3.5 - Purna Pashchaduta Purna - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Oriya Script

କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ନ୍ତୃତୀଯକାଣ୍ଡେ ପଞ୍ଚମଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ଇଷ୍ଟିଶେଷାଭିଧାନଂ

ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,

ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥

ପୂ॒ର୍ଣା ପ॒ଶ୍ଚାଦୁ॒ତ ପୂ॒ର୍ଣା ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦୁ-ନ୍ମ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ତଃ ପୌ᳚ର୍ଣମା॒ସୀ ଜି॑ଗାଯ । ତସ୍ଯା᳚-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅଧି॑ ସଂ॒ଵଁସ॑ନ୍ତ ଉତ୍ତ॒ମେ ନାକ॑ ଇ॒ହ ମା॑ଦଯନ୍ତାମ୍ ॥ ଯତ୍ତେ॑ ଦେ॒ଵା ଅଦ॑ଧୁ ର୍ଭାଗ॒ଧେଯ॒ମମା॑ଵାସ୍ଯେ ସଂ॒ଵଁସ॑ନ୍ତୋ ମହି॒ତ୍ଵା । ସାନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପି॑ପୃହି ଵିଶ୍ଵଵାରେ ର॒ଯି-ନ୍ନୋ॑ ଧେହି ସୁଭଗେ ସୁ॒ଵୀର᳚ମ୍ ॥ନି॒ଵେଶ॑ନୀ ସ॒ଙ୍ଗମ॑ନୀ॒ ଵସୂ॑ନାଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵା॑ ରୂ॒ପାଣି॒ ଵସୂ᳚ନ୍ଯାଵେ॒ଶଯ॑ନ୍ତୀ । ସ॒ହ॒ସ୍ର॒ପୋ॒ଷଗ୍ଂ ସୁ॒ଭଗା॒ ରରା॑ଣା॒ ସା ନ॒ ଆଗ॒ନ୍. ଵର୍ଚ॑ସା [ଆଗ॒ନ୍. ଵର୍ଚ॑ସା, ସଂ॒ଵିଁ॒ଦା॒ନା ।] 1

ସଂଵିଁଦା॒ନା ॥ ଅଗ୍ନୀ॑ଷୋମୌ ପ୍ରଥ॒ମୌ ଵୀ॒ର୍ଯେ॑ଣ॒ ଵସୂ᳚-ନ୍ରୁ॒ଦ୍ରାନା॑ଦି॒ତ୍ଯାନି॒ହ ଜି॑ନ୍ଵତମ୍ । ମା॒ଦ୍ଧ୍ଯଗ୍ଂ ହି ପୌ᳚ର୍ଣମା॒ସ-ଞ୍ଜୁ॒ଷେଥା॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ଵୃ॒ଦ୍ଧୌ ସୁ॑କୃ॒ତେନ॑ ସା॒ତାଵଥା॒-ଽସ୍ମଭ୍ଯଗ୍ଂ॑ ସ॒ହଵୀ॑ରାଗ୍ଂ ର॒ଯି-ନ୍ନି ଯ॑ଚ୍ଛତମ୍ ॥ ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯାଶ୍ଚା-ଽଙ୍ଗି॑ରସଶ୍ଚା॒ଗ୍ନୀନା-ଽଦ॑ଧତ॒ ତେ ଦ॑ର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସୌ ପ୍ରୈଫ୍ସ॒-ନ୍ତେଷା॒ମଙ୍ଗି॑ରସା॒-ନ୍ନିରୁ॑ପ୍ତଗ୍ଂ ହ॒ଵିରାସୀ॒ଦଥା॑-ଽଽଦି॒ତ୍ଯା ଏ॒ତୌ ହୋମା॑ଵପଶ୍ଯ॒-ନ୍ତାଵ॑ଜୁହଵୁ॒ସ୍ତତୋ॒ ଵୈ ତେ ଦ॑ର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସୌ [ ] 2

ପୂର୍ଵ॒ ଆ ଽଲ॑ଭନ୍ତ ଦର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସା-ଵା॒ଲଭ॑ମାନ ଏ॒ତୌ ହୋମୌ॑ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ଜ୍ଜୁହୁଯା-ଥ୍ସା॒କ୍ଷାଦେ॒ଵ ଦ॑ର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସାଵା ଲ॑ଭତେ ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ ସ ତ୍ଵୈ ଦ॑ର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସାଵା ଲ॑ଭେତ॒ ଯ ଏ॑ନଯୋରନୁ-ଲୋ॒ମଞ୍ଚ॑ ପ୍ରତିଲୋ॒ମଞ୍ଚ॑ ଵି॒ଦ୍ଯାଦିତ୍ଯ॑ମାଵା॒ସ୍ଯା॑ଯା ଊ॒ର୍ଧ୍ଵ-ନ୍ତଦ॑ନୁଲୋ॒ମ-ମ୍ପୌ᳚ର୍ଣମା॒ସ୍ଯୈ ପ୍ର॑ତୀ॒ଚୀନ॒-ନ୍ତ-ତ୍ପ୍ର॑ତିଲୋ॒ମଂ-ଯଁ-ତ୍ପୌ᳚ର୍ଣମା॒ସୀ-ମ୍ପୂର୍ଵା॑ମା॒ଲଭେ॑ତ ପ୍ରତିଲୋ॒ମମେ॑ନା॒ଵା ଲ॑ଭେତା॒-ମୁମ॑ପ॒କ୍ଷୀଯ॑ମାଣ॒-ମନ୍ଵପ॑- [-ମନ୍ଵପ॑, କ୍ଷୀ॒ଯେ॒ତ॒ ସା॒ର॒ସ୍ଵ॒ତୌ ହୋମୌ॑] 3

-କ୍ଷୀଯେତ ସାରସ୍ଵ॒ତୌ ହୋମୌ॑ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ଜ୍ଜୁହୁଯାଦମାଵା॒ସ୍ଯା॑ ଵୈ ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯନୁଲୋ॒ମ-ମେ॒ଵୈନା॒ଵା ଲ॑ଭତେ॒ ଽମୁମା॒ପ୍ଯାଯ॑ମାନ॒ମନ୍ଵା ପ୍ଯା॑ଯତ ଆଗ୍ନାଵୈଷ୍ଣ॒ଵ-ମେକା॑ଦଶକପାଲ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒ନ୍ନିର୍ଵ॑ପେ॒-ଥ୍ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯୈ ଚ॒ରୁଗ୍ଂ ସର॑ସ୍ଵତେ॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶକପାଲଂ॒-ଯଁଦା᳚ଗ୍ନେ॒ଯୋ ଭଵ॑ତ୍ଯ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ ଯ॑ଜ୍ଞମୁ॒ଖଂ-ଯଁ॑ଜ୍ଞମୁ॒ଖମେ॒ଵର୍ଧି॑-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଧତ୍ତେ॒ ଯ-ଦ୍ଵୈ᳚ଷ୍ଣ॒ଵୋ ଭଵ॑ତି ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁ॑ର୍ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵା-ଽଽରଭ୍ଯ॒ ପ୍ରତ॑ନୁତେ॒ ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯୈ ଚ॒ରୁର୍ଭ॑ଵତି॒ ସର॑ସ୍ଵତେ॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶକପାଲୋ-ଽମାଵା॒ସ୍ଯା॑ ଵୈ ସର॑ସ୍ଵତୀ ପୂ॒ର୍ଣମା॑ସ॒-ସ୍ସର॑ସ୍ଵା॒-ନ୍ତାଵେ॒ଵ ସା॒କ୍ଷାଦା ର॑ଭତ ଋ॒ଦ୍ଧ୍ନୋତ୍ଯା᳚ଭ୍ଯା॒-ନ୍ଦ୍ଵାଦ॑ଶକପାଲ॒-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତେ ଭଵତି ମିଥୁନ॒ତ୍ଵାଯ॒ ପ୍ରଜା᳚ତ୍ଯୈ ମିଥୁ॒ନୌ ଗାଵୌ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 4 ॥

(ଵର୍ଚ॑ସା॒ - ଵୈ ତେ ଦ॑ର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସା - ଵପ॑ - ତନୁତେ॒ ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯୈ॒ - ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 1)

ଋଷ॑ଯୋ॒ ଵା ଇନ୍ଦ୍ର॑-ମ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯକ୍ଷ॒-ନ୍ନାପ॑ଶ୍ଯ॒-ନ୍ତଂ-ଵଁସି॑ଷ୍ଠଃ ପ୍ର॒ତ୍ଯକ୍ଷ॑ମପଶ୍ଯ॒-ଥ୍ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒-ଦ୍ବ୍ରାହ୍ମ॑ଣ-ନ୍ତେ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି॒ ଯଥା॒ ତ୍ଵତ୍ପୁ॑ରୋହିତାଃ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର॑ଜନି॒ଷ୍ଯନ୍ତେ-ଽଥ॒ ମେତ॑ରେଭ୍ଯ॒ ଋଷି॑ଭ୍ଯୋ॒ ମା ପ୍ରଵୋ॑ଚ॒ ଇତି॒ ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତାନ୍ଥ୍ସ୍ତୋମ॑-ଭାଗାନବ୍ରଵୀ॒-ତ୍ତତୋ॒ ଵସି॑ଷ୍ଠପୁରୋହିତାଃ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ରାଜା॑ଯନ୍ତ॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଵାସି॒ଷ୍ଠୋ ବ୍ର॒ହ୍ମା କା॒ର୍ଯଃ॑ ପ୍ରୈଵ ଜା॑ଯତେ ର॒ଶ୍ମିର॑ସି॒ କ୍ଷଯା॑ଯ ତ୍ଵା॒ କ୍ଷଯ॑-ଞ୍ଜି॒ନ୍ଵେ- [କ୍ଷଯ॑-ଞ୍ଜି॒ନ୍ଵେତି॑, ଆ॒ହ॒ ଦେ॒ଵା ଵୈ] 5

-ତ୍ଯା॑ହ ଦେ॒ଵା ଵୈ କ୍ଷଯୋ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରା-ଽଽହ॒ ପ୍ରେତି॑ରସି॒ ଧର୍ମା॑ଯ ତ୍ଵା॒ ଧର୍ମ॑-ଞ୍ଜି॒ନ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑ ଵୈ ଧର୍ମୋ॑ ମନୁ॒ଷ୍ଯେ᳚ଭ୍ଯ ଏ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରା-ଽଽହାନ୍ଵି॑ତିରସି ଦି॒ଵେ ତ୍ଵା॒ ଦିଵ॑-ଞ୍ଜି॒ନ୍ଵେତ୍ଯା॑ହୈ॒ଭ୍ଯ ଏ॒ଵ ଲୋ॒କେଭ୍ଯୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରା-ଽଽହ॑ଵିଷ୍ଟ॒ମ୍ଭୋ॑-ଽସି॒ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯୈ᳚ ତ୍ଵା॒ ଵୃଷ୍ଟି॑-ଞ୍ଜି॒ନ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ॒ ଵୃଷ୍ଟି॑ମେ॒ଵା-ଽଵ॑- [ଵୃଷ୍ଟି॑ମେ॒ଵା-ଽଵ॑, ରୁ॒ନ୍ଧେ॒ ପ୍ର॒ଵା-] 6

-ରୁନ୍ଧେ ପ୍ର॒ଵା-ଽସ୍ଯ॑ନୁ॒ଵା-ଽସୀତ୍ଯା॑ହ ମିଥୁନ॒ତ୍ଵାଯୋ॒ଶିଗ॑ସି॒ ଵସୁ॑ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା॒ ଵସୂ᳚ଞ୍ଜି॒ନ୍ଵେତ୍ଯା॑ହା॒ଷ୍ଟୌ ଵସ॑ଵ॒ ଏକା॑ଦଶ ରୁ॒ଦ୍ରା ଦ୍ଵାଦ॑ଶା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯା ଏ॒ତାଵ॑ନ୍ତୋ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାସ୍ତେଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରା-ଽଽହୌଜୋ॑-ଽସି ପି॒ତୃଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା ପି॒ତୄନ୍ ଜି॒ନ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ ଦେ॒ଵାନେ॒ଵ ପି॒ତୄନନୁ॒ ସନ୍ତ॑ନୋତି॒ ତନ୍ତୁ॑ରସି ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା ପ୍ର॒ଜା ଜି॒ନ୍ଵେ- [ପ୍ର॒ଜା ଜି॑ନ୍ଵ, ଇତ୍ଯା॑ହ ପି॒ତୄନେ॒ଵ] 7

-ତ୍ଯା॑ହ ପି॒ତୄନେ॒ଵ ପ୍ର॒ଜା ଅନୁ॒ ସନ୍ତ॑ନୋତି ପୃତନା॒ଷାଡ॑ସି ପ॒ଶୁଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା ପ॒ଶୂଞ୍ଜି॒ନ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵ ପ॒ଶୂନନୁ॒ ସନ୍ତ॑ନୋତିରେ॒ଵଦ॒ସ୍ଯୋ-ଷ॑ଧୀଭ୍ଯ॒ ସ୍ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀ-ର୍ଜି॒ନ୍ଵେତ୍ଯା॒ହୌଷ॑ଧୀଷ୍ଵେ॒ଵ ପ॒ଶୂ-ନ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପଯତ୍ଯଭି॒ଜିଦ॑ସି ଯୁ॒କ୍ତଗ୍ରା॒ଵେନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ତ୍ଵେନ୍ଦ୍ର॑-ଞ୍ଜି॒ନ୍ଵେତ୍ଯା॑ହା॒ଭିଜି॑ତ୍ଯା॒ ଅଧି॑ପତିରସି ପ୍ରା॒ଣାଯ॑ ତ୍ଵା ପ୍ରା॒ଣ- [ପ୍ରା॒ଣମ୍, ଜି॒ନ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ] 8

-ଞ୍ଜି॒ନ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ ପ୍ର॒ଜାସ୍ଵେ॒ଵ ପ୍ରା॒ଣା-ନ୍ଦ॑ଧାତି ତ୍ରି॒ଵୃଦ॑ସି ପ୍ର॒ଵୃଦ॒ସୀତ୍ଯା॑ହ ମିଥୁନ॒ତ୍ଵାଯ॑ ସଗ୍ଂରୋ॒ହୋ॑-ଽସି ନୀରୋ॒ହୋ॑-ଽସୀତ୍ଯା॑ହ॒ ପ୍ରଜା᳚ତ୍ଯୈ ଵସୁ॒କୋ॑-ଽସି॒ ଵେଷ॑ଶ୍ରିରସି॒ ଵସ୍ଯ॑ଷ୍ଟିର॒ସୀତ୍ଯା॑ହ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥ 9 ॥

(ଜି॒ନ୍ଵେତ୍ଯ - ଵ॑ - ପ୍ର॒ଜା ଜି॑ନ୍ଵ - ପ୍ରା॒ଣନ୍ - ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଚ୍ଚ॑) (ଅ. 2)

ଅ॒ଗ୍ନିନା॑ ଦେ॒ଵେନ॒ ପୃତ॑ନା ଜଯାମି ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା ତ୍ରି॒ଵୃତା॒ ସ୍ତୋମେ॑ନ ରଥନ୍ତ॒ରେଣ॒ ସାମ୍ନା॑ ଵଷଟ୍କା॒ରେଣ॒ ଵଜ୍ରେ॑ଣ ପୂର୍ଵ॒ଜା-ନ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା॒ନଧ॑ରା-ନ୍ପାଦଯା॒ମ୍ଯଵୈ॑ନା-ନ୍ବାଧେ॒ ପ୍ରତ୍ଯେ॑ନାନ୍ନୁଦେ॒-ଽସ୍ମିନ୍ କ୍ଷଯେ॒-ଽସ୍ମି-ନ୍ଭୂ॑ମିଲୋ॒କେ ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଵିଷ୍ଣୋଃ॒ କ୍ରମେ॒ଣା-ଽତ୍ଯେ॑ନାନ୍ କ୍ରାମା॒ମୀନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ଦେ॒ଵେନ॒ ପୃତ॑ନା ଜଯାମି॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା ପଞ୍ଚଦ॒ଶେନ॒ ସ୍ତୋମେ॑ନ ବୃହ॒ତା ସାମ୍ନା॑ ଵଷଟ୍କା॒ରେଣ॒ ଵଜ୍ରେ॑ଣ [ଵଜ୍ରେ॑ଣ, ସ॒ହ॒ଜାନ୍. ଵିଶ୍ଵେ॑ଭିର୍ଦେ॒ଵେଭିଃ॒ ପୃତ॑ନା] 10

ସହ॒ଜାନ୍. ଵିଶ୍ଵେ॑ଭିର୍ଦେ॒ଵେଭିଃ॒ ପୃତ॑ନା ଜଯାମି॒ ଜାଗ॑ତେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା ସପ୍ତଦ॒ଶେନ॒ ସ୍ତୋମେ॑ନ ଵାମଦେ॒ଵ୍ଯେନ॒ ସାମ୍ନା॑ ଵଷଟ୍କା॒ରେଣ॒ ଵଜ୍ରେ॑ଣା ପର॒ଜାନିନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ସ॒ଯୁଜୋ॑ ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସା॑ସ॒ହ୍ଯାମ॑ ପୃତନ୍ଯ॒ତଃ । ଘ୍ନନ୍ତୋ॑ ଵୃ॒ତ୍ରାଣ୍ଯ॑ପ୍ର॒ତି । ଯତ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ତେଜ॒ସ୍ତେନା॒ହ-ନ୍ତେ॑ଜ॒ସ୍ଵୀ ଭୂ॑ଯାସଂ॒-ଯଁତ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ଵର୍ଚ॒ସ୍ତେନା॒ହଂ-ଵଁ॑ର୍ଚ॒ସ୍ଵୀ ଭୂ॑ଯାସଂ॒-ଯଁତ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ହର॒ସ୍ତେନା॒ହଗ୍ଂ ହ॑ର॒ସ୍ଵୀ ଭୂ॑ଯାସମ୍ ॥ 11 ॥

(ବୃ॒ହ॒ତା ସାମ୍ନା॑ ଵଷଟ୍କା॒ରେଣ॒ ଵଜ୍ରେ॑ଣ॒ - ଷଟ୍ଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 3)

ଯେ ଦେ॒ଵା ଯ॑ଜ୍ଞ॒ହନୋ॑ ଯଜ୍ଞ॒ମୁଷଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାମଦ୍ଧ୍ଯାସ॑ତେ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ତେଭ୍ଯୋ॑ ରକ୍ଷତୁ॒ ଗଚ୍ଛେ॑ମ ସୁ॒କୃତୋ॑ ଵ॒ଯମ୍ ॥ ଆ-ଽଗ॑ନ୍ମ ମିତ୍ରାଵରୁଣା ଵରେଣ୍ଯା॒ ରାତ୍ରୀ॑ଣା-ମ୍ଭା॒ଗୋ ଯୁ॒ଵଯୋ॒ର୍ଯୋ ଅସ୍ତି॑ । ନାକ॑-ଙ୍ଗୃହ୍ଣା॒ନା-ସ୍ସୁ॑କୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କେ ତୃ॒ତୀଯେ॑ ପୃ॒ଷ୍ଠେ ଅଧି॑ ରୋଚ॒ନେ ଦି॒ଵଃ ॥ ଯେ ଦେ॒ଵା ଯ॑ଜ୍ଞ॒ହନୋ॑ ଯଜ୍ଞ॒ମୁଷୋ॒-ଽନ୍ତରି॒କ୍ଷେ-ଽଦ୍ଧ୍ଯାସ॑ତେ । ଵା॒ଯୁର୍ମା॒ ତେଭ୍ଯୋ॑ ରକ୍ଷତୁ॒ ଗଚ୍ଛେ॑ମ ସୁ॒କୃତୋ॑ ଵ॒ଯମ୍ ॥ ଯାସ୍ତେ॒ ରାତ୍ରୀ᳚-ସ୍ସଵିତ- [ରାତ୍ରୀ᳚-ସ୍ସଵିତଃ, ଦେ॒ଵ॒ଯାନୀ॑ରନ୍ତ॒ରା] 12

-ର୍ଦେଵ॒ଯାନୀ॑ରନ୍ତ॒ରା ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଵି॒ଯନ୍ତି॑ । ଗୃ॒ହୈଶ୍ଚ॒ ସର୍ଵୈଃ᳚ ପ୍ର॒ଜଯା॒ ନ୍ଵଗ୍ରେ॒ ସୁଵୋ॒ ରୁହା॑ଣାସ୍ତରତା॒ ରଜାଗ୍ଂ॑ସି ॥ ଯେ ଦେ॒ଵା ଯ॑ଜ୍ଞ॒ହନୋ॑ ଯଜ୍ଞ॒ମୁଷୋ॑ ଦି॒ଵ୍ଯଦ୍ଧ୍ଯାସ॑ତେ । ସୂର୍ଯୋ॑ ମା॒ ତେଭ୍ଯୋ॑ ରକ୍ଷତୁ॒ ଗଚ୍ଛେ॑ମ ସୁ॒କୃତୋ॑ ଵ॒ଯମ୍ ॥ ଯେନେନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ସ॒ମଭ॑ରଃ॒ ପଯାଗ୍॑ସ୍ଯୁତ୍ତ॒ମେନ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଜାତଵେଦଃ । ତେନା᳚-ଽଗ୍ନେ॒ ତ୍ଵମୁ॒ତ ଵ॑ର୍ଧଯେ॒ମଗ୍ଂ ସ॑ଜା॒ତାନା॒ଗ୍॒ ଶ୍ରୈଷ୍ଠ୍ଯ॒ ଆ ଧେ᳚ହ୍ଯେନମ୍ ॥ ଯ॒ଜ୍ଞ॒ହନୋ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵା ଯ॑ଜ୍ଞ॒ମୁଷ॑- [ଦେ॒ଵା ଯ॑ଜ୍ଞ॒ମୁଷଃ॑, ସ॒ନ୍ତି॒ ତ ଏ॒ଷୁ] 13

-ସ୍ସନ୍ତି॒ ତ ଏ॒ଷୁ ଲୋ॒କେଷ୍ଵା॑ସତ ଆ॒ଦଦା॑ନା ଵିମଥ୍ନା॒ନା ଯୋ ଦଦା॑ତି॒ ଯୋ ଯଜ॑ତେ॒ ତସ୍ଯ॑ । ଯେ ଦେ॒ଵା ଯ॑ଜ୍ଞ॒ହନଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାମଦ୍ଧ୍ଯାସ॑ତେ॒ ଯେ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ଯେ ଦି॒ଵୀତ୍ଯା॑ହେ॒ମାନେ॒ଵ ଲୋ॒କାଗ୍ସ୍ତୀ॒ର୍ତ୍ଵା ସଗୃ॑ହ॒-ସ୍ସପ॑ଶୁ-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॒ତ୍ଯପ॒ ଵୈ ସୋମେ॑ନେଜା॒ନାଦ୍ଦେ॒ଵତା᳚ଶ୍ଚ ଯ॒ଜ୍ଞଶ୍ଚ॑ କ୍ରାମନ୍ତ୍ଯାଗ୍ନେ॒ଯ-ମ୍ପଞ୍ଚ॑କପାଲମୁଦଵସା॒ନୀଯ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପେଦ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତାଃ॒ [ଦେ॒ଵତାଃ᳚, ପାଙ୍କ୍ତୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ] 14

ପାଙ୍କ୍ତୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଦେ॒ଵତା᳚ଶ୍ଚୈ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞଞ୍ଚାଵ॑ ରୁନ୍ଧେଗାଯ॒ତ୍ରୋ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ର ଛ॑ନ୍ଦା॒ସ୍ତ-ଞ୍ଛନ୍ଦ॑ସା॒ ଵ୍ଯ॑ର୍ଧଯତି॒ ଯ-ତ୍ପଞ୍ଚ॑କପାଲ-ଙ୍କ॒ରୋତ୍ଯ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲଃ କା॒ର୍ଯୋ᳚-ଽଷ୍ଟାକ୍ଷ॑ରା ଗାଯ॒ତ୍ରୀ ଗା॑ଯ॒ତ୍ରୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ର୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ର ଛ॑ନ୍ଦା॒-ସ୍ସ୍ଵେନୈ॒ଵୈନ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦ॑ସା॒ ସମ॑ର୍ଧଯତି ପ॒ଙ୍କ୍ତ୍ଯୌ॑ ଯାଜ୍ଯାନୁଵା॒କ୍ଯେ॑ ଭଵତଃ॒ ପାଙ୍କ୍ତୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ତେନୈ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞାନ୍ନୈତି॑ ॥ 15 ॥

(ସ॒ଵି॒ତ॒-ର୍ଦେ॒ଵା ଯ॑ଜ୍ଞ॒ମୁଷଃ॒ - ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॒ - ସ୍ତ୍ରିଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 4)

ସୂର୍ଯୋ॑ ମା ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ପାତୁ ଵା॒ଯୁର॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷା॒-ଦ୍ଯଜ॑ମାନୋ॒-ଽଗ୍ନିର୍ମା॑ ପାତୁ॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷଃ । ସକ୍ଷ॒ ଶୂଷ॒ ସଵି॑ତ॒ର୍ଵିଶ୍ଵ॑ଚର୍ଷଣ ଏ॒ତେଭିଃ॑ ସୋମ॒ ନାମ॑ଭିର୍ଵିଧେମ ତେ॒ ତେଭିଃ॑ ସୋମ॒ ନାମ॑ଭିର୍ଵିଧେମ ତେ ॥ ଅ॒ହ-ମ୍ପ॒ରସ୍ତା॑ଦ॒-ହମ॒ଵସ୍ତା॑ଦ॒ହ-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ଷା॒ ଵି ତମୋ॑ ଵଵାର । ଯଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ନ୍ତଦୁ॑ ମେ ପି॒ତା-ଽଭୂ॑ଦ॒ହଗ୍ଂ ସୂର୍ଯ॑ମୁଭ॒ଯତୋ॑ ଦଦର୍ଶା॒ହ-ମ୍ଭୂ॑ଯା ସମୁତ୍ତ॒ମ-ସ୍ସ॑ମା॒ନାନା॒- [ସମୁତ୍ତ॒ମ-ସ୍ସ॑ମା॒ନାନା᳚ମ୍, ଆ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରା-] 16

-ମା ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରା-ଦା-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷାତ୍-ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରୁଦ॒ଧି-ଞ୍ଚ୍ଯା॑ଵଯା॒ତୀନ୍ଦ୍ରଃ॒ ପ୍ରସ୍ନୌ॑ତୁ ମ॒ରୁତୋ॑ ଵର୍ଷଯ॒ନ୍ତୂନ୍ନ॑ମ୍ଭଯ ପୃଥି॒ଵୀ-ମ୍ଭି॒ନ୍ଧୀଦ-ନ୍ଦି॒ଵ୍ଯ-ନ୍ନଭଃ॑ । ଉ॒ଦ୍ରୋ ଦି॒ଵ୍ଯସ୍ଯ॑ ନୋ ଦେ॒ହୀଶା॑ନୋ॒ ଵିସୃ॑ଜା॒ ଦୃତି᳚ମ୍ ॥ ପ॒ଶଵୋ॒ ଵା ଏ॒ତେ ଯଦା॑ଦି॒ତ୍ଯ ଏ॒ଷ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଯଦ॒ଗ୍ନିରୋଷ॑ଧୀଃ॒ ପ୍ରାସ୍ଯା॒ଗ୍ନାଵା॑ଦି॒ତ୍ଯ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତି ରୁ॒ଦ୍ରାଦେ॒ଵ ପ॒ଶୂନ॒ନ୍ତର୍ଦ॑ଧା॒ତ୍ଯଥୋ॒ ଓଷ॑ଧୀଷ୍ଵେ॒ଵ ପ॒ଶୂ- [ପ॒ଶୂନ୍, ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପଯତି] 17

-ନ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପଯତି କ॒ଵିର୍ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଵିତ॑ନୋତି॒ ପନ୍ଥା॒-ନ୍ନାକ॑ସ୍ଯ ପୃ॒ଷ୍ଠେ ଅଧି॑ ରୋଚ॒ନେ ଦି॒ଵଃ । ଯେନ॑ ହ॒ଵ୍ଯଂ-ଵଁହ॑ସି॒ ଯାସି॑ ଦୂ॒ତ ଇ॒ତଃ ପ୍ରଚେ॑ତା ଅ॒ମୁତ॒-ସ୍ସନୀ॑ଯାନ୍ ॥ ଯାସ୍ତେ॒ ଵିଶ୍ଵା᳚-ସ୍ସ॒ମିଧ॒-ସ୍ସନ୍ତ୍ଯ॑ଗ୍ନେ॒ଯାଃ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା-ମ୍ବ॒ର୍॒ହିଷି॒ ସୂର୍ଯେ॒ ଯାଃ । ତାସ୍ତେ॑ ଗଚ୍ଛ॒ନ୍ତ୍ଵାହୁ॑ତି-ଙ୍ଘୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଦେଵାଯ॒ତେ ଯଜ॑ମାନାଯ॒ ଶର୍ମ॑ ॥ ଆ॒ଶାସା॑ନ-ସ୍ସୁ॒ଵୀର୍ଯଗ୍ଂ॑ ରା॒ଯସ୍ପୋଷ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵଶ୍ଵି॑ଯମ୍ । ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ନା ରା॒ଯା ସ୍ଵ॒ଗାକୃ॑ତୋ॒ ମହ୍ଯଂ॒-ଯଁଜ॑ମାନାଯ ତିଷ୍ଠ ॥ 18 ॥

(ସ॒ମା॒ନାନା॒-ମୋଷ॑ଧୀଷ୍ଵେ॒ଵ ପ॒ଶୂନ୍ - ମହ୍ଯଂ॒-ଯଁଜ॑ମାନା॒ - ଯୈକ॑ଞ୍ଚ) (ଅ. 5)

ସ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ନହ୍ଯାମି॒ ପଯ॑ସା ଘୃ॒ତେନ॒ ସ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ନହ୍ଯାମ୍ଯ॒ପ ଓଷ॑ଧୀଭିଃ । ସ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ନହ୍ଯାମି ପ୍ର॒ଜଯା॒-ଽହମ॒ଦ୍ଯ ସା ଦୀ᳚କ୍ଷି॒ତା ସ॑ନଵୋ॒ ଵାଜ॑ମ॒ସ୍ମେ ॥ ପ୍ରୈତୁ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତ୍ନୀ॒ ଵେଦିଂ॒-ଵଁର୍ଣେ॑ନ ସୀଦତୁ । ଅଥା॒ହମ॑ନୁକା॒ମିନୀ॒ ସ୍ଵେ ଲୋ॒କେ ଵି॒ଶା ଇ॒ହ ॥ ସୁ॒ପ୍ର॒ଜସ॑ସ୍ତ୍ଵା ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସୁ॒ପତ୍ନୀ॒ରୁପ॑ ସେଦିମ । ଅଗ୍ନେ॑ ସପତ୍ନ॒ଦମ୍ଭ॑ନ॒ମଦ॑ବ୍ଧାସୋ॒ ଅଦା᳚ଭ୍ଯମ୍ ॥ ଇ॒ମଂ-ଵିଁଷ୍ଯା॑ମି॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ପାଶଂ॒- [ପାଶ᳚ମ୍, ଯମବ॑ଦ୍ଧ୍ନୀତ] 19

-ଁଯମବ॑ଦ୍ଧ୍ନୀତ ସଵି॒ତା ସୁ॒କେତଃ॑ । ଧା॒ତୁଶ୍ଚ॒ ଯୋନୌ॑ ସୁକୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କେ ସ୍ଯୋ॒ନ-ମ୍ମେ॑ ସ॒ହ ପତ୍ଯା॑ କରୋମି ॥ ପ୍ରେହ୍ଯୁ॒ଦେହ୍ଯୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଵା॒ମୀରନ୍ଵ॒ଗ୍ନିସ୍ତେ-ଽଗ୍ର॑-ନ୍ନଯ॒ତ୍ଵଦି॑ତି॒ର୍ମଦ୍ଧ୍ଯ॑-ନ୍ଦଦତାଗ୍ଂ ରୁ॒ଦ୍ରାଵ॑ସୃଷ୍ଟା-ଽସି ଯୁ॒ଵା ନାମ॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀ॒ର୍ଵସୁ॑ଭ୍ଯୋ ରୁ॒ଦ୍ରେଭ୍ଯ॑ ଆଦି॒ତ୍ଯେଭ୍ଯୋ॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ଯୋ ଵୋ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ପ॒ନ୍ନେଜ॑ନୀର୍ଗୃହ୍ଣାମି ଯ॒ଜ୍ଞାଯ॑ ଵଃ ପ॒ନ୍ନେଜ॑ନୀ-ସ୍ସାଦଯାମି॒ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ତେ॒ ଵିଶ୍ଵା॑ଵତୋ॒ ଵୃଷ୍ଣି॑ଯାଵତ॒- [ଵୃଷ୍ଣି॑ଯାଵତଃ, ତଵା᳚ଗ୍ନେ ଵା॒ମୀରନୁ॑] 20

-ସ୍ତଵା᳚ଗ୍ନେ ଵା॒ମୀରନୁ॑ ସ॒ଦୃଂଶି॒ ଵିଶ୍ଵା॒ ରେତାଗ୍ଂ॑ସି ଧିଷୀ॒ଯା-ଽଗ॑-ନ୍ଦେ॒ଵାନ୍. ଯ॒ଜ୍ଞୋ ନି ଦେ॒ଵୀର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞମ॑ଶିଷନ୍ନ॒ସ୍ମିନ୍-ଥ୍ସୁ॑ନ୍ଵ॒ତି ଯଜ॑ମାନ ଆ॒ଶିଷ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॑କୃତା-ସ୍ସମୁଦ୍ରେ॒ଷ୍ଠା ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵମାତି॑ଷ୍ଠ॒ତାନୁ॑ । ଵାତ॑ସ୍ଯ॒ ପତ୍ମ॑ନ୍ନି॒ଡ ଈ॑ଡି॒ତାଃ ॥ 21 ॥

(ପାଶଂ॒ - ଁଵୃଷ୍ଣି॑ଯାଵତ - ସ୍ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଚ୍ଚ॑) (ଅ. 6)

ଵ॒ଷ॒ଟ୍କା॒ରୋ ଵୈ ଗା॑ଯତ୍ରି॒ଯୈ ଶିରୋ᳚-ଽଛିନ॒-ତ୍ତସ୍ଯୈ॒ ରସଃ॒ ପରା॑-ଽପତ॒-ଥ୍ସ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ-ମ୍ପ୍ରାଵି॑ଶ॒ଥ୍ସ ଖ॑ଦି॒ରୋ॑-ଽଭଵ॒ଦ୍ଯସ୍ଯ॑ ଖାଦି॒ର-ସ୍ସ୍ରୁ॒ଵୋ ଭଵ॑ତି॒ ଛନ୍ଦ॑ସାମେ॒ଵ ରସେ॒ନାଵ॑ ଦ୍ଯତି॒ ସର॑ସା ଅ॒ସ୍ଯା-ଽଽହୁ॑ତଯୋ ଭଵନ୍ତି ତୃ॒ତୀଯ॑ସ୍ଯାମି॒ତୋ ଦି॒ଵି ସୋମ॑ ଆସୀ॒-ତ୍ତ-ଙ୍ଗାଯ॒ତ୍ର୍ଯା-ଽ ହ॑ର॒-ତ୍ତସ୍ଯ॑ ପ॒ର୍ଣମ॑ଚ୍ଛିଦ୍ଯତ॒ ତ-ତ୍ପ॒ର୍ଣୋ॑-ଽଭଵ॒-ତ୍ତ-ତ୍ପ॒ର୍ଣସ୍ଯ॑ ପର୍ଣ॒ତ୍ଵଂ-ଯଁସ୍ଯ॑ ପର୍ଣ॒ମଯୀ॑ ଜୁ॒ହୂ- [ଜୁ॒ହୂଃ, ଭଵ॑ତି ସୌ॒ମ୍ଯା] 22

-ର୍ଭଵ॑ତି ସୌ॒ମ୍ଯା ଅ॒ସ୍ଯା-ଽଽହୁ॑ତଯୋ ଭଵନ୍ତି ଜୁ॒ଷନ୍ତେ᳚-ଽସ୍ଯ ଦେ॒ଵା ଆହୁ॑ତୀର୍ଦେ॒ଵା ଵୈ ବ୍ରହ୍ମ॑ନ୍ନଵଦନ୍ତ॒ ତ-ତ୍ପ॒ର୍ଣ ଉପା॑-ଽଶୃଣୋ-ଥ୍ସୁ॒ଶ୍ରଵା॒ ଵୈ ନାମ॒ ଯସ୍ଯ॑ ପର୍ଣ॒ମଯୀ॑ ଜୁ॒ହୂର୍ଭଵ॑ତି॒ ନ ପା॒ପଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଲୋକଗ୍ଂ॑ ଶୃଣୋତି॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵୈ ପ॒ର୍ଣୋ ଵିଣ୍ମ॒ରୁତୋ-ଽନ୍ନଂ॒-ଵିଁଣ୍ମା॑ରୁ॒ତୋ᳚-ଽଶ୍ଵ॒ତ୍ଥୋ ଯସ୍ଯ॑ ପର୍ଣ॒ମଯୀ॑ ଜୁ॒ହୂର୍ଭଵ॒ତ୍ଯା-ଶ୍ଵ॑ତ୍-ଥ୍ଯୁପ॒ଭୃଦ୍- ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୈ॒ଵାନ୍ନ॒ମଵ॑ ରୁ॒ନ୍ଧେ-ଽଥୋ॒ ବ୍ରହ୍ମୈ॒- [ରୁ॒ନ୍ଧେ-ଽଥୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑, ଏ॒ଵ ଵି॒ଶ୍ଯଦ୍ଧ୍ଯୂ॑ହତି] 23

-ଵ ଵି॒ଶ୍ଯଦ୍ଧ୍ଯୂ॑ହତି ରା॒ଷ୍ଟ୍ରଂ-ଵୈଁ ପ॒ର୍ଣୋ ଵିଡ॑ଶ୍ଵ॒ତ୍ଥୋ ଯ-ତ୍ପ॑ର୍ଣ॒ମଯୀ॑ ଜୁ॒ହୂର୍ଭଵ॒ତ୍ଯା-ଶ୍ଵ॑ତ୍ଥ୍ଯୁପ॒ଭୃ-ଦ୍ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମେ॒ଵ ଵି॒ଶ୍ଯଦ୍ଧ୍ଯୂ॑ହତି ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵା ଅ॑ଜୁହୋ॒-ଥ୍ସା ଯତ୍ରା-ଽଽହୁ॑ତିଃ ପ୍ର॒ତ୍ଯତି॑ଷ୍ଠ॒-ତ୍ତତୋ॒ ଵିକ॑ଙ୍କତ॒ ଉଦ॑ତିଷ୍ଠ॒-ତ୍ତତଃ॑ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜତ॒ ଯସ୍ଯ॒ ଵୈକ॑ଙ୍କତୀ ଧ୍ରୁ॒ଵା ଭଵ॑ତି॒ ପ୍ରତ୍ଯ॒ଵାସ୍ଯା ଽଽହୁ॑ତଯସ୍ତିଷ୍ଠ॒ନ୍ତ୍ଯଥୋ॒ ପ୍ରୈଵ ଜା॑ଯତ ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ସ୍ରୁ॒ଚାଗ୍ଂ ରୂ॒ପଂ-ଯଁସ୍ଯୈ॒ଵଗ୍ଂ ରୂ॑ପା॒-ସ୍ସ୍ରୁଚୋ॒ ଭଵ॑ନ୍ତି॒ ସର୍ଵା᳚ଣ୍ଯେ॒ଵୈନଗ୍ଂ॑ ରୂ॒ପାଣି॑ ପଶୂ॒ନାମୁପ॑ତିଷ୍ଠନ୍ତେ॒ ନାସ୍ଯାପ॑-ରୂପମା॒ତ୍ମଞ୍ଜା॑ଯତେ ॥ 24 ॥

(ଜୁ॒ହୂ - ରଥୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ - ସ୍ରୁ॒ଚାଗ୍ଂ - ସ॒ପ୍ତଦ॑ଶ ଚ) (ଅ. 7)

ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସି ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ ତ୍ଵା॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମତେ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାମି॒ ଦକ୍ଷା॑ଯ ଦକ୍ଷ॒ଵୃଧେ॑ ରା॒ତ-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ᳚-ଽଗ୍ନି ଜି॒ହ୍ଵେଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵର୍ତା॒ଯୁଭ୍ଯ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ଜ୍ଯେଷ୍ଠେଭ୍ଯୋ॒ ଵରୁ॑ଣରାଜଭ୍ଯୋ॒ ଵାତା॑ପିଭ୍ଯଃ ପ॒ର୍ଜନ୍ଯା᳚ତ୍ମଭ୍ଯୋ ଦି॒ଵେ ତ୍ଵା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷାଯ ତ୍ଵା ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ତ୍ଵା-ଽପେ᳚ନ୍ଦ୍ର ଦ୍ଵିଷ॒ତୋ ମନୋ-ଽପ॒ ଜିଜ୍ଯା॑ସତୋ ଜ॒ହ୍ଯପ॒ ଯୋ ନୋ॑-ଽରାତୀ॒ଯତି॒ ତ-ଞ୍ଜ॑ହି ପ୍ରା॒ଣାଯ॑ ତ୍ଵା-ଽପା॒ନାଯ॑ ତ୍ଵା ଵ୍ଯା॒ନାଯ॑ ତ୍ଵା ସ॒ତେ ତ୍ଵା-ଽସ॑ତେ ତ୍ଵା॒-ଽଦ୍ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ଯୋ॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ଭୂ॒ତେଭ୍ଯୋ॒ ଯତଃ॑ ପ୍ର॒ଜା ଅକ୍ଖି॑ଦ୍ରା॒ ଅଜା॑ଯନ୍ତ॒ ତସ୍ମୈ᳚ ତ୍ଵା ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ ଵିଭୂ॒ଦାଵଂନେ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମତେ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମନ୍ତ-ଞ୍ଜୁହୋମି ॥ 25 ॥

(ଓଷ॑ଧୀଭ୍ଯ॒ - ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ଦଶ ଚ) (ଅ. 8)

ଯାଂ-ଵାଁ ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁଶ୍ଚ॒ ଯଜ॑ମାନଶ୍ଚ ଦେ॒ଵତା॑ମନ୍ତରି॒ତସ୍ତସ୍ଯା॒ ଆ ଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ଯେତେ ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯ-ନ୍ଦ॑ଧିଗ୍ର॒ହ-ଙ୍ଗୃ॑ହ୍ଣୀଯା-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ ଏ॒ଵ ନିହ୍ନୁ॑ଵାତେ ଜ୍ଯେ॒ଷ୍ଠୋ ଵା ଏ॒ଷ ଗ୍ରହା॑ଣାଂ॒-ଯଁସ୍ଯୈ॒ଷ ଗୃ॒ହ୍ଯତେ॒ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯ॑ମେ॒ଵ ଗ॑ଚ୍ଛତି॒ ସର୍ଵା॑ସାଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତଦ୍ଦେ॒ଵତା॑ନାଗ୍ଂ ରୂ॒ପଂ-ଯଁଦେ॒ଷ ଗ୍ରହୋ॒ ଯସ୍ଯୈ॒ଷ ଗୃ॒ହ୍ଯତେ॒ ସର୍ଵା᳚ଣ୍ଯେ॒ଵୈନଗ୍ଂ॑ ରୂ॒ପାଣି॑ ପଶୂ॒ନାମୁପ॑ତିଷ୍ଠନ୍ତ ଉପଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ- [ଉପଯା॒ମଗୃ॑ହୀତଃ, ଅ॒ସି॒ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ] 26

-ଽସି ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ ତ୍ଵା॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମତେ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣା॒ମୀତ୍ଯା॑ହ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ରେ॒ଵୈନଗ୍ଂ॑ ସମା॒ନାନା᳚-ଙ୍କରୋତ୍ଯଗ୍ନି-ଜି॒ହ୍ଵେଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵର୍ତା॒ଯୁଭ୍ଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହୈ॒ତାଵ॑ତୀ॒ର୍ଵୈ ଦେ॒ଵତା॒ସ୍ତାଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସର୍ଵା᳚ଭ୍ଯୋ ଗୃହ୍ଣା॒ତ୍ଯପେ᳚ନ୍ଦ୍ର ଦ୍ଵିଷ॒ତୋ ମନ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାପନୁତ୍ତ୍ଯୈ ପ୍ରା॒ଣାଯ॑ ତ୍ଵା-ଽପା॒ନାଯ॒ ତ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନେ ଦଧାତି॒ ତସ୍ମୈ᳚ ତ୍ଵା ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ ଵିଭୂ॒ଦାଵଂନେ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମତେ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମନ୍ତ-ଞ୍ଜୁହୋ॒ମୀ- [ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମନ୍ତ-ଞ୍ଜୁହୋ॒ମି, ଇତ୍ଯା॑ହ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-] 27

-ତ୍ଯା॑ହ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॒-ସ୍ସର୍ଵା᳚ଭ୍ଯ ଏ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯୋ ଜୁହୋତ୍ଯାଜ୍ଯଗ୍ର॒ହ-ଙ୍ଗୃ॑ହ୍ଣୀଯା॒-ତ୍ତେଜ॑ସ୍କାମସ୍ଯ॒ ତେଜୋ॒ ଵା ଆଜ୍ଯ॑-ନ୍ତେଜ॒ସ୍ଵ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି ସୋମଗ୍ର॒ହ-ଙ୍ଗୃ॑ହ୍ଣୀଯା-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସକା॑ମସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସଂ-ଵୈଁ ସୋମୋ᳚ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି ଦଧିଗ୍ର॒ହ-ଙ୍ଗୃ॑ହ୍ଣୀଯା-ତ୍ପ॒ଶୁକା॑ମ॒ସ୍ଯୋର୍ଗ୍ଵୈ ଦଦ୍ଧ୍ଯୂର୍-କ୍ପ॒ଶଵ॑ ଊ॒ର୍ଜୈଵାସ୍ମା॒ ଊର୍ଜ॑-ମ୍ପ॒ଶୂନଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ॥ 28 ॥

(ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ - ଜୁହୋମି॒ - ତ୍ରିଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 9)

ତ୍ଵେ କ୍ରତୁ॒ମପି॑ ଵୃଞ୍ଜନ୍ତି॒ ଵିଶ୍ଵେ॒ ଦ୍ଵିର୍ଯଦେ॒ତେ ତ୍ରି-ର୍ଭଵ॒ନ୍ତ୍ଯୂମାଃ᳚ । ସ୍ଵା॒ଦୋ-ସ୍ସ୍ଵାଦୀ॑ଯ-ସ୍ସ୍ଵା॒ଦୁନା॑ ସୃଜା॒ ସମତ॑ ଊ॒ ଷୁ ମଧୁ॒ ମଧୁ॑ନା॒-ଽଭି ଯୋ॑ଧି । ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସି ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ ତ୍ଵା॒ ଜୁଷ୍ଟ॑-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାମ୍ଯେ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନିଃ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ ତ୍ଵା ॥ ପ୍ରା॒ଣ॒ଗ୍ର॒ହା-ନ୍ଗୃ॑ହ୍ଣାତ୍ଯେ॒ତାଵ॒ଦ୍ଵା ଅ॑ସ୍ତି॒ ଯାଵ॑ଦେ॒ତେ ଗ୍ରହା॒-ସ୍ସ୍ତୋମା॒ଶ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ପୃ॒ଷ୍ଠାନି॒ ଦିଶୋ॒ ଯାଵ॑ଦେ॒ଵାସ୍ତି॒ ତ- [ଯାଵ॑ଦେ॒ଵାସ୍ତି॒ ତତ୍, ଅଵ॑ ରୁନ୍ଧେ] 29

-ଦଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଜ୍ଯେ॒ଷ୍ଠା ଵା ଏ॒ତା-ନ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣାଃ ପୁ॒ରା ଵିଦାମ॑କ୍ର॒-ନ୍ତସ୍ମା॒-ତ୍ତେଷା॒ଗ୍ଂ॒ ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ॒-ଽଭିଜି॑ତା ଅଭୂଵ॒ନ୍॒. ଯସ୍ଯୈ॒ ତେ ଗୃ॒ହ୍ଯନ୍ତେ॒ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯ॑ମେ॒ଵ ଗ॑ଚ୍ଛତ୍ଯ॒ଭି ଦିଶୋ॑ ଜଯତି॒ ପଞ୍ଚ॑ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ॒ ପଞ୍ଚ॒ ଦିଶ॒-ସ୍ସର୍ଵା᳚ସ୍ଵେ॒ଵ ଦି॒କ୍ଷ୍-ଵୃ॑ଦ୍ଧ୍ନୁଵନ୍ତି॒ ନଵ॑ନଵ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ॒ ନଵ॒ ଵୈ ପୁରୁ॑ଷେ ପ୍ରା॒ଣାଃ ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନେଷୁ ଦଧତି ପ୍ରାଯ॒ଣୀଯେ॑ ଚୋଦଯ॒ନୀଯେ॑ ଚ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରା॒ଣା ଵୈ ପ୍ରା॑ଣଗ୍ର॒ହାଃ [ପ୍ରା॒ଣା ଵୈ ପ୍ରା॑ଣଗ୍ର॒ହାଃ, ପ୍ରା॒ଣୈରେ॒ଵ] 30

ପ୍ରା॒ଣୈରେ॒ଵ ପ୍ର॒ଯନ୍ତି॑ ପ୍ରା॒ଣୈରୁଦ୍ଯ॑ନ୍ତି ଦଶ॒ମେ-ଽହ॑-ନ୍ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରା॒ଣା ଵୈ ପ୍ରା॑ଣଗ୍ର॒ହାଃ ପ୍ରା॒ଣେଭ୍ଯଃ॒ ଖଲୁ॒ ଵା ଏ॒ତ-ତ୍ପ୍ର॒ଜା ଯ॑ନ୍ତି॒ ଯଦ୍ଵା॑ମଦେ॒ଵ୍ଯଂ-ଯୋଁନେ॒ଶ୍ଚ୍ଯଵ॑ତେ ଦଶ॒ମେ-ଽହ॑ନ୍. ଵାମଦେ॒ଵ୍ଯଂ-ଯୋଁନେ᳚ଶ୍ଚ୍ଯଵତେ॒ ଯ-ଦ୍ଦ॑ଶ॒ମେ-ଽହ॑-ନ୍ଗୃ॒ହ୍ଯନ୍ତେ᳚ ପ୍ରା॒ଣେଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵ ତ-ତ୍ପ୍ର॒ଜା ନଯ॑ନ୍ତି । 31

(ତତ୍ - ପ୍ରା॑ଣଗ୍ର॒ହାଃ - ସ॒ପ୍ତଵିଗ୍ଂ॑ଶଚ୍ଚ) (ଅ. 10)

ପ୍ର ଦେ॒ଵନ୍ଦେ॒ଵ୍ଯା ଧି॒ଯା ଭର॑ତା ଜା॒ତଵେ॑ଦସମ୍ । ହ॒ଵ୍ଯା ନୋ॑ ଵକ୍ଷଦାନୁ॒ଷକ୍ ॥ ଅ॒ଯମୁ॒ ଷ୍ଯ ପ୍ରଦେ॑ଵ॒ଯୁର୍ହୋତା॑ ଯ॒ଜ୍ଞାଯ॑ ନୀଯତେ । ରଥୋ॒ ନ ଯୋର॒ଭୀଵୃ॑ତୋ॒ ଘୃଣୀ॑ଵାନ୍ ଚେତତି॒ ତ୍ମନା᳚ ॥ ଅ॒ଯମ॒ଗ୍ନିରୁ॑ରୁଷ୍ଯତ୍ଯ॒ମୃତା॑ଦିଵ॒ ଜନ୍ମ॑ନଃ । ସହ॑ସଶ୍ଚି॒-ଥ୍ସହୀ॑ଯା-ନ୍ଦେ॒ଵୋ ଜୀ॒ଵାତ॑ଵେ କୃ॒ତଃ ॥ ଇଡା॑ଯାସ୍ତ୍ଵା ପ॒ଦେ ଵ॒ଯ-ନ୍ନାଭା॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅଧି॑ । ଜାତ॑ଵେଦୋ॒ ନି ଧୀ॑ମ॒ହ୍ଯଗ୍ନେ॑ ହ॒ଵ୍ଯାଯ॒ ଵୋଢ॑ଵେ । 32

ଅଗ୍ନେ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ଭି-ସ୍ସ୍ଵନୀକ ଦେ॒ଵୈରୂର୍ଣା॑ଵନ୍ତ-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମ-ସ୍ସୀ॑ଦ॒ ଯୋନି᳚ମ୍ । କୁ॒ଲା॒ଯିନ॑-ଙ୍ଘୃ॒ତଵ॑ନ୍ତଗ୍ଂ ସଵି॒ତ୍ରେ ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନ॑ଯ॒ ଯଜ॑ମାନାଯ ସା॒ଧୁ ॥ ସୀଦ॑ ହୋତ॒-ସ୍ସ୍ଵ ଉ॑ ଲୋ॒କେ ଚି॑କି॒ତ୍ଵାନ୍ଥ୍ସା॒ଦଯା॑ ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ସୁ॑କୃ॒ତସ୍ଯ॒ ଯୋନୌ᳚ । ଦେ॒ଵା॒ଵୀର୍ଦେ॒ଵାନ୍. ହ॒ଵିଷା॑ ଯଜା॒ସ୍ଯଗ୍ନେ॑ ବୃ॒ହ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନେ॒ ଵଯୋ॑ ଧାଃ ॥ ନି ହୋତା॑ ହୋତୃ॒ଷଦ॑ନେ॒ ଵିଦା॑ନସ୍ତ୍ଵେ॒ଷୋ ଦୀ॑ଦି॒ଵାଗ୍ଂ ଅ॑ସଦ-ଥ୍ସୁ॒ଦକ୍ଷଃ॑ । ଅଦ॑ବ୍ଧଵ୍ରତ-ପ୍ରମତି॒ର୍ଵସି॑ଷ୍ଠ-ସ୍ସହସ୍ର-ମ୍ଭ॒ର-ଶ୍ଶୁଚି॑ଜିହ୍ଵୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ ॥ ତ୍ଵ-ନ୍ଦୂ॒ତସ୍ତ୍ଵ- [ତ୍ଵ-ନ୍ଦୂ॒ତସ୍ତ୍ଵମ୍, ଉ॒ ନଃ॒ ପ॒ର॒ସ୍ପାସ୍ତ୍ଵଂ-ଵଁସ୍ଯ॒ ଆ] 33

-ମୁ॑ ନଃ ପର॒ସ୍ପାସ୍ତ୍ଵଂ-ଵଁସ୍ଯ॒ ଆ ଵୃ॑ଷଭ ପ୍ରଣେ॒ତା । ଅଗ୍ନେ॑ ତୋ॒କସ୍ଯ॑ ନ॒ସ୍ତନେ॑ ତ॒ନୂନା॒ମପ୍ର॑ଯୁଚ୍ଛ॒-ନ୍ଦୀଦ୍ଯ॑ଦ୍ବୋଧି ଗୋ॒ପାଃ ॥ ଅ॒ଭି ତ୍ଵା॑ ଦେଵ ସଵିତ॒ରୀଶା॑ନଂ॒-ଵାଁର୍ଯା॑ଣାମ୍ । ସଦା॑-ଽଵ-ନ୍ଭା॒ଗମୀ॑ମହେ ॥ ମ॒ହୀ ଦ୍ଯୌଃ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ଚ॑ନ ଇ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ମି॑ମିକ୍ଷତାମ୍ । ପି॒ପୃ॒ତା-ନ୍ନୋ॒ ଭରୀ॑ମଭିଃ ॥ ତ୍ଵାମ॑ଗ୍ନେ॒ ପୁଷ୍କ॑ରା॒ଦଦ୍ଧ୍ଯଥ॑ର୍ଵା॒ ନିର॑ମନ୍ଥତ । ମୂ॒ର୍ଧ୍ନୋ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ଵା॒ଘତଃ॑ ॥ ତମୁ॑- [ତମୁ॑, ତ୍ଵା॒ ଦ॒ଦ୍ଧ୍ଯଙ୍ଙୃଷିଃ॑] 34

-ତ୍ଵା ଦ॒ଦ୍ଧ୍ଯଙ୍ଙୃଷିଃ॑ ପୁ॒ତ୍ର ଈ॑ଧେ॒ ଅଥ॑ର୍ଵଣଃ । ଵୃ॒ତ୍ର॒ହଣ॑-ମ୍ପୁରନ୍ଦ॒ରମ୍ ॥ ତମୁ॑ ତ୍ଵା ପା॒ଥ୍ଯୋ ଵୃଷା॒ ସମୀ॑ଧେ ଦସ୍ଯୁ॒ହନ୍ତ॑ମମ୍ । ଧ॒ନ॒-ଞ୍ଜ॒ଯଗ୍ଂ ରଣେ॑ରଣେ ॥ ଉ॒ତ ବ୍ରୁ॑ଵନ୍ତୁ ଜ॒ନ୍ତଵ॒ ଉଦ॒ଗ୍ନିର୍ଵୃ॑ତ୍ର॒ହା-ଽଜ॑ନି । ଧ॒ନ॒-ଞ୍ଜ॒ଯୋ ରଣେ॑ରଣେ ॥ ଆ ଯଗ୍ଂ ହସ୍ତେ॒ ନ ଖା॒ଦିନ॒ଗ୍ଂ॒ ଶିଶୁ॑-ଞ୍ଜା॒ତ-ନ୍ନ ବିଭ୍ର॑ତି । ଵି॒ଶାମ॒ଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରମ୍ ॥ ପ୍ରଦେ॒ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵଵୀ॑ତଯେ॒ ଭର॑ତା ଵସୁ॒ଵିତ୍ତ॑ମମ୍ । ଆସ୍ଵେ ଯୋନୌ॒ ନି ଷୀ॑ଦତୁ ॥ ଆ [ ] 35

ଜା॒ତ-ଞ୍ଜା॒ତଵେ॑ଦସି ପ୍ରି॒ଯଗ୍ଂ ଶି॑ଶୀ॒ତା-ଽତି॑ଥିମ୍ । ସ୍ଯୋ॒ନ ଆ ଗୃ॒ହପ॑ତିମ୍ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିନା॒-ଽଗ୍ନି-ସ୍ସମି॑ଦ୍ଧ୍ଯତେ କ॒ଵିର୍ଗୃ॒ହପ॑ତି॒ର୍ଯୁଵା᳚ । ହ॒ଵ୍ଯ॒ଵା-ଡ୍ଜୁ॒ହ୍ଵା᳚ସ୍ଯଃ ॥ ତ୍ଵଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯ॑ଗ୍ନେ ଅ॒ଗ୍ନିନା॒ ଵିପ୍ରୋ॒ ଵିପ୍ରେ॑ଣ॒ ସନ୍ଥ୍ସ॒ତା । ସଖା॒ ସଖ୍ଯା॑ ସମି॒ଦ୍ଧ୍ଯସେ᳚ ॥ ତ-ମ୍ମ॑ର୍ଜଯନ୍ତ ସୁ॒କ୍ରତୁ॑-ମ୍ପୁରୋ॒ଯାଵା॑ନମା॒ଜିଷୁ॑ । ସ୍ଵେଷୁ॒ କ୍ଷଯେ॑ଷୁ ଵା॒ଜିନ᳚ମ୍ ॥ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞମ॑ଯଜନ୍ତ ଦେ॒ଵାସ୍ତାନି॒ ଧର୍ମା॑ଣି ପ୍ରଥ॒ମାନ୍ଯା॑ସନ୍ନ୍ । ତେ ହ॒ ନାକ॑-ମ୍ମହି॒ମାନଃ॑ ସଚନ୍ତେ॒ ଯତ୍ର॒ ପୂର୍ଵେ॑ ସା॒ଦ୍ଧ୍ଯା-ସ୍ସନ୍ତି॑ ଦେ॒ଵାଃ ॥ 36 ॥

(ଵୋଢ॑ଵେ- ଦୂ॒ତସ୍ତ୍ଵଂ - ତମୁ॑ - ସୀଦ॒ତ୍ଵା - ଯତ୍ର॑ - ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 11)

(ପୂ॒ର୍ଣ - ର୍ଷ॑ଯୋ॒ - ଽଗ୍ନିନା॒ - ଯେ ଦେ॒ଵାଃ - ସୂର୍ଯୋ॑ ମା॒ - ସନ୍ତ୍ଵା॑ ନହ୍ଯାମି - ଵଷଟ୍କା॒ର-ସ୍ସ ଖ॑ଦି॒ର - ଉ॑ପଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସି॒ - ଯାଂ-ଵୈଁ - ତ୍ଵେ କ୍ରତୁଂ॒ - ପ୍ରଦେ॒ଵ - ମେକା॑ଦଶ )

(ପୂ॒ର୍ଣା - ସ॑ହ॒ଜାନ୍ - ତଵା᳚-ଽଗ୍ନେ - ପ୍ରା॒ଣୈରେ॒ଵ - ଷଟ୍ତ୍ରିଗ୍ଂ॑ଶତ୍)

(ପୂ॒ର୍ଣା, ସନ୍ତି॑ ଦେ॒ଵାଃ)

॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥

(ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ - ଯୋ॑ ଵା - ଅଗ୍ନେ॒ - ଵି ଵୈ - ପୂ॒ର୍ଣା - ପଞ୍ଚ॑) (5)

॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ନ୍ତୃତୀଯକାଣ୍ଡେ ପଞ୍ଚମଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ - iṣṭiśeṣābhidhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā॒du-nma̭ddhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyā᳚-nde॒vā adhi̭ saṃ॒va~sa̭nta utta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām || yattḙ de॒vā ada̭dhu rbhāga॒dheya॒mamā̭vāsye saṃ॒va~sa̭nto mahi॒tvā | sāno̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yi-nno̭ dhehi subhage su॒vīra᳚m ||ni॒veśa̭nī sa॒ṅgama̭nī॒ vasṷ̄nāṃ॒-vi~śvā̭ rū॒pāṇi॒ vasū᳚nyāve॒śaya̭ntī | sa॒ha॒sra॒po॒ṣagṃ su॒bhagā॒ rarā̭ṇā॒ sā na॒ āga॒n. varca̭sā [āga॒n. varca̭sā, saṃ॒vi~॒dā॒nā |] 1

saṃvi~dā॒nā || agnī̭ṣomau pratha॒mau vī॒ryḙṇa॒ vasū᳚-nru॒drānā̭di॒tyāni॒ha ji̭nvatam | mā॒ddhyagṃ hi pau᳚rṇamā॒sa-ñju॒ṣethā॒-mbrahma̭ṇā vṛ॒ddhau sṷkṛ॒tena̭ sā॒tāvathā॒-'smabhyagṃ̭ sa॒havī̭rāgṃ ra॒yi-nni ya̭cchatam || ā॒di॒tyāścā-'ṅgi̭rasaścā॒gnīnā-'da̭dhata॒ te da̭rśapūrṇamā॒sau praiphsa॒-nteṣā॒maṅgi̭rasā॒-nnirṷptagṃ ha॒virāsī॒dathā̭-''di॒tyā e॒tau homā̭vapaśya॒-ntāva̭juhavu॒stato॒ vai te da̭rśapūrṇamā॒sau [ ] 2

pūrva॒ ā 'la̭bhanta darśapūrṇamā॒sā-vā॒labha̭māna e॒tau homaṷ pu॒rastā᳚jjuhuyā-thsā॒kṣāde॒va da̭rśapūrṇamā॒sāvā la̭bhate brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai da̭rśapūrṇamā॒sāvā la̭bheta॒ ya ḙnayoranu-lo॒mañca̭ pratilo॒mañca̭ vi॒dyāditya̭māvā॒syā̭yā ū॒rdhva-ntada̭nulo॒ma-mpau᳚rṇamā॒syai pra̭tī॒cīna॒-nta-tpra̭tilo॒maṃ-ya~-tpau᳚rṇamā॒sī-mpūrvā̭mā॒labhḙta pratilo॒mamḙnā॒vā la̭bhetā॒-muma̭pa॒kṣīya̭māṇa॒-manvapa̭- [-manvapa̭, kṣī॒ye॒ta॒ sā॒ra॒sva॒tau homaṷ] 3

-kṣīyeta sārasva॒tau homaṷ pu॒rastā᳚jjuhuyādamāvā॒syā̭ vai sara̭svatyanulo॒ma-me॒vainā॒vā la̭bhate॒ 'mumā॒pyāya̭māna॒manvā pyā̭yata āgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-mpu॒rastā॒nnirva̭pe॒-thsara̭svatyai ca॒rugṃ sara̭svate॒ dvāda̭śakapālaṃ॒-ya~dā᳚gne॒yo bhava̭tya॒gnirvai ya̭jñamu॒khaṃ-ya~̭jñamu॒khame॒vardhi̭-mpu॒rastā᳚-ddhatte॒ ya-dvai᳚ṣṇa॒vo bhava̭ti ya॒jño vai viṣṇṷrya॒jñame॒vā-''rabhya॒ prata̭nute॒ sara̭svatyai ca॒rurbha̭vati॒ sara̭svate॒ dvāda̭śakapālo-'māvā॒syā̭ vai sara̭svatī pū॒rṇamā̭sa॒-ssara̭svā॒-ntāve॒va sā॒kṣādā ra̭bhata ṛ॒ddhnotyā᳚bhyā॒-ndvāda̭śakapāla॒-ssara̭svate bhavati mithuna॒tvāya॒ prajā᳚tyai mithu॒nau gāvau॒ dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai || 4 ||

(varca̭sā॒ - vai te da̭rśapūrṇamā॒sā - vapa̭ - tanute॒ sara̭svatyai॒ - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 1)

ṛṣa̭yo॒ vā indra̭-mpra॒tyakṣa॒-nnāpa̭śya॒-ntaṃ-va~si̭ṣṭhaḥ pra॒tyakṣa̭mapaśya॒-thso᳚-'bravī॒-dbrāhma̭ṇa-nte vakṣyāmi॒ yathā॒ tvatpṷrohitāḥ pra॒jāḥ pra̭jani॒ṣyante-'tha॒ meta̭rebhya॒ ṛṣi̭bhyo॒ mā pravo̭ca॒ iti॒ tasmā̭ e॒tānthstoma̭-bhāgānabravī॒-ttato॒ vasi̭ṣṭhapurohitāḥ pra॒jāḥ prājā̭yanta॒ tasmā᳚-dvāsi॒ṣṭho bra॒hmā kā॒ryaḥ̭ praiva jā̭yate ra॒śmira̭si॒ kṣayā̭ya tvā॒ kṣaya̭-ñji॒nve- [kṣaya̭-ñji॒nveti̭, ā॒ha॒ de॒vā vai] 5

-tyā̭ha de॒vā vai kṣayo̭ de॒vebhya̭ e॒va ya॒jña-mprā-''ha॒ preti̭rasi॒ dharmā̭ya tvā॒ dharma̭-ñji॒nvetyā̭ha manu॒ṣyā̭ vai dharmo̭ manu॒ṣye᳚bhya e॒va ya॒jña-mprā-''hānvi̭tirasi di॒ve tvā॒ diva̭-ñji॒nvetyā̭hai॒bhya e॒va lo॒kebhyo̭ ya॒jña-mprā-''ha̭viṣṭa॒mbho̭-'si॒ vṛṣṭyai᳚ tvā॒ vṛṣṭi̭-ñji॒nvetyā̭ha॒ vṛṣṭi̭me॒vā-'va̭- [vṛṣṭi̭me॒vā-'va̭, ru॒ndhe॒ pra॒vā-] 6

-rundhe pra॒vā-'sya̭nu॒vā-'sītyā̭ha mithuna॒tvāyo॒śiga̭si॒ vasṷbhyastvā॒ vasū᳚ñji॒nvetyā̭hā॒ṣṭau vasa̭va॒ ekā̭daśa ru॒drā dvāda̭śā-''di॒tyā e॒tāva̭nto॒ vai de॒vāstebhya̭ e॒va ya॒jña-mprā-''haujo̭-'si pi॒tṛbhya̭stvā pi॒tṝn ji॒nvetyā̭ha de॒vāne॒va pi॒tṝnanu॒ santa̭noti॒ tantṷrasi pra॒jābhya̭stvā pra॒jā ji॒nve- [pra॒jā ji̭nva, ityā̭ha pi॒tṝne॒va] 7

-tyā̭ha pi॒tṝne॒va pra॒jā anu॒ santa̭noti pṛtanā॒ṣāḍa̭si pa॒śubhya̭stvā pa॒śūñji॒nvetyā̭ha pra॒jā e॒va pa॒śūnanu॒ santa̭notire॒vada॒syo-ṣa̭dhībhya॒ stvauṣa̭dhī-rji॒nvetyā॒hauṣa̭dhīṣve॒va pa॒śū-nprati̭ṣṭhāpayatyabhi॒jida̭si yu॒ktagrā॒vendrā̭ya॒ tvendra̭-ñji॒nvetyā̭hā॒bhiji̭tyā॒ adhi̭patirasi prā॒ṇāya̭ tvā prā॒ṇa- [prā॒ṇam, ji॒nvetyā̭ha] 8

-ñji॒nvetyā̭ha pra॒jāsve॒va prā॒ṇā-nda̭dhāti tri॒vṛda̭si pra॒vṛda॒sītyā̭ha mithuna॒tvāya̭ sagṃro॒ho̭-'si nīro॒ho̭-'sītyā̭ha॒ prajā᳚tyai vasu॒ko̭-'si॒ veṣa̭śrirasi॒ vasya̭ṣṭira॒sītyā̭ha॒ prati̭ṣṭhityai || 9 ||

(ji॒nvetya - va̭ - pra॒jā ji̭nva - prā॒ṇan - tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 2)

a॒gninā̭ de॒vena॒ pṛta̭nā jayāmi gāya॒treṇa॒ chanda̭sā tri॒vṛtā॒ stomḙna rathanta॒reṇa॒ sāmnā̭ vaṣaṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa pūrva॒jā-nbhrātṛ̭vyā॒nadha̭rā-npādayā॒myavai̭nā-nbādhe॒ pratyḙnānnude॒-'smin kṣaye॒-'smi-nbhṷ̄milo॒ke yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ krame॒ṇā-'tyḙnān krāmā॒mīndrḙṇa de॒vena॒ pṛta̭nā jayāmi॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā pañcada॒śena॒ stomḙna bṛha॒tā sāmnā̭ vaṣaṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa [vajrḙṇa, sa॒ha॒jān. viśvḙbhirde॒vebhiḥ॒ pṛta̭nā] 10

saha॒jān. viśvḙbhirde॒vebhiḥ॒ pṛta̭nā jayāmi॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā saptada॒śena॒ stomḙna vāmade॒vyena॒ sāmnā̭ vaṣaṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇā para॒jānindrḙṇa sa॒yujo̭ va॒yagṃ sā̭sa॒hyāma̭ pṛtanya॒taḥ | ghnanto̭ vṛ॒trāṇya̭pra॒ti | yattḙ agne॒ teja॒stenā॒ha-ntḙja॒svī bhṷ̄yāsaṃ॒-ya~ttḙ agne॒ varca॒stenā॒haṃ-va~̭rca॒svī bhṷ̄yāsaṃ॒-ya~ttḙ agne॒ hara॒stenā॒hagṃ ha̭ra॒svī bhṷ̄yāsam || 11 ||

(bṛ॒ha॒tā sāmnā̭ vaṣaṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa॒ - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 3)

ye de॒vā ya̭jña॒hano̭ yajña॒muṣaḥ̭ pṛthi॒vyāmaddhyāsa̭te | a॒gnirmā॒ tebhyo̭ rakṣatu॒ gacchḙma su॒kṛto̭ va॒yam || ā-'ga̭nma mitrāvaruṇā vareṇyā॒ rātrī̭ṇā-mbhā॒go yu॒vayo॒ryo asti̭ | nāka̭-ṅgṛhṇā॒nā-ssṷkṛ॒tasya̭ lo॒ke tṛ॒tīyḙ pṛ॒ṣṭhe adhi̭ roca॒ne di॒vaḥ || ye de॒vā ya̭jña॒hano̭ yajña॒muṣo॒-'ntari॒kṣe-'ddhyāsa̭te | vā॒yurmā॒ tebhyo̭ rakṣatu॒ gacchḙma su॒kṛto̭ va॒yam || yāste॒ rātrī᳚-ssavita- [rātrī᳚-ssavitaḥ, de॒va॒yānī̭ranta॒rā] 12

-rdeva॒yānī̭ranta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒yanti̭ | gṛ॒haiśca॒ sarvaiḥ᳚ pra॒jayā॒ nvagre॒ suvo॒ ruhā̭ṇāstaratā॒ rajāgṃ̭si || ye de॒vā ya̭jña॒hano̭ yajña॒muṣo̭ di॒vyaddhyāsa̭te | sūryo̭ mā॒ tebhyo̭ rakṣatu॒ gacchḙma su॒kṛto̭ va॒yam || yenendrā̭ya sa॒mabha̭raḥ॒ payāg̭syutta॒mena̭ ha॒viṣā̭ jātavedaḥ | tenā᳚-'gne॒ tvamu॒ta va̭rdhaye॒magṃ sa̭jā॒tānā॒g॒ śraiṣṭhya॒ ā dhe᳚hyenam || ya॒jña॒hano॒ vai de॒vā ya̭jña॒muṣa̭- [de॒vā ya̭jña॒muṣaḥ̭, sa॒nti॒ ta e॒ṣu] 13

-ssanti॒ ta e॒ṣu lo॒keṣvā̭sata ā॒dadā̭nā vimathnā॒nā yo dadā̭ti॒ yo yaja̭te॒ tasya̭ | ye de॒vā ya̭jña॒hanaḥ̭ pṛthi॒vyāmaddhyāsa̭te॒ ye a॒ntari̭kṣe॒ ye di॒vītyā̭he॒māne॒va lo॒kāgstī॒rtvā sagṛ̭ha॒-ssapa̭śu-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kame॒tyapa॒ vai somḙnejā॒nādde॒vatā᳚śca ya॒jñaśca̭ krāmantyāgne॒ya-mpañca̭kapālamudavasā॒nīya॒-nnirva̭peda॒gni-ssarvā̭ de॒vatāḥ॒ [de॒vatāḥ᳚, pāṅkto̭ ya॒jño] 14

pāṅkto̭ ya॒jño de॒vatā᳚ścai॒va ya॒jñañcāva̭ rundhegāya॒tro vā a॒gnirgā̭ya॒tra cha̭ndā॒sta-ñchanda̭sā॒ vya̭rdhayati॒ ya-tpañca̭kapāla-ṅka॒rotya॒ṣṭāka̭pālaḥ kā॒ryo᳚-'ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī gā̭ya॒tro᳚-'gni-rgā̭ya॒tra cha̭ndā॒-ssvenai॒vaina॒-ñchanda̭sā॒ sama̭rdhayati pa॒ṅktyaṷ yājyānuvā॒kyḙ bhavataḥ॒ pāṅkto̭ ya॒jñastenai॒va ya॒jñānnaiti̭ || 15 ||

(sa॒vi॒ta॒-rde॒vā ya̭jña॒muṣaḥ॒ - sarvā̭ de॒vatā॒ - strica̭tvārigṃśacca) (a. 4)

sūryo̭ mā de॒vo de॒vebhyaḥ̭ pātu vā॒yura॒ntari̭kṣā॒-dyaja̭māno॒-'gnirmā̭ pātu॒ cakṣṷṣaḥ | sakṣa॒ śūṣa॒ savi̭ta॒rviśva̭carṣaṇa e॒tebhiḥ̭ soma॒ nāma̭bhirvidhema te॒ tebhiḥ̭ soma॒ nāma̭bhirvidhema te || a॒ha-mpa॒rastā̭da॒-hama॒vastā̭da॒ha-ñjyoti̭ṣā॒ vi tamo̭ vavāra | yada॒ntari̭kṣa॒-ntadṷ me pi॒tā-'bhṷ̄da॒hagṃ sūrya̭mubha॒yato̭ dadarśā॒ha-mbhṷ̄yā samutta॒ma-ssa̭mā॒nānā॒- [samutta॒ma-ssa̭mā॒nānā᳚m, ā sa̭mu॒drā-] 16

-mā sa̭mu॒drā-dā-'ntari̭kṣāt-pra॒jāpa̭tiruda॒dhi-ñcyā̭vayā॒tīndraḥ॒ prasnaṷtu ma॒ruto̭ varṣaya॒ntūnna̭mbhaya pṛthi॒vī-mbhi॒ndhīda-ndi॒vya-nnabhaḥ̭ | u॒dro di॒vyasya̭ no de॒hīśā̭no॒ visṛ̭jā॒ dṛti᳚m || pa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tya e॒ṣa ru॒dro yada॒gniroṣa̭dhīḥ॒ prāsyā॒gnāvā̭di॒tya-ñjṷhoti ru॒drāde॒va pa॒śūna॒ntarda̭dhā॒tyatho॒ oṣa̭dhīṣve॒va pa॒śū- [pa॒śūn, prati̭ṣṭhāpayati] 17

-nprati̭ṣṭhāpayati ka॒virya॒jñasya॒ vita̭noti॒ panthā॒-nnāka̭sya pṛ॒ṣṭhe adhi̭ roca॒ne di॒vaḥ | yena̭ ha॒vyaṃ-va~ha̭si॒ yāsi̭ dū॒ta i॒taḥ pracḙtā a॒muta॒-ssanī̭yān || yāste॒ viśvā᳚-ssa॒midha॒-ssantya̭gne॒yāḥ pṛ̭thi॒vyā-mba॒r॒hiṣi॒ sūrye॒ yāḥ | tāstḙ gaccha॒ntvāhṷti-ṅghṛ॒tasya̭ devāya॒te yaja̭mānāya॒ śarma̭ || ā॒śāsā̭na-ssu॒vīryagṃ̭ rā॒yaspoṣa॒gg॒ svaśvi̭yam | bṛha॒spati̭nā rā॒yā sva॒gākṛ̭to॒ mahyaṃ॒-ya~ja̭mānāya tiṣṭha || 18 ||

(sa॒mā॒nānā॒-moṣa̭dhīṣve॒va pa॒śūn - mahyaṃ॒-ya~ja̭mānā॒ - yaika̭ñca) (a. 5)

sa-ntvā̭ nahyāmi॒ paya̭sā ghṛ॒tena॒ sa-ntvā̭ nahyāmya॒pa oṣa̭dhībhiḥ | sa-ntvā̭ nahyāmi pra॒jayā॒-'hama॒dya sā dī᳚kṣi॒tā sa̭navo॒ vāja̭ma॒sme || praitu॒ brahma̭ṇa॒spatnī॒ vediṃ॒-va~rṇḙna sīdatu | athā॒hama̭nukā॒minī॒ sve lo॒ke vi॒śā i॒ha || su॒pra॒jasa̭stvā va॒yagṃ su॒patnī॒rupa̭ sedima | agnḙ sapatna॒dambha̭na॒mada̭bdhāso॒ adā᳚bhyam || i॒maṃ-vi~ṣyā̭mi॒ varṷṇasya॒ pāśaṃ॒- [pāśa᳚m, yamaba̭ddhnīta] 19

-~yamaba̭ddhnīta savi॒tā su॒ketaḥ̭ | dhā॒tuśca॒ yonaṷ sukṛ॒tasya̭ lo॒ke syo॒na-mmḙ sa॒ha patyā̭ karomi || prehyu॒dehyṛ॒tasya̭ vā॒mīranva॒gniste-'gra̭-nnaya॒tvadi̭ti॒rmaddhya̭-ndadatāgṃ ru॒drāva̭sṛṣṭā-'si yu॒vā nāma॒ mā mā̭ higṃsī॒rvasṷbhyo ru॒drebhya̭ ādi॒tyebhyo॒ viśve᳚bhyo vo de॒vebhyaḥ̭ pa॒nneja̭nīrgṛhṇāmi ya॒jñāya̭ vaḥ pa॒nneja̭nī-ssādayāmi॒ viśva̭sya te॒ viśvā̭vato॒ vṛṣṇi̭yāvata॒- [vṛṣṇi̭yāvataḥ, tavā᳚gne vā॒mīranṷ] 20

-stavā᳚gne vā॒mīranṷ sa॒dṛṃśi॒ viśvā॒ retāgṃ̭si dhiṣī॒yā-'ga̭-nde॒vān. ya॒jño ni de॒vīrde॒vebhyo̭ ya॒jñama̭śiṣanna॒smin-thsṷnva॒ti yaja̭māna ā॒śiṣa॒-ssvāhā̭kṛtā-ssamudre॒ṣṭhā ga̭ndha॒rvamāti̭ṣṭha॒tānṷ | vāta̭sya॒ patma̭nni॒ḍa ī̭ḍi॒tāḥ || 21 ||

(pāśaṃ॒ - ~vṛṣṇi̭yāvata - stri॒gṃ॒śacca̭) (a. 6)

va॒ṣa॒ṭkā॒ro vai gā̭yatri॒yai śiro᳚-'china॒-ttasyai॒ rasaḥ॒ parā̭-'pata॒-thsa pṛ̭thi॒vī-mprāvi̭śa॒thsa kha̭di॒ro̭-'bhava॒dyasya̭ khādi॒ra-ssru॒vo bhava̭ti॒ chanda̭sāme॒va rase॒nāva̭ dyati॒ sara̭sā a॒syā-''hṷtayo bhavanti tṛ॒tīya̭syāmi॒to di॒vi soma̭ āsī॒-tta-ṅgāya॒tryā-' ha̭ra॒-ttasya̭ pa॒rṇama̭cchidyata॒ ta-tpa॒rṇo̭-'bhava॒-tta-tpa॒rṇasya̭ parṇa॒tvaṃ-ya~sya̭ parṇa॒mayī̭ ju॒hū- [ju॒hūḥ, bhava̭ti sau॒myā] 22

-rbhava̭ti sau॒myā a॒syā-''hṷtayo bhavanti ju॒ṣante᳚-'sya de॒vā āhṷtīrde॒vā vai brahma̭nnavadanta॒ ta-tpa॒rṇa upā̭-'śṛṇo-thsu॒śravā॒ vai nāma॒ yasya̭ parṇa॒mayī̭ ju॒hūrbhava̭ti॒ na pā॒pagg ślokagṃ̭ śṛṇoti॒ brahma॒ vai pa॒rṇo viṇma॒ruto-'nnaṃ॒-vi~ṇmā̭ru॒to᳚-'śva॒ttho yasya̭ parṇa॒mayī̭ ju॒hūrbhava॒tyā-śva̭t-thyupa॒bhṛd- brahma̭ṇai॒vānna॒mava̭ ru॒ndhe-'tho॒ brahmai॒- [ru॒ndhe-'tho॒ brahma̭, e॒va vi॒śyaddhyṷ̄hati] 23

-va vi॒śyaddhyṷ̄hati rā॒ṣṭraṃ-vai~ pa॒rṇo viḍa̭śva॒ttho ya-tpa̭rṇa॒mayī̭ ju॒hūrbhava॒tyā-śva̭tthyupa॒bhṛ-drā॒ṣṭrame॒va vi॒śyaddhyṷ̄hati pra॒jāpa̭ti॒rvā a̭juho॒-thsā yatrā-''hṷtiḥ pra॒tyati̭ṣṭha॒-ttato॒ vika̭ṅkata॒ uda̭tiṣṭha॒-ttataḥ̭ pra॒jā a̭sṛjata॒ yasya॒ vaika̭ṅkatī dhru॒vā bhava̭ti॒ pratya॒vāsyā ''hṷtayastiṣṭha॒ntyatho॒ praiva jā̭yata e॒tadvai sru॒cāgṃ rū॒paṃ-ya~syai॒vagṃ rṷ̄pā॒-ssruco॒ bhava̭nti॒ sarvā᳚ṇye॒vainagṃ̭ rū॒pāṇi̭ paśū॒nāmupa̭tiṣṭhante॒ nāsyāpa̭-rūpamā॒tmañjā̭yate || 24 ||

(ju॒hū - ratho॒ brahma̭ - sru॒cāgṃ - sa॒ptada̭śa ca) (a. 7)

u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ jyoti̭ṣmate॒ jyoti̭ṣmanta-ṅgṛhṇāmi॒ dakṣā̭ya dakṣa॒vṛdhḙ rā॒ta-nde॒vebhyo᳚-'gni ji॒hvebhya̭stvartā॒yubhya॒ indra̭jyeṣṭhebhyo॒ varṷṇarājabhyo॒ vātā̭pibhyaḥ pa॒rjanyā᳚tmabhyo di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tvā-'pe᳚ndra dviṣa॒to mano-'pa॒ jijyā̭sato ja॒hyapa॒ yo no̭-'rātī॒yati॒ ta-ñja̭hi prā॒ṇāya̭ tvā-'pā॒nāya̭ tvā vyā॒nāya̭ tvā sa॒te tvā-'sa̭te tvā॒-'dbhyastvauṣa̭dhībhyo॒ viśve᳚bhyastvā bhū॒tebhyo॒ yataḥ̭ pra॒jā akkhi̭drā॒ ajā̭yanta॒ tasmai᳚ tvā pra॒jāpa̭taye vibhū॒dāvaṃne॒ jyoti̭ṣmate॒ jyoti̭ṣmanta-ñjuhomi || 25 ||

(oṣa̭dhībhya॒ - ścatṷrdaśa ca) (a. 8)

yāṃ-vā~ a̭ddhva॒ryuśca॒ yaja̭mānaśca de॒vatā̭mantari॒tastasyā॒ ā vṛ̭ścyete prājāpa॒tya-nda̭dhigra॒ha-ṅgṛ̭hṇīyā-tpra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā᳚bhya e॒va nihnṷvāte jye॒ṣṭho vā e॒ṣa grahā̭ṇāṃ॒-ya~syai॒ṣa gṛ॒hyate॒ jyaiṣṭhya̭me॒va ga̭cchati॒ sarvā̭sāṃ॒-vā~ e॒tadde॒vatā̭nāgṃ rū॒paṃ-ya~de॒ṣa graho॒ yasyai॒ṣa gṛ॒hyate॒ sarvā᳚ṇye॒vainagṃ̭ rū॒pāṇi̭ paśū॒nāmupa̭tiṣṭhanta upayā॒magṛ̭hīto- [upayā॒magṛ̭hītaḥ, a॒si॒ pra॒jāpa̭taye] 26

-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ jyoti̭ṣmate॒ jyoti̭ṣmanta-ṅgṛhṇā॒mītyā̭ha॒ jyoti̭re॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkarotyagni-ji॒hvebhya̭stvartā॒yubhya॒ ityā̭hai॒tāva̭tī॒rvai de॒vatā॒stābhya̭ e॒vaina॒gṃ॒ sarvā᳚bhyo gṛhṇā॒tyape᳚ndra dviṣa॒to mana॒ ityā̭ha॒ bhrātṛ̭vyāpanuttyai prā॒ṇāya̭ tvā-'pā॒nāya॒ tvetyā̭ha prā॒ṇāne॒va yaja̭māne dadhāti॒ tasmai᳚ tvā pra॒jāpa̭taye vibhū॒dāvaṃne॒ jyoti̭ṣmate॒ jyoti̭ṣmanta-ñjuho॒mī- [jyoti̭ṣmanta-ñjuho॒mi, ityā̭ha pra॒jāpa̭ti-] 27

-tyā̭ha pra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatā॒-ssarvā᳚bhya e॒vaina̭-nde॒vatā᳚bhyo juhotyājyagra॒ha-ṅgṛ̭hṇīyā॒-tteja̭skāmasya॒ tejo॒ vā ājya̭-nteja॒svyḙva bha̭vati somagra॒ha-ṅgṛ̭hṇīyā-dbrahmavarca॒sakā̭masya brahmavarca॒saṃ-vai~ somo᳚ brahmavarca॒syḙva bha̭vati dadhigra॒ha-ṅgṛ̭hṇīyā-tpa॒śukā̭ma॒syorgvai daddhyūr-kpa॒śava̭ ū॒rjaivāsmā॒ ūrja̭-mpa॒śūnava̭ rundhe || 28 ||

(u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto - juhomi॒ - trica̭tvārigṃśacca) (a. 9)

tve kratu॒mapi̭ vṛñjanti॒ viśve॒ dviryade॒te tri-rbhava॒ntyūmāḥ᳚ | svā॒do-ssvādī̭ya-ssvā॒dunā̭ sṛjā॒ samata̭ ū॒ ṣu madhu॒ madhṷnā॒-'bhi yo̭dhi | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoniḥ̭ pra॒jāpa̭taye tvā || prā॒ṇa॒gra॒hā-ngṛ̭hṇātye॒tāva॒dvā a̭sti॒ yāva̭de॒te grahā॒-sstomā॒śchandāgṃ̭si pṛ॒ṣṭhāni॒ diśo॒ yāva̭de॒vāsti॒ ta- [yāva̭de॒vāsti॒ tat, ava̭ rundhe] 29

-dava̭ rundhe jye॒ṣṭhā vā e॒tā-nbrā᳚hma॒ṇāḥ pu॒rā vidāma̭kra॒-ntasmā॒-tteṣā॒gṃ॒ sarvā॒ diśo॒-'bhiji̭tā abhūva॒n॒. yasyai॒ te gṛ॒hyante॒ jyaiṣṭhya̭me॒va ga̭cchatya॒bhi diśo̭ jayati॒ pañca̭ gṛhyante॒ pañca॒ diśa॒-ssarvā᳚sve॒va di॒kṣ-vṛ̭ddhnuvanti॒ nava̭nava gṛhyante॒ nava॒ vai purṷṣe prā॒ṇāḥ prā॒ṇāne॒va yaja̭māneṣu dadhati prāya॒ṇīyḙ codaya॒nīyḙ ca gṛhyante prā॒ṇā vai prā̭ṇagra॒hāḥ [prā॒ṇā vai prā̭ṇagra॒hāḥ, prā॒ṇaire॒va] 30

prā॒ṇaire॒va pra॒yanti̭ prā॒ṇairudya̭nti daśa॒me-'ha̭-ngṛhyante prā॒ṇā vai prā̭ṇagra॒hāḥ prā॒ṇebhyaḥ॒ khalu॒ vā e॒ta-tpra॒jā ya̭nti॒ yadvā̭made॒vyaṃ-yo~ne॒ścyava̭te daśa॒me-'ha̭n. vāmade॒vyaṃ-yo~ne᳚ścyavate॒ ya-dda̭śa॒me-'ha̭-ngṛ॒hyante᳚ prā॒ṇebhya̭ e॒va ta-tpra॒jā naya̭nti | 31

(tat - prā̭ṇagra॒hāḥ - sa॒ptavigṃ̭śacca) (a. 10)

pra de॒vande॒vyā dhi॒yā bhara̭tā jā॒tavḙdasam | ha॒vyā no̭ vakṣadānu॒ṣak || a॒yamu॒ ṣya pradḙva॒yurhotā̭ ya॒jñāya̭ nīyate | ratho॒ na yora॒bhīvṛ̭to॒ ghṛṇī̭vān cetati॒ tmanā᳚ || a॒yama॒gnirṷruṣyatya॒mṛtā̭diva॒ janma̭naḥ | saha̭saści॒-thsahī̭yā-nde॒vo jī॒vāta̭ve kṛ॒taḥ || iḍā̭yāstvā pa॒de va॒ya-nnābhā̭ pṛthi॒vyā adhi̭ | jāta̭vedo॒ ni dhī̭ma॒hyagnḙ ha॒vyāya॒ voḍha̭ve | 32

agne॒ viśvḙbhi-ssvanīka de॒vairūrṇā̭vanta-mpratha॒ma-ssī̭da॒ yoni᳚m | ku॒lā॒yina̭-ṅghṛ॒tava̭ntagṃ savi॒tre ya॒jña-nna̭ya॒ yaja̭mānāya sā॒dhu || sīda̭ hota॒-ssva ṷ lo॒ke ci̭ki॒tvānthsā॒dayā̭ ya॒jñagṃ sṷkṛ॒tasya॒ yonau᳚ | de॒vā॒vīrde॒vān. ha॒viṣā̭ yajā॒syagnḙ bṛ॒ha-dyaja̭māne॒ vayo̭ dhāḥ || ni hotā̭ hotṛ॒ṣada̭ne॒ vidā̭nastve॒ṣo dī̭di॒vāgṃ a̭sada-thsu॒dakṣaḥ̭ | ada̭bdhavrata-pramati॒rvasi̭ṣṭha-ssahasra-mbha॒ra-śśuci̭jihvo a॒gniḥ || tva-ndū॒tastva- [tva-ndū॒tastvam, u॒ naḥ॒ pa॒ra॒spāstvaṃ-va~sya॒ ā] 33

-mṷ naḥ para॒spāstvaṃ-va~sya॒ ā vṛ̭ṣabha praṇe॒tā | agnḙ to॒kasya̭ na॒stanḙ ta॒nūnā॒mapra̭yuccha॒-ndīdya̭dbodhi go॒pāḥ || a॒bhi tvā̭ deva savita॒rīśā̭naṃ॒-vā~ryā̭ṇām | sadā̭-'va-nbhā॒gamī̭mahe || ma॒hī dyauḥ pṛ̭thi॒vī ca̭na i॒maṃ-ya~॒jña-mmi̭mikṣatām | pi॒pṛ॒tā-nno॒ bharī̭mabhiḥ || tvāma̭gne॒ puṣka̭rā॒daddhyatha̭rvā॒ nira̭manthata | mū॒rdhno viśva̭sya vā॒ghataḥ̭ || tamṷ- [tamṷ, tvā॒ da॒ddhyaṅṅṛṣiḥ̭] 34

-tvā da॒ddhyaṅṅṛṣiḥ̭ pu॒tra ī̭dhe॒ atha̭rvaṇaḥ | vṛ॒tra॒haṇa̭-mpuranda॒ram || tamṷ tvā pā॒thyo vṛṣā॒ samī̭dhe dasyu॒hanta̭mam | dha॒na॒-ñja॒yagṃ raṇḙraṇe || u॒ta brṷvantu ja॒ntava॒ uda॒gnirvṛ̭tra॒hā-'ja̭ni | dha॒na॒-ñja॒yo raṇḙraṇe || ā yagṃ haste॒ na khā॒dina॒gṃ॒ śiśṷ-ñjā॒ta-nna bibhra̭ti | vi॒śāma॒gnigg sva̭ddhva॒ram || prade॒va-nde॒vavī̭taye॒ bhara̭tā vasu॒vitta̭mam | āsve yonau॒ ni ṣī̭datu || ā [ ] 35

jā॒ta-ñjā॒tavḙdasi pri॒yagṃ śi̭śī॒tā-'ti̭thim | syo॒na ā gṛ॒hapa̭tim || a॒gninā॒-'gni-ssami̭ddhyate ka॒virgṛ॒hapa̭ti॒ryuvā᳚ | ha॒vya॒vā-ḍju॒hvā᳚syaḥ || tvagg hya̭gne a॒gninā॒ vipro॒ viprḙṇa॒ santhsa॒tā | sakhā॒ sakhyā̭ sami॒ddhyase᳚ || ta-mma̭rjayanta su॒kratṷ-mpuro॒yāvā̭namā॒jiṣṷ | sveṣu॒ kṣayḙṣu vā॒jina᳚m || ya॒jñena̭ ya॒jñama̭yajanta de॒vāstāni॒ dharmā̭ṇi pratha॒mānyā̭sann | te ha॒ nāka̭-mmahi॒mānaḥ̭ sacante॒ yatra॒ pūrvḙ sā॒ddhyā-ssanti̭ de॒vāḥ || 36 ||

(voḍha̭ve- dū॒tastvaṃ - tamṷ - sīda॒tvā - yatra̭ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 11)

(pū॒rṇa - rṣa̭yo॒ - 'gninā॒ - ye de॒vāḥ - sūryo̭ mā॒ - santvā̭ nahyāmi - vaṣaṭkā॒ra-ssa kha̭di॒ra - ṷpayā॒magṛ̭hīto-'si॒ - yāṃ-vai~ - tve kratuṃ॒ - prade॒va - mekā̭daśa )

(pū॒rṇā - sa̭ha॒jān - tavā᳚-'gne - prā॒ṇaire॒va - ṣaṭtrigṃ̭śat)

(pū॒rṇā, santi̭ de॒vāḥ)

|| hariḥ̭ om ||

(pra॒jāpa̭ti॒ - yo̭ vā - agne॒ - vi vai - pū॒rṇā - pañca̭) (5)

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्तृतीयकाण्डे पञ्चमः प्रश्नः - इष्टिशेषाभिधानं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

पू॒र्णा प॒श्चादु॒त पू॒र्णा पु॒रस्ता॒दु-न्म॑द्ध्य॒तः पौ᳚र्णमा॒सी जि॑गाय । तस्या᳚-न्दे॒वा अधि॑ सं॒वँस॑न्त उत्त॒मे नाक॑ इ॒ह मा॑दयन्ताम् ॥ यत्ते॑ दे॒वा अद॑धु र्भाग॒धेय॒ममा॑वास्ये सं॒वँस॑न्तो महि॒त्वा । सानो॑ य॒ज्ञ-म्पि॑पृहि विश्ववारे र॒यि-न्नो॑ धेहि सुभगे सु॒वीर᳚म् ॥नि॒वेश॑नी स॒ङ्गम॑नी॒ वसू॑नां॒-विँश्वा॑ रू॒पाणि॒ वसू᳚न्यावे॒शय॑न्ती । स॒ह॒स्र॒पो॒षग्ं सु॒भगा॒ ररा॑णा॒ सा न॒ आग॒न्. वर्च॑सा [आग॒न्. वर्च॑सा, सं॒विँ॒दा॒ना ।] 1

संविँदा॒ना ॥ अग्नी॑षोमौ प्रथ॒मौ वी॒र्ये॑ण॒ वसू᳚-न्रु॒द्राना॑दि॒त्यानि॒ह जि॑न्वतम् । मा॒द्ध्यग्ं हि पौ᳚र्णमा॒स-ञ्जु॒षेथा॒-म्ब्रह्म॑णा वृ॒द्धौ सु॑कृ॒तेन॑ सा॒तावथा॒-ऽस्मभ्यग्ं॑ स॒हवी॑राग्ं र॒यि-न्नि य॑च्छतम् ॥ आ॒दि॒त्याश्चा-ऽङ्गि॑रसश्चा॒ग्नीना-ऽद॑धत॒ ते द॑र्शपूर्णमा॒सौ प्रैफ्स॒-न्तेषा॒मङ्गि॑रसा॒-न्निरु॑प्तग्ं ह॒विरासी॒दथा॑-ऽऽदि॒त्या ए॒तौ होमा॑वपश्य॒-न्ताव॑जुहवु॒स्ततो॒ वै ते द॑र्शपूर्णमा॒सौ [ ] 2

पूर्व॒ आ ऽल॑भन्त दर्शपूर्णमा॒सा-वा॒लभ॑मान ए॒तौ होमौ॑ पु॒रस्ता᳚ज्जुहुया-थ्सा॒क्षादे॒व द॑र्शपूर्णमा॒सावा ल॑भते ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ स त्वै द॑र्शपूर्णमा॒सावा ल॑भेत॒ य ए॑नयोरनु-लो॒मञ्च॑ प्रतिलो॒मञ्च॑ वि॒द्यादित्य॑मावा॒स्या॑या ऊ॒र्ध्व-न्तद॑नुलो॒म-म्पौ᳚र्णमा॒स्यै प्र॑ती॒चीन॒-न्त-त्प्र॑तिलो॒मं-यँ-त्पौ᳚र्णमा॒सी-म्पूर्वा॑मा॒लभे॑त प्रतिलो॒ममे॑ना॒वा ल॑भेता॒-मुम॑प॒क्षीय॑माण॒-मन्वप॑- [-मन्वप॑, क्षी॒ये॒त॒ सा॒र॒स्व॒तौ होमौ॑] 3

-क्षीयेत सारस्व॒तौ होमौ॑ पु॒रस्ता᳚ज्जुहुयादमावा॒स्या॑ वै सर॑स्वत्यनुलो॒म-मे॒वैना॒वा ल॑भते॒ ऽमुमा॒प्याय॑मान॒मन्वा प्या॑यत आग्नावैष्ण॒व-मेका॑दशकपाल-म्पु॒रस्ता॒न्निर्व॑पे॒-थ्सर॑स्वत्यै च॒रुग्ं सर॑स्वते॒ द्वाद॑शकपालं॒-यँदा᳚ग्ने॒यो भव॑त्य॒ग्निर्वै य॑ज्ञमु॒खं-यँ॑ज्ञमु॒खमे॒वर्धि॑-म्पु॒रस्ता᳚-द्धत्ते॒ य-द्वै᳚ष्ण॒वो भव॑ति य॒ज्ञो वै विष्णु॑र्य॒ज्ञमे॒वा-ऽऽरभ्य॒ प्रत॑नुते॒ सर॑स्वत्यै च॒रुर्भ॑वति॒ सर॑स्वते॒ द्वाद॑शकपालो-ऽमावा॒स्या॑ वै सर॑स्वती पू॒र्णमा॑स॒-स्सर॑स्वा॒-न्तावे॒व सा॒क्षादा र॑भत ऋ॒द्ध्नोत्या᳚भ्या॒-न्द्वाद॑शकपाल॒-स्सर॑स्वते भवति मिथुन॒त्वाय॒ प्रजा᳚त्यै मिथु॒नौ गावौ॒ दक्षि॑णा॒ समृ॑द्ध्यै ॥ 4 ॥

(वर्च॑सा॒ - वै ते द॑र्शपूर्णमा॒सा - वप॑ - तनुते॒ सर॑स्वत्यै॒ - पञ्च॑विग्ंशतिश्च) (अ. 1)

ऋष॑यो॒ वा इन्द्र॑-म्प्र॒त्यक्ष॒-न्नाप॑श्य॒-न्तं-वँसि॑ष्ठः प्र॒त्यक्ष॑मपश्य॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒-द्ब्राह्म॑ण-न्ते वक्ष्यामि॒ यथा॒ त्वत्पु॑रोहिताः प्र॒जाः प्र॑जनि॒ष्यन्ते-ऽथ॒ मेत॑रेभ्य॒ ऋषि॑भ्यो॒ मा प्रवो॑च॒ इति॒ तस्मा॑ ए॒तान्थ्स्तोम॑-भागानब्रवी॒-त्ततो॒ वसि॑ष्ठपुरोहिताः प्र॒जाः प्राजा॑यन्त॒ तस्मा᳚-द्वासि॒ष्ठो ब्र॒ह्मा का॒र्यः॑ प्रैव जा॑यते र॒श्मिर॑सि॒ क्षया॑य त्वा॒ क्षय॑-ञ्जि॒न्वे- [क्षय॑-ञ्जि॒न्वेति॑, आ॒ह॒ दे॒वा वै] 5

-त्या॑ह दे॒वा वै क्षयो॑ दे॒वेभ्य॑ ए॒व य॒ज्ञ-म्प्रा-ऽऽह॒ प्रेति॑रसि॒ धर्मा॑य त्वा॒ धर्म॑-ञ्जि॒न्वेत्या॑ह मनु॒ष्या॑ वै धर्मो॑ मनु॒ष्ये᳚भ्य ए॒व य॒ज्ञ-म्प्रा-ऽऽहान्वि॑तिरसि दि॒वे त्वा॒ दिव॑-ञ्जि॒न्वेत्या॑है॒भ्य ए॒व लो॒केभ्यो॑ य॒ज्ञ-म्प्रा-ऽऽह॑विष्ट॒म्भो॑-ऽसि॒ वृष्ट्यै᳚ त्वा॒ वृष्टि॑-ञ्जि॒न्वेत्या॑ह॒ वृष्टि॑मे॒वा-ऽव॑- [वृष्टि॑मे॒वा-ऽव॑, रु॒न्धे॒ प्र॒वा-] 6

-रुन्धे प्र॒वा-ऽस्य॑नु॒वा-ऽसीत्या॑ह मिथुन॒त्वायो॒शिग॑सि॒ वसु॑भ्यस्त्वा॒ वसू᳚ञ्जि॒न्वेत्या॑हा॒ष्टौ वस॑व॒ एका॑दश रु॒द्रा द्वाद॑शा-ऽऽदि॒त्या ए॒ताव॑न्तो॒ वै दे॒वास्तेभ्य॑ ए॒व य॒ज्ञ-म्प्रा-ऽऽहौजो॑-ऽसि पि॒तृभ्य॑स्त्वा पि॒तॄन् जि॒न्वेत्या॑ह दे॒वाने॒व पि॒तॄननु॒ सन्त॑नोति॒ तन्तु॑रसि प्र॒जाभ्य॑स्त्वा प्र॒जा जि॒न्वे- [प्र॒जा जि॑न्व, इत्या॑ह पि॒तॄने॒व] 7

-त्या॑ह पि॒तॄने॒व प्र॒जा अनु॒ सन्त॑नोति पृतना॒षाड॑सि प॒शुभ्य॑स्त्वा प॒शूञ्जि॒न्वेत्या॑ह प्र॒जा ए॒व प॒शूननु॒ सन्त॑नोतिरे॒वद॒स्यो-ष॑धीभ्य॒ स्त्वौष॑धी-र्जि॒न्वेत्या॒हौष॑धीष्वे॒व प॒शू-न्प्रति॑ष्ठापयत्यभि॒जिद॑सि यु॒क्तग्रा॒वेन्द्रा॑य॒ त्वेन्द्र॑-ञ्जि॒न्वेत्या॑हा॒भिजि॑त्या॒ अधि॑पतिरसि प्रा॒णाय॑ त्वा प्रा॒ण- [प्रा॒णम्, जि॒न्वेत्या॑ह] 8

-ञ्जि॒न्वेत्या॑ह प्र॒जास्वे॒व प्रा॒णा-न्द॑धाति त्रि॒वृद॑सि प्र॒वृद॒सीत्या॑ह मिथुन॒त्वाय॑ सग्ंरो॒हो॑-ऽसि नीरो॒हो॑-ऽसीत्या॑ह॒ प्रजा᳚त्यै वसु॒को॑-ऽसि॒ वेष॑श्रिरसि॒ वस्य॑ष्टिर॒सीत्या॑ह॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ 9 ॥

(जि॒न्वेत्य - व॑ - प्र॒जा जि॑न्व - प्रा॒णन् - त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 2)

अ॒ग्निना॑ दे॒वेन॒ पृत॑ना जयामि गाय॒त्रेण॒ छन्द॑सा त्रि॒वृता॒ स्तोमे॑न रथन्त॒रेण॒ साम्ना॑ वषट्का॒रेण॒ वज्रे॑ण पूर्व॒जा-न्भ्रातृ॑व्या॒नध॑रा-न्पादया॒म्यवै॑ना-न्बाधे॒ प्रत्ये॑नान्नुदे॒-ऽस्मिन् क्षये॒-ऽस्मि-न्भू॑मिलो॒के यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मो विष्णोः॒ क्रमे॒णा-ऽत्ये॑नान् क्रामा॒मीन्द्रे॑ण दे॒वेन॒ पृत॑ना जयामि॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा पञ्चद॒शेन॒ स्तोमे॑न बृह॒ता साम्ना॑ वषट्का॒रेण॒ वज्रे॑ण [वज्रे॑ण, स॒ह॒जान्. विश्वे॑भिर्दे॒वेभिः॒ पृत॑ना] 10

सह॒जान्. विश्वे॑भिर्दे॒वेभिः॒ पृत॑ना जयामि॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑सा सप्तद॒शेन॒ स्तोमे॑न वामदे॒व्येन॒ साम्ना॑ वषट्का॒रेण॒ वज्रे॑णा पर॒जानिन्द्रे॑ण स॒युजो॑ व॒यग्ं सा॑स॒ह्याम॑ पृतन्य॒तः । घ्नन्तो॑ वृ॒त्राण्य॑प्र॒ति । यत्ते॑ अग्ने॒ तेज॒स्तेना॒ह-न्ते॑ज॒स्वी भू॑यासं॒-यँत्ते॑ अग्ने॒ वर्च॒स्तेना॒हं-वँ॑र्च॒स्वी भू॑यासं॒-यँत्ते॑ अग्ने॒ हर॒स्तेना॒हग्ं ह॑र॒स्वी भू॑यासम् ॥ 11 ॥

(बृ॒ह॒ता साम्ना॑ वषट्का॒रेण॒ वज्रे॑ण॒ - षट्च॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 3)

ये दे॒वा य॑ज्ञ॒हनो॑ यज्ञ॒मुषः॑ पृथि॒व्यामद्ध्यास॑ते । अ॒ग्निर्मा॒ तेभ्यो॑ रक्षतु॒ गच्छे॑म सु॒कृतो॑ व॒यम् ॥ आ-ऽग॑न्म मित्रावरुणा वरेण्या॒ रात्री॑णा-म्भा॒गो यु॒वयो॒र्यो अस्ति॑ । नाक॑-ङ्गृह्णा॒ना-स्सु॑कृ॒तस्य॑ लो॒के तृ॒तीये॑ पृ॒ष्ठे अधि॑ रोच॒ने दि॒वः ॥ ये दे॒वा य॑ज्ञ॒हनो॑ यज्ञ॒मुषो॒-ऽन्तरि॒क्षे-ऽद्ध्यास॑ते । वा॒युर्मा॒ तेभ्यो॑ रक्षतु॒ गच्छे॑म सु॒कृतो॑ व॒यम् ॥ यास्ते॒ रात्री᳚-स्सवित- [रात्री᳚-स्सवितः, दे॒व॒यानी॑रन्त॒रा] 12

-र्देव॒यानी॑रन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी वि॒यन्ति॑ । गृ॒हैश्च॒ सर्वैः᳚ प्र॒जया॒ न्वग्रे॒ सुवो॒ रुहा॑णास्तरता॒ रजाग्ं॑सि ॥ ये दे॒वा य॑ज्ञ॒हनो॑ यज्ञ॒मुषो॑ दि॒व्यद्ध्यास॑ते । सूर्यो॑ मा॒ तेभ्यो॑ रक्षतु॒ गच्छे॑म सु॒कृतो॑ व॒यम् ॥ येनेन्द्रा॑य स॒मभ॑रः॒ पयाग्॑स्युत्त॒मेन॑ ह॒विषा॑ जातवेदः । तेना᳚-ऽग्ने॒ त्वमु॒त व॑र्धये॒मग्ं स॑जा॒ताना॒ग्॒ श्रैष्ठ्य॒ आ धे᳚ह्येनम् ॥ य॒ज्ञ॒हनो॒ वै दे॒वा य॑ज्ञ॒मुष॑- [दे॒वा य॑ज्ञ॒मुषः॑, स॒न्ति॒ त ए॒षु] 13

-स्सन्ति॒ त ए॒षु लो॒केष्वा॑सत आ॒ददा॑ना विमथ्ना॒ना यो ददा॑ति॒ यो यज॑ते॒ तस्य॑ । ये दे॒वा य॑ज्ञ॒हनः॑ पृथि॒व्यामद्ध्यास॑ते॒ ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ ये दि॒वीत्या॑हे॒माने॒व लो॒काग्स्ती॒र्त्वा सगृ॑ह॒-स्सप॑शु-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॒त्यप॒ वै सोमे॑नेजा॒नाद्दे॒वता᳚श्च य॒ज्ञश्च॑ क्रामन्त्याग्ने॒य-म्पञ्च॑कपालमुदवसा॒नीय॒-न्निर्व॑पेद॒ग्नि-स्सर्वा॑ दे॒वताः॒ [दे॒वताः᳚, पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो] 14

पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो दे॒वता᳚श्चै॒व य॒ज्ञञ्चाव॑ रुन्धेगाय॒त्रो वा अ॒ग्निर्गा॑य॒त्र छ॑न्दा॒स्त-ञ्छन्द॑सा॒ व्य॑र्धयति॒ य-त्पञ्च॑कपाल-ङ्क॒रोत्य॒ष्टाक॑पालः का॒र्यो᳚-ऽष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री गा॑य॒त्रो᳚-ऽग्नि-र्गा॑य॒त्र छ॑न्दा॒-स्स्वेनै॒वैन॒-ञ्छन्द॑सा॒ सम॑र्धयति प॒ङ्क्त्यौ॑ याज्यानुवा॒क्ये॑ भवतः॒ पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञस्तेनै॒व य॒ज्ञान्नैति॑ ॥ 15 ॥

(स॒वि॒त॒-र्दे॒वा य॑ज्ञ॒मुषः॒ - सर्वा॑ दे॒वता॒ - स्त्रिच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 4)

सूर्यो॑ मा दे॒वो दे॒वेभ्यः॑ पातु वा॒युर॒न्तरि॑क्षा॒-द्यज॑मानो॒-ऽग्निर्मा॑ पातु॒ चक्षु॑षः । सक्ष॒ शूष॒ सवि॑त॒र्विश्व॑चर्षण ए॒तेभिः॑ सोम॒ नाम॑भिर्विधेम ते॒ तेभिः॑ सोम॒ नाम॑भिर्विधेम ते ॥ अ॒ह-म्प॒रस्ता॑द॒-हम॒वस्ता॑द॒ह-ञ्ज्योति॑षा॒ वि तमो॑ ववार । यद॒न्तरि॑क्ष॒-न्तदु॑ मे पि॒ता-ऽभू॑द॒हग्ं सूर्य॑मुभ॒यतो॑ ददर्शा॒ह-म्भू॑या समुत्त॒म-स्स॑मा॒नाना॒- [समुत्त॒म-स्स॑मा॒नाना᳚म्, आ स॑मु॒द्रा-] 16

-मा स॑मु॒द्रा-दा-ऽन्तरि॑क्षात्-प्र॒जाप॑तिरुद॒धि-ञ्च्या॑वया॒तीन्द्रः॒ प्रस्नौ॑तु म॒रुतो॑ वर्षय॒न्तून्न॑म्भय पृथि॒वी-म्भि॒न्धीद-न्दि॒व्य-न्नभः॑ । उ॒द्रो दि॒व्यस्य॑ नो दे॒हीशा॑नो॒ विसृ॑जा॒ दृति᳚म् ॥ प॒शवो॒ वा ए॒ते यदा॑दि॒त्य ए॒ष रु॒द्रो यद॒ग्निरोष॑धीः॒ प्रास्या॒ग्नावा॑दि॒त्य-ञ्जु॑होति रु॒द्रादे॒व प॒शून॒न्तर्द॑धा॒त्यथो॒ ओष॑धीष्वे॒व प॒शू- [प॒शून्, प्रति॑ष्ठापयति] 17

-न्प्रति॑ष्ठापयति क॒विर्य॒ज्ञस्य॒ वित॑नोति॒ पन्था॒-न्नाक॑स्य पृ॒ष्ठे अधि॑ रोच॒ने दि॒वः । येन॑ ह॒व्यं-वँह॑सि॒ यासि॑ दू॒त इ॒तः प्रचे॑ता अ॒मुत॒-स्सनी॑यान् ॥ यास्ते॒ विश्वा᳚-स्स॒मिध॒-स्सन्त्य॑ग्ने॒याः पृ॑थि॒व्या-म्ब॒र्॒हिषि॒ सूर्ये॒ याः । तास्ते॑ गच्छ॒न्त्वाहु॑ति-ङ्घृ॒तस्य॑ देवाय॒ते यज॑मानाय॒ शर्म॑ ॥ आ॒शासा॑न-स्सु॒वीर्यग्ं॑ रा॒यस्पोष॒ग्ग्॒ स्वश्वि॑यम् । बृह॒स्पति॑ना रा॒या स्व॒गाकृ॑तो॒ मह्यं॒-यँज॑मानाय तिष्ठ ॥ 18 ॥

(स॒मा॒नाना॒-मोष॑धीष्वे॒व प॒शून् - मह्यं॒-यँज॑माना॒ - यैक॑ञ्च) (अ. 5)

स-न्त्वा॑ नह्यामि॒ पय॑सा घृ॒तेन॒ स-न्त्वा॑ नह्याम्य॒प ओष॑धीभिः । स-न्त्वा॑ नह्यामि प्र॒जया॒-ऽहम॒द्य सा दी᳚क्षि॒ता स॑नवो॒ वाज॑म॒स्मे ॥ प्रैतु॒ ब्रह्म॑ण॒स्पत्नी॒ वेदिं॒-वँर्णे॑न सीदतु । अथा॒हम॑नुका॒मिनी॒ स्वे लो॒के वि॒शा इ॒ह ॥ सु॒प्र॒जस॑स्त्वा व॒यग्ं सु॒पत्नी॒रुप॑ सेदिम । अग्ने॑ सपत्न॒दम्भ॑न॒मद॑ब्धासो॒ अदा᳚भ्यम् ॥ इ॒मं-विँष्या॑मि॒ वरु॑णस्य॒ पाशं॒- [पाश᳚म्, यमब॑द्ध्नीत] 19

-ँयमब॑द्ध्नीत सवि॒ता सु॒केतः॑ । धा॒तुश्च॒ योनौ॑ सुकृ॒तस्य॑ लो॒के स्यो॒न-म्मे॑ स॒ह पत्या॑ करोमि ॥ प्रेह्यु॒देह्यृ॒तस्य॑ वा॒मीरन्व॒ग्निस्ते-ऽग्र॑-न्नय॒त्वदि॑ति॒र्मद्ध्य॑-न्ददताग्ं रु॒द्राव॑सृष्टा-ऽसि यु॒वा नाम॒ मा मा॑ हिग्ंसी॒र्वसु॑भ्यो रु॒द्रेभ्य॑ आदि॒त्येभ्यो॒ विश्वे᳚भ्यो वो दे॒वेभ्यः॑ प॒न्नेज॑नीर्गृह्णामि य॒ज्ञाय॑ वः प॒न्नेज॑नी-स्सादयामि॒ विश्व॑स्य ते॒ विश्वा॑वतो॒ वृष्णि॑यावत॒- [वृष्णि॑यावतः, तवा᳚ग्ने वा॒मीरनु॑] 20

-स्तवा᳚ग्ने वा॒मीरनु॑ स॒दृंशि॒ विश्वा॒ रेताग्ं॑सि धिषी॒या-ऽग॑-न्दे॒वान्. य॒ज्ञो नि दे॒वीर्दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञम॑शिषन्न॒स्मिन्-थ्सु॑न्व॒ति यज॑मान आ॒शिष॒-स्स्वाहा॑कृता-स्समुद्रे॒ष्ठा ग॑न्ध॒र्वमाति॑ष्ठ॒तानु॑ । वात॑स्य॒ पत्म॑न्नि॒ड ई॑डि॒ताः ॥ 21 ॥

(पाशं॒ - ँवृष्णि॑यावत - स्त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 6)

व॒ष॒ट्का॒रो वै गा॑यत्रि॒यै शिरो᳚-ऽछिन॒-त्तस्यै॒ रसः॒ परा॑-ऽपत॒-थ्स पृ॑थि॒वी-म्प्रावि॑श॒थ्स ख॑दि॒रो॑-ऽभव॒द्यस्य॑ खादि॒र-स्स्रु॒वो भव॑ति॒ छन्द॑सामे॒व रसे॒नाव॑ द्यति॒ सर॑सा अ॒स्या-ऽऽहु॑तयो भवन्ति तृ॒तीय॑स्यामि॒तो दि॒वि सोम॑ आसी॒-त्त-ङ्गाय॒त्र्या-ऽ ह॑र॒-त्तस्य॑ प॒र्णम॑च्छिद्यत॒ त-त्प॒र्णो॑-ऽभव॒-त्त-त्प॒र्णस्य॑ पर्ण॒त्वं-यँस्य॑ पर्ण॒मयी॑ जु॒हू- [जु॒हूः, भव॑ति सौ॒म्या] 22

-र्भव॑ति सौ॒म्या अ॒स्या-ऽऽहु॑तयो भवन्ति जु॒षन्ते᳚-ऽस्य दे॒वा आहु॑तीर्दे॒वा वै ब्रह्म॑न्नवदन्त॒ त-त्प॒र्ण उपा॑-ऽशृणो-थ्सु॒श्रवा॒ वै नाम॒ यस्य॑ पर्ण॒मयी॑ जु॒हूर्भव॑ति॒ न पा॒पग्ग् श्लोकग्ं॑ शृणोति॒ ब्रह्म॒ वै प॒र्णो विण्म॒रुतो-ऽन्नं॒-विँण्मा॑रु॒तो᳚-ऽश्व॒त्थो यस्य॑ पर्ण॒मयी॑ जु॒हूर्भव॒त्या-श्व॑त्-थ्युप॒भृद्- ब्रह्म॑णै॒वान्न॒मव॑ रु॒न्धे-ऽथो॒ ब्रह्मै॒- [रु॒न्धे-ऽथो॒ ब्रह्म॑, ए॒व वि॒श्यद्ध्यू॑हति] 23

-व वि॒श्यद्ध्यू॑हति रा॒ष्ट्रं-वैँ प॒र्णो विड॑श्व॒त्थो य-त्प॑र्ण॒मयी॑ जु॒हूर्भव॒त्या-श्व॑त्थ्युप॒भृ-द्रा॒ष्ट्रमे॒व वि॒श्यद्ध्यू॑हति प्र॒जाप॑ति॒र्वा अ॑जुहो॒-थ्सा यत्रा-ऽऽहु॑तिः प्र॒त्यति॑ष्ठ॒-त्ततो॒ विक॑ङ्कत॒ उद॑तिष्ठ॒-त्ततः॑ प्र॒जा अ॑सृजत॒ यस्य॒ वैक॑ङ्कती ध्रु॒वा भव॑ति॒ प्रत्य॒वास्या ऽऽहु॑तयस्तिष्ठ॒न्त्यथो॒ प्रैव जा॑यत ए॒तद्वै स्रु॒चाग्ं रू॒पं-यँस्यै॒वग्ं रू॑पा॒-स्स्रुचो॒ भव॑न्ति॒ सर्वा᳚ण्ये॒वैनग्ं॑ रू॒पाणि॑ पशू॒नामुप॑तिष्ठन्ते॒ नास्याप॑-रूपमा॒त्मञ्जा॑यते ॥ 24 ॥

(जु॒हू - रथो॒ ब्रह्म॑ - स्रु॒चाग्ं - स॒प्तद॑श च) (अ. 7)

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि प्र॒जाप॑तये त्वा॒ ज्योति॑ष्मते॒ ज्योति॑ष्मन्त-ङ्गृह्णामि॒ दक्षा॑य दक्ष॒वृधे॑ रा॒त-न्दे॒वेभ्यो᳚-ऽग्नि जि॒ह्वेभ्य॑स्त्वर्ता॒युभ्य॒ इन्द्र॑ज्येष्ठेभ्यो॒ वरु॑णराजभ्यो॒ वाता॑पिभ्यः प॒र्जन्या᳚त्मभ्यो दि॒वे त्वा॒-ऽन्तरि॑क्षाय त्वा पृथि॒व्यै त्वा-ऽपे᳚न्द्र द्विष॒तो मनो-ऽप॒ जिज्या॑सतो ज॒ह्यप॒ यो नो॑-ऽराती॒यति॒ त-ञ्ज॑हि प्रा॒णाय॑ त्वा-ऽपा॒नाय॑ त्वा व्या॒नाय॑ त्वा स॒ते त्वा-ऽस॑ते त्वा॒-ऽद्भ्यस्त्वौष॑धीभ्यो॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वा भू॒तेभ्यो॒ यतः॑ प्र॒जा अक्खि॑द्रा॒ अजा॑यन्त॒ तस्मै᳚ त्वा प्र॒जाप॑तये विभू॒दावंने॒ ज्योति॑ष्मते॒ ज्योति॑ष्मन्त-ञ्जुहोमि ॥ 25 ॥

(ओष॑धीभ्य॒ - श्चतु॑र्दश च) (अ. 8)

यां-वाँ अ॑द्ध्व॒र्युश्च॒ यज॑मानश्च दे॒वता॑मन्तरि॒तस्तस्या॒ आ वृ॑श्च्येते प्राजाप॒त्य-न्द॑धिग्र॒ह-ङ्गृ॑ह्णीया-त्प्र॒जाप॑ति॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॑ दे॒वता᳚भ्य ए॒व निह्नु॑वाते ज्ये॒ष्ठो वा ए॒ष ग्रहा॑णां॒-यँस्यै॒ष गृ॒ह्यते॒ ज्यैष्ठ्य॑मे॒व ग॑च्छति॒ सर्वा॑सां॒-वाँ ए॒तद्दे॒वता॑नाग्ं रू॒पं-यँदे॒ष ग्रहो॒ यस्यै॒ष गृ॒ह्यते॒ सर्वा᳚ण्ये॒वैनग्ं॑ रू॒पाणि॑ पशू॒नामुप॑तिष्ठन्त उपया॒मगृ॑हीतो- [उपया॒मगृ॑हीतः, अ॒सि॒ प्र॒जाप॑तये] 26

-ऽसि प्र॒जाप॑तये त्वा॒ ज्योति॑ष्मते॒ ज्योति॑ष्मन्त-ङ्गृह्णा॒मीत्या॑ह॒ ज्योति॑रे॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोत्यग्नि-जि॒ह्वेभ्य॑स्त्वर्ता॒युभ्य॒ इत्या॑है॒ताव॑ती॒र्वै दे॒वता॒स्ताभ्य॑ ए॒वैन॒ग्ं॒ सर्वा᳚भ्यो गृह्णा॒त्यपे᳚न्द्र द्विष॒तो मन॒ इत्या॑ह॒ भ्रातृ॑व्यापनुत्त्यै प्रा॒णाय॑ त्वा-ऽपा॒नाय॒ त्वेत्या॑ह प्रा॒णाने॒व यज॑माने दधाति॒ तस्मै᳚ त्वा प्र॒जाप॑तये विभू॒दावंने॒ ज्योति॑ष्मते॒ ज्योति॑ष्मन्त-ञ्जुहो॒मी- [ज्योति॑ष्मन्त-ञ्जुहो॒मि, इत्या॑ह प्र॒जाप॑ति-] 27

-त्या॑ह प्र॒जाप॑ति॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॒-स्सर्वा᳚भ्य ए॒वैन॑-न्दे॒वता᳚भ्यो जुहोत्याज्यग्र॒ह-ङ्गृ॑ह्णीया॒-त्तेज॑स्कामस्य॒ तेजो॒ वा आज्य॑-न्तेज॒स्व्ये॑व भ॑वति सोमग्र॒ह-ङ्गृ॑ह्णीया-द्ब्रह्मवर्च॒सका॑मस्य ब्रह्मवर्च॒सं-वैँ सोमो᳚ ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति दधिग्र॒ह-ङ्गृ॑ह्णीया-त्प॒शुका॑म॒स्योर्ग्वै दद्ध्यूर्-क्प॒शव॑ ऊ॒र्जैवास्मा॒ ऊर्ज॑-म्प॒शूनव॑ रुन्धे ॥ 28 ॥

(उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो - जुहोमि॒ - त्रिच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 9)

त्वे क्रतु॒मपि॑ वृञ्जन्ति॒ विश्वे॒ द्विर्यदे॒ते त्रि-र्भव॒न्त्यूमाः᳚ । स्वा॒दो-स्स्वादी॑य-स्स्वा॒दुना॑ सृजा॒ समत॑ ऊ॒ षु मधु॒ मधु॑ना॒-ऽभि यो॑धि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि प्र॒जाप॑तये त्वा॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनिः॑ प्र॒जाप॑तये त्वा ॥ प्रा॒ण॒ग्र॒हा-न्गृ॑ह्णात्ये॒ताव॒द्वा अ॑स्ति॒ याव॑दे॒ते ग्रहा॒-स्स्तोमा॒श्छन्दाग्ं॑सि पृ॒ष्ठानि॒ दिशो॒ याव॑दे॒वास्ति॒ त- [याव॑दे॒वास्ति॒ तत्, अव॑ रुन्धे] 29

-दव॑ रुन्धे ज्ये॒ष्ठा वा ए॒ता-न्ब्रा᳚ह्म॒णाः पु॒रा विदाम॑क्र॒-न्तस्मा॒-त्तेषा॒ग्ं॒ सर्वा॒ दिशो॒-ऽभिजि॑ता अभूव॒न्॒. यस्यै॒ ते गृ॒ह्यन्ते॒ ज्यैष्ठ्य॑मे॒व ग॑च्छत्य॒भि दिशो॑ जयति॒ पञ्च॑ गृह्यन्ते॒ पञ्च॒ दिश॒-स्सर्वा᳚स्वे॒व दि॒क्ष्-वृ॑द्ध्नुवन्ति॒ नव॑नव गृह्यन्ते॒ नव॒ वै पुरु॑षे प्रा॒णाः प्रा॒णाने॒व यज॑मानेषु दधति प्राय॒णीये॑ चोदय॒नीये॑ च गृह्यन्ते प्रा॒णा वै प्रा॑णग्र॒हाः [प्रा॒णा वै प्रा॑णग्र॒हाः, प्रा॒णैरे॒व] 30

प्रा॒णैरे॒व प्र॒यन्ति॑ प्रा॒णैरुद्य॑न्ति दश॒मे-ऽह॑-न्गृह्यन्ते प्रा॒णा वै प्रा॑णग्र॒हाः प्रा॒णेभ्यः॒ खलु॒ वा ए॒त-त्प्र॒जा य॑न्ति॒ यद्वा॑मदे॒व्यं-योँने॒श्च्यव॑ते दश॒मे-ऽह॑न्. वामदे॒व्यं-योँने᳚श्च्यवते॒ य-द्द॑श॒मे-ऽह॑-न्गृ॒ह्यन्ते᳚ प्रा॒णेभ्य॑ ए॒व त-त्प्र॒जा नय॑न्ति । 31

(तत् - प्रा॑णग्र॒हाः - स॒प्तविग्ं॑शच्च) (अ. 10)

प्र दे॒वन्दे॒व्या धि॒या भर॑ता जा॒तवे॑दसम् । ह॒व्या नो॑ वक्षदानु॒षक् ॥ अ॒यमु॒ ष्य प्रदे॑व॒युर्होता॑ य॒ज्ञाय॑ नीयते । रथो॒ न योर॒भीवृ॑तो॒ घृणी॑वान् चेतति॒ त्मना᳚ ॥ अ॒यम॒ग्निरु॑रुष्यत्य॒मृता॑दिव॒ जन्म॑नः । सह॑सश्चि॒-थ्सही॑या-न्दे॒वो जी॒वात॑वे कृ॒तः ॥ इडा॑यास्त्वा प॒दे व॒य-न्नाभा॑ पृथि॒व्या अधि॑ । जात॑वेदो॒ नि धी॑म॒ह्यग्ने॑ ह॒व्याय॒ वोढ॑वे । 32

अग्ने॒ विश्वे॑भि-स्स्वनीक दे॒वैरूर्णा॑वन्त-म्प्रथ॒म-स्सी॑द॒ योनि᳚म् । कु॒ला॒यिन॑-ङ्घृ॒तव॑न्तग्ं सवि॒त्रे य॒ज्ञ-न्न॑य॒ यज॑मानाय सा॒धु ॥ सीद॑ होत॒-स्स्व उ॑ लो॒के चि॑कि॒त्वान्थ्सा॒दया॑ य॒ज्ञग्ं सु॑कृ॒तस्य॒ योनौ᳚ । दे॒वा॒वीर्दे॒वान्. ह॒विषा॑ यजा॒स्यग्ने॑ बृ॒ह-द्यज॑माने॒ वयो॑ धाः ॥ नि होता॑ होतृ॒षद॑ने॒ विदा॑नस्त्वे॒षो दी॑दि॒वाग्ं अ॑सद-थ्सु॒दक्षः॑ । अद॑ब्धव्रत-प्रमति॒र्वसि॑ष्ठ-स्सहस्र-म्भ॒र-श्शुचि॑जिह्वो अ॒ग्निः ॥ त्व-न्दू॒तस्त्व- [त्व-न्दू॒तस्त्वम्, उ॒ नः॒ प॒र॒स्पास्त्वं-वँस्य॒ आ] 33

-मु॑ नः पर॒स्पास्त्वं-वँस्य॒ आ वृ॑षभ प्रणे॒ता । अग्ने॑ तो॒कस्य॑ न॒स्तने॑ त॒नूना॒मप्र॑युच्छ॒-न्दीद्य॑द्बोधि गो॒पाः ॥ अ॒भि त्वा॑ देव सवित॒रीशा॑नं॒-वाँर्या॑णाम् । सदा॑-ऽव-न्भा॒गमी॑महे ॥ म॒ही द्यौः पृ॑थि॒वी च॑न इ॒मं-यँ॒ज्ञ-म्मि॑मिक्षताम् । पि॒पृ॒ता-न्नो॒ भरी॑मभिः ॥ त्वाम॑ग्ने॒ पुष्क॑रा॒दद्ध्यथ॑र्वा॒ निर॑मन्थत । मू॒र्ध्नो विश्व॑स्य वा॒घतः॑ ॥ तमु॑- [तमु॑, त्वा॒ द॒द्ध्यङ्ङृषिः॑] 34

-त्वा द॒द्ध्यङ्ङृषिः॑ पु॒त्र ई॑धे॒ अथ॑र्वणः । वृ॒त्र॒हण॑-म्पुरन्द॒रम् ॥ तमु॑ त्वा पा॒थ्यो वृषा॒ समी॑धे दस्यु॒हन्त॑मम् । ध॒न॒-ञ्ज॒यग्ं रणे॑रणे ॥ उ॒त ब्रु॑वन्तु ज॒न्तव॒ उद॒ग्निर्वृ॑त्र॒हा-ऽज॑नि । ध॒न॒-ञ्ज॒यो रणे॑रणे ॥ आ यग्ं हस्ते॒ न खा॒दिन॒ग्ं॒ शिशु॑-ञ्जा॒त-न्न बिभ्र॑ति । वि॒शाम॒ग्निग्ग् स्व॑द्ध्व॒रम् ॥ प्रदे॒व-न्दे॒ववी॑तये॒ भर॑ता वसु॒वित्त॑मम् । आस्वे योनौ॒ नि षी॑दतु ॥ आ [ ] 35

जा॒त-ञ्जा॒तवे॑दसि प्रि॒यग्ं शि॑शी॒ता-ऽति॑थिम् । स्यो॒न आ गृ॒हप॑तिम् ॥ अ॒ग्निना॒-ऽग्नि-स्समि॑द्ध्यते क॒विर्गृ॒हप॑ति॒र्युवा᳚ । ह॒व्य॒वा-ड्जु॒ह्वा᳚स्यः ॥ त्वग्ग् ह्य॑ग्ने अ॒ग्निना॒ विप्रो॒ विप्रे॑ण॒ सन्थ्स॒ता । सखा॒ सख्या॑ समि॒द्ध्यसे᳚ ॥ त-म्म॑र्जयन्त सु॒क्रतु॑-म्पुरो॒यावा॑नमा॒जिषु॑ । स्वेषु॒ क्षये॑षु वा॒जिन᳚म् ॥ य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञम॑यजन्त दे॒वास्तानि॒ धर्मा॑णि प्रथ॒मान्या॑सन्न् । ते ह॒ नाक॑-म्महि॒मानः॑ सचन्ते॒ यत्र॒ पूर्वे॑ सा॒द्ध्या-स्सन्ति॑ दे॒वाः ॥ 36 ॥

(वोढ॑वे- दू॒तस्त्वं - तमु॑ - सीद॒त्वा - यत्र॑ - च॒त्वारि॑ च) (अ. 11)

(पू॒र्ण - र्ष॑यो॒ - ऽग्निना॒ - ये दे॒वाः - सूर्यो॑ मा॒ - सन्त्वा॑ नह्यामि - वषट्का॒र-स्स ख॑दि॒र - उ॑पया॒मगृ॑हीतो-ऽसि॒ - यां-वैँ - त्वे क्रतुं॒ - प्रदे॒व - मेका॑दश )

(पू॒र्णा - स॑ह॒जान् - तवा᳚-ऽग्ने - प्रा॒णैरे॒व - षट्त्रिग्ं॑शत्)

(पू॒र्णा, सन्ति॑ दे॒वाः)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

(प्र॒जाप॑ति॒ - यो॑ वा - अग्ने॒ - वि वै - पू॒र्णा - पञ्च॑) (5)

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्तृतीयकाण्डे पञ्चमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥