Krishna

2.4 - தேவா மநுஷ்யாஃ பிதரஃ - க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேத தைத்திரீய ஸம்ஹிதா பாடஃ

2.4 - Deva Manushyah Pitarah - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah

✍️ Vedic 🖋️ Tamil script
📄 Download PDF
க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ந்த்விதீயகாண்டே சதுர்தஃ ப்ரஶ்நஃ - இஷ்டிவிதாநம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹ॒ரிஃ॒ ஓம் ॥
தே॒வா ம॑நு॒ஷ்யாஃ᳚ பி॒தர॒ஸ்தே᳚-ऽந்யத॑ ஆஸ॒ந்நஸு॑ரா॒ ரக்ஷாக்ம்॑ஸி பிஶா॒சாஸ்தே᳚ ऽந்யத॒ஸ்தேஷா᳚-ந்தே॒வாநா॑மு॒த யதல்பம்॒-லோँஹி॑த॒மகு॑ர்வ॒-ந்த-த்ரக்ஷாக்ம்॑ஸி॒ ராத்ரீ॑பிரஸுப்ந॒-ந்தாந்-த்ஸு॒ப்தா-ந்ம்ரு'॒தாந॒பி வ்யௌ᳚ச்ச॒-த்தே தே॒வா அ॑விது॒ர்யோ வை நோ॒-ऽய-ம்ம்ரி॒யதே॒ ரக்ஷாக்ம்॑ஸி॒ வா இ॒ம-ங்க்ந॒ந்தீதி॒ தே ரக்ஷா॒க்॒ஸ்யுபா॑மந்த்ரயந்த॒ தாந்ய॑ப்ருவ॒ந். வரம்॑-வ்ரு'ँணாமஹை॒ ய- [யத், அஸு॑ரா॒ந் ஜயா॑ம॒] 1
-தஸு॑ரா॒ந் ஜயா॑ம॒ தந்நஃ॑ ஸ॒ஹாஸ॒திதி॒ ததோ॒ வை தே॒வா அஸு॑ராநஜய॒-ந்தே-ऽஸு॑ராந் ஜி॒த்வாரக்ஷா॒க்॒ஸ்யபா॑நுதந்த॒ தாநி॒ ரக்ஷா॒க்॒ஸ்யந்ரு'॑தம க॒ர்தேதி॑ ஸம॒ந்த-ந்தே॒வா-ந்பர்ய॑விஶ॒-ந்தே தே॒வா அ॒க்நாவ॑நாதந்த॒ தே᳚-ऽக்நயே॒ ப்ரவ॑தே புரோ॒டாஶ॑ம॒ஷ்டாக॑பால॒-ந்நிர॑வபந்ந॒க்நயே॑ விபா॒தவ॑தே॒-ऽக்நயே॒ ப்ரதீ॑கவதே॒ யத॒க்நயே॒ ப்ரவ॑தே நி॒ரவ॑ப॒ந்॒. யாந்யே॒வ பு॒ரஸ்தா॒-த்ரக்ஷா॒க்॒- [பு॒ரஸ்தா॒-த்ரக்ஷா॒க்ம்॑ஸி, ஆ॒ஸ॒ந்தாநி॒ தேந॒] 2
-ஸ்யாஸ॒ந்தாநி॒ தேந॒ ப்ராணு॑தந்த॒ யத॒க்நயே॑ விபா॒தவ॑தே॒ யாந்யே॒வாபிதோ॒ ரக்ஷா॒க்॒ஸ்யாஸ॒-ந்தாநி॒ தேந॒ வ்ய॑பாதந்த॒ யத॒க்நயே॒ ப்ரதீ॑கவதே॒ யாந்யே॒வ ப॒ஶ்சா-த்ரக்ஷா॒க்॒ஸ்யாஸ॒-ந்தாநி॒ தேநாபா॑நுதந்த॒ ததோ॑ தே॒வா அப॑வ॒-ந்பராஸு॑ரா॒ யோ ப்ராத்ரு'॑வ்யவா॒ந்-த்ஸ்யா-த்ஸ ஸ்பர்த॑மாந ஏ॒தயேஷ்​ட்யா॑ யஜேதா॒க்நயே॒ ப்ரவ॑தே புரோ॒டாஶ॑ம॒ஷ்டாக॑பால॒-ந்நிர்வ॑பேத॒க்நயே॑ விபா॒தவ॑தே॒- [விபா॒தவ॑தே॒, அ॒க்நயே॒ ப்ரதீ॑கவதே॒] 3
-ऽக்நயே॒ ப்ரதீ॑கவதே॒ யத॒க்நயே॒ ப்ரவ॑தே நி॒ர்வப॑தி॒ ய ஏ॒வாஸ்மா॒ச்ச்ரேயா॒ந்-ப்ராத்ரு'॑வ்ய॒ஸ்த-ந்தேந॒ ப்ரணு॑ததே॒ யத॒க்நயே॑ விபா॒தவ॑தே॒ ய ஏ॒வைநே॑ந ஸ॒த்ரு'ந்த-ந்தேந॒ வி பா॑ததே॒ யத॒க்நயே॒ ப்ரதீ॑கவதே॒ ய ஏ॒வாஸ்மா॒-த்பாபீ॑யா॒-ந்த-ந்தேநாப॑ நுததே॒ ப்ர ஶ்ரேயாக்ம்॑ஸ॒-ம்ப்ராத்ரு'॑வ்ய-ந்நுத॒தேதி॑ ஸ॒த்ரு'ஶ॑-ங்க்ராமதி॒ நைந॒-ம்பாபீ॑யாநாப்நோதி॒ ய ஏ॒வம் ँவி॒த்வாநே॒தயேஷ்​ட்யா॒ யஜ॑தே ॥ 4 ॥
(வ்ரு'॒ணா॒ம॒ஹை॒ யத் - பு॒ரஸ்தா॒-த்ரக்ஷாக்ம்॑ஸி- வபேத॒க்நயே॑ விபா॒தவ॑த - ஏ॒வம் - ச॒த்வாரி॑ ச) (அ. 1)
தே॒வா॒ஸு॒ரா-ஸ்ஸம்​யँ॑த்தா ஆஸ॒-ந்தே தே॒வா அ॑ப்ருவ॒ந்॒. யோ நோ॑ வீ॒ர்யா॑வத்தம॒ஸ்தமநு॑ ஸ॒மார॑பாமஹா॒ இதி॒ த இந்த்ர॑மப்ருவ॒-ந்த்வம்-வைँ நோ॑ வீ॒ர்யா॑வத்தமோ-ऽஸி॒ த்வாமநு॑ ஸ॒மார॑பாமஹா॒ இதி॒ ஸோ᳚-ऽப்ரவீ-த்தி॒ஸ்ரோ ம॑ இ॒மாஸ்த॒நுவோ॑ வீ॒ர்யா॑வதீ॒ஸ்தாஃ ப்ரீ॑ணீ॒தாதா-ஸு॑ராந॒பி ப॑விஷ்ய॒தேதி॒ தா வை ப்ரூ॒ஹீத்ய॑ப்ருவந்நி॒யமக்ம்॑ ஹோ॒முகி॒யம்-விँ॑ம்ரு'॒தேய-மி॑ந்த்ரி॒யாவ॒தீ- [-மி॑ந்த்ரி॒யாவ॒தீ, இத்ய॑ப்ரவீ॒த்த] 5
-த்ய॑ப்ரவீ॒த்த இந்த்ரா॑யாக்ம் ஹோ॒முசே॑ புரோ॒டாஶ॒மேகா॑தஶகபால॒-ந்நிர॑வப॒ந்நிந்த்ரா॑ய வைம்ரு'॒தாயே-ந்த்ரா॑யேந்த்ரி॒யாவ॑தே॒ யதிந்த்ரா॑யாக்ம் ஹோ॒முசே॑ நி॒ரவ॑ப॒ந்நக்ம்ஹ॑ஸ ஏ॒வ தேநா॑முச்யந்த॒ யதிந்த்ரா॑ய வை ம்ரு'॒தாய॒ ம்ரு'த॑ ஏ॒வ தேநாபா᳚க்நத॒யதிந்த்ரா॑யேந்த்ரி॒யாவ॑த இந்த்ரி॒யமே॒வ தேநா॒-ऽऽத்மந்ந॑ததத॒ த்ரய॑ஸ்த்ரிக்ம்ஶத்கபால-ம்புரோ॒டாஶ॒-ந்நிர॑வப॒-ந்த்ரய॑ஸ்த்ரிக்ம்ஶ॒த்வை தே॒வதா॒ஸ்தா இந்த்ர॑ ஆ॒த்மந்நநு॑ ஸ॒மார॑பம்​யँத॒ பூத்யை॒ [பூத்யை᳚, தாம்-வாँவ] 6
தாம்-வாँவ தே॒வா விஜி॑தி-முத்த॒மா-மஸு॑ரை॒-ர்வ்ய॑ஜயந்த॒யோ ப்ராத்ரு'॑வ்யவா॒ந்த்- ஸ்யா-த்ஸ ஸ்பர்த॑மாந ஏ॒தயேஷ்​ட்யா॑ யஜே॒தேந்த்ரா॑யாக்ம் ஹோ॒முசே॑ புரோ॒டாஶ॒மேகா॑தஶகபால॒-ந்நிர்வ॑பே॒திந்த்ரா॑ய வைம்ரு'॒தாயேந்த்ரா॑யேந்த்ரி॒யாவ॒தே-ऽக்ம் ஹ॑ஸா॒ வா ஏ॒ஷ க்ரு'॑ஹீ॒தோ யஸ்மா॒ச்ச்ரேயா॒-ந்ப்ராத்ரு'॑வ்யோ॒யதிந்த்ரா॑யாக்ம் ஹோ॒முசே॑ நி॒ர்வப॒த்யக்ம்ஹ॑ஸ ஏ॒வ தேந॑ முச்யதேம்ரு'॒தா வா ஏ॒ஷோ॑-ऽபிஷ॑ண்ணோ॒ யஸ்மா᳚-த்ஸமா॒நேஷ்வ॒ந்ய-ஶ்ஶ்ரேயா॑நு॒தா- [ஶ்ரேயா॑நு॒த, அ-ऽப்ரா॑த்ரு'வ்யோ॒] 7
-ऽப்ரா॑த்ரு'வ்யோ॒ யதிந்த்ரா॑ய வைம்ரு'॒தாய॒ ம்ரு'த॑ ஏ॒வ தேநாப॑ ஹதே॒யதிந்த்ரா॑யேந்த்ரி॒யாவ॑த இந்த்ரி॒யமே॒வ தேநா॒த்ம-ந்த॑த்தே॒ த்ரய॑ஸ்த்ரிக்ம்ஶத்கபால-ம்புரோ॒டாஶ॒-ந்நிர்வ॑பதி॒ த்ரய॑ஸ்த்ரிக்ம்ஶ॒த்வை தே॒வதா॒ஸ்தா ஏ॒வ யஜ॑மாந ஆ॒த்மந்நநு॑ ஸ॒மார॑பம்​யँதே॒ பூத்யை॒ ஸா வா ஏ॒ஷா விஜி॑தி॒ர்நாமேஷ்டி॒ர்ய ஏ॒வம்-விँ॒த்வாநே॒தயேஷ்​ட்யா॒ யஜ॑த உத்த॒மாமே॒வ விஜி॑தி॒-ம்ப்ராத்ரு'॑வ்யேண॒ வி ஜ॑யதே ॥ 8 ॥
(இ॒ந்த்ரி॒யாவ॑தீ॒ - பூத்யா॑ - உ॒தை - கா॒ந்ந ப॑ஞ்சா॒ஶச்ச॑) (அ. 2)
தே॒வா॒ஸு॒ரா-ஸ்ஸம்​யँ॑த்தா ஆஸ॒-ந்தேஷா᳚-ங்காய॒த்ர்யோஜோ॒ பல॑மிந்த்ரி॒யம்-வீँ॒ர்ய॑-ம்ப்ர॒ஜா-ம்ப॒ஶூந்-த்ஸ॒க்ரு'ம்ஹ்யா॒ ऽऽதாயா॑-ப॒க்ரம்யா॑திஷ்ட॒-த்தே॑-ऽமந்யந்த யத॒ராந். வா இ॒யமு॑பாவ॒ர்த்ஸ்யதி॒ த இ॒த-ம்ப॑விஷ்ய॒ந்தீதி॒ தாம்-வ்யँ॑ஹ்வயந்த॒ விஶ்வ॑கர்ம॒ந்நிதி॑ தே॒வா தாபீத்யஸு॑ரா॒-ஸ்ஸா நாந்ய॑த॒ராக்​ஶ்ச॒-நோபாவ॑ர்தத॒ தே தே॒வா ஏ॒த-த்யஜு॑ரபஶ்ய॒ந்நோஜோ॑-ऽஸி॒ ஸஹோ॑-ऽஸி॒ பல॑மஸி॒ [பல॑மஸி, ப்ராஜோ॑-ऽஸி] 9
ப்ராஜோ॑-ऽஸி தே॒வாநா॒-ந்தாம॒ நாமா॑-ऽஸி॒ விஶ்வ॑மஸி வி॒ஶ்வாயு॒-ஸ்ஸர்வ॑மஸி ஸ॒ர்வாயு॑ரபி॒பூரிதி॒ வாவ தே॒வா அஸு॑ராணா॒மோஜோ॒ பல॑மிந்த்ரி॒யம்-வீँ॒ர்ய॑-ம்ப்ர॒ஜா-ம்ப॒ஶூந॑வ்ரு'ஞ்ஜத॒ ய-த்கா॑ய॒த்ர்ய॑ப॒க்ரம்யாதி॑ஷ்ட॒-த்தஸ்மா॑தே॒தா-ங்கா॑ய॒த்ரீதீஷ்டி॑மாஹு-ஸ்ஸம்​வँத்ஸ॒ரோ வை கா॑ய॒த்ரீ ஸம்॑​வँத்ஸ॒ரோ வை தத॑ப॒க்ரம்யா॑திஷ்ட॒-த்யதே॒தயா॑ தே॒வா அஸு॑ராணா॒மோஜோ॒ பல॑மிந்த்ரி॒யம்-வீँ॒ர்ய॑- [பல॑மிந்த்ரி॒யம்-வீँ॒ர்ய᳚ம், ப்ர॒ஜா-ம்ப॒ஶூ-] 10
11
-ம்ப்ர॒ஜா-ம்ப॒ஶூ-நவ்ரு'॑ஞ்ஜத॒ தஸ்மா॑தே॒தாக்ம் ஸம்॑​வँ॒ர்க இதீஷ்டி॑மாஹு॒ர்யோ ப்ராத்ரு'॑வ்யவா॒ந்த்​ஸ்யா-த்ஸஸ்பர்த॑மாந ஏ॒தயேஷ்​ட்யா॑ யஜேதா॒க்நயே॑ ஸம்​வँ॒ர்காய॑ புரோ॒டாஶ॑ம॒ஷ்டாக॑பால॒-ந்நிர்வ॑பே॒த்​தக்ம்ஶ்ரு'॒தமாஸ॑ந்நமே॒தேந॒ யஜு॑ஷா॒-ऽபி ம்ரு'॑ஶே॒தோஜ॑ ஏ॒வ பல॑மிந்த்ரி॒யம்-வீँ॒ர்ய॑-ம்ப்ர॒ஜா-ம்ப॒ஶூ-ந்ப்ராத்ரு'॑வ்யஸ்ய வ்ரு'ங்க்தே॒ பவ॑த்யா॒த்மநா॒ பரா᳚ஸ்ய॒ ப்ராத்ரு'॑வ்யோ பவதி ॥ 11
(பல॑மஸ்யே॒ - தயா॑ தே॒வா அஸு॑ராணா॒மோஜோ॒ பல॑மிந்த்ரி॒யம்-வீँ॒ர்யம்॑ - பஞ்ச॑சத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 3)
ப்ர॒ஜாப॑திஃ ப்ர॒ஜா அ॑ஸ்ரு'ஜத॒ தா அ॑ஸ்மா-த்ஸ்ரு'॒ஷ்டாஃ பரா॑சீராய॒-ந்தா யத்ராவ॑ஸ॒-ந்ததோ॑ க॒ர்முதுத॑திஷ்ட॒-த்தா ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॑ஶ்சா॒ந்வவை॑தா॒க்ம்॒ ஸோ᳚-ऽப்ரவீ॒-த்ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॑ர॒நயா᳚ த்வா॒ ப்ரதி॑ஷ்டா॒ந்யத॑ த்வா ப்ர॒ஜா உ॒பாவ॑ர்த்ஸ்ய॒ந்தீதி॒ த-ம்ப்ராதி॑ஷ்ட॒-த்ததோ॒ வை ப்ர॒ஜாப॑தி-ம்ப்ர॒ஜா உ॒பாவ॑ர்தந்த॒ யஃ ப்ர॒ஜாகா॑ம॒-ஸ்ஸ்யா-த்தஸ்மா॑ ஏ॒த-ம்ப்ரா॑ஜாப॒த்ய-ங்கா᳚ர்மு॒த-ஞ்ச॒ரு-ந்நிர்வ॑பே-த்ப்ர॒ஜாப॑தி- [-நிர்வ॑பே-த்ப்ர॒ஜாப॑திம், ஏ॒வ ஸ்வேந॑] 12
-மே॒வ ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ ஸ ஏ॒வாஸ்மை᳚ ப்ர॒ஜா-ம்ப்ரஜ॑நயதிப்ர॒ஜாப॑திஃ ப॒ஶூந॑ஸ்ரு'ஜத॒ தே᳚-ऽஸ்மா-த்ஸ்ரு'॒ஷ்டாஃ பரா᳚ஞ்ச ஆய॒-ந்தே யத்ராவ॑ஸ॒-ந்ததோ॑ க॒ர்முதுத॑திஷ்ட॒-த்தா-ந்பூ॒ஷா சா॒ந்வவை॑தா॒க்ம்॒ ஸோ᳚-ऽப்ரவீ-த்பூ॒ஷா-ऽநயா॑ மா॒ ப்ரதி॒ஷ்டாத॑ த்வா ப॒ஶவ॑ உ॒பாவ॑ர்த்ஸ்ய॒ந்தீதி॒ மா-ம்ப்ரதி॒ஷ்டேதி॒ ஸோமோ᳚-ऽப்ரவீ॒-ந்மம॒ வா [-மம॒ வை, அ॒க்ரு'॒ஷ்ட॒ப॒ச்யமித்யு॒பௌ] 13
அ॑க்ரு'ஷ்டப॒ச்யமித்யு॒பௌ வா॒-ம்ப்ரதி॑ஷ்டா॒நீத்ய॑ப்ரவீ॒-த்தௌ ப்ராதி॑ஷ்ட॒-த்ததோ॒ வை ப்ர॒ஜாப॑தி-ம்ப॒ஶவ॑ உ॒பாவ॑ர்தந்த॒ யஃ ப॒ஶுகா॑ம॒-ஸ்ஸ்யா-த்தஸ்மா॑ ஏ॒தக்ம் ஸோ॑மாபௌ॒ஷ்ண-ங்கா᳚ர்மு॒த-ஞ்ச॒ரு-ந்நிர்வ॑பே-த்ஸோமாபூ॒ஷணா॑வே॒வ ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ தாவே॒வாஸ்மை॑ ப॒ஶூ-ந்ப்ரஜ॑நயத॒-ஸ்ஸோமோ॒ வை ரே॑தோ॒தாஃ பூ॒ஷா ப॑ஶூ॒நா-ம்ப்ர॑ஜநயி॒தா ஸோம॑ ஏ॒வாஸ்மை॒ ரேதோ॒ ததா॑தி பூ॒ஷா ப॒ஶூ-ந்ப்ரஜ॑நயதி ॥ 14 ॥
(வ॒பே॒-த்ப்ர॒ஜாப॑திம்॒ - ँவை - ததா॑தி பூ॒ஷா - த்ரீணி॑ ச) (அ. 4)
அக்நே॒ கோபி॑ர்ந॒ ஆ க॒ஹீந்தோ॑ பு॒ஷ்​ட்யா ஜு॑ஷஸ்வ நஃ । இந்த்ரோ॑ த॒ர்தா க்ரு'॒ஹேஷு॑ நஃ ॥ ஸ॒வி॒தா ய-ஸ்ஸ॑ஹ॒ஸ்ரிய॒-ஸ்ஸ நோ॑ க்ரு'॒ஹேஷு॑ ராரணத் । ஆ பூ॒ஷா ஏ॒த்வா வஸு॑ ॥ தா॒தா த॑தாது நோ ர॒யிமீஶா॑நோ॒ ஜக॑த॒ஸ்பதிஃ॑ । ஸ நஃ॑ பூ॒ர்ணேந॑ வாவநத் ॥ த்வஷ்டா॒ யோ வ்ரு'॑ஷ॒போ வ்ரு'ஷா॒ ஸ நோ॑ க்ரு'॒ஹேஷு॑ ராரணத் । ஸ॒ஹஸ்ரே॑ணா॒யுதே॑ந ச ॥ யேந॑ தே॒வா அ॒ம்ரு'த॑- [அ॒ம்ரு'த᳚ம், தீ॒ர்கக்க்​ ஶ்ரவோ॑ தி॒வ்யைர॑யந்த ।] 15
-ந்தீ॒ர்கக்க்​ ஶ்ரவோ॑ தி॒வ்யைர॑யந்த । ராய॑ஸ்போஷ॒ த்வம॒ஸ்மப்ய॒-ங்கவா᳚ங்கு॒ல்மி-ஞ்ஜீ॒வஸ॒ ஆ யு॑வஸ்வ ॥ அ॒க்நி ர்க்ரு'॒ஹப॑தி॒-ஸ்ஸோமோ॑ விஶ்வ॒வநிஃ॑ ஸவி॒தா ஸு॑மே॒தா-ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥ அக்நே॑ க்ரு'ஹபதே॒ யஸ்தே॒ க்ரு'த்யோ॑ பா॒கஸ்தேந॒ ஸஹ॒ ஓஜ॑ ஆ॒க்ரம॑மாணாய தேஹி॒ ஶ்ரைஷ்​ட்யா᳚த்ப॒தோ மா யோ॑ஷ-ம்மூ॒ர்தா பூ॑யாஸ॒க்க்॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥ 16 ॥
(அ॒ம்ரு'த॑ - ம॒ஷ்டாத்ரிக்ம்॑ஶச்ச) (அ. 5)
சி॒த்ரயா॑ யஜேத ப॒ஶுகா॑ம இ॒யம்-வைँ சி॒த்ரா யத்வா அ॒ஸ்யாம்-விँஶ்வ॑-ம்பூ॒தமதி॑ ப்ர॒ஜாய॑தே॒ தே நே॒யஞ்சி॒த்ரா ய ஏ॒வம்-விँ॒த்வாக்​ ஶ்சி॒த்ரயா॑ ப॒ஶுகா॑மோ॒ யஜ॑தே॒ ப்ர ப்ர॒ஜயா॑ ப॒ஶுபி॑ ர்மிது॒நை ர்ஜா॑யதே॒ ப்ரைவாக்நே॒யேந॑ வாபயதி॒ ரேதஃ॑ ஸௌ॒ம்யேந॑ ததாதி॒ ரேத॑ ஏ॒வ ஹி॒த-ந்த்வஷ்டா॑ ரூ॒பாணி॒ வி க॑ரோதிஸாரஸ்வ॒தௌ ப॑வத ஏ॒தத்வை தைவ்ய॑-ம்மிது॒ந-ந்தைவ்ய॑மே॒வாஸ்மை॑ [-தைவ்ய॑மே॒வாஸ்மை᳚, மி॒து॒ந-ம்ம॑த்த்ய॒தோ] 17
மிது॒ந-ம்ம॑த்த்ய॒தோ த॑தாதி॒ புஷ்​ட்யை᳚ ப்ர॒ஜந॑நாய ஸிநீவா॒ல்யை ச॒ருர்ப॑வதி॒ வாக்வை ஸி॑நீவா॒லீ புஷ்டிஃ॒ கலு॒ வை வாக்புஷ்டி॑மே॒வ வாச॒முபை᳚த்யை॒ந்த்ர உ॑த்த॒மோ ப॑வதி॒ தேநை॒வ தந்மி॑து॒நக்ம் ஸ॒ப்தைதாநி॑ ஹ॒வீக்ம்ஷி॑ பவந்தி ஸ॒ப்த க்ரா॒ம்யாஃ ப॒ஶவஃ॑ ஸ॒ப்தார॒ண்யா-ஸ்ஸ॒ப்த சந்தாக்॑ஸ்யு॒-பய॒ஸ்யா-வ॑ருத்த்யா॒ அதை॒தா ஆஹு॑தீ ர்ஜுஹோத்யே॒தே வை தே॒வாஃ புஷ்டி॑பதய॒ஸ்த ஏ॒வா ஸ்மி॒-ந்புஷ்டி॑-ந்தததி॒ புஷ்ய॑தி ப்ர॒ஜயா॑ ப॒ஶுபி॒ரதோ॒ யதே॒தா ஆஹு॑தீ ர்ஜு॒ஹோதி॒ ப்ரதி॑ஷ்டித்யை ॥ 18 ॥
(அ॒ஸ்மை॒ - த ஏ॒வ - த்வாத॑ஶ ச) (அ. 6)
மா॒ரு॒தம॑ஸி ம॒ருதா॒மோஜோ॒-ऽபா-ந்தாரா᳚-ம்பிந்தி ர॒மய॑த மருத-ஶ்ஶ்யே॒நமா॒யிந॒-ம்மநோ॑ஜவ ஸம்॒-வ்ரு'ँஷ॑ணக்ம் ஸுவ்ரு'॒க்திம் ॥ யேந॒ ஶர்த॑ உ॒க்ரமவ॑-ஸ்ரு'ஷ்ட॒மேதி॒ தத॑ஶ்விநா॒ பரி॑ தத்தக்க்​ ஸ்வ॒ஸ்தி । பு॒ரோ॒வா॒தோ வர்​ஷ॑ஞ்ஜி॒ந்வரா॒வ்ரு'-த்ஸ்வாஹா॑ வா॒தாவத்- வர்​ஷ॑ந்நு॒க்ரரா॒வ்ரு'-த்ஸ்வாஹா᳚ ஸ்த॒நய॒ந் வர்​ஷ॑-ந்பீ॒மரா॒வத்​ஸ்வாஹா॑ ऽநஶ॒ந்ய॑வ॒ஸ்பூர்ஜ॑ந்-தி॒த்யு-த்வர்​ஷ॑ந்-த்வே॒ஷரா॒வ்ரு'-த்ஸ்வாஹா॑ ऽதிரா॒த்ரம்॒-வँர்​ஷ॑-ந்பூ॒ர்திரா॒வ்ரு'- [-பூ॒ர்திரா॒வ்ரு'த், ஸ்வாஹா॑ ப॒ஹு] 19
-த்ஸ்வாஹா॑ ப॒ஹு ஹா॒யம॑வ்ரு'ஷா॒திதி॑ ஶ்ரு॒தரா॒வ்ரு'-த்ஸ்வாஹா॒ ऽऽதப॑தி॒ வர்​ஷ॑ந்-வி॒ராடா॒வ்ரு'-த்ஸ்வாஹா॑ ऽவ॒ஸ்பூர்ஜ॑ந்-தி॒த்யு-த்வர்​ஷ॑-ந்பூ॒தரா॒வ்ரு'-த்ஸ்வாஹா॒மாந்தா॒ வாஶா॒-ஶ்ஶுந்த்யூ॒ரஜி॑ராஃ । ஜ்யோதி॑ஷ்மதீ॒-ஸ்தம॑ஸ்வரீ॒-ருந்த॑தீ॒-ஸ்ஸுபே॑நாஃ । மித்ர॑ப்ரு'தஃ॒, க்ஷத்ர॑ப்ரு'த॒-ஸ்ஸுரா᳚ஷ்ட்ரா இ॒ஹ மா॑-ऽவத ॥வ்ரு'ஷ்ணோ॒ அஶ்வ॑ஸ்ய ஸ॒ந்தாந॑மஸி॒ வ்ரு'ஷ்​ட்யை॒ த்வோப॑ நஹ்யாமி ॥ 20 ॥
(பூ॒ர்திரா॒வ்ரு'-த்- த்விச॑த்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 7)
தேவா॑ வஸவ்யா॒ அக்நே॑ ஸோம ஸூர்ய ॥ தேவா᳚-ஶ்ஶர்மண்யா॒ மித்ரா॑வருணா-ऽர்யமந்ந் ॥ தேவா᳚-ஸ்ஸபீத॒யோ ऽபா᳚-ந்நபாதாஶுஹேமந்ந் । உ॒த்நோ த॑த்தோத॒தி-ம்பி॑ந்த்த தி॒வஃ ப॒ர்ஜந்யா॑த॒ந்தரி॑க்ஷாத்-ப்ரு'தி॒வ்யாஸ்ததோ॑ நோ॒ வ்ரு'ஷ்​ட்யா॑-ऽவத ॥ திவா॑ சி॒த்தமஃ॑ க்ரு'ண்வந்தி ப॒ர்ஜந்யே॑நோ-தவா॒ஹேந॑ । ப்ரு'॒தி॒வீம்-யँ-த்வ்யு॒ந்தந்தி॑ ॥ ஆய-ந்நரஃ॑ ஸு॒தாந॑வோ ததா॒ஶுஷே॑ தி॒வஃ கோஶ॒மசு॑ச்யவுஃ । வி ப॒ர்ஜந்யா᳚-ஸ்ஸ்ரு'ஜந்தி॒ ரோத॑ஸீ॒ அநு॒ தந்வ॑நா யந்தி [ ] 21
வ்ரு'॒ஷ்டயஃ॑ ॥ உதீ॑ரயதா மருத-ஸ்ஸமுத்ர॒தோ யூ॒யம்-வ்ரு'ँ॒ஷ்டிம்-வँ॑ர்​ஷயதா புரீஷிணஃ । ந வோ॑ தஸ்ரா॒ உப॑ தஸ்யந்தி தே॒நவ॒-ஶ்ஶுபம்॑-யாँ॒தாமநு॒ ரதா॑ அவ்ரு'த்ஸத ॥ ஸ்ரு'॒ஜா வ்ரு'॒ஷ்டி-ந்தி॒வ ஆ-ऽத்பி-ஸ்ஸ॑மு॒த்ர-ம்ப்ரு'॑ண ॥ அ॒ப்ஜா அ॑ஸி ப்ரதம॒ஜா பல॑மஸி ஸமு॒த்ரிய᳚ம் ॥ உந்ந॑ம்பய ப்ரு'தி॒வீ-ம்பி॒ந்தீத-ந்தி॒வ்ய-ந்நபஃ॑ । உ॒த்நோ தி॒வ்யஸ்ய॑ நோ தே॒ஹீஶா॑நோ॒ விஸ்ரு'॑ஜா॒ த்ரு'தி᳚ம் ॥ யே தே॒வா தி॒விபா॑கா॒ யே᳚-ऽந்தரி॑க்ஷ பாகா॒ யே ப்ரு'॑தி॒வி பா॑காஃ । த இ॒மம்-யँ॒ஜ்ஞம॑வந்து॒ த இ॒த-ங்க்ஷேத்ர॒மா வி॑ஶந்து॒ த இ॒த-ங்க்ஷேத்ர॒மநு॒ வி வி॑ஶந்து ॥ 22 ॥
(ய॒ந்தி॒ - தே॒வா - விக்ம்॑ஶ॒திஶ்ச॑) (அ. 8)
மா॒ரு॒தம॑ஸி ம॒ருதா॒மோஜ॒ இதி॑ க்ரு'॒ஷ்ணம்-வாँஸஃ॑ க்ரு'॒ஷ்ணதூ॑ஷ॒-ம்பரி॑ தத்த ஏ॒தத்வை வ்ரு'ஷ்​ட்யை॑ ரூ॒பக்ம் ஸரூ॑ப ஏ॒வ பூ॒த்வா ப॒ர்ஜந்யம்॑-வँர்​ஷயதிர॒மய॑த மருத-ஶ்ஶ்யே॒நமா॒யிந॒மிதி॑ பஶ்சாத்வா॒த-ம்ப்ரதி॑ மீவதி புரோவா॒தமே॒வ ஜ॑நயதி வ॒ர்॒ஷஸ்யா வ॑ருத்த்யை வாதநா॒மாநி॑ ஜுஹோதி வா॒யுர்வை வ்ரு'ஷ்​ட்யா॑ ஈஶே வா॒யுமே॒வ ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ ஸ ஏ॒வாஸ்மை॑ ப॒ர்ஜந்யம்॑-வँர்​ஷயத்ய॒ஷ்டௌ [வர்​ஷயத்ய॒ஷ்டௌ, ஜு॒ஹோ॒தி॒ சத॑ஸ்ரோ॒ வை] 23
ஜு॑ஹோதி॒ சத॑ஸ்ரோ॒ வை திஶ॒ஶ்சத॑ஸ்ரோ-ऽவாந்தரதி॒ஶா தி॒க்ப்ய ஏ॒வ வ்ரு'ஷ்டி॒க்ம்॒ ஸ-ம்ப்ர ச்யா॑வயதி க்ரு'ஷ்ணாஜி॒நே ஸம்​யௌँ॑தி ஹ॒விரே॒வாக॑ரந்தர்வே॒தி ஸம்​யௌँ॒த்ய வ॑ருத்த்யை॒ யதீ॑நாம॒த்யமா॑நாநாக்ம் ஶீ॒ர்॒ஷாணி॒ பரா॑-ऽபத॒ந்தே க॒ர்ஜூரா॑ அபவ॒ந்-தேஷா॒க்ம்॒ ரஸ॑ ஊ॒ர்த்வோ॑-ऽபத॒த்-தாநி॑ க॒ரீரா᳚ண்ய-பவந்-த்ஸௌ॒ம்யாநி॒ வை க॒ரீரா॑ணி ஸௌ॒ம்யா கலு॒ வா ஆஹு॑தி ர்தி॒வோ வ்ரு'ஷ்டி॑-ஞ்ச்யாவயதி॒ யத்க॒ரீரா॑ணி॒ பவ॑ந்தி [ ] 24
ஸௌ॒ம்யயை॒வா-ऽऽஹு॑த்யா தி॒வோ வ்ரு'ஷ்டி॒மவ॑ ருந்தே॒ மது॑ஷா॒ ஸம்-யௌँ᳚த்ய॒பாம்-வாँ ஏ॒ஷ ஓஷ॑தீநா॒க்ம்॒ ரஸோ॒ யந்மத்த்வ॒த்ப்ய ஏ॒வௌஷ॑தீப்யோ வர்​ஷ॒த்யதோ॑ அ॒த்ப்ய ஏ॒வௌஷ॑தீப்யோ॒ வ்ரு'ஷ்டி॒நி-ந்ந॑யதி॒ மாந்தா॒ வாஶா॒ இதி॒ ஸம்​யௌँ॑தி நாம॒தேயை॑ரே॒வைநா॒ அச்சை॒த்யதோ॒ யதா᳚ ப்ரூ॒யாதஸா॒ வேஹீத்யே॒வமே॒வைநா॑ நாம॒தேயை॒ரா - [நாம॒தேயை॒ரா, ச்யா॒வ॒ய॒தி॒ வ்ரு'ஷ்ணோ॒] 25
ச்யா॑வயதி॒ வ்ரு'ஷ்ணோ॒ அஶ்வ॑ஸ்ய ஸ॒ந்தாந॑மஸி॒ வ்ரு'ஷ்​ட்யை॒ த்வோப॑ நஹ்யா॒மீத்யா॑ஹ॒ வ்ரு'ஷா॒ வா அஶ்வோ॒ வ்ரு'ஷா॑ ப॒ர்ஜந்யஃ॑ க்ரு'॒ஷ்ண இ॑வ॒ கலு॒ வை பூ॒த்வா வ॑ர்​ஷதி ரூ॒பேணை॒வைந॒க்ம்॒ ஸம॑ர்தயதி வ॒ர்॒ஷஸ்யா வ॑ருத்த்யை ॥ 26 ॥
(அ॒ஷ்டௌ - பவ॑ந்தி - நாம॒தேயை॒ரை - கா॒ந்ந த்ரி॒க்ம்॒ஶச்ச॑) (அ. 9)
தேவா॑ வஸவ்யா॒ தேவா᳚-ஶ்ஶர்மண்யா॒ தேவா᳚-ஸ்ஸபீதய॒ இத்யா ப॑த்த்நாதி தே॒வதா॑பிரே॒வாந்வ॒ஹம்-வ்ரு'ँஷ்டி॑மிச்சதி॒ யதி॒ வர்​ஷே॒த்-தாவ॑த்யே॒வ ஹோ॑த॒வ்யம்॑-யँதி॒ ந வர்​ஷே॒ச்ச்வோ பூ॒தே ஹ॒விர்நிர்வ॑பேதஹோரா॒த்ரே வை மி॒த்ராவரு॑ணாவஹோரா॒த்ராப்யா॒-ங்கலு॒ வை ப॒ர்ஜந்யோ॑ வர்​ஷதி॒ நக்தம்॑-வாँ॒ ஹி திவா॑ வா॒ வர்​ஷ॑தி மி॒த்ராவரு॑ணாவே॒வ ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ தாவே॒வாஸ்மா॑ [தாவே॒வாஸ்மை᳚, அ॒ஹோ॒ரா॒த்ராப்யாம்᳚-] 27
அஹோரா॒த்ராப்யா᳚-ம்ப॒ர்ஜந்யம்॑ ँவர்​ஷயதோ॒-ऽக்நயே॑ தாம॒ச்சதே॑ புரோ॒டாஶ॑ம॒ஷ்டாக॑பால॒-ந்நிர்வ॑பேந்மாரு॒தக்ம் ஸ॒ப்தக॑பாலக்ம் ஸௌ॒ர்யமேக॑கபாலம॒க்நிர்வா இ॒தோ வ்ரு'ஷ்டி॒முதீ॑ரயதி ம॒ருதஃ॑ ஸ்ரு'॒ஷ்டா-ந்ந॑யந்தி ய॒தா கலு॒ வா அ॒ஸாவா॑தி॒த்யோ ந்யம்॑-ர॒ஶ்மிபிஃ॑ பர்யா॒வர்த॒தே-ऽத॑வர்​ஷதிதாம॒ச்சதி॑வ॒ கலு॒ வை பூ॒த்வா வ॑ர்​ஷத்யே॒தா வை தே॒வதா॒ வ்ரு'ஷ்​ட்யா॑ ஈஶதே॒ தா ஏ॒வ ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ தா [பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ தாஃ, ஏ॒வாஸ்மை॑] 28
ஏ॒வாஸ்மை॑ ப॒ர்ஜந்யம்॑-வँர்​ஷயந்த்யு॒தா வ॑ர்​ஷிஷ்ய॒ந் வர்​ஷ॑த்யே॒வ ஸ்ரு'॒ஜா வ்ரு'॒ஷ்டி-ந்தி॒வ ஆ-ऽத்பி-ஸ்ஸ॑மு॒த்ர-ம்ப்ரு'॒ணேத்யா॑ஹே॒மாஶ்சை॒வா-மூஶ்சா॒ப-ஸ்ஸம॑ர்தய॒த்யதோ॑ ஆ॒பிரே॒வா-மூரச்சை᳚த்ய॒ப்ஜா அ॑ஸி ப்ரதம॒ஜா பல॑மஸி ஸமு॒த்ரிய॒மித்யா॑ஹ யதாய॒ஜுரே॒வைத-துந்ந॑-ம்பய ப்ரு'தி॒வீமிதி॑ வர்​ஷா॒ஹ்வா-ஞ்ஜு॑ஹோத்யே॒ஷா வா ஓஷ॑தீநாம்-வ்ரு'ँஷ்டி॒வநி॒ஸ்தயை॒வ வ்ரு'ஷ்டி॒மா ச்யா॑வயதி॒ யே தே॒வா தி॒விபா॑கா॒ இதி॑ க்ரு'ஷ்ணாஜி॒நமவ॑ தூநோதீ॒ம ஏ॒வாஸ்மை॑ லோ॒காஃ ப்ரீ॒தா அ॒பீஷ்டா॑ பவந்தி ॥ 29 ॥
(அ॒ஸ்மை॒ - தா॒வ॒தி॒ தா - வா - ஏக॑விக்ம்ஶதிஶ்ச ) (அ. 10)
ஸர்வா॑ணி॒ சந்தாக்॑ஸ்யே॒தஸ்யா॒-மிஷ்ட்யா॑-ம॒நூச்யா॒நீத்யா॑ஹு-ஸ்த்ரி॒ஷ்டுபோ॒ வா ஏ॒தத்வீ॒ர்யம்॑-யँ-த்க॒குது॒ஷ்ணிஹா॒ ஜக॑த்யை॒ யது॑ஷ்ணிஹ-க॒குபா॑வ॒ந்வாஹ॒ தேநை॒வ ஸர்வா॑ணி॒ சந்தா॒க்॒ஸ்யவ॑ ருந்தே காய॒த்ரீ வா ஏ॒ஷா யது॒ஷ்ணிஹா॒ யாநி॑ ச॒த்வார்யத்த்ய॒க்ஷரா॑ணி॒ சது॑ஷ்பாத ஏ॒வ தே ப॒ஶவோ॒யதா॑ புரோ॒டாஶே॑ புரோ॒டாஶோ-ऽத்த்யே॒வமே॒வ த-த்யத்-ரு'॒ச்யத்த்ய॒க்ஷரா॑ணி॒ யஜ்ஜக॑த்யா [யஜ்ஜக॑த்யா, ப॒ரி॒த॒த்த்யாதந்தம்॑-] 30
பரித॒த்த்யாதந்தம்॑-யँ॒ஜ்ஞ-ங்க॑மயே-த்த்ரி॒ஷ்டுபா॒ பரி॑ ததாதீந்த்ரி॒யம்-வைँ வீ॒ர்ய॑-ந்த்ரி॒ஷ்டுகி॑ந்த்ரி॒ய ஏ॒வ வீ॒ர்யே॑ ய॒ஜ்ஞ-ம்ப்ரதி॑ஷ்டாபயதி॒ நாந்த॑-ங்கமய॒த்யக்நே॒ த்ரீ தே॒ வாஜி॑நா॒ த்ரீ ஷ॒தஸ்தேதி॒ த்ரிவ॑த்யா॒ பரி॑ ததாதி ஸரூப॒த்வாய॒ ஸர்வோ॒ வா ஏ॒ஷ ய॒ஜ்ஞோ ய-த்த்ரை॑தாத॒வீய॒-ங்காமா॑ய-காமாய॒ ப்ரயு॑ஜ்யதே॒ ஸர்வே᳚ப்யோ॒ ஹி காமே᳚ப்யோ ய॒ஜ்ஞஃ ப்ர॑யு॒ஜ்யதே᳚ த்ரைதாத॒வீயே॑ந யஜேதாபி॒சர॒ந்-த்ஸர்வோ॒ வா [ஸர்வோ॒ வை, ஏ॒ஷ] 31
ஏ॒ஷ ய॒ஜ்ஞோ ய-த்த்ரை॑தாத॒வீய॒க்ம்॒ ஸர்வே॑ணை॒வைநம்॑-யँ॒ஜ்ஞேநா॒பி ச॑ரதி ஸ்த்ரு'ணு॒த ஏ॒வைந॑மே॒தயை॒வ ய॑ஜேதாபிச॒ர்யமா॑ண॒-ஸ்ஸர்வோ॒ வா ஏ॒ஷ ய॒ஜ்ஞோ ய-த்த்ரை॑தாத॒வீய॒க்ம்॒ ஸர்வே॑ணை॒வ ய॒ஜ்ஞேந॑ யஜதே॒ நைந॑மபி॒சர᳚ந்-த்ஸ்த்ரு'ணுத ஏ॒தயை॒வ ய॑ஜேத ஸ॒ஹஸ்ரே॑ண ய॒க்ஷ்யமா॑ணஃ॒ ப்ரஜா॑தமே॒வைந॑-த்ததாத்யே॒தயை॒வ ய॑ஜேத ஸ॒ஹஸ்ரே॑ணேஜா॒நோ-ऽந்தம்॒-வாँ ஏ॒ஷ ப॑ஶூ॒நா-ங்க॑ச்சதி॒ [-க॑ச்சதி, ய-ஸ்ஸ॒ஹஸ்ரே॑ண॒] 32
ய-ஸ்ஸ॒ஹஸ்ரே॑ண॒ யஜ॑தே ப்ர॒ஜாப॑திஃ॒ கலு॒ வை ப॒ஶூந॑ஸ்ரு'ஜத॒ தாக்​ஸ்த்ரை॑தாத॒ வீயே॑-நை॒வாஸ்ரு'॑ஜத॒ ய ஏ॒வம்-விँ॒த்வாக்​ ஸ்த்ரை॑தாத॒வீயே॑நப॒ஶுகா॑மோ॒ யஜ॑தே॒ யஸ்மா॑தே॒வ யோநேஃ᳚ ப்ர॒ஜாப॑திஃ ப॒ஶூநஸ்ரு'॑ஜத॒ தஸ்மா॑தே॒வைநா᳚ந்-த்ஸ்ரு'ஜத॒ உபை॑ந॒முத்த॑ரக்ம் ஸ॒ஹஸ்ர॑-ந்நமதி தே॒வதா᳚ப்யோ॒ வா ஏ॒ஷ ஆ வ்ரு'॑ஶ்ச்யதே॒ யோ ய॒க்ஷ்ய இத்யு॒க்த்வா ந யஜ॑தே த்ரைதாத॒வீயே॑ந யஜேத॒ ஸர்வோ॒ வா ஏ॒ஷ ய॒ஜ்ஞோ [ய॒ஜ்ஞஃ, ய-த்த்ரை॑தாத॒வீய॒க்ம்॒] 33
ய-த்த்ரை॑தாத॒வீய॒க்ம்॒ ஸர்வே॑ணை॒வ ய॒ஜ்ஞேந॑ யஜதே॒ ந தே॒வதா᳚ப்ய॒ ஆ வ்ரு'॑ஶ்ச்யதே॒ த்வாத॑ஶகபாலஃ புரோ॒டாஶோ॑ பவதி॒ தே த்ரய॒ஶ்சது॑ஷ்கபாலா-ஸ்த்ரிஷ்ஷம்ரு'த்த॒த்வாய॒ த்ரயஃ॑ புரோ॒டாஶா॑ பவந்தி॒ த்ரய॑ இ॒மே லோ॒கா ஏ॒ஷாம்-லோँ॒காநா॒மாப்த்யா॒ உத்த॑ர-உத்தரோ॒ ஜ்யாயா᳚-ந்பவத்யே॒வமி॑வ॒ ஹீமே லோ॒கா ய॑வ॒மயோ॒ மத்த்ய॑ ஏ॒தத்வா அ॒ந்தரி॑க்ஷஸ்ய ரூ॒பக்ம் ஸம்ரு'॑த்த்யை॒ ஸர்வே॑ஷாமபிக॒மய॒ந்நவ॑ த்ய॒த்யச॑பண்ட்கார॒க்ம்॒ ஹிர॑ண்ய-ந்ததாதி॒ தேஜ॑ ஏ॒வா- [ஏ॒வ, அவ॑ ருந்தே] 34
-ऽவ॑ ருந்தே தா॒ர்ப்ய-ந்த॑தாதி ப॒ஶூநே॒வாவ॑ ருந்தே தே॒நு-ந்த॑தாத்யா॒ஶிஷ॑ ஏ॒வாவ॑ ருந்தே॒ ஸாம்நோ॒ வா ஏ॒ஷ வர்ணோ॒ யத்திர॑ண்யம்॒-யँஜு॑ஷா-ந்தா॒ர்ப்யமு॑க்தாம॒தாநா᳚-ந்தே॒நுரே॒தாநே॒வ ஸர்வா॒ந்॒. வர்ணா॒நவ॑ ருந்தே ॥ 35 ॥
(ஜக॑த்யா - ऽபி॒சர॒ந்-த்ஸர்வோ॒ வை - க॑ச்சதி - ய॒ஜ்ஞ - ஸ்தேஜ॑ ஏ॒வ - த்ரி॒க்ம்॒ஶச்ச॑) (அ. 11)
த்வஷ்டா॑ ஹ॒தபு॑த்ரோ॒ வீந்த்ர॒க்ம்॒ ஸோம॒மா-ऽஹ॑ர॒-த்தஸ்மி॒ந்நிந்த்ர॑ உபஹ॒வமை᳚ச்சத॒ த-ந்நோபா᳚ஹ்வயத பு॒த்ர-ம்மே॑-ऽவதீ॒ரிதி॒ ஸ ய॑ஜ்ஞவேஶ॒ஸ-ங்க்ரு'॒த்வா ப்ரா॒ஸஹா॒ ஸோம॑மபிப॒-த்தஸ்ய॒ யத॒த்யஶி॑ஷ்யத॒ த-த்த்வஷ்டா॑-ऽऽஹவ॒நீய॒முப॒ ப்ராவ॑ர்தய॒-த்ஸ்வாஹேந்த்ர॑ஶத்ருர்வர்த॒ஸ்வேதி॒ ஸ யாவ॑தூ॒ர்த்வஃ ப॑ரா॒வித்த்ய॑தி॒ தாவ॑தி ஸ்வ॒யமே॒வ வ்ய॑ரமத॒ யதி॑ வா॒ தாவ॑-த்ப்ரவ॒ண- [தாவ॑-த்ப்ரவ॒ணம், ஆஸீ॒த்யதி॑] 36
-மாஸீ॒த்யதி॑ வா॒ தாவ॒தத்த்ய॒க்நேராஸீ॒-த்ஸ ஸ॒ம்பவ॑ந்ந॒க்நீஷோமா॑வ॒பி ஸம॑பவ॒-த்ஸ இ॑ஷுமா॒த்ரமி॑ஷுமாத்ரம்॒-விँஷ்வ॑ங்ஙவர்தத॒ ஸ இ॒மாம்-லோँ॒காந॑வ்ரு'ணோ॒த்ய-தி॒மாம்-லோँ॒காநவ்ரு'॑ணோ॒-த்த-த்வ்ரு'॒த்ரஸ்ய॑ வ்ரு'த்ர॒த்வ-ந்தஸ்மா॒திந்த்ரோ॑-ऽபிபே॒தபி॒ த்வஷ்டா॒ தஸ்மை॒ த்வஷ்டா॒ வஜ்ர॑மஸிஞ்ச॒-த்தபோ॒ வை ஸ வஜ்ர॑ ஆஸீ॒-த்தமுத்ய॑ந்து॒-ந்நாஶ॑க்நோ॒தத॒ வை தர்​ஹி॒ விஷ்ணு॑- [விஷ்ணுஃ॑, அ॒ந்யா] 37
-ர॒ந்யா தே॒வதா॑ ऽऽஸீ॒-த்ஸோ᳚-ऽப்ரவீ॒-த்விஷ்ண॒வேஹீ॒தமா ஹ॑ரிஷ்யாவோ॒ யேநா॒யமி॒தமிதி॒ஸ விஷ்ணு॑ஸ்த்ரே॒தா-ऽऽத்மாநம்॒-விँந்ய॑தத்த ப்ரு'தி॒வ்யா-ந்த்ரு'தீ॑யம॒ந்தரி॑க்ஷே॒ த்ரு'தீ॑ய-ந்தி॒வி த்ரு'தீ॑ய-மபிபர்யாவ॒ர்தா-த்த்யபி॑பே॒த்யத்-ப்ரு'॑தி॒வ்யா-ந்த்ரு'தீ॑ய॒மாஸீ॒-த்தேநேந்த்ரோ॒ வஜ்ர॒முத॑யச்ச॒-த்விஷ்ண்வ॑நுஸ்தித॒-ஸ்ஸோ᳚-ऽப்ரவீ॒ந்மா மே॒ ப்ர ஹா॒ரஸ்தி॒ வா இ॒த- [வா இ॒தம், மயி॑ வீ॒ர்ய॑-ந்த-த்தே॒] 38
-ம்மயி॑ வீ॒ர்ய॑-ந்த-த்தே॒ ப்ரதா᳚ஸ்யா॒மீதி॒ தத॑ஸ்மை॒ ப்ராய॑ச்ச॒-த்த-த்ப்ரத்ய॑க்ரு'ஹ்ணா॒ததா॒ மேதி॒ த-த்விஷ்ண॒வே-ऽதி॒ ப்ராய॑ச்ச॒-த்த-த்விஷ்ணுஃ॒ ப்ரத்ய॑க்ரு'ஹ்ணா-த॒ஸ்மாஸ்விந்த்ர॑ இந்த்ரி॒ய-ந்த॑தா॒த்விதி॒ யத॒ந்தரி॑க்ஷே॒ த்ரு'தீ॑ய॒மாஸீ॒-த்தேநேந்த்ரோ॒ வஜ்ர॒முத॑யச்ச॒-த்விஷ்ண்வ॑நுஸ்தித॒-ஸ்ஸோ᳚-ऽப்ரவீ॒ந்மா மே॒ ப்ரஹா॒ரஸ்தி॒ வா இ॒த- [வா இ॒தம், மயி॑ வீ॒ர்ய॑-ந்த-த்தே॒] 39
-ம்மயி॑ வீ॒ர்ய॑-ந்த-த்தே॒ ப்ர தா᳚ஸ்யா॒மீதி॒ தத॑ஸ்மை॒ ப்ராய॑ச்ச॒-த்த-த்ப்ரத்ய॑க்ரு'ஹ்ணா॒-த்த்விர்மா॑-ऽதா॒ இதி॒ த-த்விஷ்ண॒வே-ऽதி॒ ப்ராய॑ச்ச॒-த்த-த்விஷ்ணுஃ॒ ப்ரத்ய॑க்ரு'ஹ்ணாத॒ஸ்மாஸ்விந்த்ர॑ இந்த்ரி॒ய-ந்த॑தா॒த்விதி॒ யத்தி॒வி த்ரு'தீ॑ய॒மாஸீ॒-த்தேநேந்த்ரோ॒ வஜ்ர॒முத॑யச்ச॒-த்விஷ்ண்வ॑நுஸ்தித॒-ஸ்ஸோ᳚-ऽப்ரவீ॒ந்மா மே॒ ப்ரஹா॒ர்யேநா॒ஹ- [ப்ரஹா॒ர்யேநா॒ஹம், இ॒தமஸ்மி॒ த-த்தே॒] 40
-மி॒தமஸ்மி॒ த-த்தே॒ ப்ரதா᳚ஸ்யா॒மீதி॒ த்வீ(3) இத்ய॑ப்ரவீ-த்ஸ॒ந்தா-ந்து ஸந்த॑தாவஹை॒ த்வாமே॒வ ப்ரவி॑ஶா॒நீதி॒ யந்மா-ம்ப்ர॑வி॒ஶேஃ கி-ம்மா॑ புஞ்ஜ்யா॒ இத்ய॑ப்ரவீ॒-த்த்வாமே॒வேந்தீ॑ய॒ தவ॒ போகா॑ய॒ த்வா-ம்ப்ரவி॑ஶேய॒மித்ய॑ப்ரவீ॒-த்தம்-வ்ரு'ँ॒த்ரஃ ப்ராவி॑ஶது॒தரம்॒-வைँ வ்ரு'॒த்ரஃ, க்ஷு-த்கலு॒ வை ம॑நு॒ஷ்ய॑ஸ்ய॒ ப்ராத்ரு'॑வ்யோ॒ ய [ப்ராத்ரு'॑வ்யோ॒ யஃ, ஏ॒வம்-வேँத॒ ஹந்தி॒] 41
ஏ॒வம்-வேँத॒ ஹந்தி॒ க்ஷுத॒-ம்ப்ராத்ரு'॑வ்ய॒-ந்தத॑ஸ்மை॒ ப்ராய॑ச்ச॒த்​த-த்ப்ரத்ய॑க்ரு'ஹ்ணா॒த்- த்ரிர்மா॑-ऽதா॒ இதி॒ த-த்விஷ்ண॒வே-ऽதி॒ ப்ராய॑ச்ச॒-த்த-த்விஷ்ணுஃ॒ ப்ரத்ய॑க்ரு'ஹ்ணாத॒ஸ்மாஸ்விந்த்ர॑ இந்த்ரி॒ய-ந்த॑தா॒த்விதி॒ யத்த்ரிஃ ப்ராய॑ச்ச॒-த்த்ரிஃ ப்ர॒த்யக்ரு'॑ஹ்ணா॒-த்த-த்த்ரி॒தாதோ᳚ஸ்த்ரிதாது॒த்வம்-யँ-த்விஷ்ணு॑ர॒ந்வதி॑ஷ்டத॒ விஷ்ண॒வே-ऽதி॒ ப்ராய॑ச்ச॒-த்தஸ்மா॑தைந்த்ராவைஷ்ண॒வக்ம் ஹ॒விர்ப॑வதி॒ யத்வா இ॒த-ங்கிஞ்ச॒ தத॑ஸ்மை॒ த-த்ப்ராய॑ச்ச॒-த்ரு'ச॒-ஸ்ஸாமா॑நி॒ யஜூக்ம்॑ஷி ஸ॒ஹஸ்ரம்॒-வாँ அ॑ஸ்மை॒ த-த்ப்ராய॑ச்ச॒-த்தஸ்மா᳚-த்ஸ॒ஹஸ்ர॑தக்ஷிணம் ॥ 42 ॥
(ப்ர॒வ॒ணம் - ँவிஷ்ணு॒- ர்வா இ॒த- மி॒த - ம॒ஹம் - ँயோ - ப॑வ॒ - த்யேக॑ விக்ம்ஶதிஶ்ச) (அ. 12)
தே॒வா வை ரா॑ஜ॒ந்யா᳚-ஜ்ஜாய॑மாநா-தபிபயு॒-ஸ்தம॒ந்தரே॒வ ஸந்த॒-ந்தாம்நா ऽபௌ᳚ம்ப॒ந்-த்ஸ வா ஏ॒ஷோ-ऽபோ᳚ப்தோ ஜாயதே॒ ய-த்ரா॑ஜ॒ந்யோ॑ யத்வா ஏ॒ஷோ-ऽந॑போப்தோ॒ ஜாயே॑த வ்ரு'॒த்ரா-ந்க்நக்க்​ ஶ்ச॑ரே॒த்ய-ங்கா॒மயே॑த ராஜ॒ந்ய॑மந॑போப்தோ ஜாயேத வ்ரு'॒த்ரா-ந்க்நக்க்​ ஶ்ச॑ரே॒திதி॒ தஸ்மா॑ ஏ॒தமை᳚ந்த்ரா பார்​ஹஸ்ப॒த்ய-ஞ்ச॒ரு-ந்நிர்வ॑பேதை॒ந்த்ரோ வை ரா॑ஜ॒ந்யோ᳚ ப்ரஹ்ம॒ ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॒ ர்ப்ரஹ்ம॑ணை॒வைந॒-ந்தாம்நோ॒-ऽபோம்ப॑நா-ந்முஞ்சதி ஹிர॒ண்மய॒-ந்தாம॒ தக்ஷி॑ணா ஸா॒க்ஷாதே॒வைந॒-ந்தாம்நோ॒-ऽபோம்ப॑நா-ந்முஞ்சதி ॥ 43 ॥
(ஏ॒நம்॒ - த்வாத॑ஶ ச) (அ. 13)
நவோ॑நவோ பவதி॒ ஜாய॑மா॒நோ-ऽஹ்நா᳚-ங்கே॒துரு॒ஷஸா॑ மே॒த்யக்ரே᳚ । பா॒க-ந்தே॒வேப்யோ॒ வித॑தாத்யா॒ய-ந்ப்ரச॒ந்த்ரமா᳚ஸ்திரதி தீ॒ர்கமாயுஃ॑ ॥ யமா॑தி॒த்யா அ॒க்ம்॒ஶுமா᳚ப்யா॒யய॑ந்தி॒ யமக்ஷி॑த॒-மக்ஷி॑தயஃ॒ பிப॑ந்தி । தேந॑ நோ॒ ராஜா॒ வரு॑ணோ॒ ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॒ரா ப்யா॑யயந்து॒ புவ॑நஸ்ய கோ॒பாஃ ॥ப்ராச்யா᳚-ந்தி॒ஶி த்வமி॑ந்த்ராஸி॒ ராஜோ॒தோதீ᳚ச்யாம்-வ்ரு'ँத்ரஹந் வ்ரு'த்ர॒ஹா-ऽஸி॑ । யத்ர॒ யந்தி॑ ஸ்ரோ॒த்யாஸ்த- [யந்தி॑ ஸ்ரோ॒த்யாஸ்தத், ஜி॒த-ந்தே॑] 44
-ஜ்ஜி॒த-ந்தே॑ தக்ஷிண॒தோ வ்ரு'॑ஷ॒ப ஏ॑தி॒ ஹவ்யஃ॑ ॥ இந்த்ரோ॑ ஜயாதி॒ ந பரா॑ ஜயாதா அதிரா॒ஜோ ராஜ॑ஸு ராஜயாதி । விஶ்வா॒ ஹி பூ॒யாஃ ப்ரு'த॑நா அபி॒ஷ்டீரு॑ப॒ஸத்யோ॑ நம॒ஸ்யோ॑ யதா-ऽஸ॑த் ॥ அ॒ஸ்யேதே॒வ ப்ரரி॑ரிசே மஹி॒த்வ-ந்தி॒வஃ ப்ரு'॑தி॒வ்யாஃ பர்ய॒ந்தரி॑க்ஷாத் । ஸ்வ॒ராடிந்த்ரோ॒ தம॒ ஆ வி॒ஶ்வகூ᳚ர்த-ஸ்ஸ்வ॒ரிரம॑த்ரோ வவக்ஷே॒ ரணா॑ய ॥ அ॒பி த்வா॑ ஶூர நோநு॒மோ-ऽது॑க்தா இவ தே॒நவஃ॑ । ஈஶா॑ந- [ஈஶா॑நம், அ॒ஸ்ய] 45
-ம॒ஸ்ய ஜக॑த-ஸ்ஸுவ॒ர்த்ரு'ஶ॒மீஶா॑நமிந்த்ர த॒ஸ்துஷஃ॑ ॥ த்வாமித்தி ஹவா॑மஹே ஸா॒தா வாஜ॑ஸ்ய கா॒ரவஃ॑ । த்வாம்-வ்ரு'ँ॒த்ரேஷ்வி॑ந்த்ர॒ ஸத்ப॑தி॒-ந்நர॒ஸ்த்வா-ங்காஷ்டா॒ஸ்வர்வ॑தஃ ॥ யத்த்யாவ॑இந்த்ரதேஶ॒தக்ம் ஶ॒த-ம்பூமீ॑ரு॒த ஸ்யுஃ । ந த்வா॑ வஜ்ரிந்-த்ஸ॒ஹஸ்ர॒க்ம்॒ ஸூர்யா॒ அநு॒ ந ஜா॒தம॑ஷ்ட॒ ரோத॑ஸீ ॥ பிபா॒ ஸோம॑மிந்த்ர॒ மந்த॑து த்வா॒ யந்தே॑ ஸு॒ஷாவ॑ ஹர்ய॒ஶ்வாத்ரிஃ॑ । 46
ஸோ॒துர்பா॒ஹுப்யா॒க்ம்॒ ஸுய॑தோ॒ நார்வா᳚ ॥ ரே॒வதீ᳚ர்ந-ஸ்ஸத॒மாத॒ இந்த்ரே॑ ஸந்து து॒விவா॑ஜாஃ । க்ஷு॒மந்தோ॒ யாபி॒ர்மதே॑ம ॥ உத॑க்நே॒ ஶுச॑ய॒ஸ்தவ॒ , வி ஜ்யோதி॒ஷோ,து॒ த்ய-ஞ்ஜா॒தவே॑தஸக்ம்ஸ॒ப்த த்வா॑ ஹ॒ரிதோ॒ ரதே॒ வஹ॑ந்தி தேவ ஸூர்ய । ஶோ॒சிஷ்கே॑ஶம்-விँசக்ஷண ॥ சி॒த்ர-ந்தே॒வாநா॒முத॑கா॒தநீ॑க॒-ஞ்சக்ஷு॑ர்மி॒த்ரஸ்ய॒ வரு॑ணஸ்யா॒-ऽக்நேஃ । ஆ-ऽப்ரா॒ த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ அ॒ந்தரி॑க்ஷ॒க்ம்॒ ஸூர்ய॑ ஆ॒த்மா ஜக॑தஸ்த॒ஸ்துஷ॑- [ஜக॑தஸ்த॒ஸ்துஷஃ॑, ச ।] 47
-ஶ்ச ॥ விஶ்வே॑ தே॒வா ரு'॑தா॒வ்ரு'த॑ ரு'॒துபி॑ர்-ஹவந॒ஶ்ருதஃ॑ । ஜு॒ஷந்தாம்॒-யுँஜ்ய॒-ம்பயஃ॑ ॥ விஶ்வே॑ தேவா-ஶ்ஶ்ரு'ணு॒தேமக்ம் ஹவ॑-ம்மே॒ யே அ॒ந்தரி॑க்ஷே॒ ய உப॒ த்யவி॒ஷ்ட । யே அ॑க்நிஜி॒ஹ்வா உ॒த வா॒ யஜ॑த்ரா ஆ॒ஸத்யா॒ஸ்மி-ந்ப॒ர்॒ஹிஷி॑ மாதயத்த்வம் ॥ 48 ॥
(த - தீஶா॑ந॒ - மத்ரி॑ - ஸ்த॒ஸ்துஷ॑ - ஸ்த்ரி॒க்ம்॒ஶச்ச॑) (அ. 14)
(தே॒வா ம॑நு॒ஷ்யா॑ - தேவஸு॒ரா அ॑ப்ருவந் - தேவாஸு॒ராஸ்தேஷா᳚-ங்காய॒த்ரீ - ப்ர॒ஜாப॑தி॒ஸ்தா யத்ரா-ऽ - க்நே॒ கோபிஃ॑ - சி॒த்ரயா॑ - மாரு॒தம் - தேவா॑ வஸவ்யா॒ அக்நே॑ - மாரு॒தமிதி॒ - தேவா॑ வஸவ்யா॒ தேவா᳚-ஶ்ஶர்மண்யாஃ॒ - ஸர்வா॑ணி॒ - த்வஷ்டா॑ ஹ॒தபு॑த்ரோ - தே॒வா வை ரா॑ஜ॒ந்யா᳚ந் - நவோ॑நவ॒ - ஶ்சது॑ர்தஶ )
(தே॒வா ம॑நு॒ஷ்யாஃ᳚ - ப்ர॒ஜா-ம்ப॒ஶுந் - தேவா॑ வஸவ்யாஃ - பரித॒த்யதி॒த- மஸ்​ம்ய॒ - ஷ்டா ச॑த்வாரிக்ம்ஶத் )
(தே॒வா ம॑நு॒ஷ்யா॑, மாதயத்வம்)
॥ ஹரிஃ॑ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ந்த்விதீயகாண்டே சதுர்தஃ ப்ரஶ்ந-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
de॒vā ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ pi॒tara॒ste᳚-'nyata̭ āsa॒nnasṷrā॒ rakṣāgṃ̭si piśā॒cāste᳚ 'nyata॒steṣā᳚-nde॒vānā̭mu॒ta yadalpaṃ॒-lo~hi̭ta॒makṷrva॒-nta-drakṣāgṃ̭si॒ rātrī̭bhirasubhna॒-ntān-thsu॒bdhā-nmṛ॒tāna॒bhi vyau᳚ccha॒-tte de॒vā a̭vidu॒ryo vai no॒-'ya-mmri॒yate॒ rakṣāgṃ̭si॒ vā i॒ma-ṅghna॒ntīti॒ te rakṣā॒g॒syupā̭mantrayanta॒ tānya̭bruva॒n. varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai॒ ya- [yat, asṷrā॒n jayā̭ma॒] 1
-dasṷrā॒n jayā̭ma॒ tannaḥ̭ sa॒hāsa॒diti॒ tato॒ vai de॒vā asṷrānajaya॒-nte-'sṷrān ji॒tvārakṣā॒g॒syapā̭nudanta॒ tāni॒ rakṣā॒g॒syanṛ̭tama ka॒rteti̭ sama॒nta-nde॒vā-nparya̭viśa॒-nte de॒vā a॒gnāva̭nāthanta॒ te᳚-'gnaye॒ prava̭te puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapanna॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒-'gnaye॒ pratī̭kavate॒ yada॒gnaye॒ prava̭te ni॒rava̭pa॒n॒. yānye॒va pu॒rastā॒-drakṣā॒g॒- [pu॒rastā॒-drakṣā॒gṃ̭si, ā॒sa॒ntāni॒ tena॒] 2
-syāsa॒ntāni॒ tena॒ prāṇṷdanta॒ yada॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒ yānye॒vābhito॒ rakṣā॒g॒syāsa॒-ntāni॒ tena॒ vya̭bādhanta॒ yada॒gnaye॒ pratī̭kavate॒ yānye॒va pa॒ścā-drakṣā॒g॒syāsa॒-ntāni॒ tenāpā̭nudanta॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparāsṷrā॒ yo bhrātṛ̭vyavā॒n-thsyā-thsa spardha̭māna e॒tayeṣ​ṭyā̭ yajetā॒gnaye॒ prava̭te puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭peda॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒- [vibā॒dhava̭te॒, a॒gnaye॒ pratī̭kavate॒] 3
-'gnaye॒ pratī̭kavate॒ yada॒gnaye॒ prava̭te ni॒rvapa̭ti॒ ya e॒vāsmā॒cchreyā॒n-bhrātṛ̭vya॒sta-ntena॒ praṇṷdate॒ yada॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒ ya e॒vainḙna sa॒dṛnta-ntena॒ vi bā̭dhate॒ yada॒gnaye॒ pratī̭kavate॒ ya e॒vāsmā॒-tpāpī̭yā॒-nta-ntenāpa̭ nudate॒ pra śreyāgṃ̭sa॒-mbhrātṛ̭vya-nnuda॒teti̭ sa॒dṛśa̭-ṅkrāmati॒ naina॒-mpāpī̭yānāpnoti॒ ya e॒vaṃ ~vi॒dvāne॒tayeṣ​ṭyā॒ yaja̭te || 4 ||
(vṛ॒ṇā॒ma॒hai॒ yat - pu॒rastā॒-drakṣāgṃ̭si- vapeda॒gnayḙ vibā॒dhava̭ta - e॒vaṃ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 1)
de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsa॒-nte de॒vā a̭bruva॒n॒. yo no̭ vī॒ryā̭vattama॒stamanṷ sa॒māra̭bhāmahā॒ iti॒ ta indra̭mabruva॒-ntvaṃ-vai~ no̭ vī॒ryā̭vattamo-'si॒ tvāmanṷ sa॒māra̭bhāmahā॒ iti॒ so᳚-'bravī-tti॒sro ma̭ i॒māsta॒nuvo̭ vī॒ryā̭vatī॒stāḥ prī̭ṇī॒tāthā-sṷrāna॒bhi bha̭viṣya॒theti॒ tā vai brū॒hītya̭bruvanni॒yamagṃ̭ ho॒mugi॒yaṃ-vi~̭mṛ॒dheya-mi̭ndri॒yāva॒tī- [-mi̭ndri॒yāva॒tī, itya̭bravī॒tta] 5
-tya̭bravī॒tta indrā̭yāgṃ ho॒mucḙ puro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla॒-nnira̭vapa॒nnindrā̭ya vaimṛ॒dhāye-ndrā̭yendri॒yāva̭te॒ yadindrā̭yāgṃ ho॒mucḙ ni॒rava̭pa॒nnagṃha̭sa e॒va tenā̭mucyanta॒ yadindrā̭ya vai mṛ॒dhāya॒ mṛdha̭ e॒va tenāpā᳚ghnata॒yadindrā̭yendri॒yāva̭ta indri॒yame॒va tenā॒-''tmanna̭dadhata॒ traya̭strigṃśatkapāla-mpuro॒ḍāśa॒-nnira̭vapa॒-ntraya̭strigṃśa॒dvai de॒vatā॒stā indra̭ ā॒tmannanṷ sa॒māra̭bhaṃ​ya~ta॒ bhūtyai॒ [bhūtyai᳚, tāṃ-vā~va] 6
tāṃ-vā~va de॒vā viji̭ti-mutta॒mā-masṷrai॒-rvya̭jayanta॒yo bhrātṛ̭vyavā॒nth- syā-thsa spardha̭māna e॒tayeṣ​ṭyā̭ yaje॒tendrā̭yāgṃ ho॒mucḙ puro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya vaimṛ॒dhāyendrā̭yendri॒yāva॒te-'gṃ ha̭sā॒ vā e॒ṣa gṛ̭hī॒to yasmā॒cchreyā॒-nbhrātṛ̭vyo॒yadindrā̭yāgṃ ho॒mucḙ ni॒rvapa॒tyagṃha̭sa e॒va tena̭ mucyatemṛ॒dhā vā e॒ṣo̭-'bhiṣa̭ṇṇo॒ yasmā᳚-thsamā॒neṣva॒nya-śśreyā̭nu॒tā- [śreyā̭nu॒ta, a-'bhrā̭tṛvyo॒] 7
-'bhrā̭tṛvyo॒ yadindrā̭ya vaimṛ॒dhāya॒ mṛdha̭ e॒va tenāpa̭ hate॒yadindrā̭yendri॒yāva̭ta indri॒yame॒va tenā॒tma-ndha̭tte॒ traya̭strigṃśatkapāla-mpuro॒ḍāśa॒-nnirva̭pati॒ traya̭strigṃśa॒dvai de॒vatā॒stā e॒va yaja̭māna ā॒tmannanṷ sa॒māra̭bhaṃ​ya~te॒ bhūtyai॒ sā vā e॒ṣā viji̭ti॒rnāmeṣṭi॒rya e॒vaṃ-vi~॒dvāne॒tayeṣ​ṭyā॒ yaja̭ta utta॒māme॒va viji̭ti॒-mbhrātṛ̭vyeṇa॒ vi ja̭yate || 8 ||
(i॒ndri॒yāva̭tī॒ - bhūtyā̭ - u॒tai - kā॒nna pa̭ñcā॒śacca̭) (a. 2)
de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsa॒-nteṣā᳚-ṅgāya॒tryojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpra॒jā-mpa॒śūn-thsa॒gṛṃhyā॒ ''dāyā̭-pa॒kramyā̭tiṣṭha॒-ttḙ-'manyanta yata॒rān. vā i॒yamṷpāva॒rthsyati॒ ta i॒da-mbha̭viṣya॒ntīti॒ tāṃ-vya~̭hvayanta॒ viśva̭karma॒nniti̭ de॒vā dābhītyasṷrā॒-ssā nānya̭ta॒rāg​śca॒-nopāva̭rtata॒ te de॒vā e॒ta-dyajṷrapaśya॒nnojo̭-'si॒ saho̭-'si॒ bala̭masi॒ [bala̭masi, bhrājo̭-'si] 9
bhrājo̭-'si de॒vānā॒-ndhāma॒ nāmā̭-'si॒ viśva̭masi vi॒śvāyu॒-ssarva̭masi sa॒rvāyṷrabhi॒bhūriti॒ vāva de॒vā asṷrāṇā॒mojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpra॒jā-mpa॒śūna̭vṛñjata॒ ya-dgā̭ya॒trya̭pa॒kramyāti̭ṣṭha॒-ttasmā̭de॒tā-ṅgā̭ya॒trītīṣṭi̭māhu-ssaṃ​va~thsa॒ro vai gā̭ya॒trī saṃ̭​va~thsa॒ro vai tada̭pa॒kramyā̭tiṣṭha॒-dyade॒tayā̭ de॒vā asṷrāṇā॒mojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭- [bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya᳚m, pra॒jā-mpa॒śū-] 10
-mpra॒jā-mpa॒śū-navṛ̭ñjata॒ tasmā̭de॒tāgṃ saṃ̭​va~॒rga itīṣṭi̭māhu॒ryo bhrātṛ̭vyavā॒nth​syā-thsaspardha̭māna e॒tayeṣ​ṭyā̭ yajetā॒gnayḙ saṃ​va~॒rgāya̭ puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒t​tagṃśṛ॒tamāsa̭nname॒tena॒ yajṷṣā॒-'bhi mṛ̭śe॒doja̭ e॒va bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpra॒jā-mpa॒śū-nbhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati || 11
(bala̭masye॒ - tayā̭ de॒vā asṷrāṇā॒mojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭ - pañca̭catvārigṃśacca) (a. 3)
pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tā a̭smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā̭cīrāya॒-ntā yatrāva̭sa॒-ntato̭ ga॒rmududa̭tiṣṭha॒-ttā bṛha॒spati̭ścā॒nvavai̭tā॒gṃ॒ so᳚-'bravī॒-dbṛha॒spati̭ra॒nayā᳚ tvā॒ prati̭ṣṭhā॒nyatha̭ tvā pra॒jā u॒pāva̭rthsya॒ntīti॒ ta-mprāti̭ṣṭha॒-ttato॒ vai pra॒jāpa̭ti-mpra॒jā u॒pāva̭rtanta॒ yaḥ pra॒jākā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mprā̭jāpa॒tya-ṅgā᳚rmu॒ta-ñca॒ru-nnirva̭pe-tpra॒jāpa̭ti- [-nirva̭pe-tpra॒jāpa̭tim, e॒va svena̭] 12
-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpraja̭nayatipra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata॒ te᳚-'smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā᳚ñca āya॒-nte yatrāva̭sa॒-ntato̭ ga॒rmududa̭tiṣṭha॒-ttā-npū॒ṣā cā॒nvavai̭tā॒gṃ॒ so᳚-'bravī-tpū॒ṣā-'nayā̭ mā॒ prati॒ṣṭhātha̭ tvā pa॒śava̭ u॒pāva̭rthsya॒ntīti॒ mā-mprati॒ṣṭheti॒ somo᳚-'bravī॒-nmama॒ vā [-mama॒ vai, a॒kṛ॒ṣṭa॒pa॒cyamityu॒bhau] 13
a̭kṛṣṭapa॒cyamityu॒bhau vā॒-mprati̭ṣṭhā॒nītya̭bravī॒-ttau prāti̭ṣṭha॒-ttato॒ vai pra॒jāpa̭ti-mpa॒śava̭ u॒pāva̭rtanta॒ yaḥ pa॒śukā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭māpau॒ṣṇa-ṅgā᳚rmu॒ta-ñca॒ru-nnirva̭pe-thsomāpū॒ṣaṇā̭ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayata॒-ssomo॒ vai rḙto॒dhāḥ pū॒ṣā pa̭śū॒nā-mpra̭janayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā̭ti pū॒ṣā pa॒śū-npraja̭nayati || 14 ||
(va॒pe॒-tpra॒jāpa̭tiṃ॒ - ~vai - dadhā̭ti pū॒ṣā - trīṇi̭ ca) (a. 4)
agne॒ gobhi̭rna॒ ā ga॒hīndo̭ pu॒ṣ​ṭyā jṷṣasva naḥ | indro̭ dha॒rtā gṛ॒heṣṷ naḥ || sa॒vi॒tā ya-ssa̭ha॒sriya॒-ssa no̭ gṛ॒heṣṷ rāraṇat | ā pū॒ṣā e॒tvā vasṷ || dhā॒tā da̭dātu no ra॒yimīśā̭no॒ jaga̭ta॒spatiḥ̭ | sa naḥ̭ pū॒rṇena̭ vāvanat || tvaṣṭā॒ yo vṛ̭ṣa॒bho vṛṣā॒ sa no̭ gṛ॒heṣṷ rāraṇat | sa॒hasrḙṇā॒yutḙna ca || yena̭ de॒vā a॒mṛta̭- [a॒mṛta᳚m, dī॒rghagg​ śravo̭ di॒vyaira̭yanta |] 15
-ndī॒rghagg​ śravo̭ di॒vyaira̭yanta | rāya̭spoṣa॒ tvama॒smabhya॒-ṅgavā᳚ṅku॒lmi-ñjī॒vasa॒ ā yṷvasva || a॒gni rgṛ॒hapa̭ti॒-ssomo̭ viśva॒vaniḥ̭ savi॒tā sṷme॒dhā-ssvāhā᳚ || agnḙ gṛhapate॒ yaste॒ ghṛtyo̭ bhā॒gastena॒ saha॒ oja̭ ā॒krama̭māṇāya dhehi॒ śraiṣ​ṭhyā᳚tpa॒tho mā yo̭ṣa-mmū॒rdhā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ || 16 ||
(a॒mṛta̭ - ma॒ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 5)
ci॒trayā̭ yajeta pa॒śukā̭ma i॒yaṃ-vai~ ci॒trā yadvā a॒syāṃ-vi~śva̭-mbhū॒tamadhi̭ pra॒jāya̭te॒ te ne॒yañci॒trā ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg​ ści॒trayā̭ pa॒śukā̭mo॒ yaja̭te॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭ rmithu॒nai rjā̭yate॒ praivāgne॒yena̭ vāpayati॒ retaḥ̭ sau॒myena̭ dadhāti॒ reta̭ e॒va hi॒ta-ntvaṣṭā̭ rū॒pāṇi॒ vi ka̭rotisārasva॒tau bha̭vata e॒tadvai daivya̭-mmithu॒na-ndaivya̭me॒vāsmai̭ [-daivya̭me॒vāsmai᳚, mi॒thu॒na-mma̭ddhya॒to] 17
mithu॒na-mma̭ddhya॒to da̭dhāti॒ puṣ​ṭyai᳚ pra॒jana̭nāya sinīvā॒lyai ca॒rurbha̭vati॒ vāgvai si̭nīvā॒lī puṣṭiḥ॒ khalu॒ vai vākpuṣṭi̭me॒va vāca॒mupai᳚tyai॒ndra ṷtta॒mo bha̭vati॒ tenai॒va tanmi̭thu॒nagṃ sa॒ptaitāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ bhavanti sa॒pta grā॒myāḥ pa॒śavaḥ̭ sa॒ptāra॒ṇyā-ssa॒pta chandāg̭syu॒-bhaya॒syā-va̭ruddhyā॒ athai॒tā āhṷtī rjuhotye॒te vai de॒vāḥ puṣṭi̭pataya॒sta e॒vā smi॒-npuṣṭi̭-ndadhati॒ puṣya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒ratho॒ yade॒tā āhṷtī rju॒hoti॒ prati̭ṣṭhityai || 18 ||
(a॒smai॒ - ta e॒va - dvāda̭śa ca) (a. 6)
mā॒ru॒tama̭si ma॒rutā॒mojo॒-'pā-ndhārā᳚-mbhindhi ra॒maya̭ta maruta-śśye॒namā॒yina॒-mmano̭java saṃ॒-vṛ~ṣa̭ṇagṃ suvṛ॒ktim || yena॒ śardha̭ u॒gramava̭-sṛṣṭa॒meti॒ tada̭śvinā॒ pari̭ dhattagg​ sva॒sti | pu॒ro॒vā॒to var​ṣa̭ñji॒nvarā॒vṛ-thsvāhā̭ vā॒tāvad- var​ṣa̭nnu॒grarā॒vṛ-thsvāhā᳚ sta॒naya॒n var​ṣa̭-nbhī॒marā॒vath​svāhā̭ 'naśa॒nya̭va॒sphūrja̭n-di॒dyu-dvar​ṣa̭n-tve॒ṣarā॒vṛ-thsvāhā̭ 'tirā॒traṃ॒-va~r​ṣa̭-npū॒rtirā॒vṛ- [-pū॒rtirā॒vṛt, svāhā̭ ba॒hu] 19
-thsvāhā̭ ba॒hu hā॒yama̭vṛṣā॒diti̭ śru॒tarā॒vṛ-thsvāhā॒ ''tapa̭ti॒ var​ṣa̭n-vi॒rāḍā॒vṛ-thsvāhā̭ 'va॒sphūrja̭n-di॒dyu-dvar​ṣa̭-nbhū॒tarā॒vṛ-thsvāhā॒māndā॒ vāśā॒-śśundhyū॒raji̭rāḥ | jyoti̭ṣmatī॒-stama̭svarī॒-runda̭tī॒-ssuphḙnāḥ | mitra̭bhṛtaḥ॒, kṣatra̭bhṛta॒-ssurā᳚ṣṭrā i॒ha mā̭-'vata ||vṛṣṇo॒ aśva̭sya sa॒ndāna̭masi॒ vṛṣ​ṭyai॒ tvopa̭ nahyāmi || 20 ||
(pū॒rtirā॒vṛ-d- dvica̭tvārigṃśacca) (a. 7)
devā̭ vasavyā॒ agnḙ soma sūrya || devā᳚-śśarmaṇyā॒ mitrā̭varuṇā-'ryamann || devā᳚-ssapīta॒yo 'pā᳚-nnapādāśuhemann | u॒dno da̭ttoda॒dhi-mbhi̭ntta di॒vaḥ pa॒rjanyā̭da॒ntari̭kṣāt-pṛthi॒vyāstato̭ no॒ vṛṣ​ṭyā̭-'vata || divā̭ ci॒ttamaḥ̭ kṛṇvanti pa॒rjanyḙno-davā॒hena̭ | pṛ॒thi॒vīṃ-ya~-dvyu॒ndanti̭ || āya-nnaraḥ̭ su॒dāna̭vo dadā॒śuṣḙ di॒vaḥ kośa॒macṷcyavuḥ | vi pa॒rjanyā᳚-ssṛjanti॒ roda̭sī॒ anu॒ dhanva̭nā yanti [ ] 21
vṛ॒ṣṭayaḥ̭ || udī̭rayathā maruta-ssamudra॒to yū॒yaṃ-vṛ~॒ṣṭiṃ-va~̭r​ṣayathā purīṣiṇaḥ | na vo̭ dasrā॒ upa̭ dasyanti dhe॒nava॒-śśubhaṃ̭-yā~॒tāmanu॒ rathā̭ avṛthsata || sṛ॒jā vṛ॒ṣṭi-ndi॒va ā-'dbhi-ssa̭mu॒dra-mpṛ̭ṇa || a॒bjā a̭si prathama॒jā bala̭masi samu॒driya᳚m || unna̭mbhaya pṛthi॒vī-mbhi॒ndhīda-ndi॒vya-nnabhaḥ̭ | u॒dno di॒vyasya̭ no de॒hīśā̭no॒ visṛ̭jā॒ dṛti᳚m || ye de॒vā di॒vibhā̭gā॒ ye᳚-'ntari̭kṣa bhāgā॒ ye pṛ̭thi॒vi bhā̭gāḥ | ta i॒maṃ-ya~॒jñama̭vantu॒ ta i॒da-ṅkṣetra॒mā vi̭śantu॒ ta i॒da-ṅkṣetra॒manu॒ vi vi̭śantu || 22 ||
(ya॒nti॒ - de॒vā - vigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 8)
mā॒ru॒tama̭si ma॒rutā॒moja॒ iti̭ kṛ॒ṣṇaṃ-vā~saḥ̭ kṛ॒ṣṇatṷ̄ṣa॒-mpari̭ dhatta e॒tadvai vṛṣ​ṭyai̭ rū॒pagṃ sarṷ̄pa e॒va bhū॒tvā pa॒rjanyaṃ̭-va~r​ṣayatira॒maya̭ta maruta-śśye॒namā॒yina॒miti̭ paścādvā॒ta-mprati̭ mīvati purovā॒tame॒va ja̭nayati va॒r॒ṣasyā va̭ruddhyai vātanā॒māni̭ juhoti vā॒yurvai vṛṣ​ṭyā̭ īśe vā॒yume॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒rjanyaṃ̭-va~r​ṣayatya॒ṣṭau [var​ṣayatya॒ṣṭau, ju॒ho॒ti॒ cata̭sro॒ vai] 23
jṷhoti॒ cata̭sro॒ vai diśa॒ścata̭sro-'vāntaradi॒śā di॒gbhya e॒va vṛṣṭi॒gṃ॒ sa-mpra cyā̭vayati kṛṣṇāji॒ne saṃ​yau~̭ti ha॒vire॒vāka̭rantarve॒di saṃ​yau~॒tya va̭ruddhyai॒ yatī̭nāma॒dyamā̭nānāgṃ śī॒r॒ṣāṇi॒ parā̭-'pata॒nte kha॒rjūrā̭ abhava॒n-teṣā॒gṃ॒ rasa̭ ū॒rdhvo̭-'pata॒t-tāni̭ ka॒rīrā᳚ṇya-bhavan-thsau॒myāni॒ vai ka॒rīrā̭ṇi sau॒myā khalu॒ vā āhṷti rdi॒vo vṛṣṭi̭-ñcyāvayati॒ yatka॒rīrā̭ṇi॒ bhava̭nti [ ] 24
sau॒myayai॒vā-''hṷtyā di॒vo vṛṣṭi॒mava̭ rundhe॒ madhṷṣā॒ saṃ-yau~᳚tya॒pāṃ-vā~ e॒ṣa oṣa̭dhīnā॒gṃ॒ raso॒ yanmaddhva॒dbhya e॒vauṣa̭dhībhyo var​ṣa॒tyatho̭ a॒dbhya e॒vauṣa̭dhībhyo॒ vṛṣṭi॒ni-nna̭yati॒ māndā॒ vāśā॒ iti॒ saṃ​yau~̭ti nāma॒dheyai̭re॒vainā॒ acchai॒tyatho॒ yathā᳚ brū॒yādasā॒ vehītye॒vame॒vainā̭ nāma॒dheyai॒rā - [nāma॒dheyai॒rā, cyā॒va॒ya॒ti॒ vṛṣṇo॒] 25
cyā̭vayati॒ vṛṣṇo॒ aśva̭sya sa॒ndāna̭masi॒ vṛṣ​ṭyai॒ tvopa̭ nahyā॒mītyā̭ha॒ vṛṣā॒ vā aśvo॒ vṛṣā̭ pa॒rjanyaḥ̭ kṛ॒ṣṇa i̭va॒ khalu॒ vai bhū॒tvā va̭r​ṣati rū॒peṇai॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati va॒r॒ṣasyā va̭ruddhyai || 26 ||
(a॒ṣṭau - bhava̭nti - nāma॒dheyai॒rai - kā॒nna tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 9)
devā̭ vasavyā॒ devā᳚-śśarmaṇyā॒ devā᳚-ssapītaya॒ ityā ba̭ddhnāti de॒vatā̭bhire॒vānva॒haṃ-vṛ~ṣṭi̭micchati॒ yadi॒ var​ṣe॒t-tāva̭tye॒va ho̭ta॒vyaṃ̭-ya~di॒ na var​ṣe॒cchvo bhū॒te ha॒virnirva̭pedahorā॒tre vai mi॒trāvarṷṇāvahorā॒trābhyā॒-ṅkhalu॒ vai pa॒rjanyo̭ var​ṣati॒ naktaṃ̭-vā~॒ hi divā̭ vā॒ var​ṣa̭ti mi॒trāvarṷṇāve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmā̭ [tāve॒vāsmai᳚, a॒ho॒rā॒trābhyāṃ᳚-] 27
ahorā॒trābhyā᳚-mpa॒rjanyaṃ̭ ~var​ṣayato॒-'gnayḙ dhāma॒cchadḙ puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭penmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pālagṃ sau॒ryameka̭kapālama॒gnirvā i॒to vṛṣṭi॒mudī̭rayati ma॒rutaḥ̭ sṛ॒ṣṭā-nna̭yanti ya॒dā khalu॒ vā a॒sāvā̭di॒tyo nyaṃ̭-ra॒śmibhiḥ̭ paryā॒varta॒te-'tha̭var​ṣatidhāma॒cchadi̭va॒ khalu॒ vai bhū॒tvā va̭r​ṣatye॒tā vai de॒vatā॒ vṛṣ​ṭyā̭ īśate॒ tā e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā [bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāḥ, e॒vāsmai̭] 28
e॒vāsmai̭ pa॒rjanyaṃ̭-va~r​ṣayantyu॒tā va̭r​ṣiṣya॒n var​ṣa̭tye॒va sṛ॒jā vṛ॒ṣṭi-ndi॒va ā-'dbhi-ssa̭mu॒dra-mpṛ॒ṇetyā̭he॒māścai॒vā-mūścā॒pa-ssama̭rdhaya॒tyatho̭ ā॒bhire॒vā-mūracchai᳚tya॒bjā a̭si prathama॒jā bala̭masi samu॒driya॒mityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-dunna̭-mbhaya pṛthi॒vīmiti̭ var​ṣā॒hvā-ñjṷhotye॒ṣā vā oṣa̭dhīnāṃ-vṛ~ṣṭi॒vani॒stayai॒va vṛṣṭi॒mā cyā̭vayati॒ ye de॒vā di॒vibhā̭gā॒ iti̭ kṛṣṇāji॒namava̭ dhūnotī॒ma e॒vāsmai̭ lo॒kāḥ prī॒tā a॒bhīṣṭā̭ bhavanti || 29 ||
(a॒smai॒ - dhā॒va॒ti॒ tā - vā - eka̭vigṃśatiśca ) (a. 10)
sarvā̭ṇi॒ chandāg̭sye॒tasyā॒-miṣṭyā̭-ma॒nūcyā॒nītyā̭hu-stri॒ṣṭubho॒ vā e॒tadvī॒ryaṃ̭-ya~-tka॒kudu॒ṣṇihā॒ jaga̭tyai॒ yadṷṣṇiha-ka॒kubhā̭va॒nvāha॒ tenai॒va sarvā̭ṇi॒ chandā॒g॒syava̭ rundhe gāya॒trī vā e॒ṣā yadu॒ṣṇihā॒ yāni̭ ca॒tvāryaddhya॒kṣarā̭ṇi॒ catṷṣpāda e॒va te pa॒śavo॒yathā̭ puro॒ḍāśḙ puro॒ḍāśo-'ddhye॒vame॒va ta-dyad-ṛ॒cyaddhya॒kṣarā̭ṇi॒ yajjaga̭tyā [yajjaga̭tyā, pa॒ri॒da॒ddhyādantaṃ̭-] 30
parida॒ddhyādantaṃ̭-ya~॒jña-ṅga̭maye-ttri॒ṣṭubhā॒ pari̭ dadhātīndri॒yaṃ-vai~ vī॒rya̭-ntri॒ṣṭugi̭ndri॒ya e॒va vī॒ryḙ ya॒jña-mprati̭ṣṭhāpayati॒ nānta̭-ṅgamaya॒tyagne॒ trī te॒ vāji̭nā॒ trī ṣa॒dhastheti॒ triva̭tyā॒ pari̭ dadhāti sarūpa॒tvāya॒ sarvo॒ vā e॒ṣa ya॒jño ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒-ṅkāmā̭ya-kāmāya॒ prayṷjyate॒ sarve᳚bhyo॒ hi kāme᳚bhyo ya॒jñaḥ pra̭yu॒jyate᳚ traidhāta॒vīyḙna yajetābhi॒cara॒n-thsarvo॒ vā [sarvo॒ vai, e॒ṣa] 31
e॒ṣa ya॒jño ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒ sarvḙṇai॒vainaṃ̭-ya~॒jñenā॒bhi ca̭rati stṛṇu॒ta e॒vaina̭me॒tayai॒va ya̭jetābhica॒ryamā̭ṇa॒-ssarvo॒ vā e॒ṣa ya॒jño ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒ sarvḙṇai॒va ya॒jñena̭ yajate॒ naina̭mabhi॒cara᳚n-thstṛṇuta e॒tayai॒va ya̭jeta sa॒hasrḙṇa ya॒kṣyamā̭ṇaḥ॒ prajā̭tame॒vaina̭-ddadātye॒tayai॒va ya̭jeta sa॒hasrḙṇejā॒no-'ntaṃ॒-vā~ e॒ṣa pa̭śū॒nā-ṅga̭cchati॒ [-ga̭cchati, ya-ssa॒hasrḙṇa॒] 32
ya-ssa॒hasrḙṇa॒ yaja̭te pra॒jāpa̭tiḥ॒ khalu॒ vai pa॒śūna̭sṛjata॒ tāg​strai̭dhāta॒ vīyḙ-nai॒vāsṛ̭jata॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg​ strai̭dhāta॒vīyḙnapa॒śukā̭mo॒ yaja̭te॒ yasmā̭de॒va yoneḥ᳚ pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūnasṛ̭jata॒ tasmā̭de॒vainā᳚n-thsṛjata॒ upai̭na॒mutta̭ragṃ sa॒hasra̭-nnamati de॒vatā᳚bhyo॒ vā e॒ṣa ā vṛ̭ścyate॒ yo ya॒kṣya ityu॒ktvā na yaja̭te traidhāta॒vīyḙna yajeta॒ sarvo॒ vā e॒ṣa ya॒jño [ya॒jñaḥ, ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒] 33
ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒ sarvḙṇai॒va ya॒jñena̭ yajate॒ na de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate॒ dvāda̭śakapālaḥ puro॒ḍāśo̭ bhavati॒ te traya॒ścatṷṣkapālā-striṣṣamṛddha॒tvāya॒ trayaḥ̭ puro॒ḍāśā̭ bhavanti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒māptyā॒ utta̭ra-uttaro॒ jyāyā᳚-nbhavatye॒vami̭va॒ hīme lo॒kā ya̭va॒mayo॒ maddhya̭ e॒tadvā a॒ntari̭kṣasya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai॒ sarvḙṣāmabhiga॒maya॒nnava̭ dya॒tyacha̭baṇṭkāra॒gṃ॒ hira̭ṇya-ndadāti॒ teja̭ e॒vā- [e॒va, ava̭ rundhe] 34
-'va̭ rundhe tā॒rpya-nda̭dāti pa॒śūne॒vāva̭ rundhe dhe॒nu-nda̭dātyā॒śiṣa̭ e॒vāva̭ rundhe॒ sāmno॒ vā e॒ṣa varṇo॒ yaddhira̭ṇyaṃ॒-ya~jṷṣā-ntā॒rpyamṷkthāma॒dānā᳚-ndhe॒nure॒tāne॒va sarvā॒n॒. varṇā॒nava̭ rundhe || 35 ||
(jaga̭tyā - 'bhi॒cara॒n-thsarvo॒ vai - ga̭cchati - ya॒jña - steja̭ e॒va - tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 11)
tvaṣṭā̭ ha॒tapṷtro॒ vīndra॒gṃ॒ soma॒mā-'ha̭ra॒-ttasmi॒nnindra̭ upaha॒vamai᳚cchata॒ ta-nnopā᳚hvayata pu॒tra-mmḙ-'vadhī॒riti॒ sa ya̭jñaveśa॒sa-ṅkṛ॒tvā prā॒sahā॒ soma̭mapiba॒-ttasya॒ yada॒tyaśi̭ṣyata॒ ta-ttvaṣṭā̭-''hava॒nīya॒mupa॒ prāva̭rtaya॒-thsvāhendra̭śatrurvardha॒sveti॒ sa yāva̭dū॒rdhvaḥ pa̭rā॒viddhya̭ti॒ tāva̭ti sva॒yame॒va vya̭ramata॒ yadi̭ vā॒ tāva̭-tprava॒ṇa- [tāva̭-tprava॒ṇam, āsī॒dyadi̭] 36
-māsī॒dyadi̭ vā॒ tāva॒daddhya॒gnerāsī॒-thsa sa॒mbhava̭nna॒gnīṣomā̭va॒bhi sama̭bhava॒-thsa i̭ṣumā॒trami̭ṣumātraṃ॒-vi~ṣva̭ṅṅavardhata॒ sa i॒māṃ-lo~॒kāna̭vṛṇo॒dya-di॒māṃ-lo~॒kānavṛ̭ṇo॒-tta-dvṛ॒trasya̭ vṛtra॒tva-ntasmā॒dindro̭-'bibhe॒dapi॒ tvaṣṭā॒ tasmai॒ tvaṣṭā॒ vajra̭masiñca॒-ttapo॒ vai sa vajra̭ āsī॒-ttamudya̭ntu॒-nnāśa̭kno॒datha॒ vai tar​hi॒ viṣṇṷ- [viṣṇuḥ̭, a॒nyā] 37
-ra॒nyā de॒vatā̭ ''sī॒-thso᳚-'bravī॒-dviṣṇa॒vehī॒damā ha̭riṣyāvo॒ yenā॒yami॒damiti॒sa viṣṇṷstre॒dhā-''tmānaṃ॒-vi~nya̭dhatta pṛthi॒vyā-ntṛtī̭yama॒ntari̭kṣe॒ tṛtī̭ya-ndi॒vi tṛtī̭ya-mabhiparyāva॒rtā-ddhyabi̭bhe॒dyat-pṛ̭thi॒vyā-ntṛtī̭ya॒māsī॒-ttenendro॒ vajra॒muda̭yaccha॒-dviṣṇva̭nusthita॒-sso᳚-'bravī॒nmā me॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da- [vā i॒dam, mayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒] 38
-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pradā᳚syā॒mīti॒ tada̭smai॒ prāya̭ccha॒-tta-tpratya̭gṛhṇā॒dadhā॒ meti॒ ta-dviṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-tta-dviṣṇuḥ॒ pratya̭gṛhṇā-da॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhā॒tviti॒ yada॒ntari̭kṣe॒ tṛtī̭ya॒māsī॒-ttenendro॒ vajra॒muda̭yaccha॒-dviṣṇva̭nusthita॒-sso᳚-'bravī॒nmā me॒ prahā॒rasti॒ vā i॒da- [vā i॒dam, mayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒] 39
-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ tada̭smai॒ prāya̭ccha॒-tta-tpratya̭gṛhṇā॒-ddvirmā̭-'dhā॒ iti॒ ta-dviṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-tta-dviṣṇuḥ॒ pratya̭gṛhṇāda॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhā॒tviti॒ yaddi॒vi tṛtī̭ya॒māsī॒-ttenendro॒ vajra॒muda̭yaccha॒-dviṣṇva̭nusthita॒-sso᳚-'bravī॒nmā me॒ prahā॒ryenā॒ha- [prahā॒ryenā॒ham, i॒damasmi॒ ta-tte॒] 40
-mi॒damasmi॒ ta-tte॒ pradā᳚syā॒mīti॒ tvī(3) itya̭bravī-thsa॒ndhā-ntu sanda̭dhāvahai॒ tvāme॒va pravi̭śā॒nīti॒ yanmā-mpra̭vi॒śeḥ ki-mmā̭ bhuñjyā॒ itya̭bravī॒-ttvāme॒vendhī̭ya॒ tava॒ bhogā̭ya॒ tvā-mpravi̭śeya॒mitya̭bravī॒-ttaṃ-vṛ~॒traḥ prāvi̭śadu॒daraṃ॒-vai~ vṛ॒traḥ, kṣu-tkhalu॒ vai ma̭nu॒ṣya̭sya॒ bhrātṛ̭vyo॒ ya [bhrātṛ̭vyo॒ yaḥ, e॒vaṃ-ve~da॒ hanti॒] 41
e॒vaṃ-ve~da॒ hanti॒ kṣudha॒-mbhrātṛ̭vya॒-ntada̭smai॒ prāya̭ccha॒t​ta-tpratya̭gṛhṇā॒t- trirmā̭-'dhā॒ iti॒ ta-dviṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-tta-dviṣṇuḥ॒ pratya̭gṛhṇāda॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhā॒tviti॒ yattriḥ prāya̭ccha॒-ttriḥ pra॒tyagṛ̭hṇā॒-tta-ttri॒dhāto᳚stridhātu॒tvaṃ-ya~-dviṣṇṷra॒nvati̭ṣṭhata॒ viṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-ttasmā̭daindrāvaiṣṇa॒vagṃ ha॒virbha̭vati॒ yadvā i॒da-ṅkiñca॒ tada̭smai॒ ta-tprāya̭ccha॒-dṛca॒-ssāmā̭ni॒ yajūgṃ̭ṣi sa॒hasraṃ॒-vā~ a̭smai॒ ta-tprāya̭ccha॒-ttasmā᳚-thsa॒hasra̭dakṣiṇam || 42 ||
(pra॒va॒ṇaṃ - ~viṣṇu॒- rvā i॒da- mi॒da - ma॒haṃ - ~yo - bha̭va॒ - tyeka̭ vigṃśatiśca) (a. 12)
de॒vā vai rā̭ja॒nyā᳚-jjāya̭mānā-dabibhayu॒-stama॒ntare॒va santa॒-ndāmnā 'pau᳚mbha॒n-thsa vā e॒ṣo-'po᳚bdho jāyate॒ ya-drā̭ja॒nyo̭ yadvā e॒ṣo-'na̭pobdho॒ jāyḙta vṛ॒trā-nghnagg​ śca̭re॒dya-ṅkā॒mayḙta rāja॒nya̭mana̭pobdho jāyeta vṛ॒trā-nghnagg​ śca̭re॒diti॒ tasmā̭ e॒tamai᳚ndrā bār​haspa॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedai॒ndro vai rā̭ja॒nyo᳚ brahma॒ bṛha॒spati॒ rbrahma̭ṇai॒vaina॒-ndāmno॒-'pombha̭nā-nmuñcati hira॒ṇmaya॒-ndāma॒ dakṣi̭ṇā sā॒kṣāde॒vaina॒-ndāmno॒-'pombha̭nā-nmuñcati || 43 ||
(e॒naṃ॒ - dvāda̭śa ca) (a. 13)
navo̭navo bhavati॒ jāya̭mā॒no-'hnā᳚-ṅke॒turu॒ṣasā̭ me॒tyagre᳚ | bhā॒ga-nde॒vebhyo॒ vida̭dhātyā॒ya-npraca॒ndramā᳚stirati dī॒rghamāyuḥ̭ || yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya̭nti॒ yamakṣi̭ta॒-makṣi̭tayaḥ॒ piba̭nti | tena̭ no॒ rājā॒ varṷṇo॒ bṛha॒spati॒rā pyā̭yayantu॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ ||prācyā᳚-ndi॒śi tvami̭ndrāsi॒ rājo॒todī᳚cyāṃ-vṛ~trahan vṛtra॒hā-'si̭ | yatra॒ yanti̭ sro॒tyāsta- [yanti̭ sro॒tyāstat, ji॒ta-ntḙ] 44
-jji॒ta-ntḙ dakṣiṇa॒to vṛ̭ṣa॒bha ḙdhi॒ havyaḥ̭ || indro̭ jayāti॒ na parā̭ jayātā adhirā॒jo rāja̭su rājayāti | viśvā॒ hi bhū॒yāḥ pṛta̭nā abhi॒ṣṭīrṷpa॒sadyo̭ nama॒syo̭ yathā-'sa̭t || a॒syede॒va prari̭rice mahi॒tva-ndi॒vaḥ pṛ̭thi॒vyāḥ parya॒ntari̭kṣāt | sva॒rāḍindro॒ dama॒ ā vi॒śvagū᳚rta-ssva॒rirama̭tro vavakṣe॒ raṇā̭ya || a॒bhi tvā̭ śūra nonu॒mo-'dṷgdhā iva dhe॒navaḥ̭ | īśā̭na- [īśā̭nam, a॒sya] 45
-ma॒sya jaga̭ta-ssuva॒rdṛśa॒mīśā̭namindra ta॒sthuṣaḥ̭ || tvāmiddhi havā̭mahe sā॒tā vāja̭sya kā॒ravaḥ̭ | tvāṃ-vṛ~॒treṣvi̭ndra॒ satpa̭ti॒-nnara॒stvā-ṅkāṣṭhā॒svarva̭taḥ || yaddyāva̭indrateśa॒tagṃ śa॒ta-mbhūmī̭ru॒ta syuḥ | na tvā̭ vajrin-thsa॒hasra॒gṃ॒ sūryā॒ anu॒ na jā॒tama̭ṣṭa॒ roda̭sī || pibā॒ soma̭mindra॒ manda̭tu tvā॒ yantḙ su॒ṣāva̭ harya॒śvādriḥ̭ | 46
so॒turbā॒hubhyā॒gṃ॒ suya̭to॒ nārvā᳚ || re॒vatī᳚rna-ssadha॒māda॒ indrḙ santu tu॒vivā̭jāḥ | kṣu॒manto॒ yābhi॒rmadḙma || uda̭gne॒ śuca̭ya॒stava॒ , vi jyoti॒ṣo,du॒ tya-ñjā॒tavḙdasagṃsa॒pta tvā̭ ha॒rito॒ rathe॒ vaha̭nti deva sūrya | śo॒ciṣkḙśaṃ-vi~cakṣaṇa || ci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷrmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ | ā-'prā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭- [jaga̭tasta॒sthuṣaḥ̭, ca |] 47
-śca || viśvḙ de॒vā ṛ̭tā॒vṛdha̭ ṛ॒tubhi̭r-havana॒śrutaḥ̭ | ju॒ṣantāṃ॒-yu~jya॒-mpayaḥ̭ || viśvḙ devā-śśṛṇu॒temagṃ hava̭-mme॒ ye a॒ntari̭kṣe॒ ya upa॒ dyavi॒ṣṭha | ye a̭gniji॒hvā u॒ta vā॒ yaja̭trā ā॒sadyā॒smi-nba॒r॒hiṣi̭ mādayaddhvam || 48 ||
(ta - dīśā̭na॒ - madri̭ - sta॒sthuṣa̭ - stri॒gṃ॒śacca̭) (a. 14)
(de॒vā ma̭nu॒ṣyā̭ - devasu॒rā a̭bruvan - devāsu॒rāsteṣā᳚-ṅgāya॒trī - pra॒jāpa̭ti॒stā yatrā-' - gne॒ gobhiḥ̭ - ci॒trayā̭ - māru॒taṃ - devā̭ vasavyā॒ agnḙ - māru॒tamiti॒ - devā̭ vasavyā॒ devā᳚-śśarmaṇyāḥ॒ - sarvā̭ṇi॒ - tvaṣṭā̭ ha॒tapṷtro - de॒vā vai rā̭ja॒nyā᳚n - navo̭nava॒ - ścatṷrdaśa )
(de॒vā ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ - pra॒jā-mpa॒śun - devā̭ vasavyāḥ - parida॒dhyadi॒da- mas​mya॒ - ṣṭā ca̭tvārigṃśat )
(de॒vā ma̭nu॒ṣyā̭, mādayadhvaṃ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe caturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे चतुर्थः प्रश्नः - इष्टिविधानं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
दे॒वा म॑नु॒ष्याः᳚ पि॒तर॒स्ते᳚-ऽन्यत॑ आस॒न्नसु॑रा॒ रक्षाग्ं॑सि पिशा॒चास्ते᳚ ऽन्यत॒स्तेषा᳚-न्दे॒वाना॑मु॒त यदल्पं॒-लोँहि॑त॒मकु॑र्व॒-न्त-द्रक्षाग्ं॑सि॒ रात्री॑भिरसुभ्न॒-न्तान्-थ्सु॒ब्धा-न्मृ॒तान॒भि व्यौ᳚च्छ॒-त्ते दे॒वा अ॑विदु॒र्यो वै नो॒-ऽय-म्म्रि॒यते॒ रक्षाग्ं॑सि॒ वा इ॒म-ङ्घ्न॒न्तीति॒ ते रक्षा॒ग्॒स्युपा॑मन्त्रयन्त॒ तान्य॑ब्रुव॒न्. वरं॑-वृँणामहै॒ य- [यत्, असु॑रा॒न् जया॑म॒] 1
-दसु॑रा॒न् जया॑म॒ तन्नः॑ स॒हास॒दिति॒ ततो॒ वै दे॒वा असु॑रानजय॒-न्ते-ऽसु॑रान् जि॒त्वारक्षा॒ग्॒स्यपा॑नुदन्त॒ तानि॒ रक्षा॒ग्॒स्यनृ॑तम क॒र्तेति॑ सम॒न्त-न्दे॒वा-न्पर्य॑विश॒-न्ते दे॒वा अ॒ग्नाव॑नाथन्त॒ ते᳚-ऽग्नये॒ प्रव॑ते पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर॑वपन्न॒ग्नये॑ विबा॒धव॑ते॒-ऽग्नये॒ प्रती॑कवते॒ यद॒ग्नये॒ प्रव॑ते नि॒रव॑प॒न्॒. यान्ये॒व पु॒रस्ता॒-द्रक्षा॒ग्॒- [पु॒रस्ता॒-द्रक्षा॒ग्ं॑सि, आ॒स॒न्तानि॒ तेन॒] 2
-स्यास॒न्तानि॒ तेन॒ प्राणु॑दन्त॒ यद॒ग्नये॑ विबा॒धव॑ते॒ यान्ये॒वाभितो॒ रक्षा॒ग्॒स्यास॒-न्तानि॒ तेन॒ व्य॑बाधन्त॒ यद॒ग्नये॒ प्रती॑कवते॒ यान्ये॒व प॒श्चा-द्रक्षा॒ग्॒स्यास॒-न्तानि॒ तेनापा॑नुदन्त॒ ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परासु॑रा॒ यो भ्रातृ॑व्यवा॒न्-थ्स्या-थ्स स्पर्ध॑मान ए॒तयेष्​ट्या॑ यजेता॒ग्नये॒ प्रव॑ते पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पेद॒ग्नये॑ विबा॒धव॑ते॒- [विबा॒धव॑ते॒, अ॒ग्नये॒ प्रती॑कवते॒] 3
-ऽग्नये॒ प्रती॑कवते॒ यद॒ग्नये॒ प्रव॑ते नि॒र्वप॑ति॒ य ए॒वास्मा॒च्छ्रेया॒न्-भ्रातृ॑व्य॒स्त-न्तेन॒ प्रणु॑दते॒ यद॒ग्नये॑ विबा॒धव॑ते॒ य ए॒वैने॑न स॒दृन्त-न्तेन॒ वि बा॑धते॒ यद॒ग्नये॒ प्रती॑कवते॒ य ए॒वास्मा॒-त्पापी॑या॒-न्त-न्तेनाप॑ नुदते॒ प्र श्रेयाग्ं॑स॒-म्भ्रातृ॑व्य-न्नुद॒तेति॑ स॒दृश॑-ङ्क्रामति॒ नैन॒-म्पापी॑यानाप्नोति॒ य ए॒वं ँवि॒द्वाने॒तयेष्​ट्या॒ यज॑ते ॥ 4 ॥
(वृ॒णा॒म॒है॒ यत् - पु॒रस्ता॒-द्रक्षाग्ं॑सि- वपेद॒ग्नये॑ विबा॒धव॑त - ए॒वं - च॒त्वारि॑ च) (अ. 1)
दे॒वा॒सु॒रा-स्सं​यँ॑त्ता आस॒-न्ते दे॒वा अ॑ब्रुव॒न्॒. यो नो॑ वी॒र्या॑वत्तम॒स्तमनु॑ स॒मार॑भामहा॒ इति॒ त इन्द्र॑मब्रुव॒-न्त्वं-वैँ नो॑ वी॒र्या॑वत्तमो-ऽसि॒ त्वामनु॑ स॒मार॑भामहा॒ इति॒ सो᳚-ऽब्रवी-त्ति॒स्रो म॑ इ॒मास्त॒नुवो॑ वी॒र्या॑वती॒स्ताः प्री॑णी॒ताथा-सु॑रान॒भि भ॑विष्य॒थेति॒ ता वै ब्रू॒हीत्य॑ब्रुवन्नि॒यमग्ं॑ हो॒मुगि॒यं-विँ॑मृ॒धेय-मि॑न्द्रि॒याव॒ती- [-मि॑न्द्रि॒याव॒ती, इत्य॑ब्रवी॒त्त] 5
-त्य॑ब्रवी॒त्त इन्द्रा॑याग्ं हो॒मुचे॑ पुरो॒डाश॒मेका॑दशकपाल॒-न्निर॑वप॒न्निन्द्रा॑य वैमृ॒धाये-न्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑ते॒ यदिन्द्रा॑याग्ं हो॒मुचे॑ नि॒रव॑प॒न्नग्ंह॑स ए॒व तेना॑मुच्यन्त॒ यदिन्द्रा॑य वै मृ॒धाय॒ मृध॑ ए॒व तेनापा᳚घ्नत॒यदिन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑त इन्द्रि॒यमे॒व तेना॒-ऽऽत्मन्न॑दधत॒ त्रय॑स्त्रिग्ंशत्कपाल-म्पुरो॒डाश॒-न्निर॑वप॒-न्त्रय॑स्त्रिग्ंश॒द्वै दे॒वता॒स्ता इन्द्र॑ आ॒त्मन्ननु॑ स॒मार॑भं​यँत॒ भूत्यै॒ [भूत्यै᳚, तां-वाँव] 6
तां-वाँव दे॒वा विजि॑ति-मुत्त॒मा-मसु॑रै॒-र्व्य॑जयन्त॒यो भ्रातृ॑व्यवा॒न्थ्- स्या-थ्स स्पर्ध॑मान ए॒तयेष्​ट्या॑ यजे॒तेन्द्रा॑याग्ं हो॒मुचे॑ पुरो॒डाश॒मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒दिन्द्रा॑य वैमृ॒धायेन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॒ते-ऽग्ं ह॑सा॒ वा ए॒ष गृ॑ही॒तो यस्मा॒च्छ्रेया॒-न्भ्रातृ॑व्यो॒यदिन्द्रा॑याग्ं हो॒मुचे॑ नि॒र्वप॒त्यग्ंह॑स ए॒व तेन॑ मुच्यतेमृ॒धा वा ए॒षो॑-ऽभिष॑ण्णो॒ यस्मा᳚-थ्समा॒नेष्व॒न्य-श्श्रेया॑नु॒ता- [श्रेया॑नु॒त, अ-ऽभ्रा॑तृव्यो॒] 7
-ऽभ्रा॑तृव्यो॒ यदिन्द्रा॑य वैमृ॒धाय॒ मृध॑ ए॒व तेनाप॑ हते॒यदिन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑त इन्द्रि॒यमे॒व तेना॒त्म-न्ध॑त्ते॒ त्रय॑स्त्रिग्ंशत्कपाल-म्पुरो॒डाश॒-न्निर्व॑पति॒ त्रय॑स्त्रिग्ंश॒द्वै दे॒वता॒स्ता ए॒व यज॑मान आ॒त्मन्ननु॑ स॒मार॑भं​यँते॒ भूत्यै॒ सा वा ए॒षा विजि॑ति॒र्नामेष्टि॒र्य ए॒वं-विँ॒द्वाने॒तयेष्​ट्या॒ यज॑त उत्त॒मामे॒व विजि॑ति॒-म्भ्रातृ॑व्येण॒ वि ज॑यते ॥ 8 ॥
(इ॒न्द्रि॒याव॑ती॒ - भूत्या॑ - उ॒तै - का॒न्न प॑ञ्चा॒शच्च॑) (अ. 2)
दे॒वा॒सु॒रा-स्सं​यँ॑त्ता आस॒-न्तेषा᳚-ङ्गाय॒त्र्योजो॒ बल॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-म्प्र॒जा-म्प॒शून्-थ्स॒गृंह्या॒ ऽऽदाया॑-प॒क्रम्या॑तिष्ठ॒-त्ते॑-ऽमन्यन्त यत॒रान्. वा इ॒यमु॑पाव॒र्थ्स्यति॒ त इ॒द-म्भ॑विष्य॒न्तीति॒ तां-व्यँ॑ह्वयन्त॒ विश्व॑कर्म॒न्निति॑ दे॒वा दाभीत्यसु॑रा॒-स्सा नान्य॑त॒राग्​श्च॒-नोपाव॑र्तत॒ ते दे॒वा ए॒त-द्यजु॑रपश्य॒न्नोजो॑-ऽसि॒ सहो॑-ऽसि॒ बल॑मसि॒ [बल॑मसि, भ्राजो॑-ऽसि] 9
भ्राजो॑-ऽसि दे॒वाना॒-न्धाम॒ नामा॑-ऽसि॒ विश्व॑मसि वि॒श्वायु॒-स्सर्व॑मसि स॒र्वायु॑रभि॒भूरिति॒ वाव दे॒वा असु॑राणा॒मोजो॒ बल॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-म्प्र॒जा-म्प॒शून॑वृञ्जत॒ य-द्गा॑य॒त्र्य॑प॒क्रम्याति॑ष्ठ॒-त्तस्मा॑दे॒ता-ङ्गा॑य॒त्रीतीष्टि॑माहु-स्सं​वँथ्स॒रो वै गा॑य॒त्री सं॑​वँथ्स॒रो वै तद॑प॒क्रम्या॑तिष्ठ॒-द्यदे॒तया॑ दे॒वा असु॑राणा॒मोजो॒ बल॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑- [बल॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य᳚म्, प्र॒जा-म्प॒शू-] 10
-म्प्र॒जा-म्प॒शू-नवृ॑ञ्जत॒ तस्मा॑दे॒ताग्ं सं॑​वँ॒र्ग इतीष्टि॑माहु॒र्यो भ्रातृ॑व्यवा॒न्थ्​स्या-थ्सस्पर्ध॑मान ए॒तयेष्​ट्या॑ यजेता॒ग्नये॑ सं​वँ॒र्गाय॑ पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒त्​तग्ंशृ॒तमास॑न्नमे॒तेन॒ यजु॑षा॒-ऽभि मृ॑शे॒दोज॑ ए॒व बल॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-म्प्र॒जा-म्प॒शू-न्भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚स्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवति ॥ 11
(बल॑मस्ये॒ - तया॑ दे॒वा असु॑राणा॒मोजो॒ बल॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑ - पञ्च॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 3)
प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत॒ ता अ॑स्मा-थ्सृ॒ष्टाः परा॑चीराय॒-न्ता यत्राव॑स॒-न्ततो॑ ग॒र्मुदुद॑तिष्ठ॒-त्ता बृह॒स्पति॑श्चा॒न्ववै॑ता॒ग्ं॒ सो᳚-ऽब्रवी॒-द्बृह॒स्पति॑र॒नया᳚ त्वा॒ प्रति॑ष्ठा॒न्यथ॑ त्वा प्र॒जा उ॒पाव॑र्थ्स्य॒न्तीति॒ त-म्प्राति॑ष्ठ॒-त्ततो॒ वै प्र॒जाप॑ति-म्प्र॒जा उ॒पाव॑र्तन्त॒ यः प्र॒जाका॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒त-म्प्रा॑जाप॒त्य-ङ्गा᳚र्मु॒त-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-त्प्र॒जाप॑ति- [-निर्व॑पे-त्प्र॒जाप॑तिम्, ए॒व स्वेन॑] 12
-मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै᳚ प्र॒जा-म्प्रज॑नयतिप्र॒जाप॑तिः प॒शून॑सृजत॒ ते᳚-ऽस्मा-थ्सृ॒ष्टाः परा᳚ञ्च आय॒-न्ते यत्राव॑स॒-न्ततो॑ ग॒र्मुदुद॑तिष्ठ॒-त्ता-न्पू॒षा चा॒न्ववै॑ता॒ग्ं॒ सो᳚-ऽब्रवी-त्पू॒षा-ऽनया॑ मा॒ प्रति॒ष्ठाथ॑ त्वा प॒शव॑ उ॒पाव॑र्थ्स्य॒न्तीति॒ मा-म्प्रति॒ष्ठेति॒ सोमो᳚-ऽब्रवी॒-न्मम॒ वा [-मम॒ वै, अ॒कृ॒ष्ट॒प॒च्यमित्यु॒भौ] 13
अ॑कृष्टप॒च्यमित्यु॒भौ वा॒-म्प्रति॑ष्ठा॒नीत्य॑ब्रवी॒-त्तौ प्राति॑ष्ठ॒-त्ततो॒ वै प्र॒जाप॑ति-म्प॒शव॑ उ॒पाव॑र्तन्त॒ यः प॒शुका॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तग्ं सो॑मापौ॒ष्ण-ङ्गा᳚र्मु॒त-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-थ्सोमापू॒षणा॑वे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्रज॑नयत॒-स्सोमो॒ वै रे॑तो॒धाः पू॒षा प॑शू॒ना-म्प्र॑जनयि॒ता सोम॑ ए॒वास्मै॒ रेतो॒ दधा॑ति पू॒षा प॒शू-न्प्रज॑नयति ॥ 14 ॥
(व॒पे॒-त्प्र॒जाप॑तिं॒ - ँवै - दधा॑ति पू॒षा - त्रीणि॑ च) (अ. 4)
अग्ने॒ गोभि॑र्न॒ आ ग॒हीन्दो॑ पु॒ष्​ट्या जु॑षस्व नः । इन्द्रो॑ ध॒र्ता गृ॒हेषु॑ नः ॥ स॒वि॒ता य-स्स॑ह॒स्रिय॒-स्स नो॑ गृ॒हेषु॑ रारणत् । आ पू॒षा ए॒त्वा वसु॑ ॥ धा॒ता द॑दातु नो र॒यिमीशा॑नो॒ जग॑त॒स्पतिः॑ । स नः॑ पू॒र्णेन॑ वावनत् ॥ त्वष्टा॒ यो वृ॑ष॒भो वृषा॒ स नो॑ गृ॒हेषु॑ रारणत् । स॒हस्रे॑णा॒युते॑न च ॥ येन॑ दे॒वा अ॒मृत॑- [अ॒मृत᳚म्, दी॒र्घग्ग्​ श्रवो॑ दि॒व्यैर॑यन्त ।] 15
-न्दी॒र्घग्ग्​ श्रवो॑ दि॒व्यैर॑यन्त । राय॑स्पोष॒ त्वम॒स्मभ्य॒-ङ्गवा᳚ङ्कु॒ल्मि-ञ्जी॒वस॒ आ यु॑वस्व ॥ अ॒ग्नि र्गृ॒हप॑ति॒-स्सोमो॑ विश्व॒वनिः॑ सवि॒ता सु॑मे॒धा-स्स्वाहा᳚ ॥ अग्ने॑ गृहपते॒ यस्ते॒ घृत्यो॑ भा॒गस्तेन॒ सह॒ ओज॑ आ॒क्रम॑माणाय धेहि॒ श्रैष्​ठ्या᳚त्प॒थो मा यो॑ष-म्मू॒र्धा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ॥ 16 ॥
(अ॒मृत॑ - म॒ष्टात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 5)
चि॒त्रया॑ यजेत प॒शुका॑म इ॒यं-वैँ चि॒त्रा यद्वा अ॒स्यां-विँश्व॑-म्भू॒तमधि॑ प्र॒जाय॑ते॒ ते ने॒यञ्चि॒त्रा य ए॒वं-विँ॒द्वाग्​ श्चि॒त्रया॑ प॒शुका॑मो॒ यज॑ते॒ प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑ र्मिथु॒नै र्जा॑यते॒ प्रैवाग्ने॒येन॑ वापयति॒ रेतः॑ सौ॒म्येन॑ दधाति॒ रेत॑ ए॒व हि॒त-न्त्वष्टा॑ रू॒पाणि॒ वि क॑रोतिसारस्व॒तौ भ॑वत ए॒तद्वै दैव्य॑-म्मिथु॒न-न्दैव्य॑मे॒वास्मै॑ [-दैव्य॑मे॒वास्मै᳚, मि॒थु॒न-म्म॑द्ध्य॒तो] 17
मिथु॒न-म्म॑द्ध्य॒तो द॑धाति॒ पुष्​ट्यै᳚ प्र॒जन॑नाय सिनीवा॒ल्यै च॒रुर्भ॑वति॒ वाग्वै सि॑नीवा॒ली पुष्टिः॒ खलु॒ वै वाक्पुष्टि॑मे॒व वाच॒मुपै᳚त्यै॒न्द्र उ॑त्त॒मो भ॑वति॒ तेनै॒व तन्मि॑थु॒नग्ं स॒प्तैतानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ भवन्ति स॒प्त ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ स॒प्तार॒ण्या-स्स॒प्त छन्दाग्॑स्यु॒-भय॒स्या-व॑रुद्ध्या॒ अथै॒ता आहु॑ती र्जुहोत्ये॒ते वै दे॒वाः पुष्टि॑पतय॒स्त ए॒वा स्मि॒-न्पुष्टि॑-न्दधति॒ पुष्य॑ति प्र॒जया॑ प॒शुभि॒रथो॒ यदे॒ता आहु॑ती र्जु॒होति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ 18 ॥
(अ॒स्मै॒ - त ए॒व - द्वाद॑श च) (अ. 6)
मा॒रु॒तम॑सि म॒रुता॒मोजो॒-ऽपा-न्धारा᳚-म्भिन्धि र॒मय॑त मरुत-श्श्ये॒नमा॒यिन॒-म्मनो॑जव सं॒-वृँष॑णग्ं सुवृ॒क्तिम् ॥ येन॒ शर्ध॑ उ॒ग्रमव॑-सृष्ट॒मेति॒ तद॑श्विना॒ परि॑ धत्तग्ग्​ स्व॒स्ति । पु॒रो॒वा॒तो वर्​ष॑ञ्जि॒न्वरा॒वृ-थ्स्वाहा॑ वा॒तावद्- वर्​ष॑न्नु॒ग्ररा॒वृ-थ्स्वाहा᳚ स्त॒नय॒न् वर्​ष॑-न्भी॒मरा॒वथ्​स्वाहा॑ ऽनश॒न्य॑व॒स्फूर्ज॑न्-दि॒द्यु-द्वर्​ष॑न्-त्वे॒षरा॒वृ-थ्स्वाहा॑ ऽतिरा॒त्रं॒-वँर्​ष॑-न्पू॒र्तिरा॒वृ- [-पू॒र्तिरा॒वृत्, स्वाहा॑ ब॒हु] 19
-थ्स्वाहा॑ ब॒हु हा॒यम॑वृषा॒दिति॑ श्रु॒तरा॒वृ-थ्स्वाहा॒ ऽऽतप॑ति॒ वर्​ष॑न्-वि॒राडा॒वृ-थ्स्वाहा॑ ऽव॒स्फूर्ज॑न्-दि॒द्यु-द्वर्​ष॑-न्भू॒तरा॒वृ-थ्स्वाहा॒मान्दा॒ वाशा॒-श्शुन्ध्यू॒रजि॑राः । ज्योति॑ष्मती॒-स्तम॑स्वरी॒-रुन्द॑ती॒-स्सुफे॑नाः । मित्र॑भृतः॒, क्षत्र॑भृत॒-स्सुरा᳚ष्ट्रा इ॒ह मा॑-ऽवत ॥वृष्णो॒ अश्व॑स्य स॒न्दान॑मसि॒ वृष्​ट्यै॒ त्वोप॑ नह्यामि ॥ 20 ॥
(पू॒र्तिरा॒वृ-द्- द्विच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 7)
देवा॑ वसव्या॒ अग्ने॑ सोम सूर्य ॥ देवा᳚-श्शर्मण्या॒ मित्रा॑वरुणा-ऽर्यमन्न् ॥ देवा᳚-स्सपीत॒यो ऽपा᳚-न्नपादाशुहेमन्न् । उ॒द्नो द॑त्तोद॒धि-म्भि॑न्त्त दि॒वः प॒र्जन्या॑द॒न्तरि॑क्षात्-पृथि॒व्यास्ततो॑ नो॒ वृष्​ट्या॑-ऽवत ॥ दिवा॑ चि॒त्तमः॑ कृण्वन्ति प॒र्जन्ये॑नो-दवा॒हेन॑ । पृ॒थि॒वीं-यँ-द्व्यु॒न्दन्ति॑ ॥ आय-न्नरः॑ सु॒दान॑वो ददा॒शुषे॑ दि॒वः कोश॒मचु॑च्यवुः । वि प॒र्जन्या᳚-स्सृजन्ति॒ रोद॑सी॒ अनु॒ धन्व॑ना यन्ति [ ] 21
वृ॒ष्टयः॑ ॥ उदी॑रयथा मरुत-स्समुद्र॒तो यू॒यं-वृँ॒ष्टिं-वँ॑र्​षयथा पुरीषिणः । न वो॑ दस्रा॒ उप॑ दस्यन्ति धे॒नव॒-श्शुभं॑-याँ॒तामनु॒ रथा॑ अवृथ्सत ॥ सृ॒जा वृ॒ष्टि-न्दि॒व आ-ऽद्भि-स्स॑मु॒द्र-म्पृ॑ण ॥ अ॒ब्जा अ॑सि प्रथम॒जा बल॑मसि समु॒द्रिय᳚म् ॥ उन्न॑म्भय पृथि॒वी-म्भि॒न्धीद-न्दि॒व्य-न्नभः॑ । उ॒द्नो दि॒व्यस्य॑ नो दे॒हीशा॑नो॒ विसृ॑जा॒ दृति᳚म् ॥ ये दे॒वा दि॒विभा॑गा॒ ये᳚-ऽन्तरि॑क्ष भागा॒ ये पृ॑थि॒वि भा॑गाः । त इ॒मं-यँ॒ज्ञम॑वन्तु॒ त इ॒द-ङ्क्षेत्र॒मा वि॑शन्तु॒ त इ॒द-ङ्क्षेत्र॒मनु॒ वि वि॑शन्तु ॥ 22 ॥
(य॒न्ति॒ - दे॒वा - विग्ं॑श॒तिश्च॑) (अ. 8)
मा॒रु॒तम॑सि म॒रुता॒मोज॒ इति॑ कृ॒ष्णं-वाँसः॑ कृ॒ष्णतू॑ष॒-म्परि॑ धत्त ए॒तद्वै वृष्​ट्यै॑ रू॒पग्ं सरू॑प ए॒व भू॒त्वा प॒र्जन्यं॑-वँर्​षयतिर॒मय॑त मरुत-श्श्ये॒नमा॒यिन॒मिति॑ पश्चाद्वा॒त-म्प्रति॑ मीवति पुरोवा॒तमे॒व ज॑नयति व॒र्॒षस्या व॑रुद्ध्यै वातना॒मानि॑ जुहोति वा॒युर्वै वृष्​ट्या॑ ईशे वा॒युमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ प॒र्जन्यं॑-वँर्​षयत्य॒ष्टौ [वर्​षयत्य॒ष्टौ, जु॒हो॒ति॒ चत॑स्रो॒ वै] 23
जु॑होति॒ चत॑स्रो॒ वै दिश॒श्चत॑स्रो-ऽवान्तरदि॒शा दि॒ग्भ्य ए॒व वृष्टि॒ग्ं॒ स-म्प्र च्या॑वयति कृष्णाजि॒ने सं​यौँ॑ति ह॒विरे॒वाक॑रन्तर्वे॒दि सं​यौँ॒त्य व॑रुद्ध्यै॒ यती॑नाम॒द्यमा॑नानाग्ं शी॒र्॒षाणि॒ परा॑-ऽपत॒न्ते ख॒र्जूरा॑ अभव॒न्-तेषा॒ग्ं॒ रस॑ ऊ॒र्ध्वो॑-ऽपत॒त्-तानि॑ क॒रीरा᳚ण्य-भवन्-थ्सौ॒म्यानि॒ वै क॒रीरा॑णि सौ॒म्या खलु॒ वा आहु॑ति र्दि॒वो वृष्टि॑-ञ्च्यावयति॒ यत्क॒रीरा॑णि॒ भव॑न्ति [ ] 24
सौ॒म्ययै॒वा-ऽऽहु॑त्या दि॒वो वृष्टि॒मव॑ रुन्धे॒ मधु॑षा॒ सं-यौँ᳚त्य॒पां-वाँ ए॒ष ओष॑धीना॒ग्ं॒ रसो॒ यन्मद्ध्व॒द्भ्य ए॒वौष॑धीभ्यो वर्​ष॒त्यथो॑ अ॒द्भ्य ए॒वौष॑धीभ्यो॒ वृष्टि॒नि-न्न॑यति॒ मान्दा॒ वाशा॒ इति॒ सं​यौँ॑ति नाम॒धेयै॑रे॒वैना॒ अच्छै॒त्यथो॒ यथा᳚ ब्रू॒यादसा॒ वेहीत्ये॒वमे॒वैना॑ नाम॒धेयै॒रा - [नाम॒धेयै॒रा, च्या॒व॒य॒ति॒ वृष्णो॒] 25
च्या॑वयति॒ वृष्णो॒ अश्व॑स्य स॒न्दान॑मसि॒ वृष्​ट्यै॒ त्वोप॑ नह्या॒मीत्या॑ह॒ वृषा॒ वा अश्वो॒ वृषा॑ प॒र्जन्यः॑ कृ॒ष्ण इ॑व॒ खलु॒ वै भू॒त्वा व॑र्​षति रू॒पेणै॒वैन॒ग्ं॒ सम॑र्धयति व॒र्॒षस्या व॑रुद्ध्यै ॥ 26 ॥
(अ॒ष्टौ - भव॑न्ति - नाम॒धेयै॒रै - का॒न्न त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 9)
देवा॑ वसव्या॒ देवा᳚-श्शर्मण्या॒ देवा᳚-स्सपीतय॒ इत्या ब॑द्ध्नाति दे॒वता॑भिरे॒वान्व॒हं-वृँष्टि॑मिच्छति॒ यदि॒ वर्​षे॒त्-ताव॑त्ये॒व हो॑त॒व्यं॑-यँदि॒ न वर्​षे॒च्छ्वो भू॒ते ह॒विर्निर्व॑पेदहोरा॒त्रे वै मि॒त्रावरु॑णावहोरा॒त्राभ्या॒-ङ्खलु॒ वै प॒र्जन्यो॑ वर्​षति॒ नक्तं॑-वाँ॒ हि दिवा॑ वा॒ वर्​ष॑ति मि॒त्रावरु॑णावे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मा॑ [तावे॒वास्मै᳚, अ॒हो॒रा॒त्राभ्यां᳚-] 27
अहोरा॒त्राभ्या᳚-म्प॒र्जन्यं॑ ँवर्​षयतो॒-ऽग्नये॑ धाम॒च्छदे॑ पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पेन्मारु॒तग्ं स॒प्तक॑पालग्ं सौ॒र्यमेक॑कपालम॒ग्निर्वा इ॒तो वृष्टि॒मुदी॑रयति म॒रुतः॑ सृ॒ष्टा-न्न॑यन्ति य॒दा खलु॒ वा अ॒सावा॑दि॒त्यो न्यं॑-र॒श्मिभिः॑ पर्या॒वर्त॒ते-ऽथ॑वर्​षतिधाम॒च्छदि॑व॒ खलु॒ वै भू॒त्वा व॑र्​षत्ये॒ता वै दे॒वता॒ वृष्​ट्या॑ ईशते॒ ता ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ता [भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ताः, ए॒वास्मै॑] 28
ए॒वास्मै॑ प॒र्जन्यं॑-वँर्​षयन्त्यु॒ता व॑र्​षिष्य॒न् वर्​ष॑त्ये॒व सृ॒जा वृ॒ष्टि-न्दि॒व आ-ऽद्भि-स्स॑मु॒द्र-म्पृ॒णेत्या॑हे॒माश्चै॒वा-मूश्चा॒प-स्सम॑र्धय॒त्यथो॑ आ॒भिरे॒वा-मूरच्छै᳚त्य॒ब्जा अ॑सि प्रथम॒जा बल॑मसि समु॒द्रिय॒मित्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैत-दुन्न॑-म्भय पृथि॒वीमिति॑ वर्​षा॒ह्वा-ञ्जु॑होत्ये॒षा वा ओष॑धीनां-वृँष्टि॒वनि॒स्तयै॒व वृष्टि॒मा च्या॑वयति॒ ये दे॒वा दि॒विभा॑गा॒ इति॑ कृष्णाजि॒नमव॑ धूनोती॒म ए॒वास्मै॑ लो॒काः प्री॒ता अ॒भीष्टा॑ भवन्ति ॥ 29 ॥
(अ॒स्मै॒ - धा॒व॒ति॒ ता - वा - एक॑विग्ंशतिश्च ) (अ. 10)
सर्वा॑णि॒ छन्दाग्॑स्ये॒तस्या॒-मिष्ट्या॑-म॒नूच्या॒नीत्या॑हु-स्त्रि॒ष्टुभो॒ वा ए॒तद्वी॒र्यं॑-यँ-त्क॒कुदु॒ष्णिहा॒ जग॑त्यै॒ यदु॑ष्णिह-क॒कुभा॑व॒न्वाह॒ तेनै॒व सर्वा॑णि॒ छन्दा॒ग्॒स्यव॑ रुन्धे गाय॒त्री वा ए॒षा यदु॒ष्णिहा॒ यानि॑ च॒त्वार्यद्ध्य॒क्षरा॑णि॒ चतु॑ष्पाद ए॒व ते प॒शवो॒यथा॑ पुरो॒डाशे॑ पुरो॒डाशो-ऽद्ध्ये॒वमे॒व त-द्यद्-ऋ॒च्यद्ध्य॒क्षरा॑णि॒ यज्जग॑त्या [यज्जग॑त्या, प॒रि॒द॒द्ध्यादन्तं॑-] 30
परिद॒द्ध्यादन्तं॑-यँ॒ज्ञ-ङ्ग॑मये-त्त्रि॒ष्टुभा॒ परि॑ दधातीन्द्रि॒यं-वैँ वी॒र्य॑-न्त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒य ए॒व वी॒र्ये॑ य॒ज्ञ-म्प्रति॑ष्ठापयति॒ नान्त॑-ङ्गमय॒त्यग्ने॒ त्री ते॒ वाजि॑ना॒ त्री ष॒धस्थेति॒ त्रिव॑त्या॒ परि॑ दधाति सरूप॒त्वाय॒ सर्वो॒ वा ए॒ष य॒ज्ञो य-त्त्रै॑धात॒वीय॒-ङ्कामा॑य-कामाय॒ प्रयु॑ज्यते॒ सर्वे᳚भ्यो॒ हि कामे᳚भ्यो य॒ज्ञः प्र॑यु॒ज्यते᳚ त्रैधात॒वीये॑न यजेताभि॒चर॒न्-थ्सर्वो॒ वा [सर्वो॒ वै, ए॒ष] 31
ए॒ष य॒ज्ञो य-त्त्रै॑धात॒वीय॒ग्ं॒ सर्वे॑णै॒वैनं॑-यँ॒ज्ञेना॒भि च॑रति स्तृणु॒त ए॒वैन॑मे॒तयै॒व य॑जेताभिच॒र्यमा॑ण॒-स्सर्वो॒ वा ए॒ष य॒ज्ञो य-त्त्रै॑धात॒वीय॒ग्ं॒ सर्वे॑णै॒व य॒ज्ञेन॑ यजते॒ नैन॑मभि॒चर᳚न्-थ्स्तृणुत ए॒तयै॒व य॑जेत स॒हस्रे॑ण य॒क्ष्यमा॑णः॒ प्रजा॑तमे॒वैन॑-द्ददात्ये॒तयै॒व य॑जेत स॒हस्रे॑णेजा॒नो-ऽन्तं॒-वाँ ए॒ष प॑शू॒ना-ङ्ग॑च्छति॒ [-ग॑च्छति, य-स्स॒हस्रे॑ण॒] 32
य-स्स॒हस्रे॑ण॒ यज॑ते प्र॒जाप॑तिः॒ खलु॒ वै प॒शून॑सृजत॒ ताग्​स्त्रै॑धात॒ वीये॑-नै॒वासृ॑जत॒ य ए॒वं-विँ॒द्वाग्​ स्त्रै॑धात॒वीये॑नप॒शुका॑मो॒ यज॑ते॒ यस्मा॑दे॒व योनेः᳚ प्र॒जाप॑तिः प॒शूनसृ॑जत॒ तस्मा॑दे॒वैना᳚न्-थ्सृजत॒ उपै॑न॒मुत्त॑रग्ं स॒हस्र॑-न्नमति दे॒वता᳚भ्यो॒ वा ए॒ष आ वृ॑श्च्यते॒ यो य॒क्ष्य इत्यु॒क्त्वा न यज॑ते त्रैधात॒वीये॑न यजेत॒ सर्वो॒ वा ए॒ष य॒ज्ञो [य॒ज्ञः, य-त्त्रै॑धात॒वीय॒ग्ं॒] 33
य-त्त्रै॑धात॒वीय॒ग्ं॒ सर्वे॑णै॒व य॒ज्ञेन॑ यजते॒ न दे॒वता᳚भ्य॒ आ वृ॑श्च्यते॒ द्वाद॑शकपालः पुरो॒डाशो॑ भवति॒ ते त्रय॒श्चतु॑ष्कपाला-स्त्रिष्षमृद्ध॒त्वाय॒ त्रयः॑ पुरो॒डाशा॑ भवन्ति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒षां-लोँ॒काना॒माप्त्या॒ उत्त॑र-उत्तरो॒ ज्याया᳚-न्भवत्ये॒वमि॑व॒ हीमे लो॒का य॑व॒मयो॒ मद्ध्य॑ ए॒तद्वा अ॒न्तरि॑क्षस्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्यै॒ सर्वे॑षामभिग॒मय॒न्नव॑ द्य॒त्यछ॑बण्ट्कार॒ग्ं॒ हिर॑ण्य-न्ददाति॒ तेज॑ ए॒वा- [ए॒व, अव॑ रुन्धे] 34
-ऽव॑ रुन्धे ता॒र्प्य-न्द॑दाति प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे धे॒नु-न्द॑दात्या॒शिष॑ ए॒वाव॑ रुन्धे॒ साम्नो॒ वा ए॒ष वर्णो॒ यद्धिर॑ण्यं॒-यँजु॑षा-न्ता॒र्प्यमु॑क्थाम॒दाना᳚-न्धे॒नुरे॒ताने॒व सर्वा॒न्॒. वर्णा॒नव॑ रुन्धे ॥ 35 ॥
(जग॑त्या - ऽभि॒चर॒न्-थ्सर्वो॒ वै - ग॑च्छति - य॒ज्ञ - स्तेज॑ ए॒व - त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 11)
त्वष्टा॑ ह॒तपु॑त्रो॒ वीन्द्र॒ग्ं॒ सोम॒मा-ऽह॑र॒-त्तस्मि॒न्निन्द्र॑ उपह॒वमै᳚च्छत॒ त-न्नोपा᳚ह्वयत पु॒त्र-म्मे॑-ऽवधी॒रिति॒ स य॑ज्ञवेश॒स-ङ्कृ॒त्वा प्रा॒सहा॒ सोम॑मपिब॒-त्तस्य॒ यद॒त्यशि॑ष्यत॒ त-त्त्वष्टा॑-ऽऽहव॒नीय॒मुप॒ प्राव॑र्तय॒-थ्स्वाहेन्द्र॑शत्रुर्वर्ध॒स्वेति॒ स याव॑दू॒र्ध्वः प॑रा॒विद्ध्य॑ति॒ ताव॑ति स्व॒यमे॒व व्य॑रमत॒ यदि॑ वा॒ ताव॑-त्प्रव॒ण- [ताव॑-त्प्रव॒णम्, आसी॒द्यदि॑] 36
-मासी॒द्यदि॑ वा॒ ताव॒दद्ध्य॒ग्नेरासी॒-थ्स स॒म्भव॑न्न॒ग्नीषोमा॑व॒भि सम॑भव॒-थ्स इ॑षुमा॒त्रमि॑षुमात्रं॒-विँष्व॑ङ्ङवर्धत॒ स इ॒मां-लोँ॒कान॑वृणो॒द्य-दि॒मां-लोँ॒कानवृ॑णो॒-त्त-द्वृ॒त्रस्य॑ वृत्र॒त्व-न्तस्मा॒दिन्द्रो॑-ऽबिभे॒दपि॒ त्वष्टा॒ तस्मै॒ त्वष्टा॒ वज्र॑मसिञ्च॒-त्तपो॒ वै स वज्र॑ आसी॒-त्तमुद्य॑न्तु॒-न्नाश॑क्नो॒दथ॒ वै तर्​हि॒ विष्णु॑- [विष्णुः॑, अ॒न्या] 37
-र॒न्या दे॒वता॑ ऽऽसी॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒-द्विष्ण॒वेही॒दमा ह॑रिष्यावो॒ येना॒यमि॒दमिति॒स विष्णु॑स्त्रे॒धा-ऽऽत्मानं॒-विँन्य॑धत्त पृथि॒व्या-न्तृती॑यम॒न्तरि॑क्षे॒ तृती॑य-न्दि॒वि तृती॑य-मभिपर्याव॒र्ता-द्ध्यबि॑भे॒द्यत्-पृ॑थि॒व्या-न्तृती॑य॒मासी॒-त्तेनेन्द्रो॒ वज्र॒मुद॑यच्छ॒-द्विष्ण्व॑नुस्थित॒-स्सो᳚-ऽब्रवी॒न्मा मे॒ प्र हा॒रस्ति॒ वा इ॒द- [वा इ॒दम्, मयि॑ वी॒र्य॑-न्त-त्ते॒] 38
-म्मयि॑ वी॒र्य॑-न्त-त्ते॒ प्रदा᳚स्या॒मीति॒ तद॑स्मै॒ प्राय॑च्छ॒-त्त-त्प्रत्य॑गृह्णा॒दधा॒ मेति॒ त-द्विष्ण॒वे-ऽति॒ प्राय॑च्छ॒-त्त-द्विष्णुः॒ प्रत्य॑गृह्णा-द॒स्मास्विन्द्र॑ इन्द्रि॒य-न्द॑धा॒त्विति॒ यद॒न्तरि॑क्षे॒ तृती॑य॒मासी॒-त्तेनेन्द्रो॒ वज्र॒मुद॑यच्छ॒-द्विष्ण्व॑नुस्थित॒-स्सो᳚-ऽब्रवी॒न्मा मे॒ प्रहा॒रस्ति॒ वा इ॒द- [वा इ॒दम्, मयि॑ वी॒र्य॑-न्त-त्ते॒] 39
-म्मयि॑ वी॒र्य॑-न्त-त्ते॒ प्र दा᳚स्या॒मीति॒ तद॑स्मै॒ प्राय॑च्छ॒-त्त-त्प्रत्य॑गृह्णा॒-द्द्विर्मा॑-ऽधा॒ इति॒ त-द्विष्ण॒वे-ऽति॒ प्राय॑च्छ॒-त्त-द्विष्णुः॒ प्रत्य॑गृह्णाद॒स्मास्विन्द्र॑ इन्द्रि॒य-न्द॑धा॒त्विति॒ यद्दि॒वि तृती॑य॒मासी॒-त्तेनेन्द्रो॒ वज्र॒मुद॑यच्छ॒-द्विष्ण्व॑नुस्थित॒-स्सो᳚-ऽब्रवी॒न्मा मे॒ प्रहा॒र्येना॒ह- [प्रहा॒र्येना॒हम्, इ॒दमस्मि॒ त-त्ते॒] 40
-मि॒दमस्मि॒ त-त्ते॒ प्रदा᳚स्या॒मीति॒ त्वी(3) इत्य॑ब्रवी-थ्स॒न्धा-न्तु सन्द॑धावहै॒ त्वामे॒व प्रवि॑शा॒नीति॒ यन्मा-म्प्र॑वि॒शेः कि-म्मा॑ भुञ्ज्या॒ इत्य॑ब्रवी॒-त्त्वामे॒वेन्धी॑य॒ तव॒ भोगा॑य॒ त्वा-म्प्रवि॑शेय॒मित्य॑ब्रवी॒-त्तं-वृँ॒त्रः प्रावि॑शदु॒दरं॒-वैँ वृ॒त्रः, क्षु-त्खलु॒ वै म॑नु॒ष्य॑स्य॒ भ्रातृ॑व्यो॒ य [भ्रातृ॑व्यो॒ यः, ए॒वं-वेँद॒ हन्ति॒] 41
ए॒वं-वेँद॒ हन्ति॒ क्षुध॒-म्भ्रातृ॑व्य॒-न्तद॑स्मै॒ प्राय॑च्छ॒त्​त-त्प्रत्य॑गृह्णा॒त्- त्रिर्मा॑-ऽधा॒ इति॒ त-द्विष्ण॒वे-ऽति॒ प्राय॑च्छ॒-त्त-द्विष्णुः॒ प्रत्य॑गृह्णाद॒स्मास्विन्द्र॑ इन्द्रि॒य-न्द॑धा॒त्विति॒ यत्त्रिः प्राय॑च्छ॒-त्त्रिः प्र॒त्यगृ॑ह्णा॒-त्त-त्त्रि॒धातो᳚स्त्रिधातु॒त्वं-यँ-द्विष्णु॑र॒न्वति॑ष्ठत॒ विष्ण॒वे-ऽति॒ प्राय॑च्छ॒-त्तस्मा॑दैन्द्रावैष्ण॒वग्ं ह॒विर्भ॑वति॒ यद्वा इ॒द-ङ्किञ्च॒ तद॑स्मै॒ त-त्प्राय॑च्छ॒-दृच॒-स्सामा॑नि॒ यजूग्ं॑षि स॒हस्रं॒-वाँ अ॑स्मै॒ त-त्प्राय॑च्छ॒-त्तस्मा᳚-थ्स॒हस्र॑दक्षिणम् ॥ 42 ॥
(प्र॒व॒णं - ँविष्णु॒- र्वा इ॒द- मि॒द - म॒हं - ँयो - भ॑व॒ - त्येक॑ विग्ंशतिश्च) (अ. 12)
दे॒वा वै रा॑ज॒न्या᳚-ज्जाय॑माना-दबिभयु॒-स्तम॒न्तरे॒व सन्त॒-न्दाम्ना ऽपौ᳚म्भ॒न्-थ्स वा ए॒षो-ऽपो᳚ब्धो जायते॒ य-द्रा॑ज॒न्यो॑ यद्वा ए॒षो-ऽन॑पोब्धो॒ जाये॑त वृ॒त्रा-न्घ्नग्ग्​ श्च॑रे॒द्य-ङ्का॒मये॑त राज॒न्य॑मन॑पोब्धो जायेत वृ॒त्रा-न्घ्नग्ग्​ श्च॑रे॒दिति॒ तस्मा॑ ए॒तमै᳚न्द्रा बार्​हस्प॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पेदै॒न्द्रो वै रा॑ज॒न्यो᳚ ब्रह्म॒ बृह॒स्पति॒ र्ब्रह्म॑णै॒वैन॒-न्दाम्नो॒-ऽपोम्भ॑ना-न्मुञ्चति हिर॒ण्मय॒-न्दाम॒ दक्षि॑णा सा॒क्षादे॒वैन॒-न्दाम्नो॒-ऽपोम्भ॑ना-न्मुञ्चति ॥ 43 ॥
(ए॒नं॒ - द्वाद॑श च) (अ. 13)
नवो॑नवो भवति॒ जाय॑मा॒नो-ऽह्ना᳚-ङ्के॒तुरु॒षसा॑ मे॒त्यग्रे᳚ । भा॒ग-न्दे॒वेभ्यो॒ विद॑धात्या॒य-न्प्रच॒न्द्रमा᳚स्तिरति दी॒र्घमायुः॑ ॥ यमा॑दि॒त्या अ॒ग्ं॒शुमा᳚प्या॒यय॑न्ति॒ यमक्षि॑त॒-मक्षि॑तयः॒ पिब॑न्ति । तेन॑ नो॒ राजा॒ वरु॑णो॒ बृह॒स्पति॒रा प्या॑ययन्तु॒ भुव॑नस्य गो॒पाः ॥प्राच्या᳚-न्दि॒शि त्वमि॑न्द्रासि॒ राजो॒तोदी᳚च्यां-वृँत्रहन् वृत्र॒हा-ऽसि॑ । यत्र॒ यन्ति॑ स्रो॒त्यास्त- [यन्ति॑ स्रो॒त्यास्तत्, जि॒त-न्ते॑] 44
-ज्जि॒त-न्ते॑ दक्षिण॒तो वृ॑ष॒भ ए॑धि॒ हव्यः॑ ॥ इन्द्रो॑ जयाति॒ न परा॑ जयाता अधिरा॒जो राज॑सु राजयाति । विश्वा॒ हि भू॒याः पृत॑ना अभि॒ष्टीरु॑प॒सद्यो॑ नम॒स्यो॑ यथा-ऽस॑त् ॥ अ॒स्येदे॒व प्ररि॑रिचे महि॒त्व-न्दि॒वः पृ॑थि॒व्याः पर्य॒न्तरि॑क्षात् । स्व॒राडिन्द्रो॒ दम॒ आ वि॒श्वगू᳚र्त-स्स्व॒रिरम॑त्रो ववक्षे॒ रणा॑य ॥ अ॒भि त्वा॑ शूर नोनु॒मो-ऽदु॑ग्धा इव धे॒नवः॑ । ईशा॑न- [ईशा॑नम्, अ॒स्य] 45
-म॒स्य जग॑त-स्सुव॒र्दृश॒मीशा॑नमिन्द्र त॒स्थुषः॑ ॥ त्वामिद्धि हवा॑महे सा॒ता वाज॑स्य का॒रवः॑ । त्वां-वृँ॒त्रेष्वि॑न्द्र॒ सत्प॑ति॒-न्नर॒स्त्वा-ङ्काष्ठा॒स्वर्व॑तः ॥ यद्द्याव॑इन्द्रतेश॒तग्ं श॒त-म्भूमी॑रु॒त स्युः । न त्वा॑ वज्रिन्-थ्स॒हस्र॒ग्ं॒ सूर्या॒ अनु॒ न जा॒तम॑ष्ट॒ रोद॑सी ॥ पिबा॒ सोम॑मिन्द्र॒ मन्द॑तु त्वा॒ यन्ते॑ सु॒षाव॑ हर्य॒श्वाद्रिः॑ । 46
सो॒तुर्बा॒हुभ्या॒ग्ं॒ सुय॑तो॒ नार्वा᳚ ॥ रे॒वती᳚र्न-स्सध॒माद॒ इन्द्रे॑ सन्तु तु॒विवा॑जाः । क्षु॒मन्तो॒ याभि॒र्मदे॑म ॥ उद॑ग्ने॒ शुच॑य॒स्तव॒ , वि ज्योति॒षो,दु॒ त्य-ञ्जा॒तवे॑दसग्ंस॒प्त त्वा॑ ह॒रितो॒ रथे॒ वह॑न्ति देव सूर्य । शो॒चिष्के॑शं-विँचक्षण ॥ चि॒त्र-न्दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒-ऽग्नेः । आ-ऽप्रा॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑- [जग॑तस्त॒स्थुषः॑, च ।] 47
-श्च ॥ विश्वे॑ दे॒वा ऋ॑ता॒वृध॑ ऋ॒तुभि॑र्-हवन॒श्रुतः॑ । जु॒षन्तां॒-युँज्य॒-म्पयः॑ ॥ विश्वे॑ देवा-श्शृणु॒तेमग्ं हव॑-म्मे॒ ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ य उप॒ द्यवि॒ष्ठ । ये अ॑ग्निजि॒ह्वा उ॒त वा॒ यज॑त्रा आ॒सद्या॒स्मि-न्ब॒र्॒हिषि॑ मादयद्ध्वम् ॥ 48 ॥
(त - दीशा॑न॒ - मद्रि॑ - स्त॒स्थुष॑ - स्त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 14)
(दे॒वा म॑नु॒ष्या॑ - देवसु॒रा अ॑ब्रुवन् - देवासु॒रास्तेषा᳚-ङ्गाय॒त्री - प्र॒जाप॑ति॒स्ता यत्रा-ऽ - ग्ने॒ गोभिः॑ - चि॒त्रया॑ - मारु॒तं - देवा॑ वसव्या॒ अग्ने॑ - मारु॒तमिति॒ - देवा॑ वसव्या॒ देवा᳚-श्शर्मण्याः॒ - सर्वा॑णि॒ - त्वष्टा॑ ह॒तपु॑त्रो - दे॒वा वै रा॑ज॒न्या᳚न् - नवो॑नव॒ - श्चतु॑र्दश )
(दे॒वा म॑नु॒ष्याः᳚ - प्र॒जा-म्प॒शुन् - देवा॑ वसव्याः - परिद॒ध्यदि॒द- मस्​म्य॒ - ष्टा च॑त्वारिग्ंशत् )
(दे॒वा म॑नु॒ष्या॑, मादयध्वं)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे चतुर्थः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
de॒vā ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ pi॒tara॒ste᳚-'nyata̭ āsa॒nnasṷrā॒ rakṣāgṃ̭si piśā॒cāste᳚ 'nyata॒steṣā᳚-nde॒vānā̭mu॒ta yadalpaṃ॒-lo~hi̭ta॒makṷrva॒-nta-drakṣāgṃ̭si॒ rātrī̭bhirasubhna॒-ntān-thsu॒bdhā-nmṛ॒tāna॒bhi vyau᳚ccha॒-tte de॒vā a̭vidu॒ryo vai no॒-'ya-mmri॒yate॒ rakṣāgṃ̭si॒ vā i॒ma-ṅghna॒ntīti॒ te rakṣā॒g॒syupā̭mantrayanta॒ tānya̭bruva॒n. varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai॒ ya- [yat, asṷrā॒n jayā̭ma॒] 1
-dasṷrā॒n jayā̭ma॒ tannaḥ̭ sa॒hāsa॒diti॒ tato॒ vai de॒vā asṷrānajaya॒-nte-'sṷrān ji॒tvārakṣā॒g॒syapā̭nudanta॒ tāni॒ rakṣā॒g॒syanṛ̭tama ka॒rteti̭ sama॒nta-nde॒vā-nparya̭viśa॒-nte de॒vā a॒gnāva̭nāthanta॒ te᳚-'gnaye॒ prava̭te puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapanna॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒-'gnaye॒ pratī̭kavate॒ yada॒gnaye॒ prava̭te ni॒rava̭pa॒n॒. yānye॒va pu॒rastā॒-drakṣā॒g॒- [pu॒rastā॒-drakṣā॒gṃ̭si, ā॒sa॒ntāni॒ tena॒] 2
-syāsa॒ntāni॒ tena॒ prāṇṷdanta॒ yada॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒ yānye॒vābhito॒ rakṣā॒g॒syāsa॒-ntāni॒ tena॒ vya̭bādhanta॒ yada॒gnaye॒ pratī̭kavate॒ yānye॒va pa॒ścā-drakṣā॒g॒syāsa॒-ntāni॒ tenāpā̭nudanta॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparāsṷrā॒ yo bhrātṛ̭vyavā॒n-thsyā-thsa spardha̭māna e॒tayeṣ​ṭyā̭ yajetā॒gnaye॒ prava̭te puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭peda॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒- [vibā॒dhava̭te॒, a॒gnaye॒ pratī̭kavate॒] 3
-'gnaye॒ pratī̭kavate॒ yada॒gnaye॒ prava̭te ni॒rvapa̭ti॒ ya e॒vāsmā॒cchreyā॒n-bhrātṛ̭vya॒sta-ntena॒ praṇṷdate॒ yada॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒ ya e॒vainḙna sa॒dṛnta-ntena॒ vi bā̭dhate॒ yada॒gnaye॒ pratī̭kavate॒ ya e॒vāsmā॒-tpāpī̭yā॒-nta-ntenāpa̭ nudate॒ pra śreyāgṃ̭sa॒-mbhrātṛ̭vya-nnuda॒teti̭ sa॒dṛśa̭-ṅkrāmati॒ naina॒-mpāpī̭yānāpnoti॒ ya e॒vaṃ ~vi॒dvāne॒tayeṣ​ṭyā॒ yaja̭te || 4 ||
(vṛ॒ṇā॒ma॒hai॒ yat - pu॒rastā॒-drakṣāgṃ̭si- vapeda॒gnayḙ vibā॒dhava̭ta - e॒vaṃ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 1)
de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsa॒-nte de॒vā a̭bruva॒n॒. yo no̭ vī॒ryā̭vattama॒stamanṷ sa॒māra̭bhāmahā॒ iti॒ ta indra̭mabruva॒-ntvaṃ-vai~ no̭ vī॒ryā̭vattamo-'si॒ tvāmanṷ sa॒māra̭bhāmahā॒ iti॒ so᳚-'bravī-tti॒sro ma̭ i॒māsta॒nuvo̭ vī॒ryā̭vatī॒stāḥ prī̭ṇī॒tāthā-sṷrāna॒bhi bha̭viṣya॒theti॒ tā vai brū॒hītya̭bruvanni॒yamagṃ̭ ho॒mugi॒yaṃ-vi~̭mṛ॒dheya-mi̭ndri॒yāva॒tī- [-mi̭ndri॒yāva॒tī, itya̭bravī॒tta] 5
-tya̭bravī॒tta indrā̭yāgṃ ho॒mucḙ puro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla॒-nnira̭vapa॒nnindrā̭ya vaimṛ॒dhāye-ndrā̭yendri॒yāva̭te॒ yadindrā̭yāgṃ ho॒mucḙ ni॒rava̭pa॒nnagṃha̭sa e॒va tenā̭mucyanta॒ yadindrā̭ya vai mṛ॒dhāya॒ mṛdha̭ e॒va tenāpā᳚ghnata॒yadindrā̭yendri॒yāva̭ta indri॒yame॒va tenā॒-''tmanna̭dadhata॒ traya̭strigṃśatkapāla-mpuro॒ḍāśa॒-nnira̭vapa॒-ntraya̭strigṃśa॒dvai de॒vatā॒stā indra̭ ā॒tmannanṷ sa॒māra̭bhaṃ​ya~ta॒ bhūtyai॒ [bhūtyai᳚, tāṃ-vā~va] 6
tāṃ-vā~va de॒vā viji̭ti-mutta॒mā-masṷrai॒-rvya̭jayanta॒yo bhrātṛ̭vyavā॒nth- syā-thsa spardha̭māna e॒tayeṣ​ṭyā̭ yaje॒tendrā̭yāgṃ ho॒mucḙ puro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya vaimṛ॒dhāyendrā̭yendri॒yāva॒te-'gṃ ha̭sā॒ vā e॒ṣa gṛ̭hī॒to yasmā॒cchreyā॒-nbhrātṛ̭vyo॒yadindrā̭yāgṃ ho॒mucḙ ni॒rvapa॒tyagṃha̭sa e॒va tena̭ mucyatemṛ॒dhā vā e॒ṣo̭-'bhiṣa̭ṇṇo॒ yasmā᳚-thsamā॒neṣva॒nya-śśreyā̭nu॒tā- [śreyā̭nu॒ta, a-'bhrā̭tṛvyo॒] 7
-'bhrā̭tṛvyo॒ yadindrā̭ya vaimṛ॒dhāya॒ mṛdha̭ e॒va tenāpa̭ hate॒yadindrā̭yendri॒yāva̭ta indri॒yame॒va tenā॒tma-ndha̭tte॒ traya̭strigṃśatkapāla-mpuro॒ḍāśa॒-nnirva̭pati॒ traya̭strigṃśa॒dvai de॒vatā॒stā e॒va yaja̭māna ā॒tmannanṷ sa॒māra̭bhaṃ​ya~te॒ bhūtyai॒ sā vā e॒ṣā viji̭ti॒rnāmeṣṭi॒rya e॒vaṃ-vi~॒dvāne॒tayeṣ​ṭyā॒ yaja̭ta utta॒māme॒va viji̭ti॒-mbhrātṛ̭vyeṇa॒ vi ja̭yate || 8 ||
(i॒ndri॒yāva̭tī॒ - bhūtyā̭ - u॒tai - kā॒nna pa̭ñcā॒śacca̭) (a. 2)
de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsa॒-nteṣā᳚-ṅgāya॒tryojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpra॒jā-mpa॒śūn-thsa॒gṛṃhyā॒ ''dāyā̭-pa॒kramyā̭tiṣṭha॒-ttḙ-'manyanta yata॒rān. vā i॒yamṷpāva॒rthsyati॒ ta i॒da-mbha̭viṣya॒ntīti॒ tāṃ-vya~̭hvayanta॒ viśva̭karma॒nniti̭ de॒vā dābhītyasṷrā॒-ssā nānya̭ta॒rāg​śca॒-nopāva̭rtata॒ te de॒vā e॒ta-dyajṷrapaśya॒nnojo̭-'si॒ saho̭-'si॒ bala̭masi॒ [bala̭masi, bhrājo̭-'si] 9
bhrājo̭-'si de॒vānā॒-ndhāma॒ nāmā̭-'si॒ viśva̭masi vi॒śvāyu॒-ssarva̭masi sa॒rvāyṷrabhi॒bhūriti॒ vāva de॒vā asṷrāṇā॒mojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpra॒jā-mpa॒śūna̭vṛñjata॒ ya-dgā̭ya॒trya̭pa॒kramyāti̭ṣṭha॒-ttasmā̭de॒tā-ṅgā̭ya॒trītīṣṭi̭māhu-ssaṃ​va~thsa॒ro vai gā̭ya॒trī saṃ̭​va~thsa॒ro vai tada̭pa॒kramyā̭tiṣṭha॒-dyade॒tayā̭ de॒vā asṷrāṇā॒mojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭- [bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya᳚m, pra॒jā-mpa॒śū-] 10
-mpra॒jā-mpa॒śū-navṛ̭ñjata॒ tasmā̭de॒tāgṃ saṃ̭​va~॒rga itīṣṭi̭māhu॒ryo bhrātṛ̭vyavā॒nth​syā-thsaspardha̭māna e॒tayeṣ​ṭyā̭ yajetā॒gnayḙ saṃ​va~॒rgāya̭ puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒t​tagṃśṛ॒tamāsa̭nname॒tena॒ yajṷṣā॒-'bhi mṛ̭śe॒doja̭ e॒va bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpra॒jā-mpa॒śū-nbhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati || 11
(bala̭masye॒ - tayā̭ de॒vā asṷrāṇā॒mojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭ - pañca̭catvārigṃśacca) (a. 3)
pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tā a̭smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā̭cīrāya॒-ntā yatrāva̭sa॒-ntato̭ ga॒rmududa̭tiṣṭha॒-ttā bṛha॒spati̭ścā॒nvavai̭tā॒gṃ॒ so᳚-'bravī॒-dbṛha॒spati̭ra॒nayā᳚ tvā॒ prati̭ṣṭhā॒nyatha̭ tvā pra॒jā u॒pāva̭rthsya॒ntīti॒ ta-mprāti̭ṣṭha॒-ttato॒ vai pra॒jāpa̭ti-mpra॒jā u॒pāva̭rtanta॒ yaḥ pra॒jākā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mprā̭jāpa॒tya-ṅgā᳚rmu॒ta-ñca॒ru-nnirva̭pe-tpra॒jāpa̭ti- [-nirva̭pe-tpra॒jāpa̭tim, e॒va svena̭] 12
-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpraja̭nayatipra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata॒ te᳚-'smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā᳚ñca āya॒-nte yatrāva̭sa॒-ntato̭ ga॒rmududa̭tiṣṭha॒-ttā-npū॒ṣā cā॒nvavai̭tā॒gṃ॒ so᳚-'bravī-tpū॒ṣā-'nayā̭ mā॒ prati॒ṣṭhātha̭ tvā pa॒śava̭ u॒pāva̭rthsya॒ntīti॒ mā-mprati॒ṣṭheti॒ somo᳚-'bravī॒-nmama॒ vā [-mama॒ vai, a॒kṛ॒ṣṭa॒pa॒cyamityu॒bhau] 13
a̭kṛṣṭapa॒cyamityu॒bhau vā॒-mprati̭ṣṭhā॒nītya̭bravī॒-ttau prāti̭ṣṭha॒-ttato॒ vai pra॒jāpa̭ti-mpa॒śava̭ u॒pāva̭rtanta॒ yaḥ pa॒śukā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭māpau॒ṣṇa-ṅgā᳚rmu॒ta-ñca॒ru-nnirva̭pe-thsomāpū॒ṣaṇā̭ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayata॒-ssomo॒ vai rḙto॒dhāḥ pū॒ṣā pa̭śū॒nā-mpra̭janayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā̭ti pū॒ṣā pa॒śū-npraja̭nayati || 14 ||
(va॒pe॒-tpra॒jāpa̭tiṃ॒ - ~vai - dadhā̭ti pū॒ṣā - trīṇi̭ ca) (a. 4)
agne॒ gobhi̭rna॒ ā ga॒hīndo̭ pu॒ṣ​ṭyā jṷṣasva naḥ | indro̭ dha॒rtā gṛ॒heṣṷ naḥ || sa॒vi॒tā ya-ssa̭ha॒sriya॒-ssa no̭ gṛ॒heṣṷ rāraṇat | ā pū॒ṣā e॒tvā vasṷ || dhā॒tā da̭dātu no ra॒yimīśā̭no॒ jaga̭ta॒spatiḥ̭ | sa naḥ̭ pū॒rṇena̭ vāvanat || tvaṣṭā॒ yo vṛ̭ṣa॒bho vṛṣā॒ sa no̭ gṛ॒heṣṷ rāraṇat | sa॒hasrḙṇā॒yutḙna ca || yena̭ de॒vā a॒mṛta̭- [a॒mṛta᳚m, dī॒rghagg​ śravo̭ di॒vyaira̭yanta |] 15
-ndī॒rghagg​ śravo̭ di॒vyaira̭yanta | rāya̭spoṣa॒ tvama॒smabhya॒-ṅgavā᳚ṅku॒lmi-ñjī॒vasa॒ ā yṷvasva || a॒gni rgṛ॒hapa̭ti॒-ssomo̭ viśva॒vaniḥ̭ savi॒tā sṷme॒dhā-ssvāhā᳚ || agnḙ gṛhapate॒ yaste॒ ghṛtyo̭ bhā॒gastena॒ saha॒ oja̭ ā॒krama̭māṇāya dhehi॒ śraiṣ​ṭhyā᳚tpa॒tho mā yo̭ṣa-mmū॒rdhā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ || 16 ||
(a॒mṛta̭ - ma॒ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 5)
ci॒trayā̭ yajeta pa॒śukā̭ma i॒yaṃ-vai~ ci॒trā yadvā a॒syāṃ-vi~śva̭-mbhū॒tamadhi̭ pra॒jāya̭te॒ te ne॒yañci॒trā ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg​ ści॒trayā̭ pa॒śukā̭mo॒ yaja̭te॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭ rmithu॒nai rjā̭yate॒ praivāgne॒yena̭ vāpayati॒ retaḥ̭ sau॒myena̭ dadhāti॒ reta̭ e॒va hi॒ta-ntvaṣṭā̭ rū॒pāṇi॒ vi ka̭rotisārasva॒tau bha̭vata e॒tadvai daivya̭-mmithu॒na-ndaivya̭me॒vāsmai̭ [-daivya̭me॒vāsmai᳚, mi॒thu॒na-mma̭ddhya॒to] 17
mithu॒na-mma̭ddhya॒to da̭dhāti॒ puṣ​ṭyai᳚ pra॒jana̭nāya sinīvā॒lyai ca॒rurbha̭vati॒ vāgvai si̭nīvā॒lī puṣṭiḥ॒ khalu॒ vai vākpuṣṭi̭me॒va vāca॒mupai᳚tyai॒ndra ṷtta॒mo bha̭vati॒ tenai॒va tanmi̭thu॒nagṃ sa॒ptaitāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ bhavanti sa॒pta grā॒myāḥ pa॒śavaḥ̭ sa॒ptāra॒ṇyā-ssa॒pta chandāg̭syu॒-bhaya॒syā-va̭ruddhyā॒ athai॒tā āhṷtī rjuhotye॒te vai de॒vāḥ puṣṭi̭pataya॒sta e॒vā smi॒-npuṣṭi̭-ndadhati॒ puṣya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒ratho॒ yade॒tā āhṷtī rju॒hoti॒ prati̭ṣṭhityai || 18 ||
(a॒smai॒ - ta e॒va - dvāda̭śa ca) (a. 6)
mā॒ru॒tama̭si ma॒rutā॒mojo॒-'pā-ndhārā᳚-mbhindhi ra॒maya̭ta maruta-śśye॒namā॒yina॒-mmano̭java saṃ॒-vṛ~ṣa̭ṇagṃ suvṛ॒ktim || yena॒ śardha̭ u॒gramava̭-sṛṣṭa॒meti॒ tada̭śvinā॒ pari̭ dhattagg​ sva॒sti | pu॒ro॒vā॒to var​ṣa̭ñji॒nvarā॒vṛ-thsvāhā̭ vā॒tāvad- var​ṣa̭nnu॒grarā॒vṛ-thsvāhā᳚ sta॒naya॒n var​ṣa̭-nbhī॒marā॒vath​svāhā̭ 'naśa॒nya̭va॒sphūrja̭n-di॒dyu-dvar​ṣa̭n-tve॒ṣarā॒vṛ-thsvāhā̭ 'tirā॒traṃ॒-va~r​ṣa̭-npū॒rtirā॒vṛ- [-pū॒rtirā॒vṛt, svāhā̭ ba॒hu] 19
-thsvāhā̭ ba॒hu hā॒yama̭vṛṣā॒diti̭ śru॒tarā॒vṛ-thsvāhā॒ ''tapa̭ti॒ var​ṣa̭n-vi॒rāḍā॒vṛ-thsvāhā̭ 'va॒sphūrja̭n-di॒dyu-dvar​ṣa̭-nbhū॒tarā॒vṛ-thsvāhā॒māndā॒ vāśā॒-śśundhyū॒raji̭rāḥ | jyoti̭ṣmatī॒-stama̭svarī॒-runda̭tī॒-ssuphḙnāḥ | mitra̭bhṛtaḥ॒, kṣatra̭bhṛta॒-ssurā᳚ṣṭrā i॒ha mā̭-'vata ||vṛṣṇo॒ aśva̭sya sa॒ndāna̭masi॒ vṛṣ​ṭyai॒ tvopa̭ nahyāmi || 20 ||
(pū॒rtirā॒vṛ-d- dvica̭tvārigṃśacca) (a. 7)
devā̭ vasavyā॒ agnḙ soma sūrya || devā᳚-śśarmaṇyā॒ mitrā̭varuṇā-'ryamann || devā᳚-ssapīta॒yo 'pā᳚-nnapādāśuhemann | u॒dno da̭ttoda॒dhi-mbhi̭ntta di॒vaḥ pa॒rjanyā̭da॒ntari̭kṣāt-pṛthi॒vyāstato̭ no॒ vṛṣ​ṭyā̭-'vata || divā̭ ci॒ttamaḥ̭ kṛṇvanti pa॒rjanyḙno-davā॒hena̭ | pṛ॒thi॒vīṃ-ya~-dvyu॒ndanti̭ || āya-nnaraḥ̭ su॒dāna̭vo dadā॒śuṣḙ di॒vaḥ kośa॒macṷcyavuḥ | vi pa॒rjanyā᳚-ssṛjanti॒ roda̭sī॒ anu॒ dhanva̭nā yanti [ ] 21
vṛ॒ṣṭayaḥ̭ || udī̭rayathā maruta-ssamudra॒to yū॒yaṃ-vṛ~॒ṣṭiṃ-va~̭r​ṣayathā purīṣiṇaḥ | na vo̭ dasrā॒ upa̭ dasyanti dhe॒nava॒-śśubhaṃ̭-yā~॒tāmanu॒ rathā̭ avṛthsata || sṛ॒jā vṛ॒ṣṭi-ndi॒va ā-'dbhi-ssa̭mu॒dra-mpṛ̭ṇa || a॒bjā a̭si prathama॒jā bala̭masi samu॒driya᳚m || unna̭mbhaya pṛthi॒vī-mbhi॒ndhīda-ndi॒vya-nnabhaḥ̭ | u॒dno di॒vyasya̭ no de॒hīśā̭no॒ visṛ̭jā॒ dṛti᳚m || ye de॒vā di॒vibhā̭gā॒ ye᳚-'ntari̭kṣa bhāgā॒ ye pṛ̭thi॒vi bhā̭gāḥ | ta i॒maṃ-ya~॒jñama̭vantu॒ ta i॒da-ṅkṣetra॒mā vi̭śantu॒ ta i॒da-ṅkṣetra॒manu॒ vi vi̭śantu || 22 ||
(ya॒nti॒ - de॒vā - vigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 8)
mā॒ru॒tama̭si ma॒rutā॒moja॒ iti̭ kṛ॒ṣṇaṃ-vā~saḥ̭ kṛ॒ṣṇatṷ̄ṣa॒-mpari̭ dhatta e॒tadvai vṛṣ​ṭyai̭ rū॒pagṃ sarṷ̄pa e॒va bhū॒tvā pa॒rjanyaṃ̭-va~r​ṣayatira॒maya̭ta maruta-śśye॒namā॒yina॒miti̭ paścādvā॒ta-mprati̭ mīvati purovā॒tame॒va ja̭nayati va॒r॒ṣasyā va̭ruddhyai vātanā॒māni̭ juhoti vā॒yurvai vṛṣ​ṭyā̭ īśe vā॒yume॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒rjanyaṃ̭-va~r​ṣayatya॒ṣṭau [var​ṣayatya॒ṣṭau, ju॒ho॒ti॒ cata̭sro॒ vai] 23
jṷhoti॒ cata̭sro॒ vai diśa॒ścata̭sro-'vāntaradi॒śā di॒gbhya e॒va vṛṣṭi॒gṃ॒ sa-mpra cyā̭vayati kṛṣṇāji॒ne saṃ​yau~̭ti ha॒vire॒vāka̭rantarve॒di saṃ​yau~॒tya va̭ruddhyai॒ yatī̭nāma॒dyamā̭nānāgṃ śī॒r॒ṣāṇi॒ parā̭-'pata॒nte kha॒rjūrā̭ abhava॒n-teṣā॒gṃ॒ rasa̭ ū॒rdhvo̭-'pata॒t-tāni̭ ka॒rīrā᳚ṇya-bhavan-thsau॒myāni॒ vai ka॒rīrā̭ṇi sau॒myā khalu॒ vā āhṷti rdi॒vo vṛṣṭi̭-ñcyāvayati॒ yatka॒rīrā̭ṇi॒ bhava̭nti [ ] 24
sau॒myayai॒vā-''hṷtyā di॒vo vṛṣṭi॒mava̭ rundhe॒ madhṷṣā॒ saṃ-yau~᳚tya॒pāṃ-vā~ e॒ṣa oṣa̭dhīnā॒gṃ॒ raso॒ yanmaddhva॒dbhya e॒vauṣa̭dhībhyo var​ṣa॒tyatho̭ a॒dbhya e॒vauṣa̭dhībhyo॒ vṛṣṭi॒ni-nna̭yati॒ māndā॒ vāśā॒ iti॒ saṃ​yau~̭ti nāma॒dheyai̭re॒vainā॒ acchai॒tyatho॒ yathā᳚ brū॒yādasā॒ vehītye॒vame॒vainā̭ nāma॒dheyai॒rā - [nāma॒dheyai॒rā, cyā॒va॒ya॒ti॒ vṛṣṇo॒] 25
cyā̭vayati॒ vṛṣṇo॒ aśva̭sya sa॒ndāna̭masi॒ vṛṣ​ṭyai॒ tvopa̭ nahyā॒mītyā̭ha॒ vṛṣā॒ vā aśvo॒ vṛṣā̭ pa॒rjanyaḥ̭ kṛ॒ṣṇa i̭va॒ khalu॒ vai bhū॒tvā va̭r​ṣati rū॒peṇai॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati va॒r॒ṣasyā va̭ruddhyai || 26 ||
(a॒ṣṭau - bhava̭nti - nāma॒dheyai॒rai - kā॒nna tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 9)
devā̭ vasavyā॒ devā᳚-śśarmaṇyā॒ devā᳚-ssapītaya॒ ityā ba̭ddhnāti de॒vatā̭bhire॒vānva॒haṃ-vṛ~ṣṭi̭micchati॒ yadi॒ var​ṣe॒t-tāva̭tye॒va ho̭ta॒vyaṃ̭-ya~di॒ na var​ṣe॒cchvo bhū॒te ha॒virnirva̭pedahorā॒tre vai mi॒trāvarṷṇāvahorā॒trābhyā॒-ṅkhalu॒ vai pa॒rjanyo̭ var​ṣati॒ naktaṃ̭-vā~॒ hi divā̭ vā॒ var​ṣa̭ti mi॒trāvarṷṇāve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmā̭ [tāve॒vāsmai᳚, a॒ho॒rā॒trābhyāṃ᳚-] 27
ahorā॒trābhyā᳚-mpa॒rjanyaṃ̭ ~var​ṣayato॒-'gnayḙ dhāma॒cchadḙ puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭penmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pālagṃ sau॒ryameka̭kapālama॒gnirvā i॒to vṛṣṭi॒mudī̭rayati ma॒rutaḥ̭ sṛ॒ṣṭā-nna̭yanti ya॒dā khalu॒ vā a॒sāvā̭di॒tyo nyaṃ̭-ra॒śmibhiḥ̭ paryā॒varta॒te-'tha̭var​ṣatidhāma॒cchadi̭va॒ khalu॒ vai bhū॒tvā va̭r​ṣatye॒tā vai de॒vatā॒ vṛṣ​ṭyā̭ īśate॒ tā e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā [bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāḥ, e॒vāsmai̭] 28
e॒vāsmai̭ pa॒rjanyaṃ̭-va~r​ṣayantyu॒tā va̭r​ṣiṣya॒n var​ṣa̭tye॒va sṛ॒jā vṛ॒ṣṭi-ndi॒va ā-'dbhi-ssa̭mu॒dra-mpṛ॒ṇetyā̭he॒māścai॒vā-mūścā॒pa-ssama̭rdhaya॒tyatho̭ ā॒bhire॒vā-mūracchai᳚tya॒bjā a̭si prathama॒jā bala̭masi samu॒driya॒mityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-dunna̭-mbhaya pṛthi॒vīmiti̭ var​ṣā॒hvā-ñjṷhotye॒ṣā vā oṣa̭dhīnāṃ-vṛ~ṣṭi॒vani॒stayai॒va vṛṣṭi॒mā cyā̭vayati॒ ye de॒vā di॒vibhā̭gā॒ iti̭ kṛṣṇāji॒namava̭ dhūnotī॒ma e॒vāsmai̭ lo॒kāḥ prī॒tā a॒bhīṣṭā̭ bhavanti || 29 ||
(a॒smai॒ - dhā॒va॒ti॒ tā - vā - eka̭vigṃśatiśca ) (a. 10)
sarvā̭ṇi॒ chandāg̭sye॒tasyā॒-miṣṭyā̭-ma॒nūcyā॒nītyā̭hu-stri॒ṣṭubho॒ vā e॒tadvī॒ryaṃ̭-ya~-tka॒kudu॒ṣṇihā॒ jaga̭tyai॒ yadṷṣṇiha-ka॒kubhā̭va॒nvāha॒ tenai॒va sarvā̭ṇi॒ chandā॒g॒syava̭ rundhe gāya॒trī vā e॒ṣā yadu॒ṣṇihā॒ yāni̭ ca॒tvāryaddhya॒kṣarā̭ṇi॒ catṷṣpāda e॒va te pa॒śavo॒yathā̭ puro॒ḍāśḙ puro॒ḍāśo-'ddhye॒vame॒va ta-dyad-ṛ॒cyaddhya॒kṣarā̭ṇi॒ yajjaga̭tyā [yajjaga̭tyā, pa॒ri॒da॒ddhyādantaṃ̭-] 30
parida॒ddhyādantaṃ̭-ya~॒jña-ṅga̭maye-ttri॒ṣṭubhā॒ pari̭ dadhātīndri॒yaṃ-vai~ vī॒rya̭-ntri॒ṣṭugi̭ndri॒ya e॒va vī॒ryḙ ya॒jña-mprati̭ṣṭhāpayati॒ nānta̭-ṅgamaya॒tyagne॒ trī te॒ vāji̭nā॒ trī ṣa॒dhastheti॒ triva̭tyā॒ pari̭ dadhāti sarūpa॒tvāya॒ sarvo॒ vā e॒ṣa ya॒jño ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒-ṅkāmā̭ya-kāmāya॒ prayṷjyate॒ sarve᳚bhyo॒ hi kāme᳚bhyo ya॒jñaḥ pra̭yu॒jyate᳚ traidhāta॒vīyḙna yajetābhi॒cara॒n-thsarvo॒ vā [sarvo॒ vai, e॒ṣa] 31
e॒ṣa ya॒jño ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒ sarvḙṇai॒vainaṃ̭-ya~॒jñenā॒bhi ca̭rati stṛṇu॒ta e॒vaina̭me॒tayai॒va ya̭jetābhica॒ryamā̭ṇa॒-ssarvo॒ vā e॒ṣa ya॒jño ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒ sarvḙṇai॒va ya॒jñena̭ yajate॒ naina̭mabhi॒cara᳚n-thstṛṇuta e॒tayai॒va ya̭jeta sa॒hasrḙṇa ya॒kṣyamā̭ṇaḥ॒ prajā̭tame॒vaina̭-ddadātye॒tayai॒va ya̭jeta sa॒hasrḙṇejā॒no-'ntaṃ॒-vā~ e॒ṣa pa̭śū॒nā-ṅga̭cchati॒ [-ga̭cchati, ya-ssa॒hasrḙṇa॒] 32
ya-ssa॒hasrḙṇa॒ yaja̭te pra॒jāpa̭tiḥ॒ khalu॒ vai pa॒śūna̭sṛjata॒ tāg​strai̭dhāta॒ vīyḙ-nai॒vāsṛ̭jata॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg​ strai̭dhāta॒vīyḙnapa॒śukā̭mo॒ yaja̭te॒ yasmā̭de॒va yoneḥ᳚ pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūnasṛ̭jata॒ tasmā̭de॒vainā᳚n-thsṛjata॒ upai̭na॒mutta̭ragṃ sa॒hasra̭-nnamati de॒vatā᳚bhyo॒ vā e॒ṣa ā vṛ̭ścyate॒ yo ya॒kṣya ityu॒ktvā na yaja̭te traidhāta॒vīyḙna yajeta॒ sarvo॒ vā e॒ṣa ya॒jño [ya॒jñaḥ, ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒] 33
ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒ sarvḙṇai॒va ya॒jñena̭ yajate॒ na de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate॒ dvāda̭śakapālaḥ puro॒ḍāśo̭ bhavati॒ te traya॒ścatṷṣkapālā-striṣṣamṛddha॒tvāya॒ trayaḥ̭ puro॒ḍāśā̭ bhavanti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒māptyā॒ utta̭ra-uttaro॒ jyāyā᳚-nbhavatye॒vami̭va॒ hīme lo॒kā ya̭va॒mayo॒ maddhya̭ e॒tadvā a॒ntari̭kṣasya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai॒ sarvḙṣāmabhiga॒maya॒nnava̭ dya॒tyacha̭baṇṭkāra॒gṃ॒ hira̭ṇya-ndadāti॒ teja̭ e॒vā- [e॒va, ava̭ rundhe] 34
-'va̭ rundhe tā॒rpya-nda̭dāti pa॒śūne॒vāva̭ rundhe dhe॒nu-nda̭dātyā॒śiṣa̭ e॒vāva̭ rundhe॒ sāmno॒ vā e॒ṣa varṇo॒ yaddhira̭ṇyaṃ॒-ya~jṷṣā-ntā॒rpyamṷkthāma॒dānā᳚-ndhe॒nure॒tāne॒va sarvā॒n॒. varṇā॒nava̭ rundhe || 35 ||
(jaga̭tyā - 'bhi॒cara॒n-thsarvo॒ vai - ga̭cchati - ya॒jña - steja̭ e॒va - tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 11)
tvaṣṭā̭ ha॒tapṷtro॒ vīndra॒gṃ॒ soma॒mā-'ha̭ra॒-ttasmi॒nnindra̭ upaha॒vamai᳚cchata॒ ta-nnopā᳚hvayata pu॒tra-mmḙ-'vadhī॒riti॒ sa ya̭jñaveśa॒sa-ṅkṛ॒tvā prā॒sahā॒ soma̭mapiba॒-ttasya॒ yada॒tyaśi̭ṣyata॒ ta-ttvaṣṭā̭-''hava॒nīya॒mupa॒ prāva̭rtaya॒-thsvāhendra̭śatrurvardha॒sveti॒ sa yāva̭dū॒rdhvaḥ pa̭rā॒viddhya̭ti॒ tāva̭ti sva॒yame॒va vya̭ramata॒ yadi̭ vā॒ tāva̭-tprava॒ṇa- [tāva̭-tprava॒ṇam, āsī॒dyadi̭] 36
-māsī॒dyadi̭ vā॒ tāva॒daddhya॒gnerāsī॒-thsa sa॒mbhava̭nna॒gnīṣomā̭va॒bhi sama̭bhava॒-thsa i̭ṣumā॒trami̭ṣumātraṃ॒-vi~ṣva̭ṅṅavardhata॒ sa i॒māṃ-lo~॒kāna̭vṛṇo॒dya-di॒māṃ-lo~॒kānavṛ̭ṇo॒-tta-dvṛ॒trasya̭ vṛtra॒tva-ntasmā॒dindro̭-'bibhe॒dapi॒ tvaṣṭā॒ tasmai॒ tvaṣṭā॒ vajra̭masiñca॒-ttapo॒ vai sa vajra̭ āsī॒-ttamudya̭ntu॒-nnāśa̭kno॒datha॒ vai tar​hi॒ viṣṇṷ- [viṣṇuḥ̭, a॒nyā] 37
-ra॒nyā de॒vatā̭ ''sī॒-thso᳚-'bravī॒-dviṣṇa॒vehī॒damā ha̭riṣyāvo॒ yenā॒yami॒damiti॒sa viṣṇṷstre॒dhā-''tmānaṃ॒-vi~nya̭dhatta pṛthi॒vyā-ntṛtī̭yama॒ntari̭kṣe॒ tṛtī̭ya-ndi॒vi tṛtī̭ya-mabhiparyāva॒rtā-ddhyabi̭bhe॒dyat-pṛ̭thi॒vyā-ntṛtī̭ya॒māsī॒-ttenendro॒ vajra॒muda̭yaccha॒-dviṣṇva̭nusthita॒-sso᳚-'bravī॒nmā me॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da- [vā i॒dam, mayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒] 38
-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pradā᳚syā॒mīti॒ tada̭smai॒ prāya̭ccha॒-tta-tpratya̭gṛhṇā॒dadhā॒ meti॒ ta-dviṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-tta-dviṣṇuḥ॒ pratya̭gṛhṇā-da॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhā॒tviti॒ yada॒ntari̭kṣe॒ tṛtī̭ya॒māsī॒-ttenendro॒ vajra॒muda̭yaccha॒-dviṣṇva̭nusthita॒-sso᳚-'bravī॒nmā me॒ prahā॒rasti॒ vā i॒da- [vā i॒dam, mayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒] 39
-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ tada̭smai॒ prāya̭ccha॒-tta-tpratya̭gṛhṇā॒-ddvirmā̭-'dhā॒ iti॒ ta-dviṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-tta-dviṣṇuḥ॒ pratya̭gṛhṇāda॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhā॒tviti॒ yaddi॒vi tṛtī̭ya॒māsī॒-ttenendro॒ vajra॒muda̭yaccha॒-dviṣṇva̭nusthita॒-sso᳚-'bravī॒nmā me॒ prahā॒ryenā॒ha- [prahā॒ryenā॒ham, i॒damasmi॒ ta-tte॒] 40
-mi॒damasmi॒ ta-tte॒ pradā᳚syā॒mīti॒ tvī(3) itya̭bravī-thsa॒ndhā-ntu sanda̭dhāvahai॒ tvāme॒va pravi̭śā॒nīti॒ yanmā-mpra̭vi॒śeḥ ki-mmā̭ bhuñjyā॒ itya̭bravī॒-ttvāme॒vendhī̭ya॒ tava॒ bhogā̭ya॒ tvā-mpravi̭śeya॒mitya̭bravī॒-ttaṃ-vṛ~॒traḥ prāvi̭śadu॒daraṃ॒-vai~ vṛ॒traḥ, kṣu-tkhalu॒ vai ma̭nu॒ṣya̭sya॒ bhrātṛ̭vyo॒ ya [bhrātṛ̭vyo॒ yaḥ, e॒vaṃ-ve~da॒ hanti॒] 41
e॒vaṃ-ve~da॒ hanti॒ kṣudha॒-mbhrātṛ̭vya॒-ntada̭smai॒ prāya̭ccha॒t​ta-tpratya̭gṛhṇā॒t- trirmā̭-'dhā॒ iti॒ ta-dviṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-tta-dviṣṇuḥ॒ pratya̭gṛhṇāda॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhā॒tviti॒ yattriḥ prāya̭ccha॒-ttriḥ pra॒tyagṛ̭hṇā॒-tta-ttri॒dhāto᳚stridhātu॒tvaṃ-ya~-dviṣṇṷra॒nvati̭ṣṭhata॒ viṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-ttasmā̭daindrāvaiṣṇa॒vagṃ ha॒virbha̭vati॒ yadvā i॒da-ṅkiñca॒ tada̭smai॒ ta-tprāya̭ccha॒-dṛca॒-ssāmā̭ni॒ yajūgṃ̭ṣi sa॒hasraṃ॒-vā~ a̭smai॒ ta-tprāya̭ccha॒-ttasmā᳚-thsa॒hasra̭dakṣiṇam || 42 ||
(pra॒va॒ṇaṃ - ~viṣṇu॒- rvā i॒da- mi॒da - ma॒haṃ - ~yo - bha̭va॒ - tyeka̭ vigṃśatiśca) (a. 12)
de॒vā vai rā̭ja॒nyā᳚-jjāya̭mānā-dabibhayu॒-stama॒ntare॒va santa॒-ndāmnā 'pau᳚mbha॒n-thsa vā e॒ṣo-'po᳚bdho jāyate॒ ya-drā̭ja॒nyo̭ yadvā e॒ṣo-'na̭pobdho॒ jāyḙta vṛ॒trā-nghnagg​ śca̭re॒dya-ṅkā॒mayḙta rāja॒nya̭mana̭pobdho jāyeta vṛ॒trā-nghnagg​ śca̭re॒diti॒ tasmā̭ e॒tamai᳚ndrā bār​haspa॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedai॒ndro vai rā̭ja॒nyo᳚ brahma॒ bṛha॒spati॒ rbrahma̭ṇai॒vaina॒-ndāmno॒-'pombha̭nā-nmuñcati hira॒ṇmaya॒-ndāma॒ dakṣi̭ṇā sā॒kṣāde॒vaina॒-ndāmno॒-'pombha̭nā-nmuñcati || 43 ||
(e॒naṃ॒ - dvāda̭śa ca) (a. 13)
navo̭navo bhavati॒ jāya̭mā॒no-'hnā᳚-ṅke॒turu॒ṣasā̭ me॒tyagre᳚ | bhā॒ga-nde॒vebhyo॒ vida̭dhātyā॒ya-npraca॒ndramā᳚stirati dī॒rghamāyuḥ̭ || yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya̭nti॒ yamakṣi̭ta॒-makṣi̭tayaḥ॒ piba̭nti | tena̭ no॒ rājā॒ varṷṇo॒ bṛha॒spati॒rā pyā̭yayantu॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ ||prācyā᳚-ndi॒śi tvami̭ndrāsi॒ rājo॒todī᳚cyāṃ-vṛ~trahan vṛtra॒hā-'si̭ | yatra॒ yanti̭ sro॒tyāsta- [yanti̭ sro॒tyāstat, ji॒ta-ntḙ] 44
-jji॒ta-ntḙ dakṣiṇa॒to vṛ̭ṣa॒bha ḙdhi॒ havyaḥ̭ || indro̭ jayāti॒ na parā̭ jayātā adhirā॒jo rāja̭su rājayāti | viśvā॒ hi bhū॒yāḥ pṛta̭nā abhi॒ṣṭīrṷpa॒sadyo̭ nama॒syo̭ yathā-'sa̭t || a॒syede॒va prari̭rice mahi॒tva-ndi॒vaḥ pṛ̭thi॒vyāḥ parya॒ntari̭kṣāt | sva॒rāḍindro॒ dama॒ ā vi॒śvagū᳚rta-ssva॒rirama̭tro vavakṣe॒ raṇā̭ya || a॒bhi tvā̭ śūra nonu॒mo-'dṷgdhā iva dhe॒navaḥ̭ | īśā̭na- [īśā̭nam, a॒sya] 45
-ma॒sya jaga̭ta-ssuva॒rdṛśa॒mīśā̭namindra ta॒sthuṣaḥ̭ || tvāmiddhi havā̭mahe sā॒tā vāja̭sya kā॒ravaḥ̭ | tvāṃ-vṛ~॒treṣvi̭ndra॒ satpa̭ti॒-nnara॒stvā-ṅkāṣṭhā॒svarva̭taḥ || yaddyāva̭indrateśa॒tagṃ śa॒ta-mbhūmī̭ru॒ta syuḥ | na tvā̭ vajrin-thsa॒hasra॒gṃ॒ sūryā॒ anu॒ na jā॒tama̭ṣṭa॒ roda̭sī || pibā॒ soma̭mindra॒ manda̭tu tvā॒ yantḙ su॒ṣāva̭ harya॒śvādriḥ̭ | 46
so॒turbā॒hubhyā॒gṃ॒ suya̭to॒ nārvā᳚ || re॒vatī᳚rna-ssadha॒māda॒ indrḙ santu tu॒vivā̭jāḥ | kṣu॒manto॒ yābhi॒rmadḙma || uda̭gne॒ śuca̭ya॒stava॒ , vi jyoti॒ṣo,du॒ tya-ñjā॒tavḙdasagṃsa॒pta tvā̭ ha॒rito॒ rathe॒ vaha̭nti deva sūrya | śo॒ciṣkḙśaṃ-vi~cakṣaṇa || ci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷrmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ | ā-'prā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭- [jaga̭tasta॒sthuṣaḥ̭, ca |] 47
-śca || viśvḙ de॒vā ṛ̭tā॒vṛdha̭ ṛ॒tubhi̭r-havana॒śrutaḥ̭ | ju॒ṣantāṃ॒-yu~jya॒-mpayaḥ̭ || viśvḙ devā-śśṛṇu॒temagṃ hava̭-mme॒ ye a॒ntari̭kṣe॒ ya upa॒ dyavi॒ṣṭha | ye a̭gniji॒hvā u॒ta vā॒ yaja̭trā ā॒sadyā॒smi-nba॒r॒hiṣi̭ mādayaddhvam || 48 ||
(ta - dīśā̭na॒ - madri̭ - sta॒sthuṣa̭ - stri॒gṃ॒śacca̭) (a. 14)
(de॒vā ma̭nu॒ṣyā̭ - devasu॒rā a̭bruvan - devāsu॒rāsteṣā᳚-ṅgāya॒trī - pra॒jāpa̭ti॒stā yatrā-' - gne॒ gobhiḥ̭ - ci॒trayā̭ - māru॒taṃ - devā̭ vasavyā॒ agnḙ - māru॒tamiti॒ - devā̭ vasavyā॒ devā᳚-śśarmaṇyāḥ॒ - sarvā̭ṇi॒ - tvaṣṭā̭ ha॒tapṷtro - de॒vā vai rā̭ja॒nyā᳚n - navo̭nava॒ - ścatṷrdaśa )
(de॒vā ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ - pra॒jā-mpa॒śun - devā̭ vasavyāḥ - parida॒dhyadi॒da- mas​mya॒ - ṣṭā ca̭tvārigṃśat )
(de॒vā ma̭nu॒ṣyā̭, mādayadhvaṃ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe caturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in