ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾಯಾ-ನ್ತೃತೀಯಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚಮಃ ಪ್ರಶ್ನಃ - ಇಷ್ಟಿಶೇಷಾಭಿಧಾನಂ
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹ॒ರಿಃ॒ ಓಮ್ ॥
ಪೂ॒ರ್ಣಾ ಪ॒ಶ್ಚಾದು॒ತ ಪೂ॒ರ್ಣಾ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದು-ನ್ಮ॑ದ್ಧ್ಯ॒ತಃ ಪೌ᳚ರ್ಣಮಾ॒ಸೀ ಜಿ॑ಗಾಯ । ತಸ್ಯಾ᳚-ನ್ದೇ॒ವಾ ಅಧಿ॑ ಸಂ॒ವಁಸ॑ನ್ತ ಉತ್ತ॒ಮೇ ನಾಕ॑ ಇ॒ಹ ಮಾ॑ದಯನ್ತಾಮ್ ॥ ಯತ್ತೇ॑ ದೇ॒ವಾ ಅದ॑ಧು ರ್ಭಾಗ॒ಧೇಯ॒ಮಮಾ॑ವಾಸ್ಯೇ ಸಂ॒ವಁಸ॑ನ್ತೋ ಮಹಿ॒ತ್ವಾ । ಸಾನೋ॑ ಯ॒ಜ್ಞ-ಮ್ಪಿ॑ಪೃಹಿ ವಿಶ್ವವಾರೇ ರ॒ಯಿ-ನ್ನೋ॑ ಧೇಹಿ ಸುಭಗೇ ಸು॒ವೀರ᳚ಮ್ ॥ನಿ॒ವೇಶ॑ನೀ ಸ॒ಙ್ಗಮ॑ನೀ॒ ವಸೂ॑ನಾಂ॒-ವಿಁಶ್ವಾ॑ ರೂ॒ಪಾಣಿ॒ ವಸೂ᳚ನ್ಯಾವೇ॒ಶಯ॑ನ್ತೀ । ಸ॒ಹ॒ಸ್ರ॒ಪೋ॒ಷಗ್ಂ ಸು॒ಭಗಾ॒ ರರಾ॑ಣಾ॒ ಸಾ ನ॒ ಆಗ॒ನ್. ವರ್ಚ॑ಸಾ [ಆಗ॒ನ್. ವರ್ಚ॑ಸಾ, ಸಂ॒ವಿಁ॒ದಾ॒ನಾ ।] 1
ಸಂವಿಁದಾ॒ನಾ ॥ ಅಗ್ನೀ॑ಷೋಮೌ ಪ್ರಥ॒ಮೌ ವೀ॒ರ್ಯೇ॑ಣ॒ ವಸೂ᳚-ನ್ರು॒ದ್ರಾನಾ॑ದಿ॒ತ್ಯಾನಿ॒ಹ ಜಿ॑ನ್ವತಮ್ । ಮಾ॒ದ್ಧ್ಯಗ್ಂ ಹಿ ಪೌ᳚ರ್ಣಮಾ॒ಸ-ಞ್ಜು॒ಷೇಥಾ॒-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಾ ವೃ॒ದ್ಧೌ ಸು॑ಕೃ॒ತೇನ॑ ಸಾ॒ತಾವಥಾ॒-ಽಸ್ಮಭ್ಯಗ್ಂ॑ ಸ॒ಹವೀ॑ರಾಗ್ಂ ರ॒ಯಿ-ನ್ನಿ ಯ॑ಚ್ಛತಮ್ ॥ ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯಾಶ್ಚಾ-ಽಙ್ಗಿ॑ರಸಶ್ಚಾ॒ಗ್ನೀನಾ-ಽದ॑ಧತ॒ ತೇ ದ॑ರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾ॒ಸೌ ಪ್ರೈಫ್ಸ॒-ನ್ತೇಷಾ॒ಮಙ್ಗಿ॑ರಸಾ॒-ನ್ನಿರು॑ಪ್ತಗ್ಂ ಹ॒ವಿರಾಸೀ॒ದಥಾ॑-ಽಽದಿ॒ತ್ಯಾ ಏ॒ತೌ ಹೋಮಾ॑ವಪಶ್ಯ॒-ನ್ತಾವ॑ಜುಹವು॒ಸ್ತತೋ॒ ವೈ ತೇ ದ॑ರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾ॒ಸೌ [ ] 2
ಪೂರ್ವ॒ ಆ ಽಲ॑ಭನ್ತ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾ॒ಸಾ-ವಾ॒ಲಭ॑ಮಾನ ಏ॒ತೌ ಹೋಮೌ॑ ಪು॒ರಸ್ತಾ᳚ಜ್ಜುಹುಯಾ-ಥ್ಸಾ॒ಕ್ಷಾದೇ॒ವ ದ॑ರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾ॒ಸಾವಾ ಲ॑ಭತೇ ಬ್ರಹ್ಮವಾ॒ದಿನೋ॑ ವದನ್ತಿ॒ ಸ ತ್ವೈ ದ॑ರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾ॒ಸಾವಾ ಲ॑ಭೇತ॒ ಯ ಏ॑ನಯೋರನು-ಲೋ॒ಮಞ್ಚ॑ ಪ್ರತಿಲೋ॒ಮಞ್ಚ॑ ವಿ॒ದ್ಯಾದಿತ್ಯ॑ಮಾವಾ॒ಸ್ಯಾ॑ಯಾ ಊ॒ರ್ಧ್ವ-ನ್ತದ॑ನುಲೋ॒ಮ-ಮ್ಪೌ᳚ರ್ಣಮಾ॒ಸ್ಯೈ ಪ್ರ॑ತೀ॒ಚೀನ॒-ನ್ತ-ತ್ಪ್ರ॑ತಿಲೋ॒ಮಂ-ಯಁ-ತ್ಪೌ᳚ರ್ಣಮಾ॒ಸೀ-ಮ್ಪೂರ್ವಾ॑ಮಾ॒ಲಭೇ॑ತ ಪ್ರತಿಲೋ॒ಮಮೇ॑ನಾ॒ವಾ ಲ॑ಭೇತಾ॒-ಮುಮ॑ಪ॒ಕ್ಷೀಯ॑ಮಾಣ॒-ಮನ್ವಪ॑- [-ಮನ್ವಪ॑, ಕ್ಷೀ॒ಯೇ॒ತ॒ ಸಾ॒ರ॒ಸ್ವ॒ತೌ ಹೋಮೌ॑] 3
-ಕ್ಷೀಯೇತ ಸಾರಸ್ವ॒ತೌ ಹೋಮೌ॑ ಪು॒ರಸ್ತಾ᳚ಜ್ಜುಹುಯಾದಮಾವಾ॒ಸ್ಯಾ॑ ವೈ ಸರ॑ಸ್ವತ್ಯನುಲೋ॒ಮ-ಮೇ॒ವೈನಾ॒ವಾ ಲ॑ಭತೇ॒ ಽಮುಮಾ॒ಪ್ಯಾಯ॑ಮಾನ॒ಮನ್ವಾ ಪ್ಯಾ॑ಯತ ಆಗ್ನಾವೈಷ್ಣ॒ವ-ಮೇಕಾ॑ದಶಕಪಾಲ-ಮ್ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇ॒-ಥ್ಸರ॑ಸ್ವತ್ಯೈ ಚ॒ರುಗ್ಂ ಸರ॑ಸ್ವತೇ॒ ದ್ವಾದ॑ಶಕಪಾಲಂ॒-ಯಁದಾ᳚ಗ್ನೇ॒ಯೋ ಭವ॑ತ್ಯ॒ಗ್ನಿರ್ವೈ ಯ॑ಜ್ಞಮು॒ಖಂ-ಯಁ॑ಜ್ಞಮು॒ಖಮೇ॒ವರ್ಧಿ॑-ಮ್ಪು॒ರಸ್ತಾ᳚-ದ್ಧತ್ತೇ॒ ಯ-ದ್ವೈ᳚ಷ್ಣ॒ವೋ ಭವ॑ತಿ ಯ॒ಜ್ಞೋ ವೈ ವಿಷ್ಣು॑ರ್ಯ॒ಜ್ಞಮೇ॒ವಾ-ಽಽರಭ್ಯ॒ ಪ್ರತ॑ನುತೇ॒ ಸರ॑ಸ್ವತ್ಯೈ ಚ॒ರುರ್ಭ॑ವತಿ॒ ಸರ॑ಸ್ವತೇ॒ ದ್ವಾದ॑ಶಕಪಾಲೋ-ಽಮಾವಾ॒ಸ್ಯಾ॑ ವೈ ಸರ॑ಸ್ವತೀ ಪೂ॒ರ್ಣಮಾ॑ಸ॒-ಸ್ಸರ॑ಸ್ವಾ॒-ನ್ತಾವೇ॒ವ ಸಾ॒ಕ್ಷಾದಾ ರ॑ಭತ ಋ॒ದ್ಧ್ನೋತ್ಯಾ᳚ಭ್ಯಾ॒-ನ್ದ್ವಾದ॑ಶಕಪಾಲ॒-ಸ್ಸರ॑ಸ್ವತೇ ಭವತಿ ಮಿಥುನ॒ತ್ವಾಯ॒ ಪ್ರಜಾ᳚ತ್ಯೈ ಮಿಥು॒ನೌ ಗಾವೌ॒ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ॒ ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯೈ ॥ 4 ॥
(ವರ್ಚ॑ಸಾ॒ - ವೈ ತೇ ದ॑ರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾ॒ಸಾ - ವಪ॑ - ತನುತೇ॒ ಸರ॑ಸ್ವತ್ಯೈ॒ - ಪಞ್ಚ॑ವಿಗ್ಂಶತಿಶ್ಚ) (ಅ. 1)
ಋಷ॑ಯೋ॒ ವಾ ಇನ್ದ್ರ॑-ಮ್ಪ್ರ॒ತ್ಯಕ್ಷ॒-ನ್ನಾಪ॑ಶ್ಯ॒-ನ್ತಂ-ವಁಸಿ॑ಷ್ಠಃ ಪ್ರ॒ತ್ಯಕ್ಷ॑ಮಪಶ್ಯ॒-ಥ್ಸೋ᳚-ಽಬ್ರವೀ॒-ದ್ಬ್ರಾಹ್ಮ॑ಣ-ನ್ತೇ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ॒ ಯಥಾ॒ ತ್ವತ್ಪು॑ರೋಹಿತಾಃ ಪ್ರ॒ಜಾಃ ಪ್ರ॑ಜನಿ॒ಷ್ಯನ್ತೇ-ಽಥ॒ ಮೇತ॑ರೇಭ್ಯ॒ ಋಷಿ॑ಭ್ಯೋ॒ ಮಾ ಪ್ರವೋ॑ಚ॒ ಇತಿ॒ ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತಾನ್ಥ್ಸ್ತೋಮ॑-ಭಾಗಾನಬ್ರವೀ॒-ತ್ತತೋ॒ ವಸಿ॑ಷ್ಠಪುರೋಹಿತಾಃ ಪ್ರ॒ಜಾಃ ಪ್ರಾಜಾ॑ಯನ್ತ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ವಾಸಿ॒ಷ್ಠೋ ಬ್ರ॒ಹ್ಮಾ ಕಾ॒ರ್ಯಃ॑ ಪ್ರೈವ ಜಾ॑ಯತೇ ರ॒ಶ್ಮಿರ॑ಸಿ॒ ಕ್ಷಯಾ॑ಯ ತ್ವಾ॒ ಕ್ಷಯ॑-ಞ್ಜಿ॒ನ್ವೇ- [ಕ್ಷಯ॑-ಞ್ಜಿ॒ನ್ವೇತಿ॑, ಆ॒ಹ॒ ದೇ॒ವಾ ವೈ] 5
-ತ್ಯಾ॑ಹ ದೇ॒ವಾ ವೈ ಕ್ಷಯೋ॑ ದೇ॒ವೇಭ್ಯ॑ ಏ॒ವ ಯ॒ಜ್ಞ-ಮ್ಪ್ರಾ-ಽಽಹ॒ ಪ್ರೇತಿ॑ರಸಿ॒ ಧರ್ಮಾ॑ಯ ತ್ವಾ॒ ಧರ್ಮ॑-ಞ್ಜಿ॒ನ್ವೇತ್ಯಾ॑ಹ ಮನು॒ಷ್ಯಾ॑ ವೈ ಧರ್ಮೋ॑ ಮನು॒ಷ್ಯೇ᳚ಭ್ಯ ಏ॒ವ ಯ॒ಜ್ಞ-ಮ್ಪ್ರಾ-ಽಽಹಾನ್ವಿ॑ತಿರಸಿ ದಿ॒ವೇ ತ್ವಾ॒ ದಿವ॑-ಞ್ಜಿ॒ನ್ವೇತ್ಯಾ॑ಹೈ॒ಭ್ಯ ಏ॒ವ ಲೋ॒ಕೇಭ್ಯೋ॑ ಯ॒ಜ್ಞ-ಮ್ಪ್ರಾ-ಽಽಹ॑ವಿಷ್ಟ॒ಮ್ಭೋ॑-ಽಸಿ॒ ವೃಷ್ಟ್ಯೈ᳚ ತ್ವಾ॒ ವೃಷ್ಟಿ॑-ಞ್ಜಿ॒ನ್ವೇತ್ಯಾ॑ಹ॒ ವೃಷ್ಟಿ॑ಮೇ॒ವಾ-ಽವ॑- [ವೃಷ್ಟಿ॑ಮೇ॒ವಾ-ಽವ॑, ರು॒ನ್ಧೇ॒ ಪ್ರ॒ವಾ-] 6
-ರುನ್ಧೇ ಪ್ರ॒ವಾ-ಽಸ್ಯ॑ನು॒ವಾ-ಽಸೀತ್ಯಾ॑ಹ ಮಿಥುನ॒ತ್ವಾಯೋ॒ಶಿಗ॑ಸಿ॒ ವಸು॑ಭ್ಯಸ್ತ್ವಾ॒ ವಸೂ᳚ಞ್ಜಿ॒ನ್ವೇತ್ಯಾ॑ಹಾ॒ಷ್ಟೌ ವಸ॑ವ॒ ಏಕಾ॑ದಶ ರು॒ದ್ರಾ ದ್ವಾದ॑ಶಾ-ಽಽದಿ॒ತ್ಯಾ ಏ॒ತಾವ॑ನ್ತೋ॒ ವೈ ದೇ॒ವಾಸ್ತೇಭ್ಯ॑ ಏ॒ವ ಯ॒ಜ್ಞ-ಮ್ಪ್ರಾ-ಽಽಹೌಜೋ॑-ಽಸಿ ಪಿ॒ತೃಭ್ಯ॑ಸ್ತ್ವಾ ಪಿ॒ತೄನ್ ಜಿ॒ನ್ವೇತ್ಯಾ॑ಹ ದೇ॒ವಾನೇ॒ವ ಪಿ॒ತೄನನು॒ ಸನ್ತ॑ನೋತಿ॒ ತನ್ತು॑ರಸಿ ಪ್ರ॒ಜಾಭ್ಯ॑ಸ್ತ್ವಾ ಪ್ರ॒ಜಾ ಜಿ॒ನ್ವೇ- [ಪ್ರ॒ಜಾ ಜಿ॑ನ್ವ, ಇತ್ಯಾ॑ಹ ಪಿ॒ತೄನೇ॒ವ] 7
-ತ್ಯಾ॑ಹ ಪಿ॒ತೄನೇ॒ವ ಪ್ರ॒ಜಾ ಅನು॒ ಸನ್ತ॑ನೋತಿ ಪೃತನಾ॒ಷಾಡ॑ಸಿ ಪ॒ಶುಭ್ಯ॑ಸ್ತ್ವಾ ಪ॒ಶೂಞ್ಜಿ॒ನ್ವೇತ್ಯಾ॑ಹ ಪ್ರ॒ಜಾ ಏ॒ವ ಪ॒ಶೂನನು॒ ಸನ್ತ॑ನೋತಿರೇ॒ವದ॒ಸ್ಯೋ-ಷ॑ಧೀಭ್ಯ॒ ಸ್ತ್ವೌಷ॑ಧೀ-ರ್ಜಿ॒ನ್ವೇತ್ಯಾ॒ಹೌಷ॑ಧೀಷ್ವೇ॒ವ ಪ॒ಶೂ-ನ್ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಾಪಯತ್ಯಭಿ॒ಜಿದ॑ಸಿ ಯು॒ಕ್ತಗ್ರಾ॒ವೇನ್ದ್ರಾ॑ಯ॒ ತ್ವೇನ್ದ್ರ॑-ಞ್ಜಿ॒ನ್ವೇತ್ಯಾ॑ಹಾ॒ಭಿಜಿ॑ತ್ಯಾ॒ ಅಧಿ॑ಪತಿರಸಿ ಪ್ರಾ॒ಣಾಯ॑ ತ್ವಾ ಪ್ರಾ॒ಣ- [ಪ್ರಾ॒ಣಮ್, ಜಿ॒ನ್ವೇತ್ಯಾ॑ಹ] 8
-ಞ್ಜಿ॒ನ್ವೇತ್ಯಾ॑ಹ ಪ್ರ॒ಜಾಸ್ವೇ॒ವ ಪ್ರಾ॒ಣಾ-ನ್ದ॑ಧಾತಿ ತ್ರಿ॒ವೃದ॑ಸಿ ಪ್ರ॒ವೃದ॒ಸೀತ್ಯಾ॑ಹ ಮಿಥುನ॒ತ್ವಾಯ॑ ಸಗ್ಂರೋ॒ಹೋ॑-ಽಸಿ ನೀರೋ॒ಹೋ॑-ಽಸೀತ್ಯಾ॑ಹ॒ ಪ್ರಜಾ᳚ತ್ಯೈ ವಸು॒ಕೋ॑-ಽಸಿ॒ ವೇಷ॑ಶ್ರಿರಸಿ॒ ವಸ್ಯ॑ಷ್ಟಿರ॒ಸೀತ್ಯಾ॑ಹ॒ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ್ಯೈ ॥ 9 ॥
(ಜಿ॒ನ್ವೇತ್ಯ - ವ॑ - ಪ್ರ॒ಜಾ ಜಿ॑ನ್ವ - ಪ್ರಾ॒ಣನ್ - ತ್ರಿ॒ಗ್ಂ॒ಶಚ್ಚ॑) (ಅ. 2)
ಅ॒ಗ್ನಿನಾ॑ ದೇ॒ವೇನ॒ ಪೃತ॑ನಾ ಜಯಾಮಿ ಗಾಯ॒ತ್ರೇಣ॒ ಛನ್ದ॑ಸಾ ತ್ರಿ॒ವೃತಾ॒ ಸ್ತೋಮೇ॑ನ ರಥನ್ತ॒ರೇಣ॒ ಸಾಮ್ನಾ॑ ವಷಟ್ಕಾ॒ರೇಣ॒ ವಜ್ರೇ॑ಣ ಪೂರ್ವ॒ಜಾ-ನ್ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಾ॒ನಧ॑ರಾ-ನ್ಪಾದಯಾ॒ಮ್ಯವೈ॑ನಾ-ನ್ಬಾಧೇ॒ ಪ್ರತ್ಯೇ॑ನಾನ್ನುದೇ॒-ಽಸ್ಮಿನ್ ಕ್ಷಯೇ॒-ಽಸ್ಮಿ-ನ್ಭೂ॑ಮಿಲೋ॒ಕೇ ಯೋ᳚-ಽಸ್ಮಾ-ನ್ದ್ವೇಷ್ಟಿ॒ ಯಞ್ಚ॑ ವ॒ಯ-ನ್ದ್ವಿ॒ಷ್ಮೋ ವಿಷ್ಣೋಃ॒ ಕ್ರಮೇ॒ಣಾ-ಽತ್ಯೇ॑ನಾನ್ ಕ್ರಾಮಾ॒ಮೀನ್ದ್ರೇ॑ಣ ದೇ॒ವೇನ॒ ಪೃತ॑ನಾ ಜಯಾಮಿ॒ ತ್ರೈಷ್ಟು॑ಭೇನ॒ ಛನ್ದ॑ಸಾ ಪಞ್ಚದ॒ಶೇನ॒ ಸ್ತೋಮೇ॑ನ ಬೃಹ॒ತಾ ಸಾಮ್ನಾ॑ ವಷಟ್ಕಾ॒ರೇಣ॒ ವಜ್ರೇ॑ಣ [ವಜ್ರೇ॑ಣ, ಸ॒ಹ॒ಜಾನ್. ವಿಶ್ವೇ॑ಭಿರ್ದೇ॒ವೇಭಿಃ॒ ಪೃತ॑ನಾ] 10
ಸಹ॒ಜಾನ್. ವಿಶ್ವೇ॑ಭಿರ್ದೇ॒ವೇಭಿಃ॒ ಪೃತ॑ನಾ ಜಯಾಮಿ॒ ಜಾಗ॑ತೇನ॒ ಛನ್ದ॑ಸಾ ಸಪ್ತದ॒ಶೇನ॒ ಸ್ತೋಮೇ॑ನ ವಾಮದೇ॒ವ್ಯೇನ॒ ಸಾಮ್ನಾ॑ ವಷಟ್ಕಾ॒ರೇಣ॒ ವಜ್ರೇ॑ಣಾ ಪರ॒ಜಾನಿನ್ದ್ರೇ॑ಣ ಸ॒ಯುಜೋ॑ ವ॒ಯಗ್ಂ ಸಾ॑ಸ॒ಹ್ಯಾಮ॑ ಪೃತನ್ಯ॒ತಃ । ಘ್ನನ್ತೋ॑ ವೃ॒ತ್ರಾಣ್ಯ॑ಪ್ರ॒ತಿ । ಯತ್ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ॒ ತೇಜ॒ಸ್ತೇನಾ॒ಹ-ನ್ತೇ॑ಜ॒ಸ್ವೀ ಭೂ॑ಯಾಸಂ॒-ಯಁತ್ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ॒ ವರ್ಚ॒ಸ್ತೇನಾ॒ಹಂ-ವಁ॑ರ್ಚ॒ಸ್ವೀ ಭೂ॑ಯಾಸಂ॒-ಯಁತ್ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ॒ ಹರ॒ಸ್ತೇನಾ॒ಹಗ್ಂ ಹ॑ರ॒ಸ್ವೀ ಭೂ॑ಯಾಸಮ್ ॥ 11 ॥
(ಬೃ॒ಹ॒ತಾ ಸಾಮ್ನಾ॑ ವಷಟ್ಕಾ॒ರೇಣ॒ ವಜ್ರೇ॑ಣ॒ - ಷಟ್ಚ॑ತ್ವಾರಿಗ್ಂಶಚ್ಚ) (ಅ. 3)
ಯೇ ದೇ॒ವಾ ಯ॑ಜ್ಞ॒ಹನೋ॑ ಯಜ್ಞ॒ಮುಷಃ॑ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾಮದ್ಧ್ಯಾಸ॑ತೇ । ಅ॒ಗ್ನಿರ್ಮಾ॒ ತೇಭ್ಯೋ॑ ರಕ್ಷತು॒ ಗಚ್ಛೇ॑ಮ ಸು॒ಕೃತೋ॑ ವ॒ಯಮ್ ॥ ಆ-ಽಗ॑ನ್ಮ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ವರೇಣ್ಯಾ॒ ರಾತ್ರೀ॑ಣಾ-ಮ್ಭಾ॒ಗೋ ಯು॒ವಯೋ॒ರ್ಯೋ ಅಸ್ತಿ॑ । ನಾಕ॑-ಙ್ಗೃಹ್ಣಾ॒ನಾ-ಸ್ಸು॑ಕೃ॒ತಸ್ಯ॑ ಲೋ॒ಕೇ ತೃ॒ತೀಯೇ॑ ಪೃ॒ಷ್ಠೇ ಅಧಿ॑ ರೋಚ॒ನೇ ದಿ॒ವಃ ॥ ಯೇ ದೇ॒ವಾ ಯ॑ಜ್ಞ॒ಹನೋ॑ ಯಜ್ಞ॒ಮುಷೋ॒-ಽನ್ತರಿ॒ಕ್ಷೇ-ಽದ್ಧ್ಯಾಸ॑ತೇ । ವಾ॒ಯುರ್ಮಾ॒ ತೇಭ್ಯೋ॑ ರಕ್ಷತು॒ ಗಚ್ಛೇ॑ಮ ಸು॒ಕೃತೋ॑ ವ॒ಯಮ್ ॥ ಯಾಸ್ತೇ॒ ರಾತ್ರೀ᳚-ಸ್ಸವಿತ- [ರಾತ್ರೀ᳚-ಸ್ಸವಿತಃ, ದೇ॒ವ॒ಯಾನೀ॑ರನ್ತ॒ರಾ] 12
-ರ್ದೇವ॒ಯಾನೀ॑ರನ್ತ॒ರಾ ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀ ವಿ॒ಯನ್ತಿ॑ । ಗೃ॒ಹೈಶ್ಚ॒ ಸರ್ವೈಃ᳚ ಪ್ರ॒ಜಯಾ॒ ನ್ವಗ್ರೇ॒ ಸುವೋ॒ ರುಹಾ॑ಣಾಸ್ತರತಾ॒ ರಜಾಗ್ಂ॑ಸಿ ॥ ಯೇ ದೇ॒ವಾ ಯ॑ಜ್ಞ॒ಹನೋ॑ ಯಜ್ಞ॒ಮುಷೋ॑ ದಿ॒ವ್ಯದ್ಧ್ಯಾಸ॑ತೇ । ಸೂರ್ಯೋ॑ ಮಾ॒ ತೇಭ್ಯೋ॑ ರಕ್ಷತು॒ ಗಚ್ಛೇ॑ಮ ಸು॒ಕೃತೋ॑ ವ॒ಯಮ್ ॥ ಯೇನೇನ್ದ್ರಾ॑ಯ ಸ॒ಮಭ॑ರಃ॒ ಪಯಾಗ್॑ಸ್ಯುತ್ತ॒ಮೇನ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ಜಾತವೇದಃ । ತೇನಾ᳚-ಽಗ್ನೇ॒ ತ್ವಮು॒ತ ವ॑ರ್ಧಯೇ॒ಮಗ್ಂ ಸ॑ಜಾ॒ತಾನಾ॒ಗ್॒ ಶ್ರೈಷ್ಠ್ಯ॒ ಆ ಧೇ᳚ಹ್ಯೇನಮ್ ॥ ಯ॒ಜ್ಞ॒ಹನೋ॒ ವೈ ದೇ॒ವಾ ಯ॑ಜ್ಞ॒ಮುಷ॑- [ದೇ॒ವಾ ಯ॑ಜ್ಞ॒ಮುಷಃ॑, ಸ॒ನ್ತಿ॒ ತ ಏ॒ಷು] 13
-ಸ್ಸನ್ತಿ॒ ತ ಏ॒ಷು ಲೋ॒ಕೇಷ್ವಾ॑ಸತ ಆ॒ದದಾ॑ನಾ ವಿಮಥ್ನಾ॒ನಾ ಯೋ ದದಾ॑ತಿ॒ ಯೋ ಯಜ॑ತೇ॒ ತಸ್ಯ॑ । ಯೇ ದೇ॒ವಾ ಯ॑ಜ್ಞ॒ಹನಃ॑ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾಮದ್ಧ್ಯಾಸ॑ತೇ॒ ಯೇ ಅ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷೇ॒ ಯೇ ದಿ॒ವೀತ್ಯಾ॑ಹೇ॒ಮಾನೇ॒ವ ಲೋ॒ಕಾಗ್ಸ್ತೀ॒ರ್ತ್ವಾ ಸಗೃ॑ಹ॒-ಸ್ಸಪ॑ಶು-ಸ್ಸುವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮೇ॒ತ್ಯಪ॒ ವೈ ಸೋಮೇ॑ನೇಜಾ॒ನಾದ್ದೇ॒ವತಾ᳚ಶ್ಚ ಯ॒ಜ್ಞಶ್ಚ॑ ಕ್ರಾಮನ್ತ್ಯಾಗ್ನೇ॒ಯ-ಮ್ಪಞ್ಚ॑ಕಪಾಲಮುದವಸಾ॒ನೀಯ॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇದ॒ಗ್ನಿ-ಸ್ಸರ್ವಾ॑ ದೇ॒ವತಾಃ॒ [ದೇ॒ವತಾಃ᳚, ಪಾಙ್ಕ್ತೋ॑ ಯ॒ಜ್ಞೋ] 14
ಪಾಙ್ಕ್ತೋ॑ ಯ॒ಜ್ಞೋ ದೇ॒ವತಾ᳚ಶ್ಚೈ॒ವ ಯ॒ಜ್ಞಞ್ಚಾವ॑ ರುನ್ಧೇಗಾಯ॒ತ್ರೋ ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿರ್ಗಾ॑ಯ॒ತ್ರ ಛ॑ನ್ದಾ॒ಸ್ತ-ಞ್ಛನ್ದ॑ಸಾ॒ ವ್ಯ॑ರ್ಧಯತಿ॒ ಯ-ತ್ಪಞ್ಚ॑ಕಪಾಲ-ಙ್ಕ॒ರೋತ್ಯ॒ಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲಃ ಕಾ॒ರ್ಯೋ᳚-ಽಷ್ಟಾಕ್ಷ॑ರಾ ಗಾಯ॒ತ್ರೀ ಗಾ॑ಯ॒ತ್ರೋ᳚-ಽಗ್ನಿ-ರ್ಗಾ॑ಯ॒ತ್ರ ಛ॑ನ್ದಾ॒-ಸ್ಸ್ವೇನೈ॒ವೈನ॒-ಞ್ಛನ್ದ॑ಸಾ॒ ಸಮ॑ರ್ಧಯತಿ ಪ॒ಙ್ಕ್ತ್ಯೌ॑ ಯಾಜ್ಯಾನುವಾ॒ಕ್ಯೇ॑ ಭವತಃ॒ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ॑ ಯ॒ಜ್ಞಸ್ತೇನೈ॒ವ ಯ॒ಜ್ಞಾನ್ನೈತಿ॑ ॥ 15 ॥
(ಸ॒ವಿ॒ತ॒-ರ್ದೇ॒ವಾ ಯ॑ಜ್ಞ॒ಮುಷಃ॒ - ಸರ್ವಾ॑ ದೇ॒ವತಾ॒ - ಸ್ತ್ರಿಚ॑ತ್ವಾರಿಗ್ಂಶಚ್ಚ) (ಅ. 4)
ಸೂರ್ಯೋ॑ ಮಾ ದೇ॒ವೋ ದೇ॒ವೇಭ್ಯಃ॑ ಪಾತು ವಾ॒ಯುರ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಾ॒-ದ್ಯಜ॑ಮಾನೋ॒-ಽಗ್ನಿರ್ಮಾ॑ ಪಾತು॒ ಚಕ್ಷು॑ಷಃ । ಸಕ್ಷ॒ ಶೂಷ॒ ಸವಿ॑ತ॒ರ್ವಿಶ್ವ॑ಚರ್ಷಣ ಏ॒ತೇಭಿಃ॑ ಸೋಮ॒ ನಾಮ॑ಭಿರ್ವಿಧೇಮ ತೇ॒ ತೇಭಿಃ॑ ಸೋಮ॒ ನಾಮ॑ಭಿರ್ವಿಧೇಮ ತೇ ॥ ಅ॒ಹ-ಮ್ಪ॒ರಸ್ತಾ॑ದ॒-ಹಮ॒ವಸ್ತಾ॑ದ॒ಹ-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॑ಷಾ॒ ವಿ ತಮೋ॑ ವವಾರ । ಯದ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷ॒-ನ್ತದು॑ ಮೇ ಪಿ॒ತಾ-ಽಭೂ॑ದ॒ಹಗ್ಂ ಸೂರ್ಯ॑ಮುಭ॒ಯತೋ॑ ದದರ್ಶಾ॒ಹ-ಮ್ಭೂ॑ಯಾ ಸಮುತ್ತ॒ಮ-ಸ್ಸ॑ಮಾ॒ನಾನಾ॒- [ಸಮುತ್ತ॒ಮ-ಸ್ಸ॑ಮಾ॒ನಾನಾ᳚ಮ್, ಆ ಸ॑ಮು॒ದ್ರಾ-] 16
-ಮಾ ಸ॑ಮು॒ದ್ರಾ-ದಾ-ಽನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಾತ್-ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿರುದ॒ಧಿ-ಞ್ಚ್ಯಾ॑ವಯಾ॒ತೀನ್ದ್ರಃ॒ ಪ್ರಸ್ನೌ॑ತು ಮ॒ರುತೋ॑ ವರ್ಷಯ॒ನ್ತೂನ್ನ॑ಮ್ಭಯ ಪೃಥಿ॒ವೀ-ಮ್ಭಿ॒ನ್ಧೀದ-ನ್ದಿ॒ವ್ಯ-ನ್ನಭಃ॑ । ಉ॒ದ್ರೋ ದಿ॒ವ್ಯಸ್ಯ॑ ನೋ ದೇ॒ಹೀಶಾ॑ನೋ॒ ವಿಸೃ॑ಜಾ॒ ದೃತಿ᳚ಮ್ ॥ ಪ॒ಶವೋ॒ ವಾ ಏ॒ತೇ ಯದಾ॑ದಿ॒ತ್ಯ ಏ॒ಷ ರು॒ದ್ರೋ ಯದ॒ಗ್ನಿರೋಷ॑ಧೀಃ॒ ಪ್ರಾಸ್ಯಾ॒ಗ್ನಾವಾ॑ದಿ॒ತ್ಯ-ಞ್ಜು॑ಹೋತಿ ರು॒ದ್ರಾದೇ॒ವ ಪ॒ಶೂನ॒ನ್ತರ್ದ॑ಧಾ॒ತ್ಯಥೋ॒ ಓಷ॑ಧೀಷ್ವೇ॒ವ ಪ॒ಶೂ- [ಪ॒ಶೂನ್, ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಾಪಯತಿ] 17
-ನ್ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಾಪಯತಿ ಕ॒ವಿರ್ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॒ ವಿತ॑ನೋತಿ॒ ಪನ್ಥಾ॒-ನ್ನಾಕ॑ಸ್ಯ ಪೃ॒ಷ್ಠೇ ಅಧಿ॑ ರೋಚ॒ನೇ ದಿ॒ವಃ । ಯೇನ॑ ಹ॒ವ್ಯಂ-ವಁಹ॑ಸಿ॒ ಯಾಸಿ॑ ದೂ॒ತ ಇ॒ತಃ ಪ್ರಚೇ॑ತಾ ಅ॒ಮುತ॒-ಸ್ಸನೀ॑ಯಾನ್ ॥ ಯಾಸ್ತೇ॒ ವಿಶ್ವಾ᳚-ಸ್ಸ॒ಮಿಧ॒-ಸ್ಸನ್ತ್ಯ॑ಗ್ನೇ॒ಯಾಃ ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾ-ಮ್ಬ॒ರ್॒ಹಿಷಿ॒ ಸೂರ್ಯೇ॒ ಯಾಃ । ತಾಸ್ತೇ॑ ಗಚ್ಛ॒ನ್ತ್ವಾಹು॑ತಿ-ಙ್ಘೃ॒ತಸ್ಯ॑ ದೇವಾಯ॒ತೇ ಯಜ॑ಮಾನಾಯ॒ ಶರ್ಮ॑ ॥ ಆ॒ಶಾಸಾ॑ನ-ಸ್ಸು॒ವೀರ್ಯಗ್ಂ॑ ರಾ॒ಯಸ್ಪೋಷ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಶ್ವಿ॑ಯಮ್ । ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿ॑ನಾ ರಾ॒ಯಾ ಸ್ವ॒ಗಾಕೃ॑ತೋ॒ ಮಹ್ಯಂ॒-ಯಁಜ॑ಮಾನಾಯ ತಿಷ್ಠ ॥ 18 ॥
(ಸ॒ಮಾ॒ನಾನಾ॒-ಮೋಷ॑ಧೀಷ್ವೇ॒ವ ಪ॒ಶೂನ್ - ಮಹ್ಯಂ॒-ಯಁಜ॑ಮಾನಾ॒ - ಯೈಕ॑ಞ್ಚ) (ಅ. 5)
ಸ-ನ್ತ್ವಾ॑ ನಹ್ಯಾಮಿ॒ ಪಯ॑ಸಾ ಘೃ॒ತೇನ॒ ಸ-ನ್ತ್ವಾ॑ ನಹ್ಯಾಮ್ಯ॒ಪ ಓಷ॑ಧೀಭಿಃ । ಸ-ನ್ತ್ವಾ॑ ನಹ್ಯಾಮಿ ಪ್ರ॒ಜಯಾ॒-ಽಹಮ॒ದ್ಯ ಸಾ ದೀ᳚ಕ್ಷಿ॒ತಾ ಸ॑ನವೋ॒ ವಾಜ॑ಮ॒ಸ್ಮೇ ॥ ಪ್ರೈತು॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣ॒ಸ್ಪತ್ನೀ॒ ವೇದಿಂ॒-ವಁರ್ಣೇ॑ನ ಸೀದತು । ಅಥಾ॒ಹಮ॑ನುಕಾ॒ಮಿನೀ॒ ಸ್ವೇ ಲೋ॒ಕೇ ವಿ॒ಶಾ ಇ॒ಹ ॥ ಸು॒ಪ್ರ॒ಜಸ॑ಸ್ತ್ವಾ ವ॒ಯಗ್ಂ ಸು॒ಪತ್ನೀ॒ರುಪ॑ ಸೇದಿಮ । ಅಗ್ನೇ॑ ಸಪತ್ನ॒ದಮ್ಭ॑ನ॒ಮದ॑ಬ್ಧಾಸೋ॒ ಅದಾ᳚ಭ್ಯಮ್ ॥ ಇ॒ಮಂ-ವಿಁಷ್ಯಾ॑ಮಿ॒ ವರು॑ಣಸ್ಯ॒ ಪಾಶಂ॒- [ಪಾಶ᳚ಮ್, ಯಮಬ॑ದ್ಧ್ನೀತ] 19
-ಁಯಮಬ॑ದ್ಧ್ನೀತ ಸವಿ॒ತಾ ಸು॒ಕೇತಃ॑ । ಧಾ॒ತುಶ್ಚ॒ ಯೋನೌ॑ ಸುಕೃ॒ತಸ್ಯ॑ ಲೋ॒ಕೇ ಸ್ಯೋ॒ನ-ಮ್ಮೇ॑ ಸ॒ಹ ಪತ್ಯಾ॑ ಕರೋಮಿ ॥ ಪ್ರೇಹ್ಯು॒ದೇಹ್ಯೃ॒ತಸ್ಯ॑ ವಾ॒ಮೀರನ್ವ॒ಗ್ನಿಸ್ತೇ-ಽಗ್ರ॑-ನ್ನಯ॒ತ್ವದಿ॑ತಿ॒ರ್ಮದ್ಧ್ಯ॑-ನ್ದದತಾಗ್ಂ ರು॒ದ್ರಾವ॑ಸೃಷ್ಟಾ-ಽಸಿ ಯು॒ವಾ ನಾಮ॒ ಮಾ ಮಾ॑ ಹಿಗ್ಂಸೀ॒ರ್ವಸು॑ಭ್ಯೋ ರು॒ದ್ರೇಭ್ಯ॑ ಆದಿ॒ತ್ಯೇಭ್ಯೋ॒ ವಿಶ್ವೇ᳚ಭ್ಯೋ ವೋ ದೇ॒ವೇಭ್ಯಃ॑ ಪ॒ನ್ನೇಜ॑ನೀರ್ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ಯ॒ಜ್ಞಾಯ॑ ವಃ ಪ॒ನ್ನೇಜ॑ನೀ-ಸ್ಸಾದಯಾಮಿ॒ ವಿಶ್ವ॑ಸ್ಯ ತೇ॒ ವಿಶ್ವಾ॑ವತೋ॒ ವೃಷ್ಣಿ॑ಯಾವತ॒- [ವೃಷ್ಣಿ॑ಯಾವತಃ, ತವಾ᳚ಗ್ನೇ ವಾ॒ಮೀರನು॑] 20
-ಸ್ತವಾ᳚ಗ್ನೇ ವಾ॒ಮೀರನು॑ ಸ॒ದೃಂಶಿ॒ ವಿಶ್ವಾ॒ ರೇತಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಧಿಷೀ॒ಯಾ-ಽಗ॑-ನ್ದೇ॒ವಾನ್. ಯ॒ಜ್ಞೋ ನಿ ದೇ॒ವೀರ್ದೇ॒ವೇಭ್ಯೋ॑ ಯ॒ಜ್ಞಮ॑ಶಿಷನ್ನ॒ಸ್ಮಿನ್-ಥ್ಸು॑ನ್ವ॒ತಿ ಯಜ॑ಮಾನ ಆ॒ಶಿಷ॒-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ॑ಕೃತಾ-ಸ್ಸಮುದ್ರೇ॒ಷ್ಠಾ ಗ॑ನ್ಧ॒ರ್ವಮಾತಿ॑ಷ್ಠ॒ತಾನು॑ । ವಾತ॑ಸ್ಯ॒ ಪತ್ಮ॑ನ್ನಿ॒ಡ ಈ॑ಡಿ॒ತಾಃ ॥ 21 ॥
(ಪಾಶಂ॒ - ಁವೃಷ್ಣಿ॑ಯಾವತ - ಸ್ತ್ರಿ॒ಗ್ಂ॒ಶಚ್ಚ॑) (ಅ. 6)
ವ॒ಷ॒ಟ್ಕಾ॒ರೋ ವೈ ಗಾ॑ಯತ್ರಿ॒ಯೈ ಶಿರೋ᳚-ಽಛಿನ॒-ತ್ತಸ್ಯೈ॒ ರಸಃ॒ ಪರಾ॑-ಽಪತ॒-ಥ್ಸ ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀ-ಮ್ಪ್ರಾವಿ॑ಶ॒ಥ್ಸ ಖ॑ದಿ॒ರೋ॑-ಽಭವ॒ದ್ಯಸ್ಯ॑ ಖಾದಿ॒ರ-ಸ್ಸ್ರು॒ವೋ ಭವ॑ತಿ॒ ಛನ್ದ॑ಸಾಮೇ॒ವ ರಸೇ॒ನಾವ॑ ದ್ಯತಿ॒ ಸರ॑ಸಾ ಅ॒ಸ್ಯಾ-ಽಽಹು॑ತಯೋ ಭವನ್ತಿ ತೃ॒ತೀಯ॑ಸ್ಯಾಮಿ॒ತೋ ದಿ॒ವಿ ಸೋಮ॑ ಆಸೀ॒-ತ್ತ-ಙ್ಗಾಯ॒ತ್ರ್ಯಾ-ಽ ಹ॑ರ॒-ತ್ತಸ್ಯ॑ ಪ॒ರ್ಣಮ॑ಚ್ಛಿದ್ಯತ॒ ತ-ತ್ಪ॒ರ್ಣೋ॑-ಽಭವ॒-ತ್ತ-ತ್ಪ॒ರ್ಣಸ್ಯ॑ ಪರ್ಣ॒ತ್ವಂ-ಯಁಸ್ಯ॑ ಪರ್ಣ॒ಮಯೀ॑ ಜು॒ಹೂ- [ಜು॒ಹೂಃ, ಭವ॑ತಿ ಸೌ॒ಮ್ಯಾ] 22
-ರ್ಭವ॑ತಿ ಸೌ॒ಮ್ಯಾ ಅ॒ಸ್ಯಾ-ಽಽಹು॑ತಯೋ ಭವನ್ತಿ ಜು॒ಷನ್ತೇ᳚-ಽಸ್ಯ ದೇ॒ವಾ ಆಹು॑ತೀರ್ದೇ॒ವಾ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮ॑ನ್ನವದನ್ತ॒ ತ-ತ್ಪ॒ರ್ಣ ಉಪಾ॑-ಽಶೃಣೋ-ಥ್ಸು॒ಶ್ರವಾ॒ ವೈ ನಾಮ॒ ಯಸ್ಯ॑ ಪರ್ಣ॒ಮಯೀ॑ ಜು॒ಹೂರ್ಭವ॑ತಿ॒ ನ ಪಾ॒ಪಗ್ಗ್ ಶ್ಲೋಕಗ್ಂ॑ ಶೃಣೋತಿ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॒ ವೈ ಪ॒ರ್ಣೋ ವಿಣ್ಮ॒ರುತೋ-ಽನ್ನಂ॒-ವಿಁಣ್ಮಾ॑ರು॒ತೋ᳚-ಽಶ್ವ॒ತ್ಥೋ ಯಸ್ಯ॑ ಪರ್ಣ॒ಮಯೀ॑ ಜು॒ಹೂರ್ಭವ॒ತ್ಯಾ-ಶ್ವ॑ತ್-ಥ್ಯುಪ॒ಭೃದ್- ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣೈ॒ವಾನ್ನ॒ಮವ॑ ರು॒ನ್ಧೇ-ಽಥೋ॒ ಬ್ರಹ್ಮೈ॒- [ರು॒ನ್ಧೇ-ಽಥೋ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑, ಏ॒ವ ವಿ॒ಶ್ಯದ್ಧ್ಯೂ॑ಹತಿ] 23
-ವ ವಿ॒ಶ್ಯದ್ಧ್ಯೂ॑ಹತಿ ರಾ॒ಷ್ಟ್ರಂ-ವೈಁ ಪ॒ರ್ಣೋ ವಿಡ॑ಶ್ವ॒ತ್ಥೋ ಯ-ತ್ಪ॑ರ್ಣ॒ಮಯೀ॑ ಜು॒ಹೂರ್ಭವ॒ತ್ಯಾ-ಶ್ವ॑ತ್ಥ್ಯುಪ॒ಭೃ-ದ್ರಾ॒ಷ್ಟ್ರಮೇ॒ವ ವಿ॒ಶ್ಯದ್ಧ್ಯೂ॑ಹತಿ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒ರ್ವಾ ಅ॑ಜುಹೋ॒-ಥ್ಸಾ ಯತ್ರಾ-ಽಽಹು॑ತಿಃ ಪ್ರ॒ತ್ಯತಿ॑ಷ್ಠ॒-ತ್ತತೋ॒ ವಿಕ॑ಙ್ಕತ॒ ಉದ॑ತಿಷ್ಠ॒-ತ್ತತಃ॑ ಪ್ರ॒ಜಾ ಅ॑ಸೃಜತ॒ ಯಸ್ಯ॒ ವೈಕ॑ಙ್ಕತೀ ಧ್ರು॒ವಾ ಭವ॑ತಿ॒ ಪ್ರತ್ಯ॒ವಾಸ್ಯಾ ಽಽಹು॑ತಯಸ್ತಿಷ್ಠ॒ನ್ತ್ಯಥೋ॒ ಪ್ರೈವ ಜಾ॑ಯತ ಏ॒ತದ್ವೈ ಸ್ರು॒ಚಾಗ್ಂ ರೂ॒ಪಂ-ಯಁಸ್ಯೈ॒ವಗ್ಂ ರೂ॑ಪಾ॒-ಸ್ಸ್ರುಚೋ॒ ಭವ॑ನ್ತಿ॒ ಸರ್ವಾ᳚ಣ್ಯೇ॒ವೈನಗ್ಂ॑ ರೂ॒ಪಾಣಿ॑ ಪಶೂ॒ನಾಮುಪ॑ತಿಷ್ಠನ್ತೇ॒ ನಾಸ್ಯಾಪ॑-ರೂಪಮಾ॒ತ್ಮಞ್ಜಾ॑ಯತೇ ॥ 24 ॥
(ಜು॒ಹೂ - ರಥೋ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ - ಸ್ರು॒ಚಾಗ್ಂ - ಸ॒ಪ್ತದ॑ಶ ಚ) (ಅ. 7)
ಉ॒ಪ॒ಯಾ॒ಮಗೃ॑ಹೀತೋ-ಽಸಿ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಯೇ ತ್ವಾ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷ್ಮತೇ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷ್ಮನ್ತ-ಙ್ಗೃಹ್ಣಾಮಿ॒ ದಕ್ಷಾ॑ಯ ದಕ್ಷ॒ವೃಧೇ॑ ರಾ॒ತ-ನ್ದೇ॒ವೇಭ್ಯೋ᳚-ಽಗ್ನಿ ಜಿ॒ಹ್ವೇಭ್ಯ॑ಸ್ತ್ವರ್ತಾ॒ಯುಭ್ಯ॒ ಇನ್ದ್ರ॑ಜ್ಯೇಷ್ಠೇಭ್ಯೋ॒ ವರು॑ಣರಾಜಭ್ಯೋ॒ ವಾತಾ॑ಪಿಭ್ಯಃ ಪ॒ರ್ಜನ್ಯಾ᳚ತ್ಮಭ್ಯೋ ದಿ॒ವೇ ತ್ವಾ॒-ಽನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಾಯ ತ್ವಾ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯೈ ತ್ವಾ-ಽಪೇ᳚ನ್ದ್ರ ದ್ವಿಷ॒ತೋ ಮನೋ-ಽಪ॒ ಜಿಜ್ಯಾ॑ಸತೋ ಜ॒ಹ್ಯಪ॒ ಯೋ ನೋ॑-ಽರಾತೀ॒ಯತಿ॒ ತ-ಞ್ಜ॑ಹಿ ಪ್ರಾ॒ಣಾಯ॑ ತ್ವಾ-ಽಪಾ॒ನಾಯ॑ ತ್ವಾ ವ್ಯಾ॒ನಾಯ॑ ತ್ವಾ ಸ॒ತೇ ತ್ವಾ-ಽಸ॑ತೇ ತ್ವಾ॒-ಽದ್ಭ್ಯಸ್ತ್ವೌಷ॑ಧೀಭ್ಯೋ॒ ವಿಶ್ವೇ᳚ಭ್ಯಸ್ತ್ವಾ ಭೂ॒ತೇಭ್ಯೋ॒ ಯತಃ॑ ಪ್ರ॒ಜಾ ಅಕ್ಖಿ॑ದ್ರಾ॒ ಅಜಾ॑ಯನ್ತ॒ ತಸ್ಮೈ᳚ ತ್ವಾ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಯೇ ವಿಭೂ॒ದಾವಂನೇ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷ್ಮತೇ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷ್ಮನ್ತ-ಞ್ಜುಹೋಮಿ ॥ 25 ॥
(ಓಷ॑ಧೀಭ್ಯ॒ - ಶ್ಚತು॑ರ್ದಶ ಚ) (ಅ. 8)
ಯಾಂ-ವಾಁ ಅ॑ದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯುಶ್ಚ॒ ಯಜ॑ಮಾನಶ್ಚ ದೇ॒ವತಾ॑ಮನ್ತರಿ॒ತಸ್ತಸ್ಯಾ॒ ಆ ವೃ॑ಶ್ಚ್ಯೇತೇ ಪ್ರಾಜಾಪ॒ತ್ಯ-ನ್ದ॑ಧಿಗ್ರ॒ಹ-ಙ್ಗೃ॑ಹ್ಣೀಯಾ-ತ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒-ಸ್ಸರ್ವಾ॑ ದೇ॒ವತಾ॑ ದೇ॒ವತಾ᳚ಭ್ಯ ಏ॒ವ ನಿಹ್ನು॑ವಾತೇ ಜ್ಯೇ॒ಷ್ಠೋ ವಾ ಏ॒ಷ ಗ್ರಹಾ॑ಣಾಂ॒-ಯಁಸ್ಯೈ॒ಷ ಗೃ॒ಹ್ಯತೇ॒ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯ॑ಮೇ॒ವ ಗ॑ಚ್ಛತಿ॒ ಸರ್ವಾ॑ಸಾಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ತದ್ದೇ॒ವತಾ॑ನಾಗ್ಂ ರೂ॒ಪಂ-ಯಁದೇ॒ಷ ಗ್ರಹೋ॒ ಯಸ್ಯೈ॒ಷ ಗೃ॒ಹ್ಯತೇ॒ ಸರ್ವಾ᳚ಣ್ಯೇ॒ವೈನಗ್ಂ॑ ರೂ॒ಪಾಣಿ॑ ಪಶೂ॒ನಾಮುಪ॑ತಿಷ್ಠನ್ತ ಉಪಯಾ॒ಮಗೃ॑ಹೀತೋ- [ಉಪಯಾ॒ಮಗೃ॑ಹೀತಃ, ಅ॒ಸಿ॒ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಯೇ] 26
-ಽಸಿ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಯೇ ತ್ವಾ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷ್ಮತೇ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷ್ಮನ್ತ-ಙ್ಗೃಹ್ಣಾ॒ಮೀತ್ಯಾ॑ಹ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ರೇ॒ವೈನಗ್ಂ॑ ಸಮಾ॒ನಾನಾ᳚-ಙ್ಕರೋತ್ಯಗ್ನಿ-ಜಿ॒ಹ್ವೇಭ್ಯ॑ಸ್ತ್ವರ್ತಾ॒ಯುಭ್ಯ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹೈ॒ತಾವ॑ತೀ॒ರ್ವೈ ದೇ॒ವತಾ॒ಸ್ತಾಭ್ಯ॑ ಏ॒ವೈನ॒ಗ್ಂ॒ ಸರ್ವಾ᳚ಭ್ಯೋ ಗೃಹ್ಣಾ॒ತ್ಯಪೇ᳚ನ್ದ್ರ ದ್ವಿಷ॒ತೋ ಮನ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹ॒ ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಾಪನುತ್ತ್ಯೈ ಪ್ರಾ॒ಣಾಯ॑ ತ್ವಾ-ಽಪಾ॒ನಾಯ॒ ತ್ವೇತ್ಯಾ॑ಹ ಪ್ರಾ॒ಣಾನೇ॒ವ ಯಜ॑ಮಾನೇ ದಧಾತಿ॒ ತಸ್ಮೈ᳚ ತ್ವಾ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಯೇ ವಿಭೂ॒ದಾವಂನೇ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷ್ಮತೇ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷ್ಮನ್ತ-ಞ್ಜುಹೋ॒ಮೀ- [ಜ್ಯೋತಿ॑ಷ್ಮನ್ತ-ಞ್ಜುಹೋ॒ಮಿ, ಇತ್ಯಾ॑ಹ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-] 27
-ತ್ಯಾ॑ಹ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒-ಸ್ಸರ್ವಾ॑ ದೇ॒ವತಾ॒-ಸ್ಸರ್ವಾ᳚ಭ್ಯ ಏ॒ವೈನ॑-ನ್ದೇ॒ವತಾ᳚ಭ್ಯೋ ಜುಹೋತ್ಯಾಜ್ಯಗ್ರ॒ಹ-ಙ್ಗೃ॑ಹ್ಣೀಯಾ॒-ತ್ತೇಜ॑ಸ್ಕಾಮಸ್ಯ॒ ತೇಜೋ॒ ವಾ ಆಜ್ಯ॑-ನ್ತೇಜ॒ಸ್ವ್ಯೇ॑ವ ಭ॑ವತಿ ಸೋಮಗ್ರ॒ಹ-ಙ್ಗೃ॑ಹ್ಣೀಯಾ-ದ್ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸಕಾ॑ಮಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸಂ-ವೈಁ ಸೋಮೋ᳚ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸ್ಯೇ॑ವ ಭ॑ವತಿ ದಧಿಗ್ರ॒ಹ-ಙ್ಗೃ॑ಹ್ಣೀಯಾ-ತ್ಪ॒ಶುಕಾ॑ಮ॒ಸ್ಯೋರ್ಗ್ವೈ ದದ್ಧ್ಯೂರ್-ಕ್ಪ॒ಶವ॑ ಊ॒ರ್ಜೈವಾಸ್ಮಾ॒ ಊರ್ಜ॑-ಮ್ಪ॒ಶೂನವ॑ ರುನ್ಧೇ ॥ 28 ॥
(ಉ॒ಪ॒ಯಾ॒ಮಗೃ॑ಹೀತೋ - ಜುಹೋಮಿ॒ - ತ್ರಿಚ॑ತ್ವಾರಿಗ್ಂಶಚ್ಚ) (ಅ. 9)
ತ್ವೇ ಕ್ರತು॒ಮಪಿ॑ ವೃಞ್ಜನ್ತಿ॒ ವಿಶ್ವೇ॒ ದ್ವಿರ್ಯದೇ॒ತೇ ತ್ರಿ-ರ್ಭವ॒ನ್ತ್ಯೂಮಾಃ᳚ । ಸ್ವಾ॒ದೋ-ಸ್ಸ್ವಾದೀ॑ಯ-ಸ್ಸ್ವಾ॒ದುನಾ॑ ಸೃಜಾ॒ ಸಮತ॑ ಊ॒ ಷು ಮಧು॒ ಮಧು॑ನಾ॒-ಽಭಿ ಯೋ॑ಧಿ । ಉ॒ಪ॒ಯಾ॒ಮಗೃ॑ಹೀತೋ-ಽಸಿ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಯೇ ತ್ವಾ॒ ಜುಷ್ಟ॑-ಙ್ಗೃಹ್ಣಾಮ್ಯೇ॒ಷ ತೇ॒ ಯೋನಿಃ॑ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಯೇ ತ್ವಾ ॥ ಪ್ರಾ॒ಣ॒ಗ್ರ॒ಹಾ-ನ್ಗೃ॑ಹ್ಣಾತ್ಯೇ॒ತಾವ॒ದ್ವಾ ಅ॑ಸ್ತಿ॒ ಯಾವ॑ದೇ॒ತೇ ಗ್ರಹಾ॒-ಸ್ಸ್ತೋಮಾ॒ಶ್ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಪೃ॒ಷ್ಠಾನಿ॒ ದಿಶೋ॒ ಯಾವ॑ದೇ॒ವಾಸ್ತಿ॒ ತ- [ಯಾವ॑ದೇ॒ವಾಸ್ತಿ॒ ತತ್, ಅವ॑ ರುನ್ಧೇ] 29
-ದವ॑ ರುನ್ಧೇ ಜ್ಯೇ॒ಷ್ಠಾ ವಾ ಏ॒ತಾ-ನ್ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣಾಃ ಪು॒ರಾ ವಿದಾಮ॑ಕ್ರ॒-ನ್ತಸ್ಮಾ॒-ತ್ತೇಷಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸರ್ವಾ॒ ದಿಶೋ॒-ಽಭಿಜಿ॑ತಾ ಅಭೂವ॒ನ್॒. ಯಸ್ಯೈ॒ ತೇ ಗೃ॒ಹ್ಯನ್ತೇ॒ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯ॑ಮೇ॒ವ ಗ॑ಚ್ಛತ್ಯ॒ಭಿ ದಿಶೋ॑ ಜಯತಿ॒ ಪಞ್ಚ॑ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ॒ ಪಞ್ಚ॒ ದಿಶ॒-ಸ್ಸರ್ವಾ᳚ಸ್ವೇ॒ವ ದಿ॒ಕ್ಷ್-ವೃ॑ದ್ಧ್ನುವನ್ತಿ॒ ನವ॑ನವ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ॒ ನವ॒ ವೈ ಪುರು॑ಷೇ ಪ್ರಾ॒ಣಾಃ ಪ್ರಾ॒ಣಾನೇ॒ವ ಯಜ॑ಮಾನೇಷು ದಧತಿ ಪ್ರಾಯ॒ಣೀಯೇ॑ ಚೋದಯ॒ನೀಯೇ॑ ಚ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ಪ್ರಾ॒ಣಾ ವೈ ಪ್ರಾ॑ಣಗ್ರ॒ಹಾಃ [ಪ್ರಾ॒ಣಾ ವೈ ಪ್ರಾ॑ಣಗ್ರ॒ಹಾಃ, ಪ್ರಾ॒ಣೈರೇ॒ವ] 30
ಪ್ರಾ॒ಣೈರೇ॒ವ ಪ್ರ॒ಯನ್ತಿ॑ ಪ್ರಾ॒ಣೈರುದ್ಯ॑ನ್ತಿ ದಶ॒ಮೇ-ಽಹ॑-ನ್ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ಪ್ರಾ॒ಣಾ ವೈ ಪ್ರಾ॑ಣಗ್ರ॒ಹಾಃ ಪ್ರಾ॒ಣೇಭ್ಯಃ॒ ಖಲು॒ ವಾ ಏ॒ತ-ತ್ಪ್ರ॒ಜಾ ಯ॑ನ್ತಿ॒ ಯದ್ವಾ॑ಮದೇ॒ವ್ಯಂ-ಯೋಁನೇ॒ಶ್ಚ್ಯವ॑ತೇ ದಶ॒ಮೇ-ಽಹ॑ನ್. ವಾಮದೇ॒ವ್ಯಂ-ಯೋಁನೇ᳚ಶ್ಚ್ಯವತೇ॒ ಯ-ದ್ದ॑ಶ॒ಮೇ-ಽಹ॑-ನ್ಗೃ॒ಹ್ಯನ್ತೇ᳚ ಪ್ರಾ॒ಣೇಭ್ಯ॑ ಏ॒ವ ತ-ತ್ಪ್ರ॒ಜಾ ನಯ॑ನ್ತಿ । 31
(ತತ್ - ಪ್ರಾ॑ಣಗ್ರ॒ಹಾಃ - ಸ॒ಪ್ತವಿಗ್ಂ॑ಶಚ್ಚ) (ಅ. 10)
ಪ್ರ ದೇ॒ವನ್ದೇ॒ವ್ಯಾ ಧಿ॒ಯಾ ಭರ॑ತಾ ಜಾ॒ತವೇ॑ದಸಮ್ । ಹ॒ವ್ಯಾ ನೋ॑ ವಕ್ಷದಾನು॒ಷಕ್ ॥ ಅ॒ಯಮು॒ ಷ್ಯ ಪ್ರದೇ॑ವ॒ಯುರ್ಹೋತಾ॑ ಯ॒ಜ್ಞಾಯ॑ ನೀಯತೇ । ರಥೋ॒ ನ ಯೋರ॒ಭೀವೃ॑ತೋ॒ ಘೃಣೀ॑ವಾನ್ ಚೇತತಿ॒ ತ್ಮನಾ᳚ ॥ ಅ॒ಯಮ॒ಗ್ನಿರು॑ರುಷ್ಯತ್ಯ॒ಮೃತಾ॑ದಿವ॒ ಜನ್ಮ॑ನಃ । ಸಹ॑ಸಶ್ಚಿ॒-ಥ್ಸಹೀ॑ಯಾ-ನ್ದೇ॒ವೋ ಜೀ॒ವಾತ॑ವೇ ಕೃ॒ತಃ ॥ ಇಡಾ॑ಯಾಸ್ತ್ವಾ ಪ॒ದೇ ವ॒ಯ-ನ್ನಾಭಾ॑ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾ ಅಧಿ॑ । ಜಾತ॑ವೇದೋ॒ ನಿ ಧೀ॑ಮ॒ಹ್ಯಗ್ನೇ॑ ಹ॒ವ್ಯಾಯ॒ ವೋಢ॑ವೇ । 32
ಅಗ್ನೇ॒ ವಿಶ್ವೇ॑ಭಿ-ಸ್ಸ್ವನೀಕ ದೇ॒ವೈರೂರ್ಣಾ॑ವನ್ತ-ಮ್ಪ್ರಥ॒ಮ-ಸ್ಸೀ॑ದ॒ ಯೋನಿ᳚ಮ್ । ಕು॒ಲಾ॒ಯಿನ॑-ಙ್ಘೃ॒ತವ॑ನ್ತಗ್ಂ ಸವಿ॒ತ್ರೇ ಯ॒ಜ್ಞ-ನ್ನ॑ಯ॒ ಯಜ॑ಮಾನಾಯ ಸಾ॒ಧು ॥ ಸೀದ॑ ಹೋತ॒-ಸ್ಸ್ವ ಉ॑ ಲೋ॒ಕೇ ಚಿ॑ಕಿ॒ತ್ವಾನ್ಥ್ಸಾ॒ದಯಾ॑ ಯ॒ಜ್ಞಗ್ಂ ಸು॑ಕೃ॒ತಸ್ಯ॒ ಯೋನೌ᳚ । ದೇ॒ವಾ॒ವೀರ್ದೇ॒ವಾನ್. ಹ॒ವಿಷಾ॑ ಯಜಾ॒ಸ್ಯಗ್ನೇ॑ ಬೃ॒ಹ-ದ್ಯಜ॑ಮಾನೇ॒ ವಯೋ॑ ಧಾಃ ॥ ನಿ ಹೋತಾ॑ ಹೋತೃ॒ಷದ॑ನೇ॒ ವಿದಾ॑ನಸ್ತ್ವೇ॒ಷೋ ದೀ॑ದಿ॒ವಾಗ್ಂ ಅ॑ಸದ-ಥ್ಸು॒ದಕ್ಷಃ॑ । ಅದ॑ಬ್ಧವ್ರತ-ಪ್ರಮತಿ॒ರ್ವಸಿ॑ಷ್ಠ-ಸ್ಸಹಸ್ರ-ಮ್ಭ॒ರ-ಶ್ಶುಚಿ॑ಜಿಹ್ವೋ ಅ॒ಗ್ನಿಃ ॥ ತ್ವ-ನ್ದೂ॒ತಸ್ತ್ವ- [ತ್ವ-ನ್ದೂ॒ತಸ್ತ್ವಮ್, ಉ॒ ನಃ॒ ಪ॒ರ॒ಸ್ಪಾಸ್ತ್ವಂ-ವಁಸ್ಯ॒ ಆ] 33
-ಮು॑ ನಃ ಪರ॒ಸ್ಪಾಸ್ತ್ವಂ-ವಁಸ್ಯ॒ ಆ ವೃ॑ಷಭ ಪ್ರಣೇ॒ತಾ । ಅಗ್ನೇ॑ ತೋ॒ಕಸ್ಯ॑ ನ॒ಸ್ತನೇ॑ ತ॒ನೂನಾ॒ಮಪ್ರ॑ಯುಚ್ಛ॒-ನ್ದೀದ್ಯ॑ದ್ಬೋಧಿ ಗೋ॒ಪಾಃ ॥ ಅ॒ಭಿ ತ್ವಾ॑ ದೇವ ಸವಿತ॒ರೀಶಾ॑ನಂ॒-ವಾಁರ್ಯಾ॑ಣಾಮ್ । ಸದಾ॑-ಽವ-ನ್ಭಾ॒ಗಮೀ॑ಮಹೇ ॥ ಮ॒ಹೀ ದ್ಯೌಃ ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀ ಚ॑ನ ಇ॒ಮಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞ-ಮ್ಮಿ॑ಮಿಕ್ಷತಾಮ್ । ಪಿ॒ಪೃ॒ತಾ-ನ್ನೋ॒ ಭರೀ॑ಮಭಿಃ ॥ ತ್ವಾಮ॑ಗ್ನೇ॒ ಪುಷ್ಕ॑ರಾ॒ದದ್ಧ್ಯಥ॑ರ್ವಾ॒ ನಿರ॑ಮನ್ಥತ । ಮೂ॒ರ್ಧ್ನೋ ವಿಶ್ವ॑ಸ್ಯ ವಾ॒ಘತಃ॑ ॥ ತಮು॑- [ತಮು॑, ತ್ವಾ॒ ದ॒ದ್ಧ್ಯಙ್ಙೃಷಿಃ॑] 34
-ತ್ವಾ ದ॒ದ್ಧ್ಯಙ್ಙೃಷಿಃ॑ ಪು॒ತ್ರ ಈ॑ಧೇ॒ ಅಥ॑ರ್ವಣಃ । ವೃ॒ತ್ರ॒ಹಣ॑-ಮ್ಪುರನ್ದ॒ರಮ್ ॥ ತಮು॑ ತ್ವಾ ಪಾ॒ಥ್ಯೋ ವೃಷಾ॒ ಸಮೀ॑ಧೇ ದಸ್ಯು॒ಹನ್ತ॑ಮಮ್ । ಧ॒ನ॒-ಞ್ಜ॒ಯಗ್ಂ ರಣೇ॑ರಣೇ ॥ ಉ॒ತ ಬ್ರು॑ವನ್ತು ಜ॒ನ್ತವ॒ ಉದ॒ಗ್ನಿರ್ವೃ॑ತ್ರ॒ಹಾ-ಽಜ॑ನಿ । ಧ॒ನ॒-ಞ್ಜ॒ಯೋ ರಣೇ॑ರಣೇ ॥ ಆ ಯಗ್ಂ ಹಸ್ತೇ॒ ನ ಖಾ॒ದಿನ॒ಗ್ಂ॒ ಶಿಶು॑-ಞ್ಜಾ॒ತ-ನ್ನ ಬಿಭ್ರ॑ತಿ । ವಿ॒ಶಾಮ॒ಗ್ನಿಗ್ಗ್ ಸ್ವ॑ದ್ಧ್ವ॒ರಮ್ ॥ ಪ್ರದೇ॒ವ-ನ್ದೇ॒ವವೀ॑ತಯೇ॒ ಭರ॑ತಾ ವಸು॒ವಿತ್ತ॑ಮಮ್ । ಆಸ್ವೇ ಯೋನೌ॒ ನಿ ಷೀ॑ದತು ॥ ಆ [ ] 35
ಜಾ॒ತ-ಞ್ಜಾ॒ತವೇ॑ದಸಿ ಪ್ರಿ॒ಯಗ್ಂ ಶಿ॑ಶೀ॒ತಾ-ಽತಿ॑ಥಿಮ್ । ಸ್ಯೋ॒ನ ಆ ಗೃ॒ಹಪ॑ತಿಮ್ ॥ ಅ॒ಗ್ನಿನಾ॒-ಽಗ್ನಿ-ಸ್ಸಮಿ॑ದ್ಧ್ಯತೇ ಕ॒ವಿರ್ಗೃ॒ಹಪ॑ತಿ॒ರ್ಯುವಾ᳚ । ಹ॒ವ್ಯ॒ವಾ-ಡ್ಜು॒ಹ್ವಾ᳚ಸ್ಯಃ ॥ ತ್ವಗ್ಗ್ ಹ್ಯ॑ಗ್ನೇ ಅ॒ಗ್ನಿನಾ॒ ವಿಪ್ರೋ॒ ವಿಪ್ರೇ॑ಣ॒ ಸನ್ಥ್ಸ॒ತಾ । ಸಖಾ॒ ಸಖ್ಯಾ॑ ಸಮಿ॒ದ್ಧ್ಯಸೇ᳚ ॥ ತ-ಮ್ಮ॑ರ್ಜಯನ್ತ ಸು॒ಕ್ರತು॑-ಮ್ಪುರೋ॒ಯಾವಾ॑ನಮಾ॒ಜಿಷು॑ । ಸ್ವೇಷು॒ ಕ್ಷಯೇ॑ಷು ವಾ॒ಜಿನ᳚ಮ್ ॥ ಯ॒ಜ್ಞೇನ॑ ಯ॒ಜ್ಞಮ॑ಯಜನ್ತ ದೇ॒ವಾಸ್ತಾನಿ॒ ಧರ್ಮಾ॑ಣಿ ಪ್ರಥ॒ಮಾನ್ಯಾ॑ಸನ್ನ್ । ತೇ ಹ॒ ನಾಕ॑-ಮ್ಮಹಿ॒ಮಾನಃ॑ ಸಚನ್ತೇ॒ ಯತ್ರ॒ ಪೂರ್ವೇ॑ ಸಾ॒ದ್ಧ್ಯಾ-ಸ್ಸನ್ತಿ॑ ದೇ॒ವಾಃ ॥ 36 ॥
(ವೋಢ॑ವೇ- ದೂ॒ತಸ್ತ್ವಂ - ತಮು॑ - ಸೀದ॒ತ್ವಾ - ಯತ್ರ॑ - ಚ॒ತ್ವಾರಿ॑ ಚ) (ಅ. 11)
(ಪೂ॒ರ್ಣ - ರ್ಷ॑ಯೋ॒ - ಽಗ್ನಿನಾ॒ - ಯೇ ದೇ॒ವಾಃ - ಸೂರ್ಯೋ॑ ಮಾ॒ - ಸನ್ತ್ವಾ॑ ನಹ್ಯಾಮಿ - ವಷಟ್ಕಾ॒ರ-ಸ್ಸ ಖ॑ದಿ॒ರ - ಉ॑ಪಯಾ॒ಮಗೃ॑ಹೀತೋ-ಽಸಿ॒ - ಯಾಂ-ವೈಁ - ತ್ವೇ ಕ್ರತುಂ॒ - ಪ್ರದೇ॒ವ - ಮೇಕಾ॑ದಶ )
(ಪೂ॒ರ್ಣಾ - ಸ॑ಹ॒ಜಾನ್ - ತವಾ᳚-ಽಗ್ನೇ - ಪ್ರಾ॒ಣೈರೇ॒ವ - ಷಟ್ತ್ರಿಗ್ಂ॑ಶತ್)
(ಪೂ॒ರ್ಣಾ, ಸನ್ತಿ॑ ದೇ॒ವಾಃ)
॥ ಹರಿಃ॑ ಓಮ್ ॥
(ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒ - ಯೋ॑ ವಾ - ಅಗ್ನೇ॒ - ವಿ ವೈ - ಪೂ॒ರ್ಣಾ - ಪಞ್ಚ॑) (5)
॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾಯಾ-ನ್ತೃತೀಯಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚಮಃ ಪ್ರಶ್ನ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ - iṣṭiśeṣābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā॒du-nma̭ddhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyā᳚-nde॒vā adhi̭ saṃ॒va~sa̭nta utta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām || yattḙ de॒vā ada̭dhu rbhāga॒dheya॒mamā̭vāsye saṃ॒va~sa̭nto mahi॒tvā | sāno̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yi-nno̭ dhehi subhage su॒vīra᳚m ||ni॒veśa̭nī sa॒ṅgama̭nī॒ vasṷ̄nāṃ॒-vi~śvā̭ rū॒pāṇi॒ vasū᳚nyāve॒śaya̭ntī | sa॒ha॒sra॒po॒ṣagṃ su॒bhagā॒ rarā̭ṇā॒ sā na॒ āga॒n. varca̭sā [āga॒n. varca̭sā, saṃ॒vi~॒dā॒nā |] 1
saṃvi~dā॒nā || agnī̭ṣomau pratha॒mau vī॒ryḙṇa॒ vasū᳚-nru॒drānā̭di॒tyāni॒ha ji̭nvatam | mā॒ddhyagṃ hi pau᳚rṇamā॒sa-ñju॒ṣethā॒-mbrahma̭ṇā vṛ॒ddhau sṷkṛ॒tena̭ sā॒tāvathā॒-'smabhyagṃ̭ sa॒havī̭rāgṃ ra॒yi-nni ya̭cchatam || ā॒di॒tyāścā-'ṅgi̭rasaścā॒gnīnā-'da̭dhata॒ te da̭rśapūrṇamā॒sau praiphsa॒-nteṣā॒maṅgi̭rasā॒-nnirṷptagṃ ha॒virāsī॒dathā̭-''di॒tyā e॒tau homā̭vapaśya॒-ntāva̭juhavu॒stato॒ vai te da̭rśapūrṇamā॒sau [ ] 2
pūrva॒ ā 'la̭bhanta darśapūrṇamā॒sā-vā॒labha̭māna e॒tau homaṷ pu॒rastā᳚jjuhuyā-thsā॒kṣāde॒va da̭rśapūrṇamā॒sāvā la̭bhate brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai da̭rśapūrṇamā॒sāvā la̭bheta॒ ya ḙnayoranu-lo॒mañca̭ pratilo॒mañca̭ vi॒dyāditya̭māvā॒syā̭yā ū॒rdhva-ntada̭nulo॒ma-mpau᳚rṇamā॒syai pra̭tī॒cīna॒-nta-tpra̭tilo॒maṃ-ya~-tpau᳚rṇamā॒sī-mpūrvā̭mā॒labhḙta pratilo॒mamḙnā॒vā la̭bhetā॒-muma̭pa॒kṣīya̭māṇa॒-manvapa̭- [-manvapa̭, kṣī॒ye॒ta॒ sā॒ra॒sva॒tau homaṷ] 3
-kṣīyeta sārasva॒tau homaṷ pu॒rastā᳚jjuhuyādamāvā॒syā̭ vai sara̭svatyanulo॒ma-me॒vainā॒vā la̭bhate॒ 'mumā॒pyāya̭māna॒manvā pyā̭yata āgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-mpu॒rastā॒nnirva̭pe॒-thsara̭svatyai ca॒rugṃ sara̭svate॒ dvāda̭śakapālaṃ॒-ya~dā᳚gne॒yo bhava̭tya॒gnirvai ya̭jñamu॒khaṃ-ya~̭jñamu॒khame॒vardhi̭-mpu॒rastā᳚-ddhatte॒ ya-dvai᳚ṣṇa॒vo bhava̭ti ya॒jño vai viṣṇṷrya॒jñame॒vā-''rabhya॒ prata̭nute॒ sara̭svatyai ca॒rurbha̭vati॒ sara̭svate॒ dvāda̭śakapālo-'māvā॒syā̭ vai sara̭svatī pū॒rṇamā̭sa॒-ssara̭svā॒-ntāve॒va sā॒kṣādā ra̭bhata ṛ॒ddhnotyā᳚bhyā॒-ndvāda̭śakapāla॒-ssara̭svate bhavati mithuna॒tvāya॒ prajā᳚tyai mithu॒nau gāvau॒ dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai || 4 ||
(varca̭sā॒ - vai te da̭rśapūrṇamā॒sā - vapa̭ - tanute॒ sara̭svatyai॒ - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 1)
ṛṣa̭yo॒ vā indra̭-mpra॒tyakṣa॒-nnāpa̭śya॒-ntaṃ-va~si̭ṣṭhaḥ pra॒tyakṣa̭mapaśya॒-thso᳚-'bravī॒-dbrāhma̭ṇa-nte vakṣyāmi॒ yathā॒ tvatpṷrohitāḥ pra॒jāḥ pra̭jani॒ṣyante-'tha॒ meta̭rebhya॒ ṛṣi̭bhyo॒ mā pravo̭ca॒ iti॒ tasmā̭ e॒tānthstoma̭-bhāgānabravī॒-ttato॒ vasi̭ṣṭhapurohitāḥ pra॒jāḥ prājā̭yanta॒ tasmā᳚-dvāsi॒ṣṭho bra॒hmā kā॒ryaḥ̭ praiva jā̭yate ra॒śmira̭si॒ kṣayā̭ya tvā॒ kṣaya̭-ñji॒nve- [kṣaya̭-ñji॒nveti̭, ā॒ha॒ de॒vā vai] 5
-tyā̭ha de॒vā vai kṣayo̭ de॒vebhya̭ e॒va ya॒jña-mprā-''ha॒ preti̭rasi॒ dharmā̭ya tvā॒ dharma̭-ñji॒nvetyā̭ha manu॒ṣyā̭ vai dharmo̭ manu॒ṣye᳚bhya e॒va ya॒jña-mprā-''hānvi̭tirasi di॒ve tvā॒ diva̭-ñji॒nvetyā̭hai॒bhya e॒va lo॒kebhyo̭ ya॒jña-mprā-''ha̭viṣṭa॒mbho̭-'si॒ vṛṣṭyai᳚ tvā॒ vṛṣṭi̭-ñji॒nvetyā̭ha॒ vṛṣṭi̭me॒vā-'va̭- [vṛṣṭi̭me॒vā-'va̭, ru॒ndhe॒ pra॒vā-] 6
-rundhe pra॒vā-'sya̭nu॒vā-'sītyā̭ha mithuna॒tvāyo॒śiga̭si॒ vasṷbhyastvā॒ vasū᳚ñji॒nvetyā̭hā॒ṣṭau vasa̭va॒ ekā̭daśa ru॒drā dvāda̭śā-''di॒tyā e॒tāva̭nto॒ vai de॒vāstebhya̭ e॒va ya॒jña-mprā-''haujo̭-'si pi॒tṛbhya̭stvā pi॒tṝn ji॒nvetyā̭ha de॒vāne॒va pi॒tṝnanu॒ santa̭noti॒ tantṷrasi pra॒jābhya̭stvā pra॒jā ji॒nve- [pra॒jā ji̭nva, ityā̭ha pi॒tṝne॒va] 7
-tyā̭ha pi॒tṝne॒va pra॒jā anu॒ santa̭noti pṛtanā॒ṣāḍa̭si pa॒śubhya̭stvā pa॒śūñji॒nvetyā̭ha pra॒jā e॒va pa॒śūnanu॒ santa̭notire॒vada॒syo-ṣa̭dhībhya॒ stvauṣa̭dhī-rji॒nvetyā॒hauṣa̭dhīṣve॒va pa॒śū-nprati̭ṣṭhāpayatyabhi॒jida̭si yu॒ktagrā॒vendrā̭ya॒ tvendra̭-ñji॒nvetyā̭hā॒bhiji̭tyā॒ adhi̭patirasi prā॒ṇāya̭ tvā prā॒ṇa- [prā॒ṇam, ji॒nvetyā̭ha] 8
-ñji॒nvetyā̭ha pra॒jāsve॒va prā॒ṇā-nda̭dhāti tri॒vṛda̭si pra॒vṛda॒sītyā̭ha mithuna॒tvāya̭ sagṃro॒ho̭-'si nīro॒ho̭-'sītyā̭ha॒ prajā᳚tyai vasu॒ko̭-'si॒ veṣa̭śrirasi॒ vasya̭ṣṭira॒sītyā̭ha॒ prati̭ṣṭhityai || 9 ||
(ji॒nvetya - va̭ - pra॒jā ji̭nva - prā॒ṇan - tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 2)
a॒gninā̭ de॒vena॒ pṛta̭nā jayāmi gāya॒treṇa॒ chanda̭sā tri॒vṛtā॒ stomḙna rathanta॒reṇa॒ sāmnā̭ vaṣaṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa pūrva॒jā-nbhrātṛ̭vyā॒nadha̭rā-npādayā॒myavai̭nā-nbādhe॒ pratyḙnānnude॒-'smin kṣaye॒-'smi-nbhṷ̄milo॒ke yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ krame॒ṇā-'tyḙnān krāmā॒mīndrḙṇa de॒vena॒ pṛta̭nā jayāmi॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā pañcada॒śena॒ stomḙna bṛha॒tā sāmnā̭ vaṣaṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa [vajrḙṇa, sa॒ha॒jān. viśvḙbhirde॒vebhiḥ॒ pṛta̭nā] 10
saha॒jān. viśvḙbhirde॒vebhiḥ॒ pṛta̭nā jayāmi॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā saptada॒śena॒ stomḙna vāmade॒vyena॒ sāmnā̭ vaṣaṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇā para॒jānindrḙṇa sa॒yujo̭ va॒yagṃ sā̭sa॒hyāma̭ pṛtanya॒taḥ | ghnanto̭ vṛ॒trāṇya̭pra॒ti | yattḙ agne॒ teja॒stenā॒ha-ntḙja॒svī bhṷ̄yāsaṃ॒-ya~ttḙ agne॒ varca॒stenā॒haṃ-va~̭rca॒svī bhṷ̄yāsaṃ॒-ya~ttḙ agne॒ hara॒stenā॒hagṃ ha̭ra॒svī bhṷ̄yāsam || 11 ||
(bṛ॒ha॒tā sāmnā̭ vaṣaṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa॒ - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 3)
ye de॒vā ya̭jña॒hano̭ yajña॒muṣaḥ̭ pṛthi॒vyāmaddhyāsa̭te | a॒gnirmā॒ tebhyo̭ rakṣatu॒ gacchḙma su॒kṛto̭ va॒yam || ā-'ga̭nma mitrāvaruṇā vareṇyā॒ rātrī̭ṇā-mbhā॒go yu॒vayo॒ryo asti̭ | nāka̭-ṅgṛhṇā॒nā-ssṷkṛ॒tasya̭ lo॒ke tṛ॒tīyḙ pṛ॒ṣṭhe adhi̭ roca॒ne di॒vaḥ || ye de॒vā ya̭jña॒hano̭ yajña॒muṣo॒-'ntari॒kṣe-'ddhyāsa̭te | vā॒yurmā॒ tebhyo̭ rakṣatu॒ gacchḙma su॒kṛto̭ va॒yam || yāste॒ rātrī᳚-ssavita- [rātrī᳚-ssavitaḥ, de॒va॒yānī̭ranta॒rā] 12
-rdeva॒yānī̭ranta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒yanti̭ | gṛ॒haiśca॒ sarvaiḥ᳚ pra॒jayā॒ nvagre॒ suvo॒ ruhā̭ṇāstaratā॒ rajāgṃ̭si || ye de॒vā ya̭jña॒hano̭ yajña॒muṣo̭ di॒vyaddhyāsa̭te | sūryo̭ mā॒ tebhyo̭ rakṣatu॒ gacchḙma su॒kṛto̭ va॒yam || yenendrā̭ya sa॒mabha̭raḥ॒ payāg̭syutta॒mena̭ ha॒viṣā̭ jātavedaḥ | tenā᳚-'gne॒ tvamu॒ta va̭rdhaye॒magṃ sa̭jā॒tānā॒g॒ śraiṣṭhya॒ ā dhe᳚hyenam || ya॒jña॒hano॒ vai de॒vā ya̭jña॒muṣa̭- [de॒vā ya̭jña॒muṣaḥ̭, sa॒nti॒ ta e॒ṣu] 13
-ssanti॒ ta e॒ṣu lo॒keṣvā̭sata ā॒dadā̭nā vimathnā॒nā yo dadā̭ti॒ yo yaja̭te॒ tasya̭ | ye de॒vā ya̭jña॒hanaḥ̭ pṛthi॒vyāmaddhyāsa̭te॒ ye a॒ntari̭kṣe॒ ye di॒vītyā̭he॒māne॒va lo॒kāgstī॒rtvā sagṛ̭ha॒-ssapa̭śu-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kame॒tyapa॒ vai somḙnejā॒nādde॒vatā᳚śca ya॒jñaśca̭ krāmantyāgne॒ya-mpañca̭kapālamudavasā॒nīya॒-nnirva̭peda॒gni-ssarvā̭ de॒vatāḥ॒ [de॒vatāḥ᳚, pāṅkto̭ ya॒jño] 14
pāṅkto̭ ya॒jño de॒vatā᳚ścai॒va ya॒jñañcāva̭ rundhegāya॒tro vā a॒gnirgā̭ya॒tra cha̭ndā॒sta-ñchanda̭sā॒ vya̭rdhayati॒ ya-tpañca̭kapāla-ṅka॒rotya॒ṣṭāka̭pālaḥ kā॒ryo᳚-'ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī gā̭ya॒tro᳚-'gni-rgā̭ya॒tra cha̭ndā॒-ssvenai॒vaina॒-ñchanda̭sā॒ sama̭rdhayati pa॒ṅktyaṷ yājyānuvā॒kyḙ bhavataḥ॒ pāṅkto̭ ya॒jñastenai॒va ya॒jñānnaiti̭ || 15 ||
(sa॒vi॒ta॒-rde॒vā ya̭jña॒muṣaḥ॒ - sarvā̭ de॒vatā॒ - strica̭tvārigṃśacca) (a. 4)
sūryo̭ mā de॒vo de॒vebhyaḥ̭ pātu vā॒yura॒ntari̭kṣā॒-dyaja̭māno॒-'gnirmā̭ pātu॒ cakṣṷṣaḥ | sakṣa॒ śūṣa॒ savi̭ta॒rviśva̭carṣaṇa e॒tebhiḥ̭ soma॒ nāma̭bhirvidhema te॒ tebhiḥ̭ soma॒ nāma̭bhirvidhema te || a॒ha-mpa॒rastā̭da॒-hama॒vastā̭da॒ha-ñjyoti̭ṣā॒ vi tamo̭ vavāra | yada॒ntari̭kṣa॒-ntadṷ me pi॒tā-'bhṷ̄da॒hagṃ sūrya̭mubha॒yato̭ dadarśā॒ha-mbhṷ̄yā samutta॒ma-ssa̭mā॒nānā॒- [samutta॒ma-ssa̭mā॒nānā᳚m, ā sa̭mu॒drā-] 16
-mā sa̭mu॒drā-dā-'ntari̭kṣāt-pra॒jāpa̭tiruda॒dhi-ñcyā̭vayā॒tīndraḥ॒ prasnaṷtu ma॒ruto̭ varṣaya॒ntūnna̭mbhaya pṛthi॒vī-mbhi॒ndhīda-ndi॒vya-nnabhaḥ̭ | u॒dro di॒vyasya̭ no de॒hīśā̭no॒ visṛ̭jā॒ dṛti᳚m || pa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tya e॒ṣa ru॒dro yada॒gniroṣa̭dhīḥ॒ prāsyā॒gnāvā̭di॒tya-ñjṷhoti ru॒drāde॒va pa॒śūna॒ntarda̭dhā॒tyatho॒ oṣa̭dhīṣve॒va pa॒śū- [pa॒śūn, prati̭ṣṭhāpayati] 17
-nprati̭ṣṭhāpayati ka॒virya॒jñasya॒ vita̭noti॒ panthā॒-nnāka̭sya pṛ॒ṣṭhe adhi̭ roca॒ne di॒vaḥ | yena̭ ha॒vyaṃ-va~ha̭si॒ yāsi̭ dū॒ta i॒taḥ pracḙtā a॒muta॒-ssanī̭yān || yāste॒ viśvā᳚-ssa॒midha॒-ssantya̭gne॒yāḥ pṛ̭thi॒vyā-mba॒r॒hiṣi॒ sūrye॒ yāḥ | tāstḙ gaccha॒ntvāhṷti-ṅghṛ॒tasya̭ devāya॒te yaja̭mānāya॒ śarma̭ || ā॒śāsā̭na-ssu॒vīryagṃ̭ rā॒yaspoṣa॒gg॒ svaśvi̭yam | bṛha॒spati̭nā rā॒yā sva॒gākṛ̭to॒ mahyaṃ॒-ya~ja̭mānāya tiṣṭha || 18 ||
(sa॒mā॒nānā॒-moṣa̭dhīṣve॒va pa॒śūn - mahyaṃ॒-ya~ja̭mānā॒ - yaika̭ñca) (a. 5)
sa-ntvā̭ nahyāmi॒ paya̭sā ghṛ॒tena॒ sa-ntvā̭ nahyāmya॒pa oṣa̭dhībhiḥ | sa-ntvā̭ nahyāmi pra॒jayā॒-'hama॒dya sā dī᳚kṣi॒tā sa̭navo॒ vāja̭ma॒sme || praitu॒ brahma̭ṇa॒spatnī॒ vediṃ॒-va~rṇḙna sīdatu | athā॒hama̭nukā॒minī॒ sve lo॒ke vi॒śā i॒ha || su॒pra॒jasa̭stvā va॒yagṃ su॒patnī॒rupa̭ sedima | agnḙ sapatna॒dambha̭na॒mada̭bdhāso॒ adā᳚bhyam || i॒maṃ-vi~ṣyā̭mi॒ varṷṇasya॒ pāśaṃ॒- [pāśa᳚m, yamaba̭ddhnīta] 19
-~yamaba̭ddhnīta savi॒tā su॒ketaḥ̭ | dhā॒tuśca॒ yonaṷ sukṛ॒tasya̭ lo॒ke syo॒na-mmḙ sa॒ha patyā̭ karomi || prehyu॒dehyṛ॒tasya̭ vā॒mīranva॒gniste-'gra̭-nnaya॒tvadi̭ti॒rmaddhya̭-ndadatāgṃ ru॒drāva̭sṛṣṭā-'si yu॒vā nāma॒ mā mā̭ higṃsī॒rvasṷbhyo ru॒drebhya̭ ādi॒tyebhyo॒ viśve᳚bhyo vo de॒vebhyaḥ̭ pa॒nneja̭nīrgṛhṇāmi ya॒jñāya̭ vaḥ pa॒nneja̭nī-ssādayāmi॒ viśva̭sya te॒ viśvā̭vato॒ vṛṣṇi̭yāvata॒- [vṛṣṇi̭yāvataḥ, tavā᳚gne vā॒mīranṷ] 20
-stavā᳚gne vā॒mīranṷ sa॒dṛṃśi॒ viśvā॒ retāgṃ̭si dhiṣī॒yā-'ga̭-nde॒vān. ya॒jño ni de॒vīrde॒vebhyo̭ ya॒jñama̭śiṣanna॒smin-thsṷnva॒ti yaja̭māna ā॒śiṣa॒-ssvāhā̭kṛtā-ssamudre॒ṣṭhā ga̭ndha॒rvamāti̭ṣṭha॒tānṷ | vāta̭sya॒ patma̭nni॒ḍa ī̭ḍi॒tāḥ || 21 ||
(pāśaṃ॒ - ~vṛṣṇi̭yāvata - stri॒gṃ॒śacca̭) (a. 6)
va॒ṣa॒ṭkā॒ro vai gā̭yatri॒yai śiro᳚-'china॒-ttasyai॒ rasaḥ॒ parā̭-'pata॒-thsa pṛ̭thi॒vī-mprāvi̭śa॒thsa kha̭di॒ro̭-'bhava॒dyasya̭ khādi॒ra-ssru॒vo bhava̭ti॒ chanda̭sāme॒va rase॒nāva̭ dyati॒ sara̭sā a॒syā-''hṷtayo bhavanti tṛ॒tīya̭syāmi॒to di॒vi soma̭ āsī॒-tta-ṅgāya॒tryā-' ha̭ra॒-ttasya̭ pa॒rṇama̭cchidyata॒ ta-tpa॒rṇo̭-'bhava॒-tta-tpa॒rṇasya̭ parṇa॒tvaṃ-ya~sya̭ parṇa॒mayī̭ ju॒hū- [ju॒hūḥ, bhava̭ti sau॒myā] 22
-rbhava̭ti sau॒myā a॒syā-''hṷtayo bhavanti ju॒ṣante᳚-'sya de॒vā āhṷtīrde॒vā vai brahma̭nnavadanta॒ ta-tpa॒rṇa upā̭-'śṛṇo-thsu॒śravā॒ vai nāma॒ yasya̭ parṇa॒mayī̭ ju॒hūrbhava̭ti॒ na pā॒pagg ślokagṃ̭ śṛṇoti॒ brahma॒ vai pa॒rṇo viṇma॒ruto-'nnaṃ॒-vi~ṇmā̭ru॒to᳚-'śva॒ttho yasya̭ parṇa॒mayī̭ ju॒hūrbhava॒tyā-śva̭t-thyupa॒bhṛd- brahma̭ṇai॒vānna॒mava̭ ru॒ndhe-'tho॒ brahmai॒- [ru॒ndhe-'tho॒ brahma̭, e॒va vi॒śyaddhyṷ̄hati] 23
-va vi॒śyaddhyṷ̄hati rā॒ṣṭraṃ-vai~ pa॒rṇo viḍa̭śva॒ttho ya-tpa̭rṇa॒mayī̭ ju॒hūrbhava॒tyā-śva̭tthyupa॒bhṛ-drā॒ṣṭrame॒va vi॒śyaddhyṷ̄hati pra॒jāpa̭ti॒rvā a̭juho॒-thsā yatrā-''hṷtiḥ pra॒tyati̭ṣṭha॒-ttato॒ vika̭ṅkata॒ uda̭tiṣṭha॒-ttataḥ̭ pra॒jā a̭sṛjata॒ yasya॒ vaika̭ṅkatī dhru॒vā bhava̭ti॒ pratya॒vāsyā ''hṷtayastiṣṭha॒ntyatho॒ praiva jā̭yata e॒tadvai sru॒cāgṃ rū॒paṃ-ya~syai॒vagṃ rṷ̄pā॒-ssruco॒ bhava̭nti॒ sarvā᳚ṇye॒vainagṃ̭ rū॒pāṇi̭ paśū॒nāmupa̭tiṣṭhante॒ nāsyāpa̭-rūpamā॒tmañjā̭yate || 24 ||
(ju॒hū - ratho॒ brahma̭ - sru॒cāgṃ - sa॒ptada̭śa ca) (a. 7)
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ jyoti̭ṣmate॒ jyoti̭ṣmanta-ṅgṛhṇāmi॒ dakṣā̭ya dakṣa॒vṛdhḙ rā॒ta-nde॒vebhyo᳚-'gni ji॒hvebhya̭stvartā॒yubhya॒ indra̭jyeṣṭhebhyo॒ varṷṇarājabhyo॒ vātā̭pibhyaḥ pa॒rjanyā᳚tmabhyo di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tvā-'pe᳚ndra dviṣa॒to mano-'pa॒ jijyā̭sato ja॒hyapa॒ yo no̭-'rātī॒yati॒ ta-ñja̭hi prā॒ṇāya̭ tvā-'pā॒nāya̭ tvā vyā॒nāya̭ tvā sa॒te tvā-'sa̭te tvā॒-'dbhyastvauṣa̭dhībhyo॒ viśve᳚bhyastvā bhū॒tebhyo॒ yataḥ̭ pra॒jā akkhi̭drā॒ ajā̭yanta॒ tasmai᳚ tvā pra॒jāpa̭taye vibhū॒dāvaṃne॒ jyoti̭ṣmate॒ jyoti̭ṣmanta-ñjuhomi || 25 ||
(oṣa̭dhībhya॒ - ścatṷrdaśa ca) (a. 8)
yāṃ-vā~ a̭ddhva॒ryuśca॒ yaja̭mānaśca de॒vatā̭mantari॒tastasyā॒ ā vṛ̭ścyete prājāpa॒tya-nda̭dhigra॒ha-ṅgṛ̭hṇīyā-tpra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā᳚bhya e॒va nihnṷvāte jye॒ṣṭho vā e॒ṣa grahā̭ṇāṃ॒-ya~syai॒ṣa gṛ॒hyate॒ jyaiṣṭhya̭me॒va ga̭cchati॒ sarvā̭sāṃ॒-vā~ e॒tadde॒vatā̭nāgṃ rū॒paṃ-ya~de॒ṣa graho॒ yasyai॒ṣa gṛ॒hyate॒ sarvā᳚ṇye॒vainagṃ̭ rū॒pāṇi̭ paśū॒nāmupa̭tiṣṭhanta upayā॒magṛ̭hīto- [upayā॒magṛ̭hītaḥ, a॒si॒ pra॒jāpa̭taye] 26
-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ jyoti̭ṣmate॒ jyoti̭ṣmanta-ṅgṛhṇā॒mītyā̭ha॒ jyoti̭re॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkarotyagni-ji॒hvebhya̭stvartā॒yubhya॒ ityā̭hai॒tāva̭tī॒rvai de॒vatā॒stābhya̭ e॒vaina॒gṃ॒ sarvā᳚bhyo gṛhṇā॒tyape᳚ndra dviṣa॒to mana॒ ityā̭ha॒ bhrātṛ̭vyāpanuttyai prā॒ṇāya̭ tvā-'pā॒nāya॒ tvetyā̭ha prā॒ṇāne॒va yaja̭māne dadhāti॒ tasmai᳚ tvā pra॒jāpa̭taye vibhū॒dāvaṃne॒ jyoti̭ṣmate॒ jyoti̭ṣmanta-ñjuho॒mī- [jyoti̭ṣmanta-ñjuho॒mi, ityā̭ha pra॒jāpa̭ti-] 27
-tyā̭ha pra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatā॒-ssarvā᳚bhya e॒vaina̭-nde॒vatā᳚bhyo juhotyājyagra॒ha-ṅgṛ̭hṇīyā॒-tteja̭skāmasya॒ tejo॒ vā ājya̭-nteja॒svyḙva bha̭vati somagra॒ha-ṅgṛ̭hṇīyā-dbrahmavarca॒sakā̭masya brahmavarca॒saṃ-vai~ somo᳚ brahmavarca॒syḙva bha̭vati dadhigra॒ha-ṅgṛ̭hṇīyā-tpa॒śukā̭ma॒syorgvai daddhyūr-kpa॒śava̭ ū॒rjaivāsmā॒ ūrja̭-mpa॒śūnava̭ rundhe || 28 ||
(u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto - juhomi॒ - trica̭tvārigṃśacca) (a. 9)
tve kratu॒mapi̭ vṛñjanti॒ viśve॒ dviryade॒te tri-rbhava॒ntyūmāḥ᳚ | svā॒do-ssvādī̭ya-ssvā॒dunā̭ sṛjā॒ samata̭ ū॒ ṣu madhu॒ madhṷnā॒-'bhi yo̭dhi | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoniḥ̭ pra॒jāpa̭taye tvā || prā॒ṇa॒gra॒hā-ngṛ̭hṇātye॒tāva॒dvā a̭sti॒ yāva̭de॒te grahā॒-sstomā॒śchandāgṃ̭si pṛ॒ṣṭhāni॒ diśo॒ yāva̭de॒vāsti॒ ta- [yāva̭de॒vāsti॒ tat, ava̭ rundhe] 29
-dava̭ rundhe jye॒ṣṭhā vā e॒tā-nbrā᳚hma॒ṇāḥ pu॒rā vidāma̭kra॒-ntasmā॒-tteṣā॒gṃ॒ sarvā॒ diśo॒-'bhiji̭tā abhūva॒n॒. yasyai॒ te gṛ॒hyante॒ jyaiṣṭhya̭me॒va ga̭cchatya॒bhi diśo̭ jayati॒ pañca̭ gṛhyante॒ pañca॒ diśa॒-ssarvā᳚sve॒va di॒kṣ-vṛ̭ddhnuvanti॒ nava̭nava gṛhyante॒ nava॒ vai purṷṣe prā॒ṇāḥ prā॒ṇāne॒va yaja̭māneṣu dadhati prāya॒ṇīyḙ codaya॒nīyḙ ca gṛhyante prā॒ṇā vai prā̭ṇagra॒hāḥ [prā॒ṇā vai prā̭ṇagra॒hāḥ, prā॒ṇaire॒va] 30
prā॒ṇaire॒va pra॒yanti̭ prā॒ṇairudya̭nti daśa॒me-'ha̭-ngṛhyante prā॒ṇā vai prā̭ṇagra॒hāḥ prā॒ṇebhyaḥ॒ khalu॒ vā e॒ta-tpra॒jā ya̭nti॒ yadvā̭made॒vyaṃ-yo~ne॒ścyava̭te daśa॒me-'ha̭n. vāmade॒vyaṃ-yo~ne᳚ścyavate॒ ya-dda̭śa॒me-'ha̭-ngṛ॒hyante᳚ prā॒ṇebhya̭ e॒va ta-tpra॒jā naya̭nti | 31
(tat - prā̭ṇagra॒hāḥ - sa॒ptavigṃ̭śacca) (a. 10)
pra de॒vande॒vyā dhi॒yā bhara̭tā jā॒tavḙdasam | ha॒vyā no̭ vakṣadānu॒ṣak || a॒yamu॒ ṣya pradḙva॒yurhotā̭ ya॒jñāya̭ nīyate | ratho॒ na yora॒bhīvṛ̭to॒ ghṛṇī̭vān cetati॒ tmanā᳚ || a॒yama॒gnirṷruṣyatya॒mṛtā̭diva॒ janma̭naḥ | saha̭saści॒-thsahī̭yā-nde॒vo jī॒vāta̭ve kṛ॒taḥ || iḍā̭yāstvā pa॒de va॒ya-nnābhā̭ pṛthi॒vyā adhi̭ | jāta̭vedo॒ ni dhī̭ma॒hyagnḙ ha॒vyāya॒ voḍha̭ve | 32
agne॒ viśvḙbhi-ssvanīka de॒vairūrṇā̭vanta-mpratha॒ma-ssī̭da॒ yoni᳚m | ku॒lā॒yina̭-ṅghṛ॒tava̭ntagṃ savi॒tre ya॒jña-nna̭ya॒ yaja̭mānāya sā॒dhu || sīda̭ hota॒-ssva ṷ lo॒ke ci̭ki॒tvānthsā॒dayā̭ ya॒jñagṃ sṷkṛ॒tasya॒ yonau᳚ | de॒vā॒vīrde॒vān. ha॒viṣā̭ yajā॒syagnḙ bṛ॒ha-dyaja̭māne॒ vayo̭ dhāḥ || ni hotā̭ hotṛ॒ṣada̭ne॒ vidā̭nastve॒ṣo dī̭di॒vāgṃ a̭sada-thsu॒dakṣaḥ̭ | ada̭bdhavrata-pramati॒rvasi̭ṣṭha-ssahasra-mbha॒ra-śśuci̭jihvo a॒gniḥ || tva-ndū॒tastva- [tva-ndū॒tastvam, u॒ naḥ॒ pa॒ra॒spāstvaṃ-va~sya॒ ā] 33
-mṷ naḥ para॒spāstvaṃ-va~sya॒ ā vṛ̭ṣabha praṇe॒tā | agnḙ to॒kasya̭ na॒stanḙ ta॒nūnā॒mapra̭yuccha॒-ndīdya̭dbodhi go॒pāḥ || a॒bhi tvā̭ deva savita॒rīśā̭naṃ॒-vā~ryā̭ṇām | sadā̭-'va-nbhā॒gamī̭mahe || ma॒hī dyauḥ pṛ̭thi॒vī ca̭na i॒maṃ-ya~॒jña-mmi̭mikṣatām | pi॒pṛ॒tā-nno॒ bharī̭mabhiḥ || tvāma̭gne॒ puṣka̭rā॒daddhyatha̭rvā॒ nira̭manthata | mū॒rdhno viśva̭sya vā॒ghataḥ̭ || tamṷ- [tamṷ, tvā॒ da॒ddhyaṅṅṛṣiḥ̭] 34
-tvā da॒ddhyaṅṅṛṣiḥ̭ pu॒tra ī̭dhe॒ atha̭rvaṇaḥ | vṛ॒tra॒haṇa̭-mpuranda॒ram || tamṷ tvā pā॒thyo vṛṣā॒ samī̭dhe dasyu॒hanta̭mam | dha॒na॒-ñja॒yagṃ raṇḙraṇe || u॒ta brṷvantu ja॒ntava॒ uda॒gnirvṛ̭tra॒hā-'ja̭ni | dha॒na॒-ñja॒yo raṇḙraṇe || ā yagṃ haste॒ na khā॒dina॒gṃ॒ śiśṷ-ñjā॒ta-nna bibhra̭ti | vi॒śāma॒gnigg sva̭ddhva॒ram || prade॒va-nde॒vavī̭taye॒ bhara̭tā vasu॒vitta̭mam | āsve yonau॒ ni ṣī̭datu || ā [ ] 35
jā॒ta-ñjā॒tavḙdasi pri॒yagṃ śi̭śī॒tā-'ti̭thim | syo॒na ā gṛ॒hapa̭tim || a॒gninā॒-'gni-ssami̭ddhyate ka॒virgṛ॒hapa̭ti॒ryuvā᳚ | ha॒vya॒vā-ḍju॒hvā᳚syaḥ || tvagg hya̭gne a॒gninā॒ vipro॒ viprḙṇa॒ santhsa॒tā | sakhā॒ sakhyā̭ sami॒ddhyase᳚ || ta-mma̭rjayanta su॒kratṷ-mpuro॒yāvā̭namā॒jiṣṷ | sveṣu॒ kṣayḙṣu vā॒jina᳚m || ya॒jñena̭ ya॒jñama̭yajanta de॒vāstāni॒ dharmā̭ṇi pratha॒mānyā̭sann | te ha॒ nāka̭-mmahi॒mānaḥ̭ sacante॒ yatra॒ pūrvḙ sā॒ddhyā-ssanti̭ de॒vāḥ || 36 ||
(voḍha̭ve- dū॒tastvaṃ - tamṷ - sīda॒tvā - yatra̭ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 11)
(pū॒rṇa - rṣa̭yo॒ - 'gninā॒ - ye de॒vāḥ - sūryo̭ mā॒ - santvā̭ nahyāmi - vaṣaṭkā॒ra-ssa kha̭di॒ra - ṷpayā॒magṛ̭hīto-'si॒ - yāṃ-vai~ - tve kratuṃ॒ - prade॒va - mekā̭daśa )
(pū॒rṇā - sa̭ha॒jān - tavā᳚-'gne - prā॒ṇaire॒va - ṣaṭtrigṃ̭śat)
(pū॒rṇā, santi̭ de॒vāḥ)
|| hariḥ̭ om ||
(pra॒jāpa̭ti॒ - yo̭ vā - agne॒ - vi vai - pū॒rṇā - pañca̭) (5)
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्तृतीयकाण्डे पञ्चमः प्रश्नः - इष्टिशेषाभिधानं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
पू॒र्णा प॒श्चादु॒त पू॒र्णा पु॒रस्ता॒दु-न्म॑द्ध्य॒तः पौ᳚र्णमा॒सी जि॑गाय । तस्या᳚-न्दे॒वा अधि॑ सं॒वँस॑न्त उत्त॒मे नाक॑ इ॒ह मा॑दयन्ताम् ॥ यत्ते॑ दे॒वा अद॑धु र्भाग॒धेय॒ममा॑वास्ये सं॒वँस॑न्तो महि॒त्वा । सानो॑ य॒ज्ञ-म्पि॑पृहि विश्ववारे र॒यि-न्नो॑ धेहि सुभगे सु॒वीर᳚म् ॥नि॒वेश॑नी स॒ङ्गम॑नी॒ वसू॑नां॒-विँश्वा॑ रू॒पाणि॒ वसू᳚न्यावे॒शय॑न्ती । स॒ह॒स्र॒पो॒षग्ं सु॒भगा॒ ररा॑णा॒ सा न॒ आग॒न्. वर्च॑सा [आग॒न्. वर्च॑सा, सं॒विँ॒दा॒ना ।] 1
संविँदा॒ना ॥ अग्नी॑षोमौ प्रथ॒मौ वी॒र्ये॑ण॒ वसू᳚-न्रु॒द्राना॑दि॒त्यानि॒ह जि॑न्वतम् । मा॒द्ध्यग्ं हि पौ᳚र्णमा॒स-ञ्जु॒षेथा॒-म्ब्रह्म॑णा वृ॒द्धौ सु॑कृ॒तेन॑ सा॒तावथा॒-ऽस्मभ्यग्ं॑ स॒हवी॑राग्ं र॒यि-न्नि य॑च्छतम् ॥ आ॒दि॒त्याश्चा-ऽङ्गि॑रसश्चा॒ग्नीना-ऽद॑धत॒ ते द॑र्शपूर्णमा॒सौ प्रैफ्स॒-न्तेषा॒मङ्गि॑रसा॒-न्निरु॑प्तग्ं ह॒विरासी॒दथा॑-ऽऽदि॒त्या ए॒तौ होमा॑वपश्य॒-न्ताव॑जुहवु॒स्ततो॒ वै ते द॑र्शपूर्णमा॒सौ [ ] 2
पूर्व॒ आ ऽल॑भन्त दर्शपूर्णमा॒सा-वा॒लभ॑मान ए॒तौ होमौ॑ पु॒रस्ता᳚ज्जुहुया-थ्सा॒क्षादे॒व द॑र्शपूर्णमा॒सावा ल॑भते ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ स त्वै द॑र्शपूर्णमा॒सावा ल॑भेत॒ य ए॑नयोरनु-लो॒मञ्च॑ प्रतिलो॒मञ्च॑ वि॒द्यादित्य॑मावा॒स्या॑या ऊ॒र्ध्व-न्तद॑नुलो॒म-म्पौ᳚र्णमा॒स्यै प्र॑ती॒चीन॒-न्त-त्प्र॑तिलो॒मं-यँ-त्पौ᳚र्णमा॒सी-म्पूर्वा॑मा॒लभे॑त प्रतिलो॒ममे॑ना॒वा ल॑भेता॒-मुम॑प॒क्षीय॑माण॒-मन्वप॑- [-मन्वप॑, क्षी॒ये॒त॒ सा॒र॒स्व॒तौ होमौ॑] 3
-क्षीयेत सारस्व॒तौ होमौ॑ पु॒रस्ता᳚ज्जुहुयादमावा॒स्या॑ वै सर॑स्वत्यनुलो॒म-मे॒वैना॒वा ल॑भते॒ ऽमुमा॒प्याय॑मान॒मन्वा प्या॑यत आग्नावैष्ण॒व-मेका॑दशकपाल-म्पु॒रस्ता॒न्निर्व॑पे॒-थ्सर॑स्वत्यै च॒रुग्ं सर॑स्वते॒ द्वाद॑शकपालं॒-यँदा᳚ग्ने॒यो भव॑त्य॒ग्निर्वै य॑ज्ञमु॒खं-यँ॑ज्ञमु॒खमे॒वर्धि॑-म्पु॒रस्ता᳚-द्धत्ते॒ य-द्वै᳚ष्ण॒वो भव॑ति य॒ज्ञो वै विष्णु॑र्य॒ज्ञमे॒वा-ऽऽरभ्य॒ प्रत॑नुते॒ सर॑स्वत्यै च॒रुर्भ॑वति॒ सर॑स्वते॒ द्वाद॑शकपालो-ऽमावा॒स्या॑ वै सर॑स्वती पू॒र्णमा॑स॒-स्सर॑स्वा॒-न्तावे॒व सा॒क्षादा र॑भत ऋ॒द्ध्नोत्या᳚भ्या॒-न्द्वाद॑शकपाल॒-स्सर॑स्वते भवति मिथुन॒त्वाय॒ प्रजा᳚त्यै मिथु॒नौ गावौ॒ दक्षि॑णा॒ समृ॑द्ध्यै ॥ 4 ॥
(वर्च॑सा॒ - वै ते द॑र्शपूर्णमा॒सा - वप॑ - तनुते॒ सर॑स्वत्यै॒ - पञ्च॑विग्ंशतिश्च) (अ. 1)
ऋष॑यो॒ वा इन्द्र॑-म्प्र॒त्यक्ष॒-न्नाप॑श्य॒-न्तं-वँसि॑ष्ठः प्र॒त्यक्ष॑मपश्य॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒-द्ब्राह्म॑ण-न्ते वक्ष्यामि॒ यथा॒ त्वत्पु॑रोहिताः प्र॒जाः प्र॑जनि॒ष्यन्ते-ऽथ॒ मेत॑रेभ्य॒ ऋषि॑भ्यो॒ मा प्रवो॑च॒ इति॒ तस्मा॑ ए॒तान्थ्स्तोम॑-भागानब्रवी॒-त्ततो॒ वसि॑ष्ठपुरोहिताः प्र॒जाः प्राजा॑यन्त॒ तस्मा᳚-द्वासि॒ष्ठो ब्र॒ह्मा का॒र्यः॑ प्रैव जा॑यते र॒श्मिर॑सि॒ क्षया॑य त्वा॒ क्षय॑-ञ्जि॒न्वे- [क्षय॑-ञ्जि॒न्वेति॑, आ॒ह॒ दे॒वा वै] 5
-त्या॑ह दे॒वा वै क्षयो॑ दे॒वेभ्य॑ ए॒व य॒ज्ञ-म्प्रा-ऽऽह॒ प्रेति॑रसि॒ धर्मा॑य त्वा॒ धर्म॑-ञ्जि॒न्वेत्या॑ह मनु॒ष्या॑ वै धर्मो॑ मनु॒ष्ये᳚भ्य ए॒व य॒ज्ञ-म्प्रा-ऽऽहान्वि॑तिरसि दि॒वे त्वा॒ दिव॑-ञ्जि॒न्वेत्या॑है॒भ्य ए॒व लो॒केभ्यो॑ य॒ज्ञ-म्प्रा-ऽऽह॑विष्ट॒म्भो॑-ऽसि॒ वृष्ट्यै᳚ त्वा॒ वृष्टि॑-ञ्जि॒न्वेत्या॑ह॒ वृष्टि॑मे॒वा-ऽव॑- [वृष्टि॑मे॒वा-ऽव॑, रु॒न्धे॒ प्र॒वा-] 6
-रुन्धे प्र॒वा-ऽस्य॑नु॒वा-ऽसीत्या॑ह मिथुन॒त्वायो॒शिग॑सि॒ वसु॑भ्यस्त्वा॒ वसू᳚ञ्जि॒न्वेत्या॑हा॒ष्टौ वस॑व॒ एका॑दश रु॒द्रा द्वाद॑शा-ऽऽदि॒त्या ए॒ताव॑न्तो॒ वै दे॒वास्तेभ्य॑ ए॒व य॒ज्ञ-म्प्रा-ऽऽहौजो॑-ऽसि पि॒तृभ्य॑स्त्वा पि॒तॄन् जि॒न्वेत्या॑ह दे॒वाने॒व पि॒तॄननु॒ सन्त॑नोति॒ तन्तु॑रसि प्र॒जाभ्य॑स्त्वा प्र॒जा जि॒न्वे- [प्र॒जा जि॑न्व, इत्या॑ह पि॒तॄने॒व] 7
-त्या॑ह पि॒तॄने॒व प्र॒जा अनु॒ सन्त॑नोति पृतना॒षाड॑सि प॒शुभ्य॑स्त्वा प॒शूञ्जि॒न्वेत्या॑ह प्र॒जा ए॒व प॒शूननु॒ सन्त॑नोतिरे॒वद॒स्यो-ष॑धीभ्य॒ स्त्वौष॑धी-र्जि॒न्वेत्या॒हौष॑धीष्वे॒व प॒शू-न्प्रति॑ष्ठापयत्यभि॒जिद॑सि यु॒क्तग्रा॒वेन्द्रा॑य॒ त्वेन्द्र॑-ञ्जि॒न्वेत्या॑हा॒भिजि॑त्या॒ अधि॑पतिरसि प्रा॒णाय॑ त्वा प्रा॒ण- [प्रा॒णम्, जि॒न्वेत्या॑ह] 8
-ञ्जि॒न्वेत्या॑ह प्र॒जास्वे॒व प्रा॒णा-न्द॑धाति त्रि॒वृद॑सि प्र॒वृद॒सीत्या॑ह मिथुन॒त्वाय॑ सग्ंरो॒हो॑-ऽसि नीरो॒हो॑-ऽसीत्या॑ह॒ प्रजा᳚त्यै वसु॒को॑-ऽसि॒ वेष॑श्रिरसि॒ वस्य॑ष्टिर॒सीत्या॑ह॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ 9 ॥
(जि॒न्वेत्य - व॑ - प्र॒जा जि॑न्व - प्रा॒णन् - त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 2)
अ॒ग्निना॑ दे॒वेन॒ पृत॑ना जयामि गाय॒त्रेण॒ छन्द॑सा त्रि॒वृता॒ स्तोमे॑न रथन्त॒रेण॒ साम्ना॑ वषट्का॒रेण॒ वज्रे॑ण पूर्व॒जा-न्भ्रातृ॑व्या॒नध॑रा-न्पादया॒म्यवै॑ना-न्बाधे॒ प्रत्ये॑नान्नुदे॒-ऽस्मिन् क्षये॒-ऽस्मि-न्भू॑मिलो॒के यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मो विष्णोः॒ क्रमे॒णा-ऽत्ये॑नान् क्रामा॒मीन्द्रे॑ण दे॒वेन॒ पृत॑ना जयामि॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा पञ्चद॒शेन॒ स्तोमे॑न बृह॒ता साम्ना॑ वषट्का॒रेण॒ वज्रे॑ण [वज्रे॑ण, स॒ह॒जान्. विश्वे॑भिर्दे॒वेभिः॒ पृत॑ना] 10
सह॒जान्. विश्वे॑भिर्दे॒वेभिः॒ पृत॑ना जयामि॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑सा सप्तद॒शेन॒ स्तोमे॑न वामदे॒व्येन॒ साम्ना॑ वषट्का॒रेण॒ वज्रे॑णा पर॒जानिन्द्रे॑ण स॒युजो॑ व॒यग्ं सा॑स॒ह्याम॑ पृतन्य॒तः । घ्नन्तो॑ वृ॒त्राण्य॑प्र॒ति । यत्ते॑ अग्ने॒ तेज॒स्तेना॒ह-न्ते॑ज॒स्वी भू॑यासं॒-यँत्ते॑ अग्ने॒ वर्च॒स्तेना॒हं-वँ॑र्च॒स्वी भू॑यासं॒-यँत्ते॑ अग्ने॒ हर॒स्तेना॒हग्ं ह॑र॒स्वी भू॑यासम् ॥ 11 ॥
(बृ॒ह॒ता साम्ना॑ वषट्का॒रेण॒ वज्रे॑ण॒ - षट्च॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 3)
ये दे॒वा य॑ज्ञ॒हनो॑ यज्ञ॒मुषः॑ पृथि॒व्यामद्ध्यास॑ते । अ॒ग्निर्मा॒ तेभ्यो॑ रक्षतु॒ गच्छे॑म सु॒कृतो॑ व॒यम् ॥ आ-ऽग॑न्म मित्रावरुणा वरेण्या॒ रात्री॑णा-म्भा॒गो यु॒वयो॒र्यो अस्ति॑ । नाक॑-ङ्गृह्णा॒ना-स्सु॑कृ॒तस्य॑ लो॒के तृ॒तीये॑ पृ॒ष्ठे अधि॑ रोच॒ने दि॒वः ॥ ये दे॒वा य॑ज्ञ॒हनो॑ यज्ञ॒मुषो॒-ऽन्तरि॒क्षे-ऽद्ध्यास॑ते । वा॒युर्मा॒ तेभ्यो॑ रक्षतु॒ गच्छे॑म सु॒कृतो॑ व॒यम् ॥ यास्ते॒ रात्री᳚-स्सवित- [रात्री᳚-स्सवितः, दे॒व॒यानी॑रन्त॒रा] 12
-र्देव॒यानी॑रन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी वि॒यन्ति॑ । गृ॒हैश्च॒ सर्वैः᳚ प्र॒जया॒ न्वग्रे॒ सुवो॒ रुहा॑णास्तरता॒ रजाग्ं॑सि ॥ ये दे॒वा य॑ज्ञ॒हनो॑ यज्ञ॒मुषो॑ दि॒व्यद्ध्यास॑ते । सूर्यो॑ मा॒ तेभ्यो॑ रक्षतु॒ गच्छे॑म सु॒कृतो॑ व॒यम् ॥ येनेन्द्रा॑य स॒मभ॑रः॒ पयाग्॑स्युत्त॒मेन॑ ह॒विषा॑ जातवेदः । तेना᳚-ऽग्ने॒ त्वमु॒त व॑र्धये॒मग्ं स॑जा॒ताना॒ग्॒ श्रैष्ठ्य॒ आ धे᳚ह्येनम् ॥ य॒ज्ञ॒हनो॒ वै दे॒वा य॑ज्ञ॒मुष॑- [दे॒वा य॑ज्ञ॒मुषः॑, स॒न्ति॒ त ए॒षु] 13
-स्सन्ति॒ त ए॒षु लो॒केष्वा॑सत आ॒ददा॑ना विमथ्ना॒ना यो ददा॑ति॒ यो यज॑ते॒ तस्य॑ । ये दे॒वा य॑ज्ञ॒हनः॑ पृथि॒व्यामद्ध्यास॑ते॒ ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ ये दि॒वीत्या॑हे॒माने॒व लो॒काग्स्ती॒र्त्वा सगृ॑ह॒-स्सप॑शु-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॒त्यप॒ वै सोमे॑नेजा॒नाद्दे॒वता᳚श्च य॒ज्ञश्च॑ क्रामन्त्याग्ने॒य-म्पञ्च॑कपालमुदवसा॒नीय॒-न्निर्व॑पेद॒ग्नि-स्सर्वा॑ दे॒वताः॒ [दे॒वताः᳚, पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो] 14
पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो दे॒वता᳚श्चै॒व य॒ज्ञञ्चाव॑ रुन्धेगाय॒त्रो वा अ॒ग्निर्गा॑य॒त्र छ॑न्दा॒स्त-ञ्छन्द॑सा॒ व्य॑र्धयति॒ य-त्पञ्च॑कपाल-ङ्क॒रोत्य॒ष्टाक॑पालः का॒र्यो᳚-ऽष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री गा॑य॒त्रो᳚-ऽग्नि-र्गा॑य॒त्र छ॑न्दा॒-स्स्वेनै॒वैन॒-ञ्छन्द॑सा॒ सम॑र्धयति प॒ङ्क्त्यौ॑ याज्यानुवा॒क्ये॑ भवतः॒ पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञस्तेनै॒व य॒ज्ञान्नैति॑ ॥ 15 ॥
(स॒वि॒त॒-र्दे॒वा य॑ज्ञ॒मुषः॒ - सर्वा॑ दे॒वता॒ - स्त्रिच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 4)
सूर्यो॑ मा दे॒वो दे॒वेभ्यः॑ पातु वा॒युर॒न्तरि॑क्षा॒-द्यज॑मानो॒-ऽग्निर्मा॑ पातु॒ चक्षु॑षः । सक्ष॒ शूष॒ सवि॑त॒र्विश्व॑चर्षण ए॒तेभिः॑ सोम॒ नाम॑भिर्विधेम ते॒ तेभिः॑ सोम॒ नाम॑भिर्विधेम ते ॥ अ॒ह-म्प॒रस्ता॑द॒-हम॒वस्ता॑द॒ह-ञ्ज्योति॑षा॒ वि तमो॑ ववार । यद॒न्तरि॑क्ष॒-न्तदु॑ मे पि॒ता-ऽभू॑द॒हग्ं सूर्य॑मुभ॒यतो॑ ददर्शा॒ह-म्भू॑या समुत्त॒म-स्स॑मा॒नाना॒- [समुत्त॒म-स्स॑मा॒नाना᳚म्, आ स॑मु॒द्रा-] 16
-मा स॑मु॒द्रा-दा-ऽन्तरि॑क्षात्-प्र॒जाप॑तिरुद॒धि-ञ्च्या॑वया॒तीन्द्रः॒ प्रस्नौ॑तु म॒रुतो॑ वर्षय॒न्तून्न॑म्भय पृथि॒वी-म्भि॒न्धीद-न्दि॒व्य-न्नभः॑ । उ॒द्रो दि॒व्यस्य॑ नो दे॒हीशा॑नो॒ विसृ॑जा॒ दृति᳚म् ॥ प॒शवो॒ वा ए॒ते यदा॑दि॒त्य ए॒ष रु॒द्रो यद॒ग्निरोष॑धीः॒ प्रास्या॒ग्नावा॑दि॒त्य-ञ्जु॑होति रु॒द्रादे॒व प॒शून॒न्तर्द॑धा॒त्यथो॒ ओष॑धीष्वे॒व प॒शू- [प॒शून्, प्रति॑ष्ठापयति] 17
-न्प्रति॑ष्ठापयति क॒विर्य॒ज्ञस्य॒ वित॑नोति॒ पन्था॒-न्नाक॑स्य पृ॒ष्ठे अधि॑ रोच॒ने दि॒वः । येन॑ ह॒व्यं-वँह॑सि॒ यासि॑ दू॒त इ॒तः प्रचे॑ता अ॒मुत॒-स्सनी॑यान् ॥ यास्ते॒ विश्वा᳚-स्स॒मिध॒-स्सन्त्य॑ग्ने॒याः पृ॑थि॒व्या-म्ब॒र्॒हिषि॒ सूर्ये॒ याः । तास्ते॑ गच्छ॒न्त्वाहु॑ति-ङ्घृ॒तस्य॑ देवाय॒ते यज॑मानाय॒ शर्म॑ ॥ आ॒शासा॑न-स्सु॒वीर्यग्ं॑ रा॒यस्पोष॒ग्ग्॒ स्वश्वि॑यम् । बृह॒स्पति॑ना रा॒या स्व॒गाकृ॑तो॒ मह्यं॒-यँज॑मानाय तिष्ठ ॥ 18 ॥
(स॒मा॒नाना॒-मोष॑धीष्वे॒व प॒शून् - मह्यं॒-यँज॑माना॒ - यैक॑ञ्च) (अ. 5)
स-न्त्वा॑ नह्यामि॒ पय॑सा घृ॒तेन॒ स-न्त्वा॑ नह्याम्य॒प ओष॑धीभिः । स-न्त्वा॑ नह्यामि प्र॒जया॒-ऽहम॒द्य सा दी᳚क्षि॒ता स॑नवो॒ वाज॑म॒स्मे ॥ प्रैतु॒ ब्रह्म॑ण॒स्पत्नी॒ वेदिं॒-वँर्णे॑न सीदतु । अथा॒हम॑नुका॒मिनी॒ स्वे लो॒के वि॒शा इ॒ह ॥ सु॒प्र॒जस॑स्त्वा व॒यग्ं सु॒पत्नी॒रुप॑ सेदिम । अग्ने॑ सपत्न॒दम्भ॑न॒मद॑ब्धासो॒ अदा᳚भ्यम् ॥ इ॒मं-विँष्या॑मि॒ वरु॑णस्य॒ पाशं॒- [पाश᳚म्, यमब॑द्ध्नीत] 19
-ँयमब॑द्ध्नीत सवि॒ता सु॒केतः॑ । धा॒तुश्च॒ योनौ॑ सुकृ॒तस्य॑ लो॒के स्यो॒न-म्मे॑ स॒ह पत्या॑ करोमि ॥ प्रेह्यु॒देह्यृ॒तस्य॑ वा॒मीरन्व॒ग्निस्ते-ऽग्र॑-न्नय॒त्वदि॑ति॒र्मद्ध्य॑-न्ददताग्ं रु॒द्राव॑सृष्टा-ऽसि यु॒वा नाम॒ मा मा॑ हिग्ंसी॒र्वसु॑भ्यो रु॒द्रेभ्य॑ आदि॒त्येभ्यो॒ विश्वे᳚भ्यो वो दे॒वेभ्यः॑ प॒न्नेज॑नीर्गृह्णामि य॒ज्ञाय॑ वः प॒न्नेज॑नी-स्सादयामि॒ विश्व॑स्य ते॒ विश्वा॑वतो॒ वृष्णि॑यावत॒- [वृष्णि॑यावतः, तवा᳚ग्ने वा॒मीरनु॑] 20
-स्तवा᳚ग्ने वा॒मीरनु॑ स॒दृंशि॒ विश्वा॒ रेताग्ं॑सि धिषी॒या-ऽग॑-न्दे॒वान्. य॒ज्ञो नि दे॒वीर्दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञम॑शिषन्न॒स्मिन्-थ्सु॑न्व॒ति यज॑मान आ॒शिष॒-स्स्वाहा॑कृता-स्समुद्रे॒ष्ठा ग॑न्ध॒र्वमाति॑ष्ठ॒तानु॑ । वात॑स्य॒ पत्म॑न्नि॒ड ई॑डि॒ताः ॥ 21 ॥
(पाशं॒ - ँवृष्णि॑यावत - स्त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 6)
व॒ष॒ट्का॒रो वै गा॑यत्रि॒यै शिरो᳚-ऽछिन॒-त्तस्यै॒ रसः॒ परा॑-ऽपत॒-थ्स पृ॑थि॒वी-म्प्रावि॑श॒थ्स ख॑दि॒रो॑-ऽभव॒द्यस्य॑ खादि॒र-स्स्रु॒वो भव॑ति॒ छन्द॑सामे॒व रसे॒नाव॑ द्यति॒ सर॑सा अ॒स्या-ऽऽहु॑तयो भवन्ति तृ॒तीय॑स्यामि॒तो दि॒वि सोम॑ आसी॒-त्त-ङ्गाय॒त्र्या-ऽ ह॑र॒-त्तस्य॑ प॒र्णम॑च्छिद्यत॒ त-त्प॒र्णो॑-ऽभव॒-त्त-त्प॒र्णस्य॑ पर्ण॒त्वं-यँस्य॑ पर्ण॒मयी॑ जु॒हू- [जु॒हूः, भव॑ति सौ॒म्या] 22
-र्भव॑ति सौ॒म्या अ॒स्या-ऽऽहु॑तयो भवन्ति जु॒षन्ते᳚-ऽस्य दे॒वा आहु॑तीर्दे॒वा वै ब्रह्म॑न्नवदन्त॒ त-त्प॒र्ण उपा॑-ऽशृणो-थ्सु॒श्रवा॒ वै नाम॒ यस्य॑ पर्ण॒मयी॑ जु॒हूर्भव॑ति॒ न पा॒पग्ग् श्लोकग्ं॑ शृणोति॒ ब्रह्म॒ वै प॒र्णो विण्म॒रुतो-ऽन्नं॒-विँण्मा॑रु॒तो᳚-ऽश्व॒त्थो यस्य॑ पर्ण॒मयी॑ जु॒हूर्भव॒त्या-श्व॑त्-थ्युप॒भृद्- ब्रह्म॑णै॒वान्न॒मव॑ रु॒न्धे-ऽथो॒ ब्रह्मै॒- [रु॒न्धे-ऽथो॒ ब्रह्म॑, ए॒व वि॒श्यद्ध्यू॑हति] 23
-व वि॒श्यद्ध्यू॑हति रा॒ष्ट्रं-वैँ प॒र्णो विड॑श्व॒त्थो य-त्प॑र्ण॒मयी॑ जु॒हूर्भव॒त्या-श्व॑त्थ्युप॒भृ-द्रा॒ष्ट्रमे॒व वि॒श्यद्ध्यू॑हति प्र॒जाप॑ति॒र्वा अ॑जुहो॒-थ्सा यत्रा-ऽऽहु॑तिः प्र॒त्यति॑ष्ठ॒-त्ततो॒ विक॑ङ्कत॒ उद॑तिष्ठ॒-त्ततः॑ प्र॒जा अ॑सृजत॒ यस्य॒ वैक॑ङ्कती ध्रु॒वा भव॑ति॒ प्रत्य॒वास्या ऽऽहु॑तयस्तिष्ठ॒न्त्यथो॒ प्रैव जा॑यत ए॒तद्वै स्रु॒चाग्ं रू॒पं-यँस्यै॒वग्ं रू॑पा॒-स्स्रुचो॒ भव॑न्ति॒ सर्वा᳚ण्ये॒वैनग्ं॑ रू॒पाणि॑ पशू॒नामुप॑तिष्ठन्ते॒ नास्याप॑-रूपमा॒त्मञ्जा॑यते ॥ 24 ॥
(जु॒हू - रथो॒ ब्रह्म॑ - स्रु॒चाग्ं - स॒प्तद॑श च) (अ. 7)
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि प्र॒जाप॑तये त्वा॒ ज्योति॑ष्मते॒ ज्योति॑ष्मन्त-ङ्गृह्णामि॒ दक्षा॑य दक्ष॒वृधे॑ रा॒त-न्दे॒वेभ्यो᳚-ऽग्नि जि॒ह्वेभ्य॑स्त्वर्ता॒युभ्य॒ इन्द्र॑ज्येष्ठेभ्यो॒ वरु॑णराजभ्यो॒ वाता॑पिभ्यः प॒र्जन्या᳚त्मभ्यो दि॒वे त्वा॒-ऽन्तरि॑क्षाय त्वा पृथि॒व्यै त्वा-ऽपे᳚न्द्र द्विष॒तो मनो-ऽप॒ जिज्या॑सतो ज॒ह्यप॒ यो नो॑-ऽराती॒यति॒ त-ञ्ज॑हि प्रा॒णाय॑ त्वा-ऽपा॒नाय॑ त्वा व्या॒नाय॑ त्वा स॒ते त्वा-ऽस॑ते त्वा॒-ऽद्भ्यस्त्वौष॑धीभ्यो॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वा भू॒तेभ्यो॒ यतः॑ प्र॒जा अक्खि॑द्रा॒ अजा॑यन्त॒ तस्मै᳚ त्वा प्र॒जाप॑तये विभू॒दावंने॒ ज्योति॑ष्मते॒ ज्योति॑ष्मन्त-ञ्जुहोमि ॥ 25 ॥
(ओष॑धीभ्य॒ - श्चतु॑र्दश च) (अ. 8)
यां-वाँ अ॑द्ध्व॒र्युश्च॒ यज॑मानश्च दे॒वता॑मन्तरि॒तस्तस्या॒ आ वृ॑श्च्येते प्राजाप॒त्य-न्द॑धिग्र॒ह-ङ्गृ॑ह्णीया-त्प्र॒जाप॑ति॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॑ दे॒वता᳚भ्य ए॒व निह्नु॑वाते ज्ये॒ष्ठो वा ए॒ष ग्रहा॑णां॒-यँस्यै॒ष गृ॒ह्यते॒ ज्यैष्ठ्य॑मे॒व ग॑च्छति॒ सर्वा॑सां॒-वाँ ए॒तद्दे॒वता॑नाग्ं रू॒पं-यँदे॒ष ग्रहो॒ यस्यै॒ष गृ॒ह्यते॒ सर्वा᳚ण्ये॒वैनग्ं॑ रू॒पाणि॑ पशू॒नामुप॑तिष्ठन्त उपया॒मगृ॑हीतो- [उपया॒मगृ॑हीतः, अ॒सि॒ प्र॒जाप॑तये] 26
-ऽसि प्र॒जाप॑तये त्वा॒ ज्योति॑ष्मते॒ ज्योति॑ष्मन्त-ङ्गृह्णा॒मीत्या॑ह॒ ज्योति॑रे॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोत्यग्नि-जि॒ह्वेभ्य॑स्त्वर्ता॒युभ्य॒ इत्या॑है॒ताव॑ती॒र्वै दे॒वता॒स्ताभ्य॑ ए॒वैन॒ग्ं॒ सर्वा᳚भ्यो गृह्णा॒त्यपे᳚न्द्र द्विष॒तो मन॒ इत्या॑ह॒ भ्रातृ॑व्यापनुत्त्यै प्रा॒णाय॑ त्वा-ऽपा॒नाय॒ त्वेत्या॑ह प्रा॒णाने॒व यज॑माने दधाति॒ तस्मै᳚ त्वा प्र॒जाप॑तये विभू॒दावंने॒ ज्योति॑ष्मते॒ ज्योति॑ष्मन्त-ञ्जुहो॒मी- [ज्योति॑ष्मन्त-ञ्जुहो॒मि, इत्या॑ह प्र॒जाप॑ति-] 27
-त्या॑ह प्र॒जाप॑ति॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॒-स्सर्वा᳚भ्य ए॒वैन॑-न्दे॒वता᳚भ्यो जुहोत्याज्यग्र॒ह-ङ्गृ॑ह्णीया॒-त्तेज॑स्कामस्य॒ तेजो॒ वा आज्य॑-न्तेज॒स्व्ये॑व भ॑वति सोमग्र॒ह-ङ्गृ॑ह्णीया-द्ब्रह्मवर्च॒सका॑मस्य ब्रह्मवर्च॒सं-वैँ सोमो᳚ ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति दधिग्र॒ह-ङ्गृ॑ह्णीया-त्प॒शुका॑म॒स्योर्ग्वै दद्ध्यूर्-क्प॒शव॑ ऊ॒र्जैवास्मा॒ ऊर्ज॑-म्प॒शूनव॑ रुन्धे ॥ 28 ॥
(उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो - जुहोमि॒ - त्रिच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 9)
त्वे क्रतु॒मपि॑ वृञ्जन्ति॒ विश्वे॒ द्विर्यदे॒ते त्रि-र्भव॒न्त्यूमाः᳚ । स्वा॒दो-स्स्वादी॑य-स्स्वा॒दुना॑ सृजा॒ समत॑ ऊ॒ षु मधु॒ मधु॑ना॒-ऽभि यो॑धि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि प्र॒जाप॑तये त्वा॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनिः॑ प्र॒जाप॑तये त्वा ॥ प्रा॒ण॒ग्र॒हा-न्गृ॑ह्णात्ये॒ताव॒द्वा अ॑स्ति॒ याव॑दे॒ते ग्रहा॒-स्स्तोमा॒श्छन्दाग्ं॑सि पृ॒ष्ठानि॒ दिशो॒ याव॑दे॒वास्ति॒ त- [याव॑दे॒वास्ति॒ तत्, अव॑ रुन्धे] 29
-दव॑ रुन्धे ज्ये॒ष्ठा वा ए॒ता-न्ब्रा᳚ह्म॒णाः पु॒रा विदाम॑क्र॒-न्तस्मा॒-त्तेषा॒ग्ं॒ सर्वा॒ दिशो॒-ऽभिजि॑ता अभूव॒न्॒. यस्यै॒ ते गृ॒ह्यन्ते॒ ज्यैष्ठ्य॑मे॒व ग॑च्छत्य॒भि दिशो॑ जयति॒ पञ्च॑ गृह्यन्ते॒ पञ्च॒ दिश॒-स्सर्वा᳚स्वे॒व दि॒क्ष्-वृ॑द्ध्नुवन्ति॒ नव॑नव गृह्यन्ते॒ नव॒ वै पुरु॑षे प्रा॒णाः प्रा॒णाने॒व यज॑मानेषु दधति प्राय॒णीये॑ चोदय॒नीये॑ च गृह्यन्ते प्रा॒णा वै प्रा॑णग्र॒हाः [प्रा॒णा वै प्रा॑णग्र॒हाः, प्रा॒णैरे॒व] 30
प्रा॒णैरे॒व प्र॒यन्ति॑ प्रा॒णैरुद्य॑न्ति दश॒मे-ऽह॑-न्गृह्यन्ते प्रा॒णा वै प्रा॑णग्र॒हाः प्रा॒णेभ्यः॒ खलु॒ वा ए॒त-त्प्र॒जा य॑न्ति॒ यद्वा॑मदे॒व्यं-योँने॒श्च्यव॑ते दश॒मे-ऽह॑न्. वामदे॒व्यं-योँने᳚श्च्यवते॒ य-द्द॑श॒मे-ऽह॑-न्गृ॒ह्यन्ते᳚ प्रा॒णेभ्य॑ ए॒व त-त्प्र॒जा नय॑न्ति । 31
(तत् - प्रा॑णग्र॒हाः - स॒प्तविग्ं॑शच्च) (अ. 10)
प्र दे॒वन्दे॒व्या धि॒या भर॑ता जा॒तवे॑दसम् । ह॒व्या नो॑ वक्षदानु॒षक् ॥ अ॒यमु॒ ष्य प्रदे॑व॒युर्होता॑ य॒ज्ञाय॑ नीयते । रथो॒ न योर॒भीवृ॑तो॒ घृणी॑वान् चेतति॒ त्मना᳚ ॥ अ॒यम॒ग्निरु॑रुष्यत्य॒मृता॑दिव॒ जन्म॑नः । सह॑सश्चि॒-थ्सही॑या-न्दे॒वो जी॒वात॑वे कृ॒तः ॥ इडा॑यास्त्वा प॒दे व॒य-न्नाभा॑ पृथि॒व्या अधि॑ । जात॑वेदो॒ नि धी॑म॒ह्यग्ने॑ ह॒व्याय॒ वोढ॑वे । 32
अग्ने॒ विश्वे॑भि-स्स्वनीक दे॒वैरूर्णा॑वन्त-म्प्रथ॒म-स्सी॑द॒ योनि᳚म् । कु॒ला॒यिन॑-ङ्घृ॒तव॑न्तग्ं सवि॒त्रे य॒ज्ञ-न्न॑य॒ यज॑मानाय सा॒धु ॥ सीद॑ होत॒-स्स्व उ॑ लो॒के चि॑कि॒त्वान्थ्सा॒दया॑ य॒ज्ञग्ं सु॑कृ॒तस्य॒ योनौ᳚ । दे॒वा॒वीर्दे॒वान्. ह॒विषा॑ यजा॒स्यग्ने॑ बृ॒ह-द्यज॑माने॒ वयो॑ धाः ॥ नि होता॑ होतृ॒षद॑ने॒ विदा॑नस्त्वे॒षो दी॑दि॒वाग्ं अ॑सद-थ्सु॒दक्षः॑ । अद॑ब्धव्रत-प्रमति॒र्वसि॑ष्ठ-स्सहस्र-म्भ॒र-श्शुचि॑जिह्वो अ॒ग्निः ॥ त्व-न्दू॒तस्त्व- [त्व-न्दू॒तस्त्वम्, उ॒ नः॒ प॒र॒स्पास्त्वं-वँस्य॒ आ] 33
-मु॑ नः पर॒स्पास्त्वं-वँस्य॒ आ वृ॑षभ प्रणे॒ता । अग्ने॑ तो॒कस्य॑ न॒स्तने॑ त॒नूना॒मप्र॑युच्छ॒-न्दीद्य॑द्बोधि गो॒पाः ॥ अ॒भि त्वा॑ देव सवित॒रीशा॑नं॒-वाँर्या॑णाम् । सदा॑-ऽव-न्भा॒गमी॑महे ॥ म॒ही द्यौः पृ॑थि॒वी च॑न इ॒मं-यँ॒ज्ञ-म्मि॑मिक्षताम् । पि॒पृ॒ता-न्नो॒ भरी॑मभिः ॥ त्वाम॑ग्ने॒ पुष्क॑रा॒दद्ध्यथ॑र्वा॒ निर॑मन्थत । मू॒र्ध्नो विश्व॑स्य वा॒घतः॑ ॥ तमु॑- [तमु॑, त्वा॒ द॒द्ध्यङ्ङृषिः॑] 34
-त्वा द॒द्ध्यङ्ङृषिः॑ पु॒त्र ई॑धे॒ अथ॑र्वणः । वृ॒त्र॒हण॑-म्पुरन्द॒रम् ॥ तमु॑ त्वा पा॒थ्यो वृषा॒ समी॑धे दस्यु॒हन्त॑मम् । ध॒न॒-ञ्ज॒यग्ं रणे॑रणे ॥ उ॒त ब्रु॑वन्तु ज॒न्तव॒ उद॒ग्निर्वृ॑त्र॒हा-ऽज॑नि । ध॒न॒-ञ्ज॒यो रणे॑रणे ॥ आ यग्ं हस्ते॒ न खा॒दिन॒ग्ं॒ शिशु॑-ञ्जा॒त-न्न बिभ्र॑ति । वि॒शाम॒ग्निग्ग् स्व॑द्ध्व॒रम् ॥ प्रदे॒व-न्दे॒ववी॑तये॒ भर॑ता वसु॒वित्त॑मम् । आस्वे योनौ॒ नि षी॑दतु ॥ आ [ ] 35
जा॒त-ञ्जा॒तवे॑दसि प्रि॒यग्ं शि॑शी॒ता-ऽति॑थिम् । स्यो॒न आ गृ॒हप॑तिम् ॥ अ॒ग्निना॒-ऽग्नि-स्समि॑द्ध्यते क॒विर्गृ॒हप॑ति॒र्युवा᳚ । ह॒व्य॒वा-ड्जु॒ह्वा᳚स्यः ॥ त्वग्ग् ह्य॑ग्ने अ॒ग्निना॒ विप्रो॒ विप्रे॑ण॒ सन्थ्स॒ता । सखा॒ सख्या॑ समि॒द्ध्यसे᳚ ॥ त-म्म॑र्जयन्त सु॒क्रतु॑-म्पुरो॒यावा॑नमा॒जिषु॑ । स्वेषु॒ क्षये॑षु वा॒जिन᳚म् ॥ य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञम॑यजन्त दे॒वास्तानि॒ धर्मा॑णि प्रथ॒मान्या॑सन्न् । ते ह॒ नाक॑-म्महि॒मानः॑ सचन्ते॒ यत्र॒ पूर्वे॑ सा॒द्ध्या-स्सन्ति॑ दे॒वाः ॥ 36 ॥
(वोढ॑वे- दू॒तस्त्वं - तमु॑ - सीद॒त्वा - यत्र॑ - च॒त्वारि॑ च) (अ. 11)
(पू॒र्ण - र्ष॑यो॒ - ऽग्निना॒ - ये दे॒वाः - सूर्यो॑ मा॒ - सन्त्वा॑ नह्यामि - वषट्का॒र-स्स ख॑दि॒र - उ॑पया॒मगृ॑हीतो-ऽसि॒ - यां-वैँ - त्वे क्रतुं॒ - प्रदे॒व - मेका॑दश )
(पू॒र्णा - स॑ह॒जान् - तवा᳚-ऽग्ने - प्रा॒णैरे॒व - षट्त्रिग्ं॑शत्)
(पू॒र्णा, सन्ति॑ दे॒वाः)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
(प्र॒जाप॑ति॒ - यो॑ वा - अग्ने॒ - वि वै - पू॒र्णा - पञ्च॑) (5)
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्तृतीयकाण्डे पञ्चमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ - iṣṭiśeṣābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā॒du-nma̭ddhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyā᳚-nde॒vā adhi̭ saṃ॒va~sa̭nta utta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām || yattḙ de॒vā ada̭dhu rbhāga॒dheya॒mamā̭vāsye saṃ॒va~sa̭nto mahi॒tvā | sāno̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yi-nno̭ dhehi subhage su॒vīra᳚m ||ni॒veśa̭nī sa॒ṅgama̭nī॒ vasṷ̄nāṃ॒-vi~śvā̭ rū॒pāṇi॒ vasū᳚nyāve॒śaya̭ntī | sa॒ha॒sra॒po॒ṣagṃ su॒bhagā॒ rarā̭ṇā॒ sā na॒ āga॒n. varca̭sā [āga॒n. varca̭sā, saṃ॒vi~॒dā॒nā |] 1
saṃvi~dā॒nā || agnī̭ṣomau pratha॒mau vī॒ryḙṇa॒ vasū᳚-nru॒drānā̭di॒tyāni॒ha ji̭nvatam | mā॒ddhyagṃ hi pau᳚rṇamā॒sa-ñju॒ṣethā॒-mbrahma̭ṇā vṛ॒ddhau sṷkṛ॒tena̭ sā॒tāvathā॒-'smabhyagṃ̭ sa॒havī̭rāgṃ ra॒yi-nni ya̭cchatam || ā॒di॒tyāścā-'ṅgi̭rasaścā॒gnīnā-'da̭dhata॒ te da̭rśapūrṇamā॒sau praiphsa॒-nteṣā॒maṅgi̭rasā॒-nnirṷptagṃ ha॒virāsī॒dathā̭-''di॒tyā e॒tau homā̭vapaśya॒-ntāva̭juhavu॒stato॒ vai te da̭rśapūrṇamā॒sau [ ] 2
pūrva॒ ā 'la̭bhanta darśapūrṇamā॒sā-vā॒labha̭māna e॒tau homaṷ pu॒rastā᳚jjuhuyā-thsā॒kṣāde॒va da̭rśapūrṇamā॒sāvā la̭bhate brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai da̭rśapūrṇamā॒sāvā la̭bheta॒ ya ḙnayoranu-lo॒mañca̭ pratilo॒mañca̭ vi॒dyāditya̭māvā॒syā̭yā ū॒rdhva-ntada̭nulo॒ma-mpau᳚rṇamā॒syai pra̭tī॒cīna॒-nta-tpra̭tilo॒maṃ-ya~-tpau᳚rṇamā॒sī-mpūrvā̭mā॒labhḙta pratilo॒mamḙnā॒vā la̭bhetā॒-muma̭pa॒kṣīya̭māṇa॒-manvapa̭- [-manvapa̭, kṣī॒ye॒ta॒ sā॒ra॒sva॒tau homaṷ] 3
-kṣīyeta sārasva॒tau homaṷ pu॒rastā᳚jjuhuyādamāvā॒syā̭ vai sara̭svatyanulo॒ma-me॒vainā॒vā la̭bhate॒ 'mumā॒pyāya̭māna॒manvā pyā̭yata āgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-mpu॒rastā॒nnirva̭pe॒-thsara̭svatyai ca॒rugṃ sara̭svate॒ dvāda̭śakapālaṃ॒-ya~dā᳚gne॒yo bhava̭tya॒gnirvai ya̭jñamu॒khaṃ-ya~̭jñamu॒khame॒vardhi̭-mpu॒rastā᳚-ddhatte॒ ya-dvai᳚ṣṇa॒vo bhava̭ti ya॒jño vai viṣṇṷrya॒jñame॒vā-''rabhya॒ prata̭nute॒ sara̭svatyai ca॒rurbha̭vati॒ sara̭svate॒ dvāda̭śakapālo-'māvā॒syā̭ vai sara̭svatī pū॒rṇamā̭sa॒-ssara̭svā॒-ntāve॒va sā॒kṣādā ra̭bhata ṛ॒ddhnotyā᳚bhyā॒-ndvāda̭śakapāla॒-ssara̭svate bhavati mithuna॒tvāya॒ prajā᳚tyai mithu॒nau gāvau॒ dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai || 4 ||
(varca̭sā॒ - vai te da̭rśapūrṇamā॒sā - vapa̭ - tanute॒ sara̭svatyai॒ - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 1)
ṛṣa̭yo॒ vā indra̭-mpra॒tyakṣa॒-nnāpa̭śya॒-ntaṃ-va~si̭ṣṭhaḥ pra॒tyakṣa̭mapaśya॒-thso᳚-'bravī॒-dbrāhma̭ṇa-nte vakṣyāmi॒ yathā॒ tvatpṷrohitāḥ pra॒jāḥ pra̭jani॒ṣyante-'tha॒ meta̭rebhya॒ ṛṣi̭bhyo॒ mā pravo̭ca॒ iti॒ tasmā̭ e॒tānthstoma̭-bhāgānabravī॒-ttato॒ vasi̭ṣṭhapurohitāḥ pra॒jāḥ prājā̭yanta॒ tasmā᳚-dvāsi॒ṣṭho bra॒hmā kā॒ryaḥ̭ praiva jā̭yate ra॒śmira̭si॒ kṣayā̭ya tvā॒ kṣaya̭-ñji॒nve- [kṣaya̭-ñji॒nveti̭, ā॒ha॒ de॒vā vai] 5
-tyā̭ha de॒vā vai kṣayo̭ de॒vebhya̭ e॒va ya॒jña-mprā-''ha॒ preti̭rasi॒ dharmā̭ya tvā॒ dharma̭-ñji॒nvetyā̭ha manu॒ṣyā̭ vai dharmo̭ manu॒ṣye᳚bhya e॒va ya॒jña-mprā-''hānvi̭tirasi di॒ve tvā॒ diva̭-ñji॒nvetyā̭hai॒bhya e॒va lo॒kebhyo̭ ya॒jña-mprā-''ha̭viṣṭa॒mbho̭-'si॒ vṛṣṭyai᳚ tvā॒ vṛṣṭi̭-ñji॒nvetyā̭ha॒ vṛṣṭi̭me॒vā-'va̭- [vṛṣṭi̭me॒vā-'va̭, ru॒ndhe॒ pra॒vā-] 6
-rundhe pra॒vā-'sya̭nu॒vā-'sītyā̭ha mithuna॒tvāyo॒śiga̭si॒ vasṷbhyastvā॒ vasū᳚ñji॒nvetyā̭hā॒ṣṭau vasa̭va॒ ekā̭daśa ru॒drā dvāda̭śā-''di॒tyā e॒tāva̭nto॒ vai de॒vāstebhya̭ e॒va ya॒jña-mprā-''haujo̭-'si pi॒tṛbhya̭stvā pi॒tṝn ji॒nvetyā̭ha de॒vāne॒va pi॒tṝnanu॒ santa̭noti॒ tantṷrasi pra॒jābhya̭stvā pra॒jā ji॒nve- [pra॒jā ji̭nva, ityā̭ha pi॒tṝne॒va] 7
-tyā̭ha pi॒tṝne॒va pra॒jā anu॒ santa̭noti pṛtanā॒ṣāḍa̭si pa॒śubhya̭stvā pa॒śūñji॒nvetyā̭ha pra॒jā e॒va pa॒śūnanu॒ santa̭notire॒vada॒syo-ṣa̭dhībhya॒ stvauṣa̭dhī-rji॒nvetyā॒hauṣa̭dhīṣve॒va pa॒śū-nprati̭ṣṭhāpayatyabhi॒jida̭si yu॒ktagrā॒vendrā̭ya॒ tvendra̭-ñji॒nvetyā̭hā॒bhiji̭tyā॒ adhi̭patirasi prā॒ṇāya̭ tvā prā॒ṇa- [prā॒ṇam, ji॒nvetyā̭ha] 8
-ñji॒nvetyā̭ha pra॒jāsve॒va prā॒ṇā-nda̭dhāti tri॒vṛda̭si pra॒vṛda॒sītyā̭ha mithuna॒tvāya̭ sagṃro॒ho̭-'si nīro॒ho̭-'sītyā̭ha॒ prajā᳚tyai vasu॒ko̭-'si॒ veṣa̭śrirasi॒ vasya̭ṣṭira॒sītyā̭ha॒ prati̭ṣṭhityai || 9 ||
(ji॒nvetya - va̭ - pra॒jā ji̭nva - prā॒ṇan - tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 2)
a॒gninā̭ de॒vena॒ pṛta̭nā jayāmi gāya॒treṇa॒ chanda̭sā tri॒vṛtā॒ stomḙna rathanta॒reṇa॒ sāmnā̭ vaṣaṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa pūrva॒jā-nbhrātṛ̭vyā॒nadha̭rā-npādayā॒myavai̭nā-nbādhe॒ pratyḙnānnude॒-'smin kṣaye॒-'smi-nbhṷ̄milo॒ke yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ krame॒ṇā-'tyḙnān krāmā॒mīndrḙṇa de॒vena॒ pṛta̭nā jayāmi॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā pañcada॒śena॒ stomḙna bṛha॒tā sāmnā̭ vaṣaṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa [vajrḙṇa, sa॒ha॒jān. viśvḙbhirde॒vebhiḥ॒ pṛta̭nā] 10
saha॒jān. viśvḙbhirde॒vebhiḥ॒ pṛta̭nā jayāmi॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā saptada॒śena॒ stomḙna vāmade॒vyena॒ sāmnā̭ vaṣaṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇā para॒jānindrḙṇa sa॒yujo̭ va॒yagṃ sā̭sa॒hyāma̭ pṛtanya॒taḥ | ghnanto̭ vṛ॒trāṇya̭pra॒ti | yattḙ agne॒ teja॒stenā॒ha-ntḙja॒svī bhṷ̄yāsaṃ॒-ya~ttḙ agne॒ varca॒stenā॒haṃ-va~̭rca॒svī bhṷ̄yāsaṃ॒-ya~ttḙ agne॒ hara॒stenā॒hagṃ ha̭ra॒svī bhṷ̄yāsam || 11 ||
(bṛ॒ha॒tā sāmnā̭ vaṣaṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa॒ - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 3)
ye de॒vā ya̭jña॒hano̭ yajña॒muṣaḥ̭ pṛthi॒vyāmaddhyāsa̭te | a॒gnirmā॒ tebhyo̭ rakṣatu॒ gacchḙma su॒kṛto̭ va॒yam || ā-'ga̭nma mitrāvaruṇā vareṇyā॒ rātrī̭ṇā-mbhā॒go yu॒vayo॒ryo asti̭ | nāka̭-ṅgṛhṇā॒nā-ssṷkṛ॒tasya̭ lo॒ke tṛ॒tīyḙ pṛ॒ṣṭhe adhi̭ roca॒ne di॒vaḥ || ye de॒vā ya̭jña॒hano̭ yajña॒muṣo॒-'ntari॒kṣe-'ddhyāsa̭te | vā॒yurmā॒ tebhyo̭ rakṣatu॒ gacchḙma su॒kṛto̭ va॒yam || yāste॒ rātrī᳚-ssavita- [rātrī᳚-ssavitaḥ, de॒va॒yānī̭ranta॒rā] 12
-rdeva॒yānī̭ranta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒yanti̭ | gṛ॒haiśca॒ sarvaiḥ᳚ pra॒jayā॒ nvagre॒ suvo॒ ruhā̭ṇāstaratā॒ rajāgṃ̭si || ye de॒vā ya̭jña॒hano̭ yajña॒muṣo̭ di॒vyaddhyāsa̭te | sūryo̭ mā॒ tebhyo̭ rakṣatu॒ gacchḙma su॒kṛto̭ va॒yam || yenendrā̭ya sa॒mabha̭raḥ॒ payāg̭syutta॒mena̭ ha॒viṣā̭ jātavedaḥ | tenā᳚-'gne॒ tvamu॒ta va̭rdhaye॒magṃ sa̭jā॒tānā॒g॒ śraiṣṭhya॒ ā dhe᳚hyenam || ya॒jña॒hano॒ vai de॒vā ya̭jña॒muṣa̭- [de॒vā ya̭jña॒muṣaḥ̭, sa॒nti॒ ta e॒ṣu] 13
-ssanti॒ ta e॒ṣu lo॒keṣvā̭sata ā॒dadā̭nā vimathnā॒nā yo dadā̭ti॒ yo yaja̭te॒ tasya̭ | ye de॒vā ya̭jña॒hanaḥ̭ pṛthi॒vyāmaddhyāsa̭te॒ ye a॒ntari̭kṣe॒ ye di॒vītyā̭he॒māne॒va lo॒kāgstī॒rtvā sagṛ̭ha॒-ssapa̭śu-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kame॒tyapa॒ vai somḙnejā॒nādde॒vatā᳚śca ya॒jñaśca̭ krāmantyāgne॒ya-mpañca̭kapālamudavasā॒nīya॒-nnirva̭peda॒gni-ssarvā̭ de॒vatāḥ॒ [de॒vatāḥ᳚, pāṅkto̭ ya॒jño] 14
pāṅkto̭ ya॒jño de॒vatā᳚ścai॒va ya॒jñañcāva̭ rundhegāya॒tro vā a॒gnirgā̭ya॒tra cha̭ndā॒sta-ñchanda̭sā॒ vya̭rdhayati॒ ya-tpañca̭kapāla-ṅka॒rotya॒ṣṭāka̭pālaḥ kā॒ryo᳚-'ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī gā̭ya॒tro᳚-'gni-rgā̭ya॒tra cha̭ndā॒-ssvenai॒vaina॒-ñchanda̭sā॒ sama̭rdhayati pa॒ṅktyaṷ yājyānuvā॒kyḙ bhavataḥ॒ pāṅkto̭ ya॒jñastenai॒va ya॒jñānnaiti̭ || 15 ||
(sa॒vi॒ta॒-rde॒vā ya̭jña॒muṣaḥ॒ - sarvā̭ de॒vatā॒ - strica̭tvārigṃśacca) (a. 4)
sūryo̭ mā de॒vo de॒vebhyaḥ̭ pātu vā॒yura॒ntari̭kṣā॒-dyaja̭māno॒-'gnirmā̭ pātu॒ cakṣṷṣaḥ | sakṣa॒ śūṣa॒ savi̭ta॒rviśva̭carṣaṇa e॒tebhiḥ̭ soma॒ nāma̭bhirvidhema te॒ tebhiḥ̭ soma॒ nāma̭bhirvidhema te || a॒ha-mpa॒rastā̭da॒-hama॒vastā̭da॒ha-ñjyoti̭ṣā॒ vi tamo̭ vavāra | yada॒ntari̭kṣa॒-ntadṷ me pi॒tā-'bhṷ̄da॒hagṃ sūrya̭mubha॒yato̭ dadarśā॒ha-mbhṷ̄yā samutta॒ma-ssa̭mā॒nānā॒- [samutta॒ma-ssa̭mā॒nānā᳚m, ā sa̭mu॒drā-] 16
-mā sa̭mu॒drā-dā-'ntari̭kṣāt-pra॒jāpa̭tiruda॒dhi-ñcyā̭vayā॒tīndraḥ॒ prasnaṷtu ma॒ruto̭ varṣaya॒ntūnna̭mbhaya pṛthi॒vī-mbhi॒ndhīda-ndi॒vya-nnabhaḥ̭ | u॒dro di॒vyasya̭ no de॒hīśā̭no॒ visṛ̭jā॒ dṛti᳚m || pa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tya e॒ṣa ru॒dro yada॒gniroṣa̭dhīḥ॒ prāsyā॒gnāvā̭di॒tya-ñjṷhoti ru॒drāde॒va pa॒śūna॒ntarda̭dhā॒tyatho॒ oṣa̭dhīṣve॒va pa॒śū- [pa॒śūn, prati̭ṣṭhāpayati] 17
-nprati̭ṣṭhāpayati ka॒virya॒jñasya॒ vita̭noti॒ panthā॒-nnāka̭sya pṛ॒ṣṭhe adhi̭ roca॒ne di॒vaḥ | yena̭ ha॒vyaṃ-va~ha̭si॒ yāsi̭ dū॒ta i॒taḥ pracḙtā a॒muta॒-ssanī̭yān || yāste॒ viśvā᳚-ssa॒midha॒-ssantya̭gne॒yāḥ pṛ̭thi॒vyā-mba॒r॒hiṣi॒ sūrye॒ yāḥ | tāstḙ gaccha॒ntvāhṷti-ṅghṛ॒tasya̭ devāya॒te yaja̭mānāya॒ śarma̭ || ā॒śāsā̭na-ssu॒vīryagṃ̭ rā॒yaspoṣa॒gg॒ svaśvi̭yam | bṛha॒spati̭nā rā॒yā sva॒gākṛ̭to॒ mahyaṃ॒-ya~ja̭mānāya tiṣṭha || 18 ||
(sa॒mā॒nānā॒-moṣa̭dhīṣve॒va pa॒śūn - mahyaṃ॒-ya~ja̭mānā॒ - yaika̭ñca) (a. 5)
sa-ntvā̭ nahyāmi॒ paya̭sā ghṛ॒tena॒ sa-ntvā̭ nahyāmya॒pa oṣa̭dhībhiḥ | sa-ntvā̭ nahyāmi pra॒jayā॒-'hama॒dya sā dī᳚kṣi॒tā sa̭navo॒ vāja̭ma॒sme || praitu॒ brahma̭ṇa॒spatnī॒ vediṃ॒-va~rṇḙna sīdatu | athā॒hama̭nukā॒minī॒ sve lo॒ke vi॒śā i॒ha || su॒pra॒jasa̭stvā va॒yagṃ su॒patnī॒rupa̭ sedima | agnḙ sapatna॒dambha̭na॒mada̭bdhāso॒ adā᳚bhyam || i॒maṃ-vi~ṣyā̭mi॒ varṷṇasya॒ pāśaṃ॒- [pāśa᳚m, yamaba̭ddhnīta] 19
-~yamaba̭ddhnīta savi॒tā su॒ketaḥ̭ | dhā॒tuśca॒ yonaṷ sukṛ॒tasya̭ lo॒ke syo॒na-mmḙ sa॒ha patyā̭ karomi || prehyu॒dehyṛ॒tasya̭ vā॒mīranva॒gniste-'gra̭-nnaya॒tvadi̭ti॒rmaddhya̭-ndadatāgṃ ru॒drāva̭sṛṣṭā-'si yu॒vā nāma॒ mā mā̭ higṃsī॒rvasṷbhyo ru॒drebhya̭ ādi॒tyebhyo॒ viśve᳚bhyo vo de॒vebhyaḥ̭ pa॒nneja̭nīrgṛhṇāmi ya॒jñāya̭ vaḥ pa॒nneja̭nī-ssādayāmi॒ viśva̭sya te॒ viśvā̭vato॒ vṛṣṇi̭yāvata॒- [vṛṣṇi̭yāvataḥ, tavā᳚gne vā॒mīranṷ] 20
-stavā᳚gne vā॒mīranṷ sa॒dṛṃśi॒ viśvā॒ retāgṃ̭si dhiṣī॒yā-'ga̭-nde॒vān. ya॒jño ni de॒vīrde॒vebhyo̭ ya॒jñama̭śiṣanna॒smin-thsṷnva॒ti yaja̭māna ā॒śiṣa॒-ssvāhā̭kṛtā-ssamudre॒ṣṭhā ga̭ndha॒rvamāti̭ṣṭha॒tānṷ | vāta̭sya॒ patma̭nni॒ḍa ī̭ḍi॒tāḥ || 21 ||
(pāśaṃ॒ - ~vṛṣṇi̭yāvata - stri॒gṃ॒śacca̭) (a. 6)
va॒ṣa॒ṭkā॒ro vai gā̭yatri॒yai śiro᳚-'china॒-ttasyai॒ rasaḥ॒ parā̭-'pata॒-thsa pṛ̭thi॒vī-mprāvi̭śa॒thsa kha̭di॒ro̭-'bhava॒dyasya̭ khādi॒ra-ssru॒vo bhava̭ti॒ chanda̭sāme॒va rase॒nāva̭ dyati॒ sara̭sā a॒syā-''hṷtayo bhavanti tṛ॒tīya̭syāmi॒to di॒vi soma̭ āsī॒-tta-ṅgāya॒tryā-' ha̭ra॒-ttasya̭ pa॒rṇama̭cchidyata॒ ta-tpa॒rṇo̭-'bhava॒-tta-tpa॒rṇasya̭ parṇa॒tvaṃ-ya~sya̭ parṇa॒mayī̭ ju॒hū- [ju॒hūḥ, bhava̭ti sau॒myā] 22
-rbhava̭ti sau॒myā a॒syā-''hṷtayo bhavanti ju॒ṣante᳚-'sya de॒vā āhṷtīrde॒vā vai brahma̭nnavadanta॒ ta-tpa॒rṇa upā̭-'śṛṇo-thsu॒śravā॒ vai nāma॒ yasya̭ parṇa॒mayī̭ ju॒hūrbhava̭ti॒ na pā॒pagg ślokagṃ̭ śṛṇoti॒ brahma॒ vai pa॒rṇo viṇma॒ruto-'nnaṃ॒-vi~ṇmā̭ru॒to᳚-'śva॒ttho yasya̭ parṇa॒mayī̭ ju॒hūrbhava॒tyā-śva̭t-thyupa॒bhṛd- brahma̭ṇai॒vānna॒mava̭ ru॒ndhe-'tho॒ brahmai॒- [ru॒ndhe-'tho॒ brahma̭, e॒va vi॒śyaddhyṷ̄hati] 23
-va vi॒śyaddhyṷ̄hati rā॒ṣṭraṃ-vai~ pa॒rṇo viḍa̭śva॒ttho ya-tpa̭rṇa॒mayī̭ ju॒hūrbhava॒tyā-śva̭tthyupa॒bhṛ-drā॒ṣṭrame॒va vi॒śyaddhyṷ̄hati pra॒jāpa̭ti॒rvā a̭juho॒-thsā yatrā-''hṷtiḥ pra॒tyati̭ṣṭha॒-ttato॒ vika̭ṅkata॒ uda̭tiṣṭha॒-ttataḥ̭ pra॒jā a̭sṛjata॒ yasya॒ vaika̭ṅkatī dhru॒vā bhava̭ti॒ pratya॒vāsyā ''hṷtayastiṣṭha॒ntyatho॒ praiva jā̭yata e॒tadvai sru॒cāgṃ rū॒paṃ-ya~syai॒vagṃ rṷ̄pā॒-ssruco॒ bhava̭nti॒ sarvā᳚ṇye॒vainagṃ̭ rū॒pāṇi̭ paśū॒nāmupa̭tiṣṭhante॒ nāsyāpa̭-rūpamā॒tmañjā̭yate || 24 ||
(ju॒hū - ratho॒ brahma̭ - sru॒cāgṃ - sa॒ptada̭śa ca) (a. 7)
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ jyoti̭ṣmate॒ jyoti̭ṣmanta-ṅgṛhṇāmi॒ dakṣā̭ya dakṣa॒vṛdhḙ rā॒ta-nde॒vebhyo᳚-'gni ji॒hvebhya̭stvartā॒yubhya॒ indra̭jyeṣṭhebhyo॒ varṷṇarājabhyo॒ vātā̭pibhyaḥ pa॒rjanyā᳚tmabhyo di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tvā-'pe᳚ndra dviṣa॒to mano-'pa॒ jijyā̭sato ja॒hyapa॒ yo no̭-'rātī॒yati॒ ta-ñja̭hi prā॒ṇāya̭ tvā-'pā॒nāya̭ tvā vyā॒nāya̭ tvā sa॒te tvā-'sa̭te tvā॒-'dbhyastvauṣa̭dhībhyo॒ viśve᳚bhyastvā bhū॒tebhyo॒ yataḥ̭ pra॒jā akkhi̭drā॒ ajā̭yanta॒ tasmai᳚ tvā pra॒jāpa̭taye vibhū॒dāvaṃne॒ jyoti̭ṣmate॒ jyoti̭ṣmanta-ñjuhomi || 25 ||
(oṣa̭dhībhya॒ - ścatṷrdaśa ca) (a. 8)
yāṃ-vā~ a̭ddhva॒ryuśca॒ yaja̭mānaśca de॒vatā̭mantari॒tastasyā॒ ā vṛ̭ścyete prājāpa॒tya-nda̭dhigra॒ha-ṅgṛ̭hṇīyā-tpra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā᳚bhya e॒va nihnṷvāte jye॒ṣṭho vā e॒ṣa grahā̭ṇāṃ॒-ya~syai॒ṣa gṛ॒hyate॒ jyaiṣṭhya̭me॒va ga̭cchati॒ sarvā̭sāṃ॒-vā~ e॒tadde॒vatā̭nāgṃ rū॒paṃ-ya~de॒ṣa graho॒ yasyai॒ṣa gṛ॒hyate॒ sarvā᳚ṇye॒vainagṃ̭ rū॒pāṇi̭ paśū॒nāmupa̭tiṣṭhanta upayā॒magṛ̭hīto- [upayā॒magṛ̭hītaḥ, a॒si॒ pra॒jāpa̭taye] 26
-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ jyoti̭ṣmate॒ jyoti̭ṣmanta-ṅgṛhṇā॒mītyā̭ha॒ jyoti̭re॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkarotyagni-ji॒hvebhya̭stvartā॒yubhya॒ ityā̭hai॒tāva̭tī॒rvai de॒vatā॒stābhya̭ e॒vaina॒gṃ॒ sarvā᳚bhyo gṛhṇā॒tyape᳚ndra dviṣa॒to mana॒ ityā̭ha॒ bhrātṛ̭vyāpanuttyai prā॒ṇāya̭ tvā-'pā॒nāya॒ tvetyā̭ha prā॒ṇāne॒va yaja̭māne dadhāti॒ tasmai᳚ tvā pra॒jāpa̭taye vibhū॒dāvaṃne॒ jyoti̭ṣmate॒ jyoti̭ṣmanta-ñjuho॒mī- [jyoti̭ṣmanta-ñjuho॒mi, ityā̭ha pra॒jāpa̭ti-] 27
-tyā̭ha pra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatā॒-ssarvā᳚bhya e॒vaina̭-nde॒vatā᳚bhyo juhotyājyagra॒ha-ṅgṛ̭hṇīyā॒-tteja̭skāmasya॒ tejo॒ vā ājya̭-nteja॒svyḙva bha̭vati somagra॒ha-ṅgṛ̭hṇīyā-dbrahmavarca॒sakā̭masya brahmavarca॒saṃ-vai~ somo᳚ brahmavarca॒syḙva bha̭vati dadhigra॒ha-ṅgṛ̭hṇīyā-tpa॒śukā̭ma॒syorgvai daddhyūr-kpa॒śava̭ ū॒rjaivāsmā॒ ūrja̭-mpa॒śūnava̭ rundhe || 28 ||
(u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto - juhomi॒ - trica̭tvārigṃśacca) (a. 9)
tve kratu॒mapi̭ vṛñjanti॒ viśve॒ dviryade॒te tri-rbhava॒ntyūmāḥ᳚ | svā॒do-ssvādī̭ya-ssvā॒dunā̭ sṛjā॒ samata̭ ū॒ ṣu madhu॒ madhṷnā॒-'bhi yo̭dhi | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoniḥ̭ pra॒jāpa̭taye tvā || prā॒ṇa॒gra॒hā-ngṛ̭hṇātye॒tāva॒dvā a̭sti॒ yāva̭de॒te grahā॒-sstomā॒śchandāgṃ̭si pṛ॒ṣṭhāni॒ diśo॒ yāva̭de॒vāsti॒ ta- [yāva̭de॒vāsti॒ tat, ava̭ rundhe] 29
-dava̭ rundhe jye॒ṣṭhā vā e॒tā-nbrā᳚hma॒ṇāḥ pu॒rā vidāma̭kra॒-ntasmā॒-tteṣā॒gṃ॒ sarvā॒ diśo॒-'bhiji̭tā abhūva॒n॒. yasyai॒ te gṛ॒hyante॒ jyaiṣṭhya̭me॒va ga̭cchatya॒bhi diśo̭ jayati॒ pañca̭ gṛhyante॒ pañca॒ diśa॒-ssarvā᳚sve॒va di॒kṣ-vṛ̭ddhnuvanti॒ nava̭nava gṛhyante॒ nava॒ vai purṷṣe prā॒ṇāḥ prā॒ṇāne॒va yaja̭māneṣu dadhati prāya॒ṇīyḙ codaya॒nīyḙ ca gṛhyante prā॒ṇā vai prā̭ṇagra॒hāḥ [prā॒ṇā vai prā̭ṇagra॒hāḥ, prā॒ṇaire॒va] 30
prā॒ṇaire॒va pra॒yanti̭ prā॒ṇairudya̭nti daśa॒me-'ha̭-ngṛhyante prā॒ṇā vai prā̭ṇagra॒hāḥ prā॒ṇebhyaḥ॒ khalu॒ vā e॒ta-tpra॒jā ya̭nti॒ yadvā̭made॒vyaṃ-yo~ne॒ścyava̭te daśa॒me-'ha̭n. vāmade॒vyaṃ-yo~ne᳚ścyavate॒ ya-dda̭śa॒me-'ha̭-ngṛ॒hyante᳚ prā॒ṇebhya̭ e॒va ta-tpra॒jā naya̭nti | 31
(tat - prā̭ṇagra॒hāḥ - sa॒ptavigṃ̭śacca) (a. 10)
pra de॒vande॒vyā dhi॒yā bhara̭tā jā॒tavḙdasam | ha॒vyā no̭ vakṣadānu॒ṣak || a॒yamu॒ ṣya pradḙva॒yurhotā̭ ya॒jñāya̭ nīyate | ratho॒ na yora॒bhīvṛ̭to॒ ghṛṇī̭vān cetati॒ tmanā᳚ || a॒yama॒gnirṷruṣyatya॒mṛtā̭diva॒ janma̭naḥ | saha̭saści॒-thsahī̭yā-nde॒vo jī॒vāta̭ve kṛ॒taḥ || iḍā̭yāstvā pa॒de va॒ya-nnābhā̭ pṛthi॒vyā adhi̭ | jāta̭vedo॒ ni dhī̭ma॒hyagnḙ ha॒vyāya॒ voḍha̭ve | 32
agne॒ viśvḙbhi-ssvanīka de॒vairūrṇā̭vanta-mpratha॒ma-ssī̭da॒ yoni᳚m | ku॒lā॒yina̭-ṅghṛ॒tava̭ntagṃ savi॒tre ya॒jña-nna̭ya॒ yaja̭mānāya sā॒dhu || sīda̭ hota॒-ssva ṷ lo॒ke ci̭ki॒tvānthsā॒dayā̭ ya॒jñagṃ sṷkṛ॒tasya॒ yonau᳚ | de॒vā॒vīrde॒vān. ha॒viṣā̭ yajā॒syagnḙ bṛ॒ha-dyaja̭māne॒ vayo̭ dhāḥ || ni hotā̭ hotṛ॒ṣada̭ne॒ vidā̭nastve॒ṣo dī̭di॒vāgṃ a̭sada-thsu॒dakṣaḥ̭ | ada̭bdhavrata-pramati॒rvasi̭ṣṭha-ssahasra-mbha॒ra-śśuci̭jihvo a॒gniḥ || tva-ndū॒tastva- [tva-ndū॒tastvam, u॒ naḥ॒ pa॒ra॒spāstvaṃ-va~sya॒ ā] 33
-mṷ naḥ para॒spāstvaṃ-va~sya॒ ā vṛ̭ṣabha praṇe॒tā | agnḙ to॒kasya̭ na॒stanḙ ta॒nūnā॒mapra̭yuccha॒-ndīdya̭dbodhi go॒pāḥ || a॒bhi tvā̭ deva savita॒rīśā̭naṃ॒-vā~ryā̭ṇām | sadā̭-'va-nbhā॒gamī̭mahe || ma॒hī dyauḥ pṛ̭thi॒vī ca̭na i॒maṃ-ya~॒jña-mmi̭mikṣatām | pi॒pṛ॒tā-nno॒ bharī̭mabhiḥ || tvāma̭gne॒ puṣka̭rā॒daddhyatha̭rvā॒ nira̭manthata | mū॒rdhno viśva̭sya vā॒ghataḥ̭ || tamṷ- [tamṷ, tvā॒ da॒ddhyaṅṅṛṣiḥ̭] 34
-tvā da॒ddhyaṅṅṛṣiḥ̭ pu॒tra ī̭dhe॒ atha̭rvaṇaḥ | vṛ॒tra॒haṇa̭-mpuranda॒ram || tamṷ tvā pā॒thyo vṛṣā॒ samī̭dhe dasyu॒hanta̭mam | dha॒na॒-ñja॒yagṃ raṇḙraṇe || u॒ta brṷvantu ja॒ntava॒ uda॒gnirvṛ̭tra॒hā-'ja̭ni | dha॒na॒-ñja॒yo raṇḙraṇe || ā yagṃ haste॒ na khā॒dina॒gṃ॒ śiśṷ-ñjā॒ta-nna bibhra̭ti | vi॒śāma॒gnigg sva̭ddhva॒ram || prade॒va-nde॒vavī̭taye॒ bhara̭tā vasu॒vitta̭mam | āsve yonau॒ ni ṣī̭datu || ā [ ] 35
jā॒ta-ñjā॒tavḙdasi pri॒yagṃ śi̭śī॒tā-'ti̭thim | syo॒na ā gṛ॒hapa̭tim || a॒gninā॒-'gni-ssami̭ddhyate ka॒virgṛ॒hapa̭ti॒ryuvā᳚ | ha॒vya॒vā-ḍju॒hvā᳚syaḥ || tvagg hya̭gne a॒gninā॒ vipro॒ viprḙṇa॒ santhsa॒tā | sakhā॒ sakhyā̭ sami॒ddhyase᳚ || ta-mma̭rjayanta su॒kratṷ-mpuro॒yāvā̭namā॒jiṣṷ | sveṣu॒ kṣayḙṣu vā॒jina᳚m || ya॒jñena̭ ya॒jñama̭yajanta de॒vāstāni॒ dharmā̭ṇi pratha॒mānyā̭sann | te ha॒ nāka̭-mmahi॒mānaḥ̭ sacante॒ yatra॒ pūrvḙ sā॒ddhyā-ssanti̭ de॒vāḥ || 36 ||
(voḍha̭ve- dū॒tastvaṃ - tamṷ - sīda॒tvā - yatra̭ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 11)
(pū॒rṇa - rṣa̭yo॒ - 'gninā॒ - ye de॒vāḥ - sūryo̭ mā॒ - santvā̭ nahyāmi - vaṣaṭkā॒ra-ssa kha̭di॒ra - ṷpayā॒magṛ̭hīto-'si॒ - yāṃ-vai~ - tve kratuṃ॒ - prade॒va - mekā̭daśa )
(pū॒rṇā - sa̭ha॒jān - tavā᳚-'gne - prā॒ṇaire॒va - ṣaṭtrigṃ̭śat)
(pū॒rṇā, santi̭ de॒vāḥ)
|| hariḥ̭ om ||
(pra॒jāpa̭ti॒ - yo̭ vā - agne॒ - vi vai - pū॒rṇā - pañca̭) (5)
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.