📚 Valmiki Ramayana · Bala Kanda

1.50 बालकाण्ड - पञ्चाश सर्गः

Sarga 50

✍️ Author Maharishi Valmiki 🖋️ Devanagari script 🔢 25 verses 55 views
📄 Download PDF
View: Text in this script too →
🖋️ Script: हिन्दी ▾
⚠️ AI-generated translation — the Nepali meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.
Summary — Nepali
यो बालकाण्डको पचासौं सर्गमा राम र लक्ष्मण विश्वामित्रसँगै जनकको यज्ञस्थलमा पुग्छन्। विश्वामित्रले जलयुक्त निर्जन स्थानमा निवास बनाउँछन् र राजा जनकले पुरोहित शतानन्दलाई अगाडि राखी अर्घ्यसहित स्वागत गर्छन्। जनकले विश्वामित्रलाई यज्ञको उपसदनमा आएकोमा धन्य मान्दै बाँकी बाह्र दिनको कुरा गर्छन्। अनि उनले राम र लक्ष्मणलाई देखेर तिनीहरू को हुन्, कसका पुत्र हुन् भनी सोध्छन्। विश्वामित्रले ती दशरथका पुत्र हुन्, सिद्धाश्रममा बसेका, राक्षसवध गरेका, विशाला र अहल्याको दर्शन गरेका र महाधनुषको जिज्ञासा लिएर आएका भनी जनकलाई बताउँछन्।

AI-generated · not yet verified

The Nepali meaning of each verse is shown below the verse.

⚠️ AI-generated translation — the Punjabi meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.
Summary — Punjabi
ਇਸ ਸਰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜਨਕ ਦੇ ਯੱਗ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸ਼ਤਾਨੰਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਦਿਆਂ ਸਵਾਗਤ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਘ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਰਾਜੇ ਦਾ ਕੁਸ਼ਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯੱਗ ਦੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜਨਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਯੱਗ ਸਫਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਕੁਮਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਦੀ ਜਿਜ্ঞਾਸਾ ਹੈ।

AI-generated · not yet verified

The Punjabi meaning of each verse is shown below the verse.

Meaning —
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ पञ्चाशस्सर्गः ।
Shloka 1
ततः प्रागुत्तरां गत्वा रामस्सौमित्रिणा सह ।
विश्वामित्रं पुरस्कृत्य यज्ञवाटमुपागमत् ॥ 1 ॥
tataḥ prāguttarāṃ gatvā rāmassaumitriṇā saha |
viśvāmitraṃ puraskṛtya yajñavāṭamupāgamat || 1 ||

त्यसपछि रामले सौमित्रि (लक्ष्मण) सहित उत्तर-पूर्वतिर गई, विश्वामित्रलाई अगाडि राखी यज्ञस्थलमा पुगे ॥ 1 ॥ AI

ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਹਿਤ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਾ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਯੱਗ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। AI

Shloka 2
रामस्तु मुनिशार्दूलमुवाच सहलक्ष्मणः ।
साध्वी यज्ञसमृद्धिर्हि जनकस्य महात्मनः ॥ 2 ॥
rāmastu muniśārdūlamuvāca sahalakṣmaṇaḥ |
sādhvī yajñasamṛddhirhi janakasya mahātmanaḥ || 2 ||

रामले लक्ष्मणसहित मुनिश्रेष्ठसँग भने — महात्मा जनकको यज्ञको समृद्धि त सुन्दर छ नि ॥ 2 ॥ AI

ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਮਹਾਤਮਾ, ਜਨਕ ਦਾ ਯੱਗ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। AI

Shloka 3
बहूनीह सहस्राणि नानादेशनिवासिनाम् ।
ब्राह्मणानां महाभाग वेदाध्ययनशालिनाम् ॥ 3 ॥
bahūnīha sahasrāṇi nānādeśanivāsinām |
brāhmaṇānāṃ mahābhāga vedādhyayanaśālinām || 3 ||

हे महाभाग, यहाँ विभिन्न देशमा बस्ने, वेदाध्ययनमा लागेका धेरै हजारौं ब्राह्मणहरू छन् ॥ 3 ॥ AI

ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਇੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਨ। AI

Shloka 4
ऋषिवाटाश्च दृश्यन्ते शकटीशतसङ्कुलाः ।
देशो विधीयतां ब्रह्मन् यत्र वत्स्यामहे वयम् ॥ 4 ॥
ṛṣivāṭāśca dṛśyante śakaṭīśatasaṅkulāḥ |
deśo vidhīyatāṃ brahman yatra vatsyāmahe vayam || 4 ||

सयौं शकटले भरिएका ऋषिहरूका वाटिकाहरू देखिन्छन् । हे ब्रह्मन्, हामी बस्ने देश निर्धारण गर्नुहोस् ॥ 4 ॥ AI

ਗੱਡਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ-ਸਥਾਨ ਦਿਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਉਹ ਦੇਸ਼ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰੋ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਰਹਾਂਗੇ। AI

Shloka 5
रामस्य वचनं श्रुत्वा विश्वामित्रो महामुनिः ।
निवेशमकरोद्देशे विविक्ते सलिलायुते ॥ 5 ॥
rāmasya vacanaṃ śrutvā viśvāmitro mahāmuniḥ |
niveśamakaroddeśe vivikte salilāyute || 5 ||

रामको वचन सुनेर महामुनि विश्वामित्रले जलयुक्त निर्जन स्थानमा निवास बनाउनुभयो ॥ 5 ॥ AI

ਰਾਮ ਦਾ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇੱਕ ਇਕਾਂਤ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਇਆ। AI

Shloka 6
विश्वामित्रमनुप्राप्तं श्रुत्वा स नृपतिस्तदा ।
शतानन्दं पुरस्कृत्य पुरोहितमनिन्दितम् ॥ 6 ॥
viśvāmitramanuprāptaṃ śrutvā sa nṛpatistadā |
śatānandaṃ puraskṛtya purohitamaninditam || 6 ||

विश्वामित्र आएको सुनेर ती राजाले तत्काल निन्दारहित पुरोहित शतानन्दलाई अगाडि राखी ॥ 6 ॥ AI

ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਿੰਦਾ-ਰਹਿਤ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸ਼ਤਾਨੰਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਦਿਆਂ, AI

Shloka 7
प्रत्युज्जगाम सहसा विनयेन समन्वितः ।
ऋत्विजोऽपि महात्मानस्त्वर्घ्यमादाय सत्वरम् ॥ 7 ॥
pratyujjagāma sahasā vinayena samanvitaḥ |
ṛtvijo'pi mahātmānastvarghyamādāya satvaram || 7 ||

विनयसहित हतारमा स्वागत गर्न गए । महात्मा ऋत्विजहरूले पनि तुरन्त अर्घ्य लिएर ॥ 7 ॥ AI

ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਸਵਾਗਤ ਲਈ ਗਿਆ। ਮਹਾਤਮਾ ਰਿਤ੍ਵਿਜ (ਯੱਗ ਦੇ ਕਰਤਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਅਰਘ (ਸਵਾਗਤ ਦਾ ਜਲ) ਲੈ ਕੇ ਆਏ। AI

Shloka 8
विश्वामित्राय धर्मेण ददुर्मन्न्त्रपुरस्कृतम् ।
प्रतिगृह्य च तां पूजां जनकस्य महात्मनः ॥ 8 ॥
viśvāmitrāya dharmeṇa dadurmanntrapuraskṛtam |
pratigṛhya ca tāṃ pūjāṃ janakasya mahātmanaḥ || 8 ||

विश्वामित्रलाई धर्मपूर्वक मन्त्रसहित अर्घ्य दिए । महात्मा जनकको त्यो पूजा स्वीकार गरेर ॥ 8 ॥ AI

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਤਰਾਂ ਸਹਿਤ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਮਹਾਤਮਾ ਜਨਕ ਦੀ ਉਸ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, AI

Shloka 9
पप्रच्छ कुशलं राज्ञो यज्ञस्य च निरामयम् ।
स तांश्चापि मुनीन् पृष्ट्वा सोपाध्यायपुरोधसः ॥ 9 ॥
papraccha kuśalaṃ rājño yajñasya ca nirāmayam |
sa tāṃścāpi munīn pṛṣṭvā sopādhyāyapurodhasaḥ || 9 ||

उनले राजाको कुशल र यज्ञको निरामयता सोधे। अनि ती मुनिहरूलाई पनि, उपाध्याय र पुरोहितसहित, सोधे। AI

ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਕੁਸ਼ਲ ਪੁੱਛਿਆ ਅਤੇ ਯੱਗ ਦੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਜੋ ਉਪਾਧਿਆਇ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸਨ। AI

Shloka 10
यथान्यायं ततस्सर्वैस्समागच्छत्प्रहृष्टवत् ।
अथ राजा मुनिश्रेष्ठं कृताञ्जलिरभाषत ॥ 10 ॥
yathānyāyaṃ tatassarvaissamāgacchatprahṛṣṭavat |
atha rājā muniśreṣṭhaṃ kṛtāñjalirabhāṣata || 10 ||

तब सबैसँग न्यायअनुसार प्रसन्न भई भेटे। अनि राजाले अञ्जलि जोडेर मुनिश्रेष्ठसँग भने। AI

ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਯਥਾਯੋਗ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। AI

Shloka 11
आसने भगवानास्तां सहैभिर्मुनिपुङ्गवैः ।
जनकस्य वचश्श्रुत्वा निषसाद महामुनिः ॥ 11 ॥
āsane bhagavānāstāṃ sahaibhirmunipuṅgavaiḥ |
janakasya vacaśśrutvā niṣasāda mahāmuniḥ || 11 ||

हे भगवान्, यी मुनिपुङ्गवहरूसहित आसनमा विराजमान हुनुहोस्। जनकको वचन सुनेर महामुनि बस्नुभयो। AI

ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਨੀ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਸਮੇਤ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋਵੋ। ਜਨਕ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਬੈਠ ਗਏ। AI

Shloka 12
पुरोधा ऋत्विजश्चैव राजा च सह मन्त्रिभिः ।
आसनेषु यथान्यायमुपविष्टान् समन्ततः ॥ 12 ॥
purodhā ṛtvijaścaiva rājā ca saha mantribhiḥ |
āsaneṣu yathānyāyamupaviṣṭān samantataḥ || 12 ||

पुरोहित, ऋत्विज् र राजा मन्त्रीहरूसहित, सबैतिर न्यायअनुसार आसनमा बसेका। AI

ਪੁਰੋਹਿਤ, ਰਿਤ੍ਵਿਜ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਯਥਾਯੋਗ ਆਸਨਾਂ ਉੱਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠਿਆਂ ਦੇਖ ਕੇ। AI

Shloka 13
दृष्ट्वा स नृपतिस्तत्र विश्वामित्रमथाब्रवीत् ।
अद्य यज्ञसमृध्दिर्मे सफला दैवतैः कृता ॥ 13 ॥
dṛṣṭvā sa nṛpatistatra viśvāmitramathābravīt |
adya yajñasamṛdhdirme saphalā daivataiḥ kṛtā || 13 ||

ती राजाले त्यहाँ विश्वामित्रलाई देखेर तब भने — आज मेरो यज्ञसमृद्धि देवताहरूद्वारा सफल भएको छ। AI

ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ: ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਯੱਗ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਫਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। AI

Shloka 14
अद्य यज्ञफलं प्राप्तं भगवद्दर्शनान्मया ।
धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यस्य मे मुनिपुङ्गव ॥ 14 ॥
adya yajñaphalaṃ prāptaṃ bhagavaddarśanānmayā |
dhanyo'smyanugṛhīto'smi yasya me munipuṅgava || 14 ||

हे मुनिपुङ्गव, आज भगवान्को दर्शनबाट मैले यज्ञको फल प्राप्त गरेँ। म धन्य भएँ, अनुगृहीत भएँ। AI

ਹੇ ਮੁਨੀ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਧੰਨ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਇਹ ਭਾਗ ਹੈ। AI

Shloka 15
यज्ञोपसदनं ब्रह्मन् प्राप्तोऽसि मुनिभिः सह ।
द्वादशाहं तु ब्रह्मर्षे शेषमाहुर्मनीषिणः ॥ 15 ॥
yajñopasadanaṃ brahman prāpto'si munibhiḥ saha |
dvādaśāhaṃ tu brahmarṣe śeṣamāhurmanīṣiṇaḥ || 15 ||

हे ब्रह्मन्, तपाईं मुनिहरूसहित यज्ञको उपसदनमा आउनुभएको छ। हे ब्रह्मर्षे, बुद्धिमान्हरूले बाँकी बाह्र दिन भन्छन्। AI

ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਤੁਸੀਂ ਮੁਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਯੱਗ ਦੇ ਉਪਸਦਨ (ਸਮਾਪਤੀ-ਸਥਾਨ) ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹੋ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹਨ। AI

Shloka 16
ततो भागार्थिनो देवान् द्रष्टुमर्हसि कौशिक ।
इत्युक्त्वा मुनिशार्दूलं प्रहृष्टवदनस्तदा ॥ 16 ॥
tato bhāgārthino devān draṣṭumarhasi kauśika |
ityuktvā muniśārdūlaṃ prahṛṣṭavadanastadā || 16 ||

हे कौशिक, त्यसैले भागको इच्छा राख्ने देवताहरूलाई देख्नु उचित हुन्छ। यसरी भनेर तब प्रसन्न मुख भई मुनिशार्दूलसँग। AI

ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਭਾਗ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਮੁਨੀ-ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮੁਖ ਨਾਲ ਕਿਹਾ। AI

Shloka 17
पुनस्तं परिपप्रच्छ प्राञ्जलिः प्रणतो नृपः ।
इमौ कुमारौ भद्रं ते देवतुल्यपराक्रमौ ॥ 17 ॥
punastaṃ paripapraccha prāñjaliḥ praṇato nṛpaḥ |
imau kumārau bhadraṃ te devatulyaparākramau || 17 ||

तब राजाले पुनः हात जोडेर प्रणाम गर्दै उनलाई सोधे — हे भद्र, तिम्रो कल्याण होस्, यी दुई कुमारहरू देवतासरह पराक्रम भएका छन्। AI

ਫਿਰ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਅਤੇ ਝੁਕ ਕੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕੁਮਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਹਨ। AI

Shloka 18
गजसिंहगती वीरौ शार्दूलवृषभोपमौ ।
पद्मपत्रविशालाक्षौ खड्गतूणीधनुर्धरौ ॥ 18 ॥
gajasiṃhagatī vīrau śārdūlavṛṣabhopamau |
padmapatraviśālākṣau khaḍgatūṇīdhanurdharau || 18 ||

हात्ती र सिंहको गतिका वीरहरू, बाघ र साँढेसँग तुलनीय, कमलपत्रजस्ता फराकिला आँखा भएका, तरवार, तूणीर र धनु धारण गरेका। AI

ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਸਾਂਢ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਕੰਵਲ ਦੀ ਪੱਤੀ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ, ਤਰਕਸ਼ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। AI

Shloka 19
अश्विनाविव रूपेण समुपस्थितयौवनौ ।
यदृच्छयैव गां प्राप्तौ देवलोकादिवामरौ ॥ 19 ॥
aśvināviva rūpeṇa samupasthitayauvanau |
yadṛcchayaiva gāṃ prāptau devalokādivāmarau || 19 ||

रूपमा अश्विनीकुमारहरूजस्तै, युवावस्थामा प्रवेश गरेका, संयोगवश पृथ्वीमा आइपुगेका, देवलोकबाट झरेका अमरहरूजस्तै। AI

ਇਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਨਵ-ਜਵਾਨ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਦੇਵਲੋਕ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਣ। AI

Shloka 20
कथं पद्भ्यामिह प्राप्तौ किमर्थं कस्य वा मुने ।
वरायुधधरौ वीरौ कस्य पुत्रौ महामुने ॥ 20 ॥
kathaṃ padbhyāmiha prāptau kimarthaṃ kasya vā mune |
varāyudhadharau vīrau kasya putrau mahāmune || 20 ||

हे मुने, यी पैदल यहाँ कसरी आइपुगे, कुन उद्देश्यले, कसका हुन्? हे महामुने, उत्तम अस्त्र धारण गरेका यी वीरहरू कसका पुत्र हुन्? AI

ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇਹ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੇ? ਕਿਸ ਲਈ ਅਤੇ ਕਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ? ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਇਹ ਵੀਰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਸਤਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। AI

Shloka 21
भूषयन्ताविमं देशं चन्द्रसूर्याविवाम्बरम् ।
परस्परस्य सदृशौ प्रमाणेङ्गितचेष्टितैः ॥ 21 ॥
bhūṣayantāvimaṃ deśaṃ candrasūryāvivāmbaram |
parasparasya sadṛśau pramāṇeṅgitaceṣṭitaiḥ || 21 ||

यस देशलाई चन्द्र र सूर्यले आकाशलाई जस्तै सुशोभित गर्दै, आकार, भावभङ्गी र चेष्टाले एकअर्कासँग समान। AI

ਇਹ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਆਕਾਰ, ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਚੇਸ਼ਟਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ। AI

Shloka 22
काकपक्षधरौ वीरौ श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ।
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा जनकस्य महात्मनः ॥ 22 ॥
kākapakṣadharau vīrau śrotumicchāmi tattvataḥ |
tasya tadvacanaṃ śrutvā janakasya mahātmanaḥ || 22 ||

काकपक्ष धारण गरेका यी वीरहरूबारे म तत्त्वतः सुन्न चाहन्छु। महात्मा जनकका ती वचन सुनेर। AI

ਇਹ ਵੀਰ ਕਾਕਪੱਖ (ਕਾਲੇ ਘੁੰਗਰਾਲੇ ਵਾਲ) ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਜਨਕ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ। AI

Shloka 23
न्यवेदयन्महात्मानौ पुत्रौ दशरथस्य तौ ।
सिद्धाश्रमनिवासं च राक्षसानां वधं तथा ॥ 23 ॥
nyavedayanmahātmānau putrau daśarathasya tau |
siddhāśramanivāsaṃ ca rākṣasānāṃ vadhaṃ tathā || 23 ||

उनले ती महात्मा दुईलाई दशरथका पुत्रहरू हुन् भनी जनाए, सिद्धाश्रममा निवास र राक्षसहरूको वध पनि। AI

ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਵਧ ਵੀ ਦੱਸਿਆ। AI

Shloka 24
तच्चागमनमव्यग्रं विशालायाश्च दर्शनम् ।
अहल्यादर्शनं चैव गौतमेन समागमम् ॥ 24 ॥
taccāgamanamavyagraṃ viśālāyāśca darśanam |
ahalyādarśanaṃ caiva gautamena samāgamam || 24 ||

त्यसैगरी निर्विघ्न आगमन, विशालाको दर्शन, अहल्याको दर्शन र गौतमसँगको भेट पनि। AI

ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਆਉਣਾ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ, ਅਹੱਲਿਆ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਗੌਤਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਵੀ ਦੱਸਿਆ। AI

Shloka 25
महाधनुषि जिज्ञासां कर्तुमागमनं तथा ।
एतत्सर्वं महातेजा जनकाय महात्मने ॥ 25 ॥
mahādhanuṣi jijñāsāṃ kartumāgamanaṃ tathā |
etatsarvaṃ mahātejā janakāya mahātmane || 25 ||

महाधनुषको जिज्ञासा गर्न आउनु, त्यसैगरी यी सबै कुरा महातेजस्वीले महात्मा जनकलाई भन्नुभयो। AI

ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਦੀ ਜਿਜ্ঞਾਸਾ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਉਣਾ — ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ (ਰਾਮ) ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਜਨਕ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ॥ 25 ॥ AI

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे पञ्चाशस्सर्गः ॥
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ पञ्चाशस्सर्गः ।
ततः प्रागुत्तरां गत्वा रामस्सौमित्रिणा सह ।
विश्वामित्रं पुरस्कृत्य यज्ञवाटमुपागमत् ॥ 1 ॥
रामस्तु मुनिशार्दूलमुवाच सहलक्ष्मणः ।
साध्वी यज्ञसमृद्धिर्हि जनकस्य महात्मनः ॥ 2 ॥
बहूनीह सहस्राणि नानादेशनिवासिनाम् ।
ब्राह्मणानां महाभाग वेदाध्ययनशालिनाम् ॥ 3 ॥
ऋषिवाटाश्च दृश्यन्ते शकटीशतसङ्कुलाः ।
देशो विधीयतां ब्रह्मन् यत्र वत्स्यामहे वयम् ॥ 4 ॥
रामस्य वचनं श्रुत्वा विश्वामित्रो महामुनिः ।
निवेशमकरोद्देशे विविक्ते सलिलायुते ॥ 5 ॥
विश्वामित्रमनुप्राप्तं श्रुत्वा स नृपतिस्तदा ।
शतानन्दं पुरस्कृत्य पुरोहितमनिन्दितम् ॥ 6 ॥
प्रत्युज्जगाम सहसा विनयेन समन्वितः ।
ऋत्विजोऽपि महात्मानस्त्वर्घ्यमादाय सत्वरम् ॥ 7 ॥
विश्वामित्राय धर्मेण ददुर्मन्न्त्रपुरस्कृतम् ।
प्रतिगृह्य च तां पूजां जनकस्य महात्मनः ॥ 8 ॥
पप्रच्छ कुशलं राज्ञो यज्ञस्य च निरामयम् ।
स तांश्चापि मुनीन् पृष्ट्वा सोपाध्यायपुरोधसः ॥ 9 ॥
यथान्यायं ततस्सर्वैस्समागच्छत्प्रहृष्टवत् ।
अथ राजा मुनिश्रेष्ठं कृताञ्जलिरभाषत ॥ 10 ॥
आसने भगवानास्तां सहैभिर्मुनिपुङ्गवैः ।
जनकस्य वचश्श्रुत्वा निषसाद महामुनिः ॥ 11 ॥
पुरोधा ऋत्विजश्चैव राजा च सह मन्त्रिभिः ।
आसनेषु यथान्यायमुपविष्टान् समन्ततः ॥ 12 ॥
दृष्ट्वा स नृपतिस्तत्र विश्वामित्रमथाब्रवीत् ।
अद्य यज्ञसमृध्दिर्मे सफला दैवतैः कृता ॥ 13 ॥
अद्य यज्ञफलं प्राप्तं भगवद्दर्शनान्मया ।
धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यस्य मे मुनिपुङ्गव ॥ 14 ॥
यज्ञोपसदनं ब्रह्मन् प्राप्तोऽसि मुनिभिः सह ।
द्वादशाहं तु ब्रह्मर्षे शेषमाहुर्मनीषिणः ॥ 15 ॥
ततो भागार्थिनो देवान् द्रष्टुमर्हसि कौशिक ।
इत्युक्त्वा मुनिशार्दूलं प्रहृष्टवदनस्तदा ॥ 16 ॥
पुनस्तं परिपप्रच्छ प्राञ्जलिः प्रणतो नृपः ।
इमौ कुमारौ भद्रं ते देवतुल्यपराक्रमौ ॥ 17 ॥
गजसिंहगती वीरौ शार्दूलवृषभोपमौ ।
पद्मपत्रविशालाक्षौ खड्गतूणीधनुर्धरौ ॥ 18 ॥
अश्विनाविव रूपेण समुपस्थितयौवनौ ।
यदृच्छयैव गां प्राप्तौ देवलोकादिवामरौ ॥ 19 ॥
कथं पद्भ्यामिह प्राप्तौ किमर्थं कस्य वा मुने ।
वरायुधधरौ वीरौ कस्य पुत्रौ महामुने ॥ 20 ॥
भूषयन्ताविमं देशं चन्द्रसूर्याविवाम्बरम् ।
परस्परस्य सदृशौ प्रमाणेङ्गितचेष्टितैः ॥ 21 ॥
काकपक्षधरौ वीरौ श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ।
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा जनकस्य महात्मनः ॥ 22 ॥
न्यवेदयन्महात्मानौ पुत्रौ दशरथस्य तौ ।
सिद्धाश्रमनिवासं च राक्षसानां वधं तथा ॥ 23 ॥
तच्चागमनमव्यग्रं विशालायाश्च दर्शनम् ।
अहल्यादर्शनं चैव गौतमेन समागमम् ॥ 24 ॥
महाधनुषि जिज्ञासां कर्तुमागमनं तथा ।
एतत्सर्वं महातेजा जनकाय महात्मने ॥ 25 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे पञ्चाशस्सर्गः ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Devanagari script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.
🕉 InfoLyter.in