📚 Devi Mahatmyam (Durga Saptashati)

ଦେଵୀ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଦୁର୍ଗା ସପ୍ତଶତି ପଞ୍ଚମୋଽଧ୍ଯାଯଃ

Chapter 5

✍️ Traditionally attributed to Maharishi Vyasa 📂 Mahatmyam 🖋️ Oriya script 🔢 75 verses 42 views
📄 Download PDF
View: Text in this script too →
🖋️ Script: ଓଡ଼ିଆ ▾
Meaning —
Mantra 1
ଦେଵ୍ଯା ଦୂତ ସଂଵାଦୋ ନାମ ପଞ୍ଚମୋ ଧ୍ଯାଯଃ ॥
ଅସ୍ଯ ଶ୍ରୀ ଉତ୍ତରଚରିତ୍ରସ୍ଯ ରୁଦ୍ର ଋଷିଃ । ଶ୍ରୀ ମହାସରସ୍ଵତୀ ଦେଵତା । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ଛନ୍ଧଃ ।ଭୀମା ଶକ୍ତିଃ । ଭ୍ରାମରୀ ବୀଜମ୍ । ସୂର୍ଯସ୍ତତ୍ଵମ୍ । ସାମଵେଦଃ । ସ୍ଵରୂପମ୍ । ଶ୍ରୀ ମହାସରସ୍ଵତିପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥେ । ଉତ୍ତରଚରିତ୍ରପାଠେ ଵିନିଯୋଗଃ ॥
ଧ୍ଯାନଂ
ଘଣ୍ଟାଶୂଲହଲାନି ଶଙ୍ଖ ମୁସଲେ ଚକ୍ରଂ ଧନୁଃ ସାଯକଂ
ହସ୍ତାବ୍ଜୈର୍ଧଦତୀଂ ଘନାନ୍ତଵିଲସଚ୍ଛୀତାଂଶୁତୁଲ୍ଯପ୍ରଭାଂ
ଗୌରୀ ଦେହ ସମୁଦ୍ଭଵାଂ ତ୍ରିଜଗତାଂ ଆଧାରଭୂତାଂ ମହା
ପୂର୍ଵାମତ୍ର ସରସ୍ଵତୀ ମନୁଭଜେ ଶୁମ୍ଭାଦିଦୈତ୍ଯାର୍ଦିନୀଂ॥
॥ଋଷିରୁଵାଚ॥ ॥ 1 ॥
devyā dūta saṃvādo nāma pañcamo dhyāyaḥ ||
asya śrī uttaracaritrasya rudra ṛṣiḥ | śrī mahāsarasvatī devatā | anuṣṭupchandhaḥ |bhīmā śaktiḥ | bhrāmarī bījam | sūryastatvam | sāmavedaḥ | svarūpam | śrī mahāsarasvatiprītyarthe | uttaracaritrapāṭhe viniyogaḥ ||
dhyānaṃ
ghaṇṭāśūlahalāni śaṅkha musale cakraṃ dhanuḥ sāyakaṃ
hastābjairdhadatīṃ ghanāntavilasacchītāṃśutulyaprabhāṃ
gaurī deha samudbhavāṃ trijagatāṃ ādhārabhūtāṃ mahā
pūrvāmatra sarasvatī manubhaje śumbhādidaityārdinīṃ||
||ṛṣiruvāca|| || 1 ||
Mantra 2
ପୁରା ଶୁମ୍ଭନିଶୁମ୍ଭାଭ୍ଯାମସୁରାଭ୍ଯାଂ ଶଚୀପତେଃ
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଯଜ୍ଞ୍ଯ ଭାଗାଶ୍ଚ ହୃତା ମଦବଲାଶ୍ରଯାତ୍ ॥2॥
purā śumbhaniśumbhābhyāmasurābhyāṃ śacīpateḥ
trailokyaṃ yajñya bhāgāśca hṛtā madabalāśrayāt ||2||
Mantra 3
ତାଵେଵ ସୂର୍ଯତାଂ ତଦ୍ଵଦଧିକାରଂ ତଥୈନ୍ଦଵଂ
କୌବେରମଥ ଯାମ୍ଯଂ ଚକ୍ରାନ୍ତେ ଵରୁଣସ୍ଯ ଚ
ତାଵେଵ ପଵନର୍ଦ୍ଧିଽଂ ଚ ଚକ୍ରତୁର୍ଵହ୍ନି କର୍ମଚ
ତତୋ ଦେଵା ଵିନିର୍ଧୂତା ଭ୍ରଷ୍ଟରାଜ୍ଯାଃ ପରାଜିତାଃ ॥3॥
tāveva sūryatāṃ tadvadadhikāraṃ tathaindavaṃ
kauberamatha yāmyaṃ cakrānte varuṇasya ca
tāveva pavanarddhi'ṃ ca cakraturvahni karmaca
tato devā vinirdhūtā bhraṣṭarājyāḥ parājitāḥ ||3||
Mantra 4
ହୃତାଧିକାରାସ୍ତ୍ରିଦଶାସ୍ତାଭ୍ଯାଂ ସର୍ଵେ ନିରାକୃତା।
ମହାସୁରାଭ୍ଯାଂ ତାଂ ଦେଵୀଂ ସଂସ୍ମରନ୍ତ୍ଯପରାଜିତାଂ ॥4॥
hṛtādhikārāstridaśāstābhyāṃ sarve nirākṛtā|
mahāsurābhyāṃ tāṃ devīṃ saṃsmarantyaparājitāṃ ||4||
Mantra 5
ତଯାସ୍ମାକଂ ଵରୋ ଦତ୍ତୋ ଯଧାପତ୍ସୁ ସ୍ମୃତାଖିଲାଃ।
ଭଵତାଂ ନାଶଯିଷ୍ଯାମି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ପରମାପଦଃ ॥5॥
tayāsmākaṃ varo datto yadhāpatsu smṛtākhilāḥ|
bhavatāṃ nāśayiṣyāmi tatkṣaṇātparamāpadaḥ ||5||
Mantra 6
ଇତିକୃତ୍ଵା ମତିଂ ଦେଵା ହିମଵନ୍ତଂ ନଗେଶ୍ଵରଂ।
ଜଗ୍ମୁସ୍ତତ୍ର ତତୋ ଦେଵୀଂ ଵିଷ୍ଣୁମାଯାଂ ପ୍ରତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ॥6॥
itikṛtvā matiṃ devā himavantaṃ nageśvaraṃ|
jagmustatra tato devīṃ viṣṇumāyāṃ pratuṣṭuvuḥ ||6||
Mantra 6
ଦେଵା ଊଚୁଃ
ନମୋ ଦେଵ୍ଯୈ ମହାଦେଵ୍ଯୈ ଶିଵାଯୈ ସତତଂ ନମଃ।
ନମଃ ପ୍ରକୃତ୍ଯୈ ଭଦ୍ରାଯୈ ନିଯତାଃ ପ୍ରଣତାଃ ସ୍ମତାଂ ॥6॥
devā ūcuḥ
namo devyai mahādevyai śivāyai satataṃ namaḥ|
namaḥ prakṛtyai bhadrāyai niyatāḥ praṇatāḥ smatāṃ ||6||
Mantra 8
ରୌଦ୍ରାଯ ନମୋ ନିତ୍ଯାଯୈ ଗୌର୍ଯୈ ଧାତ୍ର୍ଯୈ ନମୋ ନମଃ
ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନାଯୈ ଚେନ୍ଦୁରୂପିଣ୍ଯୈ ସୁଖାଯୈ ସତତଂ ନମଃ ॥8॥
raudrāya namo nityāyai gauryai dhātryai namo namaḥ
jyotsnāyai cendurūpiṇyai sukhāyai satataṃ namaḥ ||8||
Mantra 9
କଲ୍ଯାଣ୍ଯୈ ପ୍ରଣତା ଵୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ସିଦ୍ଧ୍ଯୈ କୁର୍ମୋ ନମୋ ନମଃ।
ନୈରୃତ୍ଯୈ ଭୂଭୃତାଂ ଲକ୍ଷ୍ମୈ ଶର୍ଵାଣ୍ଯୈ ତେ ନମୋ ନମଃ ॥9॥
kalyāṇyai praṇatā vṛddhyai siddhyai kurmo namo namaḥ|
nairṛtyai bhūbhṛtāṃ lakṣmai śarvāṇyai te namo namaḥ ||9||
Mantra 10
ଦୁର୍ଗାଯୈ ଦୁର୍ଗପାରାଯୈ ସାରାଯୈ ସର୍ଵକାରିଣ୍ଯୈ
ଖ୍ଯାତ୍ଯୈ ତଥୈଵ କୃଷ୍ଣାଯୈ ଧୂମ୍ରାଯୈ ସତତଂ ନମଃ ॥10॥
durgāyai durgapārāyai sārāyai sarvakāriṇyai
khyātyai tathaiva kṛṣṇāyai dhūmrāyai satataṃ namaḥ ||10||
Mantra 11
ଅତିସୌମ୍ଯତିରୌଦ୍ରାଯୈ ନତାସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋ ନମଃ
ନମୋ ଜଗତ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାଯୈ ଦେଵ୍ଯୈ କୃତ୍ଯୈ ନମୋ ନମଃ ॥11॥
atisaumyatiraudrāyai natāstasyai namo namaḥ
namo jagatpratiṣṭhāyai devyai kṛtyai namo namaḥ ||11||
Mantra 12
ଯାଦେଵୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୂ ଵିଷ୍ଣୁମାଯେତି ଶବ୍ଧିତା।
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥12
yādevī sarvabhūteṣū viṣṇumāyeti śabdhitā|
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||12
Mantra 13
ଯାଦେଵୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୂ ଚେତନେତ୍ଯଭିଧୀଯତେ।
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥13॥
yādevī sarvabhūteṣū cetanetyabhidhīyate|
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||13||
Mantra 14
ଯାଦେଵୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୂ ବୁଦ୍ଧିରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା।
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥14॥
yādevī sarvabhūteṣū buddhirūpeṇa saṃsthitā|
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||14||
Mantra 15
ଯାଦେଵୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୂ ନିଦ୍ରାରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା।
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥15॥
yādevī sarvabhūteṣū nidrārūpeṇa saṃsthitā|
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||15||
Mantra 16
ଯାଦେଵୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୂ କ୍ଷୁଧାରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥16॥
yādevī sarvabhūteṣū kṣudhārūpeṇa saṃsthitā
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||16||
Mantra 17
ଯାଦେଵୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୂ ଛାଯାରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥17॥
yādevī sarvabhūteṣū chāyārūpeṇa saṃsthitā
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||17||
Mantra 18
ଯାଦେଵୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୂ ଶକ୍ତିରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥18॥
yādevī sarvabhūteṣū śaktirūpeṇa saṃsthitā
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||18||
Mantra 19
ଯାଦେଵୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୂ ତୃଷ୍ଣାରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥19॥
yādevī sarvabhūteṣū tṛṣṇārūpeṇa saṃsthitā
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||19||
Mantra 20
ଯାଦେଵୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୂ କ୍ଷାନ୍ତିରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥20॥
yādevī sarvabhūteṣū kṣāntirūpeṇa saṃsthitā
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||20||
Mantra 21
ଯାଦେଵୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୂ ଜାତିରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥21॥
yādevī sarvabhūteṣū jātirūpeṇa saṃsthitā
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||21||
Mantra 22
ଯାଦେଵୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୂ ଲଜ୍ଜାରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥22॥
yādevī sarvabhūteṣū lajjārūpeṇa saṃsthitā
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||22||
Mantra 23
ଯାଦେଵୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୂ ଶାନ୍ତିରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥23॥
yādevī sarvabhūteṣū śāntirūpeṇa saṃsthitā
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||23||
Mantra 24
ଯାଦେଵୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୂ ଶ୍ରଦ୍ଧାରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥24॥
yādevī sarvabhūteṣū śraddhārūpeṇa saṃsthitā
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||24||
Mantra 25
ଯାଦେଵୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୂ କାନ୍ତିରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥25॥
yādevī sarvabhūteṣū kāntirūpeṇa saṃsthitā
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||25||
Mantra 26
ଯାଦେଵୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୂ ଲକ୍ଷ୍ମୀରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥26॥
yādevī sarvabhūteṣū lakṣmīrūpeṇa saṃsthitā
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||26||
Mantra 27
ଯାଦେଵୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୂ ଵୃତ୍ତିରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥27॥
yādevī sarvabhūteṣū vṛttirūpeṇa saṃsthitā
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||27||
Mantra 28
ଯାଦେଵୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୂ ସ୍ମୃତିରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥28॥
yādevī sarvabhūteṣū smṛtirūpeṇa saṃsthitā
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||28||
Mantra 29
ଯାଦେଵୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୂ ଦଯାରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥29॥
yādevī sarvabhūteṣū dayārūpeṇa saṃsthitā
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||29||
Mantra 30
ଯାଦେଵୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୂ ତୁଷ୍ଟିରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥30॥
yādevī sarvabhūteṣū tuṣṭirūpeṇa saṃsthitā
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||30||
Mantra 31
ଯାଦେଵୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୂ ମାତୃରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥31॥
yādevī sarvabhūteṣū mātṛrūpeṇa saṃsthitā
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||31||
Mantra 32
ଯାଦେଵୀ ସର୍ଵଭୂତେଷୂ ଭ୍ରାନ୍ତିରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥32॥
yādevī sarvabhūteṣū bhrāntirūpeṇa saṃsthitā
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||32||
Mantra 33
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣାମଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଭୂତାନାଂ ଚାଖିଲେଷୁ ଯା।
ଭୂତେଷୁ ସତତଂ ତସ୍ଯୈ ଵ୍ଯାପ୍ତି ଦେଵ୍ଯୈ ନମୋ ନମଃ ॥33॥
indriyāṇāmadhiṣṭhātrī bhūtānāṃ cākhileṣu yā|
bhūteṣu satataṃ tasyai vyāpti devyai namo namaḥ ||33||
Mantra 34
ଚିତିରୂପେଣ ଯା କୃତ୍ସ୍ନମେତ ଦ୍ଵ୍ଯାପ୍ଯ ସ୍ଥିତା ଜଗତ୍
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ, ନମସ୍ତସ୍ଯୈ,ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ନମୋନମଃ ॥34॥
citirūpeṇa yā kṛtsnameta dvyāpya sthitā jagat
namastasyai, namastasyai,namastasyai namonamaḥ ||34||
Mantra 35
ସ୍ତୁତାସୁରୈଃ ପୂର୍ଵମଭୀଷ୍ଟ ସଂଶ୍ରଯାତ୍ତଥା
ସୁରେନ୍ଦ୍ରେଣ ଦିନେଷୁସେଵିତା।
କରୋତୁସା ନଃ ଶୁଭହେତୁରୀଶ୍ଵରୀ
ଶୁଭାନି ଭଦ୍ରାଣ୍ଯ ଭିହନ୍ତୁ ଚାପଦଃ ॥35॥
stutāsuraiḥ pūrvamabhīṣṭa saṃśrayāttathā
surendreṇa dineṣusevitā|
karotusā naḥ śubhaheturīśvarī
śubhāni bhadrāṇya bhihantu cāpadaḥ ||35||
Mantra 36
ଯା ସାମ୍ପ୍ରତଂ ଚୋଦ୍ଧତଦୈତ୍ଯତାପିତୈ
ରସ୍ମାଭିରୀଶାଚସୁରୈର୍ନମଶ୍ଯତେ।
ଯାଚ ସ୍ମତା ତତ୍​କ୍ଷଣ ମେଵ ହନ୍ତି ନଃ
ସର୍ଵା ପଦୋଭକ୍ତିଵିନମ୍ରମୂର୍ତିଭିଃ ॥36॥
yā sāmprataṃ coddhatadaityatāpitai
rasmābhirīśācasurairnamaśyate|
yāca smatā tat​kṣaṇa meva hanti naḥ
sarvā padobhaktivinamramūrtibhiḥ ||36||
ଋଷିରୁଵାଚ॥
Mantra 37
ଏଵଂ ସ୍ତଵାଭି ଯୁକ୍ତାନାଂ ଦେଵାନାଂ ତତ୍ର ପାର୍ଵତୀ।
ସ୍ନାତୁମଭ୍ଯାଯଯୌ ତୋଯେ ଜାହ୍ନଵ୍ଯା ନୃପନନ୍ଦନ ॥37॥
evaṃ stavābhi yuktānāṃ devānāṃ tatra pārvatī|
snātumabhyāyayau toye jāhnavyā nṛpanandana ||37||
Mantra 38
ସାବ୍ରଵୀତ୍ତାନ୍ ସୁରାନ୍ ସୁଭ୍ରୂର୍ଭଵଦ୍ଭିଃ ସ୍ତୂଯତେଽତ୍ର କା
ଶରୀରକୋଶତଶ୍ଚାସ୍ଯାଃ ସମୁଦ୍ଭୂତାଽ ବ୍ରଵୀଚ୍ଛିଵା ॥38॥
sābravīttān surān subhrūrbhavadbhiḥ stūyate'tra kā
śarīrakośataścāsyāḥ samudbhūtā' bravīcchivā ||38||
Mantra 39
ସ୍ତୋତ୍ରଂ ମମୈତତ୍କ୍ରିଯତେ ଶୁମ୍ଭଦୈତ୍ଯ ନିରାକୃତୈଃ
ଦେଵୈଃ ସମେତୈଃ ସମରେ ନିଶୁମ୍ଭେନ ପରାଜିତୈଃ ॥39॥
stotraṃ mamaitatkriyate śumbhadaitya nirākṛtaiḥ
devaiḥ sametaiḥ samare niśumbhena parājitaiḥ ||39||
Mantra 40
ଶରୀରକୋଶାଦ୍ଯତ୍ତସ୍ଯାଃ ପାର୍ଵତ୍ଯା ନିଃସୃତାମ୍ବିକା।
କୌଶିକୀତି ସମସ୍ତେଷୁ ତତୋ ଲୋକେଷୁ ଗୀଯତେ ॥40॥
śarīrakośādyattasyāḥ pārvatyā niḥsṛtāmbikā|
kauśikīti samasteṣu tato lokeṣu gīyate ||40||
Mantra 41
ତସ୍ଯାଂଵିନିର୍ଗତାଯାଂ ତୁ କୃଷ୍ଣାଭୂତ୍ସାପି ପାର୍ଵତୀ।
କାଲିକେତି ସମାଖ୍ଯାତା ହିମାଚଲକୃତାଶ୍ରଯା ॥41॥
tasyāṃvinirgatāyāṃ tu kṛṣṇābhūtsāpi pārvatī|
kāliketi samākhyātā himācalakṛtāśrayā ||41||
Mantra 42
ତତୋଽମ୍ବିକାଂ ପରଂ ରୂପଂ ବିଭ୍ରାଣାଂ ସୁମନୋହରମ୍ ।
ଦଦର୍ଶ ଚଣ୍ଦୋ ମୁଣ୍ଦଶ୍ଚ ଭୃତ୍ଯୌ ଶୁମ୍ଭନିଶୁମ୍ଭଯୋଃ ॥42॥
tato'mbikāṃ paraṃ rūpaṃ bibhrāṇāṃ sumanoharam |
dadarśa caṇdo muṇdaśca bhṛtyau śumbhaniśumbhayoḥ ||42||
Mantra 43
ତାଭ୍ଯାଂ ଶୁମ୍ଭାଯ ଚାଖ୍ଯାତା ସାତୀଵ ସୁମନୋହରା।
କାପ୍ଯାସ୍ତେ ସ୍ତ୍ରୀ ମହାରାଜ ଭାସ ଯନ୍ତୀ ହିମାଚଲମ୍ ॥43॥
tābhyāṃ śumbhāya cākhyātā sātīva sumanoharā|
kāpyāste strī mahārāja bhāsa yantī himācalam ||43||
Mantra 44
ନୈଵ ତାଦୃକ୍ କ୍ଵଚିଦ୍ରୂପଂ ଦୃଷ୍ଟଂ କେନଚିଦୁତ୍ତମମ୍।
ଜ୍ଞାଯତାଂ କାପ୍ଯସୌ ଦେଵୀ ଗୃହ୍ଯତାଂ ଚାସୁରେଶ୍ଵର ॥44॥
naiva tādṛk kvacidrūpaṃ dṛṣṭaṃ kenaciduttamam|
jñāyatāṃ kāpyasau devī gṛhyatāṃ cāsureśvara ||44||
Mantra 45
ସ୍ତ୍ରୀ ରତ୍ନ ମତିଚାର୍ଵଞ୍ଜ୍ଗୀ ଦ୍ଯୋତଯନ୍ତୀଦିଶସ୍ତ୍ଵିଷା।
ସାତୁତିଷ୍ଟତି ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ର ତାଂ ଭଵାନ୍ ଦ୍ରଷ୍ଟୁ ମର୍ହତି ॥45॥
strī ratna maticārvañjgī dyotayantīdiśastviṣā|
sātutiṣṭati daityendra tāṃ bhavān draṣṭu marhati ||45||
Mantra 46
ଯାନି ରତ୍ନାନି ମଣଯୋ ଗଜାଶ୍ଵାଦୀନି ଵୈ ପ୍ରଭୋ।
ତ୍ରୈ ଲୋକ୍ଯେତୁ ସମସ୍ତାନି ସାମ୍ପ୍ରତଂ ଭାନ୍ତିତେ ଗୃହେ ॥46॥
yāni ratnāni maṇayo gajāśvādīni vai prabho|
trai lokyetu samastāni sāmprataṃ bhāntite gṛhe ||46||
Mantra 47
ଐରାଵତଃ ସମାନୀତୋ ଗଜରତ୍ନଂ ପୁନର୍ଦରାତ୍।
ପାରିଜାତ ତରୁଶ୍ଚାଯଂ ତଥୈଵୋଚ୍ଚୈଃ ଶ୍ରଵା ହଯଃ ॥47॥
airāvataḥ samānīto gajaratnaṃ punardarāt|
pārijāta taruścāyaṃ tathaivoccaiḥ śravā hayaḥ ||47||
Mantra 48
ଵିମାନଂ ହଂସସଂଯୁକ୍ତମେତତ୍ତିଷ୍ଠତି ତେଽଙ୍ଗଣେ।
ରତ୍ନଭୂତ ମିହାନୀତଂ ଯଦାସୀଦ୍ଵେଧସୋଽଦ୍ଭୁତଂ ॥48॥
vimānaṃ haṃsasaṃyuktametattiṣṭhati te'ṅgaṇe|
ratnabhūta mihānītaṃ yadāsīdvedhaso'dbhutaṃ ||48||
Mantra 49
ନିଧିରେଷ ମହା ପଦ୍ମଃ ସମାନୀତୋ ଧନେଶ୍ଵରାତ୍।
କିଞ୍ଜଲ୍କିନୀଂ ଦଦୌ ଚାବ୍ଧିର୍ମାଲାମମ୍ଲାନପଜ୍କଜାଂ ॥49॥
nidhireṣa mahā padmaḥ samānīto dhaneśvarāt|
kiñjalkinīṃ dadau cābdhirmālāmamlānapajkajāṃ ||49||
Mantra 50
ଛତ୍ରଂ ତେଵାରୁଣଂ ଗେହେ କାଞ୍ଚନସ୍ରାଵି ତିଷ୍ଠତି।
ତଥାଯଂ ସ୍ଯନ୍ଦନଵରୋ ଯଃ ପୁରାସୀତ୍ପ୍ରଜାପତେଃ ॥50॥
chatraṃ tevāruṇaṃ gehe kāñcanasrāvi tiṣṭhati|
tathāyaṃ syandanavaro yaḥ purāsītprajāpateḥ ||50||
Mantra 51
ମୃତ୍ଯୋରୁତ୍କ୍ରାନ୍ତିଦା ନାମ ଶକ୍ତିରୀଶ ତ୍ଵଯା ହୃତା।
ପାଶଃ ସଲିଲ ରାଜସ୍ଯ ଭ୍ରାତୁସ୍ତଵ ପରିଗ୍ରହେ ॥51॥
mṛtyorutkrāntidā nāma śaktirīśa tvayā hṛtā|
pāśaḥ salila rājasya bhrātustava parigrahe ||51||
Mantra 52
ନିଶୁମ୍ଭସ୍ଯାବ୍ଧିଜାତାଶ୍ଚ ସମସ୍ତା ରତ୍ନ ଜାତଯଃ।
ଵହ୍ନିଶ୍ଚାପି ଦଦୌ ତୁଭ୍ଯ ମଗ୍ନିଶୌଚେ ଚ ଵାସସୀ ॥52॥
niśumbhasyābdhijātāśca samastā ratna jātayaḥ|
vahniścāpi dadau tubhya magniśauce ca vāsasī ||52||
Mantra 53
ଏଵଂ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ର ରତ୍ନାନି ସମସ୍ତାନ୍ଯାହୃତାନି ତେ
ସ୍ତ୍ର୍ରୀ ରତ୍ନ ମେଷା କଲ୍ଯାଣୀ ତ୍ଵଯା କସ୍ମାନ୍ନ ଗୃହ୍ଯତେ ॥53॥
evaṃ daityendra ratnāni samastānyāhṛtāni te
strrī ratna meṣā kalyāṇī tvayā kasmānna gṛhyate ||53||
ଋଷିରୁଵାଚ।
Mantra 54
ନିଶମ୍ଯେତି ଵଚଃ ଶୁମ୍ଭଃ ସ ତଦା ଚଣ୍ଡମୁଣ୍ଡଯୋଃ।
ପ୍ରେଷଯାମାସ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ଦୂତଂ ଦେଵ୍ଯା ମହାସୁରଂ ॥54॥
niśamyeti vacaḥ śumbhaḥ sa tadā caṇḍamuṇḍayoḥ|
preṣayāmāsa sugrīvaṃ dūtaṃ devyā mahāsuraṃ ||54||
ଇତି ଚେତି ଚ ଵକ୍ତଵ୍ଯା ସା ଗତ୍ଵା ଵଚନାନ୍ମମ।
ଯଥା ଚାଭ୍ଯେତି ସମ୍ପ୍ରୀତ୍ଯା ତଥା କାର୍ଯଂ ତ୍ଵଯା ଲଘୁ ॥55॥
Mantra 56
ସତତ୍ର ଗତ୍ଵା ଯତ୍ରାସ୍ତେ ଶୈଲୋଦ୍ଦୋଶେଽତିଶୋଭନେ।
ସାଦେଵୀ ତାଂ ତତଃ ପ୍ରାହ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଂ ମଧୁରଯା ଗିରା ॥56॥
satatra gatvā yatrāste śailoddośe'tiśobhane|
sādevī tāṃ tataḥ prāha ślakṣṇaṃ madhurayā girā ||56||
ଦୂତ ଉଵାଚ॥
Mantra 57
ଦେଵି ଦୈତ୍ଯେଶ୍ଵରଃ ଶୁମ୍ଭସ୍ତ୍ରॆଲୋକ୍ଯେ ପରମେଶ୍ଵରଃ।
ଦୂତୋଽହଂ ପ୍ରେଷି ତସ୍ତେନ ତ୍ଵତ୍ସକାଶମିହାଗତଃ ॥57॥
devi daityeśvaraḥ śumbhastrèlokye parameśvaraḥ|
dūto'haṃ preṣi tastena tvatsakāśamihāgataḥ ||57||
Mantra 58
ଅଵ୍ଯାହତାଜ୍ଞଃ ସର୍ଵାସୁ ଯଃ ସଦା ଦେଵଯୋନିଷୁ।
ନିର୍ଜିତାଖିଲ ଦୈତ୍ଯାରିଃ ସ ଯଦାହ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ତତ୍ ॥58॥
avyāhatājñaḥ sarvāsu yaḥ sadā devayoniṣu|
nirjitākhila daityāriḥ sa yadāha śṛṇuṣva tat ||58||
Mantra 59
ମମତ୍ରୈଲୋକ୍ଯ ମଖିଲଂ ମମଦେଵା ଵଶାନୁଗାଃ।
ଯଜ୍ଞଭାଗାନହଂ ସର୍ଵାନୁପାଶ୍ନାମି ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ॥59॥
mamatrailokya makhilaṃ mamadevā vaśānugāḥ|
yajñabhāgānahaṃ sarvānupāśnāmi pṛthak pṛthak ||59||
Mantra 60
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେଵରରତ୍ନାନି ମମ ଵଶ୍ଯାନ୍ଯଶେଷତଃ।
ତଥୈଵ ଗଜରତ୍ନଂ ଚ ହୃତଂ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଵାହନଂ ॥60॥
trailokyevararatnāni mama vaśyānyaśeṣataḥ|
tathaiva gajaratnaṃ ca hṛtaṃ devendravāhanaṃ ||60||
Mantra 61
କ୍ଷୀରୋଦମଥନୋଦ୍ଭୂତ ମଶ୍ଵରତ୍ନଂ ମମାମରୈଃ।
ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵସସଞ୍ଜ୍ଞଂ ତତ୍ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ସମର୍ପିତଂ ॥61॥
kṣīrodamathanodbhūta maśvaratnaṃ mamāmaraiḥ|
uccaiḥśravasasañjñaṃ tatpraṇipatya samarpitaṃ ||61||
Mantra 62
ଯାନିଚାନ୍ଯାନି ଦେଵେଷୁ ଗନ୍ଧର୍ଵେଷୂରଗେଷୁ ଚ ।
ରତ୍ନଭୂତାନି ଭୂତାନି ତାନି ମଯ୍ଯେଵ ଶୋଭନେ ॥62॥
yānicānyāni deveṣu gandharveṣūrageṣu ca |
ratnabhūtāni bhūtāni tāni mayyeva śobhane ||62||
Mantra 63
ସ୍ତ୍ରୀ ରତ୍ନଭୂତାଂ ତାଂ ଦେଵୀଂ ଲୋକେ ମନ୍ଯା ମହେ ଵଯଂ।
ସା ତ୍ଵମସ୍ମାନୁପାଗଚ୍ଛ ଯତୋ ରତ୍ନଭୁଜୋ ଵଯଂ ॥63॥
strī ratnabhūtāṃ tāṃ devīṃ loke manyā mahe vayaṃ|
sā tvamasmānupāgaccha yato ratnabhujo vayaṃ ||63||
Mantra 64
ମାଂଵା ମମାନୁଜଂ ଵାପି ନିଶୁମ୍ଭମୁରୁଵିକ୍ରମମ୍।
ଭଜତ୍ଵଂ ଚଞ୍ଚଲାପାଜ୍ଗି ରତ୍ନ ଭୂତାସି ଵୈ ଯତଃ ॥64॥
māṃvā mamānujaṃ vāpi niśumbhamuruvikramam|
bhajatvaṃ cañcalāpājgi ratna bhūtāsi vai yataḥ ||64||
Mantra 65
ପରମୈଶ୍ଵର୍ଯ ମତୁଲଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସେ ମତ୍ପରିଗ୍ରହାତ୍।
ଏତଦ୍ଭୁଦ୍ଥ୍ଯା ସମାଲୋଚ୍ଯ ମତ୍ପରିଗ୍ରହତାଂ ଵ୍ରଜ ॥65॥
paramaiśvarya matulaṃ prāpsyase matparigrahāt|
etadbhudthyā samālocya matparigrahatāṃ vraja ||65||
ଋଷିରୁଵାଚ॥
Mantra 66
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ସା ତଦା ଦେଵୀ ଗମ୍ଭୀରାନ୍ତଃସ୍ମିତା ଜଗୌ।
ଦୁର୍ଗା ଭଗଵତୀ ଭଦ୍ରା ଯଯେଦଂ ଧାର୍ଯତେ ଜଗତ୍ ॥66॥
ityuktā sā tadā devī gambhīrāntaḥsmitā jagau|
durgā bhagavatī bhadrā yayedaṃ dhāryate jagat ||66||
ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ॥
Mantra 67
ସତ୍ଯ ମୁକ୍ତଂ ତ୍ଵଯା ନାତ୍ର ମିଥ୍ଯାକିଞ୍ଚିତ୍ତ୍ଵଯୋଦିତମ୍।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯାଧିପତିଃ ଶୁମ୍ଭୋ ନିଶୁମ୍ଭଶ୍ଚାପି ତାଦୃଶଃ ॥67॥
satya muktaṃ tvayā nātra mithyākiñcittvayoditam|
trailokyādhipatiḥ śumbho niśumbhaścāpi tādṛśaḥ ||67||
Mantra 68
କିଂ ତ୍ଵତ୍ର ଯତ୍ପ୍ରତିଜ୍ଞାତଂ ମିଥ୍ଯା ତତ୍କ୍ରିଯତେ କଥମ୍।
ଶ୍ରୂଯତାମଲ୍ପଭୁଦ୍ଧିତ୍ଵାତ୍ ତ୍ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଯା କୃତା ପୁରା ॥68॥
kiṃ tvatra yatpratijñātaṃ mithyā tatkriyate katham|
śrūyatāmalpabhuddhitvāt tpratijñā yā kṛtā purā ||68||
Mantra 69
ଯୋମାଂ ଜଯତି ସଜ୍ଗ୍ରାମେ ଯୋ ମେ ଦର୍ପଂ ଵ୍ଯପୋହତି।
ଯୋମେ ପ୍ରତିବଲୋ ଲୋକେ ସ ମେ ଭର୍ତା ଭଵିଷ୍ଯତି ॥69॥
yomāṃ jayati sajgrāme yo me darpaṃ vyapohati|
yome pratibalo loke sa me bhartā bhaviṣyati ||69||
Mantra 70
ତଦାଗଚ୍ଛତୁ ଶୁମ୍ଭୋଽତ୍ର ନିଶୁମ୍ଭୋ ଵା ମହାସୁରଃ।
ମାଂ ଜିତ୍ଵା କିଂ ଚିରେଣାତ୍ର ପାଣିଙ୍ଗୃହ୍ଣାତୁମେଲଘୁ ॥70॥
tadāgacchatu śumbho'tra niśumbho vā mahāsuraḥ|
māṃ jitvā kiṃ cireṇātra pāṇiṅgṛhṇātumelaghu ||70||
ଦୂତ ଉଵାଚ॥
Mantra 71
ଅଵଲିପ୍ତାସି ମୈଵଂ ତ୍ଵଂ ଦେଵି ବ୍ରୂହି ମମାଗ୍ରତଃ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେକଃ ପୁମାଂସ୍ତିଷ୍ଟେଦ୍ ଅଗ୍ରେ ଶୁମ୍ଭନିଶୁମ୍ଭଯୋଃ ॥71॥
avaliptāsi maivaṃ tvaṃ devi brūhi mamāgrataḥ|
trailokyekaḥ pumāṃstiṣṭed agre śumbhaniśumbhayoḥ ||71||
Mantra 72
ଅନ୍ଯେଷାମପି ଦୈତ୍ଯାନାଂ ସର୍ଵେ ଦେଵା ନ ଵୈ ଯୁଧି।
କିଂ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ସୁମ୍ମୁଖେ ଦେଵି ପୁନଃ ସ୍ତ୍ରୀ ତ୍ଵମେକିକା ॥72॥
anyeṣāmapi daityānāṃ sarve devā na vai yudhi|
kiṃ tiṣṭhanti summukhe devi punaḥ strī tvamekikā ||72||
Mantra 73
ଇନ୍ଦ୍ରାଦ୍ଯାଃ ସକଲା ଦେଵାସ୍ତସ୍ଥୁର୍ଯେଷାଂ ନ ସଂଯୁଗେ।
ଶୁମ୍ଭାଦୀନାଂ କଥଂ ତେଷାଂ ସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଯାସ୍ଯସି ସମ୍ମୁଖମ୍ ॥73॥
indrādyāḥ sakalā devāstasthuryeṣāṃ na saṃyuge|
śumbhādīnāṃ kathaṃ teṣāṃ strī prayāsyasi sammukham ||73||
Mantra 74
ସାତ୍ଵଂ ଗଚ୍ଛ ମଯୈଵୋକ୍ତା ପାର୍ଶ୍ଵଂ ଶୁମ୍ଭନିଶୁମ୍ଭଯୋଃ।
କେଶାକର୍ଷଣ ନିର୍ଧୂତ ଗୌରଵା ମା ଗମିଷ୍ଯସି॥74॥
sātvaṃ gaccha mayaivoktā pārśvaṃ śumbhaniśumbhayoḥ|
keśākarṣaṇa nirdhūta gauravā mā gamiṣyasi||74||
ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ।
Mantra 75
ଏଵମେତଦ୍ ବଲୀ ଶୁମ୍ଭୋ ନିଶୁମ୍ଭଶ୍ଚାତିଵୀର୍ଯଵାନ୍।
କିଂ କରୋମି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ମେ ଯଦନାଲୋଚିତାପୁରା ॥75॥
evametad balī śumbho niśumbhaścātivīryavān|
kiṃ karomi pratijñā me yadanālocitāpurā ||75||
Mantra 76
ସତ୍ଵଂ ଗଚ୍ଛ ମଯୋକ୍ତଂ ତେ ଯଦେତତ୍ତ୍ସର୍ଵ ମାଦୃତଃ।
ତଦାଚକ୍ଷ୍ଵା ସୁରେନ୍ଦ୍ରାଯ ସ ଚ ଯୁକ୍ତଂ କରୋତୁ ଯତ୍ ॥76॥
satvaṃ gaccha mayoktaṃ te yadetattsarva mādṛtaḥ|
tadācakṣvā surendrāya sa ca yuktaṃ karotu yat ||76||
॥ ଇତି ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେଯ ପୁରାଣେ ସାଵର୍ନିକେ ମନ୍ଵନ୍ତରେ ଦେଵି ମହତ୍ମ୍ଯେ ଦେଵ୍ଯା ଦୂତ ସଂଵାଦୋ ନାମ ପଞ୍ଚମୋ ଧ୍ଯାଯଃ ସମାପ୍ତମ୍ ॥
ଆହୁତି
କ୍ଲୀଂ ଜଯନ୍ତୀ ସାଙ୍ଗାଯୈ ସାଯୁଧାଯୈ ସଶକ୍ତିକାଯୈ ସପରିଵାରାଯୈ ସଵାହନାଯୈ ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ୍ଯୈ ଵିଷ୍ଣୁମାଯାଦି ଚତୁର୍ଵିଂଶଦ୍ ଦେଵତାଭ୍ଯୋ ମହାହୁତିଂ ସମର୍ପଯାମି ନମଃ ସ୍ଵାହା ॥
āhuti
klīṃ jayantī sāṅgāyai sāyudhāyai saśaktikāyai saparivārāyai savāhanāyai dhūmrākṣyai viṣṇumāyādi caturviṃśad devatābhyo mahāhutiṃ samarpayāmi namaḥ svāhā ||
Sanskrit — Devanagari (original)
देव्या दूत संवादो नाम पञ्चमो ध्यायः ॥
अस्य श्री उत्तरचरित्रस्य रुद्र ऋषिः । श्री महासरस्वती देवता । अनुष्टुप्छन्धः ।भीमा शक्तिः । भ्रामरी बीजम् । सूर्यस्तत्वम् । सामवेदः । स्वरूपम् । श्री महासरस्वतिप्रीत्यर्थे । उत्तरचरित्रपाठे विनियोगः ॥
ध्यानं
घण्टाशूलहलानि शङ्ख मुसले चक्रं धनुः सायकं
हस्ताब्जैर्धदतीं घनान्तविलसच्छीतांशुतुल्यप्रभां
गौरी देह समुद्भवां त्रिजगतां आधारभूतां महा
पूर्वामत्र सरस्वती मनुभजे शुम्भादिदैत्यार्दिनीं॥
॥ऋषिरुवाच॥ ॥ 1 ॥
पुरा शुम्भनिशुम्भाभ्यामसुराभ्यां शचीपतेः
त्रैलोक्यं यज्ञ्य भागाश्च हृता मदबलाश्रयात् ॥2॥
तावेव सूर्यतां तद्वदधिकारं तथैन्दवं
कौबेरमथ याम्यं चक्रान्ते वरुणस्य च
तावेव पवनर्द्धिऽं च चक्रतुर्वह्नि कर्मच
ततो देवा विनिर्धूता भ्रष्टराज्याः पराजिताः ॥3॥
हृताधिकारास्त्रिदशास्ताभ्यां सर्वे निराकृता।
महासुराभ्यां तां देवीं संस्मरन्त्यपराजितां ॥4॥
तयास्माकं वरो दत्तो यधापत्सु स्मृताखिलाः।
भवतां नाशयिष्यामि तत्क्षणात्परमापदः ॥5॥
इतिकृत्वा मतिं देवा हिमवन्तं नगेश्वरं।
जग्मुस्तत्र ततो देवीं विष्णुमायां प्रतुष्टुवुः ॥6॥
देवा ऊचुः
नमो देव्यै महादेव्यै शिवायै सततं नमः।
नमः प्रकृत्यै भद्रायै नियताः प्रणताः स्मतां ॥6॥
रौद्राय नमो नित्यायै गौर्यै धात्र्यै नमो नमः
ज्योत्स्नायै चेन्दुरूपिण्यै सुखायै सततं नमः ॥8॥
कल्याण्यै प्रणता वृद्ध्यै सिद्ध्यै कुर्मो नमो नमः।
नैरृत्यै भूभृतां लक्ष्मै शर्वाण्यै ते नमो नमः ॥9॥
दुर्गायै दुर्गपारायै सारायै सर्वकारिण्यै
ख्यात्यै तथैव कृष्णायै धूम्रायै सततं नमः ॥10॥
अतिसौम्यतिरौद्रायै नतास्तस्यै नमो नमः
नमो जगत्प्रतिष्ठायै देव्यै कृत्यै नमो नमः ॥11॥
यादेवी सर्वभूतेषू विष्णुमायेति शब्धिता।
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥12
यादेवी सर्वभूतेषू चेतनेत्यभिधीयते।
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥13॥
यादेवी सर्वभूतेषू बुद्धिरूपेण संस्थिता।
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥14॥
यादेवी सर्वभूतेषू निद्रारूपेण संस्थिता।
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥15॥
यादेवी सर्वभूतेषू क्षुधारूपेण संस्थिता
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥16॥
यादेवी सर्वभूतेषू छायारूपेण संस्थिता
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥17॥
यादेवी सर्वभूतेषू शक्तिरूपेण संस्थिता
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥18॥
यादेवी सर्वभूतेषू तृष्णारूपेण संस्थिता
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥19॥
यादेवी सर्वभूतेषू क्षान्तिरूपेण संस्थिता
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥20॥
यादेवी सर्वभूतेषू जातिरूपेण संस्थिता
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥21॥
यादेवी सर्वभूतेषू लज्जारूपेण संस्थिता
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥22॥
यादेवी सर्वभूतेषू शान्तिरूपेण संस्थिता
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥23॥
यादेवी सर्वभूतेषू श्रद्धारूपेण संस्थिता
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥24॥
यादेवी सर्वभूतेषू कान्तिरूपेण संस्थिता
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥25॥
यादेवी सर्वभूतेषू लक्ष्मीरूपेण संस्थिता
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥26॥
यादेवी सर्वभूतेषू वृत्तिरूपेण संस्थिता
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥27॥
यादेवी सर्वभूतेषू स्मृतिरूपेण संस्थिता
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥28॥
यादेवी सर्वभूतेषू दयारूपेण संस्थिता
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥29॥
यादेवी सर्वभूतेषू तुष्टिरूपेण संस्थिता
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥30॥
यादेवी सर्वभूतेषू मातृरूपेण संस्थिता
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥31॥
यादेवी सर्वभूतेषू भ्रान्तिरूपेण संस्थिता
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥32॥
इन्द्रियाणामधिष्ठात्री भूतानां चाखिलेषु या।
भूतेषु सततं तस्यै व्याप्ति देव्यै नमो नमः ॥33॥
चितिरूपेण या कृत्स्नमेत द्व्याप्य स्थिता जगत्
नमस्तस्यै, नमस्तस्यै,नमस्तस्यै नमोनमः ॥34॥
स्तुतासुरैः पूर्वमभीष्ट संश्रयात्तथा
सुरेन्द्रेण दिनेषुसेविता।
करोतुसा नः शुभहेतुरीश्वरी
शुभानि भद्राण्य भिहन्तु चापदः ॥35॥
या साम्प्रतं चोद्धतदैत्यतापितै
रस्माभिरीशाचसुरैर्नमश्यते।
याच स्मता तत्​क्षण मेव हन्ति नः
सर्वा पदोभक्तिविनम्रमूर्तिभिः ॥36॥
ऋषिरुवाच॥
एवं स्तवाभि युक्तानां देवानां तत्र पार्वती।
स्नातुमभ्याययौ तोये जाह्नव्या नृपनन्दन ॥37॥
साब्रवीत्तान् सुरान् सुभ्रूर्भवद्भिः स्तूयतेऽत्र का
शरीरकोशतश्चास्याः समुद्भूताऽ ब्रवीच्छिवा ॥38॥
स्तोत्रं ममैतत्क्रियते शुम्भदैत्य निराकृतैः
देवैः समेतैः समरे निशुम्भेन पराजितैः ॥39॥
शरीरकोशाद्यत्तस्याः पार्वत्या निःसृताम्बिका।
कौशिकीति समस्तेषु ततो लोकेषु गीयते ॥40॥
तस्यांविनिर्गतायां तु कृष्णाभूत्सापि पार्वती।
कालिकेति समाख्याता हिमाचलकृताश्रया ॥41॥
ततोऽम्बिकां परं रूपं बिभ्राणां सुमनोहरम् ।
ददर्श चण्दो मुण्दश्च भृत्यौ शुम्भनिशुम्भयोः ॥42॥
ताभ्यां शुम्भाय चाख्याता सातीव सुमनोहरा।
काप्यास्ते स्त्री महाराज भास यन्ती हिमाचलम् ॥43॥
नैव तादृक् क्वचिद्रूपं दृष्टं केनचिदुत्तमम्।
ज्ञायतां काप्यसौ देवी गृह्यतां चासुरेश्वर ॥44॥
स्त्री रत्न मतिचार्वञ्ज्गी द्योतयन्तीदिशस्त्विषा।
सातुतिष्टति दैत्येन्द्र तां भवान् द्रष्टु मर्हति ॥45॥
यानि रत्नानि मणयो गजाश्वादीनि वै प्रभो।
त्रै लोक्येतु समस्तानि साम्प्रतं भान्तिते गृहे ॥46॥
ऐरावतः समानीतो गजरत्नं पुनर्दरात्।
पारिजात तरुश्चायं तथैवोच्चैः श्रवा हयः ॥47॥
विमानं हंससंयुक्तमेतत्तिष्ठति तेऽङ्गणे।
रत्नभूत मिहानीतं यदासीद्वेधसोऽद्भुतं ॥48॥
निधिरेष महा पद्मः समानीतो धनेश्वरात्।
किञ्जल्किनीं ददौ चाब्धिर्मालामम्लानपज्कजां ॥49॥
छत्रं तेवारुणं गेहे काञ्चनस्रावि तिष्ठति।
तथायं स्यन्दनवरो यः पुरासीत्प्रजापतेः ॥50॥
मृत्योरुत्क्रान्तिदा नाम शक्तिरीश त्वया हृता।
पाशः सलिल राजस्य भ्रातुस्तव परिग्रहे ॥51॥
निशुम्भस्याब्धिजाताश्च समस्ता रत्न जातयः।
वह्निश्चापि ददौ तुभ्य मग्निशौचे च वाससी ॥52॥
एवं दैत्येन्द्र रत्नानि समस्तान्याहृतानि ते
स्त्र्री रत्न मेषा कल्याणी त्वया कस्मान्न गृह्यते ॥53॥
ऋषिरुवाच।
निशम्येति वचः शुम्भः स तदा चण्डमुण्डयोः।
प्रेषयामास सुग्रीवं दूतं देव्या महासुरं ॥54॥
इति चेति च वक्तव्या सा गत्वा वचनान्मम।
यथा चाभ्येति सम्प्रीत्या तथा कार्यं त्वया लघु ॥55॥
सतत्र गत्वा यत्रास्ते शैलोद्दोशेऽतिशोभने।
सादेवी तां ततः प्राह श्लक्ष्णं मधुरया गिरा ॥56॥
दूत उवाच॥
देवि दैत्येश्वरः शुम्भस्त्रॆलोक्ये परमेश्वरः।
दूतोऽहं प्रेषि तस्तेन त्वत्सकाशमिहागतः ॥57॥
अव्याहताज्ञः सर्वासु यः सदा देवयोनिषु।
निर्जिताखिल दैत्यारिः स यदाह शृणुष्व तत् ॥58॥
ममत्रैलोक्य मखिलं ममदेवा वशानुगाः।
यज्ञभागानहं सर्वानुपाश्नामि पृथक् पृथक् ॥59॥
त्रैलोक्येवररत्नानि मम वश्यान्यशेषतः।
तथैव गजरत्नं च हृतं देवेन्द्रवाहनं ॥60॥
क्षीरोदमथनोद्भूत मश्वरत्नं ममामरैः।
उच्चैःश्रवससञ्ज्ञं तत्प्रणिपत्य समर्पितं ॥61॥
यानिचान्यानि देवेषु गन्धर्वेषूरगेषु च ।
रत्नभूतानि भूतानि तानि मय्येव शोभने ॥62॥
स्त्री रत्नभूतां तां देवीं लोके मन्या महे वयं।
सा त्वमस्मानुपागच्छ यतो रत्नभुजो वयं ॥63॥
मांवा ममानुजं वापि निशुम्भमुरुविक्रमम्।
भजत्वं चञ्चलापाज्गि रत्न भूतासि वै यतः ॥64॥
परमैश्वर्य मतुलं प्राप्स्यसे मत्परिग्रहात्।
एतद्भुद्थ्या समालोच्य मत्परिग्रहतां व्रज ॥65॥
ऋषिरुवाच॥
इत्युक्ता सा तदा देवी गम्भीरान्तःस्मिता जगौ।
दुर्गा भगवती भद्रा ययेदं धार्यते जगत् ॥66॥
देव्युवाच॥
सत्य मुक्तं त्वया नात्र मिथ्याकिञ्चित्त्वयोदितम्।
त्रैलोक्याधिपतिः शुम्भो निशुम्भश्चापि तादृशः ॥67॥
किं त्वत्र यत्प्रतिज्ञातं मिथ्या तत्क्रियते कथम्।
श्रूयतामल्पभुद्धित्वात् त्प्रतिज्ञा या कृता पुरा ॥68॥
योमां जयति सज्ग्रामे यो मे दर्पं व्यपोहति।
योमे प्रतिबलो लोके स मे भर्ता भविष्यति ॥69॥
तदागच्छतु शुम्भोऽत्र निशुम्भो वा महासुरः।
मां जित्वा किं चिरेणात्र पाणिङ्गृह्णातुमेलघु ॥70॥
दूत उवाच॥
अवलिप्तासि मैवं त्वं देवि ब्रूहि ममाग्रतः।
त्रैलोक्येकः पुमांस्तिष्टेद् अग्रे शुम्भनिशुम्भयोः ॥71॥
अन्येषामपि दैत्यानां सर्वे देवा न वै युधि।
किं तिष्ठन्ति सुम्मुखे देवि पुनः स्त्री त्वमेकिका ॥72॥
इन्द्राद्याः सकला देवास्तस्थुर्येषां न संयुगे।
शुम्भादीनां कथं तेषां स्त्री प्रयास्यसि सम्मुखम् ॥73॥
सात्वं गच्छ मयैवोक्ता पार्श्वं शुम्भनिशुम्भयोः।
केशाकर्षण निर्धूत गौरवा मा गमिष्यसि॥74॥
देव्युवाच।
एवमेतद् बली शुम्भो निशुम्भश्चातिवीर्यवान्।
किं करोमि प्रतिज्ञा मे यदनालोचितापुरा ॥75॥
सत्वं गच्छ मयोक्तं ते यदेतत्त्सर्व मादृतः।
तदाचक्ष्वा सुरेन्द्राय स च युक्तं करोतु यत् ॥76॥
॥ इति श्री मार्कण्डेय पुराणे सावर्निके मन्वन्तरे देवि महत्म्ये देव्या दूत संवादो नाम पञ्चमो ध्यायः समाप्तम् ॥
आहुति
क्लीं जयन्ती साङ्गायै सायुधायै सशक्तिकायै सपरिवारायै सवाहनायै धूम्राक्ष्यै विष्णुमायादि चतुर्विंशद् देवताभ्यो महाहुतिं समर्पयामि नमः स्वाहा ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.
🕉 InfoLyter.in