ଶ୍ରୀ ମହାନ୍ଯାସମ୍ - 6.2. ଆତ୍ମରକ୍ଷା

Shri Mahanyasam - 6.2. Atmaraksha

🖋️ Oriya script
📄 Download PDF
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.3.11.1 - ତୈ. ବ୍ରା. 2.3.11.4)
ବ୍ରହ୍ମା᳚ତ୍ମ॒ନ୍ ଵଦ॑ସୃଜତ । ତଦ॑କାମଯତ । ସମା॒ତ୍ମନା॑ ପଦ୍ଯେ॒ଯେତି॑ ।
ଆତ୍ମ॒ନ୍ନା-ତ୍ମ॒ନ୍ନିତ୍ଯା-ମ॑ନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ॑ ଦଶ॒ମଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣୋତ୍ ।
ସ ଦଶ॑ହୂତୋ-ଽଭଵତ୍ । ଦଶ॑ହୂତୋ ହ॒ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତ-ନ୍ଦଶ॑ହୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ᳚ମ୍ ।
1
ଦଶ॑ହୋ॒ତେତ୍ଯା ଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ 1
ଆତ୍ମ॒ନ୍ନା-ତ୍ମ॒ନ୍ନିତ୍ଯା-ମ॑ନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ॑ ସପ୍ତ॒ମଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣୋତ୍ ।
2
ସ ସ॒ପ୍ତହୂ॑ତୋ-ଽଭଵତ୍ । ସ॒ପ୍ତହୂ॑ତୋ ହ॒ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତଗ୍ଂ ସ॒ପ୍ତହୂ॑ତ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ᳚ମ୍ । ସ॒ପ୍ତହୋ॒ତେତ୍ଯା ଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ 2
ଆତ୍ମ॒ନ୍ନା-ତ୍ମ॒ନ୍ନିତ୍ଯା-ମ॑ନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ॑ ଷ॒ଷ୍ଠଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣୋତ୍ ।
ସ ଷଡ୍ଢୂ॑ତୋ-ଽଭଵତ୍ । ଷଡ୍ଢୂ॑ତୋ ହ॒ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତଗ୍ଂ ଷଡ୍ଢୂ॑ତ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ᳚ମ୍ ।
3
ଷଡ୍ଢୋ॒ତେତ୍ଯା ଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ 3
ଆତ୍ମ॒ନ୍ନା-ତ୍ମ॒ନ୍ନିତ୍ଯା-ମ॑ନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ॑ ପଞ୍ଚ॒ମଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣୋତ୍ ।
4
ସ ପଞ୍ଚ॑ହୂତୋ-ଽଭଵତ୍ । ପଞ୍ଚ॑ହୂତୋ ହ॒ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତ-ମ୍ପଞ୍ଚ॑ହୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ᳚ମ୍ । ପଞ୍ଚ॑ହୋ॒ତେତ୍ଯା ଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ 4
ଆତ୍ମ॒ନ୍ନା-ତ୍ମ॒ନ୍ନିତ୍ଯା-ମ॑ନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ॑ ଚତୁ॒ର୍ଥଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣୋତ୍ ।
ସ ଚତୁ॑ର୍​ହୂତୋ-ଽଭଵତ୍ । ଚତୁ॑ର୍​ହୂତୋ ହ॒ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତ-ଞ୍ଚତୁ॑ର୍​ହୂତ॒ଗ୍ଂ॒
5
ସନ୍ତ᳚ମ୍ । ଚତୁ॑ର୍​ହୋ॒ତେତ୍ଯା ଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ 5
ତମ॑ବ୍ରଵୀତ୍ । ତ୍ଵଂ-ଵୈଁ ମେ॒ ନେଦି॑ଷ୍ଠଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶ୍ରୌଷୀଃ ।
ତ୍ଵଯୈ॑ ନାନାଖ୍ଯା॒ତାର॒ ଇତି॑ । ତସ୍ମା॒ନ୍ନୁହୈ॑ନା॒ଗ୍॒-ଶ୍ଚ॑ତୁ ର୍​ହୋତାର॒ ଇତ୍ଯାଚ॑କ୍ଷତେ ।
ତସ୍ମା᳚ଚ୍ଛୁଶ୍ରୂ॒ଷୁଃ ପୁ॒ତ୍ରାଣା॒ଗ୍ଂ॒ ହୃଦ୍ଯ॑ତମଃ । ନେଦି॑ଷ୍ଠୋ॒ ହୃଦ୍ଯ॑ତମଃ ।
ନେଦି॑ଷ୍ଠୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୋ ଭଵତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 6 (ଆତ୍ମନେ॒ ନମଃ॑)
------------ଇତି ଚତୁର୍ଥ ନ୍ଯାସଃ------------
ଗୁହ୍ଯାଦି ମସ୍ତକାନ୍ତ ଷଡଙ୍ଗନ୍ଯାସ-ଶ୍ଚତୁର୍ଥଃ
Roman (IAST) Transliteration
(tai. brā. 2.3.11.1 - tai. brā. 2.3.11.4)
brahmā᳚tma॒n vada̭sṛjata | tada̭kāmayata | samā॒tmanā̭ padye॒yeti̭ |
ātma॒nnā-tma॒nnityā-ma̭ntrayata | tasmai̭ daśa॒magṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot |
sa daśa̭hūto-'bhavat | daśa̭hūto ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒ta-ndaśa̭hūta॒gṃ॒ santa᳚m |
daśa̭ho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 1
ātma॒nnā-tma॒nnityā-ma̭ntrayata | tasmai̭ sapta॒magṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot |
sa sa॒ptahṷ̄to-'bhavat | sa॒ptahṷ̄to ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒tagṃ sa॒ptahṷ̄ta॒gṃ॒ santa᳚m | sa॒ptaho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 2
ātma॒nnā-tma॒nnityā-ma̭ntrayata | tasmai̭ ṣa॒ṣṭhagṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot |
sa ṣaḍḍhṷ̄to-'bhavat | ṣaḍḍhṷ̄to ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒tagṃ ṣaḍḍhṷ̄ta॒gṃ॒ santa᳚m |
ṣaḍḍho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 3
ātma॒nnā-tma॒nnityā-ma̭ntrayata | tasmai̭ pañca॒magṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot |
sa pañca̭hūto-'bhavat | pañca̭hūto ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒ta-mpañca̭hūta॒gṃ॒ santa᳚m | pañca̭ho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 4
ātma॒nnā-tma॒nnityā-ma̭ntrayata | tasmai̭ catu॒rthagṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot |
sa catṷr​hūto-'bhavat | catṷr​hūto ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒ta-ñcatṷr​hūta॒gṃ॒
santa᳚m | catṷr​ho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 5
tama̭bravīt | tvaṃ-vai~ me॒ nedi̭ṣṭhagṃ hū॒taḥ pratya̭śrauṣīḥ |
tvayai̭ nānākhyā॒tāra॒ iti̭ | tasmā॒nnuhai̭nā॒g॒-śca̭tu r​hotāra॒ ityāca̭kṣate |
tasmā᳚cchuśrū॒ṣuḥ pu॒trāṇā॒gṃ॒ hṛdya̭tamaḥ | nedi̭ṣṭho॒ hṛdya̭tamaḥ |
nedi̭ṣṭho॒ brahma̭ṇo bhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 6 (ātmane॒ namaḥ̭)
------------iti caturtha nyāsaḥ------------
guhyādi mastakānta ṣaḍaṅganyāsa-ścaturthaḥ
Sanskrit — Devanagari (original)
(तै. ब्रा. 2.3.11.1 - तै. ब्रा. 2.3.11.4)
ब्रह्मा᳚त्म॒न् वद॑सृजत । तद॑कामयत । समा॒त्मना॑ पद्ये॒येति॑ ।
आत्म॒न्ना-त्म॒न्नित्या-म॑न्त्रयत । तस्मै॑ दश॒मग्ं हू॒तः प्रत्य॑शृणोत् ।
स दश॑हूतो-ऽभवत् । दश॑हूतो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒त-न्दश॑हूत॒ग्ं॒ सन्त᳚म् ।
दश॑हो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 1
आत्म॒न्ना-त्म॒न्नित्या-म॑न्त्रयत । तस्मै॑ सप्त॒मग्ं हू॒तः प्रत्य॑शृणोत् ।
स स॒प्तहू॑तो-ऽभवत् । स॒प्तहू॑तो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒तग्ं स॒प्तहू॑त॒ग्ं॒ सन्त᳚म् । स॒प्तहो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 2
आत्म॒न्ना-त्म॒न्नित्या-म॑न्त्रयत । तस्मै॑ ष॒ष्ठग्ं हू॒तः प्रत्य॑शृणोत् ।
स षड्ढू॑तो-ऽभवत् । षड्ढू॑तो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒तग्ं षड्ढू॑त॒ग्ं॒ सन्त᳚म् ।
षड्ढो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 3
आत्म॒न्ना-त्म॒न्नित्या-म॑न्त्रयत । तस्मै॑ पञ्च॒मग्ं हू॒तः प्रत्य॑शृणोत् ।
स पञ्च॑हूतो-ऽभवत् । पञ्च॑हूतो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒त-म्पञ्च॑हूत॒ग्ं॒ सन्त᳚म् । पञ्च॑हो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 4
आत्म॒न्ना-त्म॒न्नित्या-म॑न्त्रयत । तस्मै॑ चतु॒र्थग्ं हू॒तः प्रत्य॑शृणोत् ।
स चतु॑र्​हूतो-ऽभवत् । चतु॑र्​हूतो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒त-ञ्चतु॑र्​हूत॒ग्ं॒
सन्त᳚म् । चतु॑र्​हो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 5
तम॑ब्रवीत् । त्वं-वैँ मे॒ नेदि॑ष्ठग्ं हू॒तः प्रत्य॑श्रौषीः ।
त्वयै॑ नानाख्या॒तार॒ इति॑ । तस्मा॒न्नुहै॑ना॒ग्॒-श्च॑तु र्​होतार॒ इत्याच॑क्षते ।
तस्मा᳚च्छुश्रू॒षुः पु॒त्राणा॒ग्ं॒ हृद्य॑तमः । नेदि॑ष्ठो॒ हृद्य॑तमः ।
नेदि॑ष्ठो॒ ब्रह्म॑णो भवति । य ए॒वं-वेँद॑ ॥ 6 (आत्मने॒ नमः॑)
------------इति चतुर्थ न्यासः------------
गुह्यादि मस्तकान्त षडङ्गन्यास-श्चतुर्थः
(tai. brā. 2.3.11.1 - tai. brā. 2.3.11.4)
brahmā᳚tma॒n vada̭sṛjata | tada̭kāmayata | samā॒tmanā̭ padye॒yeti̭ |
ātma॒nnā-tma॒nnityā-ma̭ntrayata | tasmai̭ daśa॒magṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot |
sa daśa̭hūto-'bhavat | daśa̭hūto ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒ta-ndaśa̭hūta॒gṃ॒ santa᳚m |
daśa̭ho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 1
ātma॒nnā-tma॒nnityā-ma̭ntrayata | tasmai̭ sapta॒magṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot |
sa sa॒ptahṷ̄to-'bhavat | sa॒ptahṷ̄to ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒tagṃ sa॒ptahṷ̄ta॒gṃ॒ santa᳚m | sa॒ptaho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 2
ātma॒nnā-tma॒nnityā-ma̭ntrayata | tasmai̭ ṣa॒ṣṭhagṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot |
sa ṣaḍḍhṷ̄to-'bhavat | ṣaḍḍhṷ̄to ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒tagṃ ṣaḍḍhṷ̄ta॒gṃ॒ santa᳚m |
ṣaḍḍho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 3
ātma॒nnā-tma॒nnityā-ma̭ntrayata | tasmai̭ pañca॒magṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot |
sa pañca̭hūto-'bhavat | pañca̭hūto ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒ta-mpañca̭hūta॒gṃ॒ santa᳚m | pañca̭ho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 4
ātma॒nnā-tma॒nnityā-ma̭ntrayata | tasmai̭ catu॒rthagṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot |
sa catṷr​hūto-'bhavat | catṷr​hūto ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒ta-ñcatṷr​hūta॒gṃ॒
santa᳚m | catṷr​ho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 5
tama̭bravīt | tvaṃ-vai~ me॒ nedi̭ṣṭhagṃ hū॒taḥ pratya̭śrauṣīḥ |
tvayai̭ nānākhyā॒tāra॒ iti̭ | tasmā॒nnuhai̭nā॒g॒-śca̭tu r​hotāra॒ ityāca̭kṣate |
tasmā᳚cchuśrū॒ṣuḥ pu॒trāṇā॒gṃ॒ hṛdya̭tamaḥ | nedi̭ṣṭho॒ hṛdya̭tamaḥ |
nedi̭ṣṭho॒ brahma̭ṇo bhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 6 (ātmane॒ namaḥ̭)
------------iti caturtha nyāsaḥ------------
guhyādi mastakānta ṣaḍaṅganyāsa-ścaturthaḥ
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in