2.4 - Deva Manushyah Pitarah - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Oriya Script

କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ନ୍ଦ୍ଵିତୀଯକାଣ୍ଡେ ଚତୁର୍ଥଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ଇଷ୍ଟିଵିଧାନଂ

ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,

ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥

ଦେ॒ଵା ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯାଃ᳚ ପି॒ତର॒ସ୍ତେ᳚-ଽନ୍ଯତ॑ ଆସ॒ନ୍ନସୁ॑ରା॒ ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି ପିଶା॒ଚାସ୍ତେ᳚ ଽନ୍ଯତ॒ସ୍ତେଷା᳚-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॑ମୁ॒ତ ଯଦଲ୍ପଂ॒-ଲୋଁହି॑ତ॒ମକୁ॑ର୍ଵ॒-ନ୍ତ-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି॒ ରାତ୍ରୀ॑ଭିରସୁଭ୍ନ॒-ନ୍ତାନ୍-ଥ୍ସୁ॒ବ୍ଧା-ନ୍ମୃ॒ତାନ॒ଭି ଵ୍ଯୌ᳚ଚ୍ଛ॒-ତ୍ତେ ଦେ॒ଵା ଅ॑ଵିଦୁ॒ର୍ଯୋ ଵୈ ନୋ॒-ଽଯ-ମ୍ମ୍ରି॒ଯତେ॒ ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି॒ ଵା ଇ॒ମ-ଙ୍ଘ୍ନ॒ନ୍ତୀତି॒ ତେ ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ଯୁପା॑ମନ୍ତ୍ରଯନ୍ତ॒ ତାନ୍ଯ॑ବ୍ରୁଵ॒ନ୍. ଵରଂ॑-ଵୃଁଣାମହୈ॒ ଯ- [ଯତ୍, ଅସୁ॑ରା॒ନ୍ ଜଯା॑ମ॒] 1

-ଦସୁ॑ରା॒ନ୍ ଜଯା॑ମ॒ ତନ୍ନଃ॑ ସ॒ହାସ॒ଦିତି॒ ତତୋ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵା ଅସୁ॑ରାନଜଯ॒-ନ୍ତେ-ଽସୁ॑ରାନ୍ ଜି॒ତ୍ଵାରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ଯପା॑ନୁଦନ୍ତ॒ ତାନି॒ ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ଯନୃ॑ତମ କ॒ର୍ତେତି॑ ସମ॒ନ୍ତ-ନ୍ଦେ॒ଵା-ନ୍ପର୍ଯ॑ଵିଶ॒-ନ୍ତେ ଦେ॒ଵା ଅ॒ଗ୍ନାଵ॑ନାଥନ୍ତ॒ ତେ᳚-ଽଗ୍ନଯେ॒ ପ୍ରଵ॑ତେ ପୁରୋ॒ଡାଶ॑ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର॑ଵପନ୍ନ॒ଗ୍ନଯେ॑ ଵିବା॒ଧଵ॑ତେ॒-ଽଗ୍ନଯେ॒ ପ୍ରତୀ॑କଵତେ॒ ଯଦ॒ଗ୍ନଯେ॒ ପ୍ରଵ॑ତେ ନି॒ରଵ॑ପ॒ନ୍॒. ଯାନ୍ଯେ॒ଵ ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦ୍ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒- [ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦ୍ରକ୍ଷା॒ଗ୍ଂ॑ସି, ଆ॒ସ॒ନ୍ତାନି॒ ତେନ॒] 2

-ସ୍ଯାସ॒ନ୍ତାନି॒ ତେନ॒ ପ୍ରାଣୁ॑ଦନ୍ତ॒ ଯଦ॒ଗ୍ନଯେ॑ ଵିବା॒ଧଵ॑ତେ॒ ଯାନ୍ଯେ॒ଵାଭିତୋ॒ ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ଯାସ॒-ନ୍ତାନି॒ ତେନ॒ ଵ୍ଯ॑ବାଧନ୍ତ॒ ଯଦ॒ଗ୍ନଯେ॒ ପ୍ରତୀ॑କଵତେ॒ ଯାନ୍ଯେ॒ଵ ପ॒ଶ୍ଚା-ଦ୍ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ଯାସ॒-ନ୍ତାନି॒ ତେନାପା॑ନୁଦନ୍ତ॒ ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅଭ॑ଵ॒-ନ୍ପରାସୁ॑ରା॒ ଯୋ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯଵା॒ନ୍-ଥ୍ସ୍ଯା-ଥ୍ସ ସ୍ପର୍ଧ॑ମାନ ଏ॒ତଯେଷ୍ଟ୍ଯା॑ ଯଜେତା॒ଗ୍ନଯେ॒ ପ୍ରଵ॑ତେ ପୁରୋ॒ଡାଶ॑ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପେଦ॒ଗ୍ନଯେ॑ ଵିବା॒ଧଵ॑ତେ॒- [ଵିବା॒ଧଵ॑ତେ॒, ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ ପ୍ରତୀ॑କଵତେ॒] 3

-ଽଗ୍ନଯେ॒ ପ୍ରତୀ॑କଵତେ॒ ଯଦ॒ଗ୍ନଯେ॒ ପ୍ରଵ॑ତେ ନି॒ର୍ଵପ॑ତି॒ ଯ ଏ॒ଵାସ୍ମା॒ଚ୍ଛ୍ରେଯା॒ନ୍-ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯ॒ସ୍ତ-ନ୍ତେନ॒ ପ୍ରଣୁ॑ଦତେ॒ ଯଦ॒ଗ୍ନଯେ॑ ଵିବା॒ଧଵ॑ତେ॒ ଯ ଏ॒ଵୈନେ॑ନ ସ॒ଦୃନ୍ତ-ନ୍ତେନ॒ ଵି ବା॑ଧତେ॒ ଯଦ॒ଗ୍ନଯେ॒ ପ୍ରତୀ॑କଵତେ॒ ଯ ଏ॒ଵାସ୍ମା॒-ତ୍ପାପୀ॑ଯା॒-ନ୍ତ-ନ୍ତେନାପ॑ ନୁଦତେ॒ ପ୍ର ଶ୍ରେଯାଗ୍ଂ॑ସ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯ-ନ୍ନୁଦ॒ତେତି॑ ସ॒ଦୃଶ॑-ଙ୍କ୍ରାମତି॒ ନୈନ॒-ମ୍ପାପୀ॑ଯାନାପ୍ନୋତି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ ଁଵି॒ଦ୍ଵାନେ॒ତଯେଷ୍ଟ୍ଯା॒ ଯଜ॑ତେ ॥ 4 ॥

(ଵୃ॒ଣା॒ମ॒ହୈ॒ ଯତ୍ - ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି- ଵପେଦ॒ଗ୍ନଯେ॑ ଵିବା॒ଧଵ॑ତ - ଏ॒ଵଂ - ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 1)

ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା-ସ୍ସଂଯଁ॑ତ୍ତା ଆସ॒-ନ୍ତେ ଦେ॒ଵା ଅ॑ବ୍ରୁଵ॒ନ୍॒. ଯୋ ନୋ॑ ଵୀ॒ର୍ଯା॑ଵତ୍ତମ॒ସ୍ତମନୁ॑ ସ॒ମାର॑ଭାମହା॒ ଇତି॒ ତ ଇନ୍ଦ୍ର॑ମବ୍ରୁଵ॒-ନ୍ତ୍ଵଂ-ଵୈଁ ନୋ॑ ଵୀ॒ର୍ଯା॑ଵତ୍ତମୋ-ଽସି॒ ତ୍ଵାମନୁ॑ ସ॒ମାର॑ଭାମହା॒ ଇତି॒ ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ-ତ୍ତି॒ସ୍ରୋ ମ॑ ଇ॒ମାସ୍ତ॒ନୁଵୋ॑ ଵୀ॒ର୍ଯା॑ଵତୀ॒ସ୍ତାଃ ପ୍ରୀ॑ଣୀ॒ତାଥା-ସୁ॑ରାନ॒ଭି ଭ॑ଵିଷ୍ଯ॒ଥେତି॒ ତା ଵୈ ବ୍ରୂ॒ହୀତ୍ଯ॑ବ୍ରୁଵନ୍ନି॒ଯମଗ୍ଂ॑ ହୋ॒ମୁଗି॒ଯଂ-ଵିଁ॑ମୃ॒ଧେଯ-ମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଵ॒ତୀ- [-ମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଵ॒ତୀ, ଇତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒ତ୍ତ] 5

-ତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒ତ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯାଗ୍ଂ ହୋ॒ମୁଚେ॑ ପୁରୋ॒ଡାଶ॒ମେକା॑ଦଶକପାଲ॒-ନ୍ନିର॑ଵପ॒ନ୍ନିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ଵୈମୃ॒ଧାଯେ-ନ୍ଦ୍ରା॑ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଵ॑ତେ॒ ଯଦିନ୍ଦ୍ରା॑ଯାଗ୍ଂ ହୋ॒ମୁଚେ॑ ନି॒ରଵ॑ପ॒ନ୍ନଗ୍ଂହ॑ସ ଏ॒ଵ ତେନା॑ମୁଚ୍ଯନ୍ତ॒ ଯଦିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ଵୈ ମୃ॒ଧାଯ॒ ମୃଧ॑ ଏ॒ଵ ତେନାପା᳚ଘ୍ନତ॒ଯଦିନ୍ଦ୍ରା॑ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଵ॑ତ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମେ॒ଵ ତେନା॒-ଽଽତ୍ମନ୍ନ॑ଦଧତ॒ ତ୍ରଯ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍କପାଲ-ମ୍ପୁରୋ॒ଡାଶ॒-ନ୍ନିର॑ଵପ॒-ନ୍ତ୍ରଯ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶ॒ଦ୍ଵୈ ଦେ॒ଵତା॒ସ୍ତା ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଆ॒ତ୍ମନ୍ନନୁ॑ ସ॒ମାର॑ଭଂଯଁତ॒ ଭୂତ୍ଯୈ॒ [ଭୂତ୍ଯୈ᳚, ତାଂ-ଵାଁଵ] 6

ତାଂ-ଵାଁଵ ଦେ॒ଵା ଵିଜି॑ତି-ମୁତ୍ତ॒ମା-ମସୁ॑ରୈ॒-ର୍ଵ୍ଯ॑ଜଯନ୍ତ॒ଯୋ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯଵା॒ନ୍ଥ୍- ସ୍ଯା-ଥ୍ସ ସ୍ପର୍ଧ॑ମାନ ଏ॒ତଯେଷ୍ଟ୍ଯା॑ ଯଜେ॒ତେନ୍ଦ୍ରା॑ଯାଗ୍ଂ ହୋ॒ମୁଚେ॑ ପୁରୋ॒ଡାଶ॒ମେକା॑ଦଶକପାଲ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପେ॒ଦିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ଵୈମୃ॒ଧାଯେନ୍ଦ୍ରା॑ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଵ॒ତେ-ଽଗ୍ଂ ହ॑ସା॒ ଵା ଏ॒ଷ ଗୃ॑ହୀ॒ତୋ ଯସ୍ମା॒ଚ୍ଛ୍ରେଯା॒-ନ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ॒ଯଦିନ୍ଦ୍ରା॑ଯାଗ୍ଂ ହୋ॒ମୁଚେ॑ ନି॒ର୍ଵପ॒ତ୍ଯଗ୍ଂହ॑ସ ଏ॒ଵ ତେନ॑ ମୁଚ୍ଯତେମୃ॒ଧା ଵା ଏ॒ଷୋ॑-ଽଭିଷ॑ଣ୍ଣୋ॒ ଯସ୍ମା᳚-ଥ୍ସମା॒ନେଷ୍ଵ॒ନ୍ଯ-ଶ୍ଶ୍ରେଯା॑ନୁ॒ତା- [ଶ୍ରେଯା॑ନୁ॒ତ, ଅ-ଽଭ୍ରା॑ତୃଵ୍ଯୋ॒] 7

-ଽଭ୍ରା॑ତୃଵ୍ଯୋ॒ ଯଦିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ଵୈମୃ॒ଧାଯ॒ ମୃଧ॑ ଏ॒ଵ ତେନାପ॑ ହତେ॒ଯଦିନ୍ଦ୍ରା॑ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଵ॑ତ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମେ॒ଵ ତେନା॒ତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ତ୍ରଯ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍କପାଲ-ମ୍ପୁରୋ॒ଡାଶ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପତି॒ ତ୍ରଯ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶ॒ଦ୍ଵୈ ଦେ॒ଵତା॒ସ୍ତା ଏ॒ଵ ଯଜ॑ମାନ ଆ॒ତ୍ମନ୍ନନୁ॑ ସ॒ମାର॑ଭଂଯଁତେ॒ ଭୂତ୍ଯୈ॒ ସା ଵା ଏ॒ଷା ଵିଜି॑ତି॒ର୍ନାମେଷ୍ଟି॒ର୍ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନେ॒ତଯେଷ୍ଟ୍ଯା॒ ଯଜ॑ତ ଉତ୍ତ॒ମାମେ॒ଵ ଵିଜି॑ତି॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯେଣ॒ ଵି ଜ॑ଯତେ ॥ 8 ॥

(ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଵ॑ତୀ॒ - ଭୂତ୍ଯା॑ - ଉ॒ତୈ - କା॒ନ୍ନ ପ॑ଞ୍ଚା॒ଶଚ୍ଚ॑) (ଅ. 2)

ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା-ସ୍ସଂଯଁ॑ତ୍ତା ଆସ॒-ନ୍ତେଷା᳚-ଙ୍ଗାଯ॒ତ୍ର୍ଯୋଜୋ॒ ବଲ॑ମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂନ୍-ଥ୍ସ॒ଗୃଂହ୍ଯା॒ ଽଽଦାଯା॑-ପ॒କ୍ରମ୍ଯା॑ତିଷ୍ଠ॒-ତ୍ତେ॑-ଽମନ୍ଯନ୍ତ ଯତ॒ରାନ୍. ଵା ଇ॒ଯମୁ॑ପାଵ॒ର୍ଥ୍ସ୍ଯତି॒ ତ ଇ॒ଦ-ମ୍ଭ॑ଵିଷ୍ଯ॒ନ୍ତୀତି॒ ତାଂ-ଵ୍ଯଁ॑ହ୍ଵଯନ୍ତ॒ ଵିଶ୍ଵ॑କର୍ମ॒ନ୍ନିତି॑ ଦେ॒ଵା ଦାଭୀତ୍ଯସୁ॑ରା॒-ସ୍ସା ନାନ୍ଯ॑ତ॒ରାଗ୍ଶ୍ଚ॒-ନୋପାଵ॑ର୍ତତ॒ ତେ ଦେ॒ଵା ଏ॒ତ-ଦ୍ଯଜୁ॑ରପଶ୍ଯ॒ନ୍ନୋଜୋ॑-ଽସି॒ ସହୋ॑-ଽସି॒ ବଲ॑ମସି॒ [ବଲ॑ମସି, ଭ୍ରାଜୋ॑-ଽସି] 9

ଭ୍ରାଜୋ॑-ଽସି ଦେ॒ଵାନା॒-ନ୍ଧାମ॒ ନାମା॑-ଽସି॒ ଵିଶ୍ଵ॑ମସି ଵି॒ଶ୍ଵାଯୁ॒-ସ୍ସର୍ଵ॑ମସି ସ॒ର୍ଵାଯୁ॑ରଭି॒ଭୂରିତି॒ ଵାଵ ଦେ॒ଵା ଅସୁ॑ରାଣା॒ମୋଜୋ॒ ବଲ॑ମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂନ॑ଵୃଞ୍ଜତ॒ ଯ-ଦ୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ର୍ଯ॑ପ॒କ୍ରମ୍ଯାତି॑ଷ୍ଠ॒-ତ୍ତସ୍ମା॑ଦେ॒ତା-ଙ୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ରୀତୀଷ୍ଟି॑ମାହୁ-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଵୈ ଗା॑ଯ॒ତ୍ରୀ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଵୈ ତଦ॑ପ॒କ୍ରମ୍ଯା॑ତିଷ୍ଠ॒-ଦ୍ଯଦେ॒ତଯା॑ ଦେ॒ଵା ଅସୁ॑ରାଣା॒ମୋଜୋ॒ ବଲ॑ମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑- [ବଲ॑ମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ᳚ମ୍, ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-] 10

-ମ୍ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନଵୃ॑ଞ୍ଜତ॒ ତସ୍ମା॑ଦେ॒ତାଗ୍ଂ ସଂ॑ଵଁ॒ର୍ଗ ଇତୀଷ୍ଟି॑ମାହୁ॒ର୍ଯୋ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯଵା॒ନ୍ଥ୍ସ୍ଯା-ଥ୍ସସ୍ପର୍ଧ॑ମାନ ଏ॒ତଯେଷ୍ଟ୍ଯା॑ ଯଜେତା॒ଗ୍ନଯେ॑ ସଂଵଁ॒ର୍ଗାଯ॑ ପୁରୋ॒ଡାଶ॑ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପେ॒ତ୍ତଗ୍ଂଶୃ॒ତମାସ॑ନ୍ନମେ॒ତେନ॒ ଯଜୁ॑ଷା॒-ଽଭି ମୃ॑ଶେ॒ଦୋଜ॑ ଏ॒ଵ ବଲ॑ମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯସ୍ଯ ଵୃଙ୍କ୍ତେ॒ ଭଵ॑ତ୍ଯା॒ତ୍ମନା॒ ପରା᳚ସ୍ଯ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ ଭଵତି ॥ 11

(ବଲ॑ମସ୍ଯେ॒ - ତଯା॑ ଦେ॒ଵା ଅସୁ॑ରାଣା॒ମୋଜୋ॒ ବଲ॑ମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯଂ॑ - ପଞ୍ଚ॑ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 3)

ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜତ॒ ତା ଅ॑ସ୍ମା-ଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟାଃ ପରା॑ଚୀରାଯ॒-ନ୍ତା ଯତ୍ରାଵ॑ସ॒-ନ୍ତତୋ॑ ଗ॒ର୍ମୁଦୁଦ॑ତିଷ୍ଠ॒-ତ୍ତା ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ଶ୍ଚା॒ନ୍ଵଵୈ॑ତା॒ଗ୍ଂ॒ ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒-ଦ୍ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ର॒ନଯା᳚ ତ୍ଵା॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠା॒ନ୍ଯଥ॑ ତ୍ଵା ପ୍ର॒ଜା ଉ॒ପାଵ॑ର୍ଥ୍ସ୍ଯ॒ନ୍ତୀତି॒ ତ-ମ୍ପ୍ରାତି॑ଷ୍ଠ॒-ତ୍ତତୋ॒ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ମ୍ପ୍ର॒ଜା ଉ॒ପାଵ॑ର୍ତନ୍ତ॒ ଯଃ ପ୍ର॒ଜାକା॑ମ॒-ସ୍ସ୍ଯା-ତ୍ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତ-ମ୍ପ୍ରା॑ଜାପ॒ତ୍ଯ-ଙ୍ଗା᳚ର୍ମୁ॒ତ-ଞ୍ଚ॒ରୁ-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପେ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି- [-ନିର୍ଵ॑ପେ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିମ୍, ଏ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑] 12

-ମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ୍ରଜ॑ନଯତିପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ॒ଶୂନ॑ସୃଜତ॒ ତେ᳚-ଽସ୍ମା-ଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟାଃ ପରା᳚ଞ୍ଚ ଆଯ॒-ନ୍ତେ ଯତ୍ରାଵ॑ସ॒-ନ୍ତତୋ॑ ଗ॒ର୍ମୁଦୁଦ॑ତିଷ୍ଠ॒-ତ୍ତା-ନ୍ପୂ॒ଷା ଚା॒ନ୍ଵଵୈ॑ତା॒ଗ୍ଂ॒ ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ-ତ୍ପୂ॒ଷା-ଽନଯା॑ ମା॒ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାଥ॑ ତ୍ଵା ପ॒ଶଵ॑ ଉ॒ପାଵ॑ର୍ଥ୍ସ୍ଯ॒ନ୍ତୀତି॒ ମା-ମ୍ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠେତି॒ ସୋମୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒-ନ୍ମମ॒ ଵା [-ମମ॒ ଵୈ, ଅ॒କୃ॒ଷ୍ଟ॒ପ॒ଚ୍ଯମିତ୍ଯୁ॒ଭୌ] 13

ଅ॑କୃଷ୍ଟପ॒ଚ୍ଯମିତ୍ଯୁ॒ଭୌ ଵା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠା॒ନୀତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒-ତ୍ତୌ ପ୍ରାତି॑ଷ୍ଠ॒-ତ୍ତତୋ॒ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ମ୍ପ॒ଶଵ॑ ଉ॒ପାଵ॑ର୍ତନ୍ତ॒ ଯଃ ପ॒ଶୁକା॑ମ॒-ସ୍ସ୍ଯା-ତ୍ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତଗ୍ଂ ସୋ॑ମାପୌ॒ଷ୍ଣ-ଙ୍ଗା᳚ର୍ମୁ॒ତ-ଞ୍ଚ॒ରୁ-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପେ-ଥ୍ସୋମାପୂ॒ଷଣା॑ଵେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ତାଵେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ପ॒ଶୂ-ନ୍ପ୍ରଜ॑ନଯତ॒-ସ୍ସୋମୋ॒ ଵୈ ରେ॑ତୋ॒ଧାଃ ପୂ॒ଷା ପ॑ଶୂ॒ନା-ମ୍ପ୍ର॑ଜନଯି॒ତା ସୋମ॑ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ରେତୋ॒ ଦଧା॑ତି ପୂ॒ଷା ପ॒ଶୂ-ନ୍ପ୍ରଜ॑ନଯତି ॥ 14 ॥

(ଵ॒ପେ॒-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଂ॒ - ଁଵୈ - ଦଧା॑ତି ପୂ॒ଷା - ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 4)

ଅଗ୍ନେ॒ ଗୋଭି॑ର୍ନ॒ ଆ ଗ॒ହୀନ୍ଦୋ॑ ପୁ॒ଷ୍ଟ୍ଯା ଜୁ॑ଷସ୍ଵ ନଃ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଧ॒ର୍ତା ଗୃ॒ହେଷୁ॑ ନଃ ॥ ସ॒ଵି॒ତା ଯ-ସ୍ସ॑ହ॒ସ୍ରିଯ॒-ସ୍ସ ନୋ॑ ଗୃ॒ହେଷୁ॑ ରାରଣତ୍ । ଆ ପୂ॒ଷା ଏ॒ତ୍ଵା ଵସୁ॑ ॥ ଧା॒ତା ଦ॑ଦାତୁ ନୋ ର॒ଯିମୀଶା॑ନୋ॒ ଜଗ॑ତ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ସ ନଃ॑ ପୂ॒ର୍ଣେନ॑ ଵାଵନତ୍ ॥ ତ୍ଵଷ୍ଟା॒ ଯୋ ଵୃ॑ଷ॒ଭୋ ଵୃଷା॒ ସ ନୋ॑ ଗୃ॒ହେଷୁ॑ ରାରଣତ୍ । ସ॒ହସ୍ରେ॑ଣା॒ଯୁତେ॑ନ ଚ ॥ ଯେନ॑ ଦେ॒ଵା ଅ॒ମୃତ॑- [ଅ॒ମୃତ᳚ମ୍, ଦୀ॒ର୍ଘଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରଵୋ॑ ଦି॒ଵ୍ଯୈର॑ଯନ୍ତ ।] 15

-ନ୍ଦୀ॒ର୍ଘଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରଵୋ॑ ଦି॒ଵ୍ଯୈର॑ଯନ୍ତ । ରାଯ॑ସ୍ପୋଷ॒ ତ୍ଵମ॒ସ୍ମଭ୍ଯ॒-ଙ୍ଗଵା᳚ଙ୍କୁ॒ଲ୍ମି-ଞ୍ଜୀ॒ଵସ॒ ଆ ଯୁ॑ଵସ୍ଵ ॥ ଅ॒ଗ୍ନି ର୍ଗୃ॒ହପ॑ତି॒-ସ୍ସୋମୋ॑ ଵିଶ୍ଵ॒ଵନିଃ॑ ସଵି॒ତା ସୁ॑ମେ॒ଧା-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ଅଗ୍ନେ॑ ଗୃହପତେ॒ ଯସ୍ତେ॒ ଘୃତ୍ଯୋ॑ ଭା॒ଗସ୍ତେନ॒ ସହ॒ ଓଜ॑ ଆ॒କ୍ରମ॑ମାଣାଯ ଧେହି॒ ଶ୍ରୈଷ୍ଠ୍ଯା᳚ତ୍ପ॒ଥୋ ମା ଯୋ॑ଷ-ମ୍ମୂ॒ର୍ଧା ଭୂ॑ଯାସ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 16 ॥

(ଅ॒ମୃତ॑ - ମ॒ଷ୍ଟାତ୍ରିଗ୍ଂ॑ଶଚ୍ଚ) (ଅ. 5)

ଚି॒ତ୍ରଯା॑ ଯଜେତ ପ॒ଶୁକା॑ମ ଇ॒ଯଂ-ଵୈଁ ଚି॒ତ୍ରା ଯଦ୍ଵା ଅ॒ସ୍ଯାଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତମଧି॑ ପ୍ର॒ଜାଯ॑ତେ॒ ତେ ନେ॒ଯଞ୍ଚି॒ତ୍ରା ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାଗ୍ ଶ୍ଚି॒ତ୍ରଯା॑ ପ॒ଶୁକା॑ମୋ॒ ଯଜ॑ତେ॒ ପ୍ର ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॑ ର୍ମିଥୁ॒ନୈ ର୍ଜା॑ଯତେ॒ ପ୍ରୈଵାଗ୍ନେ॒ଯେନ॑ ଵାପଯତି॒ ରେତଃ॑ ସୌ॒ମ୍ଯେନ॑ ଦଧାତି॒ ରେତ॑ ଏ॒ଵ ହି॒ତ-ନ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ ରୂ॒ପାଣି॒ ଵି କ॑ରୋତିସାରସ୍ଵ॒ତୌ ଭ॑ଵତ ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ଦୈଵ୍ଯ॑-ମ୍ମିଥୁ॒ନ-ନ୍ଦୈଵ୍ଯ॑ମେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ [-ଦୈଵ୍ଯ॑ମେ॒ଵାସ୍ମୈ᳚, ମି॒ଥୁ॒ନ-ମ୍ମ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ତୋ] 17

ମିଥୁ॒ନ-ମ୍ମ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ତୋ ଦ॑ଧାତି॒ ପୁଷ୍ଟ୍ଯୈ᳚ ପ୍ର॒ଜନ॑ନାଯ ସିନୀଵା॒ଲ୍ଯୈ ଚ॒ରୁର୍ଭ॑ଵତି॒ ଵାଗ୍ଵୈ ସି॑ନୀଵା॒ଲୀ ପୁଷ୍ଟିଃ॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ଵାକ୍ପୁଷ୍ଟି॑ମେ॒ଵ ଵାଚ॒ମୁପୈ᳚ତ୍ଯୈ॒ନ୍ଦ୍ର ଉ॑ତ୍ତ॒ମୋ ଭ॑ଵତି॒ ତେନୈ॒ଵ ତନ୍ମି॑ଥୁ॒ନଗ୍ଂ ସ॒ପ୍ତୈତାନି॑ ହ॒ଵୀଗ୍ଂଷି॑ ଭଵନ୍ତି ସ॒ପ୍ତ ଗ୍ରା॒ମ୍ଯାଃ ପ॒ଶଵଃ॑ ସ॒ପ୍ତାର॒ଣ୍ଯା-ସ୍ସ॒ପ୍ତ ଛନ୍ଦାଗ୍॑ସ୍ଯୁ॒-ଭଯ॒ସ୍ଯା-ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯା॒ ଅଥୈ॒ତା ଆହୁ॑ତୀ ର୍ଜୁହୋତ୍ଯେ॒ତେ ଵୈ ଦେ॒ଵାଃ ପୁଷ୍ଟି॑ପତଯ॒ସ୍ତ ଏ॒ଵା ସ୍ମି॒-ନ୍ପୁଷ୍ଟି॑-ନ୍ଦଧତି॒ ପୁଷ୍ଯ॑ତି ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॒ରଥୋ॒ ଯଦେ॒ତା ଆହୁ॑ତୀ ର୍ଜୁ॒ହୋତି॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥ 18 ॥

(ଅ॒ସ୍ମୈ॒ - ତ ଏ॒ଵ - ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ଚ) (ଅ. 6)

ମା॒ରୁ॒ତମ॑ସି ମ॒ରୁତା॒ମୋଜୋ॒-ଽପା-ନ୍ଧାରା᳚-ମ୍ଭିନ୍ଧି ର॒ମଯ॑ତ ମରୁତ-ଶ୍ଶ୍ଯେ॒ନମା॒ଯିନ॒-ମ୍ମନୋ॑ଜଵ ସଂ॒-ଵୃଁଷ॑ଣଗ୍ଂ ସୁଵୃ॒କ୍ତିମ୍ ॥ ଯେନ॒ ଶର୍ଧ॑ ଉ॒ଗ୍ରମଵ॑-ସୃଷ୍ଟ॒ମେତି॒ ତଦ॑ଶ୍ଵିନା॒ ପରି॑ ଧତ୍ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵ॒ସ୍ତି । ପୁ॒ରୋ॒ଵା॒ତୋ ଵର୍ଷ॑ଞ୍ଜି॒ନ୍ଵରା॒ଵୃ-ଥ୍ସ୍ଵାହା॑ ଵା॒ତାଵଦ୍- ଵର୍ଷ॑ନ୍ନୁ॒ଗ୍ରରା॒ଵୃ-ଥ୍ସ୍ଵାହା᳚ ସ୍ତ॒ନଯ॒ନ୍ ଵର୍ଷ॑-ନ୍ଭୀ॒ମରା॒ଵଥ୍ସ୍ଵାହା॑ ଽନଶ॒ନ୍ଯ॑ଵ॒ସ୍ଫୂର୍ଜ॑ନ୍-ଦି॒ଦ୍ଯୁ-ଦ୍ଵର୍ଷ॑ନ୍-ତ୍ଵେ॒ଷରା॒ଵୃ-ଥ୍ସ୍ଵାହା॑ ଽତିରା॒ତ୍ରଂ॒-ଵଁର୍ଷ॑-ନ୍ପୂ॒ର୍ତିରା॒ଵୃ- [-ପୂ॒ର୍ତିରା॒ଵୃତ୍, ସ୍ଵାହା॑ ବ॒ହୁ] 19

-ଥ୍ସ୍ଵାହା॑ ବ॒ହୁ ହା॒ଯମ॑ଵୃଷା॒ଦିତି॑ ଶ୍ରୁ॒ତରା॒ଵୃ-ଥ୍ସ୍ଵାହା॒ ଽଽତପ॑ତି॒ ଵର୍ଷ॑ନ୍-ଵି॒ରାଡା॒ଵୃ-ଥ୍ସ୍ଵାହା॑ ଽଵ॒ସ୍ଫୂର୍ଜ॑ନ୍-ଦି॒ଦ୍ଯୁ-ଦ୍ଵର୍ଷ॑-ନ୍ଭୂ॒ତରା॒ଵୃ-ଥ୍ସ୍ଵାହା॒ମାନ୍ଦା॒ ଵାଶା॒-ଶ୍ଶୁନ୍ଧ୍ଯୂ॒ରଜି॑ରାଃ । ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମତୀ॒-ସ୍ତମ॑ସ୍ଵରୀ॒-ରୁନ୍ଦ॑ତୀ॒-ସ୍ସୁଫେ॑ନାଃ । ମିତ୍ର॑ଭୃତଃ॒, କ୍ଷତ୍ର॑ଭୃତ॒-ସ୍ସୁରା᳚ଷ୍ଟ୍ରା ଇ॒ହ ମା॑-ଽଵତ ॥ଵୃଷ୍ଣୋ॒ ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ସ॒ନ୍ଦାନ॑ମସି॒ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯୈ॒ ତ୍ଵୋପ॑ ନହ୍ଯାମି ॥ 20 ॥

(ପୂ॒ର୍ତିରା॒ଵୃ-ଦ୍- ଦ୍ଵିଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 7)

ଦେଵା॑ ଵସଵ୍ଯା॒ ଅଗ୍ନେ॑ ସୋମ ସୂର୍ଯ ॥ ଦେଵା᳚-ଶ୍ଶର୍ମଣ୍ଯା॒ ମିତ୍ରା॑ଵରୁଣା-ଽର୍ଯମନ୍ନ୍ ॥ ଦେଵା᳚-ସ୍ସପୀତ॒ଯୋ ଽପା᳚-ନ୍ନପାଦାଶୁହେମନ୍ନ୍ । ଉ॒ଦ୍ନୋ ଦ॑ତ୍ତୋଦ॒ଧି-ମ୍ଭି॑ନ୍ତ୍ତ ଦି॒ଵଃ ପ॒ର୍ଜନ୍ଯା॑ଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷାତ୍-ପୃଥି॒ଵ୍ଯାସ୍ତତୋ॑ ନୋ॒ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯା॑-ଽଵତ ॥ ଦିଵା॑ ଚି॒ତ୍ତମଃ॑ କୃଣ୍ଵନ୍ତି ପ॒ର୍ଜନ୍ଯେ॑ନୋ-ଦଵା॒ହେନ॑ । ପୃ॒ଥି॒ଵୀଂ-ଯଁ-ଦ୍ଵ୍ଯୁ॒ନ୍ଦନ୍ତି॑ ॥ ଆଯ-ନ୍ନରଃ॑ ସୁ॒ଦାନ॑ଵୋ ଦଦା॒ଶୁଷେ॑ ଦି॒ଵଃ କୋଶ॒ମଚୁ॑ଚ୍ଯଵୁଃ । ଵି ପ॒ର୍ଜନ୍ଯା᳚-ସ୍ସୃଜନ୍ତି॒ ରୋଦ॑ସୀ॒ ଅନୁ॒ ଧନ୍ଵ॑ନା ଯନ୍ତି [ ] 21

ଵୃ॒ଷ୍ଟଯଃ॑ ॥ ଉଦୀ॑ରଯଥା ମରୁତ-ସ୍ସମୁଦ୍ର॒ତୋ ଯୂ॒ଯଂ-ଵୃଁ॒ଷ୍ଟିଂ-ଵଁ॑ର୍ଷଯଥା ପୁରୀଷିଣଃ । ନ ଵୋ॑ ଦସ୍ରା॒ ଉପ॑ ଦସ୍ଯନ୍ତି ଧେ॒ନଵ॒-ଶ୍ଶୁଭଂ॑-ଯାଁ॒ତାମନୁ॒ ରଥା॑ ଅଵୃଥ୍ସତ ॥ ସୃ॒ଜା ଵୃ॒ଷ୍ଟି-ନ୍ଦି॒ଵ ଆ-ଽଦ୍ଭି-ସ୍ସ॑ମୁ॒ଦ୍ର-ମ୍ପୃ॑ଣ ॥ ଅ॒ବ୍ଜା ଅ॑ସି ପ୍ରଥମ॒ଜା ବଲ॑ମସି ସମୁ॒ଦ୍ରିଯ᳚ମ୍ ॥ ଉନ୍ନ॑ମ୍ଭଯ ପୃଥି॒ଵୀ-ମ୍ଭି॒ନ୍ଧୀଦ-ନ୍ଦି॒ଵ୍ଯ-ନ୍ନଭଃ॑ । ଉ॒ଦ୍ନୋ ଦି॒ଵ୍ଯସ୍ଯ॑ ନୋ ଦେ॒ହୀଶା॑ନୋ॒ ଵିସୃ॑ଜା॒ ଦୃତି᳚ମ୍ ॥ ଯେ ଦେ॒ଵା ଦି॒ଵିଭା॑ଗା॒ ଯେ᳚-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷ ଭାଗା॒ ଯେ ପୃ॑ଥି॒ଵି ଭା॑ଗାଃ । ତ ଇ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞମ॑ଵନ୍ତୁ॒ ତ ଇ॒ଦ-ଙ୍କ୍ଷେତ୍ର॒ମା ଵି॑ଶନ୍ତୁ॒ ତ ଇ॒ଦ-ଙ୍କ୍ଷେତ୍ର॒ମନୁ॒ ଵି ଵି॑ଶନ୍ତୁ ॥ 22 ॥

(ଯ॒ନ୍ତି॒ - ଦେ॒ଵା - ଵିଗ୍ଂ॑ଶ॒ତିଶ୍ଚ॑) (ଅ. 8)

ମା॒ରୁ॒ତମ॑ସି ମ॒ରୁତା॒ମୋଜ॒ ଇତି॑ କୃ॒ଷ୍ଣଂ-ଵାଁସଃ॑ କୃ॒ଷ୍ଣତୂ॑ଷ॒-ମ୍ପରି॑ ଧତ୍ତ ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯୈ॑ ରୂ॒ପଗ୍ଂ ସରୂ॑ପ ଏ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା ପ॒ର୍ଜନ୍ଯଂ॑-ଵଁର୍ଷଯତିର॒ମଯ॑ତ ମରୁତ-ଶ୍ଶ୍ଯେ॒ନମା॒ଯିନ॒ମିତି॑ ପଶ୍ଚାଦ୍ଵା॒ତ-ମ୍ପ୍ରତି॑ ମୀଵତି ପୁରୋଵା॒ତମେ॒ଵ ଜ॑ନଯତି ଵ॒ର୍॒ଷସ୍ଯା ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ଵାତନା॒ମାନି॑ ଜୁହୋତି ଵା॒ଯୁର୍ଵୈ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯା॑ ଈଶେ ଵା॒ଯୁମେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ସ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ପ॒ର୍ଜନ୍ଯଂ॑-ଵଁର୍ଷଯତ୍ଯ॒ଷ୍ଟୌ [ଵର୍ଷଯତ୍ଯ॒ଷ୍ଟୌ, ଜୁ॒ହୋ॒ତି॒ ଚତ॑ସ୍ରୋ॒ ଵୈ] 23

ଜୁ॑ହୋତି॒ ଚତ॑ସ୍ରୋ॒ ଵୈ ଦିଶ॒ଶ୍ଚତ॑ସ୍ରୋ-ଽଵାନ୍ତରଦି॒ଶା ଦି॒ଗ୍ଭ୍ଯ ଏ॒ଵ ଵୃଷ୍ଟି॒ଗ୍ଂ॒ ସ-ମ୍ପ୍ର ଚ୍ଯା॑ଵଯତି କୃଷ୍ଣାଜି॒ନେ ସଂଯୌଁ॑ତି ହ॒ଵିରେ॒ଵାକ॑ରନ୍ତର୍ଵେ॒ଦି ସଂଯୌଁ॒ତ୍ଯ ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ॒ ଯତୀ॑ନାମ॒ଦ୍ଯମା॑ନାନାଗ୍ଂ ଶୀ॒ର୍॒ଷାଣି॒ ପରା॑-ଽପତ॒ନ୍ତେ ଖ॒ର୍ଜୂରା॑ ଅଭଵ॒ନ୍-ତେଷା॒ଗ୍ଂ॒ ରସ॑ ଊ॒ର୍ଧ୍ଵୋ॑-ଽପତ॒ତ୍-ତାନି॑ କ॒ରୀରା᳚ଣ୍ଯ-ଭଵନ୍-ଥ୍ସୌ॒ମ୍ଯାନି॒ ଵୈ କ॒ରୀରା॑ଣି ସୌ॒ମ୍ଯା ଖଲୁ॒ ଵା ଆହୁ॑ତି ର୍ଦି॒ଵୋ ଵୃଷ୍ଟି॑-ଞ୍ଚ୍ଯାଵଯତି॒ ଯତ୍କ॒ରୀରା॑ଣି॒ ଭଵ॑ନ୍ତି [ ] 24

ସୌ॒ମ୍ଯଯୈ॒ଵା-ଽଽହୁ॑ତ୍ଯା ଦି॒ଵୋ ଵୃଷ୍ଟି॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ମଧୁ॑ଷା॒ ସଂ-ଯୌଁ᳚ତ୍ଯ॒ପାଂ-ଵାଁ ଏ॒ଷ ଓଷ॑ଧୀନା॒ଗ୍ଂ॒ ରସୋ॒ ଯନ୍ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ଦ୍ଭ୍ଯ ଏ॒ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ଯୋ ଵର୍ଷ॒ତ୍ଯଥୋ॑ ଅ॒ଦ୍ଭ୍ଯ ଏ॒ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ଯୋ॒ ଵୃଷ୍ଟି॒ନି-ନ୍ନ॑ଯତି॒ ମାନ୍ଦା॒ ଵାଶା॒ ଇତି॒ ସଂଯୌଁ॑ତି ନାମ॒ଧେଯୈ॑ରେ॒ଵୈନା॒ ଅଚ୍ଛୈ॒ତ୍ଯଥୋ॒ ଯଥା᳚ ବ୍ରୂ॒ଯାଦସା॒ ଵେହୀତ୍ଯେ॒ଵମେ॒ଵୈନା॑ ନାମ॒ଧେଯୈ॒ରା - [ନାମ॒ଧେଯୈ॒ରା, ଚ୍ଯା॒ଵ॒ଯ॒ତି॒ ଵୃଷ୍ଣୋ॒] 25

ଚ୍ଯା॑ଵଯତି॒ ଵୃଷ୍ଣୋ॒ ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ସ॒ନ୍ଦାନ॑ମସି॒ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯୈ॒ ତ୍ଵୋପ॑ ନହ୍ଯା॒ମୀତ୍ଯା॑ହ॒ ଵୃଷା॒ ଵା ଅଶ୍ଵୋ॒ ଵୃଷା॑ ପ॒ର୍ଜନ୍ଯଃ॑ କୃ॒ଷ୍ଣ ଇ॑ଵ॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ଭୂ॒ତ୍ଵା ଵ॑ର୍ଷତି ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସମ॑ର୍ଧଯତି ଵ॒ର୍॒ଷସ୍ଯା ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 26 ॥

(ଅ॒ଷ୍ଟୌ - ଭଵ॑ନ୍ତି - ନାମ॒ଧେଯୈ॒ରୈ - କା॒ନ୍ନ ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଚ୍ଚ॑) (ଅ. 9)

ଦେଵା॑ ଵସଵ୍ଯା॒ ଦେଵା᳚-ଶ୍ଶର୍ମଣ୍ଯା॒ ଦେଵା᳚-ସ୍ସପୀତଯ॒ ଇତ୍ଯା ବ॑ଦ୍ଧ୍ନାତି ଦେ॒ଵତା॑ଭିରେ॒ଵାନ୍ଵ॒ହଂ-ଵୃଁଷ୍ଟି॑ମିଚ୍ଛତି॒ ଯଦି॒ ଵର୍ଷେ॒ତ୍-ତାଵ॑ତ୍ଯେ॒ଵ ହୋ॑ତ॒ଵ୍ଯଂ॑-ଯଁଦି॒ ନ ଵର୍ଷେ॒ଚ୍ଛ୍ଵୋ ଭୂ॒ତେ ହ॒ଵିର୍ନିର୍ଵ॑ପେଦହୋରା॒ତ୍ରେ ଵୈ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣାଵହୋରା॒ତ୍ରାଭ୍ଯା॒-ଙ୍ଖଲୁ॒ ଵୈ ପ॒ର୍ଜନ୍ଯୋ॑ ଵର୍ଷତି॒ ନକ୍ତଂ॑-ଵାଁ॒ ହି ଦିଵା॑ ଵା॒ ଵର୍ଷ॑ତି ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣାଵେ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ତାଵେ॒ଵାସ୍ମା॑ [ତାଵେ॒ଵାସ୍ମୈ᳚, ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରାଭ୍ଯାଂ᳚-] 27

ଅହୋରା॒ତ୍ରାଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପ॒ର୍ଜନ୍ଯଂ॑ ଁଵର୍ଷଯତୋ॒-ଽଗ୍ନଯେ॑ ଧାମ॒ଚ୍ଛଦେ॑ ପୁରୋ॒ଡାଶ॑ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପେନ୍ମାରୁ॒ତଗ୍ଂ ସ॒ପ୍ତକ॑ପାଲଗ୍ଂ ସୌ॒ର୍ଯମେକ॑କପାଲମ॒ଗ୍ନିର୍ଵା ଇ॒ତୋ ଵୃଷ୍ଟି॒ମୁଦୀ॑ରଯତି ମ॒ରୁତଃ॑ ସୃ॒ଷ୍ଟା-ନ୍ନ॑ଯନ୍ତି ଯ॒ଦା ଖଲୁ॒ ଵା ଅ॒ସାଵା॑ଦି॒ତ୍ଯୋ ନ୍ଯଂ॑-ର॒ଶ୍ମିଭିଃ॑ ପର୍ଯା॒ଵର୍ତ॒ତେ-ଽଥ॑ଵର୍ଷତିଧାମ॒ଚ୍ଛଦି॑ଵ॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ଭୂ॒ତ୍ଵା ଵ॑ର୍ଷତ୍ଯେ॒ତା ଵୈ ଦେ॒ଵତା॒ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯା॑ ଈଶତେ॒ ତା ଏ॒ଵ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ତା [ଭାଗ॒ଧେଯେ॒ନୋପ॑ ଧାଵତି॒ ତାଃ, ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑] 28

ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ପ॒ର୍ଜନ୍ଯଂ॑-ଵଁର୍ଷଯନ୍ତ୍ଯୁ॒ତା ଵ॑ର୍ଷିଷ୍ଯ॒ନ୍ ଵର୍ଷ॑ତ୍ଯେ॒ଵ ସୃ॒ଜା ଵୃ॒ଷ୍ଟି-ନ୍ଦି॒ଵ ଆ-ଽଦ୍ଭି-ସ୍ସ॑ମୁ॒ଦ୍ର-ମ୍ପୃ॒ଣେତ୍ଯା॑ହେ॒ମାଶ୍ଚୈ॒ଵା-ମୂଶ୍ଚା॒ପ-ସ୍ସମ॑ର୍ଧଯ॒ତ୍ଯଥୋ॑ ଆ॒ଭିରେ॒ଵା-ମୂରଚ୍ଛୈ᳚ତ୍ଯ॒ବ୍ଜା ଅ॑ସି ପ୍ରଥମ॒ଜା ବଲ॑ମସି ସମୁ॒ଦ୍ରିଯ॒ମିତ୍ଯା॑ହ ଯଥାଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈତ-ଦୁନ୍ନ॑-ମ୍ଭଯ ପୃଥି॒ଵୀମିତି॑ ଵର୍ଷା॒ହ୍ଵା-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତ୍ଯେ॒ଷା ଵା ଓଷ॑ଧୀନାଂ-ଵୃଁଷ୍ଟି॒ଵନି॒ସ୍ତଯୈ॒ଵ ଵୃଷ୍ଟି॒ମା ଚ୍ଯା॑ଵଯତି॒ ଯେ ଦେ॒ଵା ଦି॒ଵିଭା॑ଗା॒ ଇତି॑ କୃଷ୍ଣାଜି॒ନମଵ॑ ଧୂନୋତୀ॒ମ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଲୋ॒କାଃ ପ୍ରୀ॒ତା ଅ॒ଭୀଷ୍ଟା॑ ଭଵନ୍ତି ॥ 29 ॥

(ଅ॒ସ୍ମୈ॒ - ଧା॒ଵ॒ତି॒ ତା - ଵା - ଏକ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ ) (ଅ. 10)

ସର୍ଵା॑ଣି॒ ଛନ୍ଦାଗ୍॑ସ୍ଯେ॒ତସ୍ଯା॒-ମିଷ୍ଟ୍ଯା॑-ମ॒ନୂଚ୍ଯା॒ନୀତ୍ଯା॑ହୁ-ସ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭୋ॒ ଵା ଏ॒ତଦ୍ଵୀ॒ର୍ଯଂ॑-ଯଁ-ତ୍କ॒କୁଦୁ॒ଷ୍ଣିହା॒ ଜଗ॑ତ୍ଯୈ॒ ଯଦୁ॑ଷ୍ଣିହ-କ॒କୁଭା॑ଵ॒ନ୍ଵାହ॒ ତେନୈ॒ଵ ସର୍ଵା॑ଣି॒ ଛନ୍ଦା॒ଗ୍॒ସ୍ଯଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଗାଯ॒ତ୍ରୀ ଵା ଏ॒ଷା ଯଦୁ॒ଷ୍ଣିହା॒ ଯାନି॑ ଚ॒ତ୍ଵାର୍ଯଦ୍ଧ୍ଯ॒କ୍ଷରା॑ଣି॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପାଦ ଏ॒ଵ ତେ ପ॒ଶଵୋ॒ଯଥା॑ ପୁରୋ॒ଡାଶେ॑ ପୁରୋ॒ଡାଶୋ-ଽଦ୍ଧ୍ଯେ॒ଵମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଦ୍-ଋ॒ଚ୍ଯଦ୍ଧ୍ଯ॒କ୍ଷରା॑ଣି॒ ଯଜ୍ଜଗ॑ତ୍ଯା [ଯଜ୍ଜଗ॑ତ୍ଯା, ପ॒ରି॒ଦ॒ଦ୍ଧ୍ଯାଦନ୍ତଂ॑-] 30

ପରିଦ॒ଦ୍ଧ୍ଯାଦନ୍ତଂ॑-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ଙ୍ଗ॑ମଯେ-ତ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭା॒ ପରି॑ ଦଧାତୀନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୈଁ ଵୀ॒ର୍ଯ॑-ନ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଗି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯ ଏ॒ଵ ଵୀ॒ର୍ଯେ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପଯତି॒ ନାନ୍ତ॑-ଙ୍ଗମଯ॒ତ୍ଯଗ୍ନେ॒ ତ୍ରୀ ତେ॒ ଵାଜି॑ନା॒ ତ୍ରୀ ଷ॒ଧସ୍ଥେତି॒ ତ୍ରିଵ॑ତ୍ଯା॒ ପରି॑ ଦଧାତି ସରୂପ॒ତ୍ଵାଯ॒ ସର୍ଵୋ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଯ-ତ୍ତ୍ରୈ॑ଧାତ॒ଵୀଯ॒-ଙ୍କାମା॑ଯ-କାମାଯ॒ ପ୍ରଯୁ॑ଜ୍ଯତେ॒ ସର୍ଵେ᳚ଭ୍ଯୋ॒ ହି କାମେ᳚ଭ୍ଯୋ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ପ୍ର॑ଯୁ॒ଜ୍ଯତେ᳚ ତ୍ରୈଧାତ॒ଵୀଯେ॑ନ ଯଜେତାଭି॒ଚର॒ନ୍-ଥ୍ସର୍ଵୋ॒ ଵା [ସର୍ଵୋ॒ ଵୈ, ଏ॒ଷ] 31

ଏ॒ଷ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଯ-ତ୍ତ୍ରୈ॑ଧାତ॒ଵୀଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସର୍ଵେ॑ଣୈ॒ଵୈନଂ॑-ଯଁ॒ଜ୍ଞେନା॒ଭି ଚ॑ରତି ସ୍ତୃଣୁ॒ତ ଏ॒ଵୈନ॑ମେ॒ତଯୈ॒ଵ ଯ॑ଜେତାଭିଚ॒ର୍ଯମା॑ଣ॒-ସ୍ସର୍ଵୋ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଯ-ତ୍ତ୍ରୈ॑ଧାତ॒ଵୀଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସର୍ଵେ॑ଣୈ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଯଜତେ॒ ନୈନ॑ମଭି॒ଚର᳚ନ୍-ଥ୍ସ୍ତୃଣୁତ ଏ॒ତଯୈ॒ଵ ଯ॑ଜେତ ସ॒ହସ୍ରେ॑ଣ ଯ॒କ୍ଷ୍ଯମା॑ଣଃ॒ ପ୍ରଜା॑ତମେ॒ଵୈନ॑-ଦ୍ଦଦାତ୍ଯେ॒ତଯୈ॒ଵ ଯ॑ଜେତ ସ॒ହସ୍ରେ॑ଣେଜା॒ନୋ-ଽନ୍ତଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ଷ ପ॑ଶୂ॒ନା-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛତି॒ [-ଗ॑ଚ୍ଛତି, ଯ-ସ୍ସ॒ହସ୍ରେ॑ଣ॒] 32

ଯ-ସ୍ସ॒ହସ୍ରେ॑ଣ॒ ଯଜ॑ତେ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ପ॒ଶୂନ॑ସୃଜତ॒ ତାଗ୍ସ୍ତ୍ରୈ॑ଧାତ॒ ଵୀଯେ॑-ନୈ॒ଵାସୃ॑ଜତ॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାଗ୍ ସ୍ତ୍ରୈ॑ଧାତ॒ଵୀଯେ॑ନପ॒ଶୁକା॑ମୋ॒ ଯଜ॑ତେ॒ ଯସ୍ମା॑ଦେ॒ଵ ଯୋନେଃ᳚ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ॒ଶୂନସୃ॑ଜତ॒ ତସ୍ମା॑ଦେ॒ଵୈନା᳚ନ୍-ଥ୍ସୃଜତ॒ ଉପୈ॑ନ॒ମୁତ୍ତ॑ରଗ୍ଂ ସ॒ହସ୍ର॑-ନ୍ନମତି ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯୋ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଆ ଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ଯତେ॒ ଯୋ ଯ॒କ୍ଷ୍ଯ ଇତ୍ଯୁ॒କ୍ତ୍ଵା ନ ଯଜ॑ତେ ତ୍ରୈଧାତ॒ଵୀଯେ॑ନ ଯଜେତ॒ ସର୍ଵୋ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଯ॒ଜ୍ଞୋ [ଯ॒ଜ୍ଞଃ, ଯ-ତ୍ତ୍ରୈ॑ଧାତ॒ଵୀଯ॒ଗ୍ଂ॒] 33

ଯ-ତ୍ତ୍ରୈ॑ଧାତ॒ଵୀଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସର୍ଵେ॑ଣୈ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଯଜତେ॒ ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ॒ ଆ ଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ଯତେ॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶକପାଲଃ ପୁରୋ॒ଡାଶୋ॑ ଭଵତି॒ ତେ ତ୍ରଯ॒ଶ୍ଚତୁ॑ଷ୍କପାଲା-ସ୍ତ୍ରିଷ୍ଷମୃଦ୍ଧ॒ତ୍ଵାଯ॒ ତ୍ରଯଃ॑ ପୁରୋ॒ଡାଶା॑ ଭଵନ୍ତି॒ ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କା ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନା॒ମାପ୍ତ୍ଯା॒ ଉତ୍ତ॑ର-ଉତ୍ତରୋ॒ ଜ୍ଯାଯା᳚-ନ୍ଭଵତ୍ଯେ॒ଵମି॑ଵ॒ ହୀମେ ଲୋ॒କା ଯ॑ଵ॒ମଯୋ॒ ମଦ୍ଧ୍ଯ॑ ଏ॒ତଦ୍ଵା ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷସ୍ଯ ରୂ॒ପଗ୍ଂ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ॒ ସର୍ଵେ॑ଷାମଭିଗ॒ମଯ॒ନ୍ନଵ॑ ଦ୍ଯ॒ତ୍ଯଛ॑ବଣ୍ଟ୍କାର॒ଗ୍ଂ॒ ହିର॑ଣ୍ଯ-ନ୍ଦଦାତି॒ ତେଜ॑ ଏ॒ଵା- [ଏ॒ଵ, ଅଵ॑ ରୁନ୍ଧେ] 34

-ଽଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ତା॒ର୍ପ୍ଯ-ନ୍ଦ॑ଦାତି ପ॒ଶୂନେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଧେ॒ନୁ-ନ୍ଦ॑ଦାତ୍ଯା॒ଶିଷ॑ ଏ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ସାମ୍ନୋ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଵର୍ଣୋ॒ ଯଦ୍ଧିର॑ଣ୍ଯଂ॒-ଯଁଜୁ॑ଷା-ନ୍ତା॒ର୍ପ୍ଯମୁ॑କ୍ଥାମ॒ଦାନା᳚-ନ୍ଧେ॒ନୁରେ॒ତାନେ॒ଵ ସର୍ଵା॒ନ୍॒. ଵର୍ଣା॒ନଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ॥ 35 ॥

(ଜଗ॑ତ୍ଯା - ଽଭି॒ଚର॒ନ୍-ଥ୍ସର୍ଵୋ॒ ଵୈ - ଗ॑ଚ୍ଛତି - ଯ॒ଜ୍ଞ - ସ୍ତେଜ॑ ଏ॒ଵ - ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଚ୍ଚ॑) (ଅ. 11)

ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ ହ॒ତପୁ॑ତ୍ରୋ॒ ଵୀନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ ସୋମ॒ମା-ଽହ॑ର॒-ତ୍ତସ୍ମି॒ନ୍ନିନ୍ଦ୍ର॑ ଉପହ॒ଵମୈ᳚ଚ୍ଛତ॒ ତ-ନ୍ନୋପା᳚ହ୍ଵଯତ ପୁ॒ତ୍ର-ମ୍ମେ॑-ଽଵଧୀ॒ରିତି॒ ସ ଯ॑ଜ୍ଞଵେଶ॒ସ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ପ୍ରା॒ସହା॒ ସୋମ॑ମପିବ॒-ତ୍ତସ୍ଯ॒ ଯଦ॒ତ୍ଯଶି॑ଷ୍ଯତ॒ ତ-ତ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା॑-ଽଽହଵ॒ନୀଯ॒ମୁପ॒ ପ୍ରାଵ॑ର୍ତଯ॒-ଥ୍ସ୍ଵାହେନ୍ଦ୍ର॑ଶତ୍ରୁର୍ଵର୍ଧ॒ସ୍ଵେତି॒ ସ ଯାଵ॑ଦୂ॒ର୍ଧ୍ଵଃ ପ॑ରା॒ଵିଦ୍ଧ୍ଯ॑ତି॒ ତାଵ॑ତି ସ୍ଵ॒ଯମେ॒ଵ ଵ୍ଯ॑ରମତ॒ ଯଦି॑ ଵା॒ ତାଵ॑-ତ୍ପ୍ରଵ॒ଣ- [ତାଵ॑-ତ୍ପ୍ରଵ॒ଣମ୍, ଆସୀ॒ଦ୍ଯଦି॑] 36

-ମାସୀ॒ଦ୍ଯଦି॑ ଵା॒ ତାଵ॒ଦଦ୍ଧ୍ଯ॒ଗ୍ନେରାସୀ॒-ଥ୍ସ ସ॒ମ୍ଭଵ॑ନ୍ନ॒ଗ୍ନୀଷୋମା॑ଵ॒ଭି ସମ॑ଭଵ॒-ଥ୍ସ ଇ॑ଷୁମା॒ତ୍ରମି॑ଷୁମାତ୍ରଂ॒-ଵିଁଷ୍ଵ॑ଙ୍ଙଵର୍ଧତ॒ ସ ଇ॒ମାଂ-ଲୋଁ॒କାନ॑ଵୃଣୋ॒ଦ୍ଯ-ଦି॒ମାଂ-ଲୋଁ॒କାନଵୃ॑ଣୋ॒-ତ୍ତ-ଦ୍ଵୃ॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ଵୃତ୍ର॒ତ୍ଵ-ନ୍ତସ୍ମା॒ଦିନ୍ଦ୍ରୋ॑-ଽବିଭେ॒ଦପି॒ ତ୍ଵଷ୍ଟା॒ ତସ୍ମୈ॒ ତ୍ଵଷ୍ଟା॒ ଵଜ୍ର॑ମସିଞ୍ଚ॒-ତ୍ତପୋ॒ ଵୈ ସ ଵଜ୍ର॑ ଆସୀ॒-ତ୍ତମୁଦ୍ଯ॑ନ୍ତୁ॒-ନ୍ନାଶ॑କ୍ନୋ॒ଦଥ॒ ଵୈ ତର୍ହି॒ ଵିଷ୍ଣୁ॑- [ଵିଷ୍ଣୁଃ॑, ଅ॒ନ୍ଯା] 37

-ର॒ନ୍ଯା ଦେ॒ଵତା॑ ଽଽସୀ॒-ଥ୍ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒-ଦ୍ଵିଷ୍ଣ॒ଵେହୀ॒ଦମା ହ॑ରିଷ୍ଯାଵୋ॒ ଯେନା॒ଯମି॒ଦମିତି॒ସ ଵିଷ୍ଣୁ॑ସ୍ତ୍ରେ॒ଧା-ଽଽତ୍ମାନଂ॒-ଵିଁନ୍ଯ॑ଧତ୍ତ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ନ୍ତୃତୀ॑ଯମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ତୃତୀ॑ଯ-ନ୍ଦି॒ଵି ତୃତୀ॑ଯ-ମଭିପର୍ଯାଵ॒ର୍ତା-ଦ୍ଧ୍ଯବି॑ଭେ॒ଦ୍ଯତ୍-ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା-ନ୍ତୃତୀ॑ଯ॒ମାସୀ॒-ତ୍ତେନେନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଵଜ୍ର॒ମୁଦ॑ଯଚ୍ଛ॒-ଦ୍ଵିଷ୍ଣ୍ଵ॑ନୁସ୍ଥିତ॒-ସ୍ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒ନ୍ମା ମେ॒ ପ୍ର ହା॒ରସ୍ତି॒ ଵା ଇ॒ଦ- [ଵା ଇ॒ଦମ୍, ମଯି॑ ଵୀ॒ର୍ଯ॑-ନ୍ତ-ତ୍ତେ॒] 38

-ମ୍ମଯି॑ ଵୀ॒ର୍ଯ॑-ନ୍ତ-ତ୍ତେ॒ ପ୍ରଦା᳚ସ୍ଯା॒ମୀତି॒ ତଦ॑ସ୍ମୈ॒ ପ୍ରାଯ॑ଚ୍ଛ॒-ତ୍ତ-ତ୍ପ୍ରତ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣା॒ଦଧା॒ ମେତି॒ ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣ॒ଵେ-ଽତି॒ ପ୍ରାଯ॑ଚ୍ଛ॒-ତ୍ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣା-ଦ॒ସ୍ମାସ୍ଵିନ୍ଦ୍ର॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଦ॑ଧା॒ତ୍ଵିତି॒ ଯଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ତୃତୀ॑ଯ॒ମାସୀ॒-ତ୍ତେନେନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଵଜ୍ର॒ମୁଦ॑ଯଚ୍ଛ॒-ଦ୍ଵିଷ୍ଣ୍ଵ॑ନୁସ୍ଥିତ॒-ସ୍ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒ନ୍ମା ମେ॒ ପ୍ରହା॒ରସ୍ତି॒ ଵା ଇ॒ଦ- [ଵା ଇ॒ଦମ୍, ମଯି॑ ଵୀ॒ର୍ଯ॑-ନ୍ତ-ତ୍ତେ॒] 39

-ମ୍ମଯି॑ ଵୀ॒ର୍ଯ॑-ନ୍ତ-ତ୍ତେ॒ ପ୍ର ଦା᳚ସ୍ଯା॒ମୀତି॒ ତଦ॑ସ୍ମୈ॒ ପ୍ରାଯ॑ଚ୍ଛ॒-ତ୍ତ-ତ୍ପ୍ରତ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣା॒-ଦ୍ଦ୍ଵିର୍ମା॑-ଽଧା॒ ଇତି॒ ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣ॒ଵେ-ଽତି॒ ପ୍ରାଯ॑ଚ୍ଛ॒-ତ୍ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାଦ॒ସ୍ମାସ୍ଵିନ୍ଦ୍ର॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଦ॑ଧା॒ତ୍ଵିତି॒ ଯଦ୍ଦି॒ଵି ତୃତୀ॑ଯ॒ମାସୀ॒-ତ୍ତେନେନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଵଜ୍ର॒ମୁଦ॑ଯଚ୍ଛ॒-ଦ୍ଵିଷ୍ଣ୍ଵ॑ନୁସ୍ଥିତ॒-ସ୍ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒ନ୍ମା ମେ॒ ପ୍ରହା॒ର୍ଯେନା॒ହ- [ପ୍ରହା॒ର୍ଯେନା॒ହମ୍, ଇ॒ଦମସ୍ମି॒ ତ-ତ୍ତେ॒] 40

-ମି॒ଦମସ୍ମି॒ ତ-ତ୍ତେ॒ ପ୍ରଦା᳚ସ୍ଯା॒ମୀତି॒ ତ୍ଵୀ(3) ଇତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ-ଥ୍ସ॒ନ୍ଧା-ନ୍ତୁ ସନ୍ଦ॑ଧାଵହୈ॒ ତ୍ଵାମେ॒ଵ ପ୍ରଵି॑ଶା॒ନୀତି॒ ଯନ୍ମା-ମ୍ପ୍ର॑ଵି॒ଶେଃ କି-ମ୍ମା॑ ଭୁଞ୍ଜ୍ଯା॒ ଇତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒-ତ୍ତ୍ଵାମେ॒ଵେନ୍ଧୀ॑ଯ॒ ତଵ॒ ଭୋଗା॑ଯ॒ ତ୍ଵା-ମ୍ପ୍ରଵି॑ଶେଯ॒ମିତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒-ତ୍ତଂ-ଵୃଁ॒ତ୍ରଃ ପ୍ରାଵି॑ଶଦୁ॒ଦରଂ॒-ଵୈଁ ଵୃ॒ତ୍ରଃ, କ୍ଷୁ-ତ୍ଖଲୁ॒ ଵୈ ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ॒ ଯ [ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ॒ ଯଃ, ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ହନ୍ତି॒] 41

ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ହନ୍ତି॒ କ୍ଷୁଧ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯ॒-ନ୍ତଦ॑ସ୍ମୈ॒ ପ୍ରାଯ॑ଚ୍ଛ॒ତ୍ତ-ତ୍ପ୍ରତ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣା॒ତ୍- ତ୍ରିର୍ମା॑-ଽଧା॒ ଇତି॒ ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣ॒ଵେ-ଽତି॒ ପ୍ରାଯ॑ଚ୍ଛ॒-ତ୍ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାଦ॒ସ୍ମାସ୍ଵିନ୍ଦ୍ର॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଦ॑ଧା॒ତ୍ଵିତି॒ ଯତ୍ତ୍ରିଃ ପ୍ରାଯ॑ଚ୍ଛ॒-ତ୍ତ୍ରିଃ ପ୍ର॒ତ୍ଯଗୃ॑ହ୍ଣା॒-ତ୍ତ-ତ୍ତ୍ରି॒ଧାତୋ᳚ସ୍ତ୍ରିଧାତୁ॒ତ୍ଵଂ-ଯଁ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣୁ॑ର॒ନ୍ଵତି॑ଷ୍ଠତ॒ ଵିଷ୍ଣ॒ଵେ-ଽତି॒ ପ୍ରାଯ॑ଚ୍ଛ॒-ତ୍ତସ୍ମା॑ଦୈନ୍ଦ୍ରାଵୈଷ୍ଣ॒ଵଗ୍ଂ ହ॒ଵିର୍ଭ॑ଵତି॒ ଯଦ୍ଵା ଇ॒ଦ-ଙ୍କିଞ୍ଚ॒ ତଦ॑ସ୍ମୈ॒ ତ-ତ୍ପ୍ରାଯ॑ଚ୍ଛ॒-ଦୃଚ॒-ସ୍ସାମା॑ନି॒ ଯଜୂଗ୍ଂ॑ଷି ସ॒ହସ୍ରଂ॒-ଵାଁ ଅ॑ସ୍ମୈ॒ ତ-ତ୍ପ୍ରାଯ॑ଚ୍ଛ॒-ତ୍ତସ୍ମା᳚-ଥ୍ସ॒ହସ୍ର॑ଦକ୍ଷିଣମ୍ ॥ 42 ॥

(ପ୍ର॒ଵ॒ଣଂ - ଁଵିଷ୍ଣୁ॒- ର୍ଵା ଇ॒ଦ- ମି॒ଦ - ମ॒ହଂ - ଁଯୋ - ଭ॑ଵ॒ - ତ୍ଯେକ॑ ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 12)

ଦେ॒ଵା ଵୈ ରା॑ଜ॒ନ୍ଯା᳚-ଜ୍ଜାଯ॑ମାନା-ଦବିଭଯୁ॒-ସ୍ତମ॒ନ୍ତରେ॒ଵ ସନ୍ତ॒-ନ୍ଦାମ୍ନା ଽପୌ᳚ମ୍ଭ॒ନ୍-ଥ୍ସ ଵା ଏ॒ଷୋ-ଽପୋ᳚ବ୍ଧୋ ଜାଯତେ॒ ଯ-ଦ୍ରା॑ଜ॒ନ୍ଯୋ॑ ଯଦ୍ଵା ଏ॒ଷୋ-ଽନ॑ପୋବ୍ଧୋ॒ ଜାଯେ॑ତ ଵୃ॒ତ୍ରା-ନ୍ଘ୍ନଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଚ॑ରେ॒ଦ୍ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ ରାଜ॒ନ୍ଯ॑ମନ॑ପୋବ୍ଧୋ ଜାଯେତ ଵୃ॒ତ୍ରା-ନ୍ଘ୍ନଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଚ॑ରେ॒ଦିତି॒ ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତମୈ᳚ନ୍ଦ୍ରା ବାର୍ହସ୍ପ॒ତ୍ଯ-ଞ୍ଚ॒ରୁ-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପେଦୈ॒ନ୍ଦ୍ରୋ ଵୈ ରା॑ଜ॒ନ୍ଯୋ᳚ ବ୍ରହ୍ମ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॒ ର୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୈ॒ଵୈନ॒-ନ୍ଦାମ୍ନୋ॒-ଽପୋମ୍ଭ॑ନା-ନ୍ମୁଞ୍ଚତି ହିର॒ଣ୍ମଯ॒-ନ୍ଦାମ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା ସା॒କ୍ଷାଦେ॒ଵୈନ॒-ନ୍ଦାମ୍ନୋ॒-ଽପୋମ୍ଭ॑ନା-ନ୍ମୁଞ୍ଚତି ॥ 43 ॥

(ଏ॒ନଂ॒ - ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ଚ) (ଅ. 13)

ନଵୋ॑ନଵୋ ଭଵତି॒ ଜାଯ॑ମା॒ନୋ-ଽହ୍ନା᳚-ଙ୍କେ॒ତୁରୁ॒ଷସା॑ ମେ॒ତ୍ଯଗ୍ରେ᳚ । ଭା॒ଗ-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଵିଦ॑ଧାତ୍ଯା॒ଯ-ନ୍ପ୍ରଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା᳚ସ୍ତିରତି ଦୀ॒ର୍ଘମାଯୁଃ॑ ॥ ଯମା॑ଦି॒ତ୍ଯା ଅ॒ଗ୍ଂ॒ଶୁମା᳚ପ୍ଯା॒ଯଯ॑ନ୍ତି॒ ଯମକ୍ଷି॑ତ॒-ମକ୍ଷି॑ତଯଃ॒ ପିବ॑ନ୍ତି । ତେନ॑ ନୋ॒ ରାଜା॒ ଵରୁ॑ଣୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॒ରା ପ୍ଯା॑ଯଯନ୍ତୁ॒ ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ ଗୋ॒ପାଃ ॥ପ୍ରାଚ୍ଯା᳚-ନ୍ଦି॒ଶି ତ୍ଵମି॑ନ୍ଦ୍ରାସି॒ ରାଜୋ॒ତୋଦୀ᳚ଚ୍ଯାଂ-ଵୃଁତ୍ରହନ୍ ଵୃତ୍ର॒ହା-ଽସି॑ । ଯତ୍ର॒ ଯନ୍ତି॑ ସ୍ରୋ॒ତ୍ଯାସ୍ତ- [ଯନ୍ତି॑ ସ୍ରୋ॒ତ୍ଯାସ୍ତତ୍, ଜି॒ତ-ନ୍ତେ॑] 44

-ଜ୍ଜି॒ତ-ନ୍ତେ॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ତୋ ଵୃ॑ଷ॒ଭ ଏ॑ଧି॒ ହଵ୍ଯଃ॑ ॥ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଜଯାତି॒ ନ ପରା॑ ଜଯାତା ଅଧିରା॒ଜୋ ରାଜ॑ସୁ ରାଜଯାତି । ଵିଶ୍ଵା॒ ହି ଭୂ॒ଯାଃ ପୃତ॑ନା ଅଭି॒ଷ୍ଟୀରୁ॑ପ॒ସଦ୍ଯୋ॑ ନମ॒ସ୍ଯୋ॑ ଯଥା-ଽସ॑ତ୍ ॥ ଅ॒ସ୍ଯେଦେ॒ଵ ପ୍ରରି॑ରିଚେ ମହି॒ତ୍ଵ-ନ୍ଦି॒ଵଃ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯାଃ ପର୍ଯ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷାତ୍ । ସ୍ଵ॒ରାଡିନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଦମ॒ ଆ ଵି॒ଶ୍ଵଗୂ᳚ର୍ତ-ସ୍ସ୍ଵ॒ରିରମ॑ତ୍ରୋ ଵଵକ୍ଷେ॒ ରଣା॑ଯ ॥ ଅ॒ଭି ତ୍ଵା॑ ଶୂର ନୋନୁ॒ମୋ-ଽଦୁ॑ଗ୍ଧା ଇଵ ଧେ॒ନଵଃ॑ । ଈଶା॑ନ- [ଈଶା॑ନମ୍, ଅ॒ସ୍ଯ] 45

-ମ॒ସ୍ଯ ଜଗ॑ତ-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଦୃଶ॒ମୀଶା॑ନମିନ୍ଦ୍ର ତ॒ସ୍ଥୁଷଃ॑ ॥ ତ୍ଵାମିଦ୍ଧି ହଵା॑ମହେ ସା॒ତା ଵାଜ॑ସ୍ଯ କା॒ରଵଃ॑ । ତ୍ଵାଂ-ଵୃଁ॒ତ୍ରେଷ୍ଵି॑ନ୍ଦ୍ର॒ ସତ୍ପ॑ତି॒-ନ୍ନର॒ସ୍ତ୍ଵା-ଙ୍କାଷ୍ଠା॒ସ୍ଵର୍ଵ॑ତଃ ॥ ଯଦ୍ଦ୍ଯାଵ॑ଇନ୍ଦ୍ରତେଶ॒ତଗ୍ଂ ଶ॒ତ-ମ୍ଭୂମୀ॑ରୁ॒ତ ସ୍ଯୁଃ । ନ ତ୍ଵା॑ ଵଜ୍ରିନ୍-ଥ୍ସ॒ହସ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ ସୂର୍ଯା॒ ଅନୁ॒ ନ ଜା॒ତମ॑ଷ୍ଟ॒ ରୋଦ॑ସୀ ॥ ପିବା॒ ସୋମ॑ମିନ୍ଦ୍ର॒ ମନ୍ଦ॑ତୁ ତ୍ଵା॒ ଯନ୍ତେ॑ ସୁ॒ଷାଵ॑ ହର୍ଯ॒ଶ୍ଵାଦ୍ରିଃ॑ । 46

ସୋ॒ତୁର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒ଗ୍ଂ॒ ସୁଯ॑ତୋ॒ ନାର୍ଵା᳚ ॥ ରେ॒ଵତୀ᳚ର୍ନ-ସ୍ସଧ॒ମାଦ॒ ଇନ୍ଦ୍ରେ॑ ସନ୍ତୁ ତୁ॒ଵିଵା॑ଜାଃ । କ୍ଷୁ॒ମନ୍ତୋ॒ ଯାଭି॒ର୍ମଦେ॑ମ ॥ ଉଦ॑ଗ୍ନେ॒ ଶୁଚ॑ଯ॒ସ୍ତଵ॒ , ଵି ଜ୍ଯୋତି॒ଷୋ,ଦୁ॒ ତ୍ଯ-ଞ୍ଜା॒ତଵେ॑ଦସଗ୍ଂସ॒ପ୍ତ ତ୍ଵା॑ ହ॒ରିତୋ॒ ରଥେ॒ ଵହ॑ନ୍ତି ଦେଵ ସୂର୍ଯ । ଶୋ॒ଚିଷ୍କେ॑ଶଂ-ଵିଁଚକ୍ଷଣ ॥ ଚି॒ତ୍ର-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॒ମୁଦ॑ଗା॒ଦନୀ॑କ॒-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯା॒-ଽଗ୍ନେଃ । ଆ-ଽପ୍ରା॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ଗ୍ଂ॒ ସୂର୍ଯ॑ ଆ॒ତ୍ମା ଜଗ॑ତସ୍ତ॒ସ୍ଥୁଷ॑- [ଜଗ॑ତସ୍ତ॒ସ୍ଥୁଷଃ॑, ଚ ।] 47

-ଶ୍ଚ ॥ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ଋ॑ତା॒ଵୃଧ॑ ଋ॒ତୁଭି॑ର୍-ହଵନ॒ଶ୍ରୁତଃ॑ । ଜୁ॒ଷନ୍ତାଂ॒-ଯୁଁଜ୍ଯ॒-ମ୍ପଯଃ॑ ॥ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେଵା-ଶ୍ଶୃଣୁ॒ତେମଗ୍ଂ ହଵ॑-ମ୍ମେ॒ ଯେ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ଯ ଉପ॒ ଦ୍ଯଵି॒ଷ୍ଠ । ଯେ ଅ॑ଗ୍ନିଜି॒ହ୍ଵା ଉ॒ତ ଵା॒ ଯଜ॑ତ୍ରା ଆ॒ସଦ୍ଯା॒ସ୍ମି-ନ୍ବ॒ର୍॒ହିଷି॑ ମାଦଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ॥ 48 ॥

(ତ - ଦୀଶା॑ନ॒ - ମଦ୍ରି॑ - ସ୍ତ॒ସ୍ଥୁଷ॑ - ସ୍ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଚ୍ଚ॑) (ଅ. 14)

(ଦେ॒ଵା ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯା॑ - ଦେଵସୁ॒ରା ଅ॑ବ୍ରୁଵନ୍ - ଦେଵାସୁ॒ରାସ୍ତେଷା᳚-ଙ୍ଗାଯ॒ତ୍ରୀ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ସ୍ତା ଯତ୍ରା-ଽ - ଗ୍ନେ॒ ଗୋଭିଃ॑ - ଚି॒ତ୍ରଯା॑ - ମାରୁ॒ତଂ - ଦେଵା॑ ଵସଵ୍ଯା॒ ଅଗ୍ନେ॑ - ମାରୁ॒ତମିତି॒ - ଦେଵା॑ ଵସଵ୍ଯା॒ ଦେଵା᳚-ଶ୍ଶର୍ମଣ୍ଯାଃ॒ - ସର୍ଵା॑ଣି॒ - ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ ହ॒ତପୁ॑ତ୍ରୋ - ଦେ॒ଵା ଵୈ ରା॑ଜ॒ନ୍ଯା᳚ନ୍ - ନଵୋ॑ନଵ॒ - ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ଦଶ )

(ଦେ॒ଵା ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯାଃ᳚ - ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୁନ୍ - ଦେଵା॑ ଵସଵ୍ଯାଃ - ପରିଦ॒ଧ୍ଯଦି॒ଦ- ମସ୍ମ୍ଯ॒ - ଷ୍ଟା ଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶତ୍ )

(ଦେ॒ଵା ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯା॑, ମାଦଯଧ୍ଵଂ)

॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥

॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ନ୍ଦ୍ଵିତୀଯକାଣ୍ଡେ ଚତୁର୍ଥଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

de॒vā ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ pi॒tara॒ste᳚-'nyata̭ āsa॒nnasṷrā॒ rakṣāgṃ̭si piśā॒cāste᳚ 'nyata॒steṣā᳚-nde॒vānā̭mu॒ta yadalpaṃ॒-lo~hi̭ta॒makṷrva॒-nta-drakṣāgṃ̭si॒ rātrī̭bhirasubhna॒-ntān-thsu॒bdhā-nmṛ॒tāna॒bhi vyau᳚ccha॒-tte de॒vā a̭vidu॒ryo vai no॒-'ya-mmri॒yate॒ rakṣāgṃ̭si॒ vā i॒ma-ṅghna॒ntīti॒ te rakṣā॒g॒syupā̭mantrayanta॒ tānya̭bruva॒n. varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai॒ ya- [yat, asṷrā॒n jayā̭ma॒] 1

-dasṷrā॒n jayā̭ma॒ tannaḥ̭ sa॒hāsa॒diti॒ tato॒ vai de॒vā asṷrānajaya॒-nte-'sṷrān ji॒tvārakṣā॒g॒syapā̭nudanta॒ tāni॒ rakṣā॒g॒syanṛ̭tama ka॒rteti̭ sama॒nta-nde॒vā-nparya̭viśa॒-nte de॒vā a॒gnāva̭nāthanta॒ te᳚-'gnaye॒ prava̭te puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapanna॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒-'gnaye॒ pratī̭kavate॒ yada॒gnaye॒ prava̭te ni॒rava̭pa॒n॒. yānye॒va pu॒rastā॒-drakṣā॒g॒- [pu॒rastā॒-drakṣā॒gṃ̭si, ā॒sa॒ntāni॒ tena॒] 2

-syāsa॒ntāni॒ tena॒ prāṇṷdanta॒ yada॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒ yānye॒vābhito॒ rakṣā॒g॒syāsa॒-ntāni॒ tena॒ vya̭bādhanta॒ yada॒gnaye॒ pratī̭kavate॒ yānye॒va pa॒ścā-drakṣā॒g॒syāsa॒-ntāni॒ tenāpā̭nudanta॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparāsṷrā॒ yo bhrātṛ̭vyavā॒n-thsyā-thsa spardha̭māna e॒tayeṣṭyā̭ yajetā॒gnaye॒ prava̭te puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭peda॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒- [vibā॒dhava̭te॒, a॒gnaye॒ pratī̭kavate॒] 3

-'gnaye॒ pratī̭kavate॒ yada॒gnaye॒ prava̭te ni॒rvapa̭ti॒ ya e॒vāsmā॒cchreyā॒n-bhrātṛ̭vya॒sta-ntena॒ praṇṷdate॒ yada॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒ ya e॒vainḙna sa॒dṛnta-ntena॒ vi bā̭dhate॒ yada॒gnaye॒ pratī̭kavate॒ ya e॒vāsmā॒-tpāpī̭yā॒-nta-ntenāpa̭ nudate॒ pra śreyāgṃ̭sa॒-mbhrātṛ̭vya-nnuda॒teti̭ sa॒dṛśa̭-ṅkrāmati॒ naina॒-mpāpī̭yānāpnoti॒ ya e॒vaṃ ~vi॒dvāne॒tayeṣṭyā॒ yaja̭te || 4 ||

(vṛ॒ṇā॒ma॒hai॒ yat - pu॒rastā॒-drakṣāgṃ̭si- vapeda॒gnayḙ vibā॒dhava̭ta - e॒vaṃ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 1)

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-nte de॒vā a̭bruva॒n॒. yo no̭ vī॒ryā̭vattama॒stamanṷ sa॒māra̭bhāmahā॒ iti॒ ta indra̭mabruva॒-ntvaṃ-vai~ no̭ vī॒ryā̭vattamo-'si॒ tvāmanṷ sa॒māra̭bhāmahā॒ iti॒ so᳚-'bravī-tti॒sro ma̭ i॒māsta॒nuvo̭ vī॒ryā̭vatī॒stāḥ prī̭ṇī॒tāthā-sṷrāna॒bhi bha̭viṣya॒theti॒ tā vai brū॒hītya̭bruvanni॒yamagṃ̭ ho॒mugi॒yaṃ-vi~̭mṛ॒dheya-mi̭ndri॒yāva॒tī- [-mi̭ndri॒yāva॒tī, itya̭bravī॒tta] 5

-tya̭bravī॒tta indrā̭yāgṃ ho॒mucḙ puro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla॒-nnira̭vapa॒nnindrā̭ya vaimṛ॒dhāye-ndrā̭yendri॒yāva̭te॒ yadindrā̭yāgṃ ho॒mucḙ ni॒rava̭pa॒nnagṃha̭sa e॒va tenā̭mucyanta॒ yadindrā̭ya vai mṛ॒dhāya॒ mṛdha̭ e॒va tenāpā᳚ghnata॒yadindrā̭yendri॒yāva̭ta indri॒yame॒va tenā॒-''tmanna̭dadhata॒ traya̭strigṃśatkapāla-mpuro॒ḍāśa॒-nnira̭vapa॒-ntraya̭strigṃśa॒dvai de॒vatā॒stā indra̭ ā॒tmannanṷ sa॒māra̭bhaṃya~ta॒ bhūtyai॒ [bhūtyai᳚, tāṃ-vā~va] 6

tāṃ-vā~va de॒vā viji̭ti-mutta॒mā-masṷrai॒-rvya̭jayanta॒yo bhrātṛ̭vyavā॒nth- syā-thsa spardha̭māna e॒tayeṣṭyā̭ yaje॒tendrā̭yāgṃ ho॒mucḙ puro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya vaimṛ॒dhāyendrā̭yendri॒yāva॒te-'gṃ ha̭sā॒ vā e॒ṣa gṛ̭hī॒to yasmā॒cchreyā॒-nbhrātṛ̭vyo॒yadindrā̭yāgṃ ho॒mucḙ ni॒rvapa॒tyagṃha̭sa e॒va tena̭ mucyatemṛ॒dhā vā e॒ṣo̭-'bhiṣa̭ṇṇo॒ yasmā᳚-thsamā॒neṣva॒nya-śśreyā̭nu॒tā- [śreyā̭nu॒ta, a-'bhrā̭tṛvyo॒] 7

-'bhrā̭tṛvyo॒ yadindrā̭ya vaimṛ॒dhāya॒ mṛdha̭ e॒va tenāpa̭ hate॒yadindrā̭yendri॒yāva̭ta indri॒yame॒va tenā॒tma-ndha̭tte॒ traya̭strigṃśatkapāla-mpuro॒ḍāśa॒-nnirva̭pati॒ traya̭strigṃśa॒dvai de॒vatā॒stā e॒va yaja̭māna ā॒tmannanṷ sa॒māra̭bhaṃya~te॒ bhūtyai॒ sā vā e॒ṣā viji̭ti॒rnāmeṣṭi॒rya e॒vaṃ-vi~॒dvāne॒tayeṣṭyā॒ yaja̭ta utta॒māme॒va viji̭ti॒-mbhrātṛ̭vyeṇa॒ vi ja̭yate || 8 ||

(i॒ndri॒yāva̭tī॒ - bhūtyā̭ - u॒tai - kā॒nna pa̭ñcā॒śacca̭) (a. 2)

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-nteṣā᳚-ṅgāya॒tryojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpra॒jā-mpa॒śūn-thsa॒gṛṃhyā॒ ''dāyā̭-pa॒kramyā̭tiṣṭha॒-ttḙ-'manyanta yata॒rān. vā i॒yamṷpāva॒rthsyati॒ ta i॒da-mbha̭viṣya॒ntīti॒ tāṃ-vya~̭hvayanta॒ viśva̭karma॒nniti̭ de॒vā dābhītyasṷrā॒-ssā nānya̭ta॒rāgśca॒-nopāva̭rtata॒ te de॒vā e॒ta-dyajṷrapaśya॒nnojo̭-'si॒ saho̭-'si॒ bala̭masi॒ [bala̭masi, bhrājo̭-'si] 9

bhrājo̭-'si de॒vānā॒-ndhāma॒ nāmā̭-'si॒ viśva̭masi vi॒śvāyu॒-ssarva̭masi sa॒rvāyṷrabhi॒bhūriti॒ vāva de॒vā asṷrāṇā॒mojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpra॒jā-mpa॒śūna̭vṛñjata॒ ya-dgā̭ya॒trya̭pa॒kramyāti̭ṣṭha॒-ttasmā̭de॒tā-ṅgā̭ya॒trītīṣṭi̭māhu-ssaṃva~thsa॒ro vai gā̭ya॒trī saṃ̭va~thsa॒ro vai tada̭pa॒kramyā̭tiṣṭha॒-dyade॒tayā̭ de॒vā asṷrāṇā॒mojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭- [bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya᳚m, pra॒jā-mpa॒śū-] 10

-mpra॒jā-mpa॒śū-navṛ̭ñjata॒ tasmā̭de॒tāgṃ saṃ̭va~॒rga itīṣṭi̭māhu॒ryo bhrātṛ̭vyavā॒nthsyā-thsaspardha̭māna e॒tayeṣṭyā̭ yajetā॒gnayḙ saṃva~॒rgāya̭ puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒ttagṃśṛ॒tamāsa̭nname॒tena॒ yajṷṣā॒-'bhi mṛ̭śe॒doja̭ e॒va bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpra॒jā-mpa॒śū-nbhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati || 11

(bala̭masye॒ - tayā̭ de॒vā asṷrāṇā॒mojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭ - pañca̭catvārigṃśacca) (a. 3)

pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tā a̭smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā̭cīrāya॒-ntā yatrāva̭sa॒-ntato̭ ga॒rmududa̭tiṣṭha॒-ttā bṛha॒spati̭ścā॒nvavai̭tā॒gṃ॒ so᳚-'bravī॒-dbṛha॒spati̭ra॒nayā᳚ tvā॒ prati̭ṣṭhā॒nyatha̭ tvā pra॒jā u॒pāva̭rthsya॒ntīti॒ ta-mprāti̭ṣṭha॒-ttato॒ vai pra॒jāpa̭ti-mpra॒jā u॒pāva̭rtanta॒ yaḥ pra॒jākā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mprā̭jāpa॒tya-ṅgā᳚rmu॒ta-ñca॒ru-nnirva̭pe-tpra॒jāpa̭ti- [-nirva̭pe-tpra॒jāpa̭tim, e॒va svena̭] 12

-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpraja̭nayatipra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata॒ te᳚-'smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā᳚ñca āya॒-nte yatrāva̭sa॒-ntato̭ ga॒rmududa̭tiṣṭha॒-ttā-npū॒ṣā cā॒nvavai̭tā॒gṃ॒ so᳚-'bravī-tpū॒ṣā-'nayā̭ mā॒ prati॒ṣṭhātha̭ tvā pa॒śava̭ u॒pāva̭rthsya॒ntīti॒ mā-mprati॒ṣṭheti॒ somo᳚-'bravī॒-nmama॒ vā [-mama॒ vai, a॒kṛ॒ṣṭa॒pa॒cyamityu॒bhau] 13

a̭kṛṣṭapa॒cyamityu॒bhau vā॒-mprati̭ṣṭhā॒nītya̭bravī॒-ttau prāti̭ṣṭha॒-ttato॒ vai pra॒jāpa̭ti-mpa॒śava̭ u॒pāva̭rtanta॒ yaḥ pa॒śukā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭māpau॒ṣṇa-ṅgā᳚rmu॒ta-ñca॒ru-nnirva̭pe-thsomāpū॒ṣaṇā̭ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayata॒-ssomo॒ vai rḙto॒dhāḥ pū॒ṣā pa̭śū॒nā-mpra̭janayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā̭ti pū॒ṣā pa॒śū-npraja̭nayati || 14 ||

(va॒pe॒-tpra॒jāpa̭tiṃ॒ - ~vai - dadhā̭ti pū॒ṣā - trīṇi̭ ca) (a. 4)

agne॒ gobhi̭rna॒ ā ga॒hīndo̭ pu॒ṣṭyā jṷṣasva naḥ | indro̭ dha॒rtā gṛ॒heṣṷ naḥ || sa॒vi॒tā ya-ssa̭ha॒sriya॒-ssa no̭ gṛ॒heṣṷ rāraṇat | ā pū॒ṣā e॒tvā vasṷ || dhā॒tā da̭dātu no ra॒yimīśā̭no॒ jaga̭ta॒spatiḥ̭ | sa naḥ̭ pū॒rṇena̭ vāvanat || tvaṣṭā॒ yo vṛ̭ṣa॒bho vṛṣā॒ sa no̭ gṛ॒heṣṷ rāraṇat | sa॒hasrḙṇā॒yutḙna ca || yena̭ de॒vā a॒mṛta̭- [a॒mṛta᳚m, dī॒rghagg śravo̭ di॒vyaira̭yanta |] 15

-ndī॒rghagg śravo̭ di॒vyaira̭yanta | rāya̭spoṣa॒ tvama॒smabhya॒-ṅgavā᳚ṅku॒lmi-ñjī॒vasa॒ ā yṷvasva || a॒gni rgṛ॒hapa̭ti॒-ssomo̭ viśva॒vaniḥ̭ savi॒tā sṷme॒dhā-ssvāhā᳚ || agnḙ gṛhapate॒ yaste॒ ghṛtyo̭ bhā॒gastena॒ saha॒ oja̭ ā॒krama̭māṇāya dhehi॒ śraiṣṭhyā᳚tpa॒tho mā yo̭ṣa-mmū॒rdhā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ || 16 ||

(a॒mṛta̭ - ma॒ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 5)

ci॒trayā̭ yajeta pa॒śukā̭ma i॒yaṃ-vai~ ci॒trā yadvā a॒syāṃ-vi~śva̭-mbhū॒tamadhi̭ pra॒jāya̭te॒ te ne॒yañci॒trā ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg ści॒trayā̭ pa॒śukā̭mo॒ yaja̭te॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭ rmithu॒nai rjā̭yate॒ praivāgne॒yena̭ vāpayati॒ retaḥ̭ sau॒myena̭ dadhāti॒ reta̭ e॒va hi॒ta-ntvaṣṭā̭ rū॒pāṇi॒ vi ka̭rotisārasva॒tau bha̭vata e॒tadvai daivya̭-mmithu॒na-ndaivya̭me॒vāsmai̭ [-daivya̭me॒vāsmai᳚, mi॒thu॒na-mma̭ddhya॒to] 17

mithu॒na-mma̭ddhya॒to da̭dhāti॒ puṣṭyai᳚ pra॒jana̭nāya sinīvā॒lyai ca॒rurbha̭vati॒ vāgvai si̭nīvā॒lī puṣṭiḥ॒ khalu॒ vai vākpuṣṭi̭me॒va vāca॒mupai᳚tyai॒ndra ṷtta॒mo bha̭vati॒ tenai॒va tanmi̭thu॒nagṃ sa॒ptaitāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ bhavanti sa॒pta grā॒myāḥ pa॒śavaḥ̭ sa॒ptāra॒ṇyā-ssa॒pta chandāg̭syu॒-bhaya॒syā-va̭ruddhyā॒ athai॒tā āhṷtī rjuhotye॒te vai de॒vāḥ puṣṭi̭pataya॒sta e॒vā smi॒-npuṣṭi̭-ndadhati॒ puṣya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒ratho॒ yade॒tā āhṷtī rju॒hoti॒ prati̭ṣṭhityai || 18 ||

(a॒smai॒ - ta e॒va - dvāda̭śa ca) (a. 6)

mā॒ru॒tama̭si ma॒rutā॒mojo॒-'pā-ndhārā᳚-mbhindhi ra॒maya̭ta maruta-śśye॒namā॒yina॒-mmano̭java saṃ॒-vṛ~ṣa̭ṇagṃ suvṛ॒ktim || yena॒ śardha̭ u॒gramava̭-sṛṣṭa॒meti॒ tada̭śvinā॒ pari̭ dhattagg sva॒sti | pu॒ro॒vā॒to varṣa̭ñji॒nvarā॒vṛ-thsvāhā̭ vā॒tāvad- varṣa̭nnu॒grarā॒vṛ-thsvāhā᳚ sta॒naya॒n varṣa̭-nbhī॒marā॒vathsvāhā̭ 'naśa॒nya̭va॒sphūrja̭n-di॒dyu-dvarṣa̭n-tve॒ṣarā॒vṛ-thsvāhā̭ 'tirā॒traṃ॒-va~rṣa̭-npū॒rtirā॒vṛ- [-pū॒rtirā॒vṛt, svāhā̭ ba॒hu] 19

-thsvāhā̭ ba॒hu hā॒yama̭vṛṣā॒diti̭ śru॒tarā॒vṛ-thsvāhā॒ ''tapa̭ti॒ varṣa̭n-vi॒rāḍā॒vṛ-thsvāhā̭ 'va॒sphūrja̭n-di॒dyu-dvarṣa̭-nbhū॒tarā॒vṛ-thsvāhā॒māndā॒ vāśā॒-śśundhyū॒raji̭rāḥ | jyoti̭ṣmatī॒-stama̭svarī॒-runda̭tī॒-ssuphḙnāḥ | mitra̭bhṛtaḥ॒, kṣatra̭bhṛta॒-ssurā᳚ṣṭrā i॒ha mā̭-'vata ||vṛṣṇo॒ aśva̭sya sa॒ndāna̭masi॒ vṛṣṭyai॒ tvopa̭ nahyāmi || 20 ||

(pū॒rtirā॒vṛ-d- dvica̭tvārigṃśacca) (a. 7)

devā̭ vasavyā॒ agnḙ soma sūrya || devā᳚-śśarmaṇyā॒ mitrā̭varuṇā-'ryamann || devā᳚-ssapīta॒yo 'pā᳚-nnapādāśuhemann | u॒dno da̭ttoda॒dhi-mbhi̭ntta di॒vaḥ pa॒rjanyā̭da॒ntari̭kṣāt-pṛthi॒vyāstato̭ no॒ vṛṣṭyā̭-'vata || divā̭ ci॒ttamaḥ̭ kṛṇvanti pa॒rjanyḙno-davā॒hena̭ | pṛ॒thi॒vīṃ-ya~-dvyu॒ndanti̭ || āya-nnaraḥ̭ su॒dāna̭vo dadā॒śuṣḙ di॒vaḥ kośa॒macṷcyavuḥ | vi pa॒rjanyā᳚-ssṛjanti॒ roda̭sī॒ anu॒ dhanva̭nā yanti [ ] 21

vṛ॒ṣṭayaḥ̭ || udī̭rayathā maruta-ssamudra॒to yū॒yaṃ-vṛ~॒ṣṭiṃ-va~̭rṣayathā purīṣiṇaḥ | na vo̭ dasrā॒ upa̭ dasyanti dhe॒nava॒-śśubhaṃ̭-yā~॒tāmanu॒ rathā̭ avṛthsata || sṛ॒jā vṛ॒ṣṭi-ndi॒va ā-'dbhi-ssa̭mu॒dra-mpṛ̭ṇa || a॒bjā a̭si prathama॒jā bala̭masi samu॒driya᳚m || unna̭mbhaya pṛthi॒vī-mbhi॒ndhīda-ndi॒vya-nnabhaḥ̭ | u॒dno di॒vyasya̭ no de॒hīśā̭no॒ visṛ̭jā॒ dṛti᳚m || ye de॒vā di॒vibhā̭gā॒ ye᳚-'ntari̭kṣa bhāgā॒ ye pṛ̭thi॒vi bhā̭gāḥ | ta i॒maṃ-ya~॒jñama̭vantu॒ ta i॒da-ṅkṣetra॒mā vi̭śantu॒ ta i॒da-ṅkṣetra॒manu॒ vi vi̭śantu || 22 ||

(ya॒nti॒ - de॒vā - vigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 8)

mā॒ru॒tama̭si ma॒rutā॒moja॒ iti̭ kṛ॒ṣṇaṃ-vā~saḥ̭ kṛ॒ṣṇatṷ̄ṣa॒-mpari̭ dhatta e॒tadvai vṛṣṭyai̭ rū॒pagṃ sarṷ̄pa e॒va bhū॒tvā pa॒rjanyaṃ̭-va~rṣayatira॒maya̭ta maruta-śśye॒namā॒yina॒miti̭ paścādvā॒ta-mprati̭ mīvati purovā॒tame॒va ja̭nayati va॒r॒ṣasyā va̭ruddhyai vātanā॒māni̭ juhoti vā॒yurvai vṛṣṭyā̭ īśe vā॒yume॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒rjanyaṃ̭-va~rṣayatya॒ṣṭau [varṣayatya॒ṣṭau, ju॒ho॒ti॒ cata̭sro॒ vai] 23

jṷhoti॒ cata̭sro॒ vai diśa॒ścata̭sro-'vāntaradi॒śā di॒gbhya e॒va vṛṣṭi॒gṃ॒ sa-mpra cyā̭vayati kṛṣṇāji॒ne saṃyau~̭ti ha॒vire॒vāka̭rantarve॒di saṃyau~॒tya va̭ruddhyai॒ yatī̭nāma॒dyamā̭nānāgṃ śī॒r॒ṣāṇi॒ parā̭-'pata॒nte kha॒rjūrā̭ abhava॒n-teṣā॒gṃ॒ rasa̭ ū॒rdhvo̭-'pata॒t-tāni̭ ka॒rīrā᳚ṇya-bhavan-thsau॒myāni॒ vai ka॒rīrā̭ṇi sau॒myā khalu॒ vā āhṷti rdi॒vo vṛṣṭi̭-ñcyāvayati॒ yatka॒rīrā̭ṇi॒ bhava̭nti [ ] 24

sau॒myayai॒vā-''hṷtyā di॒vo vṛṣṭi॒mava̭ rundhe॒ madhṷṣā॒ saṃ-yau~᳚tya॒pāṃ-vā~ e॒ṣa oṣa̭dhīnā॒gṃ॒ raso॒ yanmaddhva॒dbhya e॒vauṣa̭dhībhyo varṣa॒tyatho̭ a॒dbhya e॒vauṣa̭dhībhyo॒ vṛṣṭi॒ni-nna̭yati॒ māndā॒ vāśā॒ iti॒ saṃyau~̭ti nāma॒dheyai̭re॒vainā॒ acchai॒tyatho॒ yathā᳚ brū॒yādasā॒ vehītye॒vame॒vainā̭ nāma॒dheyai॒rā - [nāma॒dheyai॒rā, cyā॒va॒ya॒ti॒ vṛṣṇo॒] 25

cyā̭vayati॒ vṛṣṇo॒ aśva̭sya sa॒ndāna̭masi॒ vṛṣṭyai॒ tvopa̭ nahyā॒mītyā̭ha॒ vṛṣā॒ vā aśvo॒ vṛṣā̭ pa॒rjanyaḥ̭ kṛ॒ṣṇa i̭va॒ khalu॒ vai bhū॒tvā va̭rṣati rū॒peṇai॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati va॒r॒ṣasyā va̭ruddhyai || 26 ||

(a॒ṣṭau - bhava̭nti - nāma॒dheyai॒rai - kā॒nna tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 9)

devā̭ vasavyā॒ devā᳚-śśarmaṇyā॒ devā᳚-ssapītaya॒ ityā ba̭ddhnāti de॒vatā̭bhire॒vānva॒haṃ-vṛ~ṣṭi̭micchati॒ yadi॒ varṣe॒t-tāva̭tye॒va ho̭ta॒vyaṃ̭-ya~di॒ na varṣe॒cchvo bhū॒te ha॒virnirva̭pedahorā॒tre vai mi॒trāvarṷṇāvahorā॒trābhyā॒-ṅkhalu॒ vai pa॒rjanyo̭ varṣati॒ naktaṃ̭-vā~॒ hi divā̭ vā॒ varṣa̭ti mi॒trāvarṷṇāve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmā̭ [tāve॒vāsmai᳚, a॒ho॒rā॒trābhyāṃ᳚-] 27

ahorā॒trābhyā᳚-mpa॒rjanyaṃ̭ ~varṣayato॒-'gnayḙ dhāma॒cchadḙ puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭penmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pālagṃ sau॒ryameka̭kapālama॒gnirvā i॒to vṛṣṭi॒mudī̭rayati ma॒rutaḥ̭ sṛ॒ṣṭā-nna̭yanti ya॒dā khalu॒ vā a॒sāvā̭di॒tyo nyaṃ̭-ra॒śmibhiḥ̭ paryā॒varta॒te-'tha̭varṣatidhāma॒cchadi̭va॒ khalu॒ vai bhū॒tvā va̭rṣatye॒tā vai de॒vatā॒ vṛṣṭyā̭ īśate॒ tā e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā [bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāḥ, e॒vāsmai̭] 28

e॒vāsmai̭ pa॒rjanyaṃ̭-va~rṣayantyu॒tā va̭rṣiṣya॒n varṣa̭tye॒va sṛ॒jā vṛ॒ṣṭi-ndi॒va ā-'dbhi-ssa̭mu॒dra-mpṛ॒ṇetyā̭he॒māścai॒vā-mūścā॒pa-ssama̭rdhaya॒tyatho̭ ā॒bhire॒vā-mūracchai᳚tya॒bjā a̭si prathama॒jā bala̭masi samu॒driya॒mityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-dunna̭-mbhaya pṛthi॒vīmiti̭ varṣā॒hvā-ñjṷhotye॒ṣā vā oṣa̭dhīnāṃ-vṛ~ṣṭi॒vani॒stayai॒va vṛṣṭi॒mā cyā̭vayati॒ ye de॒vā di॒vibhā̭gā॒ iti̭ kṛṣṇāji॒namava̭ dhūnotī॒ma e॒vāsmai̭ lo॒kāḥ prī॒tā a॒bhīṣṭā̭ bhavanti || 29 ||

(a॒smai॒ - dhā॒va॒ti॒ tā - vā - eka̭vigṃśatiśca ) (a. 10)

sarvā̭ṇi॒ chandāg̭sye॒tasyā॒-miṣṭyā̭-ma॒nūcyā॒nītyā̭hu-stri॒ṣṭubho॒ vā e॒tadvī॒ryaṃ̭-ya~-tka॒kudu॒ṣṇihā॒ jaga̭tyai॒ yadṷṣṇiha-ka॒kubhā̭va॒nvāha॒ tenai॒va sarvā̭ṇi॒ chandā॒g॒syava̭ rundhe gāya॒trī vā e॒ṣā yadu॒ṣṇihā॒ yāni̭ ca॒tvāryaddhya॒kṣarā̭ṇi॒ catṷṣpāda e॒va te pa॒śavo॒yathā̭ puro॒ḍāśḙ puro॒ḍāśo-'ddhye॒vame॒va ta-dyad-ṛ॒cyaddhya॒kṣarā̭ṇi॒ yajjaga̭tyā [yajjaga̭tyā, pa॒ri॒da॒ddhyādantaṃ̭-] 30

parida॒ddhyādantaṃ̭-ya~॒jña-ṅga̭maye-ttri॒ṣṭubhā॒ pari̭ dadhātīndri॒yaṃ-vai~ vī॒rya̭-ntri॒ṣṭugi̭ndri॒ya e॒va vī॒ryḙ ya॒jña-mprati̭ṣṭhāpayati॒ nānta̭-ṅgamaya॒tyagne॒ trī te॒ vāji̭nā॒ trī ṣa॒dhastheti॒ triva̭tyā॒ pari̭ dadhāti sarūpa॒tvāya॒ sarvo॒ vā e॒ṣa ya॒jño ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒-ṅkāmā̭ya-kāmāya॒ prayṷjyate॒ sarve᳚bhyo॒ hi kāme᳚bhyo ya॒jñaḥ pra̭yu॒jyate᳚ traidhāta॒vīyḙna yajetābhi॒cara॒n-thsarvo॒ vā [sarvo॒ vai, e॒ṣa] 31

e॒ṣa ya॒jño ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒ sarvḙṇai॒vainaṃ̭-ya~॒jñenā॒bhi ca̭rati stṛṇu॒ta e॒vaina̭me॒tayai॒va ya̭jetābhica॒ryamā̭ṇa॒-ssarvo॒ vā e॒ṣa ya॒jño ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒ sarvḙṇai॒va ya॒jñena̭ yajate॒ naina̭mabhi॒cara᳚n-thstṛṇuta e॒tayai॒va ya̭jeta sa॒hasrḙṇa ya॒kṣyamā̭ṇaḥ॒ prajā̭tame॒vaina̭-ddadātye॒tayai॒va ya̭jeta sa॒hasrḙṇejā॒no-'ntaṃ॒-vā~ e॒ṣa pa̭śū॒nā-ṅga̭cchati॒ [-ga̭cchati, ya-ssa॒hasrḙṇa॒] 32

ya-ssa॒hasrḙṇa॒ yaja̭te pra॒jāpa̭tiḥ॒ khalu॒ vai pa॒śūna̭sṛjata॒ tāgstrai̭dhāta॒ vīyḙ-nai॒vāsṛ̭jata॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg strai̭dhāta॒vīyḙnapa॒śukā̭mo॒ yaja̭te॒ yasmā̭de॒va yoneḥ᳚ pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūnasṛ̭jata॒ tasmā̭de॒vainā᳚n-thsṛjata॒ upai̭na॒mutta̭ragṃ sa॒hasra̭-nnamati de॒vatā᳚bhyo॒ vā e॒ṣa ā vṛ̭ścyate॒ yo ya॒kṣya ityu॒ktvā na yaja̭te traidhāta॒vīyḙna yajeta॒ sarvo॒ vā e॒ṣa ya॒jño [ya॒jñaḥ, ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒] 33

ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒ sarvḙṇai॒va ya॒jñena̭ yajate॒ na de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate॒ dvāda̭śakapālaḥ puro॒ḍāśo̭ bhavati॒ te traya॒ścatṷṣkapālā-striṣṣamṛddha॒tvāya॒ trayaḥ̭ puro॒ḍāśā̭ bhavanti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒māptyā॒ utta̭ra-uttaro॒ jyāyā᳚-nbhavatye॒vami̭va॒ hīme lo॒kā ya̭va॒mayo॒ maddhya̭ e॒tadvā a॒ntari̭kṣasya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai॒ sarvḙṣāmabhiga॒maya॒nnava̭ dya॒tyacha̭baṇṭkāra॒gṃ॒ hira̭ṇya-ndadāti॒ teja̭ e॒vā- [e॒va, ava̭ rundhe] 34

-'va̭ rundhe tā॒rpya-nda̭dāti pa॒śūne॒vāva̭ rundhe dhe॒nu-nda̭dātyā॒śiṣa̭ e॒vāva̭ rundhe॒ sāmno॒ vā e॒ṣa varṇo॒ yaddhira̭ṇyaṃ॒-ya~jṷṣā-ntā॒rpyamṷkthāma॒dānā᳚-ndhe॒nure॒tāne॒va sarvā॒n॒. varṇā॒nava̭ rundhe || 35 ||

(jaga̭tyā - 'bhi॒cara॒n-thsarvo॒ vai - ga̭cchati - ya॒jña - steja̭ e॒va - tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 11)

tvaṣṭā̭ ha॒tapṷtro॒ vīndra॒gṃ॒ soma॒mā-'ha̭ra॒-ttasmi॒nnindra̭ upaha॒vamai᳚cchata॒ ta-nnopā᳚hvayata pu॒tra-mmḙ-'vadhī॒riti॒ sa ya̭jñaveśa॒sa-ṅkṛ॒tvā prā॒sahā॒ soma̭mapiba॒-ttasya॒ yada॒tyaśi̭ṣyata॒ ta-ttvaṣṭā̭-''hava॒nīya॒mupa॒ prāva̭rtaya॒-thsvāhendra̭śatrurvardha॒sveti॒ sa yāva̭dū॒rdhvaḥ pa̭rā॒viddhya̭ti॒ tāva̭ti sva॒yame॒va vya̭ramata॒ yadi̭ vā॒ tāva̭-tprava॒ṇa- [tāva̭-tprava॒ṇam, āsī॒dyadi̭] 36

-māsī॒dyadi̭ vā॒ tāva॒daddhya॒gnerāsī॒-thsa sa॒mbhava̭nna॒gnīṣomā̭va॒bhi sama̭bhava॒-thsa i̭ṣumā॒trami̭ṣumātraṃ॒-vi~ṣva̭ṅṅavardhata॒ sa i॒māṃ-lo~॒kāna̭vṛṇo॒dya-di॒māṃ-lo~॒kānavṛ̭ṇo॒-tta-dvṛ॒trasya̭ vṛtra॒tva-ntasmā॒dindro̭-'bibhe॒dapi॒ tvaṣṭā॒ tasmai॒ tvaṣṭā॒ vajra̭masiñca॒-ttapo॒ vai sa vajra̭ āsī॒-ttamudya̭ntu॒-nnāśa̭kno॒datha॒ vai tarhi॒ viṣṇṷ- [viṣṇuḥ̭, a॒nyā] 37

-ra॒nyā de॒vatā̭ ''sī॒-thso᳚-'bravī॒-dviṣṇa॒vehī॒damā ha̭riṣyāvo॒ yenā॒yami॒damiti॒sa viṣṇṷstre॒dhā-''tmānaṃ॒-vi~nya̭dhatta pṛthi॒vyā-ntṛtī̭yama॒ntari̭kṣe॒ tṛtī̭ya-ndi॒vi tṛtī̭ya-mabhiparyāva॒rtā-ddhyabi̭bhe॒dyat-pṛ̭thi॒vyā-ntṛtī̭ya॒māsī॒-ttenendro॒ vajra॒muda̭yaccha॒-dviṣṇva̭nusthita॒-sso᳚-'bravī॒nmā me॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da- [vā i॒dam, mayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒] 38

-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pradā᳚syā॒mīti॒ tada̭smai॒ prāya̭ccha॒-tta-tpratya̭gṛhṇā॒dadhā॒ meti॒ ta-dviṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-tta-dviṣṇuḥ॒ pratya̭gṛhṇā-da॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhā॒tviti॒ yada॒ntari̭kṣe॒ tṛtī̭ya॒māsī॒-ttenendro॒ vajra॒muda̭yaccha॒-dviṣṇva̭nusthita॒-sso᳚-'bravī॒nmā me॒ prahā॒rasti॒ vā i॒da- [vā i॒dam, mayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒] 39

-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ tada̭smai॒ prāya̭ccha॒-tta-tpratya̭gṛhṇā॒-ddvirmā̭-'dhā॒ iti॒ ta-dviṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-tta-dviṣṇuḥ॒ pratya̭gṛhṇāda॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhā॒tviti॒ yaddi॒vi tṛtī̭ya॒māsī॒-ttenendro॒ vajra॒muda̭yaccha॒-dviṣṇva̭nusthita॒-sso᳚-'bravī॒nmā me॒ prahā॒ryenā॒ha- [prahā॒ryenā॒ham, i॒damasmi॒ ta-tte॒] 40

-mi॒damasmi॒ ta-tte॒ pradā᳚syā॒mīti॒ tvī(3) itya̭bravī-thsa॒ndhā-ntu sanda̭dhāvahai॒ tvāme॒va pravi̭śā॒nīti॒ yanmā-mpra̭vi॒śeḥ ki-mmā̭ bhuñjyā॒ itya̭bravī॒-ttvāme॒vendhī̭ya॒ tava॒ bhogā̭ya॒ tvā-mpravi̭śeya॒mitya̭bravī॒-ttaṃ-vṛ~॒traḥ prāvi̭śadu॒daraṃ॒-vai~ vṛ॒traḥ, kṣu-tkhalu॒ vai ma̭nu॒ṣya̭sya॒ bhrātṛ̭vyo॒ ya [bhrātṛ̭vyo॒ yaḥ, e॒vaṃ-ve~da॒ hanti॒] 41

e॒vaṃ-ve~da॒ hanti॒ kṣudha॒-mbhrātṛ̭vya॒-ntada̭smai॒ prāya̭ccha॒tta-tpratya̭gṛhṇā॒t- trirmā̭-'dhā॒ iti॒ ta-dviṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-tta-dviṣṇuḥ॒ pratya̭gṛhṇāda॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhā॒tviti॒ yattriḥ prāya̭ccha॒-ttriḥ pra॒tyagṛ̭hṇā॒-tta-ttri॒dhāto᳚stridhātu॒tvaṃ-ya~-dviṣṇṷra॒nvati̭ṣṭhata॒ viṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-ttasmā̭daindrāvaiṣṇa॒vagṃ ha॒virbha̭vati॒ yadvā i॒da-ṅkiñca॒ tada̭smai॒ ta-tprāya̭ccha॒-dṛca॒-ssāmā̭ni॒ yajūgṃ̭ṣi sa॒hasraṃ॒-vā~ a̭smai॒ ta-tprāya̭ccha॒-ttasmā᳚-thsa॒hasra̭dakṣiṇam || 42 ||

(pra॒va॒ṇaṃ - ~viṣṇu॒- rvā i॒da- mi॒da - ma॒haṃ - ~yo - bha̭va॒ - tyeka̭ vigṃśatiśca) (a. 12)

de॒vā vai rā̭ja॒nyā᳚-jjāya̭mānā-dabibhayu॒-stama॒ntare॒va santa॒-ndāmnā 'pau᳚mbha॒n-thsa vā e॒ṣo-'po᳚bdho jāyate॒ ya-drā̭ja॒nyo̭ yadvā e॒ṣo-'na̭pobdho॒ jāyḙta vṛ॒trā-nghnagg śca̭re॒dya-ṅkā॒mayḙta rāja॒nya̭mana̭pobdho jāyeta vṛ॒trā-nghnagg śca̭re॒diti॒ tasmā̭ e॒tamai᳚ndrā bārhaspa॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedai॒ndro vai rā̭ja॒nyo᳚ brahma॒ bṛha॒spati॒ rbrahma̭ṇai॒vaina॒-ndāmno॒-'pombha̭nā-nmuñcati hira॒ṇmaya॒-ndāma॒ dakṣi̭ṇā sā॒kṣāde॒vaina॒-ndāmno॒-'pombha̭nā-nmuñcati || 43 ||

(e॒naṃ॒ - dvāda̭śa ca) (a. 13)

navo̭navo bhavati॒ jāya̭mā॒no-'hnā᳚-ṅke॒turu॒ṣasā̭ me॒tyagre᳚ | bhā॒ga-nde॒vebhyo॒ vida̭dhātyā॒ya-npraca॒ndramā᳚stirati dī॒rghamāyuḥ̭ || yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya̭nti॒ yamakṣi̭ta॒-makṣi̭tayaḥ॒ piba̭nti | tena̭ no॒ rājā॒ varṷṇo॒ bṛha॒spati॒rā pyā̭yayantu॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ ||prācyā᳚-ndi॒śi tvami̭ndrāsi॒ rājo॒todī᳚cyāṃ-vṛ~trahan vṛtra॒hā-'si̭ | yatra॒ yanti̭ sro॒tyāsta- [yanti̭ sro॒tyāstat, ji॒ta-ntḙ] 44

-jji॒ta-ntḙ dakṣiṇa॒to vṛ̭ṣa॒bha ḙdhi॒ havyaḥ̭ || indro̭ jayāti॒ na parā̭ jayātā adhirā॒jo rāja̭su rājayāti | viśvā॒ hi bhū॒yāḥ pṛta̭nā abhi॒ṣṭīrṷpa॒sadyo̭ nama॒syo̭ yathā-'sa̭t || a॒syede॒va prari̭rice mahi॒tva-ndi॒vaḥ pṛ̭thi॒vyāḥ parya॒ntari̭kṣāt | sva॒rāḍindro॒ dama॒ ā vi॒śvagū᳚rta-ssva॒rirama̭tro vavakṣe॒ raṇā̭ya || a॒bhi tvā̭ śūra nonu॒mo-'dṷgdhā iva dhe॒navaḥ̭ | īśā̭na- [īśā̭nam, a॒sya] 45

-ma॒sya jaga̭ta-ssuva॒rdṛśa॒mīśā̭namindra ta॒sthuṣaḥ̭ || tvāmiddhi havā̭mahe sā॒tā vāja̭sya kā॒ravaḥ̭ | tvāṃ-vṛ~॒treṣvi̭ndra॒ satpa̭ti॒-nnara॒stvā-ṅkāṣṭhā॒svarva̭taḥ || yaddyāva̭indrateśa॒tagṃ śa॒ta-mbhūmī̭ru॒ta syuḥ | na tvā̭ vajrin-thsa॒hasra॒gṃ॒ sūryā॒ anu॒ na jā॒tama̭ṣṭa॒ roda̭sī || pibā॒ soma̭mindra॒ manda̭tu tvā॒ yantḙ su॒ṣāva̭ harya॒śvādriḥ̭ | 46

so॒turbā॒hubhyā॒gṃ॒ suya̭to॒ nārvā᳚ || re॒vatī᳚rna-ssadha॒māda॒ indrḙ santu tu॒vivā̭jāḥ | kṣu॒manto॒ yābhi॒rmadḙma || uda̭gne॒ śuca̭ya॒stava॒ , vi jyoti॒ṣo,du॒ tya-ñjā॒tavḙdasagṃsa॒pta tvā̭ ha॒rito॒ rathe॒ vaha̭nti deva sūrya | śo॒ciṣkḙśaṃ-vi~cakṣaṇa || ci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷrmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ | ā-'prā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭- [jaga̭tasta॒sthuṣaḥ̭, ca |] 47

-śca || viśvḙ de॒vā ṛ̭tā॒vṛdha̭ ṛ॒tubhi̭r-havana॒śrutaḥ̭ | ju॒ṣantāṃ॒-yu~jya॒-mpayaḥ̭ || viśvḙ devā-śśṛṇu॒temagṃ hava̭-mme॒ ye a॒ntari̭kṣe॒ ya upa॒ dyavi॒ṣṭha | ye a̭gniji॒hvā u॒ta vā॒ yaja̭trā ā॒sadyā॒smi-nba॒r॒hiṣi̭ mādayaddhvam || 48 ||

(ta - dīśā̭na॒ - madri̭ - sta॒sthuṣa̭ - stri॒gṃ॒śacca̭) (a. 14)

(de॒vā ma̭nu॒ṣyā̭ - devasu॒rā a̭bruvan - devāsu॒rāsteṣā᳚-ṅgāya॒trī - pra॒jāpa̭ti॒stā yatrā-' - gne॒ gobhiḥ̭ - ci॒trayā̭ - māru॒taṃ - devā̭ vasavyā॒ agnḙ - māru॒tamiti॒ - devā̭ vasavyā॒ devā᳚-śśarmaṇyāḥ॒ - sarvā̭ṇi॒ - tvaṣṭā̭ ha॒tapṷtro - de॒vā vai rā̭ja॒nyā᳚n - navo̭nava॒ - ścatṷrdaśa )

(de॒vā ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ - pra॒jā-mpa॒śun - devā̭ vasavyāḥ - parida॒dhyadi॒da- masmya॒ - ṣṭā ca̭tvārigṃśat )

(de॒vā ma̭nu॒ṣyā̭, mādayadhvaṃ)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe caturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे चतुर्थः प्रश्नः - इष्टिविधानं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

दे॒वा म॑नु॒ष्याः᳚ पि॒तर॒स्ते᳚-ऽन्यत॑ आस॒न्नसु॑रा॒ रक्षाग्ं॑सि पिशा॒चास्ते᳚ ऽन्यत॒स्तेषा᳚-न्दे॒वाना॑मु॒त यदल्पं॒-लोँहि॑त॒मकु॑र्व॒-न्त-द्रक्षाग्ं॑सि॒ रात्री॑भिरसुभ्न॒-न्तान्-थ्सु॒ब्धा-न्मृ॒तान॒भि व्यौ᳚च्छ॒-त्ते दे॒वा अ॑विदु॒र्यो वै नो॒-ऽय-म्म्रि॒यते॒ रक्षाग्ं॑सि॒ वा इ॒म-ङ्घ्न॒न्तीति॒ ते रक्षा॒ग्॒स्युपा॑मन्त्रयन्त॒ तान्य॑ब्रुव॒न्. वरं॑-वृँणामहै॒ य- [यत्, असु॑रा॒न् जया॑म॒] 1

-दसु॑रा॒न् जया॑म॒ तन्नः॑ स॒हास॒दिति॒ ततो॒ वै दे॒वा असु॑रानजय॒-न्ते-ऽसु॑रान् जि॒त्वारक्षा॒ग्॒स्यपा॑नुदन्त॒ तानि॒ रक्षा॒ग्॒स्यनृ॑तम क॒र्तेति॑ सम॒न्त-न्दे॒वा-न्पर्य॑विश॒-न्ते दे॒वा अ॒ग्नाव॑नाथन्त॒ ते᳚-ऽग्नये॒ प्रव॑ते पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर॑वपन्न॒ग्नये॑ विबा॒धव॑ते॒-ऽग्नये॒ प्रती॑कवते॒ यद॒ग्नये॒ प्रव॑ते नि॒रव॑प॒न्॒. यान्ये॒व पु॒रस्ता॒-द्रक्षा॒ग्॒- [पु॒रस्ता॒-द्रक्षा॒ग्ं॑सि, आ॒स॒न्तानि॒ तेन॒] 2

-स्यास॒न्तानि॒ तेन॒ प्राणु॑दन्त॒ यद॒ग्नये॑ विबा॒धव॑ते॒ यान्ये॒वाभितो॒ रक्षा॒ग्॒स्यास॒-न्तानि॒ तेन॒ व्य॑बाधन्त॒ यद॒ग्नये॒ प्रती॑कवते॒ यान्ये॒व प॒श्चा-द्रक्षा॒ग्॒स्यास॒-न्तानि॒ तेनापा॑नुदन्त॒ ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परासु॑रा॒ यो भ्रातृ॑व्यवा॒न्-थ्स्या-थ्स स्पर्ध॑मान ए॒तयेष्ट्या॑ यजेता॒ग्नये॒ प्रव॑ते पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पेद॒ग्नये॑ विबा॒धव॑ते॒- [विबा॒धव॑ते॒, अ॒ग्नये॒ प्रती॑कवते॒] 3

-ऽग्नये॒ प्रती॑कवते॒ यद॒ग्नये॒ प्रव॑ते नि॒र्वप॑ति॒ य ए॒वास्मा॒च्छ्रेया॒न्-भ्रातृ॑व्य॒स्त-न्तेन॒ प्रणु॑दते॒ यद॒ग्नये॑ विबा॒धव॑ते॒ य ए॒वैने॑न स॒दृन्त-न्तेन॒ वि बा॑धते॒ यद॒ग्नये॒ प्रती॑कवते॒ य ए॒वास्मा॒-त्पापी॑या॒-न्त-न्तेनाप॑ नुदते॒ प्र श्रेयाग्ं॑स॒-म्भ्रातृ॑व्य-न्नुद॒तेति॑ स॒दृश॑-ङ्क्रामति॒ नैन॒-म्पापी॑यानाप्नोति॒ य ए॒वं ँवि॒द्वाने॒तयेष्ट्या॒ यज॑ते ॥ 4 ॥

(वृ॒णा॒म॒है॒ यत् - पु॒रस्ता॒-द्रक्षाग्ं॑सि- वपेद॒ग्नये॑ विबा॒धव॑त - ए॒वं - च॒त्वारि॑ च) (अ. 1)

दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒-न्ते दे॒वा अ॑ब्रुव॒न्॒. यो नो॑ वी॒र्या॑वत्तम॒स्तमनु॑ स॒मार॑भामहा॒ इति॒ त इन्द्र॑मब्रुव॒-न्त्वं-वैँ नो॑ वी॒र्या॑वत्तमो-ऽसि॒ त्वामनु॑ स॒मार॑भामहा॒ इति॒ सो᳚-ऽब्रवी-त्ति॒स्रो म॑ इ॒मास्त॒नुवो॑ वी॒र्या॑वती॒स्ताः प्री॑णी॒ताथा-सु॑रान॒भि भ॑विष्य॒थेति॒ ता वै ब्रू॒हीत्य॑ब्रुवन्नि॒यमग्ं॑ हो॒मुगि॒यं-विँ॑मृ॒धेय-मि॑न्द्रि॒याव॒ती- [-मि॑न्द्रि॒याव॒ती, इत्य॑ब्रवी॒त्त] 5

-त्य॑ब्रवी॒त्त इन्द्रा॑याग्ं हो॒मुचे॑ पुरो॒डाश॒मेका॑दशकपाल॒-न्निर॑वप॒न्निन्द्रा॑य वैमृ॒धाये-न्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑ते॒ यदिन्द्रा॑याग्ं हो॒मुचे॑ नि॒रव॑प॒न्नग्ंह॑स ए॒व तेना॑मुच्यन्त॒ यदिन्द्रा॑य वै मृ॒धाय॒ मृध॑ ए॒व तेनापा᳚घ्नत॒यदिन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑त इन्द्रि॒यमे॒व तेना॒-ऽऽत्मन्न॑दधत॒ त्रय॑स्त्रिग्ंशत्कपाल-म्पुरो॒डाश॒-न्निर॑वप॒-न्त्रय॑स्त्रिग्ंश॒द्वै दे॒वता॒स्ता इन्द्र॑ आ॒त्मन्ननु॑ स॒मार॑भंयँत॒ भूत्यै॒ [भूत्यै᳚, तां-वाँव] 6

तां-वाँव दे॒वा विजि॑ति-मुत्त॒मा-मसु॑रै॒-र्व्य॑जयन्त॒यो भ्रातृ॑व्यवा॒न्थ्- स्या-थ्स स्पर्ध॑मान ए॒तयेष्ट्या॑ यजे॒तेन्द्रा॑याग्ं हो॒मुचे॑ पुरो॒डाश॒मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒दिन्द्रा॑य वैमृ॒धायेन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॒ते-ऽग्ं ह॑सा॒ वा ए॒ष गृ॑ही॒तो यस्मा॒च्छ्रेया॒-न्भ्रातृ॑व्यो॒यदिन्द्रा॑याग्ं हो॒मुचे॑ नि॒र्वप॒त्यग्ंह॑स ए॒व तेन॑ मुच्यतेमृ॒धा वा ए॒षो॑-ऽभिष॑ण्णो॒ यस्मा᳚-थ्समा॒नेष्व॒न्य-श्श्रेया॑नु॒ता- [श्रेया॑नु॒त, अ-ऽभ्रा॑तृव्यो॒] 7

-ऽभ्रा॑तृव्यो॒ यदिन्द्रा॑य वैमृ॒धाय॒ मृध॑ ए॒व तेनाप॑ हते॒यदिन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑त इन्द्रि॒यमे॒व तेना॒त्म-न्ध॑त्ते॒ त्रय॑स्त्रिग्ंशत्कपाल-म्पुरो॒डाश॒-न्निर्व॑पति॒ त्रय॑स्त्रिग्ंश॒द्वै दे॒वता॒स्ता ए॒व यज॑मान आ॒त्मन्ननु॑ स॒मार॑भंयँते॒ भूत्यै॒ सा वा ए॒षा विजि॑ति॒र्नामेष्टि॒र्य ए॒वं-विँ॒द्वाने॒तयेष्ट्या॒ यज॑त उत्त॒मामे॒व विजि॑ति॒-म्भ्रातृ॑व्येण॒ वि ज॑यते ॥ 8 ॥

(इ॒न्द्रि॒याव॑ती॒ - भूत्या॑ - उ॒तै - का॒न्न प॑ञ्चा॒शच्च॑) (अ. 2)

दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒-न्तेषा᳚-ङ्गाय॒त्र्योजो॒ बल॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-म्प्र॒जा-म्प॒शून्-थ्स॒गृंह्या॒ ऽऽदाया॑-प॒क्रम्या॑तिष्ठ॒-त्ते॑-ऽमन्यन्त यत॒रान्. वा इ॒यमु॑पाव॒र्थ्स्यति॒ त इ॒द-म्भ॑विष्य॒न्तीति॒ तां-व्यँ॑ह्वयन्त॒ विश्व॑कर्म॒न्निति॑ दे॒वा दाभीत्यसु॑रा॒-स्सा नान्य॑त॒राग्श्च॒-नोपाव॑र्तत॒ ते दे॒वा ए॒त-द्यजु॑रपश्य॒न्नोजो॑-ऽसि॒ सहो॑-ऽसि॒ बल॑मसि॒ [बल॑मसि, भ्राजो॑-ऽसि] 9

भ्राजो॑-ऽसि दे॒वाना॒-न्धाम॒ नामा॑-ऽसि॒ विश्व॑मसि वि॒श्वायु॒-स्सर्व॑मसि स॒र्वायु॑रभि॒भूरिति॒ वाव दे॒वा असु॑राणा॒मोजो॒ बल॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-म्प्र॒जा-म्प॒शून॑वृञ्जत॒ य-द्गा॑य॒त्र्य॑प॒क्रम्याति॑ष्ठ॒-त्तस्मा॑दे॒ता-ङ्गा॑य॒त्रीतीष्टि॑माहु-स्संवँथ्स॒रो वै गा॑य॒त्री सं॑वँथ्स॒रो वै तद॑प॒क्रम्या॑तिष्ठ॒-द्यदे॒तया॑ दे॒वा असु॑राणा॒मोजो॒ बल॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑- [बल॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य᳚म्, प्र॒जा-म्प॒शू-] 10

-म्प्र॒जा-म्प॒शू-नवृ॑ञ्जत॒ तस्मा॑दे॒ताग्ं सं॑वँ॒र्ग इतीष्टि॑माहु॒र्यो भ्रातृ॑व्यवा॒न्थ्स्या-थ्सस्पर्ध॑मान ए॒तयेष्ट्या॑ यजेता॒ग्नये॑ संवँ॒र्गाय॑ पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒त्तग्ंशृ॒तमास॑न्नमे॒तेन॒ यजु॑षा॒-ऽभि मृ॑शे॒दोज॑ ए॒व बल॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-म्प्र॒जा-म्प॒शू-न्भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚स्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवति ॥ 11

(बल॑मस्ये॒ - तया॑ दे॒वा असु॑राणा॒मोजो॒ बल॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑ - पञ्च॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 3)

प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत॒ ता अ॑स्मा-थ्सृ॒ष्टाः परा॑चीराय॒-न्ता यत्राव॑स॒-न्ततो॑ ग॒र्मुदुद॑तिष्ठ॒-त्ता बृह॒स्पति॑श्चा॒न्ववै॑ता॒ग्ं॒ सो᳚-ऽब्रवी॒-द्बृह॒स्पति॑र॒नया᳚ त्वा॒ प्रति॑ष्ठा॒न्यथ॑ त्वा प्र॒जा उ॒पाव॑र्थ्स्य॒न्तीति॒ त-म्प्राति॑ष्ठ॒-त्ततो॒ वै प्र॒जाप॑ति-म्प्र॒जा उ॒पाव॑र्तन्त॒ यः प्र॒जाका॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒त-म्प्रा॑जाप॒त्य-ङ्गा᳚र्मु॒त-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-त्प्र॒जाप॑ति- [-निर्व॑पे-त्प्र॒जाप॑तिम्, ए॒व स्वेन॑] 12

-मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै᳚ प्र॒जा-म्प्रज॑नयतिप्र॒जाप॑तिः प॒शून॑सृजत॒ ते᳚-ऽस्मा-थ्सृ॒ष्टाः परा᳚ञ्च आय॒-न्ते यत्राव॑स॒-न्ततो॑ ग॒र्मुदुद॑तिष्ठ॒-त्ता-न्पू॒षा चा॒न्ववै॑ता॒ग्ं॒ सो᳚-ऽब्रवी-त्पू॒षा-ऽनया॑ मा॒ प्रति॒ष्ठाथ॑ त्वा प॒शव॑ उ॒पाव॑र्थ्स्य॒न्तीति॒ मा-म्प्रति॒ष्ठेति॒ सोमो᳚-ऽब्रवी॒-न्मम॒ वा [-मम॒ वै, अ॒कृ॒ष्ट॒प॒च्यमित्यु॒भौ] 13

अ॑कृष्टप॒च्यमित्यु॒भौ वा॒-म्प्रति॑ष्ठा॒नीत्य॑ब्रवी॒-त्तौ प्राति॑ष्ठ॒-त्ततो॒ वै प्र॒जाप॑ति-म्प॒शव॑ उ॒पाव॑र्तन्त॒ यः प॒शुका॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तग्ं सो॑मापौ॒ष्ण-ङ्गा᳚र्मु॒त-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-थ्सोमापू॒षणा॑वे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्रज॑नयत॒-स्सोमो॒ वै रे॑तो॒धाः पू॒षा प॑शू॒ना-म्प्र॑जनयि॒ता सोम॑ ए॒वास्मै॒ रेतो॒ दधा॑ति पू॒षा प॒शू-न्प्रज॑नयति ॥ 14 ॥

(व॒पे॒-त्प्र॒जाप॑तिं॒ - ँवै - दधा॑ति पू॒षा - त्रीणि॑ च) (अ. 4)

अग्ने॒ गोभि॑र्न॒ आ ग॒हीन्दो॑ पु॒ष्ट्या जु॑षस्व नः । इन्द्रो॑ ध॒र्ता गृ॒हेषु॑ नः ॥ स॒वि॒ता य-स्स॑ह॒स्रिय॒-स्स नो॑ गृ॒हेषु॑ रारणत् । आ पू॒षा ए॒त्वा वसु॑ ॥ धा॒ता द॑दातु नो र॒यिमीशा॑नो॒ जग॑त॒स्पतिः॑ । स नः॑ पू॒र्णेन॑ वावनत् ॥ त्वष्टा॒ यो वृ॑ष॒भो वृषा॒ स नो॑ गृ॒हेषु॑ रारणत् । स॒हस्रे॑णा॒युते॑न च ॥ येन॑ दे॒वा अ॒मृत॑- [अ॒मृत᳚म्, दी॒र्घग्ग् श्रवो॑ दि॒व्यैर॑यन्त ।] 15

-न्दी॒र्घग्ग् श्रवो॑ दि॒व्यैर॑यन्त । राय॑स्पोष॒ त्वम॒स्मभ्य॒-ङ्गवा᳚ङ्कु॒ल्मि-ञ्जी॒वस॒ आ यु॑वस्व ॥ अ॒ग्नि र्गृ॒हप॑ति॒-स्सोमो॑ विश्व॒वनिः॑ सवि॒ता सु॑मे॒धा-स्स्वाहा᳚ ॥ अग्ने॑ गृहपते॒ यस्ते॒ घृत्यो॑ भा॒गस्तेन॒ सह॒ ओज॑ आ॒क्रम॑माणाय धेहि॒ श्रैष्ठ्या᳚त्प॒थो मा यो॑ष-म्मू॒र्धा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ॥ 16 ॥

(अ॒मृत॑ - म॒ष्टात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 5)

चि॒त्रया॑ यजेत प॒शुका॑म इ॒यं-वैँ चि॒त्रा यद्वा अ॒स्यां-विँश्व॑-म्भू॒तमधि॑ प्र॒जाय॑ते॒ ते ने॒यञ्चि॒त्रा य ए॒वं-विँ॒द्वाग् श्चि॒त्रया॑ प॒शुका॑मो॒ यज॑ते॒ प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑ र्मिथु॒नै र्जा॑यते॒ प्रैवाग्ने॒येन॑ वापयति॒ रेतः॑ सौ॒म्येन॑ दधाति॒ रेत॑ ए॒व हि॒त-न्त्वष्टा॑ रू॒पाणि॒ वि क॑रोतिसारस्व॒तौ भ॑वत ए॒तद्वै दैव्य॑-म्मिथु॒न-न्दैव्य॑मे॒वास्मै॑ [-दैव्य॑मे॒वास्मै᳚, मि॒थु॒न-म्म॑द्ध्य॒तो] 17

मिथु॒न-म्म॑द्ध्य॒तो द॑धाति॒ पुष्ट्यै᳚ प्र॒जन॑नाय सिनीवा॒ल्यै च॒रुर्भ॑वति॒ वाग्वै सि॑नीवा॒ली पुष्टिः॒ खलु॒ वै वाक्पुष्टि॑मे॒व वाच॒मुपै᳚त्यै॒न्द्र उ॑त्त॒मो भ॑वति॒ तेनै॒व तन्मि॑थु॒नग्ं स॒प्तैतानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ भवन्ति स॒प्त ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ स॒प्तार॒ण्या-स्स॒प्त छन्दाग्॑स्यु॒-भय॒स्या-व॑रुद्ध्या॒ अथै॒ता आहु॑ती र्जुहोत्ये॒ते वै दे॒वाः पुष्टि॑पतय॒स्त ए॒वा स्मि॒-न्पुष्टि॑-न्दधति॒ पुष्य॑ति प्र॒जया॑ प॒शुभि॒रथो॒ यदे॒ता आहु॑ती र्जु॒होति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ 18 ॥

(अ॒स्मै॒ - त ए॒व - द्वाद॑श च) (अ. 6)

मा॒रु॒तम॑सि म॒रुता॒मोजो॒-ऽपा-न्धारा᳚-म्भिन्धि र॒मय॑त मरुत-श्श्ये॒नमा॒यिन॒-म्मनो॑जव सं॒-वृँष॑णग्ं सुवृ॒क्तिम् ॥ येन॒ शर्ध॑ उ॒ग्रमव॑-सृष्ट॒मेति॒ तद॑श्विना॒ परि॑ धत्तग्ग् स्व॒स्ति । पु॒रो॒वा॒तो वर्ष॑ञ्जि॒न्वरा॒वृ-थ्स्वाहा॑ वा॒तावद्- वर्ष॑न्नु॒ग्ररा॒वृ-थ्स्वाहा᳚ स्त॒नय॒न् वर्ष॑-न्भी॒मरा॒वथ्स्वाहा॑ ऽनश॒न्य॑व॒स्फूर्ज॑न्-दि॒द्यु-द्वर्ष॑न्-त्वे॒षरा॒वृ-थ्स्वाहा॑ ऽतिरा॒त्रं॒-वँर्ष॑-न्पू॒र्तिरा॒वृ- [-पू॒र्तिरा॒वृत्, स्वाहा॑ ब॒हु] 19

-थ्स्वाहा॑ ब॒हु हा॒यम॑वृषा॒दिति॑ श्रु॒तरा॒वृ-थ्स्वाहा॒ ऽऽतप॑ति॒ वर्ष॑न्-वि॒राडा॒वृ-थ्स्वाहा॑ ऽव॒स्फूर्ज॑न्-दि॒द्यु-द्वर्ष॑-न्भू॒तरा॒वृ-थ्स्वाहा॒मान्दा॒ वाशा॒-श्शुन्ध्यू॒रजि॑राः । ज्योति॑ष्मती॒-स्तम॑स्वरी॒-रुन्द॑ती॒-स्सुफे॑नाः । मित्र॑भृतः॒, क्षत्र॑भृत॒-स्सुरा᳚ष्ट्रा इ॒ह मा॑-ऽवत ॥वृष्णो॒ अश्व॑स्य स॒न्दान॑मसि॒ वृष्ट्यै॒ त्वोप॑ नह्यामि ॥ 20 ॥

(पू॒र्तिरा॒वृ-द्- द्विच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 7)

देवा॑ वसव्या॒ अग्ने॑ सोम सूर्य ॥ देवा᳚-श्शर्मण्या॒ मित्रा॑वरुणा-ऽर्यमन्न् ॥ देवा᳚-स्सपीत॒यो ऽपा᳚-न्नपादाशुहेमन्न् । उ॒द्नो द॑त्तोद॒धि-म्भि॑न्त्त दि॒वः प॒र्जन्या॑द॒न्तरि॑क्षात्-पृथि॒व्यास्ततो॑ नो॒ वृष्ट्या॑-ऽवत ॥ दिवा॑ चि॒त्तमः॑ कृण्वन्ति प॒र्जन्ये॑नो-दवा॒हेन॑ । पृ॒थि॒वीं-यँ-द्व्यु॒न्दन्ति॑ ॥ आय-न्नरः॑ सु॒दान॑वो ददा॒शुषे॑ दि॒वः कोश॒मचु॑च्यवुः । वि प॒र्जन्या᳚-स्सृजन्ति॒ रोद॑सी॒ अनु॒ धन्व॑ना यन्ति [ ] 21

वृ॒ष्टयः॑ ॥ उदी॑रयथा मरुत-स्समुद्र॒तो यू॒यं-वृँ॒ष्टिं-वँ॑र्षयथा पुरीषिणः । न वो॑ दस्रा॒ उप॑ दस्यन्ति धे॒नव॒-श्शुभं॑-याँ॒तामनु॒ रथा॑ अवृथ्सत ॥ सृ॒जा वृ॒ष्टि-न्दि॒व आ-ऽद्भि-स्स॑मु॒द्र-म्पृ॑ण ॥ अ॒ब्जा अ॑सि प्रथम॒जा बल॑मसि समु॒द्रिय᳚म् ॥ उन्न॑म्भय पृथि॒वी-म्भि॒न्धीद-न्दि॒व्य-न्नभः॑ । उ॒द्नो दि॒व्यस्य॑ नो दे॒हीशा॑नो॒ विसृ॑जा॒ दृति᳚म् ॥ ये दे॒वा दि॒विभा॑गा॒ ये᳚-ऽन्तरि॑क्ष भागा॒ ये पृ॑थि॒वि भा॑गाः । त इ॒मं-यँ॒ज्ञम॑वन्तु॒ त इ॒द-ङ्क्षेत्र॒मा वि॑शन्तु॒ त इ॒द-ङ्क्षेत्र॒मनु॒ वि वि॑शन्तु ॥ 22 ॥

(य॒न्ति॒ - दे॒वा - विग्ं॑श॒तिश्च॑) (अ. 8)

मा॒रु॒तम॑सि म॒रुता॒मोज॒ इति॑ कृ॒ष्णं-वाँसः॑ कृ॒ष्णतू॑ष॒-म्परि॑ धत्त ए॒तद्वै वृष्ट्यै॑ रू॒पग्ं सरू॑प ए॒व भू॒त्वा प॒र्जन्यं॑-वँर्षयतिर॒मय॑त मरुत-श्श्ये॒नमा॒यिन॒मिति॑ पश्चाद्वा॒त-म्प्रति॑ मीवति पुरोवा॒तमे॒व ज॑नयति व॒र्॒षस्या व॑रुद्ध्यै वातना॒मानि॑ जुहोति वा॒युर्वै वृष्ट्या॑ ईशे वा॒युमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ प॒र्जन्यं॑-वँर्षयत्य॒ष्टौ [वर्षयत्य॒ष्टौ, जु॒हो॒ति॒ चत॑स्रो॒ वै] 23

जु॑होति॒ चत॑स्रो॒ वै दिश॒श्चत॑स्रो-ऽवान्तरदि॒शा दि॒ग्भ्य ए॒व वृष्टि॒ग्ं॒ स-म्प्र च्या॑वयति कृष्णाजि॒ने संयौँ॑ति ह॒विरे॒वाक॑रन्तर्वे॒दि संयौँ॒त्य व॑रुद्ध्यै॒ यती॑नाम॒द्यमा॑नानाग्ं शी॒र्॒षाणि॒ परा॑-ऽपत॒न्ते ख॒र्जूरा॑ अभव॒न्-तेषा॒ग्ं॒ रस॑ ऊ॒र्ध्वो॑-ऽपत॒त्-तानि॑ क॒रीरा᳚ण्य-भवन्-थ्सौ॒म्यानि॒ वै क॒रीरा॑णि सौ॒म्या खलु॒ वा आहु॑ति र्दि॒वो वृष्टि॑-ञ्च्यावयति॒ यत्क॒रीरा॑णि॒ भव॑न्ति [ ] 24

सौ॒म्ययै॒वा-ऽऽहु॑त्या दि॒वो वृष्टि॒मव॑ रुन्धे॒ मधु॑षा॒ सं-यौँ᳚त्य॒पां-वाँ ए॒ष ओष॑धीना॒ग्ं॒ रसो॒ यन्मद्ध्व॒द्भ्य ए॒वौष॑धीभ्यो वर्ष॒त्यथो॑ अ॒द्भ्य ए॒वौष॑धीभ्यो॒ वृष्टि॒नि-न्न॑यति॒ मान्दा॒ वाशा॒ इति॒ संयौँ॑ति नाम॒धेयै॑रे॒वैना॒ अच्छै॒त्यथो॒ यथा᳚ ब्रू॒यादसा॒ वेहीत्ये॒वमे॒वैना॑ नाम॒धेयै॒रा - [नाम॒धेयै॒रा, च्या॒व॒य॒ति॒ वृष्णो॒] 25

च्या॑वयति॒ वृष्णो॒ अश्व॑स्य स॒न्दान॑मसि॒ वृष्ट्यै॒ त्वोप॑ नह्या॒मीत्या॑ह॒ वृषा॒ वा अश्वो॒ वृषा॑ प॒र्जन्यः॑ कृ॒ष्ण इ॑व॒ खलु॒ वै भू॒त्वा व॑र्षति रू॒पेणै॒वैन॒ग्ं॒ सम॑र्धयति व॒र्॒षस्या व॑रुद्ध्यै ॥ 26 ॥

(अ॒ष्टौ - भव॑न्ति - नाम॒धेयै॒रै - का॒न्न त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 9)

देवा॑ वसव्या॒ देवा᳚-श्शर्मण्या॒ देवा᳚-स्सपीतय॒ इत्या ब॑द्ध्नाति दे॒वता॑भिरे॒वान्व॒हं-वृँष्टि॑मिच्छति॒ यदि॒ वर्षे॒त्-ताव॑त्ये॒व हो॑त॒व्यं॑-यँदि॒ न वर्षे॒च्छ्वो भू॒ते ह॒विर्निर्व॑पेदहोरा॒त्रे वै मि॒त्रावरु॑णावहोरा॒त्राभ्या॒-ङ्खलु॒ वै प॒र्जन्यो॑ वर्षति॒ नक्तं॑-वाँ॒ हि दिवा॑ वा॒ वर्ष॑ति मि॒त्रावरु॑णावे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मा॑ [तावे॒वास्मै᳚, अ॒हो॒रा॒त्राभ्यां᳚-] 27

अहोरा॒त्राभ्या᳚-म्प॒र्जन्यं॑ ँवर्षयतो॒-ऽग्नये॑ धाम॒च्छदे॑ पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पेन्मारु॒तग्ं स॒प्तक॑पालग्ं सौ॒र्यमेक॑कपालम॒ग्निर्वा इ॒तो वृष्टि॒मुदी॑रयति म॒रुतः॑ सृ॒ष्टा-न्न॑यन्ति य॒दा खलु॒ वा अ॒सावा॑दि॒त्यो न्यं॑-र॒श्मिभिः॑ पर्या॒वर्त॒ते-ऽथ॑वर्षतिधाम॒च्छदि॑व॒ खलु॒ वै भू॒त्वा व॑र्षत्ये॒ता वै दे॒वता॒ वृष्ट्या॑ ईशते॒ ता ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ता [भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ताः, ए॒वास्मै॑] 28

ए॒वास्मै॑ प॒र्जन्यं॑-वँर्षयन्त्यु॒ता व॑र्षिष्य॒न् वर्ष॑त्ये॒व सृ॒जा वृ॒ष्टि-न्दि॒व आ-ऽद्भि-स्स॑मु॒द्र-म्पृ॒णेत्या॑हे॒माश्चै॒वा-मूश्चा॒प-स्सम॑र्धय॒त्यथो॑ आ॒भिरे॒वा-मूरच्छै᳚त्य॒ब्जा अ॑सि प्रथम॒जा बल॑मसि समु॒द्रिय॒मित्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैत-दुन्न॑-म्भय पृथि॒वीमिति॑ वर्षा॒ह्वा-ञ्जु॑होत्ये॒षा वा ओष॑धीनां-वृँष्टि॒वनि॒स्तयै॒व वृष्टि॒मा च्या॑वयति॒ ये दे॒वा दि॒विभा॑गा॒ इति॑ कृष्णाजि॒नमव॑ धूनोती॒म ए॒वास्मै॑ लो॒काः प्री॒ता अ॒भीष्टा॑ भवन्ति ॥ 29 ॥

(अ॒स्मै॒ - धा॒व॒ति॒ ता - वा - एक॑विग्ंशतिश्च ) (अ. 10)

सर्वा॑णि॒ छन्दाग्॑स्ये॒तस्या॒-मिष्ट्या॑-म॒नूच्या॒नीत्या॑हु-स्त्रि॒ष्टुभो॒ वा ए॒तद्वी॒र्यं॑-यँ-त्क॒कुदु॒ष्णिहा॒ जग॑त्यै॒ यदु॑ष्णिह-क॒कुभा॑व॒न्वाह॒ तेनै॒व सर्वा॑णि॒ छन्दा॒ग्॒स्यव॑ रुन्धे गाय॒त्री वा ए॒षा यदु॒ष्णिहा॒ यानि॑ च॒त्वार्यद्ध्य॒क्षरा॑णि॒ चतु॑ष्पाद ए॒व ते प॒शवो॒यथा॑ पुरो॒डाशे॑ पुरो॒डाशो-ऽद्ध्ये॒वमे॒व त-द्यद्-ऋ॒च्यद्ध्य॒क्षरा॑णि॒ यज्जग॑त्या [यज्जग॑त्या, प॒रि॒द॒द्ध्यादन्तं॑-] 30

परिद॒द्ध्यादन्तं॑-यँ॒ज्ञ-ङ्ग॑मये-त्त्रि॒ष्टुभा॒ परि॑ दधातीन्द्रि॒यं-वैँ वी॒र्य॑-न्त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒य ए॒व वी॒र्ये॑ य॒ज्ञ-म्प्रति॑ष्ठापयति॒ नान्त॑-ङ्गमय॒त्यग्ने॒ त्री ते॒ वाजि॑ना॒ त्री ष॒धस्थेति॒ त्रिव॑त्या॒ परि॑ दधाति सरूप॒त्वाय॒ सर्वो॒ वा ए॒ष य॒ज्ञो य-त्त्रै॑धात॒वीय॒-ङ्कामा॑य-कामाय॒ प्रयु॑ज्यते॒ सर्वे᳚भ्यो॒ हि कामे᳚भ्यो य॒ज्ञः प्र॑यु॒ज्यते᳚ त्रैधात॒वीये॑न यजेताभि॒चर॒न्-थ्सर्वो॒ वा [सर्वो॒ वै, ए॒ष] 31

ए॒ष य॒ज्ञो य-त्त्रै॑धात॒वीय॒ग्ं॒ सर्वे॑णै॒वैनं॑-यँ॒ज्ञेना॒भि च॑रति स्तृणु॒त ए॒वैन॑मे॒तयै॒व य॑जेताभिच॒र्यमा॑ण॒-स्सर्वो॒ वा ए॒ष य॒ज्ञो य-त्त्रै॑धात॒वीय॒ग्ं॒ सर्वे॑णै॒व य॒ज्ञेन॑ यजते॒ नैन॑मभि॒चर᳚न्-थ्स्तृणुत ए॒तयै॒व य॑जेत स॒हस्रे॑ण य॒क्ष्यमा॑णः॒ प्रजा॑तमे॒वैन॑-द्ददात्ये॒तयै॒व य॑जेत स॒हस्रे॑णेजा॒नो-ऽन्तं॒-वाँ ए॒ष प॑शू॒ना-ङ्ग॑च्छति॒ [-ग॑च्छति, य-स्स॒हस्रे॑ण॒] 32

य-स्स॒हस्रे॑ण॒ यज॑ते प्र॒जाप॑तिः॒ खलु॒ वै प॒शून॑सृजत॒ ताग्स्त्रै॑धात॒ वीये॑-नै॒वासृ॑जत॒ य ए॒वं-विँ॒द्वाग् स्त्रै॑धात॒वीये॑नप॒शुका॑मो॒ यज॑ते॒ यस्मा॑दे॒व योनेः᳚ प्र॒जाप॑तिः प॒शूनसृ॑जत॒ तस्मा॑दे॒वैना᳚न्-थ्सृजत॒ उपै॑न॒मुत्त॑रग्ं स॒हस्र॑-न्नमति दे॒वता᳚भ्यो॒ वा ए॒ष आ वृ॑श्च्यते॒ यो य॒क्ष्य इत्यु॒क्त्वा न यज॑ते त्रैधात॒वीये॑न यजेत॒ सर्वो॒ वा ए॒ष य॒ज्ञो [य॒ज्ञः, य-त्त्रै॑धात॒वीय॒ग्ं॒] 33

य-त्त्रै॑धात॒वीय॒ग्ं॒ सर्वे॑णै॒व य॒ज्ञेन॑ यजते॒ न दे॒वता᳚भ्य॒ आ वृ॑श्च्यते॒ द्वाद॑शकपालः पुरो॒डाशो॑ भवति॒ ते त्रय॒श्चतु॑ष्कपाला-स्त्रिष्षमृद्ध॒त्वाय॒ त्रयः॑ पुरो॒डाशा॑ भवन्ति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒षां-लोँ॒काना॒माप्त्या॒ उत्त॑र-उत्तरो॒ ज्याया᳚-न्भवत्ये॒वमि॑व॒ हीमे लो॒का य॑व॒मयो॒ मद्ध्य॑ ए॒तद्वा अ॒न्तरि॑क्षस्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्यै॒ सर्वे॑षामभिग॒मय॒न्नव॑ द्य॒त्यछ॑बण्ट्कार॒ग्ं॒ हिर॑ण्य-न्ददाति॒ तेज॑ ए॒वा- [ए॒व, अव॑ रुन्धे] 34

-ऽव॑ रुन्धे ता॒र्प्य-न्द॑दाति प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे धे॒नु-न्द॑दात्या॒शिष॑ ए॒वाव॑ रुन्धे॒ साम्नो॒ वा ए॒ष वर्णो॒ यद्धिर॑ण्यं॒-यँजु॑षा-न्ता॒र्प्यमु॑क्थाम॒दाना᳚-न्धे॒नुरे॒ताने॒व सर्वा॒न्॒. वर्णा॒नव॑ रुन्धे ॥ 35 ॥

(जग॑त्या - ऽभि॒चर॒न्-थ्सर्वो॒ वै - ग॑च्छति - य॒ज्ञ - स्तेज॑ ए॒व - त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 11)

त्वष्टा॑ ह॒तपु॑त्रो॒ वीन्द्र॒ग्ं॒ सोम॒मा-ऽह॑र॒-त्तस्मि॒न्निन्द्र॑ उपह॒वमै᳚च्छत॒ त-न्नोपा᳚ह्वयत पु॒त्र-म्मे॑-ऽवधी॒रिति॒ स य॑ज्ञवेश॒स-ङ्कृ॒त्वा प्रा॒सहा॒ सोम॑मपिब॒-त्तस्य॒ यद॒त्यशि॑ष्यत॒ त-त्त्वष्टा॑-ऽऽहव॒नीय॒मुप॒ प्राव॑र्तय॒-थ्स्वाहेन्द्र॑शत्रुर्वर्ध॒स्वेति॒ स याव॑दू॒र्ध्वः प॑रा॒विद्ध्य॑ति॒ ताव॑ति स्व॒यमे॒व व्य॑रमत॒ यदि॑ वा॒ ताव॑-त्प्रव॒ण- [ताव॑-त्प्रव॒णम्, आसी॒द्यदि॑] 36

-मासी॒द्यदि॑ वा॒ ताव॒दद्ध्य॒ग्नेरासी॒-थ्स स॒म्भव॑न्न॒ग्नीषोमा॑व॒भि सम॑भव॒-थ्स इ॑षुमा॒त्रमि॑षुमात्रं॒-विँष्व॑ङ्ङवर्धत॒ स इ॒मां-लोँ॒कान॑वृणो॒द्य-दि॒मां-लोँ॒कानवृ॑णो॒-त्त-द्वृ॒त्रस्य॑ वृत्र॒त्व-न्तस्मा॒दिन्द्रो॑-ऽबिभे॒दपि॒ त्वष्टा॒ तस्मै॒ त्वष्टा॒ वज्र॑मसिञ्च॒-त्तपो॒ वै स वज्र॑ आसी॒-त्तमुद्य॑न्तु॒-न्नाश॑क्नो॒दथ॒ वै तर्हि॒ विष्णु॑- [विष्णुः॑, अ॒न्या] 37

-र॒न्या दे॒वता॑ ऽऽसी॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒-द्विष्ण॒वेही॒दमा ह॑रिष्यावो॒ येना॒यमि॒दमिति॒स विष्णु॑स्त्रे॒धा-ऽऽत्मानं॒-विँन्य॑धत्त पृथि॒व्या-न्तृती॑यम॒न्तरि॑क्षे॒ तृती॑य-न्दि॒वि तृती॑य-मभिपर्याव॒र्ता-द्ध्यबि॑भे॒द्यत्-पृ॑थि॒व्या-न्तृती॑य॒मासी॒-त्तेनेन्द्रो॒ वज्र॒मुद॑यच्छ॒-द्विष्ण्व॑नुस्थित॒-स्सो᳚-ऽब्रवी॒न्मा मे॒ प्र हा॒रस्ति॒ वा इ॒द- [वा इ॒दम्, मयि॑ वी॒र्य॑-न्त-त्ते॒] 38

-म्मयि॑ वी॒र्य॑-न्त-त्ते॒ प्रदा᳚स्या॒मीति॒ तद॑स्मै॒ प्राय॑च्छ॒-त्त-त्प्रत्य॑गृह्णा॒दधा॒ मेति॒ त-द्विष्ण॒वे-ऽति॒ प्राय॑च्छ॒-त्त-द्विष्णुः॒ प्रत्य॑गृह्णा-द॒स्मास्विन्द्र॑ इन्द्रि॒य-न्द॑धा॒त्विति॒ यद॒न्तरि॑क्षे॒ तृती॑य॒मासी॒-त्तेनेन्द्रो॒ वज्र॒मुद॑यच्छ॒-द्विष्ण्व॑नुस्थित॒-स्सो᳚-ऽब्रवी॒न्मा मे॒ प्रहा॒रस्ति॒ वा इ॒द- [वा इ॒दम्, मयि॑ वी॒र्य॑-न्त-त्ते॒] 39

-म्मयि॑ वी॒र्य॑-न्त-त्ते॒ प्र दा᳚स्या॒मीति॒ तद॑स्मै॒ प्राय॑च्छ॒-त्त-त्प्रत्य॑गृह्णा॒-द्द्विर्मा॑-ऽधा॒ इति॒ त-द्विष्ण॒वे-ऽति॒ प्राय॑च्छ॒-त्त-द्विष्णुः॒ प्रत्य॑गृह्णाद॒स्मास्विन्द्र॑ इन्द्रि॒य-न्द॑धा॒त्विति॒ यद्दि॒वि तृती॑य॒मासी॒-त्तेनेन्द्रो॒ वज्र॒मुद॑यच्छ॒-द्विष्ण्व॑नुस्थित॒-स्सो᳚-ऽब्रवी॒न्मा मे॒ प्रहा॒र्येना॒ह- [प्रहा॒र्येना॒हम्, इ॒दमस्मि॒ त-त्ते॒] 40

-मि॒दमस्मि॒ त-त्ते॒ प्रदा᳚स्या॒मीति॒ त्वी(3) इत्य॑ब्रवी-थ्स॒न्धा-न्तु सन्द॑धावहै॒ त्वामे॒व प्रवि॑शा॒नीति॒ यन्मा-म्प्र॑वि॒शेः कि-म्मा॑ भुञ्ज्या॒ इत्य॑ब्रवी॒-त्त्वामे॒वेन्धी॑य॒ तव॒ भोगा॑य॒ त्वा-म्प्रवि॑शेय॒मित्य॑ब्रवी॒-त्तं-वृँ॒त्रः प्रावि॑शदु॒दरं॒-वैँ वृ॒त्रः, क्षु-त्खलु॒ वै म॑नु॒ष्य॑स्य॒ भ्रातृ॑व्यो॒ य [भ्रातृ॑व्यो॒ यः, ए॒वं-वेँद॒ हन्ति॒] 41

ए॒वं-वेँद॒ हन्ति॒ क्षुध॒-म्भ्रातृ॑व्य॒-न्तद॑स्मै॒ प्राय॑च्छ॒त्त-त्प्रत्य॑गृह्णा॒त्- त्रिर्मा॑-ऽधा॒ इति॒ त-द्विष्ण॒वे-ऽति॒ प्राय॑च्छ॒-त्त-द्विष्णुः॒ प्रत्य॑गृह्णाद॒स्मास्विन्द्र॑ इन्द्रि॒य-न्द॑धा॒त्विति॒ यत्त्रिः प्राय॑च्छ॒-त्त्रिः प्र॒त्यगृ॑ह्णा॒-त्त-त्त्रि॒धातो᳚स्त्रिधातु॒त्वं-यँ-द्विष्णु॑र॒न्वति॑ष्ठत॒ विष्ण॒वे-ऽति॒ प्राय॑च्छ॒-त्तस्मा॑दैन्द्रावैष्ण॒वग्ं ह॒विर्भ॑वति॒ यद्वा इ॒द-ङ्किञ्च॒ तद॑स्मै॒ त-त्प्राय॑च्छ॒-दृच॒-स्सामा॑नि॒ यजूग्ं॑षि स॒हस्रं॒-वाँ अ॑स्मै॒ त-त्प्राय॑च्छ॒-त्तस्मा᳚-थ्स॒हस्र॑दक्षिणम् ॥ 42 ॥

(प्र॒व॒णं - ँविष्णु॒- र्वा इ॒द- मि॒द - म॒हं - ँयो - भ॑व॒ - त्येक॑ विग्ंशतिश्च) (अ. 12)

दे॒वा वै रा॑ज॒न्या᳚-ज्जाय॑माना-दबिभयु॒-स्तम॒न्तरे॒व सन्त॒-न्दाम्ना ऽपौ᳚म्भ॒न्-थ्स वा ए॒षो-ऽपो᳚ब्धो जायते॒ य-द्रा॑ज॒न्यो॑ यद्वा ए॒षो-ऽन॑पोब्धो॒ जाये॑त वृ॒त्रा-न्घ्नग्ग् श्च॑रे॒द्य-ङ्का॒मये॑त राज॒न्य॑मन॑पोब्धो जायेत वृ॒त्रा-न्घ्नग्ग् श्च॑रे॒दिति॒ तस्मा॑ ए॒तमै᳚न्द्रा बार्हस्प॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पेदै॒न्द्रो वै रा॑ज॒न्यो᳚ ब्रह्म॒ बृह॒स्पति॒ र्ब्रह्म॑णै॒वैन॒-न्दाम्नो॒-ऽपोम्भ॑ना-न्मुञ्चति हिर॒ण्मय॒-न्दाम॒ दक्षि॑णा सा॒क्षादे॒वैन॒-न्दाम्नो॒-ऽपोम्भ॑ना-न्मुञ्चति ॥ 43 ॥

(ए॒नं॒ - द्वाद॑श च) (अ. 13)

नवो॑नवो भवति॒ जाय॑मा॒नो-ऽह्ना᳚-ङ्के॒तुरु॒षसा॑ मे॒त्यग्रे᳚ । भा॒ग-न्दे॒वेभ्यो॒ विद॑धात्या॒य-न्प्रच॒न्द्रमा᳚स्तिरति दी॒र्घमायुः॑ ॥ यमा॑दि॒त्या अ॒ग्ं॒शुमा᳚प्या॒यय॑न्ति॒ यमक्षि॑त॒-मक्षि॑तयः॒ पिब॑न्ति । तेन॑ नो॒ राजा॒ वरु॑णो॒ बृह॒स्पति॒रा प्या॑ययन्तु॒ भुव॑नस्य गो॒पाः ॥प्राच्या᳚-न्दि॒शि त्वमि॑न्द्रासि॒ राजो॒तोदी᳚च्यां-वृँत्रहन् वृत्र॒हा-ऽसि॑ । यत्र॒ यन्ति॑ स्रो॒त्यास्त- [यन्ति॑ स्रो॒त्यास्तत्, जि॒त-न्ते॑] 44

-ज्जि॒त-न्ते॑ दक्षिण॒तो वृ॑ष॒भ ए॑धि॒ हव्यः॑ ॥ इन्द्रो॑ जयाति॒ न परा॑ जयाता अधिरा॒जो राज॑सु राजयाति । विश्वा॒ हि भू॒याः पृत॑ना अभि॒ष्टीरु॑प॒सद्यो॑ नम॒स्यो॑ यथा-ऽस॑त् ॥ अ॒स्येदे॒व प्ररि॑रिचे महि॒त्व-न्दि॒वः पृ॑थि॒व्याः पर्य॒न्तरि॑क्षात् । स्व॒राडिन्द्रो॒ दम॒ आ वि॒श्वगू᳚र्त-स्स्व॒रिरम॑त्रो ववक्षे॒ रणा॑य ॥ अ॒भि त्वा॑ शूर नोनु॒मो-ऽदु॑ग्धा इव धे॒नवः॑ । ईशा॑न- [ईशा॑नम्, अ॒स्य] 45

-म॒स्य जग॑त-स्सुव॒र्दृश॒मीशा॑नमिन्द्र त॒स्थुषः॑ ॥ त्वामिद्धि हवा॑महे सा॒ता वाज॑स्य का॒रवः॑ । त्वां-वृँ॒त्रेष्वि॑न्द्र॒ सत्प॑ति॒-न्नर॒स्त्वा-ङ्काष्ठा॒स्वर्व॑तः ॥ यद्द्याव॑इन्द्रतेश॒तग्ं श॒त-म्भूमी॑रु॒त स्युः । न त्वा॑ वज्रिन्-थ्स॒हस्र॒ग्ं॒ सूर्या॒ अनु॒ न जा॒तम॑ष्ट॒ रोद॑सी ॥ पिबा॒ सोम॑मिन्द्र॒ मन्द॑तु त्वा॒ यन्ते॑ सु॒षाव॑ हर्य॒श्वाद्रिः॑ । 46

सो॒तुर्बा॒हुभ्या॒ग्ं॒ सुय॑तो॒ नार्वा᳚ ॥ रे॒वती᳚र्न-स्सध॒माद॒ इन्द्रे॑ सन्तु तु॒विवा॑जाः । क्षु॒मन्तो॒ याभि॒र्मदे॑म ॥ उद॑ग्ने॒ शुच॑य॒स्तव॒ , वि ज्योति॒षो,दु॒ त्य-ञ्जा॒तवे॑दसग्ंस॒प्त त्वा॑ ह॒रितो॒ रथे॒ वह॑न्ति देव सूर्य । शो॒चिष्के॑शं-विँचक्षण ॥ चि॒त्र-न्दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒-ऽग्नेः । आ-ऽप्रा॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑- [जग॑तस्त॒स्थुषः॑, च ।] 47

-श्च ॥ विश्वे॑ दे॒वा ऋ॑ता॒वृध॑ ऋ॒तुभि॑र्-हवन॒श्रुतः॑ । जु॒षन्तां॒-युँज्य॒-म्पयः॑ ॥ विश्वे॑ देवा-श्शृणु॒तेमग्ं हव॑-म्मे॒ ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ य उप॒ द्यवि॒ष्ठ । ये अ॑ग्निजि॒ह्वा उ॒त वा॒ यज॑त्रा आ॒सद्या॒स्मि-न्ब॒र्॒हिषि॑ मादयद्ध्वम् ॥ 48 ॥

(त - दीशा॑न॒ - मद्रि॑ - स्त॒स्थुष॑ - स्त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 14)

(दे॒वा म॑नु॒ष्या॑ - देवसु॒रा अ॑ब्रुवन् - देवासु॒रास्तेषा᳚-ङ्गाय॒त्री - प्र॒जाप॑ति॒स्ता यत्रा-ऽ - ग्ने॒ गोभिः॑ - चि॒त्रया॑ - मारु॒तं - देवा॑ वसव्या॒ अग्ने॑ - मारु॒तमिति॒ - देवा॑ वसव्या॒ देवा᳚-श्शर्मण्याः॒ - सर्वा॑णि॒ - त्वष्टा॑ ह॒तपु॑त्रो - दे॒वा वै रा॑ज॒न्या᳚न् - नवो॑नव॒ - श्चतु॑र्दश )

(दे॒वा म॑नु॒ष्याः᳚ - प्र॒जा-म्प॒शुन् - देवा॑ वसव्याः - परिद॒ध्यदि॒द- मस्म्य॒ - ष्टा च॑त्वारिग्ंशत् )

(दे॒वा म॑नु॒ष्या॑, मादयध्वं)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे चतुर्थः प्रश्न-स्समाप्तः ॥