அத த்விதீயோऽத்யாயஃ ॥
த்யாநம் ஶ்ருணு மஹாதேவி ஸர்வாநந்தப்ரதாயகம் ।
ஸர்வஸௌக்யகரம் சைவ புக்திமுக்திப்ரதாயகம் ॥ 109 ॥
ஶ்ரீமத்பரம் ப்ரஹ்ம குரும் ஸ்மராமி
ஶ்ரீமத்பரம் ப்ரஹ்ம குரும் பஜாமி ।
ஶ்ரீமத்பரம் ப்ரஹ்ம குரும் வதாமி
ஶ்ரீமத்பரம் ப்ரஹ்ம குரும் நமாமி ॥ 110 ॥
ப்ரஹ்மாநந்தம் பரமஸுகதம் கேவலம் ஜ்ஞாநமூர்திம்
த்வந்த்வாதீதம் ககநஸத்ரு'ஶம் தத்த்வமஸ்யாதிலக்ஷ்யம் ।
ஏகம் நித்யம் விமலமசலம் ஸர்வதீஸாக்ஷிபூதம்
பாவாதீதம் த்ரிகுணரஹிதம் ஸத்குரும் தம் நமாமி ॥ 111 ॥
ஹ்ரு'தம்புஜே கர்ணிகமத்யஸம்ஸ்தே
ஸிம்ஹாஸநே ஸம்ஸ்திததிவ்யமூர்திம் ।
த்யாயேத்குரும் சந்த்ரகலாப்ரகாஶம்
ஸச்சித்ஸுகாபீஷ்டவரம் ததாநம் ॥ 112 ॥
ஶ்வேதாம்பரம் ஶ்வேதவிலேபபுஷ்பம்
முக்தாவிபூஷம் முதிதம் த்விநேத்ரம் ।
வாமாங்கபீடஸ்திததிவ்யஶக்திம்
மந்தஸ்மிதம் பூர்ணக்ரு'பாநிதாநம் ॥ 113 ॥
ஆநந்தமாநந்தகரம் ப்ரஸந்நம்
ஜ்ஞாநஸ்வரூபம் நிஜபாவயுக்தம் ।
யோகீந்த்ரமீட்யம் பவரோகவைத்யம்
ஶ்ரீமத்குரும் நித்யமஹம் நமாமி ॥ 114 ॥
வந்தே குரூணாம் சரணாரவிந்தம்
ஸந்தர்ஶிதஸ்வாத்மஸுகாவபோதே ।
ஜநஸ்ய யே ஜாங்கலிகாயமாநே
ஸம்ஸாரஹாலாஹலமோஹஶாந்த்யை ॥ 115 ॥
யஸ்மிந் ஸ்ரு'ஷ்டிஸ்திதித்வம்ஸநிக்ரஹாநுக்ரஹாத்மகம் ।
க்ரு'த்யம் பஞ்சவிதம் ஶஶ்வத் பாஸதே தம் குரும் பஜேத் ॥ 116 ॥
பாதாப்ஜே ஸர்வஸம்ஸாரதாவகாலாநலம் ஸ்வகே ।
ப்ரஹ்மரந்த்ரே ஸ்திதாம்போஜமத்யஸ்தம் சந்த்ரமண்டலம் ॥ 117 ॥
அகதாதித்ரிரேகாப்ஜே ஸஹஸ்ரதலமண்டலே ।
ஹம்ஸபார்ஶ்வத்ரிகோணே ச ஸ்மரேத்தந்மத்யகம் குரும் ॥ 118 ॥
நித்யம் ஶுத்தம் நிராபாஸம் நிராகாரம் நிரஞ்ஜநம் ।
நித்யபோதம் சிதாநந்தம் குரும் ப்ரஹ்ம நமாம்யஹம் ॥ 119 ॥
ஸகலபுவநஸ்ரு'ஷ்டிஃ கல்பிதாஶேஷஸ்ரு'ஷ்டிஃ
நிகிலநிகமத்ரு'ஷ்டிஃ ஸத்பதார்தைகஸ்ரு'ஷ்டிஃ ।
அதத்கணபரமேஷ்டிஃ ஸத்பதார்தைகத்ரு'ஷ்டிஃ
பவகுணபரமேஷ்டிர்மோக்ஷமார்கைகத்ரு'ஷ்டிஃ ॥ 120 ॥
ஸகலபுவநரங்கஸ்தாபநாஸ்தம்பயஷ்டிஃ
ஸகருணரஸவ்ரு'ஷ்டிஸ்தத்த்வமாலாஸமஷ்டிஃ ।
ஸகலஸமயஸ்ரு'ஷ்டிஸ்ஸச்சிதாநந்தத்ரு'ஷ்டிஃ
நிவஸது மயி நித்யம் ஶ்ரீகுரோர்திவ்யத்ரு'ஷ்டிஃ ॥ 121 ॥
ந குரோரதிகம் ந குரோரதிகம்
ந குரோரதிகம் ந குரோரதிகம் ।
ஶிவஶாஸநதஃ ஶிவஶாஸநதஃ
ஶிவஶாஸநதஃ ஶிவஶாஸநதஃ ॥ 122 ॥
இதமேவ ஶிவம் இதமேவ ஶிவம்
இதமேவ ஶிவம் இதமேவ ஶிவம் ।
ஹரிஶாஸநதோ ஹரிஶாஸநதோ
ஹரிஶாஸநதோ ஹரிஶாஸநதஃ ॥ 123 ॥
விதிதம் விதிதம் விதிதம் விதிதம்
விஜநம் விஜநம் விஜநம் விஜநம் ।
விதிஶாஸநதோ விதிஶாஸநதோ
விதிஶாஸநதோ விதிஶாஸநதஃ ॥ 124 ॥
ஏவம்விதம் குரும் த்யாத்வா ஜ்ஞாநமுத்பத்யதே ஸ்வயம் ।
ததா குரூபதேஶேந முக்தோऽஹமிதி பாவயேத் ॥ 125 ॥
குரூபதிஷ்டமார்கேண மநஶ்ஶுத்திம் து காரயேத் ।
அநித்யம் கண்டயேத்ஸர்வம் யத்கிஞ்சிதாத்மகோசரம் ॥ 126 ॥
ஜ்ஞேயம் ஸர்வம் ப்ரதீதம் ச ஜ்ஞாநம் ச மந உச்யதே ।
ஜ்ஞாநம் ஜ்ஞேயம் ஸமம் குர்யாந்நாந்யஃ பந்தா த்விதீயகஃ ॥ 127 ॥
கிமத்ர பஹுநோக்தேந ஶாஸ்த்ரகோடிஶதைரபி ।
துர்லபா சித்தவிஶ்ராந்திஃ விநா குருக்ரு'பாம் பராம் ॥ 128 ॥
கருணாகட்கபாதேந சித்வா பாஶாஷ்டகம் ஶிஶோஃ ।
ஸம்யகாநந்தஜநகஃ ஸத்குருஃ ஸோऽபிதீயதே ॥ 129 ॥
ஏவம் ஶ்ருத்வா மஹாதேவி குருநிந்தாம் கரோதி யஃ ।
ஸ யாதி நரகாந் கோராந் யாவச்சந்த்ரதிவாகரௌ ॥ 130 ॥
யாவத்கல்பாந்தகோ தேஹஸ்தாவத்தேவி குரும் ஸ்மரேத் ।
குருலோபோ ந கர்தவ்யஃ ஸ்வச்சந்தோ யதி வா பவேத் ॥ 131 ॥
ஹுங்காரேண ந வக்தவ்யம் ப்ராஜ்ஞஶிஷ்யைஃ கதாசந ।
குரோரக்ர ந வக்தவ்யமஸத்யம் து கதாசந ॥ 132 ॥
குரும் த்வங்க்ரு'த்ய ஹுங்க்ரு'த்ய குருஸாந்நித்யபாஷணஃ ।
அரண்யே நிர்ஜலே தேஶே ஸம்பவேத் ப்ரஹ்மராக்ஷஸஃ ॥ 133 ॥
அத்வைதம் பாவயேந்நித்யம் ஸர்வாவஸ்தாஸு ஸர்வதா ।
கதாசிதபி நோ குர்யாதத்வைதம் குருஸந்நிதௌ ॥ 134 ॥
த்ரு'ஶ்யவிஸ்ம்ரு'திபர்யந்தம் குர்யாத் குருபதார்சநம் ।
தாத்ரு'ஶஸ்யைவ கைவல்யம் ந ச தத்வ்யதிரேகிணஃ ॥ 135 ॥
அபி ஸம்பூர்ணதத்த்வஜ்ஞோ குருத்யாகீ பவேத்யதா ।
பவத்யேவ ஹி தஸ்யாந்தகாலே விக்ஷேபமுத்கடம் ॥ 136 ॥
குருகார்யம் ந லங்கேத நாப்ரு'ஷ்ட்வா கார்யமாசரேத் ।
ந ஹ்யுத்திஷ்டேத்திஶேऽநத்வா குருஸத்பாவஶோபிதஃ ॥ 137 ॥
குரௌ ஸதி ஸ்வயம் தேவி பரேஷாம் து கதாசந ।
உபதேஶம் ந வை குர்யாத் ததா சேத்ராக்ஷஸோ பவேத் ॥ 138 ॥
ந குரோராஶ்ரமே குர்யாத் துஷ்பாநம் பரிஸர்பணம் ।
தீக்ஷா வ்யாக்யா ப்ரபுத்வாதி குரோராஜ்ஞாம் ந காரயேத் ॥ 139 ॥
நோபாஶ்ரயம் ச பர்யகம் ந ச பாதப்ரஸாரணம் ।
நாங்கபோகாதிகம் குர்யாந்ந லீலாமபராமபி ॥ 140 ॥
குரூணாம் ஸதஸத்வாऽபி யதுக்தம் தந்ந லங்கயேத் ।
குர்வந்நாஜ்ஞாம் திவா ராத்ரௌ தாஸவந்நிவஸேத்குரோ ॥ 141 ॥
அதத்தம் ந குரோர்த்ரவ்யமுபபுஞ்ஜீத கர்ஹிசித் ।
தத்தே ச ரங்கவத்க்ராஹ்யம் ப்ராணோऽப்யேதேந லப்யதே ॥ 142 ॥
பாதுகாஸநஶய்யாதி குருணா யதபீஷ்டிதம் ।
நமஸ்குர்வீத தத்ஸர்வம் பாதாப்யாம் ந ஸ்ப்ரு'ஶேத் க்வசித் ॥ 143 ॥
கச்சதஃ ப்ரு'ஷ்டதோ கச்சேத் குருச்சாயாம் ந லங்கயேத் ।
நோல்பணம் தாரயேத்வேஷம் நாலங்காராம்ஸ்ததோல்பணாந் ॥ 144 ॥
குருநிந்தாகரம் த்ரு'ஷ்ட்வா தாவயேதத வாஸயேத் ।
ஸ்தாநம் வா தத்பரித்யாஜ்யம் ஜிஹ்வாச்சேதாக்ஷமோ யதி ॥ 145 ॥
நோச்சிஷ்டம் கஸ்யசித்தேயம் குரோராஜ்ஞாம் ந ச த்யஜேத் ।
க்ரு'த்ஸ்நமுச்சிஷ்டமாதாய ஹவிரிவ பக்ஷயேத்ஸ்வயம் ॥ 146 ॥
நாऽந்ரு'தம் நாऽப்ரியம் சைவ ந கர்வம் நாऽபி வா பஹு ।
ந நியோகபரம் ப்ரூயாத் குரோராஜ்ஞாம் விபாவயேத் ॥ 147 ॥
ப்ரபோ தேவகுலேஶாநாம் ஸ்வாமிந் ராஜந் குலேஶ்வர ।
இதி ஸம்போதநைர்பீதோ குருபாவேந ஸர்வதா ॥ 148 ॥
முநிபிஃ பந்நகைர்வாபி ஸுரைர்வா ஶாபிதோ யதி ।
காலம்ரு'த்யுபயாத்வாபி குருஃ ஸந்த்ராதி பார்வதி ॥ 149 ॥
அஶக்தா ஹி ஸுராத்யாஶ்ச ஹ்யஶக்தாஃ முநயஸ்ததா ।
குருஶாபோபபந்நஸ்ய ரக்ஷணாய ச குத்ரசித் ॥ 150 ॥
மந்த்ரராஜமிதம் தேவி குருரித்யக்ஷரத்வயம் ।
ஸ்ம்ரு'திவேதபுராணாநாம் ஸாரமேவ ந ஸம்ஶயஃ ॥ 151 ॥
ஸத்காரமாநபூஜார்தம் தண்டகாஷயதாரணஃ ।
ஸ ஸந்ந்யாஸீ ந வக்தவ்யஃ ஸந்ந்யாஸீ ஜ்ஞாநதத்பரஃ ॥ 152 ॥
விஜாநந்தி மஹாவாக்யம் குரோஶ்சரண ஸேவயா ।
தே வை ஸந்ந்யாஸிநஃ ப்ரோக்தா இதரே வேஷதாரிணஃ ॥ 153 ॥
[பாடபேதஃ –
நித்யம் ப்ரஹ்ம நிராகாரம் நிர்குணம் போதயேத்பரம் ।
பாஸயந் ப்ரஹ்மபாவம் ச தீபோ தீபாந்தரம் யதா ॥
]
நித்யம் ப்ரஹ்ம நிராகாரம் நிர்குணம் ஸத்யசித்தநம் ।
யஃ ஸாக்ஷாத்குருதே லோகே குருத்வம் தஸ்ய ஶோபதே ॥ 154 ॥
குருப்ரஸாததஃ ஸ்வாத்மந்யாத்மாராமநிரீக்ஷணாத் ।
ஸமதா முக்திமார்கேண ஸ்வாத்மஜ்ஞாநம் ப்ரவர்ததே ॥ 155 ॥
ஆப்ரஹ்மஸ்தம்பபர்யந்தம் பரமாத்மஸ்வரூபகம் ।
ஸ்தாவரம் ஜங்கமம் சைவ ப்ரணமாமி ஜகந்மயம் ॥ 156 ॥
வந்தேऽஹம் ஸச்சிதாநந்தம் பாவாதீதம் ஜகத்குரும் ।
நித்யம் பூர்ணம் நிராகாரம் நிர்குணம் ஸ்வாத்மஸம்ஸ்திதம் ॥ 157 ॥
பராத்பரதரம் த்யாயேந்நித்யமாநந்தகாரகம் ।
ஹ்ரு'தயாகாஶமத்யஸ்தம் ஶுத்தஸ்படிகஸந்நிபம் ॥ 158 ॥
ஸ்பாடிகே ஸ்பாடிகம் ரூபம் தர்பணே தர்பணோ யதா ।
ததாऽऽத்மநி சிதாகாரமாநந்தம் ஸோऽஹமித்யுத ॥ 159 ॥
அங்குஷ்டமாத்ரம் புருஷம் த்யாயேச்ச சிந்மயம் ஹ்ரு'தி ।
தத்ர ஸ்புரதி யோ பாவஃ ஶ்ரு'ணு தத்கதயாமி தே ॥ 160 ॥
அஜோऽஹமமரோऽஹம் ச அநாதிநிதநோ ஹ்யஹம் ।
அவிகாரஶ்சிதாநந்தோ ஹ்யணீயாந்மஹதோ மஹாந் ॥ 161 ॥
அபூர்வமபரம் நித்யம் ஸ்வயஞ்ஜ்யோதிர்நிராமயம் ।
விரஜம் பரமாகாஶம் த்ருவமாநந்தமவ்யயம் ॥ 162 ॥
அகோசரம் ததாऽகம்யம் நாமரூபவிவர்ஜிதம் ।
நிஶ்ஶப்தம் து விஜாநீயாத்ஸ்வபாவாத்ப்ரஹ்ம பார்வதி ॥ 163 ॥
யதா கந்தஸ்வபாவத்வம் கர்பூரகுஸுமாதிஷு ।
ஶீதோஷ்ணத்வஸ்வபாவத்வம் ததா ப்ரஹ்மணி ஶாஶ்வதம் ॥ 164 ॥
யதா நிஜஸ்வபாவேந குண்டலே கடகாதயஃ ।
ஸுவர்ணத்வேந திஷ்டந்தி ததாऽஹம் ப்ரஹ்ம ஶாஶ்வதம் ॥ 165 ॥
ஸ்வயம் ததாவிதோ பூத்வா ஸ்தாதவ்யம் யத்ர குத்ர சித் ।
கீடோ ப்ரு'ங்க இவ த்யாநாத்யதா பவதி தாத்ரு'ஶஃ ॥ 166 ॥
குருத்யாநம் ததா க்ரு'த்வா ஸ்வயம் ப்ரஹ்மமயோ பவேத் ।
பிண்டே பதே ததா ரூபே முக்தாஸ்தே நாத்ர ஸம்ஶயஃ ॥ 167 ॥
ஶ்ரீபார்வதீ உவாச ।
பிண்டம் கிம் து மஹாதேவ பதம் கிம் ஸமுதாஹ்ரு'தம் ।
ரூபாதீதம் ச ரூபம் கிம் ஏததாக்யாஹி ஶங்கர ॥ 168 ॥
ஶ்ரீமஹாதேவ உவாச ।
பிண்டம் குண்டலிநீ ஶக்திஃ பதம் ஹம்ஸமுதாஹ்ரு'தம் ।
ரூபம் பிந்துரிதி ஜ்ஞேயம் ரூபாதீதம் நிரஞ்ஜநம் ॥ 169 ॥
பிண்டே முக்தாஃ பதே முக்தா ரூபே முக்தா வராநநே ।
ரூபாதீதே து யே முக்தாஸ்தே முக்தா நாऽத்ர ஸம்ஶயஃ ॥ 170 ॥
குருர்த்யாநேநைவ நித்யம் தேஹீ ப்ரஹ்மமயோ பவேத் ।
ஸ்திதஶ்ச யத்ர குத்ராऽபி முக்தோऽஸௌ நாऽத்ர ஸம்ஶயஃ ॥ 171 ॥
ஜ்ஞாநம் வைராக்யமைஶ்வர்யம் யஶஶ்ரீஃ ஸ்வமுதாஹ்ரு'தம் ।
ஷட்குணைஶ்வர்யயுக்தோ ஹி பகவாந் ஶ்ரீகுருஃ ப்ரியே ॥ 172 ॥
குருஶ்ஶிவோ குருர்தேவோ குருர்பந்துஃ ஶரீரிணாம் ।
குருராத்மா குருர்ஜீவோ குரோரந்யந்ந வித்யதே ॥ 173 ॥
ஏகாகீ நிஸ்ஸ்ப்ரு'ஹஃ ஶாந்தஶ்சிந்தாऽஸூயாதிவர்ஜிதஃ ।
பால்யபாவேந யோ பாதி ப்ரஹ்மஜ்ஞாநீ ஸ உச்யதே ॥ 174 ॥
ந ஸுகம் வேதஶாஸ்த்ரேஷு ந ஸுகம் மந்த்ரயந்த்ரகே ।
குரோஃ ப்ரஸாதாதந்யத்ர ஸுகம் நாஸ்தி மஹீதலே ॥ 175 ॥
சார்வாகவைஷ்ணவமதே ஸுகம் ப்ராபாகரே ந ஹி ।
குரோஃ பாதாந்திகே யத்வத்ஸுகம் வேதாந்தஸம்மதம் ॥ 176 ॥
ந தத்ஸுகம் ஸுரேந்த்ரஸ்ய ந ஸுகம் சக்ரவர்திநாம் ।
யத்ஸுகம் வீதராகஸ்ய முநேரேகாந்தவாஸிநஃ ॥ 177 ॥
நித்யம் ப்ரஹ்மரஸம் பீத்வா த்ரு'ப்தோ யஃ பரமாத்மநி ।
இந்த்ரம் ச மந்யதே துச்சம் ந்ரு'பாணாம் தத்ர கா கதா ॥ 178 ॥
யதஃ பரமகைவல்யம் குருமார்கேண வை பவேத் ।
குருபக்திரதஃ கார்யா ஸர்வதா மோக்ஷகாங்க்ஷிபிஃ ॥ 179 ॥
ஏக ஏவாऽத்விதீயோऽஹம் குருவாக்யேந நிஶ்சிதஃ ।
ஏவமப்யஸ்யதா நித்யம் ந ஸேவ்யம் வை வநாந்தரம் ॥ 180 ॥
அப்யாஸாந்நிமிஷேணைவ ஸமாதிமதிகச்சதி ।
ஆஜந்மஜநிதம் பாபம் தத்க்ஷணாதேவ நஶ்யதி ॥ 181 ॥
கிமாவாஹநமவ்யக்தே வ்யாபகே கிம் விஸர்ஜநம் ।
அமூர்தே ச கதம் பூஜா கதம் த்யாநம் நிராமயே ॥ 182 ॥
குருர்விஷ்ணுஃ ஸத்த்வமயோ ராஜஸஶ்சதுராநநஃ ।
தாமஸோ ருத்ரரூபேண ஸ்ரு'ஜத்யவதி ஹந்தி ச ॥ 183 ॥
ஸ்வயம் ப்ரஹ்மமயோ பூத்வா தத்பரம் சாவலோகயேத் ।
பராத்பரதரம் நாந்யத் ஸர்வகம் தந்நிராமயம் ॥ 184 ॥
தஸ்யாவலோகநம் ப்ராப்ய ஸர்வஸங்கவிவர்ஜிதஃ ।
ஏகாகீ நிஸ்ஸ்ப்ரு'ஹஃ ஶாந்தஃ ஸ்தாதவ்யம் தத்ப்ரஸாததஃ ॥ 185 ॥
லப்தம் வாऽத ந லப்தம் வா ஸ்வல்பம் வா பஹுலம் ததா ।
நிஷ்காமேநைவ போக்தவ்யம் ஸதா ஸந்துஷ்டமாநஸஃ ॥ 186 ॥
ஸர்வஜ்ஞபதமித்யாஹுர்தேஹீ ஸர்வமயோ புவி ।
ஸதாऽऽநந்தஃ ஸதா ஶாந்தோ ரமதே யத்ர குத்ர சித் ॥ 187 ॥
யத்ரைவ திஷ்டதே ஸோऽபி ஸ தேஶஃ புண்யபாஜநஃ ।
முக்தஸ்ய லக்ஷணம் தேவி தவாऽக்ரே கதிதம் மயா ॥ 188 ॥
உபதேஶஸ்த்வயம் தேவி குருமார்கேண முக்திதஃ ।
குருபக்திஃ ததாऽத்யந்தா கர்தவ்யா வை மநீஷிபிஃ ॥ 189 ॥
நித்யயுக்தாஶ்ரயஃ ஸர்வவேதக்ரு'த்ஸர்வவேதக்ரு'த் ।
ஸ்வபரஜ்ஞாநதாதா ச தம் வந்தே குருமீஶ்வரம் ॥ 190 ॥
யத்யப்யதீதா நிகமாஃ ஷடங்கா ஆகமாஃ ப்ரியே ।
அத்யாத்மாதீநி ஶாஸ்த்ராணி ஜ்ஞாநம் நாஸ்தி குரும் விநா ॥ 191 ॥
ஶிவபூஜாரதோ வாऽபி விஷ்ணுபூஜாரதோऽதவா ।
குருதத்த்வவிஹீநஶ்சேத்தத்ஸர்வம் வ்யர்தமேவ ஹி ॥ 192 ॥
ஶிவஸ்வரூபமஜ்ஞாத்வா ஶிவபூஜா க்ரு'தா யதி ।
ஸா பூஜா நாமமாத்ரம் ஸ்யாச்சித்ரதீப இவ ப்ரியே ॥ 193 ॥
ஸர்வம் ஸ்யாத்ஸபலம் கர்ம குருதீக்ஷாப்ரபாவதஃ ।
குருலாபாத்ஸர்வலாபோ குருஹீநஸ்து பாலிஶஃ ॥ 194 ॥
குருஹீநஃ பஶுஃ கீடஃ பதங்கோ வக்துமர்ஹதி ।
ஶிவரூபம் ஸ்வரூபம் ச ந ஜாநாதி யதஸ்ஸ்வயம் ॥ 195 ॥
தஸ்மாத்ஸர்வப்ரயத்நேந ஸர்வஸங்கவிவர்ஜிதஃ ।
விஹாய ஶாஸ்த்ரஜாலாநி குருமேவ ஸமாஶ்ரயேத் ॥ 196 ॥
நிரஸ்தஸர்வஸந்தேஹோ ஏகீக்ரு'த்ய ஸுதர்ஶநம் ।
ரஹஸ்யம் யோ தர்ஶயதி பஜாமி குருமீஶ்வரம் ॥ 197 ॥
ஜ்ஞாநஹீநோ குருஸ்த்யாஜ்யோ மித்யாவாதீ விடம்பகஃ ।
ஸ்வவிஶ்ராந்திம் ந ஜாநாதி பரஶாந்திம் கரோதி கிம் ॥ 198 ॥
ஶிலாயாஃ கிம் பரம் ஜ்ஞாநம் ஶிலாஸங்கப்ரதாரணே ।
ஸ்வயம் தர்தும் ந ஜாநாதி பரம் நிஸ்தாரயேத் கதம் ॥ 199 ॥
ந வந்தநீயாஸ்தே கஷ்டம் தர்ஶநாத்ப்ராந்திகாரகாஃ ।
வர்ஜயேத்தாந் குரூந் தூரே தீரஸ்ய து ஸமாஶ்ரயேத் ॥ 200 ॥
பாஷண்டிநஃ பாபரதாஃ நாஸ்திகா பேதபுத்தயஃ ।
ஸ்த்ரீலம்படா துராசாராஃ க்ரு'தக்நா பகவ்ரு'த்தயஃ ॥ 201 ॥
கர்மப்ரஷ்டாஃ க்ஷமாநஷ்டா நிந்த்யதர்கைஶ்ச வாதிநஃ ।
காமிநஃ க்ரோதிநஶ்சைவ ஹிம்ஸ்ராஶ்சண்டாஃ ஶடாஸ்ததா ॥ 202 ॥
ஜ்ஞாநலுப்தா ந கர்தவ்யா மஹாபாபாஸ்ததா ப்ரியே ।
ஏப்யோ பிந்நோ குருஃ ஸேவ்யஃ ஏகபக்த்யா விசார்ய ச ॥ 203 ॥
ஶிஷ்யாதந்யத்ர தேவேஶி ந வதேத்யஸ்ய கஸ்யசித் ।
நராணாம் ச பலப்ராப்தௌ பக்திரேவ ஹி காரணம் ॥ 204 ॥
கூடோ த்ரு'டஶ்ச ப்ரீதஶ்ச மௌநேந ஸுஸமாஹிதஃ ।
ஸக்ரு'த்காமகதோ வாऽபி பஞ்சதா குருரீரிதஃ ॥ 205 ॥
ஸர்வம் குருமுகால்லப்தம் ஸபலம் பாபநாஶநம் ।
யத்யதாத்மஹிதம் வஸ்து தத்தத்த்ரவ்யம் ந வஞ்சயேத் ॥ 206 ॥
குருதேவார்பணம் வஸ்து தேந துஷ்டோऽஸ்மி ஸுவ்ரதே ।
ஶ்ரீகுரோஃ பாதுகாம் முத்ராம் மூலமந்த்ரம் ச கோபயேத் ॥ 207 ॥
நதாऽஸ்மி தே நாத பதாரவிந்தம்
புத்தீந்த்ரியப்ராணமநோவசோபிஃ ।
யச்சிந்த்யதே பாவித ஆத்மயுக்தௌ
முமுக்ஷிபிஃ கர்மமயோபஶாந்தயே ॥ 208 ॥
அநேந யத்பவேத்கார்யம் தத்வதாமி தவ ப்ரியே ।
லோகோபகாரகம் தேவி லௌகிகம் து விவர்ஜயேத் ॥ 209 ॥
லௌகிகாத்தர்மதோ யாதி ஜ்ஞாநஹீநோ பவார்ணவே ।
ஜ்ஞாநபாவே ச யத்ஸர்வம் கர்ம நிஷ்கர்ம ஶாம்யதி ॥ 210 ॥
இமாம் து பக்திபாவேந படேத்வை ஶ்ரு'ணுயாதபி ।
லிகித்வா யத்ப்ரதாநேந தத்ஸர்வம் பலமஶ்நுதே ॥ 211 ॥
குருகீதாமிமாம் தேவி ஹ்ரு'தி நித்யம் விபாவய ।
மஹாவ்யாதிகதைர்துஃகைஃ ஸர்வதா ப்ரஜபேந்முதா ॥ 212 ॥
குருகீதாக்ஷரைகைகம் மந்த்ரராஜமிதம் ப்ரியே ।
அந்யே ச விவிதாஃ மந்த்ராஃ கலாம் நார்ஹந்தி ஷோடஶீம் ॥ 213 ॥
அநந்த பலமாப்நோதி குருகீதா ஜபேந து ।
ஸர்வபாபஹரா தேவி ஸர்வதாரித்ர்யநாஶிநீ ॥ 214 ॥
அகாலம்ரு'த்யுஹரா சைவ ஸர்வஸங்கடநாஶிநீ ।
யக்ஷராக்ஷஸபூதாதிசோரவ்யாக்ரவிகாதிநீ ॥ 215 ॥
ஸர்வோபத்ரவகுஷ்டாதிதுஷ்டதோஷநிவாரிணீ ।
யத்பலம் குருஸாந்நித்யாத்தத்பலம் படநாத்பவேத் ॥ 216 ॥
மஹாவ்யாதிஹரா ஸர்வவிபூதேஃ ஸித்திதா பவேத் ।
அதவா மோஹநே வஶ்யே ஸ்வயமேவ ஜபேத்ஸதா ॥ 217 ॥
குஶதூர்வாஸநே தேவி ஹ்யாஸநே ஶுப்ரகம்பலே ।
உபவிஶ்ய ததோ தேவி ஜபேதேகாக்ரமாநஸஃ ॥ 218 ॥
ஶுக்லம் ஸர்வத்ர வை ப்ரோக்தம் வஶ்யே ரக்தாஸநம் ப்ரியே ।
பத்மாஸநே ஜபேந்நித்யம் ஶாந்திவஶ்யகரம் பரம் ॥ 219 ॥
வஸ்த்ராஸநே ச தாரித்ர்யம் பாஷாணே ரோகஸம்பவஃ ।
மேதிந்யாம் துஃகமாப்நோதி காஷ்டே பவதி நிஷ்பலம் ॥ 220 ॥
க்ரு'ஷ்ணாஜிநே ஜ்ஞாநஸித்திஃ மோக்ஷஶ்ரீர்வ்யாக்ரசர்மணி ।
குஶாஸநே ஜ்ஞாநஸித்திஃ ஸர்வஸித்திஸ்து கம்பலே ॥ 221 ॥
ஆக்நேய்யாம் கர்ஷணம் சைவ வாயவ்யாம் ஶத்ருநாஶநம் ।
நைர்ரு'த்யாம் தர்ஶநம் சைவ ஈஶாந்யாம் ஜ்ஞாநமேவ ச ॥ 222 ॥
உதங்முகஃ ஶாந்திஜாப்யே வஶ்யே பூர்வமுகஸ்ததா ।
யாம்யே து மாரணம் ப்ரோக்தம் பஶ்சிமே ச தநாகமஃ ॥ 223 ॥
மோஹநம் ஸர்வபூதாநாம் பந்தமோக்ஷகரம் பரம் ।
தேவராஜப்ரியகரம் ராஜாநம் வஶமாநயேத் ॥ 224 ॥
முகஸ்தம்பகரம் சைவ குணாநாம் ச விவர்தநம் ।
துஷ்கர்மநாஶநம் சைவ ததா ஸத்கர்மஸித்திதம் ॥ 225 ॥
அஸித்தம் ஸாதயேத்கார்யம் நவக்ரஹபயாபஹம் ।
துஃஸ்வப்நநாஶநம் சைவ ஸுஸ்வப்நபலதாயகம் ॥ 226 ॥
மோஹஶாந்திகரம் சைவ பந்தமோக்ஷகரம் பரம் ।
ஸ்வரூபஜ்ஞாநநிலயம் கீதாஶாஸ்த்ரமிதம் ஶிவே ॥ 227 ॥
யம் யம் சிந்தயதே காமம் தம் தம் ப்ராப்நோதி நிஶ்சயம் ।
நித்யம் ஸௌபாக்யதம் புண்யம் தாபத்ரயகுலாபஹம் ॥ 228 ॥
ஸர்வஶாந்திகரம் நித்யம் ததா வந்த்யா ஸுபுத்ரதம் ।
அவைதவ்யகரம் ஸ்த்ரீணாம் ஸௌபாக்யஸ்ய விவர்தநம் ॥ 229 ॥
ஆயுராரோக்யமைஶ்வர்யம் புத்ரபௌத்ரவிவர்தநம் ।
நிஷ்காமஜாபீ விதவா படேந்மோக்ஷமவாப்நுயாத் ॥ 230 ॥
அவைதவ்யம் ஸகாமா து லபதே சாந்யஜந்மநி ।
ஸர்வதுஃகமயம் விக்நம் நாஶயேத்தாபஹாரகம் ॥ 231 ॥
ஸர்வபாபப்ரஶமநம் தர்மகாமார்தமோக்ஷதம் ।
யம் யம் சிந்தயதே காமம் தம் தம் ப்ராப்நோதி நிஶ்சிதம் ॥ 232 ॥
காம்யாநாம் காமதேநுர்வை கல்பதே கல்பபாதபஃ ।
சிந்தாமணிஶ்சிந்திதஸ்ய ஸர்வமங்கலகாரகம் ॥ 233 ॥
லிகித்வா பூஜயேத்யஸ்து மோக்ஷஶ்ரியமவாப்நுயாத் ।
குரூபக்திர்விஶேஷேண ஜாயதே ஹ்ரு'தி ஸர்வதா ॥ 234 ॥
ஜபந்தி ஶாக்தாஃ ஸௌராஶ்ச காணபத்யாஶ்ச வைஷ்ணவாஃ ।
ஶைவாஃ பாஶுபதாஃ ஸர்வே ஸத்யம் ஸத்யம் ந ஸம்ஶயஃ ॥ 235 ॥
இதி ஶ்ரீஸ்கந்தபுராணே உத்தரகண்டே உமாமஹேஶ்வர ஸம்வாதே
ஶ்ரீ குருகீதாயாம் த்விதீயோऽத்யாயஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
atha dvitīyo'dhyāyaḥ ||
dhyānaṃ śruṇu mahādevi sarvānandapradāyakam |
sarvasaukhyakaraṃ caiva bhuktimuktipradāyakam || 109 ||
śrīmatparaṃ brahma guruṃ smarāmi
śrīmatparaṃ brahma guruṃ bhajāmi |
śrīmatparaṃ brahma guruṃ vadāmi
śrīmatparaṃ brahma guruṃ namāmi || 110 ||
brahmānandaṃ paramasukhadaṃ kevalaṃ jñānamūrtiṃ
dvandvātītaṃ gaganasadṛśaṃ tattvamasyādilakṣyam |
ekaṃ nityaṃ vimalamacalaṃ sarvadhīsākṣibhūtaṃ
bhāvātītaṃ triguṇarahitaṃ sadguruṃ taṃ namāmi || 111 ||
hṛdambuje karṇikamadhyasaṃsthe
siṃhāsane saṃsthitadivyamūrtim |
dhyāyedguruṃ candrakalāprakāśaṃ
saccitsukhābhīṣṭavaraṃ dadhānam || 112 ||
śvetāmbaraṃ śvetavilepapuṣpaṃ
muktāvibhūṣaṃ muditaṃ dvinetram |
vāmāṅkapīṭhasthitadivyaśaktiṃ
mandasmitaṃ pūrṇakṛpānidhānam || 113 ||
ānandamānandakaraṃ prasannaṃ
jñānasvarūpaṃ nijabhāvayuktam |
yogīndramīḍyaṃ bhavarogavaidyaṃ
śrīmadguruṃ nityamahaṃ namāmi || 114 ||
vande gurūṇāṃ caraṇāravindaṃ
sandarśitasvātmasukhāvabodhe |
janasya ye jāṅgalikāyamāne
saṃsārahālāhalamohaśāntyai || 115 ||
yasmin sṛṣṭisthitidhvaṃsanigrahānugrahātmakam |
kṛtyaṃ pañcavidhaṃ śaśvat bhāsate taṃ guruṃ bhajet || 116 ||
pādābje sarvasaṃsāradāvakālānalaṃ svake |
brahmarandhre sthitāmbhojamadhyasthaṃ candramaṇḍalam || 117 ||
akathāditrirekhābje sahasradalamaṇḍale |
haṃsapārśvatrikoṇe ca smarettanmadhyagaṃ gurum || 118 ||
nityaṃ śuddhaṃ nirābhāsaṃ nirākāraṃ nirañjanam |
nityabodhaṃ cidānandaṃ guruṃ brahma namāmyaham || 119 ||
sakalabhuvanasṛṣṭiḥ kalpitāśeṣasṛṣṭiḥ
nikhilanigamadṛṣṭiḥ satpadārthaikasṛṣṭiḥ |
atadgaṇaparameṣṭiḥ satpadārthaikadṛṣṭiḥ
bhavaguṇaparameṣṭirmokṣamārgaikadṛṣṭiḥ || 120 ||
sakalabhuvanaraṅgasthāpanāstambhayaṣṭiḥ
sakaruṇarasavṛṣṭistattvamālāsamaṣṭiḥ |
sakalasamayasṛṣṭissaccidānandadṛṣṭiḥ
nivasatu mayi nityaṃ śrīgurordivyadṛṣṭiḥ || 121 ||
na guroradhikaṃ na guroradhikaṃ
na guroradhikaṃ na guroradhikam |
śivaśāsanataḥ śivaśāsanataḥ
śivaśāsanataḥ śivaśāsanataḥ || 122 ||
idameva śivaṃ idameva śivaṃ
idameva śivaṃ idameva śivam |
hariśāsanato hariśāsanato
hariśāsanato hariśāsanataḥ || 123 ||
viditaṃ viditaṃ viditaṃ viditaṃ
vijanaṃ vijanaṃ vijanaṃ vijanam |
vidhiśāsanato vidhiśāsanato
vidhiśāsanato vidhiśāsanataḥ || 124 ||
evaṃvidhaṃ guruṃ dhyātvā jñānamutpadyate svayam |
tadā gurūpadeśena mukto'hamiti bhāvayet || 125 ||
gurūpadiṣṭamārgeṇa manaśśuddhiṃ tu kārayet |
anityaṃ khaṇḍayetsarvaṃ yatkiñcidātmagocaram || 126 ||
jñeyaṃ sarvaṃ pratītaṃ ca jñānaṃ ca mana ucyate |
jñānaṃ jñeyaṃ samaṃ kuryānnānyaḥ panthā dvitīyakaḥ || 127 ||
kimatra bahunoktena śāstrakoṭiśatairapi |
durlabhā cittaviśrāntiḥ vinā gurukṛpāṃ parām || 128 ||
karuṇākhaḍgapātena chitvā pāśāṣṭakaṃ śiśoḥ |
samyagānandajanakaḥ sadguruḥ so'bhidhīyate || 129 ||
evaṃ śrutvā mahādevi gurunindāṃ karoti yaḥ |
sa yāti narakān ghorān yāvaccandradivākarau || 130 ||
yāvatkalpāntako dehastāvaddevi guruṃ smaret |
gurulopo na kartavyaḥ svacchando yadi vā bhavet || 131 ||
huṅkāreṇa na vaktavyaṃ prājñaśiṣyaiḥ kadācana |
guroragra na vaktavyamasatyaṃ tu kadācana || 132 ||
guruṃ tvaṅkṛtya huṅkṛtya gurusānnidhyabhāṣaṇaḥ |
araṇye nirjale deśe sambhaved brahmarākṣasaḥ || 133 ||
advaitaṃ bhāvayennityaṃ sarvāvasthāsu sarvadā |
kadācidapi no kuryādadvaitaṃ gurusannidhau || 134 ||
dṛśyavismṛtiparyantaṃ kuryād gurupadārcanam |
tādṛśasyaiva kaivalyaṃ na ca tadvyatirekiṇaḥ || 135 ||
api sampūrṇatattvajño gurutyāgī bhavedyadā |
bhavatyeva hi tasyāntakāle vikṣepamutkaṭam || 136 ||
gurukāryaṃ na laṅgheta nāpṛṣṭvā kāryamācaret |
na hyuttiṣṭheddiśe'natvā gurusadbhāvaśobhitaḥ || 137 ||
gurau sati svayaṃ devi pareṣāṃ tu kadācana |
upadeśaṃ na vai kuryāt tathā cedrākṣaso bhavet || 138 ||
na gurorāśrame kuryāt duṣpānaṃ parisarpaṇam |
dīkṣā vyākhyā prabhutvādi gurorājñāṃ na kārayet || 139 ||
nopāśrayaṃ ca paryakaṃ na ca pādaprasāraṇam |
nāṅgabhogādikaṃ kuryānna līlāmaparāmapi || 140 ||
gurūṇāṃ sadasadvā'pi yaduktaṃ tanna laṅghayet |
kurvannājñāṃ divā rātrau dāsavannivasedguro || 141 ||
adattaṃ na gurordravyamupabhuñjīta karhicit |
datte ca raṅkavadgrāhyaṃ prāṇo'pyetena labhyate || 142 ||
pādukāsanaśayyādi guruṇā yadabhīṣṭitam |
namaskurvīta tatsarvaṃ pādābhyāṃ na spṛśet kvacit || 143 ||
gacchataḥ pṛṣṭhato gacchet gurucchāyāṃ na laṅghayet |
nolbaṇaṃ dhārayedveṣaṃ nālaṅkārāṃstatolbaṇān || 144 ||
gurunindākaraṃ dṛṣṭvā dhāvayedatha vāsayet |
sthānaṃ vā tatparityājyaṃ jihvācchedākṣamo yadi || 145 ||
nocchiṣṭaṃ kasyaciddeyaṃ gurorājñāṃ na ca tyajet |
kṛtsnamucchiṣṭamādāya haviriva bhakṣayetsvayam || 146 ||
nā'nṛtaṃ nā'priyaṃ caiva na garvaṃ nā'pi vā bahu |
na niyogaparaṃ brūyāt gurorājñāṃ vibhāvayet || 147 ||
prabho devakuleśānāṃ svāmin rājan kuleśvara |
iti sambodhanairbhīto gurubhāvena sarvadā || 148 ||
munibhiḥ pannagairvāpi surairvā śāpito yadi |
kālamṛtyubhayādvāpi guruḥ santrāti pārvati || 149 ||
aśaktā hi surādyāśca hyaśaktāḥ munayastathā |
guruśāpopapannasya rakṣaṇāya ca kutracit || 150 ||
mantrarājamidaṃ devi gururityakṣaradvayam |
smṛtivedapurāṇānāṃ sārameva na saṃśayaḥ || 151 ||
satkāramānapūjārthaṃ daṇḍakāṣayadhāraṇaḥ |
sa sannyāsī na vaktavyaḥ sannyāsī jñānatatparaḥ || 152 ||
vijānanti mahāvākyaṃ guroścaraṇa sevayā |
te vai sannyāsinaḥ proktā itare veṣadhāriṇaḥ || 153 ||
[pāṭhabhedaḥ –
nityaṃ brahma nirākāraṃ nirguṇaṃ bodhayetparam |
bhāsayan brahmabhāvaṃ ca dīpo dīpāntaraṃ yathā ||
]
nityaṃ brahma nirākāraṃ nirguṇaṃ satyaciddhanam |
yaḥ sākṣātkurute loke gurutvaṃ tasya śobhate || 154 ||
guruprasādataḥ svātmanyātmārāmanirīkṣaṇāt |
samatā muktimārgeṇa svātmajñānaṃ pravartate || 155 ||
ābrahmastambaparyantaṃ paramātmasvarūpakam |
sthāvaraṃ jaṅgamaṃ caiva praṇamāmi jaganmayam || 156 ||
vande'haṃ saccidānandaṃ bhāvātītaṃ jagadgurum |
nityaṃ pūrṇaṃ nirākāraṃ nirguṇaṃ svātmasaṃsthitam || 157 ||
parātparataraṃ dhyāyennityamānandakārakam |
hṛdayākāśamadhyasthaṃ śuddhasphaṭikasannibham || 158 ||
sphāṭike sphāṭikaṃ rūpaṃ darpaṇe darpaṇo yathā |
tathā''tmani cidākāramānandaṃ so'hamityuta || 159 ||
aṅguṣṭhamātraṃ puruṣaṃ dhyāyecca cinmayaṃ hṛdi |
tatra sphurati yo bhāvaḥ śṛṇu tatkathayāmi te || 160 ||
ajo'hamamaro'haṃ ca anādinidhano hyaham |
avikāraścidānando hyaṇīyānmahato mahān || 161 ||
apūrvamaparaṃ nityaṃ svayañjyotirnirāmayam |
virajaṃ paramākāśaṃ dhruvamānandamavyayam || 162 ||
agocaraṃ tathā'gamyaṃ nāmarūpavivarjitam |
niśśabdaṃ tu vijānīyātsvabhāvādbrahma pārvati || 163 ||
yathā gandhasvabhāvatvaṃ karpūrakusumādiṣu |
śītoṣṇatvasvabhāvatvaṃ tathā brahmaṇi śāśvatam || 164 ||
yathā nijasvabhāvena kuṇḍale kaṭakādayaḥ |
suvarṇatvena tiṣṭhanti tathā'haṃ brahma śāśvatam || 165 ||
svayaṃ tathāvidho bhūtvā sthātavyaṃ yatra kutra cit |
kīṭo bhṛṅga iva dhyānādyathā bhavati tādṛśaḥ || 166 ||
gurudhyānaṃ tathā kṛtvā svayaṃ brahmamayo bhavet |
piṇḍe pade tathā rūpe muktāste nātra saṃśayaḥ || 167 ||
śrīpārvatī uvāca |
piṇḍaṃ kiṃ tu mahādeva padaṃ kiṃ samudāhṛtam |
rūpātītaṃ ca rūpaṃ kiṃ etadākhyāhi śaṅkara || 168 ||
śrīmahādeva uvāca |
piṇḍaṃ kuṇḍalinī śaktiḥ padaṃ haṃsamudāhṛtam |
rūpaṃ binduriti jñeyaṃ rūpātītaṃ nirañjanam || 169 ||
piṇḍe muktāḥ pade muktā rūpe muktā varānane |
rūpātīte tu ye muktāste muktā nā'tra saṃśayaḥ || 170 ||
gururdhyānenaiva nityaṃ dehī brahmamayo bhavet |
sthitaśca yatra kutrā'pi mukto'sau nā'tra saṃśayaḥ || 171 ||
jñānaṃ vairāgyamaiśvaryaṃ yaśaśrīḥ svamudāhṛtam |
ṣaḍguṇaiśvaryayukto hi bhagavān śrīguruḥ priye || 172 ||
guruśśivo gururdevo gururbandhuḥ śarīriṇām |
gururātmā gururjīvo guroranyanna vidyate || 173 ||
ekākī nisspṛhaḥ śāntaścintā'sūyādivarjitaḥ |
bālyabhāvena yo bhāti brahmajñānī sa ucyate || 174 ||
na sukhaṃ vedaśāstreṣu na sukhaṃ mantrayantrake |
guroḥ prasādādanyatra sukhaṃ nāsti mahītale || 175 ||
cārvākavaiṣṇavamate sukhaṃ prābhākare na hi |
guroḥ pādāntike yadvatsukhaṃ vedāntasammatam || 176 ||
na tatsukhaṃ surendrasya na sukhaṃ cakravartinām |
yatsukhaṃ vītarāgasya munerekāntavāsinaḥ || 177 ||
nityaṃ brahmarasaṃ pītvā tṛpto yaḥ paramātmani |
indraṃ ca manyate tucchaṃ nṛpāṇāṃ tatra kā kathā || 178 ||
yataḥ paramakaivalyaṃ gurumārgeṇa vai bhavet |
gurubhaktirataḥ kāryā sarvadā mokṣakāṅkṣibhiḥ || 179 ||
eka evā'dvitīyo'haṃ guruvākyena niścitaḥ |
evamabhyasyatā nityaṃ na sevyaṃ vai vanāntaram || 180 ||
abhyāsānnimiṣeṇaiva samādhimadhigacchati |
ājanmajanitaṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva naśyati || 181 ||
kimāvāhanamavyakte vyāpake kiṃ visarjanam |
amūrte ca kathaṃ pūjā kathaṃ dhyānaṃ nirāmaye || 182 ||
gururviṣṇuḥ sattvamayo rājasaścaturānanaḥ |
tāmaso rudrarūpeṇa sṛjatyavati hanti ca || 183 ||
svayaṃ brahmamayo bhūtvā tatparaṃ cāvalokayet |
parātparataraṃ nānyat sarvagaṃ tannirāmayam || 184 ||
tasyāvalokanaṃ prāpya sarvasaṅgavivarjitaḥ |
ekākī nisspṛhaḥ śāntaḥ sthātavyaṃ tatprasādataḥ || 185 ||
labdhaṃ vā'tha na labdhaṃ vā svalpaṃ vā bahulaṃ tathā |
niṣkāmenaiva bhoktavyaṃ sadā santuṣṭamānasaḥ || 186 ||
sarvajñapadamityāhurdehī sarvamayo bhuvi |
sadā''nandaḥ sadā śānto ramate yatra kutra cit || 187 ||
yatraiva tiṣṭhate so'pi sa deśaḥ puṇyabhājanaḥ |
muktasya lakṣaṇaṃ devi tavā'gre kathitaṃ mayā || 188 ||
upadeśastvayaṃ devi gurumārgeṇa muktidaḥ |
gurubhaktiḥ tathā'tyantā kartavyā vai manīṣibhiḥ || 189 ||
nityayuktāśrayaḥ sarvavedakṛtsarvavedakṛt |
svaparajñānadātā ca taṃ vande gurumīśvaram || 190 ||
yadyapyadhītā nigamāḥ ṣaḍaṅgā āgamāḥ priye |
adhyātmādīni śāstrāṇi jñānaṃ nāsti guruṃ vinā || 191 ||
śivapūjārato vā'pi viṣṇupūjārato'thavā |
gurutattvavihīnaścettatsarvaṃ vyarthameva hi || 192 ||
śivasvarūpamajñātvā śivapūjā kṛtā yadi |
sā pūjā nāmamātraṃ syāccitradīpa iva priye || 193 ||
sarvaṃ syātsaphalaṃ karma gurudīkṣāprabhāvataḥ |
gurulābhātsarvalābho guruhīnastu bāliśaḥ || 194 ||
guruhīnaḥ paśuḥ kīṭaḥ pataṅgo vaktumarhati |
śivarūpaṃ svarūpaṃ ca na jānāti yatassvayam || 195 ||
tasmātsarvaprayatnena sarvasaṅgavivarjitaḥ |
vihāya śāstrajālāni gurumeva samāśrayet || 196 ||
nirastasarvasandeho ekīkṛtya sudarśanam |
rahasyaṃ yo darśayati bhajāmi gurumīśvaram || 197 ||
jñānahīno gurustyājyo mithyāvādī viḍambakaḥ |
svaviśrāntiṃ na jānāti paraśāntiṃ karoti kim || 198 ||
śilāyāḥ kiṃ paraṃ jñānaṃ śilāsaṅghapratāraṇe |
svayaṃ tartuṃ na jānāti paraṃ nistārayet katham || 199 ||
na vandanīyāste kaṣṭaṃ darśanādbhrāntikārakāḥ |
varjayettān gurūn dūre dhīrasya tu samāśrayet || 200 ||
pāṣaṇḍinaḥ pāparatāḥ nāstikā bhedabuddhayaḥ |
strīlampaṭā durācārāḥ kṛtaghnā bakavṛttayaḥ || 201 ||
karmabhraṣṭāḥ kṣamānaṣṭā nindyatarkaiśca vādinaḥ |
kāminaḥ krodhinaścaiva hiṃsrāścaṇḍāḥ śaṭhāstathā || 202 ||
jñānaluptā na kartavyā mahāpāpāstathā priye |
ebhyo bhinno guruḥ sevyaḥ ekabhaktyā vicārya ca || 203 ||
śiṣyādanyatra deveśi na vadedyasya kasyacit |
narāṇāṃ ca phalaprāptau bhaktireva hi kāraṇam || 204 ||
gūḍho dṛḍhaśca prītaśca maunena susamāhitaḥ |
sakṛtkāmagato vā'pi pañcadhā gururīritaḥ || 205 ||
sarvaṃ gurumukhāllabdhaṃ saphalaṃ pāpanāśanam |
yadyadātmahitaṃ vastu tattaddravyaṃ na vañcayet || 206 ||
gurudevārpaṇaṃ vastu tena tuṣṭo'smi suvrate |
śrīguroḥ pādukāṃ mudrāṃ mūlamantraṃ ca gopayet || 207 ||
natā'smi te nātha padāravindaṃ
buddhīndriyaprāṇamanovacobhiḥ |
yaccintyate bhāvita ātmayuktau
mumukṣibhiḥ karmamayopaśāntaye || 208 ||
anena yadbhavetkāryaṃ tadvadāmi tava priye |
lokopakārakaṃ devi laukikaṃ tu vivarjayet || 209 ||
laukikāddharmato yāti jñānahīno bhavārṇave |
jñānabhāve ca yatsarvaṃ karma niṣkarma śāmyati || 210 ||
imāṃ tu bhaktibhāvena paṭhedvai śṛṇuyādapi |
likhitvā yatpradānena tatsarvaṃ phalamaśnute || 211 ||
gurugītāmimāṃ devi hṛdi nityaṃ vibhāvaya |
mahāvyādhigatairduḥkhaiḥ sarvadā prajapenmudā || 212 ||
gurugītākṣaraikaikaṃ mantrarājamidaṃ priye |
anye ca vividhāḥ mantrāḥ kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm || 213 ||
ananta phalamāpnoti gurugītā japena tu |
sarvapāpaharā devi sarvadāridryanāśinī || 214 ||
akālamṛtyuharā caiva sarvasaṅkaṭanāśinī |
yakṣarākṣasabhūtādicoravyāghravighātinī || 215 ||
sarvopadravakuṣṭhādiduṣṭadoṣanivāriṇī |
yatphalaṃ gurusānnidhyāttatphalaṃ paṭhanādbhavet || 216 ||
mahāvyādhiharā sarvavibhūteḥ siddhidā bhavet |
athavā mohane vaśye svayameva japetsadā || 217 ||
kuśadūrvāsane devi hyāsane śubhrakambale |
upaviśya tato devi japedekāgramānasaḥ || 218 ||
śuklaṃ sarvatra vai proktaṃ vaśye raktāsanaṃ priye |
padmāsane japennityaṃ śāntivaśyakaraṃ param || 219 ||
vastrāsane ca dāridryaṃ pāṣāṇe rogasambhavaḥ |
medinyāṃ duḥkhamāpnoti kāṣṭhe bhavati niṣphalam || 220 ||
kṛṣṇājine jñānasiddhiḥ mokṣaśrīrvyāghracarmaṇi |
kuśāsane jñānasiddhiḥ sarvasiddhistu kambale || 221 ||
āgneyyāṃ karṣaṇaṃ caiva vāyavyāṃ śatrunāśanam |
nairṛtyāṃ darśanaṃ caiva īśānyāṃ jñānameva ca || 222 ||
udaṅmukhaḥ śāntijāpye vaśye pūrvamukhastathā |
yāmye tu māraṇaṃ proktaṃ paścime ca dhanāgamaḥ || 223 ||
mohanaṃ sarvabhūtānāṃ bandhamokṣakaraṃ param |
devarājapriyakaraṃ rājānaṃ vaśamānayet || 224 ||
mukhastambhakaraṃ caiva guṇānāṃ ca vivardhanam |
duṣkarmanāśanaṃ caiva tathā satkarmasiddhidam || 225 ||
asiddhaṃ sādhayetkāryaṃ navagrahabhayāpaham |
duḥsvapnanāśanaṃ caiva susvapnaphaladāyakam || 226 ||
mohaśāntikaraṃ caiva bandhamokṣakaraṃ param |
svarūpajñānanilayaṃ gītāśāstramidaṃ śive || 227 ||
yaṃ yaṃ cintayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti niścayam |
nityaṃ saubhāgyadaṃ puṇyaṃ tāpatrayakulāpaham || 228 ||
sarvaśāntikaraṃ nityaṃ tathā vandhyā suputradam |
avaidhavyakaraṃ strīṇāṃ saubhāgyasya vivardhanam || 229 ||
āyurārogyamaiśvaryaṃ putrapautravivardhanam |
niṣkāmajāpī vidhavā paṭhenmokṣamavāpnuyāt || 230 ||
avaidhavyaṃ sakāmā tu labhate cānyajanmani |
sarvaduḥkhamayaṃ vighnaṃ nāśayettāpahārakam || 231 ||
sarvapāpapraśamanaṃ dharmakāmārthamokṣadam |
yaṃ yaṃ cintayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti niścitam || 232 ||
kāmyānāṃ kāmadhenurvai kalpate kalpapādapaḥ |
cintāmaṇiścintitasya sarvamaṅgalakārakam || 233 ||
likhitvā pūjayedyastu mokṣaśriyamavāpnuyāt |
gurūbhaktirviśeṣeṇa jāyate hṛdi sarvadā || 234 ||
japanti śāktāḥ saurāśca gāṇapatyāśca vaiṣṇavāḥ |
śaivāḥ pāśupatāḥ sarve satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ || 235 ||
iti śrīskandapurāṇe uttarakhaṇḍe umāmaheśvara saṃvāde
śrī gurugītāyāṃ dvitīyo'dhyāyaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
अथ द्वितीयोऽध्यायः ॥
ध्यानं श्रुणु महादेवि सर्वानन्दप्रदायकम् ।
सर्वसौख्यकरं चैव भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् ॥ 109 ॥
श्रीमत्परं ब्रह्म गुरुं स्मरामि
श्रीमत्परं ब्रह्म गुरुं भजामि ।
श्रीमत्परं ब्रह्म गुरुं वदामि
श्रीमत्परं ब्रह्म गुरुं नमामि ॥ 110 ॥
ब्रह्मानन्दं परमसुखदं केवलं ज्ञानमूर्तिं
द्वन्द्वातीतं गगनसदृशं तत्त्वमस्यादिलक्ष्यम् ।
एकं नित्यं विमलमचलं सर्वधीसाक्षिभूतं
भावातीतं त्रिगुणरहितं सद्गुरुं तं नमामि ॥ 111 ॥
हृदम्बुजे कर्णिकमध्यसंस्थे
सिंहासने संस्थितदिव्यमूर्तिम् ।
ध्यायेद्गुरुं चन्द्रकलाप्रकाशं
सच्चित्सुखाभीष्टवरं दधानम् ॥ 112 ॥
श्वेताम्बरं श्वेतविलेपपुष्पं
मुक्ताविभूषं मुदितं द्विनेत्रम् ।
वामाङ्कपीठस्थितदिव्यशक्तिं
मन्दस्मितं पूर्णकृपानिधानम् ॥ 113 ॥
आनन्दमानन्दकरं प्रसन्नं
ज्ञानस्वरूपं निजभावयुक्तम् ।
योगीन्द्रमीड्यं भवरोगवैद्यं
श्रीमद्गुरुं नित्यमहं नमामि ॥ 114 ॥
वन्दे गुरूणां चरणारविन्दं
सन्दर्शितस्वात्मसुखावबोधे ।
जनस्य ये जाङ्गलिकायमाने
संसारहालाहलमोहशान्त्यै ॥ 115 ॥
यस्मिन् सृष्टिस्थितिध्वंसनिग्रहानुग्रहात्मकम् ।
कृत्यं पञ्चविधं शश्वत् भासते तं गुरुं भजेत् ॥ 116 ॥
पादाब्जे सर्वसंसारदावकालानलं स्वके ।
ब्रह्मरन्ध्रे स्थिताम्भोजमध्यस्थं चन्द्रमण्डलम् ॥ 117 ॥
अकथादित्रिरेखाब्जे सहस्रदलमण्डले ।
हंसपार्श्वत्रिकोणे च स्मरेत्तन्मध्यगं गुरुम् ॥ 118 ॥
नित्यं शुद्धं निराभासं निराकारं निरञ्जनम् ।
नित्यबोधं चिदानन्दं गुरुं ब्रह्म नमाम्यहम् ॥ 119 ॥
सकलभुवनसृष्टिः कल्पिताशेषसृष्टिः
निखिलनिगमदृष्टिः सत्पदार्थैकसृष्टिः ।
अतद्गणपरमेष्टिः सत्पदार्थैकदृष्टिः
भवगुणपरमेष्टिर्मोक्षमार्गैकदृष्टिः ॥ 120 ॥
सकलभुवनरङ्गस्थापनास्तम्भयष्टिः
सकरुणरसवृष्टिस्तत्त्वमालासमष्टिः ।
सकलसमयसृष्टिस्सच्चिदानन्ददृष्टिः
निवसतु मयि नित्यं श्रीगुरोर्दिव्यदृष्टिः ॥ 121 ॥
न गुरोरधिकं न गुरोरधिकं
न गुरोरधिकं न गुरोरधिकम् ।
शिवशासनतः शिवशासनतः
शिवशासनतः शिवशासनतः ॥ 122 ॥
इदमेव शिवं इदमेव शिवं
इदमेव शिवं इदमेव शिवम् ।
हरिशासनतो हरिशासनतो
हरिशासनतो हरिशासनतः ॥ 123 ॥
विदितं विदितं विदितं विदितं
विजनं विजनं विजनं विजनम् ।
विधिशासनतो विधिशासनतो
विधिशासनतो विधिशासनतः ॥ 124 ॥
एवंविधं गुरुं ध्यात्वा ज्ञानमुत्पद्यते स्वयम् ।
तदा गुरूपदेशेन मुक्तोऽहमिति भावयेत् ॥ 125 ॥
गुरूपदिष्टमार्गेण मनश्शुद्धिं तु कारयेत् ।
अनित्यं खण्डयेत्सर्वं यत्किञ्चिदात्मगोचरम् ॥ 126 ॥
ज्ञेयं सर्वं प्रतीतं च ज्ञानं च मन उच्यते ।
ज्ञानं ज्ञेयं समं कुर्यान्नान्यः पन्था द्वितीयकः ॥ 127 ॥
किमत्र बहुनोक्तेन शास्त्रकोटिशतैरपि ।
दुर्लभा चित्तविश्रान्तिः विना गुरुकृपां पराम् ॥ 128 ॥
करुणाखड्गपातेन छित्वा पाशाष्टकं शिशोः ।
सम्यगानन्दजनकः सद्गुरुः सोऽभिधीयते ॥ 129 ॥
एवं श्रुत्वा महादेवि गुरुनिन्दां करोति यः ।
स याति नरकान् घोरान् यावच्चन्द्रदिवाकरौ ॥ 130 ॥
यावत्कल्पान्तको देहस्तावद्देवि गुरुं स्मरेत् ।
गुरुलोपो न कर्तव्यः स्वच्छन्दो यदि वा भवेत् ॥ 131 ॥
हुङ्कारेण न वक्तव्यं प्राज्ञशिष्यैः कदाचन ।
गुरोरग्र न वक्तव्यमसत्यं तु कदाचन ॥ 132 ॥
गुरुं त्वङ्कृत्य हुङ्कृत्य गुरुसान्निध्यभाषणः ।
अरण्ये निर्जले देशे सम्भवेद् ब्रह्मराक्षसः ॥ 133 ॥
अद्वैतं भावयेन्नित्यं सर्वावस्थासु सर्वदा ।
कदाचिदपि नो कुर्यादद्वैतं गुरुसन्निधौ ॥ 134 ॥
दृश्यविस्मृतिपर्यन्तं कुर्याद् गुरुपदार्चनम् ।
तादृशस्यैव कैवल्यं न च तद्व्यतिरेकिणः ॥ 135 ॥
अपि सम्पूर्णतत्त्वज्ञो गुरुत्यागी भवेद्यदा ।
भवत्येव हि तस्यान्तकाले विक्षेपमुत्कटम् ॥ 136 ॥
गुरुकार्यं न लङ्घेत नापृष्ट्वा कार्यमाचरेत् ।
न ह्युत्तिष्ठेद्दिशेऽनत्वा गुरुसद्भावशोभितः ॥ 137 ॥
गुरौ सति स्वयं देवि परेषां तु कदाचन ।
उपदेशं न वै कुर्यात् तथा चेद्राक्षसो भवेत् ॥ 138 ॥
न गुरोराश्रमे कुर्यात् दुष्पानं परिसर्पणम् ।
दीक्षा व्याख्या प्रभुत्वादि गुरोराज्ञां न कारयेत् ॥ 139 ॥
नोपाश्रयं च पर्यकं न च पादप्रसारणम् ।
नाङ्गभोगादिकं कुर्यान्न लीलामपरामपि ॥ 140 ॥
गुरूणां सदसद्वाऽपि यदुक्तं तन्न लङ्घयेत् ।
कुर्वन्नाज्ञां दिवा रात्रौ दासवन्निवसेद्गुरो ॥ 141 ॥
अदत्तं न गुरोर्द्रव्यमुपभुञ्जीत कर्हिचित् ।
दत्ते च रङ्कवद्ग्राह्यं प्राणोऽप्येतेन लभ्यते ॥ 142 ॥
पादुकासनशय्यादि गुरुणा यदभीष्टितम् ।
नमस्कुर्वीत तत्सर्वं पादाभ्यां न स्पृशेत् क्वचित् ॥ 143 ॥
गच्छतः पृष्ठतो गच्छेत् गुरुच्छायां न लङ्घयेत् ।
नोल्बणं धारयेद्वेषं नालङ्कारांस्ततोल्बणान् ॥ 144 ॥
गुरुनिन्दाकरं दृष्ट्वा धावयेदथ वासयेत् ।
स्थानं वा तत्परित्याज्यं जिह्वाच्छेदाक्षमो यदि ॥ 145 ॥
नोच्छिष्टं कस्यचिद्देयं गुरोराज्ञां न च त्यजेत् ।
कृत्स्नमुच्छिष्टमादाय हविरिव भक्षयेत्स्वयम् ॥ 146 ॥
नाऽनृतं नाऽप्रियं चैव न गर्वं नाऽपि वा बहु ।
न नियोगपरं ब्रूयात् गुरोराज्ञां विभावयेत् ॥ 147 ॥
प्रभो देवकुलेशानां स्वामिन् राजन् कुलेश्वर ।
इति सम्बोधनैर्भीतो गुरुभावेन सर्वदा ॥ 148 ॥
मुनिभिः पन्नगैर्वापि सुरैर्वा शापितो यदि ।
कालमृत्युभयाद्वापि गुरुः सन्त्राति पार्वति ॥ 149 ॥
अशक्ता हि सुराद्याश्च ह्यशक्ताः मुनयस्तथा ।
गुरुशापोपपन्नस्य रक्षणाय च कुत्रचित् ॥ 150 ॥
मन्त्रराजमिदं देवि गुरुरित्यक्षरद्वयम् ।
स्मृतिवेदपुराणानां सारमेव न संशयः ॥ 151 ॥
सत्कारमानपूजार्थं दण्डकाषयधारणः ।
स सन्न्यासी न वक्तव्यः सन्न्यासी ज्ञानतत्परः ॥ 152 ॥
विजानन्ति महावाक्यं गुरोश्चरण सेवया ।
ते वै सन्न्यासिनः प्रोक्ता इतरे वेषधारिणः ॥ 153 ॥
[पाठभेदः –
नित्यं ब्रह्म निराकारं निर्गुणं बोधयेत्परम् ।
भासयन् ब्रह्मभावं च दीपो दीपान्तरं यथा ॥
]
नित्यं ब्रह्म निराकारं निर्गुणं सत्यचिद्धनम् ।
यः साक्षात्कुरुते लोके गुरुत्वं तस्य शोभते ॥ 154 ॥
गुरुप्रसादतः स्वात्मन्यात्मारामनिरीक्षणात् ।
समता मुक्तिमार्गेण स्वात्मज्ञानं प्रवर्तते ॥ 155 ॥
आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तं परमात्मस्वरूपकम् ।
स्थावरं जङ्गमं चैव प्रणमामि जगन्मयम् ॥ 156 ॥
वन्देऽहं सच्चिदानन्दं भावातीतं जगद्गुरुम् ।
नित्यं पूर्णं निराकारं निर्गुणं स्वात्मसंस्थितम् ॥ 157 ॥
परात्परतरं ध्यायेन्नित्यमानन्दकारकम् ।
हृदयाकाशमध्यस्थं शुद्धस्फटिकसन्निभम् ॥ 158 ॥
स्फाटिके स्फाटिकं रूपं दर्पणे दर्पणो यथा ।
तथाऽऽत्मनि चिदाकारमानन्दं सोऽहमित्युत ॥ 159 ॥
अङ्गुष्ठमात्रं पुरुषं ध्यायेच्च चिन्मयं हृदि ।
तत्र स्फुरति यो भावः शृणु तत्कथयामि ते ॥ 160 ॥
अजोऽहममरोऽहं च अनादिनिधनो ह्यहम् ।
अविकारश्चिदानन्दो ह्यणीयान्महतो महान् ॥ 161 ॥
अपूर्वमपरं नित्यं स्वयञ्ज्योतिर्निरामयम् ।
विरजं परमाकाशं ध्रुवमानन्दमव्ययम् ॥ 162 ॥
अगोचरं तथाऽगम्यं नामरूपविवर्जितम् ।
निश्शब्दं तु विजानीयात्स्वभावाद्ब्रह्म पार्वति ॥ 163 ॥
यथा गन्धस्वभावत्वं कर्पूरकुसुमादिषु ।
शीतोष्णत्वस्वभावत्वं तथा ब्रह्मणि शाश्वतम् ॥ 164 ॥
यथा निजस्वभावेन कुण्डले कटकादयः ।
सुवर्णत्वेन तिष्ठन्ति तथाऽहं ब्रह्म शाश्वतम् ॥ 165 ॥
स्वयं तथाविधो भूत्वा स्थातव्यं यत्र कुत्र चित् ।
कीटो भृङ्ग इव ध्यानाद्यथा भवति तादृशः ॥ 166 ॥
गुरुध्यानं तथा कृत्वा स्वयं ब्रह्ममयो भवेत् ।
पिण्डे पदे तथा रूपे मुक्तास्ते नात्र संशयः ॥ 167 ॥
श्रीपार्वती उवाच ।
पिण्डं किं तु महादेव पदं किं समुदाहृतम् ।
रूपातीतं च रूपं किं एतदाख्याहि शङ्कर ॥ 168 ॥
श्रीमहादेव उवाच ।
पिण्डं कुण्डलिनी शक्तिः पदं हंसमुदाहृतम् ।
रूपं बिन्दुरिति ज्ञेयं रूपातीतं निरञ्जनम् ॥ 169 ॥
पिण्डे मुक्ताः पदे मुक्ता रूपे मुक्ता वरानने ।
रूपातीते तु ये मुक्तास्ते मुक्ता नाऽत्र संशयः ॥ 170 ॥
गुरुर्ध्यानेनैव नित्यं देही ब्रह्ममयो भवेत् ।
स्थितश्च यत्र कुत्राऽपि मुक्तोऽसौ नाऽत्र संशयः ॥ 171 ॥
ज्ञानं वैराग्यमैश्वर्यं यशश्रीः स्वमुदाहृतम् ।
षड्गुणैश्वर्ययुक्तो हि भगवान् श्रीगुरुः प्रिये ॥ 172 ॥
गुरुश्शिवो गुरुर्देवो गुरुर्बन्धुः शरीरिणाम् ।
गुरुरात्मा गुरुर्जीवो गुरोरन्यन्न विद्यते ॥ 173 ॥
एकाकी निस्स्पृहः शान्तश्चिन्ताऽसूयादिवर्जितः ।
बाल्यभावेन यो भाति ब्रह्मज्ञानी स उच्यते ॥ 174 ॥
न सुखं वेदशास्त्रेषु न सुखं मन्त्रयन्त्रके ।
गुरोः प्रसादादन्यत्र सुखं नास्ति महीतले ॥ 175 ॥
चार्वाकवैष्णवमते सुखं प्राभाकरे न हि ।
गुरोः पादान्तिके यद्वत्सुखं वेदान्तसम्मतम् ॥ 176 ॥
न तत्सुखं सुरेन्द्रस्य न सुखं चक्रवर्तिनाम् ।
यत्सुखं वीतरागस्य मुनेरेकान्तवासिनः ॥ 177 ॥
नित्यं ब्रह्मरसं पीत्वा तृप्तो यः परमात्मनि ।
इन्द्रं च मन्यते तुच्छं नृपाणां तत्र का कथा ॥ 178 ॥
यतः परमकैवल्यं गुरुमार्गेण वै भवेत् ।
गुरुभक्तिरतः कार्या सर्वदा मोक्षकाङ्क्षिभिः ॥ 179 ॥
एक एवाऽद्वितीयोऽहं गुरुवाक्येन निश्चितः ।
एवमभ्यस्यता नित्यं न सेव्यं वै वनान्तरम् ॥ 180 ॥
अभ्यासान्निमिषेणैव समाधिमधिगच्छति ।
आजन्मजनितं पापं तत्क्षणादेव नश्यति ॥ 181 ॥
किमावाहनमव्यक्ते व्यापके किं विसर्जनम् ।
अमूर्ते च कथं पूजा कथं ध्यानं निरामये ॥ 182 ॥
गुरुर्विष्णुः सत्त्वमयो राजसश्चतुराननः ।
तामसो रुद्ररूपेण सृजत्यवति हन्ति च ॥ 183 ॥
स्वयं ब्रह्ममयो भूत्वा तत्परं चावलोकयेत् ।
परात्परतरं नान्यत् सर्वगं तन्निरामयम् ॥ 184 ॥
तस्यावलोकनं प्राप्य सर्वसङ्गविवर्जितः ।
एकाकी निस्स्पृहः शान्तः स्थातव्यं तत्प्रसादतः ॥ 185 ॥
लब्धं वाऽथ न लब्धं वा स्वल्पं वा बहुलं तथा ।
निष्कामेनैव भोक्तव्यं सदा सन्तुष्टमानसः ॥ 186 ॥
सर्वज्ञपदमित्याहुर्देही सर्वमयो भुवि ।
सदाऽऽनन्दः सदा शान्तो रमते यत्र कुत्र चित् ॥ 187 ॥
यत्रैव तिष्ठते सोऽपि स देशः पुण्यभाजनः ।
मुक्तस्य लक्षणं देवि तवाऽग्रे कथितं मया ॥ 188 ॥
उपदेशस्त्वयं देवि गुरुमार्गेण मुक्तिदः ।
गुरुभक्तिः तथाऽत्यन्ता कर्तव्या वै मनीषिभिः ॥ 189 ॥
नित्ययुक्ताश्रयः सर्ववेदकृत्सर्ववेदकृत् ।
स्वपरज्ञानदाता च तं वन्दे गुरुमीश्वरम् ॥ 190 ॥
यद्यप्यधीता निगमाः षडङ्गा आगमाः प्रिये ।
अध्यात्मादीनि शास्त्राणि ज्ञानं नास्ति गुरुं विना ॥ 191 ॥
शिवपूजारतो वाऽपि विष्णुपूजारतोऽथवा ।
गुरुतत्त्वविहीनश्चेत्तत्सर्वं व्यर्थमेव हि ॥ 192 ॥
शिवस्वरूपमज्ञात्वा शिवपूजा कृता यदि ।
सा पूजा नाममात्रं स्याच्चित्रदीप इव प्रिये ॥ 193 ॥
सर्वं स्यात्सफलं कर्म गुरुदीक्षाप्रभावतः ।
गुरुलाभात्सर्वलाभो गुरुहीनस्तु बालिशः ॥ 194 ॥
गुरुहीनः पशुः कीटः पतङ्गो वक्तुमर्हति ।
शिवरूपं स्वरूपं च न जानाति यतस्स्वयम् ॥ 195 ॥
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सर्वसङ्गविवर्जितः ।
विहाय शास्त्रजालानि गुरुमेव समाश्रयेत् ॥ 196 ॥
निरस्तसर्वसन्देहो एकीकृत्य सुदर्शनम् ।
रहस्यं यो दर्शयति भजामि गुरुमीश्वरम् ॥ 197 ॥
ज्ञानहीनो गुरुस्त्याज्यो मिथ्यावादी विडम्बकः ।
स्वविश्रान्तिं न जानाति परशान्तिं करोति किम् ॥ 198 ॥
शिलायाः किं परं ज्ञानं शिलासङ्घप्रतारणे ।
स्वयं तर्तुं न जानाति परं निस्तारयेत् कथम् ॥ 199 ॥
न वन्दनीयास्ते कष्टं दर्शनाद्भ्रान्तिकारकाः ।
वर्जयेत्तान् गुरून् दूरे धीरस्य तु समाश्रयेत् ॥ 200 ॥
पाषण्डिनः पापरताः नास्तिका भेदबुद्धयः ।
स्त्रीलम्पटा दुराचाराः कृतघ्ना बकवृत्तयः ॥ 201 ॥
कर्मभ्रष्टाः क्षमानष्टा निन्द्यतर्कैश्च वादिनः ।
कामिनः क्रोधिनश्चैव हिंस्राश्चण्डाः शठास्तथा ॥ 202 ॥
ज्ञानलुप्ता न कर्तव्या महापापास्तथा प्रिये ।
एभ्यो भिन्नो गुरुः सेव्यः एकभक्त्या विचार्य च ॥ 203 ॥
शिष्यादन्यत्र देवेशि न वदेद्यस्य कस्यचित् ।
नराणां च फलप्राप्तौ भक्तिरेव हि कारणम् ॥ 204 ॥
गूढो दृढश्च प्रीतश्च मौनेन सुसमाहितः ।
सकृत्कामगतो वाऽपि पञ्चधा गुरुरीरितः ॥ 205 ॥
सर्वं गुरुमुखाल्लब्धं सफलं पापनाशनम् ।
यद्यदात्महितं वस्तु तत्तद्द्रव्यं न वञ्चयेत् ॥ 206 ॥
गुरुदेवार्पणं वस्तु तेन तुष्टोऽस्मि सुव्रते ।
श्रीगुरोः पादुकां मुद्रां मूलमन्त्रं च गोपयेत् ॥ 207 ॥
नताऽस्मि ते नाथ पदारविन्दं
बुद्धीन्द्रियप्राणमनोवचोभिः ।
यच्चिन्त्यते भावित आत्मयुक्तौ
मुमुक्षिभिः कर्ममयोपशान्तये ॥ 208 ॥
अनेन यद्भवेत्कार्यं तद्वदामि तव प्रिये ।
लोकोपकारकं देवि लौकिकं तु विवर्जयेत् ॥ 209 ॥
लौकिकाद्धर्मतो याति ज्ञानहीनो भवार्णवे ।
ज्ञानभावे च यत्सर्वं कर्म निष्कर्म शाम्यति ॥ 210 ॥
इमां तु भक्तिभावेन पठेद्वै शृणुयादपि ।
लिखित्वा यत्प्रदानेन तत्सर्वं फलमश्नुते ॥ 211 ॥
गुरुगीतामिमां देवि हृदि नित्यं विभावय ।
महाव्याधिगतैर्दुःखैः सर्वदा प्रजपेन्मुदा ॥ 212 ॥
गुरुगीताक्षरैकैकं मन्त्रराजमिदं प्रिये ।
अन्ये च विविधाः मन्त्राः कलां नार्हन्ति षोडशीम् ॥ 213 ॥
अनन्त फलमाप्नोति गुरुगीता जपेन तु ।
सर्वपापहरा देवि सर्वदारिद्र्यनाशिनी ॥ 214 ॥
अकालमृत्युहरा चैव सर्वसङ्कटनाशिनी ।
यक्षराक्षसभूतादिचोरव्याघ्रविघातिनी ॥ 215 ॥
सर्वोपद्रवकुष्ठादिदुष्टदोषनिवारिणी ।
यत्फलं गुरुसान्निध्यात्तत्फलं पठनाद्भवेत् ॥ 216 ॥
महाव्याधिहरा सर्वविभूतेः सिद्धिदा भवेत् ।
अथवा मोहने वश्ये स्वयमेव जपेत्सदा ॥ 217 ॥
कुशदूर्वासने देवि ह्यासने शुभ्रकम्बले ।
उपविश्य ततो देवि जपेदेकाग्रमानसः ॥ 218 ॥
शुक्लं सर्वत्र वै प्रोक्तं वश्ये रक्तासनं प्रिये ।
पद्मासने जपेन्नित्यं शान्तिवश्यकरं परम् ॥ 219 ॥
वस्त्रासने च दारिद्र्यं पाषाणे रोगसम्भवः ।
मेदिन्यां दुःखमाप्नोति काष्ठे भवति निष्फलम् ॥ 220 ॥
कृष्णाजिने ज्ञानसिद्धिः मोक्षश्रीर्व्याघ्रचर्मणि ।
कुशासने ज्ञानसिद्धिः सर्वसिद्धिस्तु कम्बले ॥ 221 ॥
आग्नेय्यां कर्षणं चैव वायव्यां शत्रुनाशनम् ।
नैरृत्यां दर्शनं चैव ईशान्यां ज्ञानमेव च ॥ 222 ॥
उदङ्मुखः शान्तिजाप्ये वश्ये पूर्वमुखस्तथा ।
याम्ये तु मारणं प्रोक्तं पश्चिमे च धनागमः ॥ 223 ॥
मोहनं सर्वभूतानां बन्धमोक्षकरं परम् ।
देवराजप्रियकरं राजानं वशमानयेत् ॥ 224 ॥
मुखस्तम्भकरं चैव गुणानां च विवर्धनम् ।
दुष्कर्मनाशनं चैव तथा सत्कर्मसिद्धिदम् ॥ 225 ॥
असिद्धं साधयेत्कार्यं नवग्रहभयापहम् ।
दुःस्वप्ननाशनं चैव सुस्वप्नफलदायकम् ॥ 226 ॥
मोहशान्तिकरं चैव बन्धमोक्षकरं परम् ।
स्वरूपज्ञाननिलयं गीताशास्त्रमिदं शिवे ॥ 227 ॥
यं यं चिन्तयते कामं तं तं प्राप्नोति निश्चयम् ।
नित्यं सौभाग्यदं पुण्यं तापत्रयकुलापहम् ॥ 228 ॥
सर्वशान्तिकरं नित्यं तथा वन्ध्या सुपुत्रदम् ।
अवैधव्यकरं स्त्रीणां सौभाग्यस्य विवर्धनम् ॥ 229 ॥
आयुरारोग्यमैश्वर्यं पुत्रपौत्रविवर्धनम् ।
निष्कामजापी विधवा पठेन्मोक्षमवाप्नुयात् ॥ 230 ॥
अवैधव्यं सकामा तु लभते चान्यजन्मनि ।
सर्वदुःखमयं विघ्नं नाशयेत्तापहारकम् ॥ 231 ॥
सर्वपापप्रशमनं धर्मकामार्थमोक्षदम् ।
यं यं चिन्तयते कामं तं तं प्राप्नोति निश्चितम् ॥ 232 ॥
काम्यानां कामधेनुर्वै कल्पते कल्पपादपः ।
चिन्तामणिश्चिन्तितस्य सर्वमङ्गलकारकम् ॥ 233 ॥
लिखित्वा पूजयेद्यस्तु मोक्षश्रियमवाप्नुयात् ।
गुरूभक्तिर्विशेषेण जायते हृदि सर्वदा ॥ 234 ॥
जपन्ति शाक्ताः सौराश्च गाणपत्याश्च वैष्णवाः ।
शैवाः पाशुपताः सर्वे सत्यं सत्यं न संशयः ॥ 235 ॥
इति श्रीस्कन्दपुराणे उत्तरखण्डे उमामहेश्वर संवादे
श्री गुरुगीतायां द्वितीयोऽध्यायः ॥
atha dvitīyo'dhyāyaḥ ||
dhyānaṃ śruṇu mahādevi sarvānandapradāyakam |
sarvasaukhyakaraṃ caiva bhuktimuktipradāyakam || 109 ||
śrīmatparaṃ brahma guruṃ smarāmi
śrīmatparaṃ brahma guruṃ bhajāmi |
śrīmatparaṃ brahma guruṃ vadāmi
śrīmatparaṃ brahma guruṃ namāmi || 110 ||
brahmānandaṃ paramasukhadaṃ kevalaṃ jñānamūrtiṃ
dvandvātītaṃ gaganasadṛśaṃ tattvamasyādilakṣyam |
ekaṃ nityaṃ vimalamacalaṃ sarvadhīsākṣibhūtaṃ
bhāvātītaṃ triguṇarahitaṃ sadguruṃ taṃ namāmi || 111 ||
hṛdambuje karṇikamadhyasaṃsthe
siṃhāsane saṃsthitadivyamūrtim |
dhyāyedguruṃ candrakalāprakāśaṃ
saccitsukhābhīṣṭavaraṃ dadhānam || 112 ||
śvetāmbaraṃ śvetavilepapuṣpaṃ
muktāvibhūṣaṃ muditaṃ dvinetram |
vāmāṅkapīṭhasthitadivyaśaktiṃ
mandasmitaṃ pūrṇakṛpānidhānam || 113 ||
ānandamānandakaraṃ prasannaṃ
jñānasvarūpaṃ nijabhāvayuktam |
yogīndramīḍyaṃ bhavarogavaidyaṃ
śrīmadguruṃ nityamahaṃ namāmi || 114 ||
vande gurūṇāṃ caraṇāravindaṃ
sandarśitasvātmasukhāvabodhe |
janasya ye jāṅgalikāyamāne
saṃsārahālāhalamohaśāntyai || 115 ||
yasmin sṛṣṭisthitidhvaṃsanigrahānugrahātmakam |
kṛtyaṃ pañcavidhaṃ śaśvat bhāsate taṃ guruṃ bhajet || 116 ||
pādābje sarvasaṃsāradāvakālānalaṃ svake |
brahmarandhre sthitāmbhojamadhyasthaṃ candramaṇḍalam || 117 ||
akathāditrirekhābje sahasradalamaṇḍale |
haṃsapārśvatrikoṇe ca smarettanmadhyagaṃ gurum || 118 ||
nityaṃ śuddhaṃ nirābhāsaṃ nirākāraṃ nirañjanam |
nityabodhaṃ cidānandaṃ guruṃ brahma namāmyaham || 119 ||
sakalabhuvanasṛṣṭiḥ kalpitāśeṣasṛṣṭiḥ
nikhilanigamadṛṣṭiḥ satpadārthaikasṛṣṭiḥ |
atadgaṇaparameṣṭiḥ satpadārthaikadṛṣṭiḥ
bhavaguṇaparameṣṭirmokṣamārgaikadṛṣṭiḥ || 120 ||
sakalabhuvanaraṅgasthāpanāstambhayaṣṭiḥ
sakaruṇarasavṛṣṭistattvamālāsamaṣṭiḥ |
sakalasamayasṛṣṭissaccidānandadṛṣṭiḥ
nivasatu mayi nityaṃ śrīgurordivyadṛṣṭiḥ || 121 ||
na guroradhikaṃ na guroradhikaṃ
na guroradhikaṃ na guroradhikam |
śivaśāsanataḥ śivaśāsanataḥ
śivaśāsanataḥ śivaśāsanataḥ || 122 ||
idameva śivaṃ idameva śivaṃ
idameva śivaṃ idameva śivam |
hariśāsanato hariśāsanato
hariśāsanato hariśāsanataḥ || 123 ||
viditaṃ viditaṃ viditaṃ viditaṃ
vijanaṃ vijanaṃ vijanaṃ vijanam |
vidhiśāsanato vidhiśāsanato
vidhiśāsanato vidhiśāsanataḥ || 124 ||
evaṃvidhaṃ guruṃ dhyātvā jñānamutpadyate svayam |
tadā gurūpadeśena mukto'hamiti bhāvayet || 125 ||
gurūpadiṣṭamārgeṇa manaśśuddhiṃ tu kārayet |
anityaṃ khaṇḍayetsarvaṃ yatkiñcidātmagocaram || 126 ||
jñeyaṃ sarvaṃ pratītaṃ ca jñānaṃ ca mana ucyate |
jñānaṃ jñeyaṃ samaṃ kuryānnānyaḥ panthā dvitīyakaḥ || 127 ||
kimatra bahunoktena śāstrakoṭiśatairapi |
durlabhā cittaviśrāntiḥ vinā gurukṛpāṃ parām || 128 ||
karuṇākhaḍgapātena chitvā pāśāṣṭakaṃ śiśoḥ |
samyagānandajanakaḥ sadguruḥ so'bhidhīyate || 129 ||
evaṃ śrutvā mahādevi gurunindāṃ karoti yaḥ |
sa yāti narakān ghorān yāvaccandradivākarau || 130 ||
yāvatkalpāntako dehastāvaddevi guruṃ smaret |
gurulopo na kartavyaḥ svacchando yadi vā bhavet || 131 ||
huṅkāreṇa na vaktavyaṃ prājñaśiṣyaiḥ kadācana |
guroragra na vaktavyamasatyaṃ tu kadācana || 132 ||
guruṃ tvaṅkṛtya huṅkṛtya gurusānnidhyabhāṣaṇaḥ |
araṇye nirjale deśe sambhaved brahmarākṣasaḥ || 133 ||
advaitaṃ bhāvayennityaṃ sarvāvasthāsu sarvadā |
kadācidapi no kuryādadvaitaṃ gurusannidhau || 134 ||
dṛśyavismṛtiparyantaṃ kuryād gurupadārcanam |
tādṛśasyaiva kaivalyaṃ na ca tadvyatirekiṇaḥ || 135 ||
api sampūrṇatattvajño gurutyāgī bhavedyadā |
bhavatyeva hi tasyāntakāle vikṣepamutkaṭam || 136 ||
gurukāryaṃ na laṅgheta nāpṛṣṭvā kāryamācaret |
na hyuttiṣṭheddiśe'natvā gurusadbhāvaśobhitaḥ || 137 ||
gurau sati svayaṃ devi pareṣāṃ tu kadācana |
upadeśaṃ na vai kuryāt tathā cedrākṣaso bhavet || 138 ||
na gurorāśrame kuryāt duṣpānaṃ parisarpaṇam |
dīkṣā vyākhyā prabhutvādi gurorājñāṃ na kārayet || 139 ||
nopāśrayaṃ ca paryakaṃ na ca pādaprasāraṇam |
nāṅgabhogādikaṃ kuryānna līlāmaparāmapi || 140 ||
gurūṇāṃ sadasadvā'pi yaduktaṃ tanna laṅghayet |
kurvannājñāṃ divā rātrau dāsavannivasedguro || 141 ||
adattaṃ na gurordravyamupabhuñjīta karhicit |
datte ca raṅkavadgrāhyaṃ prāṇo'pyetena labhyate || 142 ||
pādukāsanaśayyādi guruṇā yadabhīṣṭitam |
namaskurvīta tatsarvaṃ pādābhyāṃ na spṛśet kvacit || 143 ||
gacchataḥ pṛṣṭhato gacchet gurucchāyāṃ na laṅghayet |
nolbaṇaṃ dhārayedveṣaṃ nālaṅkārāṃstatolbaṇān || 144 ||
gurunindākaraṃ dṛṣṭvā dhāvayedatha vāsayet |
sthānaṃ vā tatparityājyaṃ jihvācchedākṣamo yadi || 145 ||
nocchiṣṭaṃ kasyaciddeyaṃ gurorājñāṃ na ca tyajet |
kṛtsnamucchiṣṭamādāya haviriva bhakṣayetsvayam || 146 ||
nā'nṛtaṃ nā'priyaṃ caiva na garvaṃ nā'pi vā bahu |
na niyogaparaṃ brūyāt gurorājñāṃ vibhāvayet || 147 ||
prabho devakuleśānāṃ svāmin rājan kuleśvara |
iti sambodhanairbhīto gurubhāvena sarvadā || 148 ||
munibhiḥ pannagairvāpi surairvā śāpito yadi |
kālamṛtyubhayādvāpi guruḥ santrāti pārvati || 149 ||
aśaktā hi surādyāśca hyaśaktāḥ munayastathā |
guruśāpopapannasya rakṣaṇāya ca kutracit || 150 ||
mantrarājamidaṃ devi gururityakṣaradvayam |
smṛtivedapurāṇānāṃ sārameva na saṃśayaḥ || 151 ||
satkāramānapūjārthaṃ daṇḍakāṣayadhāraṇaḥ |
sa sannyāsī na vaktavyaḥ sannyāsī jñānatatparaḥ || 152 ||
vijānanti mahāvākyaṃ guroścaraṇa sevayā |
te vai sannyāsinaḥ proktā itare veṣadhāriṇaḥ || 153 ||
[pāṭhabhedaḥ –
nityaṃ brahma nirākāraṃ nirguṇaṃ bodhayetparam |
bhāsayan brahmabhāvaṃ ca dīpo dīpāntaraṃ yathā ||
]
nityaṃ brahma nirākāraṃ nirguṇaṃ satyaciddhanam |
yaḥ sākṣātkurute loke gurutvaṃ tasya śobhate || 154 ||
guruprasādataḥ svātmanyātmārāmanirīkṣaṇāt |
samatā muktimārgeṇa svātmajñānaṃ pravartate || 155 ||
ābrahmastambaparyantaṃ paramātmasvarūpakam |
sthāvaraṃ jaṅgamaṃ caiva praṇamāmi jaganmayam || 156 ||
vande'haṃ saccidānandaṃ bhāvātītaṃ jagadgurum |
nityaṃ pūrṇaṃ nirākāraṃ nirguṇaṃ svātmasaṃsthitam || 157 ||
parātparataraṃ dhyāyennityamānandakārakam |
hṛdayākāśamadhyasthaṃ śuddhasphaṭikasannibham || 158 ||
sphāṭike sphāṭikaṃ rūpaṃ darpaṇe darpaṇo yathā |
tathā''tmani cidākāramānandaṃ so'hamityuta || 159 ||
aṅguṣṭhamātraṃ puruṣaṃ dhyāyecca cinmayaṃ hṛdi |
tatra sphurati yo bhāvaḥ śṛṇu tatkathayāmi te || 160 ||
ajo'hamamaro'haṃ ca anādinidhano hyaham |
avikāraścidānando hyaṇīyānmahato mahān || 161 ||
apūrvamaparaṃ nityaṃ svayañjyotirnirāmayam |
virajaṃ paramākāśaṃ dhruvamānandamavyayam || 162 ||
agocaraṃ tathā'gamyaṃ nāmarūpavivarjitam |
niśśabdaṃ tu vijānīyātsvabhāvādbrahma pārvati || 163 ||
yathā gandhasvabhāvatvaṃ karpūrakusumādiṣu |
śītoṣṇatvasvabhāvatvaṃ tathā brahmaṇi śāśvatam || 164 ||
yathā nijasvabhāvena kuṇḍale kaṭakādayaḥ |
suvarṇatvena tiṣṭhanti tathā'haṃ brahma śāśvatam || 165 ||
svayaṃ tathāvidho bhūtvā sthātavyaṃ yatra kutra cit |
kīṭo bhṛṅga iva dhyānādyathā bhavati tādṛśaḥ || 166 ||
gurudhyānaṃ tathā kṛtvā svayaṃ brahmamayo bhavet |
piṇḍe pade tathā rūpe muktāste nātra saṃśayaḥ || 167 ||
śrīpārvatī uvāca |
piṇḍaṃ kiṃ tu mahādeva padaṃ kiṃ samudāhṛtam |
rūpātītaṃ ca rūpaṃ kiṃ etadākhyāhi śaṅkara || 168 ||
śrīmahādeva uvāca |
piṇḍaṃ kuṇḍalinī śaktiḥ padaṃ haṃsamudāhṛtam |
rūpaṃ binduriti jñeyaṃ rūpātītaṃ nirañjanam || 169 ||
piṇḍe muktāḥ pade muktā rūpe muktā varānane |
rūpātīte tu ye muktāste muktā nā'tra saṃśayaḥ || 170 ||
gururdhyānenaiva nityaṃ dehī brahmamayo bhavet |
sthitaśca yatra kutrā'pi mukto'sau nā'tra saṃśayaḥ || 171 ||
jñānaṃ vairāgyamaiśvaryaṃ yaśaśrīḥ svamudāhṛtam |
ṣaḍguṇaiśvaryayukto hi bhagavān śrīguruḥ priye || 172 ||
guruśśivo gururdevo gururbandhuḥ śarīriṇām |
gururātmā gururjīvo guroranyanna vidyate || 173 ||
ekākī nisspṛhaḥ śāntaścintā'sūyādivarjitaḥ |
bālyabhāvena yo bhāti brahmajñānī sa ucyate || 174 ||
na sukhaṃ vedaśāstreṣu na sukhaṃ mantrayantrake |
guroḥ prasādādanyatra sukhaṃ nāsti mahītale || 175 ||
cārvākavaiṣṇavamate sukhaṃ prābhākare na hi |
guroḥ pādāntike yadvatsukhaṃ vedāntasammatam || 176 ||
na tatsukhaṃ surendrasya na sukhaṃ cakravartinām |
yatsukhaṃ vītarāgasya munerekāntavāsinaḥ || 177 ||
nityaṃ brahmarasaṃ pītvā tṛpto yaḥ paramātmani |
indraṃ ca manyate tucchaṃ nṛpāṇāṃ tatra kā kathā || 178 ||
yataḥ paramakaivalyaṃ gurumārgeṇa vai bhavet |
gurubhaktirataḥ kāryā sarvadā mokṣakāṅkṣibhiḥ || 179 ||
eka evā'dvitīyo'haṃ guruvākyena niścitaḥ |
evamabhyasyatā nityaṃ na sevyaṃ vai vanāntaram || 180 ||
abhyāsānnimiṣeṇaiva samādhimadhigacchati |
ājanmajanitaṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva naśyati || 181 ||
kimāvāhanamavyakte vyāpake kiṃ visarjanam |
amūrte ca kathaṃ pūjā kathaṃ dhyānaṃ nirāmaye || 182 ||
gururviṣṇuḥ sattvamayo rājasaścaturānanaḥ |
tāmaso rudrarūpeṇa sṛjatyavati hanti ca || 183 ||
svayaṃ brahmamayo bhūtvā tatparaṃ cāvalokayet |
parātparataraṃ nānyat sarvagaṃ tannirāmayam || 184 ||
tasyāvalokanaṃ prāpya sarvasaṅgavivarjitaḥ |
ekākī nisspṛhaḥ śāntaḥ sthātavyaṃ tatprasādataḥ || 185 ||
labdhaṃ vā'tha na labdhaṃ vā svalpaṃ vā bahulaṃ tathā |
niṣkāmenaiva bhoktavyaṃ sadā santuṣṭamānasaḥ || 186 ||
sarvajñapadamityāhurdehī sarvamayo bhuvi |
sadā''nandaḥ sadā śānto ramate yatra kutra cit || 187 ||
yatraiva tiṣṭhate so'pi sa deśaḥ puṇyabhājanaḥ |
muktasya lakṣaṇaṃ devi tavā'gre kathitaṃ mayā || 188 ||
upadeśastvayaṃ devi gurumārgeṇa muktidaḥ |
gurubhaktiḥ tathā'tyantā kartavyā vai manīṣibhiḥ || 189 ||
nityayuktāśrayaḥ sarvavedakṛtsarvavedakṛt |
svaparajñānadātā ca taṃ vande gurumīśvaram || 190 ||
yadyapyadhītā nigamāḥ ṣaḍaṅgā āgamāḥ priye |
adhyātmādīni śāstrāṇi jñānaṃ nāsti guruṃ vinā || 191 ||
śivapūjārato vā'pi viṣṇupūjārato'thavā |
gurutattvavihīnaścettatsarvaṃ vyarthameva hi || 192 ||
śivasvarūpamajñātvā śivapūjā kṛtā yadi |
sā pūjā nāmamātraṃ syāccitradīpa iva priye || 193 ||
sarvaṃ syātsaphalaṃ karma gurudīkṣāprabhāvataḥ |
gurulābhātsarvalābho guruhīnastu bāliśaḥ || 194 ||
guruhīnaḥ paśuḥ kīṭaḥ pataṅgo vaktumarhati |
śivarūpaṃ svarūpaṃ ca na jānāti yatassvayam || 195 ||
tasmātsarvaprayatnena sarvasaṅgavivarjitaḥ |
vihāya śāstrajālāni gurumeva samāśrayet || 196 ||
nirastasarvasandeho ekīkṛtya sudarśanam |
rahasyaṃ yo darśayati bhajāmi gurumīśvaram || 197 ||
jñānahīno gurustyājyo mithyāvādī viḍambakaḥ |
svaviśrāntiṃ na jānāti paraśāntiṃ karoti kim || 198 ||
śilāyāḥ kiṃ paraṃ jñānaṃ śilāsaṅghapratāraṇe |
svayaṃ tartuṃ na jānāti paraṃ nistārayet katham || 199 ||
na vandanīyāste kaṣṭaṃ darśanādbhrāntikārakāḥ |
varjayettān gurūn dūre dhīrasya tu samāśrayet || 200 ||
pāṣaṇḍinaḥ pāparatāḥ nāstikā bhedabuddhayaḥ |
strīlampaṭā durācārāḥ kṛtaghnā bakavṛttayaḥ || 201 ||
karmabhraṣṭāḥ kṣamānaṣṭā nindyatarkaiśca vādinaḥ |
kāminaḥ krodhinaścaiva hiṃsrāścaṇḍāḥ śaṭhāstathā || 202 ||
jñānaluptā na kartavyā mahāpāpāstathā priye |
ebhyo bhinno guruḥ sevyaḥ ekabhaktyā vicārya ca || 203 ||
śiṣyādanyatra deveśi na vadedyasya kasyacit |
narāṇāṃ ca phalaprāptau bhaktireva hi kāraṇam || 204 ||
gūḍho dṛḍhaśca prītaśca maunena susamāhitaḥ |
sakṛtkāmagato vā'pi pañcadhā gururīritaḥ || 205 ||
sarvaṃ gurumukhāllabdhaṃ saphalaṃ pāpanāśanam |
yadyadātmahitaṃ vastu tattaddravyaṃ na vañcayet || 206 ||
gurudevārpaṇaṃ vastu tena tuṣṭo'smi suvrate |
śrīguroḥ pādukāṃ mudrāṃ mūlamantraṃ ca gopayet || 207 ||
natā'smi te nātha padāravindaṃ
buddhīndriyaprāṇamanovacobhiḥ |
yaccintyate bhāvita ātmayuktau
mumukṣibhiḥ karmamayopaśāntaye || 208 ||
anena yadbhavetkāryaṃ tadvadāmi tava priye |
lokopakārakaṃ devi laukikaṃ tu vivarjayet || 209 ||
laukikāddharmato yāti jñānahīno bhavārṇave |
jñānabhāve ca yatsarvaṃ karma niṣkarma śāmyati || 210 ||
imāṃ tu bhaktibhāvena paṭhedvai śṛṇuyādapi |
likhitvā yatpradānena tatsarvaṃ phalamaśnute || 211 ||
gurugītāmimāṃ devi hṛdi nityaṃ vibhāvaya |
mahāvyādhigatairduḥkhaiḥ sarvadā prajapenmudā || 212 ||
gurugītākṣaraikaikaṃ mantrarājamidaṃ priye |
anye ca vividhāḥ mantrāḥ kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm || 213 ||
ananta phalamāpnoti gurugītā japena tu |
sarvapāpaharā devi sarvadāridryanāśinī || 214 ||
akālamṛtyuharā caiva sarvasaṅkaṭanāśinī |
yakṣarākṣasabhūtādicoravyāghravighātinī || 215 ||
sarvopadravakuṣṭhādiduṣṭadoṣanivāriṇī |
yatphalaṃ gurusānnidhyāttatphalaṃ paṭhanādbhavet || 216 ||
mahāvyādhiharā sarvavibhūteḥ siddhidā bhavet |
athavā mohane vaśye svayameva japetsadā || 217 ||
kuśadūrvāsane devi hyāsane śubhrakambale |
upaviśya tato devi japedekāgramānasaḥ || 218 ||
śuklaṃ sarvatra vai proktaṃ vaśye raktāsanaṃ priye |
padmāsane japennityaṃ śāntivaśyakaraṃ param || 219 ||
vastrāsane ca dāridryaṃ pāṣāṇe rogasambhavaḥ |
medinyāṃ duḥkhamāpnoti kāṣṭhe bhavati niṣphalam || 220 ||
kṛṣṇājine jñānasiddhiḥ mokṣaśrīrvyāghracarmaṇi |
kuśāsane jñānasiddhiḥ sarvasiddhistu kambale || 221 ||
āgneyyāṃ karṣaṇaṃ caiva vāyavyāṃ śatrunāśanam |
nairṛtyāṃ darśanaṃ caiva īśānyāṃ jñānameva ca || 222 ||
udaṅmukhaḥ śāntijāpye vaśye pūrvamukhastathā |
yāmye tu māraṇaṃ proktaṃ paścime ca dhanāgamaḥ || 223 ||
mohanaṃ sarvabhūtānāṃ bandhamokṣakaraṃ param |
devarājapriyakaraṃ rājānaṃ vaśamānayet || 224 ||
mukhastambhakaraṃ caiva guṇānāṃ ca vivardhanam |
duṣkarmanāśanaṃ caiva tathā satkarmasiddhidam || 225 ||
asiddhaṃ sādhayetkāryaṃ navagrahabhayāpaham |
duḥsvapnanāśanaṃ caiva susvapnaphaladāyakam || 226 ||
mohaśāntikaraṃ caiva bandhamokṣakaraṃ param |
svarūpajñānanilayaṃ gītāśāstramidaṃ śive || 227 ||
yaṃ yaṃ cintayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti niścayam |
nityaṃ saubhāgyadaṃ puṇyaṃ tāpatrayakulāpaham || 228 ||
sarvaśāntikaraṃ nityaṃ tathā vandhyā suputradam |
avaidhavyakaraṃ strīṇāṃ saubhāgyasya vivardhanam || 229 ||
āyurārogyamaiśvaryaṃ putrapautravivardhanam |
niṣkāmajāpī vidhavā paṭhenmokṣamavāpnuyāt || 230 ||
avaidhavyaṃ sakāmā tu labhate cānyajanmani |
sarvaduḥkhamayaṃ vighnaṃ nāśayettāpahārakam || 231 ||
sarvapāpapraśamanaṃ dharmakāmārthamokṣadam |
yaṃ yaṃ cintayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti niścitam || 232 ||
kāmyānāṃ kāmadhenurvai kalpate kalpapādapaḥ |
cintāmaṇiścintitasya sarvamaṅgalakārakam || 233 ||
likhitvā pūjayedyastu mokṣaśriyamavāpnuyāt |
gurūbhaktirviśeṣeṇa jāyate hṛdi sarvadā || 234 ||
japanti śāktāḥ saurāśca gāṇapatyāśca vaiṣṇavāḥ |
śaivāḥ pāśupatāḥ sarve satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ || 235 ||
iti śrīskandapurāṇe uttarakhaṇḍe umāmaheśvara saṃvāde
śrī gurugītāyāṃ dvitīyo'dhyāyaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.