दे॒हीशा॑नो॒ विसृ॑जा॒ दृति᳚म् ॥ प॒शवो॒ वा ए॒ते यदा॑दि॒त्य ए॒ष रु॒द्रो यद॒ग्निरोष॑धीः॒ प्रास्या॒ग्नावा॑दि॒त्य-ञ्जु॑होति रु॒द्रादे॒व प॒शून॒न्तर्द॑धा॒त्यथो॒ ओष॑धीष्वे॒व प॒शू- [प॒शून्, प्रति॑ष्ठापयति] 17
-न्प्रति॑ष्ठापयति क॒विर्य॒ज्ञस्य॒ वित॑नोति॒ पन्था॒-न्नाक॑स्य पृ॒ष्ठे अधि॑ रोच॒ने दि॒वः । येन॑ ह॒व्यं-वँह॑सि॒ यासि॑ दू॒त इ॒तः प्रचे॑ता अ॒मुत॒-स्सनी॑यान् ॥ यास्ते॒ विश्वा᳚-स्स॒मिध॒-स्सन्त्य॑ग्ने॒याः पृ॑थि॒व्या-म्ब॒र्॒हिषि॒ सूर्ये॒ याः । तास्ते॑ गच्छ॒न्त्वाहु॑ति-ङ्घृ॒तस्य॑ देवाय॒ते यज॑मानाय॒ शर्म॑ ॥ आ॒शासा॑न-स्सु॒वीर्यग्ं॑ रा॒यस्पोष॒ग्ग्॒ स्वश्वि॑यम् । बृह॒स्पति॑ना रा॒या स्व॒गाकृ॑तो॒ मह्यं॒-यँज॑मानाय तिष्ठ ॥ 18 ॥
(स॒मा॒नाना॒-मोष॑धीष्वे॒व प॒शून् - मह्यं॒-यँज॑माना॒ - यैक॑ञ्च) (अ. 5)
स-न्त्वा॑ नह्यामि॒ पय॑सा घृ॒तेन॒ स-न्त्वा॑ नह्याम्य॒प ओष॑धीभिः । स-न्त्वा॑ नह्यामि प्र॒जया॒-ऽहम॒द्य सा दी᳚क्षि॒ता स॑नवो॒ वाज॑म॒स्मे ॥ प्रैतु॒ ब्रह्म॑ण॒स्पत्नी॒ वेदिं॒-वँर्णे॑न सीदतु । अथा॒हम॑नुका॒मिनी॒ स्वे लो॒के वि॒शा इ॒ह ॥ सु॒प्र॒जस॑स्त्वा व॒यग्ं सु॒पत्नी॒रुप॑ सेदिम । अग्ने॑ सपत्न॒दम्भ॑न॒मद॑ब्धासो॒ अदा᳚भ्यम् ॥ इ॒मं-विँष्या॑मि॒ वरु॑णस्य॒ पाशं॒- [पाश᳚म्, यमब॑द्ध्नीत] 19
-ँयमब॑द्ध्नीत सवि॒ता सु॒केतः॑ । धा॒तुश्च॒ योनौ॑ सुकृ॒तस्य॑ लो॒के स्यो॒न-म्मे॑ स॒ह पत्या॑ करोमि ॥ प्रेह्यु॒देह्यृ॒तस्य॑ वा॒मीरन्व॒ग्निस्ते-ऽग्र॑-न्नय॒त्वदि॑ति॒र्मद्ध्य॑-न्ददताग्ं रु॒द्राव॑सृष्टा-ऽसि यु॒वा नाम॒ मा मा॑ हिग्ंसी॒र्वसु॑भ्यो रु॒द्रेभ्य॑ आदि॒त्येभ्यो॒ विश्वे᳚भ्यो वो दे॒वेभ्यः॑ प॒न्नेज॑नीर्गृह्णामि य॒ज्ञाय॑ वः प॒न्नेज॑नी-स्सादयामि॒ विश्व॑स्य ते॒ विश्वा॑वतो॒ वृष्णि॑यावत॒- [वृष्णि॑यावतः, तवा᳚ग्ने वा॒मीरनु॑] 20
-स्तवा᳚ग्ने वा॒मीरनु॑ स॒दृंशि॒ विश्वा॒ रेताग्ं॑सि धिषी॒या-ऽग॑-न्दे॒वान्. य॒ज्ञो नि दे॒वीर्दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञम॑शिषन्न॒स्मिन्-थ्सु॑न्व॒ति यज॑मान आ॒शिष॒-स्स्वाहा॑कृता-स्समुद्रे॒ष्ठा ग॑न्ध॒र्वमाति॑ष्ठ॒तानु॑ । वात॑स्य॒ पत्म॑न्नि॒ड ई॑डि॒ताः ॥ 21 ॥
(पाशं॒ - ँवृष्णि॑यावत - स्त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 6)
व॒ष॒ट्का॒रो वै गा॑यत्रि॒यै शिरो᳚-ऽछिन॒-त्तस्यै॒ रसः॒ परा॑-ऽपत॒-थ्स पृ॑थि॒वी-म्प्रावि॑श॒थ्स ख॑दि॒रो॑-ऽभव॒द्यस्य॑ खादि॒र-स्स्रु॒वो भव॑ति॒ छन्द॑सामे॒व रसे॒नाव॑ द्यति॒ सर॑सा अ॒स्या-ऽऽहु॑तयो भवन्ति तृ॒तीय॑स्यामि॒तो दि॒वि सोम॑ आसी॒-त्त-ङ्गाय॒त्र्या-ऽ ह॑र॒-त्तस्य॑ प॒र्णम॑च्छिद्यत॒ त-त्प॒र्णो॑-ऽभव॒-त्त-त्प॒र्णस्य॑ पर्ण॒त्वं-यँस्य॑ पर्ण॒मयी॑ जु॒हू- [जु॒हूः, भव॑ति सौ॒म्या] 22
-र्भव॑ति सौ॒म्या अ॒स्या-ऽऽहु॑तयो भवन्ति जु॒षन्ते᳚-ऽस्य दे॒वा आहु॑तीर्दे॒वा वै ब्रह्म॑न्नवदन्त॒ त-त्प॒र्ण उपा॑-ऽशृणो-थ्सु॒श्रवा॒ वै नाम॒ यस्य॑ पर्ण॒मयी॑ जु॒हूर्भव॑ति॒ न पा॒पग्ग् श्लोकग्ं॑ शृणोति॒ ब्रह्म॒ वै प॒र्णो विण्म॒रुतो-ऽन्नं॒-विँण्मा॑रु॒तो᳚-ऽश्व॒त्थो यस्य॑ पर्ण॒मयी॑ जु॒हूर्भव॒त्या-श्व॑त्-थ्युप॒भृद्- ब्रह्म॑णै॒वान्न॒मव॑ रु॒न्धे-ऽथो॒ ब्रह्मै॒- [रु॒न्धे-ऽथो॒ ब्रह्म॑, ए॒व वि॒श्यद्ध्यू॑हति] 23
-व वि॒श्यद्ध्यू॑हति रा॒ष्ट्रं-वैँ प॒र्णो विड॑श्व॒त्थो य-त्प॑र्ण॒मयी॑ जु॒हूर्भव॒त्या-श्व॑त्थ्युप॒भृ-द्रा॒ष्ट्रमे॒व वि॒श्यद्ध्यू॑हति प्र॒जाप॑ति॒र्वा अ॑जुहो॒-थ्सा यत्रा-ऽऽहु॑तिः प्र॒त्यति॑ष्ठ॒-त्ततो॒ विक॑ङ्कत॒ उद॑तिष्ठ॒-त्ततः॑ प्र॒जा अ॑सृजत॒ यस्य॒ वैक॑ङ्कती ध्रु॒वा भव॑ति॒ प्रत्य॒वास्या ऽऽहु॑तयस्तिष्ठ॒न्त्यथो॒ प्रैव जा॑यत ए॒तद्वै स्रु॒चाग्ं रू॒पं-यँस्यै॒वग्ं रू॑पा॒-स्स्रुचो॒ भव॑न्ति॒ सर्वा᳚ण्ये॒वैनग्ं॑ रू॒पाणि॑ पशू॒नामुप॑तिष्ठन्ते॒ नास्याप॑-रूपमा॒त्मञ्जा॑यते ॥ 24 ॥
(जु॒हू - रथो॒ ब्रह्म॑ - स्रु॒चाग्ं - स॒प्तद॑श च) (अ. 7)
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि प्र॒जाप॑तये त्वा॒ ज्योति॑ष्मते॒ ज्योति॑ष्मन्त-ङ्गृह्णामि॒ दक्षा॑य दक्ष॒वृधे॑ रा॒त-न्दे॒वेभ्यो᳚-ऽग्नि जि॒ह्वेभ्य॑स्त्वर्ता॒युभ्य॒ इन्द्र॑ज्येष्ठेभ्यो॒ वरु॑णराजभ्यो॒ वाता॑पिभ्यः प॒र्जन्या᳚त्मभ्यो दि॒वे त्वा॒-ऽन्तरि॑क्षाय त्वा पृथि॒व्यै त्वा-ऽपे᳚न्द्र द्विष॒तो मनो-ऽप॒ जिज्या॑सतो ज॒ह्यप॒ यो नो॑-ऽराती॒यति॒ त-ञ्ज॑हि प्रा॒णाय॑ त्वा-ऽपा॒नाय॑ त्वा व्या॒नाय॑ त्वा स॒ते त्वा-ऽस॑ते त्वा॒-ऽद्भ्यस्त्वौष॑धीभ्यो॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वा भू॒तेभ्यो॒ यतः॑ प्र॒जा अक्खि॑द्रा॒ अजा॑यन्त॒ तस्मै᳚ त्वा प्र॒जाप॑तये विभू॒दावंने॒ ज्योति॑ष्मते॒ ज्योति॑ष्मन्त-ञ्जुहोमि ॥ 25 ॥
(ओष॑धीभ्य॒ - श्चतु॑र्दश च) (अ. 8)
यां-वाँ अ॑द्ध्व॒र्युश्च॒ यज॑मानश्च दे॒वता॑मन्तरि॒तस्तस्या॒ आ वृ॑श्च्येते प्राजाप॒त्य-न्द॑धिग्र॒ह-ङ्गृ॑ह्णीया-त्प्र॒जाप॑ति॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॑ दे॒वता᳚भ्य ए॒व निह्नु॑वाते ज्ये॒ष्ठो वा ए॒ष ग्रहा॑णां॒-यँस्यै॒ष गृ॒ह्यते॒ ज्यैष्ठ्य॑मे॒व ग॑च्छति॒ सर्वा॑सां॒-वाँ ए॒तद्दे॒वता॑नाग्ं रू॒पं-यँदे॒ष ग्रहो॒ यस्यै॒ष गृ॒ह्यते॒ सर्वा᳚ण्ये॒वैनग्ं॑ रू॒पाणि॑ पशू॒नामुप॑तिष्ठन्त उपया॒मगृ॑हीतो- [उपया॒मगृ॑हीतः, अ॒सि॒ प्र॒जाप॑तये] 26
-ऽसि प्र॒जाप॑तये त्वा॒ ज्योति॑ष्मते॒ ज्योति॑ष्मन्त-ङ्गृह्णा॒मीत्या॑ह॒ ज्योति॑रे॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोत्यग्नि-जि॒ह्वेभ्य॑स्त्वर्ता॒युभ्य॒ इत्या॑है॒ताव॑ती॒र्वै दे॒वता॒स्ताभ्य॑ ए॒वैन॒ग्ं॒ सर्वा᳚भ्यो गृह्णा॒त्यपे᳚न्द्र द्विष॒तो मन॒ इत्या॑ह॒ भ्रातृ॑व्यापनुत्त्यै प्रा॒णाय॑ त्वा-ऽपा॒नाय॒ त्वेत्या॑ह प्रा॒णाने॒व यज॑माने दधाति॒ तस्मै᳚ त्वा प्र॒जाप॑तये विभू॒दावंने॒ ज्योति॑ष्मते॒ ज्योति॑ष्मन्त-ञ्जुहो॒मी- [ज्योति॑ष्मन्त-ञ्जुहो॒मि, इत्या॑ह प्र॒जाप॑ति-] 27
-त्या॑ह प्र॒जाप॑ति॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॒-स्सर्वा᳚भ्य ए॒वैन॑-न्दे॒वता᳚भ्यो जुहोत्याज्यग्र॒ह-ङ्गृ॑ह्णीया॒-त्तेज॑स्कामस्य॒ तेजो॒ वा आज्य॑-न्तेज॒स्व्ये॑व भ॑वति सोमग्र॒ह-ङ्गृ॑ह्णीया-द्ब्रह्मवर्च॒सका॑मस्य ब्रह्मवर्च॒सं-वैँ सोमो᳚ ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति दधिग्र॒ह-ङ्गृ॑ह्णीया-त्प॒शुका॑म॒स्योर्ग्वै दद्ध्यूर्-क्प॒शव॑ ऊ॒र्जैवास्मा॒ ऊर्ज॑-म्प॒शूनव॑ रुन्धे ॥ 28 ॥
(उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो - जुहोमि॒ - त्रिच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 9)
त्वे क्रतु॒मपि॑ वृञ्जन्ति॒ विश्वे॒ द्विर्यदे॒ते त्रि-र्भव॒न्त्यूमाः᳚ । स्वा॒दो-स्स्वादी॑य-स्स्वा॒दुना॑ सृजा॒ समत॑ ऊ॒ षु मधु॒ मधु॑ना॒-ऽभि यो॑धि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि प्र॒जाप॑तये त्वा॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनिः॑ प्र॒जाप॑तये त्वा ॥ प्रा॒ण॒ग्र॒हा-न्गृ॑ह्णात्ये॒ताव॒द्वा अ॑स्ति॒ याव॑दे॒ते ग्रहा॒-स्स्तोमा॒श्छन्दाग्ं॑सि पृ॒ष्ठानि॒ दिशो॒ याव॑दे॒वास्ति॒ त- [याव॑दे॒वास्ति॒ तत्, अव॑ रुन्धे] 29
-दव॑ रुन्धे ज्ये॒ष्ठा वा ए॒ता-न्ब्रा᳚ह्म॒णाः पु॒रा विदाम॑क्र॒-न्तस्मा॒-त्तेषा॒ग्ं॒ सर्वा॒ दिशो॒-ऽभिजि॑ता अभूव॒न्॒. यस्यै॒ ते गृ॒ह्यन्ते॒ ज्यैष्ठ्य॑मे॒व ग॑च्छत्य॒भि दिशो॑ जयति॒ पञ्च॑ गृह्यन्ते॒ पञ्च॒ दिश॒-स्सर्वा᳚स्वे॒व दि॒क्ष्-वृ॑द्ध्नुवन्ति॒ नव॑नव गृह्यन्ते॒ नव॒ वै पुरु॑षे प्रा॒णाः प्रा॒णाने॒व यज॑मानेषु दधति प्राय॒णीये॑ चोदय॒नीये॑ च गृह्यन्ते प्रा॒णा वै प्रा॑णग्र॒हाः [प्रा॒णा वै प्रा॑णग्र॒हाः, प्रा॒णैरे॒व] 30
प्रा॒णैरे॒व प्र॒यन्ति॑ प्रा॒णैरुद्य॑न्ति दश॒मे-ऽह॑-न्गृह्यन्ते प्रा॒णा वै प्रा॑णग्र॒हाः प्रा॒णेभ्यः॒ खलु॒ वा ए॒त-त्प्र॒जा य॑न्ति॒ यद्वा॑मदे॒व्यं-योँने॒श्च्यव॑ते दश॒मे-ऽह॑न्. वामदे॒व्यं-योँने᳚श्च्यवते॒ य-द्द॑श॒मे-ऽह॑-न्गृ॒ह्यन्ते᳚ प्रा॒णेभ्य॑ ए॒व त-त्प्र॒जा नय॑न्ति । 31
(तत् - प्रा॑णग्र॒हाः - स॒प्तविग्ं॑शच्च) (अ. 10)
प्र दे॒वन्दे॒व्या धि॒या भर॑ता जा॒तवे॑दसम् । ह॒व्या नो॑ वक्षदानु॒षक् ॥ अ॒यमु॒ ष्य प्रदे॑व॒युर्होता॑ य॒ज्ञाय॑ नीयते । रथो॒ न योर॒भीवृ॑तो॒ घृणी॑वान् चेतति॒ त्मना᳚ ॥ अ॒यम॒ग्निरु॑रुष्यत्य॒मृता॑दिव॒ जन्म॑नः । सह॑सश्चि॒-थ्सही॑या-न्दे॒वो जी॒वात॑वे कृ॒तः ॥ इडा॑यास्त्वा प॒दे व॒य-न्नाभा॑ पृथि॒व्या अधि॑ । जात॑वेदो॒ नि धी॑म॒ह्यग्ने॑ ह॒व्याय॒ वोढ॑वे । 32
अग्ने॒ विश्वे॑भि-स्स्वनीक दे॒वैरूर्णा॑वन्त-म्प्रथ॒म-स्सी॑द॒ योनि᳚म् । कु॒ला॒यिन॑-ङ्घृ॒तव॑न्तग्ं सवि॒त्रे य॒ज्ञ-न्न॑य॒ यज॑मानाय सा॒धु ॥ सीद॑ होत॒-स्स्व उ॑ लो॒के चि॑कि॒त्वान्थ्सा॒दया॑ य॒ज्ञग्ं सु॑कृ॒तस्य॒ योनौ᳚ । दे॒वा॒वीर्दे॒वान्. ह॒विषा॑ यजा॒स्यग्ने॑ बृ॒ह-द्यज॑माने॒ वयो॑ धाः ॥ नि होता॑ होतृ॒षद॑ने॒ विदा॑नस्त्वे॒षो दी॑दि॒वाग्ं अ॑सद-थ्सु॒दक्षः॑ । अद॑ब्धव्रत-प्रमति॒र्वसि॑ष्ठ-स्सहस्र-म्भ॒र-श्शुचि॑जिह्वो अ॒ग्निः ॥ त्व-न्दू॒तस्त्व- [त्व-न्दू॒तस्त्वम्, उ॒ नः॒ प॒र॒स्पास्त्वं-वँस्य॒ आ] 33
-मु॑ नः पर॒स्पास्त्वं-वँस्य॒ आ वृ॑षभ प्रणे॒ता । अग्ने॑ तो॒कस्य॑ न॒स्तने॑ त॒नूना॒मप्र॑युच्छ॒-न्दीद्य॑द्बोधि गो॒पाः ॥ अ॒भि त्वा॑ देव सवित॒रीशा॑नं॒-वाँर्या॑णाम् । सदा॑-ऽव-न्भा॒गमी॑महे ॥ म॒ही द्यौः पृ॑थि॒वी च॑न इ॒मं-यँ॒ज्ञ-म्मि॑मिक्षताम् । पि॒पृ॒ता-न्नो॒ भरी॑मभिः ॥ त्वाम॑ग्ने॒ पुष्क॑रा॒दद्ध्यथ॑र्वा॒ निर॑मन्थत । मू॒र्ध्नो विश्व॑स्य वा॒घतः॑ ॥ तमु॑- [तमु॑, त्वा॒ द॒द्ध्यङ्ङृषिः॑] 34
-त्वा द॒द्ध्यङ्ङृषिः॑ पु॒त्र ई॑धे॒ अथ॑र्वणः । वृ॒त्र॒हण॑-म्पुरन्द॒रम् ॥ तमु॑ त्वा पा॒थ्यो वृषा॒ समी॑धे दस्यु॒हन्त॑मम् । ध॒न॒-ञ्ज॒यग्ं रणे॑रणे ॥ उ॒त ब्रु॑वन्तु ज॒न्तव॒ उद॒ग्निर्वृ॑त्र॒हा-ऽज॑नि । ध॒न॒-ञ्ज॒यो रणे॑रणे ॥ आ यग्ं हस्ते॒ न खा॒दिन॒ग्ं॒ शिशु॑-ञ्जा॒त-न्न बिभ्र॑ति । वि॒शाम॒ग्निग्ग् स्व॑द्ध्व॒रम् ॥ प्रदे॒व-न्दे॒ववी॑तये॒ भर॑ता वसु॒वित्त॑मम् । आस्वे योनौ॒ नि षी॑दतु ॥ आ [ ] 35
जा॒त-ञ्जा॒तवे॑दसि प्रि॒यग्ं शि॑शी॒ता-ऽति॑थिम् । स्यो॒न आ गृ॒हप॑तिम् ॥ अ॒ग्निना॒-ऽग्नि-स्समि॑द्ध्यते क॒विर्गृ॒हप॑ति॒र्युवा᳚ । ह॒व्य॒वा-ड्जु॒ह्वा᳚स्यः ॥ त्वग्ग् ह्य॑ग्ने अ॒ग्निना॒ विप्रो॒ विप्रे॑ण॒ सन्थ्स॒ता । सखा॒ सख्या॑ समि॒द्ध्यसे᳚ ॥ त-म्म॑र्जयन्त सु॒क्रतु॑-म्पुरो॒यावा॑नमा॒जिषु॑ । स्वेषु॒ क्षये॑षु वा॒जिन᳚म् ॥ य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञम॑यजन्त दे॒वास्तानि॒ धर्मा॑णि प्रथ॒मान्या॑सन्न् । ते ह॒ नाक॑-म्महि॒मानः॑ सचन्ते॒ यत्र॒ पूर्वे॑ सा॒द्ध्या-स्सन्ति॑ दे॒वाः ॥ 36 ॥
(वोढ॑वे- दू॒तस्त्वं - तमु॑ - सीद॒त्वा - यत्र॑ - च॒त्वारि॑ च) (अ. 11)
(पू॒र्ण - र्ष॑यो॒ - ऽग्निना॒ - ये दे॒वाः - सूर्यो॑ मा॒ - सन्त्वा॑ नह्यामि - वषट्का॒र-स्स ख॑दि॒र - उ॑पया॒मगृ॑हीतो-ऽसि॒ - यां-वैँ - त्वे क्रतुं॒ - प्रदे॒व - मेका॑दश )
(पू॒र्णा - स॑ह॒जान् - तवा᳚-ऽग्ने - प्रा॒णैरे॒व - षट्त्रिग्ं॑शत्)
(पू॒र्णा, सन्ति॑ दे॒वाः)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
(प्र॒जाप॑ति॒ - यो॑ वा - अग्ने॒ - वि वै - पू॒र्णा - पञ्च॑) (5)
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्तृतीयकाण्डे पञ्चमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ - iṣṭiśeṣābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā॒du-nma̭ddhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyā᳚-nde॒vā adhi̭ saṃ॒va~sa̭nta utta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām || yattḙ de॒vā ada̭dhu rbhāga॒dheya॒mamā̭vāsye saṃ॒va~sa̭nto mahi॒tvā | sāno̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yi-nno̭ dhehi subhage su॒vīra᳚m ||ni॒veśa̭nī sa॒ṅgama̭nī॒ vasṷ̄nāṃ॒-vi~śvā̭ rū॒pāṇi॒ vasū᳚nyāve॒śaya̭ntī | sa॒ha॒sra॒po॒ṣagṃ su॒bhagā॒ rarā̭ṇā॒ sā na॒ āga॒n. varca̭sā [āga॒n. varca̭sā, saṃ॒vi~॒dā॒nā |] 1
saṃvi~dā॒nā || agnī̭ṣomau pratha॒mau vī॒ryḙṇa॒ vasū᳚-nru॒drānā̭di॒tyāni॒ha ji̭nvatam | mā॒ddhyagṃ hi pau᳚rṇamā॒sa-ñju॒ṣethā॒-mbrahma̭ṇā vṛ॒ddhau sṷkṛ॒tena̭ sā॒tāvathā॒-'smabhyagṃ̭ sa॒havī̭rāgṃ ra॒yi-nni ya̭cchatam || ā॒di॒tyāścā-'ṅgi̭rasaścā॒gnīnā-'da̭dhata॒ te da̭rśapūrṇamā॒sau praiphsa॒-nteṣā॒maṅgi̭rasā॒-nnirṷptagṃ ha॒virāsī॒dathā̭-''di॒tyā e॒tau homā̭vapaśya॒-ntāva̭juhavu॒stato॒ vai te da̭rśapūrṇamā॒sau [ ] 2
pūrva॒ ā 'la̭bhanta darśapūrṇamā॒sā-vā॒labha̭māna e॒tau homaṷ pu॒rastā᳚jjuhuyā-thsā॒kṣāde॒va da̭rśapūrṇamā॒sāvā la̭bhate brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai da̭rśapūrṇamā॒sāvā la̭bheta॒ ya ḙnayoranu-lo॒mañca̭ pratilo॒mañca̭ vi॒dyāditya̭māvā॒syā̭yā ū॒rdhva-ntada̭nulo॒ma-mpau᳚rṇamā॒syai pra̭tī॒cīna॒-nta-tpra̭tilo॒maṃ-ya~-tpau᳚rṇamā॒sī-mpūrvā̭mā॒labhḙta pratilo॒mamḙnā॒vā la̭bhetā॒-muma̭pa॒kṣīya̭māṇa॒-manvapa̭- [-manvapa̭, kṣī॒ye॒ta॒ sā॒ra॒sva॒tau homaṷ] 3
-kṣīyeta sārasva॒tau homaṷ pu॒rastā᳚jjuhuyādamāvā॒syā̭ vai sara̭svatyanulo॒ma-me॒vainā॒vā la̭bhate॒ 'mumā॒pyāya̭māna॒manvā pyā̭yata āgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-mpu॒rastā॒nnirva̭pe॒-thsara̭svatyai ca॒rugṃ sara̭svate॒ dvāda̭śakapālaṃ॒-ya~dā᳚gne॒yo bhava̭tya॒gnirvai ya̭jñamu॒khaṃ-ya~̭jñamu॒khame॒vardhi̭-mpu॒rastā᳚-ddhatte॒ ya-dvai᳚ṣṇa॒vo bhava̭ti ya॒jño vai viṣṇṷrya॒jñame॒vā-''rabhya॒ prata̭nute॒ sara̭svatyai ca॒rurbha̭vati॒ sara̭svate॒ dvāda̭śakapālo-'māvā॒syā̭ vai sara̭svatī pū॒rṇamā̭sa॒-ssara̭svā॒-ntāve॒va sā॒kṣādā ra̭bhata ṛ॒ddhnotyā᳚bhyā॒-ndvāda̭śakapāla॒-ssara̭svate bhavati mithuna॒tvāya॒ prajā᳚tyai mithu॒nau gāvau॒ dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai || 4 ||
(varca̭sā॒ - vai te da̭rśapūrṇamā॒sā - vapa̭ - tanute॒ sara̭svatyai॒ - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 1)
ṛṣa̭yo॒ vā indra̭-mpra॒tyakṣa॒-nnāpa̭śya॒-ntaṃ-va~si̭ṣṭhaḥ pra॒tyakṣa̭mapaśya॒-thso᳚-'bravī॒-dbrāhma̭ṇa-nte vakṣyāmi॒ yathā॒ tvatpṷrohitāḥ pra॒jāḥ pra̭jani॒ṣyante-'tha॒ meta̭rebhya॒ ṛṣi̭bhyo॒ mā pravo̭ca॒ iti॒ tasmā̭ e॒tānthstoma̭-bhāgānabravī॒-ttato॒ vasi̭ṣṭhapurohitāḥ pra॒jāḥ prājā̭yanta॒ tasmā᳚-dvāsi॒ṣṭho bra॒hmā kā॒ryaḥ̭ praiva jā̭yate ra॒śmira̭si॒ kṣayā̭ya tvā॒ kṣaya̭-ñji॒nve- [kṣaya̭-ñji॒nveti̭, ā॒ha॒ de॒vā vai] 5
-tyā̭ha de॒vā vai kṣayo̭ de॒vebhya̭ e॒va ya॒jña-mprā-''ha॒ preti̭rasi॒ dharmā̭ya tvā॒ dharma̭-ñji॒nvetyā̭ha manu॒ṣyā̭ vai dharmo̭ manu॒ṣye᳚bhya e॒va ya॒jña-mprā-''hānvi̭tirasi di॒ve tvā॒ diva̭-ñji॒nvetyā̭hai॒bhya e॒va lo॒kebhyo̭ ya॒jña-mprā-''ha̭viṣṭa॒mbho̭-'si॒ vṛṣṭyai᳚ tvā॒ vṛṣṭi̭-ñji॒nvetyā̭ha॒ vṛṣṭi̭me॒vā-'va̭- [vṛṣṭi̭me॒vā-'va̭, ru॒ndhe॒ pra॒vā-] 6
-rundhe pra॒vā-'sya̭nu॒vā-'sītyā̭ha mithuna॒tvāyo॒śiga̭si॒ vasṷbhyastvā॒ vasū᳚ñji॒nvetyā̭hā॒ṣṭau vasa̭va॒ ekā̭daśa ru॒drā dvāda̭śā-''di॒tyā e॒tāva̭nto॒ vai de॒vāstebhya̭ e॒va ya॒jña-mprā-''haujo̭-'si pi॒tṛbhya̭stvā pi॒tṝn ji॒nvetyā̭ha de॒vāne॒va pi॒tṝnanu॒ santa̭noti॒ tantṷrasi pra॒jābhya̭stvā pra॒jā ji॒nve- [pra॒jā ji̭nva, ityā̭ha pi॒tṝne॒va] 7
-tyā̭ha pi॒tṝne॒va pra॒jā anu॒ santa̭noti pṛtanā॒ṣāḍa̭si pa॒śubhya̭stvā pa॒śūñji॒nvetyā̭ha pra॒jā e॒va pa॒śūnanu॒ santa̭notire॒vada॒syo-ṣa̭dhībhya॒ stvauṣa̭dhī-rji॒nvetyā॒hauṣa̭dhīṣve॒va pa॒śū-nprati̭ṣṭhāpayatyabhi॒jida̭si yu॒ktagrā॒vendrā̭ya॒ tvendra̭-ñji॒nvetyā̭hā॒bhiji̭tyā॒ adhi̭patirasi prā॒ṇāya̭ tvā prā॒ṇa- [prā॒ṇam, ji॒nvetyā̭ha] 8
-ñji॒nvetyā̭ha pra॒jāsve॒va prā॒ṇā-nda̭dhāti tri॒vṛda̭si pra॒vṛda॒sītyā̭ha mithuna॒tvāya̭ sagṃro॒ho̭-'si nīro॒ho̭-'sītyā̭ha॒ prajā᳚tyai vasu॒ko̭-'si॒ veṣa̭śrirasi॒ vasya̭ṣṭira॒sītyā̭ha॒ prati̭ṣṭhityai || 9 ||
(ji॒nvetya - va̭ - pra॒jā ji̭nva - prā॒ṇan - tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 2)
a॒gninā̭ de॒vena॒ pṛta̭nā jayāmi gāya॒treṇa॒ chanda̭sā tri॒vṛtā॒ stomḙna rathanta॒reṇa॒ sāmnā̭ vaṣaṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa pūrva॒jā-nbhrātṛ̭vyā॒nadha̭rā-npādayā॒myavai̭nā-nbādhe॒ pratyḙnānnude॒-'smin kṣaye॒-'smi-nbhṷ̄milo॒ke yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ krame॒ṇā-'tyḙnān krāmā॒mīndrḙṇa de॒vena॒ pṛta̭nā jayāmi॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā pañcada॒śena॒ stomḙna bṛha॒tā sāmnā̭ vaṣaṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa [vajrḙṇa, sa॒ha॒jān. viśvḙbhirde॒vebhiḥ॒ pṛta̭nā] 10
saha॒jān. viśvḙbhirde॒vebhiḥ॒ pṛta̭nā jayāmi॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā saptada॒śena॒ stomḙna vāmade॒vyena॒ sāmnā̭ vaṣaṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇā para॒jānindrḙṇa sa॒yujo̭ va॒yagṃ sā̭sa॒hyāma̭ pṛtanya॒taḥ | ghnanto̭ vṛ॒trāṇya̭pra॒ti | yattḙ agne॒ teja॒stenā॒ha-ntḙja॒svī bhṷ̄yāsaṃ॒-ya~ttḙ agne॒ varca॒stenā॒haṃ-va~̭rca॒svī bhṷ̄yāsaṃ॒-ya~ttḙ agne॒ hara॒stenā॒hagṃ ha̭ra॒svī bhṷ̄yāsam || 11 ||
(bṛ॒ha॒tā sāmnā̭ vaṣaṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa॒ - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 3)
ye de॒vā ya̭jña॒hano̭ yajña॒muṣaḥ̭ pṛthi॒vyāmaddhyāsa̭te | a॒gnirmā॒ tebhyo̭ rakṣatu॒ gacchḙma su॒kṛto̭ va॒yam || ā-'ga̭nma mitrāvaruṇā vareṇyā॒ rātrī̭ṇā-mbhā॒go yu॒vayo॒ryo asti̭ | nāka̭-ṅgṛhṇā॒nā-ssṷkṛ॒tasya̭ lo॒ke tṛ॒tīyḙ pṛ॒ṣṭhe adhi̭ roca॒ne di॒vaḥ || ye de॒vā ya̭jña॒hano̭ yajña॒muṣo॒-'ntari॒kṣe-'ddhyāsa̭te | vā॒yurmā॒ tebhyo̭ rakṣatu॒ gacchḙma su॒kṛto̭ va॒yam || yāste॒ rātrī᳚-ssavita- [rātrī᳚-ssavitaḥ, de॒va॒yānī̭ranta॒rā] 12
-rdeva॒yānī̭ranta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒yanti̭ | gṛ॒haiśca॒ sarvaiḥ᳚ pra॒jayā॒ nvagre॒ suvo॒ ruhā̭ṇāstaratā॒ rajāgṃ̭si || ye de॒vā ya̭jña॒hano̭ yajña॒muṣo̭ di॒vyaddhyāsa̭te | sūryo̭ mā॒ tebhyo̭ rakṣatu॒ gacchḙma su॒kṛto̭ va॒yam || yenendrā̭ya sa॒mabha̭raḥ॒ payāg̭syutta॒mena̭ ha॒viṣā̭ jātavedaḥ | tenā᳚-'gne॒ tvamu॒ta va̭rdhaye॒magṃ sa̭jā॒tānā॒g॒ śraiṣṭhya॒ ā dhe᳚hyenam || ya॒jña॒hano॒ vai de॒vā ya̭jña॒muṣa̭- [de॒vā ya̭jña॒muṣaḥ̭, sa॒nti॒ ta e॒ṣu] 13
-ssanti॒ ta e॒ṣu lo॒keṣvā̭sata ā॒dadā̭nā vimathnā॒nā yo dadā̭ti॒ yo yaja̭te॒ tasya̭ | ye de॒vā ya̭jña॒hanaḥ̭ pṛthi॒vyāmaddhyāsa̭te॒ ye a॒ntari̭kṣe॒ ye di॒vītyā̭he॒māne॒va lo॒kāgstī॒rtvā sagṛ̭ha॒-ssapa̭śu-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kame॒tyapa॒ vai somḙnejā॒nādde॒vatā᳚śca ya॒jñaśca̭ krāmantyāgne॒ya-mpañca̭kapālamudavasā॒nīya॒-nnirva̭peda॒gni-ssarvā̭ de॒vatāḥ॒ [de॒vatāḥ᳚, pāṅkto̭ ya॒jño] 14
pāṅkto̭ ya॒jño de॒vatā᳚ścai॒va ya॒jñañcāva̭ rundhegāya॒tro vā a॒gnirgā̭ya॒tra cha̭ndā॒sta-ñchanda̭sā॒ vya̭rdhayati॒ ya-tpañca̭kapāla-ṅka॒rotya॒ṣṭāka̭pālaḥ kā॒ryo᳚-'ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī gā̭ya॒tro᳚-'gni-rgā̭ya॒tra cha̭ndā॒-ssvenai॒vaina॒-ñchanda̭sā॒ sama̭rdhayati pa॒ṅktyaṷ yājyānuvā॒kyḙ bhavataḥ॒ pāṅkto̭ ya॒jñastenai॒va ya॒jñānnaiti̭ || 15 ||
(sa॒vi॒ta॒-rde॒vā ya̭jña॒muṣaḥ॒ - sarvā̭ de॒vatā॒ - strica̭tvārigṃśacca) (a. 4)
sūryo̭ mā de॒vo de॒vebhyaḥ̭ pātu vā॒yura॒ntari̭kṣā॒-dyaja̭māno॒-'gnirmā̭ pātu॒ cakṣṷṣaḥ | sakṣa॒ śūṣa॒ savi̭ta॒rviśva̭carṣaṇa e॒tebhiḥ̭ soma॒ nāma̭bhirvidhema te॒ tebhiḥ̭ soma॒ nāma̭bhirvidhema te || a॒ha-mpa॒rastā̭da॒-hama॒vastā̭da॒ha-ñjyoti̭ṣā॒ vi tamo̭ vavāra | yada॒ntari̭kṣa॒-ntadṷ me pi॒tā-'bhṷ̄da॒hagṃ sūrya̭mubha॒yato̭ dadarśā॒ha-mbhṷ̄yā samutta॒ma-ssa̭mā॒nānā॒- [samutta॒ma-ssa̭mā॒nānā᳚m, ā sa̭mu॒drā-] 16
-mā sa̭mu॒drā-dā-'ntari̭kṣāt-pra॒jāpa̭tiruda॒dhi-ñcyā̭vayā॒tīndraḥ॒ prasnaṷtu ma॒ruto̭ varṣaya॒ntūnna̭mbhaya pṛthi॒vī-mbhi॒ndhīda-ndi॒vya-nnabhaḥ̭ | u॒dro di॒vyasya̭ no de॒hīśā̭no॒ visṛ̭jā॒ dṛti᳚m || pa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tya e॒ṣa ru॒dro yada॒gniroṣa̭dhīḥ॒ prāsyā॒gnāvā̭di॒tya-ñjṷhoti ru॒drāde॒va pa॒śūna॒ntarda̭dhā॒tyatho॒ oṣa̭dhīṣve॒va pa॒śū- [pa॒śūn, prati̭ṣṭhāpayati] 17
-nprati̭ṣṭhāpayati ka॒virya॒jñasya॒ vita̭noti॒ panthā॒-nnāka̭sya pṛ॒ṣṭhe adhi̭ roca॒ne di॒vaḥ | yena̭ ha॒vyaṃ-va~ha̭si॒ yāsi̭ dū॒ta i॒taḥ pracḙtā a॒muta॒-ssanī̭yān || yāste॒ viśvā᳚-ssa॒midha॒-ssantya̭gne॒yāḥ pṛ̭thi॒vyā-mba॒r॒hiṣi॒ sūrye॒ yāḥ | tāstḙ gaccha॒ntvāhṷti-ṅghṛ॒tasya̭ devāya॒te yaja̭mānāya॒ śarma̭ || ā॒śāsā̭na-ssu॒vīryagṃ̭ rā॒yaspoṣa॒gg॒ svaśvi̭yam | bṛha॒spati̭nā rā॒yā sva॒gākṛ̭to॒ mahyaṃ॒-ya~ja̭mānāya tiṣṭha || 18 ||
(sa॒mā॒nānā॒-moṣa̭dhīṣve॒va pa॒śūn - mahyaṃ॒-ya~ja̭mānā॒ - yaika̭ñca) (a. 5)
sa-ntvā̭ nahyāmi॒ paya̭sā ghṛ॒tena॒ sa-ntvā̭ nahyāmya॒pa oṣa̭dhībhiḥ | sa-ntvā̭ nahyāmi pra॒jayā॒-'hama॒dya sā dī᳚kṣi॒tā sa̭navo॒ vāja̭ma॒sme || praitu॒ brahma̭ṇa॒spatnī॒ vediṃ॒-va~rṇḙna sīdatu | athā॒hama̭nukā॒minī॒ sve lo॒ke vi॒śā i॒ha || su॒pra॒jasa̭stvā va॒yagṃ su॒patnī॒rupa̭ sedima | agnḙ sapatna॒dambha̭na॒mada̭bdhāso॒ adā᳚bhyam || i॒maṃ-vi~ṣyā̭mi॒ varṷṇasya॒ pāśaṃ॒- [pāśa᳚m, yamaba̭ddhnīta] 19
-~yamaba̭ddhnīta savi॒tā su॒ketaḥ̭ | dhā॒tuśca॒ yonaṷ sukṛ॒tasya̭ lo॒ke syo॒na-mmḙ sa॒ha patyā̭ karomi || prehyu॒dehyṛ॒tasya̭ vā॒mīranva॒gniste-'gra̭-nnaya॒tvadi̭ti॒rmaddhya̭-ndadatāgṃ ru॒drāva̭sṛṣṭā-'si yu॒vā nāma॒ mā mā̭ higṃsī॒rvasṷbhyo ru॒drebhya̭ ādi॒tyebhyo॒ viśve᳚bhyo vo de॒vebhyaḥ̭ pa॒nneja̭nīrgṛhṇāmi ya॒jñāya̭ vaḥ pa॒nneja̭nī-ssādayāmi॒ viśva̭sya te॒ viśvā̭vato॒ vṛṣṇi̭yāvata॒- [vṛṣṇi̭yāvataḥ, tavā᳚gne vā॒mīranṷ] 20
-stavā᳚gne vā॒mīranṷ sa॒dṛṃśi॒ viśvā॒ retāgṃ̭si dhiṣī॒yā-'ga̭-nde॒vān. ya॒jño ni de॒vīrde॒vebhyo̭ ya॒jñama̭śiṣanna॒smin-thsṷnva॒ti yaja̭māna ā॒śiṣa॒-ssvāhā̭kṛtā-ssamudre॒ṣṭhā ga̭ndha॒rvamāti̭ṣṭha॒tānṷ | vāta̭sya॒ patma̭nni॒ḍa ī̭ḍi॒tāḥ || 21 ||
(pāśaṃ॒ - ~vṛṣṇi̭yāvata - stri॒gṃ॒śacca̭) (a. 6)
va॒ṣa॒ṭkā॒ro vai gā̭yatri॒yai śiro᳚-'china॒-ttasyai॒ rasaḥ॒ parā̭-'pata॒-thsa pṛ̭thi॒vī-mprāvi̭śa॒thsa kha̭di॒ro̭-'bhava॒dyasya̭ khādi॒ra-ssru॒vo bhava̭ti॒ chanda̭sāme॒va rase॒nāva̭ dyati॒ sara̭sā a॒syā-''hṷtayo bhavanti tṛ॒tīya̭syāmi॒to di॒vi soma̭ āsī॒-tta-ṅgāya॒tryā-' ha̭ra॒-ttasya̭ pa॒rṇama̭cchidyata॒ ta-tpa॒rṇo̭-'bhava॒-tta-tpa॒rṇasya̭ parṇa॒tvaṃ-ya~sya̭ parṇa॒mayī̭ ju॒hū- [ju॒hūḥ, bhava̭ti sau॒myā] 22
-rbhava̭ti sau॒myā a॒syā-''hṷtayo bhavanti ju॒ṣante᳚-'sya de॒vā āhṷtīrde॒vā vai brahma̭nnavadanta॒ ta-tpa॒rṇa upā̭-'śṛṇo-thsu॒śravā॒ vai nāma॒ yasya̭ parṇa॒mayī̭ ju॒hūrbhava̭ti॒ na pā॒pagg ślokagṃ̭ śṛṇoti॒ brahma॒ vai pa॒rṇo viṇma॒ruto-'nnaṃ॒-vi~ṇmā̭ru॒to᳚-'śva॒ttho yasya̭ parṇa॒mayī̭ ju॒hūrbhava॒tyā-śva̭t-thyupa॒bhṛd- brahma̭ṇai॒vānna॒mava̭ ru॒ndhe-'tho॒ brahmai॒- [ru॒ndhe-'tho॒ brahma̭, e॒va vi॒śyaddhyṷ̄hati] 23
-va vi॒śyaddhyṷ̄hati rā॒ṣṭraṃ-vai~ pa॒rṇo viḍa̭śva॒ttho ya-tpa̭rṇa॒mayī̭ ju॒hūrbhava॒tyā-śva̭tthyupa॒bhṛ-drā॒ṣṭrame॒va vi॒śyaddhyṷ̄hati pra॒jāpa̭ti॒rvā a̭juho॒-thsā yatrā-''hṷtiḥ pra॒tyati̭ṣṭha॒-ttato॒ vika̭ṅkata॒ uda̭tiṣṭha॒-ttataḥ̭ pra॒jā a̭sṛjata॒ yasya॒ vaika̭ṅkatī dhru॒vā bhava̭ti॒ pratya॒vāsyā ''hṷtayastiṣṭha॒ntyatho॒ praiva jā̭yata e॒tadvai sru॒cāgṃ rū॒paṃ-ya~syai॒vagṃ rṷ̄pā॒-ssruco॒ bhava̭nti॒ sarvā᳚ṇye॒vainagṃ̭ rū॒pāṇi̭ paśū॒nāmupa̭tiṣṭhante॒ nāsyāpa̭-rūpamā॒tmañjā̭yate || 24 ||
(ju॒hū - ratho॒ brahma̭ - sru॒cāgṃ - sa॒ptada̭śa ca) (a. 7)
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ jyoti̭ṣmate॒ jyoti̭ṣmanta-ṅgṛhṇāmi॒ dakṣā̭ya dakṣa॒vṛdhḙ rā॒ta-nde॒vebhyo᳚-'gni ji॒hvebhya̭stvartā॒yubhya॒ indra̭jyeṣṭhebhyo॒ varṷṇarājabhyo॒ vātā̭pibhyaḥ pa॒rjanyā᳚tmabhyo di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tvā-'pe᳚ndra dviṣa॒to mano-'pa॒ jijyā̭sato ja॒hyapa॒ yo no̭-'rātī॒yati॒ ta-ñja̭hi prā॒ṇāya̭ tvā-'pā॒nāya̭ tvā vyā॒nāya̭ tvā sa॒te tvā-'sa̭te tvā॒-'dbhyastvauṣa̭dhībhyo॒ viśve᳚bhyastvā bhū॒tebhyo॒ yataḥ̭ pra॒jā akkhi̭drā॒ ajā̭yanta॒ tasmai᳚ tvā pra॒jāpa̭taye vibhū॒dāvaṃne॒ jyoti̭ṣmate॒ jyoti̭ṣmanta-ñjuhomi || 25 ||
(oṣa̭dhībhya॒ - ścatṷrdaśa ca) (a. 8)
yāṃ-vā~ a̭ddhva॒ryuśca॒ yaja̭mānaśca de॒vatā̭mantari॒tastasyā॒ ā vṛ̭ścyete prājāpa॒tya-nda̭dhigra॒ha-ṅgṛ̭hṇīyā-tpra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā᳚bhya e॒va nihnṷvāte jye॒ṣṭho vā e॒ṣa grahā̭ṇāṃ॒-ya~syai॒ṣa gṛ॒hyate॒ jyaiṣṭhya̭me॒va ga̭cchati॒ sarvā̭sāṃ॒-vā~ e॒tadde॒vatā̭nāgṃ rū॒paṃ-ya~de॒ṣa graho॒ yasyai॒ṣa gṛ॒hyate॒ sarvā᳚ṇye॒vainagṃ̭ rū॒pāṇi̭ paśū॒nāmupa̭tiṣṭhanta upayā॒magṛ̭hīto- [upayā॒magṛ̭hītaḥ, a॒si॒ pra॒jāpa̭taye] 26
-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ jyoti̭ṣmate॒ jyoti̭ṣmanta-ṅgṛhṇā॒mītyā̭ha॒ jyoti̭re॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkarotyagni-ji॒hvebhya̭stvartā॒yubhya॒ ityā̭hai॒tāva̭tī॒rvai de॒vatā॒stābhya̭ e॒vaina॒gṃ॒ sarvā᳚bhyo gṛhṇā॒tyape᳚ndra dviṣa॒to mana॒ ityā̭ha॒ bhrātṛ̭vyāpanuttyai prā॒ṇāya̭ tvā-'pā॒nāya॒ tvetyā̭ha prā॒ṇāne॒va yaja̭māne dadhāti॒ tasmai᳚ tvā pra॒jāpa̭taye vibhū॒dāvaṃne॒ jyoti̭ṣmate॒ jyoti̭ṣmanta-ñjuho॒mī- [jyoti̭ṣmanta-ñjuho॒mi, ityā̭ha pra॒jāpa̭ti-] 27
-tyā̭ha pra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatā॒-ssarvā᳚bhya e॒vaina̭-nde॒vatā᳚bhyo juhotyājyagra॒ha-ṅgṛ̭hṇīyā॒-tteja̭skāmasya॒ tejo॒ vā ājya̭-nteja॒svyḙva bha̭vati somagra॒ha-ṅgṛ̭hṇīyā-dbrahmavarca॒sakā̭masya brahmavarca॒saṃ-vai~ somo᳚ brahmavarca॒syḙva bha̭vati dadhigra॒ha-ṅgṛ̭hṇīyā-tpa॒śukā̭ma॒syorgvai daddhyūr-kpa॒śava̭ ū॒rjaivāsmā॒ ūrja̭-mpa॒śūnava̭ rundhe || 28 ||
(u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto - juhomi॒ - trica̭tvārigṃśacca) (a. 9)
tve kratu॒mapi̭ vṛñjanti॒ viśve॒ dviryade॒te tri-rbhava॒ntyūmāḥ᳚ | svā॒do-ssvādī̭ya-ssvā॒dunā̭ sṛjā॒ samata̭ ū॒ ṣu madhu॒ madhṷnā॒-'bhi yo̭dhi | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoniḥ̭ pra॒jāpa̭taye tvā || prā॒ṇa॒gra॒hā-ngṛ̭hṇātye॒tāva॒dvā a̭sti॒ yāva̭de॒te grahā॒-sstomā॒śchandāgṃ̭si pṛ॒ṣṭhāni॒ diśo॒ yāva̭de॒vāsti॒ ta- [yāva̭de॒vāsti॒ tat, ava̭ rundhe] 29
-dava̭ rundhe jye॒ṣṭhā vā e॒tā-nbrā᳚hma॒ṇāḥ pu॒rā vidāma̭kra॒-ntasmā॒-tteṣā॒gṃ॒ sarvā॒ diśo॒-'bhiji̭tā abhūva॒n॒. yasyai॒ te gṛ॒hyante॒ jyaiṣṭhya̭me॒va ga̭cchatya॒bhi diśo̭ jayati॒ pañca̭ gṛhyante॒ pañca॒ diśa॒-ssarvā᳚sve॒va di॒kṣ-vṛ̭ddhnuvanti॒ nava̭nava gṛhyante॒ nava॒ vai purṷṣe prā॒ṇāḥ prā॒ṇāne॒va yaja̭māneṣu dadhati prāya॒ṇīyḙ codaya॒nīyḙ ca gṛhyante prā॒ṇā vai prā̭ṇagra॒hāḥ [prā॒ṇā vai prā̭ṇagra॒hāḥ, prā॒ṇaire॒va] 30
prā॒ṇaire॒va pra॒yanti̭ prā॒ṇairudya̭nti daśa॒me-'ha̭-ngṛhyante prā॒ṇā vai prā̭ṇagra॒hāḥ prā॒ṇebhyaḥ॒ khalu॒ vā e॒ta-tpra॒jā ya̭nti॒ yadvā̭made॒vyaṃ-yo~ne॒ścyava̭te daśa॒me-'ha̭n. vāmade॒vyaṃ-yo~ne᳚ścyavate॒ ya-dda̭śa॒me-'ha̭-ngṛ॒hyante᳚ prā॒ṇebhya̭ e॒va ta-tpra॒jā naya̭nti | 31
(tat - prā̭ṇagra॒hāḥ - sa॒ptavigṃ̭śacca) (a. 10)
pra de॒vande॒vyā dhi॒yā bhara̭tā jā॒tavḙdasam | ha॒vyā no̭ vakṣadānu॒ṣak || a॒yamu॒ ṣya pradḙva॒yurhotā̭ ya॒jñāya̭ nīyate | ratho॒ na yora॒bhīvṛ̭to॒ ghṛṇī̭vān cetati॒ tmanā᳚ || a॒yama॒gnirṷruṣyatya॒mṛtā̭diva॒ janma̭naḥ | saha̭saści॒-thsahī̭yā-nde॒vo jī॒vāta̭ve kṛ॒taḥ || iḍā̭yāstvā pa॒de va॒ya-nnābhā̭ pṛthi॒vyā adhi̭ | jāta̭vedo॒ ni dhī̭ma॒hyagnḙ ha॒vyāya॒ voḍha̭ve | 32
agne॒ viśvḙbhi-ssvanīka de॒vairūrṇā̭vanta-mpratha॒ma-ssī̭da॒ yoni᳚m | ku॒lā॒yina̭-ṅghṛ॒tava̭ntagṃ savi॒tre ya॒jña-nna̭ya॒ yaja̭mānāya sā॒dhu || sīda̭ hota॒-ssva ṷ lo॒ke ci̭ki॒tvānthsā॒dayā̭ ya॒jñagṃ sṷkṛ॒tasya॒ yonau᳚ | de॒vā॒vīrde॒vān. ha॒viṣā̭ yajā॒syagnḙ bṛ॒ha-dyaja̭māne॒ vayo̭ dhāḥ || ni hotā̭ hotṛ॒ṣada̭ne॒ vidā̭nastve॒ṣo dī̭di॒vāgṃ a̭sada-thsu॒dakṣaḥ̭ | ada̭bdhavrata-pramati॒rvasi̭ṣṭha-ssahasra-mbha॒ra-śśuci̭jihvo a॒gniḥ || tva-ndū॒tastva- [tva-ndū॒tastvam, u॒ naḥ॒ pa॒ra॒spāstvaṃ-va~sya॒ ā] 33
-mṷ naḥ para॒spāstvaṃ-va~sya॒ ā vṛ̭ṣabha praṇe॒tā | agnḙ to॒kasya̭ na॒stanḙ ta॒nūnā॒mapra̭yuccha॒-ndīdya̭dbodhi go॒pāḥ || a॒bhi tvā̭ deva savita॒rīśā̭naṃ॒-vā~ryā̭ṇām | sadā̭-'va-nbhā॒gamī̭mahe || ma॒hī dyauḥ pṛ̭thi॒vī ca̭na i॒maṃ-ya~॒jña-mmi̭mikṣatām | pi॒pṛ॒tā-nno॒ bharī̭mabhiḥ || tvāma̭gne॒ puṣka̭rā॒daddhyatha̭rvā॒ nira̭manthata | mū॒rdhno viśva̭sya vā॒ghataḥ̭ || tamṷ- [tamṷ, tvā॒ da॒ddhyaṅṅṛṣiḥ̭] 34
-tvā da॒ddhyaṅṅṛṣiḥ̭ pu॒tra ī̭dhe॒ atha̭rvaṇaḥ | vṛ॒tra॒haṇa̭-mpuranda॒ram || tamṷ tvā pā॒thyo vṛṣā॒ samī̭dhe dasyu॒hanta̭mam | dha॒na॒-ñja॒yagṃ raṇḙraṇe || u॒ta brṷvantu ja॒ntava॒ uda॒gnirvṛ̭tra॒hā-'ja̭ni | dha॒na॒-ñja॒yo raṇḙraṇe || ā yagṃ haste॒ na khā॒dina॒gṃ॒ śiśṷ-ñjā॒ta-nna bibhra̭ti | vi॒śāma॒gnigg sva̭ddhva॒ram || prade॒va-nde॒vavī̭taye॒ bhara̭tā vasu॒vitta̭mam | āsve yonau॒ ni ṣī̭datu || ā [ ] 35
jā॒ta-ñjā॒tavḙdasi pri॒yagṃ śi̭śī॒tā-'ti̭thim | syo॒na ā gṛ॒hapa̭tim || a॒gninā॒-'gni-ssami̭ddhyate ka॒virgṛ॒hapa̭ti॒ryuvā᳚ | ha॒vya॒vā-ḍju॒hvā᳚syaḥ || tvagg hya̭gne a॒gninā॒ vipro॒ viprḙṇa॒ santhsa॒tā | sakhā॒ sakhyā̭ sami॒ddhyase᳚ || ta-mma̭rjayanta su॒kratṷ-mpuro॒yāvā̭namā॒jiṣṷ | sveṣu॒ kṣayḙṣu vā॒jina᳚m || ya॒jñena̭ ya॒jñama̭yajanta de॒vāstāni॒ dharmā̭ṇi pratha॒mānyā̭sann | te ha॒ nāka̭-mmahi॒mānaḥ̭ sacante॒ yatra॒ pūrvḙ sā॒ddhyā-ssanti̭ de॒vāḥ || 36 ||
(voḍha̭ve- dū॒tastvaṃ - tamṷ - sīda॒tvā - yatra̭ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 11)
(pū॒rṇa - rṣa̭yo॒ - 'gninā॒ - ye de॒vāḥ - sūryo̭ mā॒ - santvā̭ nahyāmi - vaṣaṭkā॒ra-ssa kha̭di॒ra - ṷpayā॒magṛ̭hīto-'si॒ - yāṃ-vai~ - tve kratuṃ॒ - prade॒va - mekā̭daśa )
(pū॒rṇā - sa̭ha॒jān - tavā᳚-'gne - prā॒ṇaire॒va - ṣaṭtrigṃ̭śat)
(pū॒rṇā, santi̭ de॒vāḥ)
|| hariḥ̭ om ||
(pra॒jāpa̭ti॒ - yo̭ vā - agne॒ - vi vai - pū॒rṇā - pañca̭) (5)
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.