2.4 - Deva Manushyah Pitarah - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Telugu Script

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-న్ద్వితీయకాణ్డే చతుర్థః ప్రశ్నః - ఇష్టివిధానం

ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,

శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥

దే॒వా మ॑ను॒ష్యాః᳚ పి॒తర॒స్తే᳚-ఽన్యత॑ ఆస॒న్నసు॑రా॒ రక్షాగ్ం॑సి పిశా॒చాస్తే᳚ ఽన్యత॒స్తేషా᳚-న్దే॒వానా॑ము॒త యదల్పం॒-లోఁహి॑త॒మకు॑ర్వ॒-న్త-ద్రక్షాగ్ం॑సి॒ రాత్రీ॑భిరసుభ్న॒-న్తాన్-థ్సు॒బ్ధా-న్మృ॒తాన॒భి వ్యౌ᳚చ్ఛ॒-త్తే దే॒వా అ॑విదు॒ర్యో వై నో॒-ఽయ-మ్మ్రి॒యతే॒ రక్షాగ్ం॑సి॒ వా ఇ॒మ-ఙ్ఘ్న॒న్తీతి॒ తే రక్షా॒గ్॒స్యుపా॑మన్త్రయన్త॒ తాన్య॑బ్రువ॒న్. వరం॑-వృఁణామహై॒ య- [యత్, అసు॑రా॒న్ జయా॑మ॒] 1

-దసు॑రా॒న్ జయా॑మ॒ తన్నః॑ స॒హాస॒దితి॒ తతో॒ వై దే॒వా అసు॑రానజయ॒-న్తే-ఽసు॑రాన్ జి॒త్వారక్షా॒గ్॒స్యపా॑నుదన్త॒ తాని॒ రక్షా॒గ్॒స్యనృ॑తమ క॒ర్తేతి॑ సమ॒న్త-న్దే॒వా-న్పర్య॑విశ॒-న్తే దే॒వా అ॒గ్నావ॑నాథన్త॒ తే᳚-ఽగ్నయే॒ ప్రవ॑తే పురో॒డాశ॑మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర॑వపన్న॒గ్నయే॑ విబా॒ధవ॑తే॒-ఽగ్నయే॒ ప్రతీ॑కవతే॒ యద॒గ్నయే॒ ప్రవ॑తే ని॒రవ॑ప॒న్॒. యాన్యే॒వ పు॒రస్తా॒-ద్రక్షా॒గ్॒- [పు॒రస్తా॒-ద్రక్షా॒గ్ం॑సి, ఆ॒స॒న్తాని॒ తేన॒] 2

-స్యాస॒న్తాని॒ తేన॒ ప్రాణు॑దన్త॒ యద॒గ్నయే॑ విబా॒ధవ॑తే॒ యాన్యే॒వాభితో॒ రక్షా॒గ్॒స్యాస॒-న్తాని॒ తేన॒ వ్య॑బాధన్త॒ యద॒గ్నయే॒ ప్రతీ॑కవతే॒ యాన్యే॒వ ప॒శ్చా-ద్రక్షా॒గ్॒స్యాస॒-న్తాని॒ తేనాపా॑నుదన్త॒ తతో॑ దే॒వా అభ॑వ॒-న్పరాసు॑రా॒ యో భ్రాతృ॑వ్యవా॒న్-థ్స్యా-థ్స స్పర్ధ॑మాన ఏ॒తయేష్ట్యా॑ యజేతా॒గ్నయే॒ ప్రవ॑తే పురో॒డాశ॑మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పేద॒గ్నయే॑ విబా॒ధవ॑తే॒- [విబా॒ధవ॑తే॒, అ॒గ్నయే॒ ప్రతీ॑కవతే॒] 3

-ఽగ్నయే॒ ప్రతీ॑కవతే॒ యద॒గ్నయే॒ ప్రవ॑తే ని॒ర్వప॑తి॒ య ఏ॒వాస్మా॒చ్ఛ్రేయా॒న్-భ్రాతృ॑వ్య॒స్త-న్తేన॒ ప్రణు॑దతే॒ యద॒గ్నయే॑ విబా॒ధవ॑తే॒ య ఏ॒వైనే॑న స॒దృన్త-న్తేన॒ వి బా॑ధతే॒ యద॒గ్నయే॒ ప్రతీ॑కవతే॒ య ఏ॒వాస్మా॒-త్పాపీ॑యా॒-న్త-న్తేనాప॑ నుదతే॒ ప్ర శ్రేయాగ్ం॑స॒-మ్భ్రాతృ॑వ్య-న్నుద॒తేతి॑ స॒దృశ॑-ఙ్క్రామతి॒ నైన॒-మ్పాపీ॑యానాప్నోతి॒ య ఏ॒వం ఁవి॒ద్వానే॒తయేష్ట్యా॒ యజ॑తే ॥ 4 ॥

(వృ॒ణా॒మ॒హై॒ యత్ - పు॒రస్తా॒-ద్రక్షాగ్ం॑సి- వపేద॒గ్నయే॑ విబా॒ధవ॑త - ఏ॒వం - చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 1)

దే॒వా॒సు॒రా-స్సంయఁ॑త్తా ఆస॒-న్తే దే॒వా అ॑బ్రువ॒న్॒. యో నో॑ వీ॒ర్యా॑వత్తమ॒స్తమను॑ స॒మార॑భామహా॒ ఇతి॒ త ఇన్ద్ర॑మబ్రువ॒-న్త్వం-వైఁ నో॑ వీ॒ర్యా॑వత్తమో-ఽసి॒ త్వామను॑ స॒మార॑భామహా॒ ఇతి॒ సో᳚-ఽబ్రవీ-త్తి॒స్రో మ॑ ఇ॒మాస్త॒నువో॑ వీ॒ర్యా॑వతీ॒స్తాః ప్రీ॑ణీ॒తాథా-సు॑రాన॒భి భ॑విష్య॒థేతి॒ తా వై బ్రూ॒హీత్య॑బ్రువన్ని॒యమగ్ం॑ హో॒ముగి॒యం-విఁ॑మృ॒ధేయ-మి॑న్ద్రి॒యావ॒తీ- [-మి॑న్ద్రి॒యావ॒తీ, ఇత్య॑బ్రవీ॒త్త] 5

-త్య॑బ్రవీ॒త్త ఇన్ద్రా॑యాగ్ం హో॒ముచే॑ పురో॒డాశ॒మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర॑వప॒న్నిన్ద్రా॑య వైమృ॒ధాయే-న్ద్రా॑యేన్ద్రి॒యావ॑తే॒ యదిన్ద్రా॑యాగ్ం హో॒ముచే॑ ని॒రవ॑ప॒న్నగ్ంహ॑స ఏ॒వ తేనా॑ముచ్యన్త॒ యదిన్ద్రా॑య వై మృ॒ధాయ॒ మృధ॑ ఏ॒వ తేనాపా᳚ఘ్నత॒యదిన్ద్రా॑యేన్ద్రి॒యావ॑త ఇన్ద్రి॒యమే॒వ తేనా॒-ఽఽత్మన్న॑దధత॒ త్రయ॑స్త్రిగ్ంశత్కపాల-మ్పురో॒డాశ॒-న్నిర॑వప॒-న్త్రయ॑స్త్రిగ్ంశ॒ద్వై దే॒వతా॒స్తా ఇన్ద్ర॑ ఆ॒త్మన్నను॑ స॒మార॑భంయఁత॒ భూత్యై॒ [భూత్యై᳚, తాం-వాఁవ] 6

తాం-వాఁవ దే॒వా విజి॑తి-ముత్త॒మా-మసు॑రై॒-ర్వ్య॑జయన్త॒యో భ్రాతృ॑వ్యవా॒న్థ్- స్యా-థ్స స్పర్ధ॑మాన ఏ॒తయేష్ట్యా॑ యజే॒తేన్ద్రా॑యాగ్ం హో॒ముచే॑ పురో॒డాశ॒మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే॒దిన్ద్రా॑య వైమృ॒ధాయేన్ద్రా॑యేన్ద్రి॒యావ॒తే-ఽగ్ం హ॑సా॒ వా ఏ॒ష గృ॑హీ॒తో యస్మా॒చ్ఛ్రేయా॒-న్భ్రాతృ॑వ్యో॒యదిన్ద్రా॑యాగ్ం హో॒ముచే॑ ని॒ర్వప॒త్యగ్ంహ॑స ఏ॒వ తేన॑ ముచ్యతేమృ॒ధా వా ఏ॒షో॑-ఽభిష॑ణ్ణో॒ యస్మా᳚-థ్సమా॒నేష్వ॒న్య-శ్శ్రేయా॑ను॒తా- [శ్రేయా॑ను॒త, అ-ఽభ్రా॑తృవ్యో॒] 7

-ఽభ్రా॑తృవ్యో॒ యదిన్ద్రా॑య వైమృ॒ధాయ॒ మృధ॑ ఏ॒వ తేనాప॑ హతే॒యదిన్ద్రా॑యేన్ద్రి॒యావ॑త ఇన్ద్రి॒యమే॒వ తేనా॒త్మ-న్ధ॑త్తే॒ త్రయ॑స్త్రిగ్ంశత్కపాల-మ్పురో॒డాశ॒-న్నిర్వ॑పతి॒ త్రయ॑స్త్రిగ్ంశ॒ద్వై దే॒వతా॒స్తా ఏ॒వ యజ॑మాన ఆ॒త్మన్నను॑ స॒మార॑భంయఁతే॒ భూత్యై॒ సా వా ఏ॒షా విజి॑తి॒ర్నామేష్టి॒ర్య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వానే॒తయేష్ట్యా॒ యజ॑త ఉత్త॒మామే॒వ విజి॑తి॒-మ్భ్రాతృ॑వ్యేణ॒ వి జ॑యతే ॥ 8 ॥

(ఇ॒న్ద్రి॒యావ॑తీ॒ - భూత్యా॑ - ఉ॒తై - కా॒న్న ప॑ఞ్చా॒శచ్చ॑) (అ. 2)

దే॒వా॒సు॒రా-స్సంయఁ॑త్తా ఆస॒-న్తేషా᳚-ఙ్గాయ॒త్ర్యోజో॒ బల॑మిన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑-మ్ప్ర॒జా-మ్ప॒శూన్-థ్స॒గృంహ్యా॒ ఽఽదాయా॑-ప॒క్రమ్యా॑తిష్ఠ॒-త్తే॑-ఽమన్యన్త యత॒రాన్. వా ఇ॒యము॑పావ॒ర్థ్స్యతి॒ త ఇ॒ద-మ్భ॑విష్య॒న్తీతి॒ తాం-వ్యఁ॑హ్వయన్త॒ విశ్వ॑కర్మ॒న్నితి॑ దే॒వా దాభీత్యసు॑రా॒-స్సా నాన్య॑త॒రాగ్శ్చ॒-నోపావ॑ర్తత॒ తే దే॒వా ఏ॒త-ద్యజు॑రపశ్య॒న్నోజో॑-ఽసి॒ సహో॑-ఽసి॒ బల॑మసి॒ [బల॑మసి, భ్రాజో॑-ఽసి] 9

భ్రాజో॑-ఽసి దే॒వానా॒-న్ధామ॒ నామా॑-ఽసి॒ విశ్వ॑మసి వి॒శ్వాయు॒-స్సర్వ॑మసి స॒ర్వాయు॑రభి॒భూరితి॒ వావ దే॒వా అసు॑రాణా॒మోజో॒ బల॑మిన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑-మ్ప్ర॒జా-మ్ప॒శూన॑వృఞ్జత॒ య-ద్గా॑య॒త్ర్య॑ప॒క్రమ్యాతి॑ష్ఠ॒-త్తస్మా॑దే॒తా-ఙ్గా॑య॒త్రీతీష్టి॑మాహు-స్సంవఁథ్స॒రో వై గా॑య॒త్రీ సం॑వఁథ్స॒రో వై తద॑ప॒క్రమ్యా॑తిష్ఠ॒-ద్యదే॒తయా॑ దే॒వా అసు॑రాణా॒మోజో॒ బల॑మిన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑- [బల॑మిన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య᳚మ్, ప్ర॒జా-మ్ప॒శూ-] 10

-మ్ప్ర॒జా-మ్ప॒శూ-నవృ॑ఞ్జత॒ తస్మా॑దే॒తాగ్ం సం॑వఁ॒ర్గ ఇతీష్టి॑మాహు॒ర్యో భ్రాతృ॑వ్యవా॒న్థ్స్యా-థ్సస్పర్ధ॑మాన ఏ॒తయేష్ట్యా॑ యజేతా॒గ్నయే॑ సంవఁ॒ర్గాయ॑ పురో॒డాశ॑మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒త్తగ్ంశృ॒తమాస॑న్నమే॒తేన॒ యజు॑షా॒-ఽభి మృ॑శే॒దోజ॑ ఏ॒వ బల॑మిన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑-మ్ప్ర॒జా-మ్ప॒శూ-న్భ్రాతృ॑వ్యస్య వృఙ్క్తే॒ భవ॑త్యా॒త్మనా॒ పరా᳚స్య॒ భ్రాతృ॑వ్యో భవతి ॥ 11

(బల॑మస్యే॒ - తయా॑ దే॒వా అసు॑రాణా॒మోజో॒ బల॑మిన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్యం॑ - పఞ్చ॑చత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 3)

ప్ర॒జాప॑తిః ప్ర॒జా అ॑సృజత॒ తా అ॑స్మా-థ్సృ॒ష్టాః పరా॑చీరాయ॒-న్తా యత్రావ॑స॒-న్తతో॑ గ॒ర్ముదుద॑తిష్ఠ॒-త్తా బృహ॒స్పతి॑శ్చా॒న్వవై॑తా॒గ్ం॒ సో᳚-ఽబ్రవీ॒-ద్బృహ॒స్పతి॑ర॒నయా᳚ త్వా॒ ప్రతి॑ష్ఠా॒న్యథ॑ త్వా ప్ర॒జా ఉ॒పావ॑ర్థ్స్య॒న్తీతి॒ త-మ్ప్రాతి॑ష్ఠ॒-త్తతో॒ వై ప్ర॒జాప॑తి-మ్ప్ర॒జా ఉ॒పావ॑ర్తన్త॒ యః ప్ర॒జాకా॑మ॒-స్స్యా-త్తస్మా॑ ఏ॒త-మ్ప్రా॑జాప॒త్య-ఙ్గా᳚ర్ము॒త-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పే-త్ప్ర॒జాప॑తి- [-నిర్వ॑పే-త్ప్ర॒జాప॑తిమ్, ఏ॒వ స్వేన॑] 12

-మే॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వాస్మై᳚ ప్ర॒జా-మ్ప్రజ॑నయతిప్ర॒జాప॑తిః ప॒శూన॑సృజత॒ తే᳚-ఽస్మా-థ్సృ॒ష్టాః పరా᳚ఞ్చ ఆయ॒-న్తే యత్రావ॑స॒-న్తతో॑ గ॒ర్ముదుద॑తిష్ఠ॒-త్తా-న్పూ॒షా చా॒న్వవై॑తా॒గ్ం॒ సో᳚-ఽబ్రవీ-త్పూ॒షా-ఽనయా॑ మా॒ ప్రతి॒ష్ఠాథ॑ త్వా ప॒శవ॑ ఉ॒పావ॑ర్థ్స్య॒న్తీతి॒ మా-మ్ప్రతి॒ష్ఠేతి॒ సోమో᳚-ఽబ్రవీ॒-న్మమ॒ వా [-మమ॒ వై, అ॒కృ॒ష్ట॒ప॒చ్యమిత్యు॒భౌ] 13

అ॑కృష్టప॒చ్యమిత్యు॒భౌ వా॒-మ్ప్రతి॑ష్ఠా॒నీత్య॑బ్రవీ॒-త్తౌ ప్రాతి॑ష్ఠ॒-త్తతో॒ వై ప్ర॒జాప॑తి-మ్ప॒శవ॑ ఉ॒పావ॑ర్తన్త॒ యః ప॒శుకా॑మ॒-స్స్యా-త్తస్మా॑ ఏ॒తగ్ం సో॑మాపౌ॒ష్ణ-ఙ్గా᳚ర్ము॒త-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పే-థ్సోమాపూ॒షణా॑వే॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ తావే॒వాస్మై॑ ప॒శూ-న్ప్రజ॑నయత॒-స్సోమో॒ వై రే॑తో॒ధాః పూ॒షా ప॑శూ॒నా-మ్ప్ర॑జనయి॒తా సోమ॑ ఏ॒వాస్మై॒ రేతో॒ దధా॑తి పూ॒షా ప॒శూ-న్ప్రజ॑నయతి ॥ 14 ॥

(వ॒పే॒-త్ప్ర॒జాప॑తిం॒ - ఁవై - దధా॑తి పూ॒షా - త్రీణి॑ చ) (అ. 4)

అగ్నే॒ గోభి॑ర్న॒ ఆ గ॒హీన్దో॑ పు॒ష్ట్యా జు॑షస్వ నః । ఇన్ద్రో॑ ధ॒ర్తా గృ॒హేషు॑ నః ॥ స॒వి॒తా య-స్స॑హ॒స్రియ॒-స్స నో॑ గృ॒హేషు॑ రారణత్ । ఆ పూ॒షా ఏ॒త్వా వసు॑ ॥ ధా॒తా ద॑దాతు నో ర॒యిమీశా॑నో॒ జగ॑త॒స్పతిః॑ । స నః॑ పూ॒ర్ణేన॑ వావనత్ ॥ త్వష్టా॒ యో వృ॑ష॒భో వృషా॒ స నో॑ గృ॒హేషు॑ రారణత్ । స॒హస్రే॑ణా॒యుతే॑న చ ॥ యేన॑ దే॒వా అ॒మృత॑- [అ॒మృత᳚మ్, దీ॒ర్ఘగ్గ్ శ్రవో॑ ది॒వ్యైర॑యన్త ।] 15

-న్దీ॒ర్ఘగ్గ్ శ్రవో॑ ది॒వ్యైర॑యన్త । రాయ॑స్పోష॒ త్వమ॒స్మభ్య॒-ఙ్గవా᳚ఙ్కు॒ల్మి-ఞ్జీ॒వస॒ ఆ యు॑వస్వ ॥ అ॒గ్ని ర్గృ॒హప॑తి॒-స్సోమో॑ విశ్వ॒వనిః॑ సవి॒తా సు॑మే॒ధా-స్స్వాహా᳚ ॥ అగ్నే॑ గృహపతే॒ యస్తే॒ ఘృత్యో॑ భా॒గస్తేన॒ సహ॒ ఓజ॑ ఆ॒క్రమ॑మాణాయ ధేహి॒ శ్రైష్ఠ్యా᳚త్ప॒థో మా యో॑ష-మ్మూ॒ర్ధా భూ॑యాస॒గ్గ్॒ స్వాహా᳚ ॥ 16 ॥

(అ॒మృత॑ - మ॒ష్టాత్రిగ్ం॑శచ్చ) (అ. 5)

చి॒త్రయా॑ యజేత ప॒శుకా॑మ ఇ॒యం-వైఁ చి॒త్రా యద్వా అ॒స్యాం-విఁశ్వ॑-మ్భూ॒తమధి॑ ప్ర॒జాయ॑తే॒ తే నే॒యఞ్చి॒త్రా య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వాగ్ శ్చి॒త్రయా॑ ప॒శుకా॑మో॒ యజ॑తే॒ ప్ర ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑ ర్మిథు॒నై ర్జా॑యతే॒ ప్రైవాగ్నే॒యేన॑ వాపయతి॒ రేతః॑ సౌ॒మ్యేన॑ దధాతి॒ రేత॑ ఏ॒వ హి॒త-న్త్వష్టా॑ రూ॒పాణి॒ వి క॑రోతిసారస్వ॒తౌ భ॑వత ఏ॒తద్వై దైవ్య॑-మ్మిథు॒న-న్దైవ్య॑మే॒వాస్మై॑ [-దైవ్య॑మే॒వాస్మై᳚, మి॒థు॒న-మ్మ॑ద్ధ్య॒తో] 17

మిథు॒న-మ్మ॑ద్ధ్య॒తో ద॑ధాతి॒ పుష్ట్యై᳚ ప్ర॒జన॑నాయ సినీవా॒ల్యై చ॒రుర్భ॑వతి॒ వాగ్వై సి॑నీవా॒లీ పుష్టిః॒ ఖలు॒ వై వాక్పుష్టి॑మే॒వ వాచ॒ముపై᳚త్యై॒న్ద్ర ఉ॑త్త॒మో భ॑వతి॒ తేనై॒వ తన్మి॑థు॒నగ్ం స॒ప్తైతాని॑ హ॒వీగ్ంషి॑ భవన్తి స॒ప్త గ్రా॒మ్యాః ప॒శవః॑ స॒ప్తార॒ణ్యా-స్స॒ప్త ఛన్దాగ్॑స్యు॒-భయ॒స్యా-వ॑రుద్ధ్యా॒ అథై॒తా ఆహు॑తీ ర్జుహోత్యే॒తే వై దే॒వాః పుష్టి॑పతయ॒స్త ఏ॒వా స్మి॒-న్పుష్టి॑-న్దధతి॒ పుష్య॑తి ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॒రథో॒ యదే॒తా ఆహు॑తీ ర్జు॒హోతి॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై ॥ 18 ॥

(అ॒స్మై॒ - త ఏ॒వ - ద్వాద॑శ చ) (అ. 6)

మా॒రు॒తమ॑సి మ॒రుతా॒మోజో॒-ఽపా-న్ధారా᳚-మ్భిన్ధి ర॒మయ॑త మరుత-శ్శ్యే॒నమా॒యిన॒-మ్మనో॑జవ సం॒-వృఁష॑ణగ్ం సువృ॒క్తిమ్ ॥ యేన॒ శర్ధ॑ ఉ॒గ్రమవ॑-సృష్ట॒మేతి॒ తద॑శ్వినా॒ పరి॑ ధత్తగ్గ్ స్వ॒స్తి । పు॒రో॒వా॒తో వర్ష॑ఞ్జి॒న్వరా॒వృ-థ్స్వాహా॑ వా॒తావద్- వర్ష॑న్ను॒గ్రరా॒వృ-థ్స్వాహా᳚ స్త॒నయ॒న్ వర్ష॑-న్భీ॒మరా॒వథ్స్వాహా॑ ఽనశ॒న్య॑వ॒స్ఫూర్జ॑న్-ది॒ద్యు-ద్వర్ష॑న్-త్వే॒షరా॒వృ-థ్స్వాహా॑ ఽతిరా॒త్రం॒-వఁర్ష॑-న్పూ॒ర్తిరా॒వృ- [-పూ॒ర్తిరా॒వృత్, స్వాహా॑ బ॒హు] 19

-థ్స్వాహా॑ బ॒హు హా॒యమ॑వృషా॒దితి॑ శ్రు॒తరా॒వృ-థ్స్వాహా॒ ఽఽతప॑తి॒ వర్ష॑న్-వి॒రాడా॒వృ-థ్స్వాహా॑ ఽవ॒స్ఫూర్జ॑న్-ది॒ద్యు-ద్వర్ష॑-న్భూ॒తరా॒వృ-థ్స్వాహా॒మాన్దా॒ వాశా॒-శ్శున్ధ్యూ॒రజి॑రాః । జ్యోతి॑ష్మతీ॒-స్తమ॑స్వరీ॒-రున్ద॑తీ॒-స్సుఫే॑నాః । మిత్ర॑భృతః॒, క్షత్ర॑భృత॒-స్సురా᳚ష్ట్రా ఇ॒హ మా॑-ఽవత ॥వృష్ణో॒ అశ్వ॑స్య స॒న్దాన॑మసి॒ వృష్ట్యై॒ త్వోప॑ నహ్యామి ॥ 20 ॥

(పూ॒ర్తిరా॒వృ-ద్- ద్విచ॑త్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 7)

దేవా॑ వసవ్యా॒ అగ్నే॑ సోమ సూర్య ॥ దేవా᳚-శ్శర్మణ్యా॒ మిత్రా॑వరుణా-ఽర్యమన్న్ ॥ దేవా᳚-స్సపీత॒యో ఽపా᳚-న్నపాదాశుహేమన్న్ । ఉ॒ద్నో ద॑త్తోద॒ధి-మ్భి॑న్త్త ది॒వః ప॒ర్జన్యా॑ద॒న్తరి॑క్షాత్-పృథి॒వ్యాస్తతో॑ నో॒ వృష్ట్యా॑-ఽవత ॥ దివా॑ చి॒త్తమః॑ కృణ్వన్తి ప॒ర్జన్యే॑నో-దవా॒హేన॑ । పృ॒థి॒వీం-యఁ-ద్వ్యు॒న్దన్తి॑ ॥ ఆయ-న్నరః॑ సు॒దాన॑వో దదా॒శుషే॑ ది॒వః కోశ॒మచు॑చ్యవుః । వి ప॒ర్జన్యా᳚-స్సృజన్తి॒ రోద॑సీ॒ అను॒ ధన్వ॑నా యన్తి [ ] 21

వృ॒ష్టయః॑ ॥ ఉదీ॑రయథా మరుత-స్సముద్ర॒తో యూ॒యం-వృఁ॒ష్టిం-వఁ॑ర్షయథా పురీషిణః । న వో॑ దస్రా॒ ఉప॑ దస్యన్తి ధే॒నవ॒-శ్శుభం॑-యాఁ॒తామను॒ రథా॑ అవృథ్సత ॥ సృ॒జా వృ॒ష్టి-న్ది॒వ ఆ-ఽద్భి-స్స॑ము॒ద్ర-మ్పృ॑ణ ॥ అ॒బ్జా అ॑సి ప్రథమ॒జా బల॑మసి సము॒ద్రియ᳚మ్ ॥ ఉన్న॑మ్భయ పృథి॒వీ-మ్భి॒న్ధీద-న్ది॒వ్య-న్నభః॑ । ఉ॒ద్నో ది॒వ్యస్య॑ నో దే॒హీశా॑నో॒ విసృ॑జా॒ దృతి᳚మ్ ॥ యే దే॒వా ది॒విభా॑గా॒ యే᳚-ఽన్తరి॑క్ష భాగా॒ యే పృ॑థి॒వి భా॑గాః । త ఇ॒మం-యఁ॒జ్ఞమ॑వన్తు॒ త ఇ॒ద-ఙ్క్షేత్ర॒మా వి॑శన్తు॒ త ఇ॒ద-ఙ్క్షేత్ర॒మను॒ వి వి॑శన్తు ॥ 22 ॥

(య॒న్తి॒ - దే॒వా - విగ్ం॑శ॒తిశ్చ॑) (అ. 8)

మా॒రు॒తమ॑సి మ॒రుతా॒మోజ॒ ఇతి॑ కృ॒ష్ణం-వాఁసః॑ కృ॒ష్ణతూ॑ష॒-మ్పరి॑ ధత్త ఏ॒తద్వై వృష్ట్యై॑ రూ॒పగ్ం సరూ॑ప ఏ॒వ భూ॒త్వా ప॒ర్జన్యం॑-వఁర్షయతిర॒మయ॑త మరుత-శ్శ్యే॒నమా॒యిన॒మితి॑ పశ్చాద్వా॒త-మ్ప్రతి॑ మీవతి పురోవా॒తమే॒వ జ॑నయతి వ॒ర్॒షస్యా వ॑రుద్ధ్యై వాతనా॒మాని॑ జుహోతి వా॒యుర్వై వృష్ట్యా॑ ఈశే వా॒యుమే॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వాస్మై॑ ప॒ర్జన్యం॑-వఁర్షయత్య॒ష్టౌ [వర్షయత్య॒ష్టౌ, జు॒హో॒తి॒ చత॑స్రో॒ వై] 23

జు॑హోతి॒ చత॑స్రో॒ వై దిశ॒శ్చత॑స్రో-ఽవాన్తరది॒శా ది॒గ్భ్య ఏ॒వ వృష్టి॒గ్ం॒ స-మ్ప్ర చ్యా॑వయతి కృష్ణాజి॒నే సంయౌఁ॑తి హ॒విరే॒వాక॑రన్తర్వే॒ది సంయౌఁ॒త్య వ॑రుద్ధ్యై॒ యతీ॑నామ॒ద్యమా॑నానాగ్ం శీ॒ర్॒షాణి॒ పరా॑-ఽపత॒న్తే ఖ॒ర్జూరా॑ అభవ॒న్-తేషా॒గ్ం॒ రస॑ ఊ॒ర్ధ్వో॑-ఽపత॒త్-తాని॑ క॒రీరా᳚ణ్య-భవన్-థ్సౌ॒మ్యాని॒ వై క॒రీరా॑ణి సౌ॒మ్యా ఖలు॒ వా ఆహు॑తి ర్ది॒వో వృష్టి॑-ఞ్చ్యావయతి॒ యత్క॒రీరా॑ణి॒ భవ॑న్తి [ ] 24

సౌ॒మ్యయై॒వా-ఽఽహు॑త్యా ది॒వో వృష్టి॒మవ॑ రున్ధే॒ మధు॑షా॒ సం-యౌఁ᳚త్య॒పాం-వాఁ ఏ॒ష ఓష॑ధీనా॒గ్ం॒ రసో॒ యన్మద్ధ్వ॒ద్భ్య ఏ॒వౌష॑ధీభ్యో వర్ష॒త్యథో॑ అ॒ద్భ్య ఏ॒వౌష॑ధీభ్యో॒ వృష్టి॒ని-న్న॑యతి॒ మాన్దా॒ వాశా॒ ఇతి॒ సంయౌఁ॑తి నామ॒ధేయై॑రే॒వైనా॒ అచ్ఛై॒త్యథో॒ యథా᳚ బ్రూ॒యాదసా॒ వేహీత్యే॒వమే॒వైనా॑ నామ॒ధేయై॒రా - [నామ॒ధేయై॒రా, చ్యా॒వ॒య॒తి॒ వృష్ణో॒] 25

చ్యా॑వయతి॒ వృష్ణో॒ అశ్వ॑స్య స॒న్దాన॑మసి॒ వృష్ట్యై॒ త్వోప॑ నహ్యా॒మీత్యా॑హ॒ వృషా॒ వా అశ్వో॒ వృషా॑ ప॒ర్జన్యః॑ కృ॒ష్ణ ఇ॑వ॒ ఖలు॒ వై భూ॒త్వా వ॑ర్షతి రూ॒పేణై॒వైన॒గ్ం॒ సమ॑ర్ధయతి వ॒ర్॒షస్యా వ॑రుద్ధ్యై ॥ 26 ॥

(అ॒ష్టౌ - భవ॑న్తి - నామ॒ధేయై॒రై - కా॒న్న త్రి॒గ్ం॒శచ్చ॑) (అ. 9)

దేవా॑ వసవ్యా॒ దేవా᳚-శ్శర్మణ్యా॒ దేవా᳚-స్సపీతయ॒ ఇత్యా బ॑ద్ధ్నాతి దే॒వతా॑భిరే॒వాన్వ॒హం-వృఁష్టి॑మిచ్ఛతి॒ యది॒ వర్షే॒త్-తావ॑త్యే॒వ హో॑త॒వ్యం॑-యఁది॒ న వర్షే॒చ్ఛ్వో భూ॒తే హ॒విర్నిర్వ॑పేదహోరా॒త్రే వై మి॒త్రావరు॑ణావహోరా॒త్రాభ్యా॒-ఙ్ఖలు॒ వై ప॒ర్జన్యో॑ వర్షతి॒ నక్తం॑-వాఁ॒ హి దివా॑ వా॒ వర్ష॑తి మి॒త్రావరు॑ణావే॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ తావే॒వాస్మా॑ [తావే॒వాస్మై᳚, అ॒హో॒రా॒త్రాభ్యాం᳚-] 27

అహోరా॒త్రాభ్యా᳚-మ్ప॒ర్జన్యం॑ ఁవర్షయతో॒-ఽగ్నయే॑ ధామ॒చ్ఛదే॑ పురో॒డాశ॑మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పేన్మారు॒తగ్ం స॒ప్తక॑పాలగ్ం సౌ॒ర్యమేక॑కపాలమ॒గ్నిర్వా ఇ॒తో వృష్టి॒ముదీ॑రయతి మ॒రుతః॑ సృ॒ష్టా-న్న॑యన్తి య॒దా ఖలు॒ వా అ॒సావా॑ది॒త్యో న్యం॑-ర॒శ్మిభిః॑ పర్యా॒వర్త॒తే-ఽథ॑వర్షతిధామ॒చ్ఛది॑వ॒ ఖలు॒ వై భూ॒త్వా వ॑ర్షత్యే॒తా వై దే॒వతా॒ వృష్ట్యా॑ ఈశతే॒ తా ఏ॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ తా [భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ తాః, ఏ॒వాస్మై॑] 28

ఏ॒వాస్మై॑ ప॒ర్జన్యం॑-వఁర్షయన్త్యు॒తా వ॑ర్షిష్య॒న్ వర్ష॑త్యే॒వ సృ॒జా వృ॒ష్టి-న్ది॒వ ఆ-ఽద్భి-స్స॑ము॒ద్ర-మ్పృ॒ణేత్యా॑హే॒మాశ్చై॒వా-మూశ్చా॒ప-స్సమ॑ర్ధయ॒త్యథో॑ ఆ॒భిరే॒వా-మూరచ్ఛై᳚త్య॒బ్జా అ॑సి ప్రథమ॒జా బల॑మసి సము॒ద్రియ॒మిత్యా॑హ యథాయ॒జురే॒వైత-దున్న॑-మ్భయ పృథి॒వీమితి॑ వర్షా॒హ్వా-ఞ్జు॑హోత్యే॒షా వా ఓష॑ధీనాం-వృఁష్టి॒వని॒స్తయై॒వ వృష్టి॒మా చ్యా॑వయతి॒ యే దే॒వా ది॒విభా॑గా॒ ఇతి॑ కృష్ణాజి॒నమవ॑ ధూనోతీ॒మ ఏ॒వాస్మై॑ లో॒కాః ప్రీ॒తా అ॒భీష్టా॑ భవన్తి ॥ 29 ॥

(అ॒స్మై॒ - ధా॒వ॒తి॒ తా - వా - ఏక॑విగ్ంశతిశ్చ ) (అ. 10)

సర్వా॑ణి॒ ఛన్దాగ్॑స్యే॒తస్యా॒-మిష్ట్యా॑-మ॒నూచ్యా॒నీత్యా॑హు-స్త్రి॒ష్టుభో॒ వా ఏ॒తద్వీ॒ర్యం॑-యఁ-త్క॒కుదు॒ష్ణిహా॒ జగ॑త్యై॒ యదు॑ష్ణిహ-క॒కుభా॑వ॒న్వాహ॒ తేనై॒వ సర్వా॑ణి॒ ఛన్దా॒గ్॒స్యవ॑ రున్ధే గాయ॒త్రీ వా ఏ॒షా యదు॒ష్ణిహా॒ యాని॑ చ॒త్వార్యద్ధ్య॒క్షరా॑ణి॒ చతు॑ష్పాద ఏ॒వ తే ప॒శవో॒యథా॑ పురో॒డాశే॑ పురో॒డాశో-ఽద్ధ్యే॒వమే॒వ త-ద్యద్-ఋ॒చ్యద్ధ్య॒క్షరా॑ణి॒ యజ్జగ॑త్యా [యజ్జగ॑త్యా, ప॒రి॒ద॒ద్ధ్యాదన్తం॑-] 30

పరిద॒ద్ధ్యాదన్తం॑-యఁ॒జ్ఞ-ఙ్గ॑మయే-త్త్రి॒ష్టుభా॒ పరి॑ దధాతీన్ద్రి॒యం-వైఁ వీ॒ర్య॑-న్త్రి॒ష్టుగి॑న్ద్రి॒య ఏ॒వ వీ॒ర్యే॑ య॒జ్ఞ-మ్ప్రతి॑ష్ఠాపయతి॒ నాన్త॑-ఙ్గమయ॒త్యగ్నే॒ త్రీ తే॒ వాజి॑నా॒ త్రీ ష॒ధస్థేతి॒ త్రివ॑త్యా॒ పరి॑ దధాతి సరూప॒త్వాయ॒ సర్వో॒ వా ఏ॒ష య॒జ్ఞో య-త్త్రై॑ధాత॒వీయ॒-ఙ్కామా॑య-కామాయ॒ ప్రయు॑జ్యతే॒ సర్వే᳚భ్యో॒ హి కామే᳚భ్యో య॒జ్ఞః ప్ర॑యు॒జ్యతే᳚ త్రైధాత॒వీయే॑న యజేతాభి॒చర॒న్-థ్సర్వో॒ వా [సర్వో॒ వై, ఏ॒ష] 31

ఏ॒ష య॒జ్ఞో య-త్త్రై॑ధాత॒వీయ॒గ్ం॒ సర్వే॑ణై॒వైనం॑-యఁ॒జ్ఞేనా॒భి చ॑రతి స్తృణు॒త ఏ॒వైన॑మే॒తయై॒వ య॑జేతాభిచ॒ర్యమా॑ణ॒-స్సర్వో॒ వా ఏ॒ష య॒జ్ఞో య-త్త్రై॑ధాత॒వీయ॒గ్ం॒ సర్వే॑ణై॒వ య॒జ్ఞేన॑ యజతే॒ నైన॑మభి॒చర᳚న్-థ్స్తృణుత ఏ॒తయై॒వ య॑జేత స॒హస్రే॑ణ య॒క్ష్యమా॑ణః॒ ప్రజా॑తమే॒వైన॑-ద్దదాత్యే॒తయై॒వ య॑జేత స॒హస్రే॑ణేజా॒నో-ఽన్తం॒-వాఁ ఏ॒ష ప॑శూ॒నా-ఙ్గ॑చ్ఛతి॒ [-గ॑చ్ఛతి, య-స్స॒హస్రే॑ణ॒] 32

య-స్స॒హస్రే॑ణ॒ యజ॑తే ప్ర॒జాప॑తిః॒ ఖలు॒ వై ప॒శూన॑సృజత॒ తాగ్స్త్రై॑ధాత॒ వీయే॑-నై॒వాసృ॑జత॒ య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వాగ్ స్త్రై॑ధాత॒వీయే॑నప॒శుకా॑మో॒ యజ॑తే॒ యస్మా॑దే॒వ యోనేః᳚ ప్ర॒జాప॑తిః ప॒శూనసృ॑జత॒ తస్మా॑దే॒వైనా᳚న్-థ్సృజత॒ ఉపై॑న॒ముత్త॑రగ్ం స॒హస్ర॑-న్నమతి దే॒వతా᳚భ్యో॒ వా ఏ॒ష ఆ వృ॑శ్చ్యతే॒ యో య॒క్ష్య ఇత్యు॒క్త్వా న యజ॑తే త్రైధాత॒వీయే॑న యజేత॒ సర్వో॒ వా ఏ॒ష య॒జ్ఞో [య॒జ్ఞః, య-త్త్రై॑ధాత॒వీయ॒గ్ం॒] 33

య-త్త్రై॑ధాత॒వీయ॒గ్ం॒ సర్వే॑ణై॒వ య॒జ్ఞేన॑ యజతే॒ న దే॒వతా᳚భ్య॒ ఆ వృ॑శ్చ్యతే॒ ద్వాద॑శకపాలః పురో॒డాశో॑ భవతి॒ తే త్రయ॒శ్చతు॑ష్కపాలా-స్త్రిష్షమృద్ధ॒త్వాయ॒ త్రయః॑ పురో॒డాశా॑ భవన్తి॒ త్రయ॑ ఇ॒మే లో॒కా ఏ॒షాం-లోఁ॒కానా॒మాప్త్యా॒ ఉత్త॑ర-ఉత్తరో॒ జ్యాయా᳚-న్భవత్యే॒వమి॑వ॒ హీమే లో॒కా య॑వ॒మయో॒ మద్ధ్య॑ ఏ॒తద్వా అ॒న్తరి॑క్షస్య రూ॒పగ్ం సమృ॑ద్ధ్యై॒ సర్వే॑షామభిగ॒మయ॒న్నవ॑ ద్య॒త్యఛ॑బణ్ట్కార॒గ్ం॒ హిర॑ణ్య-న్దదాతి॒ తేజ॑ ఏ॒వా- [ఏ॒వ, అవ॑ రున్ధే] 34

-ఽవ॑ రున్ధే తా॒ర్ప్య-న్ద॑దాతి ప॒శూనే॒వావ॑ రున్ధే ధే॒ను-న్ద॑దాత్యా॒శిష॑ ఏ॒వావ॑ రున్ధే॒ సామ్నో॒ వా ఏ॒ష వర్ణో॒ యద్ధిర॑ణ్యం॒-యఁజు॑షా-న్తా॒ర్ప్యము॑క్థామ॒దానా᳚-న్ధే॒నురే॒తానే॒వ సర్వా॒న్॒. వర్ణా॒నవ॑ రున్ధే ॥ 35 ॥

(జగ॑త్యా - ఽభి॒చర॒న్-థ్సర్వో॒ వై - గ॑చ్ఛతి - య॒జ్ఞ - స్తేజ॑ ఏ॒వ - త్రి॒గ్ం॒శచ్చ॑) (అ. 11)

త్వష్టా॑ హ॒తపు॑త్రో॒ వీన్ద్ర॒గ్ం॒ సోమ॒మా-ఽహ॑ర॒-త్తస్మి॒న్నిన్ద్ర॑ ఉపహ॒వమై᳚చ్ఛత॒ త-న్నోపా᳚హ్వయత పు॒త్ర-మ్మే॑-ఽవధీ॒రితి॒ స య॑జ్ఞవేశ॒స-ఙ్కృ॒త్వా ప్రా॒సహా॒ సోమ॑మపిబ॒-త్తస్య॒ యద॒త్యశి॑ష్యత॒ త-త్త్వష్టా॑-ఽఽహవ॒నీయ॒ముప॒ ప్రావ॑ర్తయ॒-థ్స్వాహేన్ద్ర॑శత్రుర్వర్ధ॒స్వేతి॒ స యావ॑దూ॒ర్ధ్వః ప॑రా॒విద్ధ్య॑తి॒ తావ॑తి స్వ॒యమే॒వ వ్య॑రమత॒ యది॑ వా॒ తావ॑-త్ప్రవ॒ణ- [తావ॑-త్ప్రవ॒ణమ్, ఆసీ॒ద్యది॑] 36

-మాసీ॒ద్యది॑ వా॒ తావ॒దద్ధ్య॒గ్నేరాసీ॒-థ్స స॒మ్భవ॑న్న॒గ్నీషోమా॑వ॒భి సమ॑భవ॒-థ్స ఇ॑షుమా॒త్రమి॑షుమాత్రం॒-విఁష్వ॑ఙ్ఙవర్ధత॒ స ఇ॒మాం-లోఁ॒కాన॑వృణో॒ద్య-ది॒మాం-లోఁ॒కానవృ॑ణో॒-త్త-ద్వృ॒త్రస్య॑ వృత్ర॒త్వ-న్తస్మా॒దిన్ద్రో॑-ఽబిభే॒దపి॒ త్వష్టా॒ తస్మై॒ త్వష్టా॒ వజ్ర॑మసిఞ్చ॒-త్తపో॒ వై స వజ్ర॑ ఆసీ॒-త్తముద్య॑న్తు॒-న్నాశ॑క్నో॒దథ॒ వై తర్హి॒ విష్ణు॑- [విష్ణుః॑, అ॒న్యా] 37

-ర॒న్యా దే॒వతా॑ ఽఽసీ॒-థ్సో᳚-ఽబ్రవీ॒-ద్విష్ణ॒వేహీ॒దమా హ॑రిష్యావో॒ యేనా॒యమి॒దమితి॒స విష్ణు॑స్త్రే॒ధా-ఽఽత్మానం॒-విఁన్య॑ధత్త పృథి॒వ్యా-న్తృతీ॑యమ॒న్తరి॑క్షే॒ తృతీ॑య-న్ది॒వి తృతీ॑య-మభిపర్యావ॒ర్తా-ద్ధ్యబి॑భే॒ద్యత్-పృ॑థి॒వ్యా-న్తృతీ॑య॒మాసీ॒-త్తేనేన్ద్రో॒ వజ్ర॒ముద॑యచ్ఛ॒-ద్విష్ణ్వ॑నుస్థిత॒-స్సో᳚-ఽబ్రవీ॒న్మా మే॒ ప్ర హా॒రస్తి॒ వా ఇ॒ద- [వా ఇ॒దమ్, మయి॑ వీ॒ర్య॑-న్త-త్తే॒] 38

-మ్మయి॑ వీ॒ర్య॑-న్త-త్తే॒ ప్రదా᳚స్యా॒మీతి॒ తద॑స్మై॒ ప్రాయ॑చ్ఛ॒-త్త-త్ప్రత్య॑గృహ్ణా॒దధా॒ మేతి॒ త-ద్విష్ణ॒వే-ఽతి॒ ప్రాయ॑చ్ఛ॒-త్త-ద్విష్ణుః॒ ప్రత్య॑గృహ్ణా-ద॒స్మాస్విన్ద్ర॑ ఇన్ద్రి॒య-న్ద॑ధా॒త్వితి॒ యద॒న్తరి॑క్షే॒ తృతీ॑య॒మాసీ॒-త్తేనేన్ద్రో॒ వజ్ర॒ముద॑యచ్ఛ॒-ద్విష్ణ్వ॑నుస్థిత॒-స్సో᳚-ఽబ్రవీ॒న్మా మే॒ ప్రహా॒రస్తి॒ వా ఇ॒ద- [వా ఇ॒దమ్, మయి॑ వీ॒ర్య॑-న్త-త్తే॒] 39

-మ్మయి॑ వీ॒ర్య॑-న్త-త్తే॒ ప్ర దా᳚స్యా॒మీతి॒ తద॑స్మై॒ ప్రాయ॑చ్ఛ॒-త్త-త్ప్రత్య॑గృహ్ణా॒-ద్ద్విర్మా॑-ఽధా॒ ఇతి॒ త-ద్విష్ణ॒వే-ఽతి॒ ప్రాయ॑చ్ఛ॒-త్త-ద్విష్ణుః॒ ప్రత్య॑గృహ్ణాద॒స్మాస్విన్ద్ర॑ ఇన్ద్రి॒య-న్ద॑ధా॒త్వితి॒ యద్ది॒వి తృతీ॑య॒మాసీ॒-త్తేనేన్ద్రో॒ వజ్ర॒ముద॑యచ్ఛ॒-ద్విష్ణ్వ॑నుస్థిత॒-స్సో᳚-ఽబ్రవీ॒న్మా మే॒ ప్రహా॒ర్యేనా॒హ- [ప్రహా॒ర్యేనా॒హమ్, ఇ॒దమస్మి॒ త-త్తే॒] 40

-మి॒దమస్మి॒ త-త్తే॒ ప్రదా᳚స్యా॒మీతి॒ త్వీ(3) ఇత్య॑బ్రవీ-థ్స॒న్ధా-న్తు సన్ద॑ధావహై॒ త్వామే॒వ ప్రవి॑శా॒నీతి॒ యన్మా-మ్ప్ర॑వి॒శేః కి-మ్మా॑ భుఞ్జ్యా॒ ఇత్య॑బ్రవీ॒-త్త్వామే॒వేన్ధీ॑య॒ తవ॒ భోగా॑య॒ త్వా-మ్ప్రవి॑శేయ॒మిత్య॑బ్రవీ॒-త్తం-వృఁ॒త్రః ప్రావి॑శదు॒దరం॒-వైఁ వృ॒త్రః, క్షు-త్ఖలు॒ వై మ॑ను॒ష్య॑స్య॒ భ్రాతృ॑వ్యో॒ య [భ్రాతృ॑వ్యో॒ యః, ఏ॒వం-వేఁద॒ హన్తి॒] 41

ఏ॒వం-వేఁద॒ హన్తి॒ క్షుధ॒-మ్భ్రాతృ॑వ్య॒-న్తద॑స్మై॒ ప్రాయ॑చ్ఛ॒త్త-త్ప్రత్య॑గృహ్ణా॒త్- త్రిర్మా॑-ఽధా॒ ఇతి॒ త-ద్విష్ణ॒వే-ఽతి॒ ప్రాయ॑చ్ఛ॒-త్త-ద్విష్ణుః॒ ప్రత్య॑గృహ్ణాద॒స్మాస్విన్ద్ర॑ ఇన్ద్రి॒య-న్ద॑ధా॒త్వితి॒ యత్త్రిః ప్రాయ॑చ్ఛ॒-త్త్రిః ప్ర॒త్యగృ॑హ్ణా॒-త్త-త్త్రి॒ధాతో᳚స్త్రిధాతు॒త్వం-యఁ-ద్విష్ణు॑ర॒న్వతి॑ష్ఠత॒ విష్ణ॒వే-ఽతి॒ ప్రాయ॑చ్ఛ॒-త్తస్మా॑దైన్ద్రావైష్ణ॒వగ్ం హ॒విర్భ॑వతి॒ యద్వా ఇ॒ద-ఙ్కిఞ్చ॒ తద॑స్మై॒ త-త్ప్రాయ॑చ్ఛ॒-దృచ॒-స్సామా॑ని॒ యజూగ్ం॑షి స॒హస్రం॒-వాఁ అ॑స్మై॒ త-త్ప్రాయ॑చ్ఛ॒-త్తస్మా᳚-థ్స॒హస్ర॑దక్షిణమ్ ॥ 42 ॥

(ప్ర॒వ॒ణం - ఁవిష్ణు॒- ర్వా ఇ॒ద- మి॒ద - మ॒హం - ఁయో - భ॑వ॒ - త్యేక॑ విగ్ంశతిశ్చ) (అ. 12)

దే॒వా వై రా॑జ॒న్యా᳚-జ్జాయ॑మానా-దబిభయు॒-స్తమ॒న్తరే॒వ సన్త॒-న్దామ్నా ఽపౌ᳚మ్భ॒న్-థ్స వా ఏ॒షో-ఽపో᳚బ్ధో జాయతే॒ య-ద్రా॑జ॒న్యో॑ యద్వా ఏ॒షో-ఽన॑పోబ్ధో॒ జాయే॑త వృ॒త్రా-న్ఘ్నగ్గ్ శ్చ॑రే॒ద్య-ఙ్కా॒మయే॑త రాజ॒న్య॑మన॑పోబ్ధో జాయేత వృ॒త్రా-న్ఘ్నగ్గ్ శ్చ॑రే॒దితి॒ తస్మా॑ ఏ॒తమై᳚న్ద్రా బార్హస్ప॒త్య-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పేదై॒న్ద్రో వై రా॑జ॒న్యో᳚ బ్రహ్మ॒ బృహ॒స్పతి॒ ర్బ్రహ్మ॑ణై॒వైన॒-న్దామ్నో॒-ఽపోమ్భ॑నా-న్ముఞ్చతి హిర॒ణ్మయ॒-న్దామ॒ దక్షి॑ణా సా॒క్షాదే॒వైన॒-న్దామ్నో॒-ఽపోమ్భ॑నా-న్ముఞ్చతి ॥ 43 ॥

(ఏ॒నం॒ - ద్వాద॑శ చ) (అ. 13)

నవో॑నవో భవతి॒ జాయ॑మా॒నో-ఽహ్నా᳚-ఙ్కే॒తురు॒షసా॑ మే॒త్యగ్రే᳚ । భా॒గ-న్దే॒వేభ్యో॒ విద॑ధాత్యా॒య-న్ప్రచ॒న్ద్రమా᳚స్తిరతి దీ॒ర్ఘమాయుః॑ ॥ యమా॑ది॒త్యా అ॒గ్ం॒శుమా᳚ప్యా॒యయ॑న్తి॒ యమక్షి॑త॒-మక్షి॑తయః॒ పిబ॑న్తి । తేన॑ నో॒ రాజా॒ వరు॑ణో॒ బృహ॒స్పతి॒రా ప్యా॑యయన్తు॒ భువ॑నస్య గో॒పాః ॥ప్రాచ్యా᳚-న్ది॒శి త్వమి॑న్ద్రాసి॒ రాజో॒తోదీ᳚చ్యాం-వృఁత్రహన్ వృత్ర॒హా-ఽసి॑ । యత్ర॒ యన్తి॑ స్రో॒త్యాస్త- [యన్తి॑ స్రో॒త్యాస్తత్, జి॒త-న్తే॑] 44

-జ్జి॒త-న్తే॑ దక్షిణ॒తో వృ॑ష॒భ ఏ॑ధి॒ హవ్యః॑ ॥ ఇన్ద్రో॑ జయాతి॒ న పరా॑ జయాతా అధిరా॒జో రాజ॑సు రాజయాతి । విశ్వా॒ హి భూ॒యాః పృత॑నా అభి॒ష్టీరు॑ప॒సద్యో॑ నమ॒స్యో॑ యథా-ఽస॑త్ ॥ అ॒స్యేదే॒వ ప్రరి॑రిచే మహి॒త్వ-న్ది॒వః పృ॑థి॒వ్యాః పర్య॒న్తరి॑క్షాత్ । స్వ॒రాడిన్ద్రో॒ దమ॒ ఆ వి॒శ్వగూ᳚ర్త-స్స్వ॒రిరమ॑త్రో వవక్షే॒ రణా॑య ॥ అ॒భి త్వా॑ శూర నోను॒మో-ఽదు॑గ్ధా ఇవ ధే॒నవః॑ । ఈశా॑న- [ఈశా॑నమ్, అ॒స్య] 45

-మ॒స్య జగ॑త-స్సువ॒ర్దృశ॒మీశా॑నమిన్ద్ర త॒స్థుషః॑ ॥ త్వామిద్ధి హవా॑మహే సా॒తా వాజ॑స్య కా॒రవః॑ । త్వాం-వృఁ॒త్రేష్వి॑న్ద్ర॒ సత్ప॑తి॒-న్నర॒స్త్వా-ఙ్కాష్ఠా॒స్వర్వ॑తః ॥ యద్ద్యావ॑ఇన్ద్రతేశ॒తగ్ం శ॒త-మ్భూమీ॑రు॒త స్యుః । న త్వా॑ వజ్రిన్-థ్స॒హస్ర॒గ్ం॒ సూర్యా॒ అను॒ న జా॒తమ॑ష్ట॒ రోద॑సీ ॥ పిబా॒ సోమ॑మిన్ద్ర॒ మన్ద॑తు త్వా॒ యన్తే॑ సు॒షావ॑ హర్య॒శ్వాద్రిః॑ । 46

సో॒తుర్బా॒హుభ్యా॒గ్ం॒ సుయ॑తో॒ నార్వా᳚ ॥ రే॒వతీ᳚ర్న-స్సధ॒మాద॒ ఇన్ద్రే॑ సన్తు తు॒వివా॑జాః । క్షు॒మన్తో॒ యాభి॒ర్మదే॑మ ॥ ఉద॑గ్నే॒ శుచ॑య॒స్తవ॒ , వి జ్యోతి॒షో,దు॒ త్య-ఞ్జా॒తవే॑దసగ్ంస॒ప్త త్వా॑ హ॒రితో॒ రథే॒ వహ॑న్తి దేవ సూర్య । శో॒చిష్కే॑శం-విఁచక్షణ ॥ చి॒త్ర-న్దే॒వానా॒ముద॑గా॒దనీ॑క॒-ఞ్చక్షు॑ర్మి॒త్రస్య॒ వరు॑ణస్యా॒-ఽగ్నేః । ఆ-ఽప్రా॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ అ॒న్తరి॑క్ష॒గ్ం॒ సూర్య॑ ఆ॒త్మా జగ॑తస్త॒స్థుష॑- [జగ॑తస్త॒స్థుషః॑, చ ।] 47

-శ్చ ॥ విశ్వే॑ దే॒వా ఋ॑తా॒వృధ॑ ఋ॒తుభి॑ర్-హవన॒శ్రుతః॑ । జు॒షన్తాం॒-యుఁజ్య॒-మ్పయః॑ ॥ విశ్వే॑ దేవా-శ్శృణు॒తేమగ్ం హవ॑-మ్మే॒ యే అ॒న్తరి॑క్షే॒ య ఉప॒ ద్యవి॒ష్ఠ । యే అ॑గ్నిజి॒హ్వా ఉ॒త వా॒ యజ॑త్రా ఆ॒సద్యా॒స్మి-న్బ॒ర్॒హిషి॑ మాదయద్ధ్వమ్ ॥ 48 ॥

(త - దీశా॑న॒ - మద్రి॑ - స్త॒స్థుష॑ - స్త్రి॒గ్ం॒శచ్చ॑) (అ. 14)

(దే॒వా మ॑ను॒ష్యా॑ - దేవసు॒రా అ॑బ్రువన్ - దేవాసు॒రాస్తేషా᳚-ఙ్గాయ॒త్రీ - ప్ర॒జాప॑తి॒స్తా యత్రా-ఽ - గ్నే॒ గోభిః॑ - చి॒త్రయా॑ - మారు॒తం - దేవా॑ వసవ్యా॒ అగ్నే॑ - మారు॒తమితి॒ - దేవా॑ వసవ్యా॒ దేవా᳚-శ్శర్మణ్యాః॒ - సర్వా॑ణి॒ - త్వష్టా॑ హ॒తపు॑త్రో - దే॒వా వై రా॑జ॒న్యా᳚న్ - నవో॑నవ॒ - శ్చతు॑ర్దశ )

(దే॒వా మ॑ను॒ష్యాః᳚ - ప్ర॒జా-మ్ప॒శున్ - దేవా॑ వసవ్యాః - పరిద॒ధ్యది॒ద- మస్మ్య॒ - ష్టా చ॑త్వారిగ్ంశత్ )

(దే॒వా మ॑ను॒ష్యా॑, మాదయధ్వం)

॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥

॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-న్ద్వితీయకాణ్డే చతుర్థః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

de॒vā ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ pi॒tara॒ste᳚-'nyata̭ āsa॒nnasṷrā॒ rakṣāgṃ̭si piśā॒cāste᳚ 'nyata॒steṣā᳚-nde॒vānā̭mu॒ta yadalpaṃ॒-lo~hi̭ta॒makṷrva॒-nta-drakṣāgṃ̭si॒ rātrī̭bhirasubhna॒-ntān-thsu॒bdhā-nmṛ॒tāna॒bhi vyau᳚ccha॒-tte de॒vā a̭vidu॒ryo vai no॒-'ya-mmri॒yate॒ rakṣāgṃ̭si॒ vā i॒ma-ṅghna॒ntīti॒ te rakṣā॒g॒syupā̭mantrayanta॒ tānya̭bruva॒n. varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai॒ ya- [yat, asṷrā॒n jayā̭ma॒] 1

-dasṷrā॒n jayā̭ma॒ tannaḥ̭ sa॒hāsa॒diti॒ tato॒ vai de॒vā asṷrānajaya॒-nte-'sṷrān ji॒tvārakṣā॒g॒syapā̭nudanta॒ tāni॒ rakṣā॒g॒syanṛ̭tama ka॒rteti̭ sama॒nta-nde॒vā-nparya̭viśa॒-nte de॒vā a॒gnāva̭nāthanta॒ te᳚-'gnaye॒ prava̭te puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapanna॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒-'gnaye॒ pratī̭kavate॒ yada॒gnaye॒ prava̭te ni॒rava̭pa॒n॒. yānye॒va pu॒rastā॒-drakṣā॒g॒- [pu॒rastā॒-drakṣā॒gṃ̭si, ā॒sa॒ntāni॒ tena॒] 2

-syāsa॒ntāni॒ tena॒ prāṇṷdanta॒ yada॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒ yānye॒vābhito॒ rakṣā॒g॒syāsa॒-ntāni॒ tena॒ vya̭bādhanta॒ yada॒gnaye॒ pratī̭kavate॒ yānye॒va pa॒ścā-drakṣā॒g॒syāsa॒-ntāni॒ tenāpā̭nudanta॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparāsṷrā॒ yo bhrātṛ̭vyavā॒n-thsyā-thsa spardha̭māna e॒tayeṣṭyā̭ yajetā॒gnaye॒ prava̭te puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭peda॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒- [vibā॒dhava̭te॒, a॒gnaye॒ pratī̭kavate॒] 3

-'gnaye॒ pratī̭kavate॒ yada॒gnaye॒ prava̭te ni॒rvapa̭ti॒ ya e॒vāsmā॒cchreyā॒n-bhrātṛ̭vya॒sta-ntena॒ praṇṷdate॒ yada॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒ ya e॒vainḙna sa॒dṛnta-ntena॒ vi bā̭dhate॒ yada॒gnaye॒ pratī̭kavate॒ ya e॒vāsmā॒-tpāpī̭yā॒-nta-ntenāpa̭ nudate॒ pra śreyāgṃ̭sa॒-mbhrātṛ̭vya-nnuda॒teti̭ sa॒dṛśa̭-ṅkrāmati॒ naina॒-mpāpī̭yānāpnoti॒ ya e॒vaṃ ~vi॒dvāne॒tayeṣṭyā॒ yaja̭te || 4 ||

(vṛ॒ṇā॒ma॒hai॒ yat - pu॒rastā॒-drakṣāgṃ̭si- vapeda॒gnayḙ vibā॒dhava̭ta - e॒vaṃ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 1)

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-nte de॒vā a̭bruva॒n॒. yo no̭ vī॒ryā̭vattama॒stamanṷ sa॒māra̭bhāmahā॒ iti॒ ta indra̭mabruva॒-ntvaṃ-vai~ no̭ vī॒ryā̭vattamo-'si॒ tvāmanṷ sa॒māra̭bhāmahā॒ iti॒ so᳚-'bravī-tti॒sro ma̭ i॒māsta॒nuvo̭ vī॒ryā̭vatī॒stāḥ prī̭ṇī॒tāthā-sṷrāna॒bhi bha̭viṣya॒theti॒ tā vai brū॒hītya̭bruvanni॒yamagṃ̭ ho॒mugi॒yaṃ-vi~̭mṛ॒dheya-mi̭ndri॒yāva॒tī- [-mi̭ndri॒yāva॒tī, itya̭bravī॒tta] 5

-tya̭bravī॒tta indrā̭yāgṃ ho॒mucḙ puro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla॒-nnira̭vapa॒nnindrā̭ya vaimṛ॒dhāye-ndrā̭yendri॒yāva̭te॒ yadindrā̭yāgṃ ho॒mucḙ ni॒rava̭pa॒nnagṃha̭sa e॒va tenā̭mucyanta॒ yadindrā̭ya vai mṛ॒dhāya॒ mṛdha̭ e॒va tenāpā᳚ghnata॒yadindrā̭yendri॒yāva̭ta indri॒yame॒va tenā॒-''tmanna̭dadhata॒ traya̭strigṃśatkapāla-mpuro॒ḍāśa॒-nnira̭vapa॒-ntraya̭strigṃśa॒dvai de॒vatā॒stā indra̭ ā॒tmannanṷ sa॒māra̭bhaṃya~ta॒ bhūtyai॒ [bhūtyai᳚, tāṃ-vā~va] 6

tāṃ-vā~va de॒vā viji̭ti-mutta॒mā-masṷrai॒-rvya̭jayanta॒yo bhrātṛ̭vyavā॒nth- syā-thsa spardha̭māna e॒tayeṣṭyā̭ yaje॒tendrā̭yāgṃ ho॒mucḙ puro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya vaimṛ॒dhāyendrā̭yendri॒yāva॒te-'gṃ ha̭sā॒ vā e॒ṣa gṛ̭hī॒to yasmā॒cchreyā॒-nbhrātṛ̭vyo॒yadindrā̭yāgṃ ho॒mucḙ ni॒rvapa॒tyagṃha̭sa e॒va tena̭ mucyatemṛ॒dhā vā e॒ṣo̭-'bhiṣa̭ṇṇo॒ yasmā᳚-thsamā॒neṣva॒nya-śśreyā̭nu॒tā- [śreyā̭nu॒ta, a-'bhrā̭tṛvyo॒] 7

-'bhrā̭tṛvyo॒ yadindrā̭ya vaimṛ॒dhāya॒ mṛdha̭ e॒va tenāpa̭ hate॒yadindrā̭yendri॒yāva̭ta indri॒yame॒va tenā॒tma-ndha̭tte॒ traya̭strigṃśatkapāla-mpuro॒ḍāśa॒-nnirva̭pati॒ traya̭strigṃśa॒dvai de॒vatā॒stā e॒va yaja̭māna ā॒tmannanṷ sa॒māra̭bhaṃya~te॒ bhūtyai॒ sā vā e॒ṣā viji̭ti॒rnāmeṣṭi॒rya e॒vaṃ-vi~॒dvāne॒tayeṣṭyā॒ yaja̭ta utta॒māme॒va viji̭ti॒-mbhrātṛ̭vyeṇa॒ vi ja̭yate || 8 ||

(i॒ndri॒yāva̭tī॒ - bhūtyā̭ - u॒tai - kā॒nna pa̭ñcā॒śacca̭) (a. 2)

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-nteṣā᳚-ṅgāya॒tryojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpra॒jā-mpa॒śūn-thsa॒gṛṃhyā॒ ''dāyā̭-pa॒kramyā̭tiṣṭha॒-ttḙ-'manyanta yata॒rān. vā i॒yamṷpāva॒rthsyati॒ ta i॒da-mbha̭viṣya॒ntīti॒ tāṃ-vya~̭hvayanta॒ viśva̭karma॒nniti̭ de॒vā dābhītyasṷrā॒-ssā nānya̭ta॒rāgśca॒-nopāva̭rtata॒ te de॒vā e॒ta-dyajṷrapaśya॒nnojo̭-'si॒ saho̭-'si॒ bala̭masi॒ [bala̭masi, bhrājo̭-'si] 9

bhrājo̭-'si de॒vānā॒-ndhāma॒ nāmā̭-'si॒ viśva̭masi vi॒śvāyu॒-ssarva̭masi sa॒rvāyṷrabhi॒bhūriti॒ vāva de॒vā asṷrāṇā॒mojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpra॒jā-mpa॒śūna̭vṛñjata॒ ya-dgā̭ya॒trya̭pa॒kramyāti̭ṣṭha॒-ttasmā̭de॒tā-ṅgā̭ya॒trītīṣṭi̭māhu-ssaṃva~thsa॒ro vai gā̭ya॒trī saṃ̭va~thsa॒ro vai tada̭pa॒kramyā̭tiṣṭha॒-dyade॒tayā̭ de॒vā asṷrāṇā॒mojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭- [bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya᳚m, pra॒jā-mpa॒śū-] 10

-mpra॒jā-mpa॒śū-navṛ̭ñjata॒ tasmā̭de॒tāgṃ saṃ̭va~॒rga itīṣṭi̭māhu॒ryo bhrātṛ̭vyavā॒nthsyā-thsaspardha̭māna e॒tayeṣṭyā̭ yajetā॒gnayḙ saṃva~॒rgāya̭ puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒ttagṃśṛ॒tamāsa̭nname॒tena॒ yajṷṣā॒-'bhi mṛ̭śe॒doja̭ e॒va bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpra॒jā-mpa॒śū-nbhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati || 11

(bala̭masye॒ - tayā̭ de॒vā asṷrāṇā॒mojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭ - pañca̭catvārigṃśacca) (a. 3)

pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tā a̭smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā̭cīrāya॒-ntā yatrāva̭sa॒-ntato̭ ga॒rmududa̭tiṣṭha॒-ttā bṛha॒spati̭ścā॒nvavai̭tā॒gṃ॒ so᳚-'bravī॒-dbṛha॒spati̭ra॒nayā᳚ tvā॒ prati̭ṣṭhā॒nyatha̭ tvā pra॒jā u॒pāva̭rthsya॒ntīti॒ ta-mprāti̭ṣṭha॒-ttato॒ vai pra॒jāpa̭ti-mpra॒jā u॒pāva̭rtanta॒ yaḥ pra॒jākā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mprā̭jāpa॒tya-ṅgā᳚rmu॒ta-ñca॒ru-nnirva̭pe-tpra॒jāpa̭ti- [-nirva̭pe-tpra॒jāpa̭tim, e॒va svena̭] 12

-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpraja̭nayatipra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata॒ te᳚-'smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā᳚ñca āya॒-nte yatrāva̭sa॒-ntato̭ ga॒rmududa̭tiṣṭha॒-ttā-npū॒ṣā cā॒nvavai̭tā॒gṃ॒ so᳚-'bravī-tpū॒ṣā-'nayā̭ mā॒ prati॒ṣṭhātha̭ tvā pa॒śava̭ u॒pāva̭rthsya॒ntīti॒ mā-mprati॒ṣṭheti॒ somo᳚-'bravī॒-nmama॒ vā [-mama॒ vai, a॒kṛ॒ṣṭa॒pa॒cyamityu॒bhau] 13

a̭kṛṣṭapa॒cyamityu॒bhau vā॒-mprati̭ṣṭhā॒nītya̭bravī॒-ttau prāti̭ṣṭha॒-ttato॒ vai pra॒jāpa̭ti-mpa॒śava̭ u॒pāva̭rtanta॒ yaḥ pa॒śukā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭māpau॒ṣṇa-ṅgā᳚rmu॒ta-ñca॒ru-nnirva̭pe-thsomāpū॒ṣaṇā̭ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayata॒-ssomo॒ vai rḙto॒dhāḥ pū॒ṣā pa̭śū॒nā-mpra̭janayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā̭ti pū॒ṣā pa॒śū-npraja̭nayati || 14 ||

(va॒pe॒-tpra॒jāpa̭tiṃ॒ - ~vai - dadhā̭ti pū॒ṣā - trīṇi̭ ca) (a. 4)

agne॒ gobhi̭rna॒ ā ga॒hīndo̭ pu॒ṣṭyā jṷṣasva naḥ | indro̭ dha॒rtā gṛ॒heṣṷ naḥ || sa॒vi॒tā ya-ssa̭ha॒sriya॒-ssa no̭ gṛ॒heṣṷ rāraṇat | ā pū॒ṣā e॒tvā vasṷ || dhā॒tā da̭dātu no ra॒yimīśā̭no॒ jaga̭ta॒spatiḥ̭ | sa naḥ̭ pū॒rṇena̭ vāvanat || tvaṣṭā॒ yo vṛ̭ṣa॒bho vṛṣā॒ sa no̭ gṛ॒heṣṷ rāraṇat | sa॒hasrḙṇā॒yutḙna ca || yena̭ de॒vā a॒mṛta̭- [a॒mṛta᳚m, dī॒rghagg śravo̭ di॒vyaira̭yanta |] 15

-ndī॒rghagg śravo̭ di॒vyaira̭yanta | rāya̭spoṣa॒ tvama॒smabhya॒-ṅgavā᳚ṅku॒lmi-ñjī॒vasa॒ ā yṷvasva || a॒gni rgṛ॒hapa̭ti॒-ssomo̭ viśva॒vaniḥ̭ savi॒tā sṷme॒dhā-ssvāhā᳚ || agnḙ gṛhapate॒ yaste॒ ghṛtyo̭ bhā॒gastena॒ saha॒ oja̭ ā॒krama̭māṇāya dhehi॒ śraiṣṭhyā᳚tpa॒tho mā yo̭ṣa-mmū॒rdhā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ || 16 ||

(a॒mṛta̭ - ma॒ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 5)

ci॒trayā̭ yajeta pa॒śukā̭ma i॒yaṃ-vai~ ci॒trā yadvā a॒syāṃ-vi~śva̭-mbhū॒tamadhi̭ pra॒jāya̭te॒ te ne॒yañci॒trā ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg ści॒trayā̭ pa॒śukā̭mo॒ yaja̭te॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭ rmithu॒nai rjā̭yate॒ praivāgne॒yena̭ vāpayati॒ retaḥ̭ sau॒myena̭ dadhāti॒ reta̭ e॒va hi॒ta-ntvaṣṭā̭ rū॒pāṇi॒ vi ka̭rotisārasva॒tau bha̭vata e॒tadvai daivya̭-mmithu॒na-ndaivya̭me॒vāsmai̭ [-daivya̭me॒vāsmai᳚, mi॒thu॒na-mma̭ddhya॒to] 17

mithu॒na-mma̭ddhya॒to da̭dhāti॒ puṣṭyai᳚ pra॒jana̭nāya sinīvā॒lyai ca॒rurbha̭vati॒ vāgvai si̭nīvā॒lī puṣṭiḥ॒ khalu॒ vai vākpuṣṭi̭me॒va vāca॒mupai᳚tyai॒ndra ṷtta॒mo bha̭vati॒ tenai॒va tanmi̭thu॒nagṃ sa॒ptaitāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ bhavanti sa॒pta grā॒myāḥ pa॒śavaḥ̭ sa॒ptāra॒ṇyā-ssa॒pta chandāg̭syu॒-bhaya॒syā-va̭ruddhyā॒ athai॒tā āhṷtī rjuhotye॒te vai de॒vāḥ puṣṭi̭pataya॒sta e॒vā smi॒-npuṣṭi̭-ndadhati॒ puṣya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒ratho॒ yade॒tā āhṷtī rju॒hoti॒ prati̭ṣṭhityai || 18 ||

(a॒smai॒ - ta e॒va - dvāda̭śa ca) (a. 6)

mā॒ru॒tama̭si ma॒rutā॒mojo॒-'pā-ndhārā᳚-mbhindhi ra॒maya̭ta maruta-śśye॒namā॒yina॒-mmano̭java saṃ॒-vṛ~ṣa̭ṇagṃ suvṛ॒ktim || yena॒ śardha̭ u॒gramava̭-sṛṣṭa॒meti॒ tada̭śvinā॒ pari̭ dhattagg sva॒sti | pu॒ro॒vā॒to varṣa̭ñji॒nvarā॒vṛ-thsvāhā̭ vā॒tāvad- varṣa̭nnu॒grarā॒vṛ-thsvāhā᳚ sta॒naya॒n varṣa̭-nbhī॒marā॒vathsvāhā̭ 'naśa॒nya̭va॒sphūrja̭n-di॒dyu-dvarṣa̭n-tve॒ṣarā॒vṛ-thsvāhā̭ 'tirā॒traṃ॒-va~rṣa̭-npū॒rtirā॒vṛ- [-pū॒rtirā॒vṛt, svāhā̭ ba॒hu] 19

-thsvāhā̭ ba॒hu hā॒yama̭vṛṣā॒diti̭ śru॒tarā॒vṛ-thsvāhā॒ ''tapa̭ti॒ varṣa̭n-vi॒rāḍā॒vṛ-thsvāhā̭ 'va॒sphūrja̭n-di॒dyu-dvarṣa̭-nbhū॒tarā॒vṛ-thsvāhā॒māndā॒ vāśā॒-śśundhyū॒raji̭rāḥ | jyoti̭ṣmatī॒-stama̭svarī॒-runda̭tī॒-ssuphḙnāḥ | mitra̭bhṛtaḥ॒, kṣatra̭bhṛta॒-ssurā᳚ṣṭrā i॒ha mā̭-'vata ||vṛṣṇo॒ aśva̭sya sa॒ndāna̭masi॒ vṛṣṭyai॒ tvopa̭ nahyāmi || 20 ||

(pū॒rtirā॒vṛ-d- dvica̭tvārigṃśacca) (a. 7)

devā̭ vasavyā॒ agnḙ soma sūrya || devā᳚-śśarmaṇyā॒ mitrā̭varuṇā-'ryamann || devā᳚-ssapīta॒yo 'pā᳚-nnapādāśuhemann | u॒dno da̭ttoda॒dhi-mbhi̭ntta di॒vaḥ pa॒rjanyā̭da॒ntari̭kṣāt-pṛthi॒vyāstato̭ no॒ vṛṣṭyā̭-'vata || divā̭ ci॒ttamaḥ̭ kṛṇvanti pa॒rjanyḙno-davā॒hena̭ | pṛ॒thi॒vīṃ-ya~-dvyu॒ndanti̭ || āya-nnaraḥ̭ su॒dāna̭vo dadā॒śuṣḙ di॒vaḥ kośa॒macṷcyavuḥ | vi pa॒rjanyā᳚-ssṛjanti॒ roda̭sī॒ anu॒ dhanva̭nā yanti [ ] 21

vṛ॒ṣṭayaḥ̭ || udī̭rayathā maruta-ssamudra॒to yū॒yaṃ-vṛ~॒ṣṭiṃ-va~̭rṣayathā purīṣiṇaḥ | na vo̭ dasrā॒ upa̭ dasyanti dhe॒nava॒-śśubhaṃ̭-yā~॒tāmanu॒ rathā̭ avṛthsata || sṛ॒jā vṛ॒ṣṭi-ndi॒va ā-'dbhi-ssa̭mu॒dra-mpṛ̭ṇa || a॒bjā a̭si prathama॒jā bala̭masi samu॒driya᳚m || unna̭mbhaya pṛthi॒vī-mbhi॒ndhīda-ndi॒vya-nnabhaḥ̭ | u॒dno di॒vyasya̭ no de॒hīśā̭no॒ visṛ̭jā॒ dṛti᳚m || ye de॒vā di॒vibhā̭gā॒ ye᳚-'ntari̭kṣa bhāgā॒ ye pṛ̭thi॒vi bhā̭gāḥ | ta i॒maṃ-ya~॒jñama̭vantu॒ ta i॒da-ṅkṣetra॒mā vi̭śantu॒ ta i॒da-ṅkṣetra॒manu॒ vi vi̭śantu || 22 ||

(ya॒nti॒ - de॒vā - vigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 8)

mā॒ru॒tama̭si ma॒rutā॒moja॒ iti̭ kṛ॒ṣṇaṃ-vā~saḥ̭ kṛ॒ṣṇatṷ̄ṣa॒-mpari̭ dhatta e॒tadvai vṛṣṭyai̭ rū॒pagṃ sarṷ̄pa e॒va bhū॒tvā pa॒rjanyaṃ̭-va~rṣayatira॒maya̭ta maruta-śśye॒namā॒yina॒miti̭ paścādvā॒ta-mprati̭ mīvati purovā॒tame॒va ja̭nayati va॒r॒ṣasyā va̭ruddhyai vātanā॒māni̭ juhoti vā॒yurvai vṛṣṭyā̭ īśe vā॒yume॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒rjanyaṃ̭-va~rṣayatya॒ṣṭau [varṣayatya॒ṣṭau, ju॒ho॒ti॒ cata̭sro॒ vai] 23

jṷhoti॒ cata̭sro॒ vai diśa॒ścata̭sro-'vāntaradi॒śā di॒gbhya e॒va vṛṣṭi॒gṃ॒ sa-mpra cyā̭vayati kṛṣṇāji॒ne saṃyau~̭ti ha॒vire॒vāka̭rantarve॒di saṃyau~॒tya va̭ruddhyai॒ yatī̭nāma॒dyamā̭nānāgṃ śī॒r॒ṣāṇi॒ parā̭-'pata॒nte kha॒rjūrā̭ abhava॒n-teṣā॒gṃ॒ rasa̭ ū॒rdhvo̭-'pata॒t-tāni̭ ka॒rīrā᳚ṇya-bhavan-thsau॒myāni॒ vai ka॒rīrā̭ṇi sau॒myā khalu॒ vā āhṷti rdi॒vo vṛṣṭi̭-ñcyāvayati॒ yatka॒rīrā̭ṇi॒ bhava̭nti [ ] 24

sau॒myayai॒vā-''hṷtyā di॒vo vṛṣṭi॒mava̭ rundhe॒ madhṷṣā॒ saṃ-yau~᳚tya॒pāṃ-vā~ e॒ṣa oṣa̭dhīnā॒gṃ॒ raso॒ yanmaddhva॒dbhya e॒vauṣa̭dhībhyo varṣa॒tyatho̭ a॒dbhya e॒vauṣa̭dhībhyo॒ vṛṣṭi॒ni-nna̭yati॒ māndā॒ vāśā॒ iti॒ saṃyau~̭ti nāma॒dheyai̭re॒vainā॒ acchai॒tyatho॒ yathā᳚ brū॒yādasā॒ vehītye॒vame॒vainā̭ nāma॒dheyai॒rā - [nāma॒dheyai॒rā, cyā॒va॒ya॒ti॒ vṛṣṇo॒] 25

cyā̭vayati॒ vṛṣṇo॒ aśva̭sya sa॒ndāna̭masi॒ vṛṣṭyai॒ tvopa̭ nahyā॒mītyā̭ha॒ vṛṣā॒ vā aśvo॒ vṛṣā̭ pa॒rjanyaḥ̭ kṛ॒ṣṇa i̭va॒ khalu॒ vai bhū॒tvā va̭rṣati rū॒peṇai॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati va॒r॒ṣasyā va̭ruddhyai || 26 ||

(a॒ṣṭau - bhava̭nti - nāma॒dheyai॒rai - kā॒nna tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 9)

devā̭ vasavyā॒ devā᳚-śśarmaṇyā॒ devā᳚-ssapītaya॒ ityā ba̭ddhnāti de॒vatā̭bhire॒vānva॒haṃ-vṛ~ṣṭi̭micchati॒ yadi॒ varṣe॒t-tāva̭tye॒va ho̭ta॒vyaṃ̭-ya~di॒ na varṣe॒cchvo bhū॒te ha॒virnirva̭pedahorā॒tre vai mi॒trāvarṷṇāvahorā॒trābhyā॒-ṅkhalu॒ vai pa॒rjanyo̭ varṣati॒ naktaṃ̭-vā~॒ hi divā̭ vā॒ varṣa̭ti mi॒trāvarṷṇāve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmā̭ [tāve॒vāsmai᳚, a॒ho॒rā॒trābhyāṃ᳚-] 27

ahorā॒trābhyā᳚-mpa॒rjanyaṃ̭ ~varṣayato॒-'gnayḙ dhāma॒cchadḙ puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭penmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pālagṃ sau॒ryameka̭kapālama॒gnirvā i॒to vṛṣṭi॒mudī̭rayati ma॒rutaḥ̭ sṛ॒ṣṭā-nna̭yanti ya॒dā khalu॒ vā a॒sāvā̭di॒tyo nyaṃ̭-ra॒śmibhiḥ̭ paryā॒varta॒te-'tha̭varṣatidhāma॒cchadi̭va॒ khalu॒ vai bhū॒tvā va̭rṣatye॒tā vai de॒vatā॒ vṛṣṭyā̭ īśate॒ tā e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā [bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāḥ, e॒vāsmai̭] 28

e॒vāsmai̭ pa॒rjanyaṃ̭-va~rṣayantyu॒tā va̭rṣiṣya॒n varṣa̭tye॒va sṛ॒jā vṛ॒ṣṭi-ndi॒va ā-'dbhi-ssa̭mu॒dra-mpṛ॒ṇetyā̭he॒māścai॒vā-mūścā॒pa-ssama̭rdhaya॒tyatho̭ ā॒bhire॒vā-mūracchai᳚tya॒bjā a̭si prathama॒jā bala̭masi samu॒driya॒mityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-dunna̭-mbhaya pṛthi॒vīmiti̭ varṣā॒hvā-ñjṷhotye॒ṣā vā oṣa̭dhīnāṃ-vṛ~ṣṭi॒vani॒stayai॒va vṛṣṭi॒mā cyā̭vayati॒ ye de॒vā di॒vibhā̭gā॒ iti̭ kṛṣṇāji॒namava̭ dhūnotī॒ma e॒vāsmai̭ lo॒kāḥ prī॒tā a॒bhīṣṭā̭ bhavanti || 29 ||

(a॒smai॒ - dhā॒va॒ti॒ tā - vā - eka̭vigṃśatiśca ) (a. 10)

sarvā̭ṇi॒ chandāg̭sye॒tasyā॒-miṣṭyā̭-ma॒nūcyā॒nītyā̭hu-stri॒ṣṭubho॒ vā e॒tadvī॒ryaṃ̭-ya~-tka॒kudu॒ṣṇihā॒ jaga̭tyai॒ yadṷṣṇiha-ka॒kubhā̭va॒nvāha॒ tenai॒va sarvā̭ṇi॒ chandā॒g॒syava̭ rundhe gāya॒trī vā e॒ṣā yadu॒ṣṇihā॒ yāni̭ ca॒tvāryaddhya॒kṣarā̭ṇi॒ catṷṣpāda e॒va te pa॒śavo॒yathā̭ puro॒ḍāśḙ puro॒ḍāśo-'ddhye॒vame॒va ta-dyad-ṛ॒cyaddhya॒kṣarā̭ṇi॒ yajjaga̭tyā [yajjaga̭tyā, pa॒ri॒da॒ddhyādantaṃ̭-] 30

parida॒ddhyādantaṃ̭-ya~॒jña-ṅga̭maye-ttri॒ṣṭubhā॒ pari̭ dadhātīndri॒yaṃ-vai~ vī॒rya̭-ntri॒ṣṭugi̭ndri॒ya e॒va vī॒ryḙ ya॒jña-mprati̭ṣṭhāpayati॒ nānta̭-ṅgamaya॒tyagne॒ trī te॒ vāji̭nā॒ trī ṣa॒dhastheti॒ triva̭tyā॒ pari̭ dadhāti sarūpa॒tvāya॒ sarvo॒ vā e॒ṣa ya॒jño ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒-ṅkāmā̭ya-kāmāya॒ prayṷjyate॒ sarve᳚bhyo॒ hi kāme᳚bhyo ya॒jñaḥ pra̭yu॒jyate᳚ traidhāta॒vīyḙna yajetābhi॒cara॒n-thsarvo॒ vā [sarvo॒ vai, e॒ṣa] 31

e॒ṣa ya॒jño ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒ sarvḙṇai॒vainaṃ̭-ya~॒jñenā॒bhi ca̭rati stṛṇu॒ta e॒vaina̭me॒tayai॒va ya̭jetābhica॒ryamā̭ṇa॒-ssarvo॒ vā e॒ṣa ya॒jño ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒ sarvḙṇai॒va ya॒jñena̭ yajate॒ naina̭mabhi॒cara᳚n-thstṛṇuta e॒tayai॒va ya̭jeta sa॒hasrḙṇa ya॒kṣyamā̭ṇaḥ॒ prajā̭tame॒vaina̭-ddadātye॒tayai॒va ya̭jeta sa॒hasrḙṇejā॒no-'ntaṃ॒-vā~ e॒ṣa pa̭śū॒nā-ṅga̭cchati॒ [-ga̭cchati, ya-ssa॒hasrḙṇa॒] 32

ya-ssa॒hasrḙṇa॒ yaja̭te pra॒jāpa̭tiḥ॒ khalu॒ vai pa॒śūna̭sṛjata॒ tāgstrai̭dhāta॒ vīyḙ-nai॒vāsṛ̭jata॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg strai̭dhāta॒vīyḙnapa॒śukā̭mo॒ yaja̭te॒ yasmā̭de॒va yoneḥ᳚ pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūnasṛ̭jata॒ tasmā̭de॒vainā᳚n-thsṛjata॒ upai̭na॒mutta̭ragṃ sa॒hasra̭-nnamati de॒vatā᳚bhyo॒ vā e॒ṣa ā vṛ̭ścyate॒ yo ya॒kṣya ityu॒ktvā na yaja̭te traidhāta॒vīyḙna yajeta॒ sarvo॒ vā e॒ṣa ya॒jño [ya॒jñaḥ, ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒] 33

ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒ sarvḙṇai॒va ya॒jñena̭ yajate॒ na de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate॒ dvāda̭śakapālaḥ puro॒ḍāśo̭ bhavati॒ te traya॒ścatṷṣkapālā-striṣṣamṛddha॒tvāya॒ trayaḥ̭ puro॒ḍāśā̭ bhavanti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒māptyā॒ utta̭ra-uttaro॒ jyāyā᳚-nbhavatye॒vami̭va॒ hīme lo॒kā ya̭va॒mayo॒ maddhya̭ e॒tadvā a॒ntari̭kṣasya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai॒ sarvḙṣāmabhiga॒maya॒nnava̭ dya॒tyacha̭baṇṭkāra॒gṃ॒ hira̭ṇya-ndadāti॒ teja̭ e॒vā- [e॒va, ava̭ rundhe] 34

-'va̭ rundhe tā॒rpya-nda̭dāti pa॒śūne॒vāva̭ rundhe dhe॒nu-nda̭dātyā॒śiṣa̭ e॒vāva̭ rundhe॒ sāmno॒ vā e॒ṣa varṇo॒ yaddhira̭ṇyaṃ॒-ya~jṷṣā-ntā॒rpyamṷkthāma॒dānā᳚-ndhe॒nure॒tāne॒va sarvā॒n॒. varṇā॒nava̭ rundhe || 35 ||

(jaga̭tyā - 'bhi॒cara॒n-thsarvo॒ vai - ga̭cchati - ya॒jña - steja̭ e॒va - tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 11)

tvaṣṭā̭ ha॒tapṷtro॒ vīndra॒gṃ॒ soma॒mā-'ha̭ra॒-ttasmi॒nnindra̭ upaha॒vamai᳚cchata॒ ta-nnopā᳚hvayata pu॒tra-mmḙ-'vadhī॒riti॒ sa ya̭jñaveśa॒sa-ṅkṛ॒tvā prā॒sahā॒ soma̭mapiba॒-ttasya॒ yada॒tyaśi̭ṣyata॒ ta-ttvaṣṭā̭-''hava॒nīya॒mupa॒ prāva̭rtaya॒-thsvāhendra̭śatrurvardha॒sveti॒ sa yāva̭dū॒rdhvaḥ pa̭rā॒viddhya̭ti॒ tāva̭ti sva॒yame॒va vya̭ramata॒ yadi̭ vā॒ tāva̭-tprava॒ṇa- [tāva̭-tprava॒ṇam, āsī॒dyadi̭] 36

-māsī॒dyadi̭ vā॒ tāva॒daddhya॒gnerāsī॒-thsa sa॒mbhava̭nna॒gnīṣomā̭va॒bhi sama̭bhava॒-thsa i̭ṣumā॒trami̭ṣumātraṃ॒-vi~ṣva̭ṅṅavardhata॒ sa i॒māṃ-lo~॒kāna̭vṛṇo॒dya-di॒māṃ-lo~॒kānavṛ̭ṇo॒-tta-dvṛ॒trasya̭ vṛtra॒tva-ntasmā॒dindro̭-'bibhe॒dapi॒ tvaṣṭā॒ tasmai॒ tvaṣṭā॒ vajra̭masiñca॒-ttapo॒ vai sa vajra̭ āsī॒-ttamudya̭ntu॒-nnāśa̭kno॒datha॒ vai tarhi॒ viṣṇṷ- [viṣṇuḥ̭, a॒nyā] 37

-ra॒nyā de॒vatā̭ ''sī॒-thso᳚-'bravī॒-dviṣṇa॒vehī॒damā ha̭riṣyāvo॒ yenā॒yami॒damiti॒sa viṣṇṷstre॒dhā-''tmānaṃ॒-vi~nya̭dhatta pṛthi॒vyā-ntṛtī̭yama॒ntari̭kṣe॒ tṛtī̭ya-ndi॒vi tṛtī̭ya-mabhiparyāva॒rtā-ddhyabi̭bhe॒dyat-pṛ̭thi॒vyā-ntṛtī̭ya॒māsī॒-ttenendro॒ vajra॒muda̭yaccha॒-dviṣṇva̭nusthita॒-sso᳚-'bravī॒nmā me॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da- [vā i॒dam, mayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒] 38

-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pradā᳚syā॒mīti॒ tada̭smai॒ prāya̭ccha॒-tta-tpratya̭gṛhṇā॒dadhā॒ meti॒ ta-dviṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-tta-dviṣṇuḥ॒ pratya̭gṛhṇā-da॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhā॒tviti॒ yada॒ntari̭kṣe॒ tṛtī̭ya॒māsī॒-ttenendro॒ vajra॒muda̭yaccha॒-dviṣṇva̭nusthita॒-sso᳚-'bravī॒nmā me॒ prahā॒rasti॒ vā i॒da- [vā i॒dam, mayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒] 39

-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ tada̭smai॒ prāya̭ccha॒-tta-tpratya̭gṛhṇā॒-ddvirmā̭-'dhā॒ iti॒ ta-dviṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-tta-dviṣṇuḥ॒ pratya̭gṛhṇāda॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhā॒tviti॒ yaddi॒vi tṛtī̭ya॒māsī॒-ttenendro॒ vajra॒muda̭yaccha॒-dviṣṇva̭nusthita॒-sso᳚-'bravī॒nmā me॒ prahā॒ryenā॒ha- [prahā॒ryenā॒ham, i॒damasmi॒ ta-tte॒] 40

-mi॒damasmi॒ ta-tte॒ pradā᳚syā॒mīti॒ tvī(3) itya̭bravī-thsa॒ndhā-ntu sanda̭dhāvahai॒ tvāme॒va pravi̭śā॒nīti॒ yanmā-mpra̭vi॒śeḥ ki-mmā̭ bhuñjyā॒ itya̭bravī॒-ttvāme॒vendhī̭ya॒ tava॒ bhogā̭ya॒ tvā-mpravi̭śeya॒mitya̭bravī॒-ttaṃ-vṛ~॒traḥ prāvi̭śadu॒daraṃ॒-vai~ vṛ॒traḥ, kṣu-tkhalu॒ vai ma̭nu॒ṣya̭sya॒ bhrātṛ̭vyo॒ ya [bhrātṛ̭vyo॒ yaḥ, e॒vaṃ-ve~da॒ hanti॒] 41

e॒vaṃ-ve~da॒ hanti॒ kṣudha॒-mbhrātṛ̭vya॒-ntada̭smai॒ prāya̭ccha॒tta-tpratya̭gṛhṇā॒t- trirmā̭-'dhā॒ iti॒ ta-dviṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-tta-dviṣṇuḥ॒ pratya̭gṛhṇāda॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhā॒tviti॒ yattriḥ prāya̭ccha॒-ttriḥ pra॒tyagṛ̭hṇā॒-tta-ttri॒dhāto᳚stridhātu॒tvaṃ-ya~-dviṣṇṷra॒nvati̭ṣṭhata॒ viṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-ttasmā̭daindrāvaiṣṇa॒vagṃ ha॒virbha̭vati॒ yadvā i॒da-ṅkiñca॒ tada̭smai॒ ta-tprāya̭ccha॒-dṛca॒-ssāmā̭ni॒ yajūgṃ̭ṣi sa॒hasraṃ॒-vā~ a̭smai॒ ta-tprāya̭ccha॒-ttasmā᳚-thsa॒hasra̭dakṣiṇam || 42 ||

(pra॒va॒ṇaṃ - ~viṣṇu॒- rvā i॒da- mi॒da - ma॒haṃ - ~yo - bha̭va॒ - tyeka̭ vigṃśatiśca) (a. 12)

de॒vā vai rā̭ja॒nyā᳚-jjāya̭mānā-dabibhayu॒-stama॒ntare॒va santa॒-ndāmnā 'pau᳚mbha॒n-thsa vā e॒ṣo-'po᳚bdho jāyate॒ ya-drā̭ja॒nyo̭ yadvā e॒ṣo-'na̭pobdho॒ jāyḙta vṛ॒trā-nghnagg śca̭re॒dya-ṅkā॒mayḙta rāja॒nya̭mana̭pobdho jāyeta vṛ॒trā-nghnagg śca̭re॒diti॒ tasmā̭ e॒tamai᳚ndrā bārhaspa॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedai॒ndro vai rā̭ja॒nyo᳚ brahma॒ bṛha॒spati॒ rbrahma̭ṇai॒vaina॒-ndāmno॒-'pombha̭nā-nmuñcati hira॒ṇmaya॒-ndāma॒ dakṣi̭ṇā sā॒kṣāde॒vaina॒-ndāmno॒-'pombha̭nā-nmuñcati || 43 ||

(e॒naṃ॒ - dvāda̭śa ca) (a. 13)

navo̭navo bhavati॒ jāya̭mā॒no-'hnā᳚-ṅke॒turu॒ṣasā̭ me॒tyagre᳚ | bhā॒ga-nde॒vebhyo॒ vida̭dhātyā॒ya-npraca॒ndramā᳚stirati dī॒rghamāyuḥ̭ || yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya̭nti॒ yamakṣi̭ta॒-makṣi̭tayaḥ॒ piba̭nti | tena̭ no॒ rājā॒ varṷṇo॒ bṛha॒spati॒rā pyā̭yayantu॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ ||prācyā᳚-ndi॒śi tvami̭ndrāsi॒ rājo॒todī᳚cyāṃ-vṛ~trahan vṛtra॒hā-'si̭ | yatra॒ yanti̭ sro॒tyāsta- [yanti̭ sro॒tyāstat, ji॒ta-ntḙ] 44

-jji॒ta-ntḙ dakṣiṇa॒to vṛ̭ṣa॒bha ḙdhi॒ havyaḥ̭ || indro̭ jayāti॒ na parā̭ jayātā adhirā॒jo rāja̭su rājayāti | viśvā॒ hi bhū॒yāḥ pṛta̭nā abhi॒ṣṭīrṷpa॒sadyo̭ nama॒syo̭ yathā-'sa̭t || a॒syede॒va prari̭rice mahi॒tva-ndi॒vaḥ pṛ̭thi॒vyāḥ parya॒ntari̭kṣāt | sva॒rāḍindro॒ dama॒ ā vi॒śvagū᳚rta-ssva॒rirama̭tro vavakṣe॒ raṇā̭ya || a॒bhi tvā̭ śūra nonu॒mo-'dṷgdhā iva dhe॒navaḥ̭ | īśā̭na- [īśā̭nam, a॒sya] 45

-ma॒sya jaga̭ta-ssuva॒rdṛśa॒mīśā̭namindra ta॒sthuṣaḥ̭ || tvāmiddhi havā̭mahe sā॒tā vāja̭sya kā॒ravaḥ̭ | tvāṃ-vṛ~॒treṣvi̭ndra॒ satpa̭ti॒-nnara॒stvā-ṅkāṣṭhā॒svarva̭taḥ || yaddyāva̭indrateśa॒tagṃ śa॒ta-mbhūmī̭ru॒ta syuḥ | na tvā̭ vajrin-thsa॒hasra॒gṃ॒ sūryā॒ anu॒ na jā॒tama̭ṣṭa॒ roda̭sī || pibā॒ soma̭mindra॒ manda̭tu tvā॒ yantḙ su॒ṣāva̭ harya॒śvādriḥ̭ | 46

so॒turbā॒hubhyā॒gṃ॒ suya̭to॒ nārvā᳚ || re॒vatī᳚rna-ssadha॒māda॒ indrḙ santu tu॒vivā̭jāḥ | kṣu॒manto॒ yābhi॒rmadḙma || uda̭gne॒ śuca̭ya॒stava॒ , vi jyoti॒ṣo,du॒ tya-ñjā॒tavḙdasagṃsa॒pta tvā̭ ha॒rito॒ rathe॒ vaha̭nti deva sūrya | śo॒ciṣkḙśaṃ-vi~cakṣaṇa || ci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷrmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ | ā-'prā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭- [jaga̭tasta॒sthuṣaḥ̭, ca |] 47

-śca || viśvḙ de॒vā ṛ̭tā॒vṛdha̭ ṛ॒tubhi̭r-havana॒śrutaḥ̭ | ju॒ṣantāṃ॒-yu~jya॒-mpayaḥ̭ || viśvḙ devā-śśṛṇu॒temagṃ hava̭-mme॒ ye a॒ntari̭kṣe॒ ya upa॒ dyavi॒ṣṭha | ye a̭gniji॒hvā u॒ta vā॒ yaja̭trā ā॒sadyā॒smi-nba॒r॒hiṣi̭ mādayaddhvam || 48 ||

(ta - dīśā̭na॒ - madri̭ - sta॒sthuṣa̭ - stri॒gṃ॒śacca̭) (a. 14)

(de॒vā ma̭nu॒ṣyā̭ - devasu॒rā a̭bruvan - devāsu॒rāsteṣā᳚-ṅgāya॒trī - pra॒jāpa̭ti॒stā yatrā-' - gne॒ gobhiḥ̭ - ci॒trayā̭ - māru॒taṃ - devā̭ vasavyā॒ agnḙ - māru॒tamiti॒ - devā̭ vasavyā॒ devā᳚-śśarmaṇyāḥ॒ - sarvā̭ṇi॒ - tvaṣṭā̭ ha॒tapṷtro - de॒vā vai rā̭ja॒nyā᳚n - navo̭nava॒ - ścatṷrdaśa )

(de॒vā ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ - pra॒jā-mpa॒śun - devā̭ vasavyāḥ - parida॒dhyadi॒da- masmya॒ - ṣṭā ca̭tvārigṃśat )

(de॒vā ma̭nu॒ṣyā̭, mādayadhvaṃ)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe caturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे चतुर्थः प्रश्नः - इष्टिविधानं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

दे॒वा म॑नु॒ष्याः᳚ पि॒तर॒स्ते᳚-ऽन्यत॑ आस॒न्नसु॑रा॒ रक्षाग्ं॑सि पिशा॒चास्ते᳚ ऽन्यत॒स्तेषा᳚-न्दे॒वाना॑मु॒त यदल्पं॒-लोँहि॑त॒मकु॑र्व॒-न्त-द्रक्षाग्ं॑सि॒ रात्री॑भिरसुभ्न॒-न्तान्-थ्सु॒ब्धा-न्मृ॒तान॒भि व्यौ᳚च्छ॒-त्ते दे॒वा अ॑विदु॒र्यो वै नो॒-ऽय-म्म्रि॒यते॒ रक्षाग्ं॑सि॒ वा इ॒म-ङ्घ्न॒न्तीति॒ ते रक्षा॒ग्॒स्युपा॑मन्त्रयन्त॒ तान्य॑ब्रुव॒न्. वरं॑-वृँणामहै॒ य- [यत्, असु॑रा॒न् जया॑म॒] 1

-दसु॑रा॒न् जया॑म॒ तन्नः॑ स॒हास॒दिति॒ ततो॒ वै दे॒वा असु॑रानजय॒-न्ते-ऽसु॑रान् जि॒त्वारक्षा॒ग्॒स्यपा॑नुदन्त॒ तानि॒ रक्षा॒ग्॒स्यनृ॑तम क॒र्तेति॑ सम॒न्त-न्दे॒वा-न्पर्य॑विश॒-न्ते दे॒वा अ॒ग्नाव॑नाथन्त॒ ते᳚-ऽग्नये॒ प्रव॑ते पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर॑वपन्न॒ग्नये॑ विबा॒धव॑ते॒-ऽग्नये॒ प्रती॑कवते॒ यद॒ग्नये॒ प्रव॑ते नि॒रव॑प॒न्॒. यान्ये॒व पु॒रस्ता॒-द्रक्षा॒ग्॒- [पु॒रस्ता॒-द्रक्षा॒ग्ं॑सि, आ॒स॒न्तानि॒ तेन॒] 2

-स्यास॒न्तानि॒ तेन॒ प्राणु॑दन्त॒ यद॒ग्नये॑ विबा॒धव॑ते॒ यान्ये॒वाभितो॒ रक्षा॒ग्॒स्यास॒-न्तानि॒ तेन॒ व्य॑बाधन्त॒ यद॒ग्नये॒ प्रती॑कवते॒ यान्ये॒व प॒श्चा-द्रक्षा॒ग्॒स्यास॒-न्तानि॒ तेनापा॑नुदन्त॒ ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परासु॑रा॒ यो भ्रातृ॑व्यवा॒न्-थ्स्या-थ्स स्पर्ध॑मान ए॒तयेष्ट्या॑ यजेता॒ग्नये॒ प्रव॑ते पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पेद॒ग्नये॑ विबा॒धव॑ते॒- [विबा॒धव॑ते॒, अ॒ग्नये॒ प्रती॑कवते॒] 3

-ऽग्नये॒ प्रती॑कवते॒ यद॒ग्नये॒ प्रव॑ते नि॒र्वप॑ति॒ य ए॒वास्मा॒च्छ्रेया॒न्-भ्रातृ॑व्य॒स्त-न्तेन॒ प्रणु॑दते॒ यद॒ग्नये॑ विबा॒धव॑ते॒ य ए॒वैने॑न स॒दृन्त-न्तेन॒ वि बा॑धते॒ यद॒ग्नये॒ प्रती॑कवते॒ य ए॒वास्मा॒-त्पापी॑या॒-न्त-न्तेनाप॑ नुदते॒ प्र श्रेयाग्ं॑स॒-म्भ्रातृ॑व्य-न्नुद॒तेति॑ स॒दृश॑-ङ्क्रामति॒ नैन॒-म्पापी॑यानाप्नोति॒ य ए॒वं ँवि॒द्वाने॒तयेष्ट्या॒ यज॑ते ॥ 4 ॥

(वृ॒णा॒म॒है॒ यत् - पु॒रस्ता॒-द्रक्षाग्ं॑सि- वपेद॒ग्नये॑ विबा॒धव॑त - ए॒वं - च॒त्वारि॑ च) (अ. 1)

दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒-न्ते दे॒वा अ॑ब्रुव॒न्॒. यो नो॑ वी॒र्या॑वत्तम॒स्तमनु॑ स॒मार॑भामहा॒ इति॒ त इन्द्र॑मब्रुव॒-न्त्वं-वैँ नो॑ वी॒र्या॑वत्तमो-ऽसि॒ त्वामनु॑ स॒मार॑भामहा॒ इति॒ सो᳚-ऽब्रवी-त्ति॒स्रो म॑ इ॒मास्त॒नुवो॑ वी॒र्या॑वती॒स्ताः प्री॑णी॒ताथा-सु॑रान॒भि भ॑विष्य॒थेति॒ ता वै ब्रू॒हीत्य॑ब्रुवन्नि॒यमग्ं॑ हो॒मुगि॒यं-विँ॑मृ॒धेय-मि॑न्द्रि॒याव॒ती- [-मि॑न्द्रि॒याव॒ती, इत्य॑ब्रवी॒त्त] 5

-त्य॑ब्रवी॒त्त इन्द्रा॑याग्ं हो॒मुचे॑ पुरो॒डाश॒मेका॑दशकपाल॒-न्निर॑वप॒न्निन्द्रा॑य वैमृ॒धाये-न्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑ते॒ यदिन्द्रा॑याग्ं हो॒मुचे॑ नि॒रव॑प॒न्नग्ंह॑स ए॒व तेना॑मुच्यन्त॒ यदिन्द्रा॑य वै मृ॒धाय॒ मृध॑ ए॒व तेनापा᳚घ्नत॒यदिन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑त इन्द्रि॒यमे॒व तेना॒-ऽऽत्मन्न॑दधत॒ त्रय॑स्त्रिग्ंशत्कपाल-म्पुरो॒डाश॒-न्निर॑वप॒-न्त्रय॑स्त्रिग्ंश॒द्वै दे॒वता॒स्ता इन्द्र॑ आ॒त्मन्ननु॑ स॒मार॑भंयँत॒ भूत्यै॒ [भूत्यै᳚, तां-वाँव] 6

तां-वाँव दे॒वा विजि॑ति-मुत्त॒मा-मसु॑रै॒-र्व्य॑जयन्त॒यो भ्रातृ॑व्यवा॒न्थ्- स्या-थ्स स्पर्ध॑मान ए॒तयेष्ट्या॑ यजे॒तेन्द्रा॑याग्ं हो॒मुचे॑ पुरो॒डाश॒मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒दिन्द्रा॑य वैमृ॒धायेन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॒ते-ऽग्ं ह॑सा॒ वा ए॒ष गृ॑ही॒तो यस्मा॒च्छ्रेया॒-न्भ्रातृ॑व्यो॒यदिन्द्रा॑याग्ं हो॒मुचे॑ नि॒र्वप॒त्यग्ंह॑स ए॒व तेन॑ मुच्यतेमृ॒धा वा ए॒षो॑-ऽभिष॑ण्णो॒ यस्मा᳚-थ्समा॒नेष्व॒न्य-श्श्रेया॑नु॒ता- [श्रेया॑नु॒त, अ-ऽभ्रा॑तृव्यो॒] 7

-ऽभ्रा॑तृव्यो॒ यदिन्द्रा॑य वैमृ॒धाय॒ मृध॑ ए॒व तेनाप॑ हते॒यदिन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑त इन्द्रि॒यमे॒व तेना॒त्म-न्ध॑त्ते॒ त्रय॑स्त्रिग्ंशत्कपाल-म्पुरो॒डाश॒-न्निर्व॑पति॒ त्रय॑स्त्रिग्ंश॒द्वै दे॒वता॒स्ता ए॒व यज॑मान आ॒त्मन्ननु॑ स॒मार॑भंयँते॒ भूत्यै॒ सा वा ए॒षा विजि॑ति॒र्नामेष्टि॒र्य ए॒वं-विँ॒द्वाने॒तयेष्ट्या॒ यज॑त उत्त॒मामे॒व विजि॑ति॒-म्भ्रातृ॑व्येण॒ वि ज॑यते ॥ 8 ॥

(इ॒न्द्रि॒याव॑ती॒ - भूत्या॑ - उ॒तै - का॒न्न प॑ञ्चा॒शच्च॑) (अ. 2)

दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒-न्तेषा᳚-ङ्गाय॒त्र्योजो॒ बल॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-म्प्र॒जा-म्प॒शून्-थ्स॒गृंह्या॒ ऽऽदाया॑-प॒क्रम्या॑तिष्ठ॒-त्ते॑-ऽमन्यन्त यत॒रान्. वा इ॒यमु॑पाव॒र्थ्स्यति॒ त इ॒द-म्भ॑विष्य॒न्तीति॒ तां-व्यँ॑ह्वयन्त॒ विश्व॑कर्म॒न्निति॑ दे॒वा दाभीत्यसु॑रा॒-स्सा नान्य॑त॒राग्श्च॒-नोपाव॑र्तत॒ ते दे॒वा ए॒त-द्यजु॑रपश्य॒न्नोजो॑-ऽसि॒ सहो॑-ऽसि॒ बल॑मसि॒ [बल॑मसि, भ्राजो॑-ऽसि] 9

भ्राजो॑-ऽसि दे॒वाना॒-न्धाम॒ नामा॑-ऽसि॒ विश्व॑मसि वि॒श्वायु॒-स्सर्व॑मसि स॒र्वायु॑रभि॒भूरिति॒ वाव दे॒वा असु॑राणा॒मोजो॒ बल॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-म्प्र॒जा-म्प॒शून॑वृञ्जत॒ य-द्गा॑य॒त्र्य॑प॒क्रम्याति॑ष्ठ॒-त्तस्मा॑दे॒ता-ङ्गा॑य॒त्रीतीष्टि॑माहु-स्संवँथ्स॒रो वै गा॑य॒त्री सं॑वँथ्स॒रो वै तद॑प॒क्रम्या॑तिष्ठ॒-द्यदे॒तया॑ दे॒वा असु॑राणा॒मोजो॒ बल॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑- [बल॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य᳚म्, प्र॒जा-म्प॒शू-] 10

-म्प्र॒जा-म्प॒शू-नवृ॑ञ्जत॒ तस्मा॑दे॒ताग्ं सं॑वँ॒र्ग इतीष्टि॑माहु॒र्यो भ्रातृ॑व्यवा॒न्थ्स्या-थ्सस्पर्ध॑मान ए॒तयेष्ट्या॑ यजेता॒ग्नये॑ संवँ॒र्गाय॑ पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒त्तग्ंशृ॒तमास॑न्नमे॒तेन॒ यजु॑षा॒-ऽभि मृ॑शे॒दोज॑ ए॒व बल॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-म्प्र॒जा-म्प॒शू-न्भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚स्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवति ॥ 11

(बल॑मस्ये॒ - तया॑ दे॒वा असु॑राणा॒मोजो॒ बल॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑ - पञ्च॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 3)

प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत॒ ता अ॑स्मा-थ्सृ॒ष्टाः परा॑चीराय॒-न्ता यत्राव॑स॒-न्ततो॑ ग॒र्मुदुद॑तिष्ठ॒-त्ता बृह॒स्पति॑श्चा॒न्ववै॑ता॒ग्ं॒ सो᳚-ऽब्रवी॒-द्बृह॒स्पति॑र॒नया᳚ त्वा॒ प्रति॑ष्ठा॒न्यथ॑ त्वा प्र॒जा उ॒पाव॑र्थ्स्य॒न्तीति॒ त-म्प्राति॑ष्ठ॒-त्ततो॒ वै प्र॒जाप॑ति-म्प्र॒जा उ॒पाव॑र्तन्त॒ यः प्र॒जाका॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒त-म्प्रा॑जाप॒त्य-ङ्गा᳚र्मु॒त-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-त्प्र॒जाप॑ति- [-निर्व॑पे-त्प्र॒जाप॑तिम्, ए॒व स्वेन॑] 12

-मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै᳚ प्र॒जा-म्प्रज॑नयतिप्र॒जाप॑तिः प॒शून॑सृजत॒ ते᳚-ऽस्मा-थ्सृ॒ष्टाः परा᳚ञ्च आय॒-न्ते यत्राव॑स॒-न्ततो॑ ग॒र्मुदुद॑तिष्ठ॒-त्ता-न्पू॒षा चा॒न्ववै॑ता॒ग्ं॒ सो᳚-ऽब्रवी-त्पू॒षा-ऽनया॑ मा॒ प्रति॒ष्ठाथ॑ त्वा प॒शव॑ उ॒पाव॑र्थ्स्य॒न्तीति॒ मा-म्प्रति॒ष्ठेति॒ सोमो᳚-ऽब्रवी॒-न्मम॒ वा [-मम॒ वै, अ॒कृ॒ष्ट॒प॒च्यमित्यु॒भौ] 13

अ॑कृष्टप॒च्यमित्यु॒भौ वा॒-म्प्रति॑ष्ठा॒नीत्य॑ब्रवी॒-त्तौ प्राति॑ष्ठ॒-त्ततो॒ वै प्र॒जाप॑ति-म्प॒शव॑ उ॒पाव॑र्तन्त॒ यः प॒शुका॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तग्ं सो॑मापौ॒ष्ण-ङ्गा᳚र्मु॒त-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-थ्सोमापू॒षणा॑वे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्रज॑नयत॒-स्सोमो॒ वै रे॑तो॒धाः पू॒षा प॑शू॒ना-म्प्र॑जनयि॒ता सोम॑ ए॒वास्मै॒ रेतो॒ दधा॑ति पू॒षा प॒शू-न्प्रज॑नयति ॥ 14 ॥

(व॒पे॒-त्प्र॒जाप॑तिं॒ - ँवै - दधा॑ति पू॒षा - त्रीणि॑ च) (अ. 4)

अग्ने॒ गोभि॑र्न॒ आ ग॒हीन्दो॑ पु॒ष्ट्या जु॑षस्व नः । इन्द्रो॑ ध॒र्ता गृ॒हेषु॑ नः ॥ स॒वि॒ता य-स्स॑ह॒स्रिय॒-स्स नो॑ गृ॒हेषु॑ रारणत् । आ पू॒षा ए॒त्वा वसु॑ ॥ धा॒ता द॑दातु नो र॒यिमीशा॑नो॒ जग॑त॒स्पतिः॑ । स नः॑ पू॒र्णेन॑ वावनत् ॥ त्वष्टा॒ यो वृ॑ष॒भो वृषा॒ स नो॑ गृ॒हेषु॑ रारणत् । स॒हस्रे॑णा॒युते॑न च ॥ येन॑ दे॒वा अ॒मृत॑- [अ॒मृत᳚म्, दी॒र्घग्ग् श्रवो॑ दि॒व्यैर॑यन्त ।] 15

-न्दी॒र्घग्ग् श्रवो॑ दि॒व्यैर॑यन्त । राय॑स्पोष॒ त्वम॒स्मभ्य॒-ङ्गवा᳚ङ्कु॒ल्मि-ञ्जी॒वस॒ आ यु॑वस्व ॥ अ॒ग्नि र्गृ॒हप॑ति॒-स्सोमो॑ विश्व॒वनिः॑ सवि॒ता सु॑मे॒धा-स्स्वाहा᳚ ॥ अग्ने॑ गृहपते॒ यस्ते॒ घृत्यो॑ भा॒गस्तेन॒ सह॒ ओज॑ आ॒क्रम॑माणाय धेहि॒ श्रैष्ठ्या᳚त्प॒थो मा यो॑ष-म्मू॒र्धा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ॥ 16 ॥

(अ॒मृत॑ - म॒ष्टात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 5)

चि॒त्रया॑ यजेत प॒शुका॑म इ॒यं-वैँ चि॒त्रा यद्वा अ॒स्यां-विँश्व॑-म्भू॒तमधि॑ प्र॒जाय॑ते॒ ते ने॒यञ्चि॒त्रा य ए॒वं-विँ॒द्वाग् श्चि॒त्रया॑ प॒शुका॑मो॒ यज॑ते॒ प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑ र्मिथु॒नै र्जा॑यते॒ प्रैवाग्ने॒येन॑ वापयति॒ रेतः॑ सौ॒म्येन॑ दधाति॒ रेत॑ ए॒व हि॒त-न्त्वष्टा॑ रू॒पाणि॒ वि क॑रोतिसारस्व॒तौ भ॑वत ए॒तद्वै दैव्य॑-म्मिथु॒न-न्दैव्य॑मे॒वास्मै॑ [-दैव्य॑मे॒वास्मै᳚, मि॒थु॒न-म्म॑द्ध्य॒तो] 17

मिथु॒न-म्म॑द्ध्य॒तो द॑धाति॒ पुष्ट्यै᳚ प्र॒जन॑नाय सिनीवा॒ल्यै च॒रुर्भ॑वति॒ वाग्वै सि॑नीवा॒ली पुष्टिः॒ खलु॒ वै वाक्पुष्टि॑मे॒व वाच॒मुपै᳚त्यै॒न्द्र उ॑त्त॒मो भ॑वति॒ तेनै॒व तन्मि॑थु॒नग्ं स॒प्तैतानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ भवन्ति स॒प्त ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ स॒प्तार॒ण्या-स्स॒प्त छन्दाग्॑स्यु॒-भय॒स्या-व॑रुद्ध्या॒ अथै॒ता आहु॑ती र्जुहोत्ये॒ते वै दे॒वाः पुष्टि॑पतय॒स्त ए॒वा स्मि॒-न्पुष्टि॑-न्दधति॒ पुष्य॑ति प्र॒जया॑ प॒शुभि॒रथो॒ यदे॒ता आहु॑ती र्जु॒होति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ 18 ॥

(अ॒स्मै॒ - त ए॒व - द्वाद॑श च) (अ. 6)

मा॒रु॒तम॑सि म॒रुता॒मोजो॒-ऽपा-न्धारा᳚-म्भिन्धि र॒मय॑त मरुत-श्श्ये॒नमा॒यिन॒-म्मनो॑जव सं॒-वृँष॑णग्ं सुवृ॒क्तिम् ॥ येन॒ शर्ध॑ उ॒ग्रमव॑-सृष्ट॒मेति॒ तद॑श्विना॒ परि॑ धत्तग्ग् स्व॒स्ति । पु॒रो॒वा॒तो वर्ष॑ञ्जि॒न्वरा॒वृ-थ्स्वाहा॑ वा॒तावद्- वर्ष॑न्नु॒ग्ररा॒वृ-थ्स्वाहा᳚ स्त॒नय॒न् वर्ष॑-न्भी॒मरा॒वथ्स्वाहा॑ ऽनश॒न्य॑व॒स्फूर्ज॑न्-दि॒द्यु-द्वर्ष॑न्-त्वे॒षरा॒वृ-थ्स्वाहा॑ ऽतिरा॒त्रं॒-वँर्ष॑-न्पू॒र्तिरा॒वृ- [-पू॒र्तिरा॒वृत्, स्वाहा॑ ब॒हु] 19

-थ्स्वाहा॑ ब॒हु हा॒यम॑वृषा॒दिति॑ श्रु॒तरा॒वृ-थ्स्वाहा॒ ऽऽतप॑ति॒ वर्ष॑न्-वि॒राडा॒वृ-थ्स्वाहा॑ ऽव॒स्फूर्ज॑न्-दि॒द्यु-द्वर्ष॑-न्भू॒तरा॒वृ-थ्स्वाहा॒मान्दा॒ वाशा॒-श्शुन्ध्यू॒रजि॑राः । ज्योति॑ष्मती॒-स्तम॑स्वरी॒-रुन्द॑ती॒-स्सुफे॑नाः । मित्र॑भृतः॒, क्षत्र॑भृत॒-स्सुरा᳚ष्ट्रा इ॒ह मा॑-ऽवत ॥वृष्णो॒ अश्व॑स्य स॒न्दान॑मसि॒ वृष्ट्यै॒ त्वोप॑ नह्यामि ॥ 20 ॥

(पू॒र्तिरा॒वृ-द्- द्विच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 7)

देवा॑ वसव्या॒ अग्ने॑ सोम सूर्य ॥ देवा᳚-श्शर्मण्या॒ मित्रा॑वरुणा-ऽर्यमन्न् ॥ देवा᳚-स्सपीत॒यो ऽपा᳚-न्नपादाशुहेमन्न् । उ॒द्नो द॑त्तोद॒धि-म्भि॑न्त्त दि॒वः प॒र्जन्या॑द॒न्तरि॑क्षात्-पृथि॒व्यास्ततो॑ नो॒ वृष्ट्या॑-ऽवत ॥ दिवा॑ चि॒त्तमः॑ कृण्वन्ति प॒र्जन्ये॑नो-दवा॒हेन॑ । पृ॒थि॒वीं-यँ-द्व्यु॒न्दन्ति॑ ॥ आय-न्नरः॑ सु॒दान॑वो ददा॒शुषे॑ दि॒वः कोश॒मचु॑च्यवुः । वि प॒र्जन्या᳚-स्सृजन्ति॒ रोद॑सी॒ अनु॒ धन्व॑ना यन्ति [ ] 21

वृ॒ष्टयः॑ ॥ उदी॑रयथा मरुत-स्समुद्र॒तो यू॒यं-वृँ॒ष्टिं-वँ॑र्षयथा पुरीषिणः । न वो॑ दस्रा॒ उप॑ दस्यन्ति धे॒नव॒-श्शुभं॑-याँ॒तामनु॒ रथा॑ अवृथ्सत ॥ सृ॒जा वृ॒ष्टि-न्दि॒व आ-ऽद्भि-स्स॑मु॒द्र-म्पृ॑ण ॥ अ॒ब्जा अ॑सि प्रथम॒जा बल॑मसि समु॒द्रिय᳚म् ॥ उन्न॑म्भय पृथि॒वी-म्भि॒न्धीद-न्दि॒व्य-न्नभः॑ । उ॒द्नो दि॒व्यस्य॑ नो दे॒हीशा॑नो॒ विसृ॑जा॒ दृति᳚म् ॥ ये दे॒वा दि॒विभा॑गा॒ ये᳚-ऽन्तरि॑क्ष भागा॒ ये पृ॑थि॒वि भा॑गाः । त इ॒मं-यँ॒ज्ञम॑वन्तु॒ त इ॒द-ङ्क्षेत्र॒मा वि॑शन्तु॒ त इ॒द-ङ्क्षेत्र॒मनु॒ वि वि॑शन्तु ॥ 22 ॥

(य॒न्ति॒ - दे॒वा - विग्ं॑श॒तिश्च॑) (अ. 8)

मा॒रु॒तम॑सि म॒रुता॒मोज॒ इति॑ कृ॒ष्णं-वाँसः॑ कृ॒ष्णतू॑ष॒-म्परि॑ धत्त ए॒तद्वै वृष्ट्यै॑ रू॒पग्ं सरू॑प ए॒व भू॒त्वा प॒र्जन्यं॑-वँर्षयतिर॒मय॑त मरुत-श्श्ये॒नमा॒यिन॒मिति॑ पश्चाद्वा॒त-म्प्रति॑ मीवति पुरोवा॒तमे॒व ज॑नयति व॒र्॒षस्या व॑रुद्ध्यै वातना॒मानि॑ जुहोति वा॒युर्वै वृष्ट्या॑ ईशे वा॒युमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ प॒र्जन्यं॑-वँर्षयत्य॒ष्टौ [वर्षयत्य॒ष्टौ, जु॒हो॒ति॒ चत॑स्रो॒ वै] 23

जु॑होति॒ चत॑स्रो॒ वै दिश॒श्चत॑स्रो-ऽवान्तरदि॒शा दि॒ग्भ्य ए॒व वृष्टि॒ग्ं॒ स-म्प्र च्या॑वयति कृष्णाजि॒ने संयौँ॑ति ह॒विरे॒वाक॑रन्तर्वे॒दि संयौँ॒त्य व॑रुद्ध्यै॒ यती॑नाम॒द्यमा॑नानाग्ं शी॒र्॒षाणि॒ परा॑-ऽपत॒न्ते ख॒र्जूरा॑ अभव॒न्-तेषा॒ग्ं॒ रस॑ ऊ॒र्ध्वो॑-ऽपत॒त्-तानि॑ क॒रीरा᳚ण्य-भवन्-थ्सौ॒म्यानि॒ वै क॒रीरा॑णि सौ॒म्या खलु॒ वा आहु॑ति र्दि॒वो वृष्टि॑-ञ्च्यावयति॒ यत्क॒रीरा॑णि॒ भव॑न्ति [ ] 24

सौ॒म्ययै॒वा-ऽऽहु॑त्या दि॒वो वृष्टि॒मव॑ रुन्धे॒ मधु॑षा॒ सं-यौँ᳚त्य॒पां-वाँ ए॒ष ओष॑धीना॒ग्ं॒ रसो॒ यन्मद्ध्व॒द्भ्य ए॒वौष॑धीभ्यो वर्ष॒त्यथो॑ अ॒द्भ्य ए॒वौष॑धीभ्यो॒ वृष्टि॒नि-न्न॑यति॒ मान्दा॒ वाशा॒ इति॒ संयौँ॑ति नाम॒धेयै॑रे॒वैना॒ अच्छै॒त्यथो॒ यथा᳚ ब्रू॒यादसा॒ वेहीत्ये॒वमे॒वैना॑ नाम॒धेयै॒रा - [नाम॒धेयै॒रा, च्या॒व॒य॒ति॒ वृष्णो॒] 25

च्या॑वयति॒ वृष्णो॒ अश्व॑स्य स॒न्दान॑मसि॒ वृष्ट्यै॒ त्वोप॑ नह्या॒मीत्या॑ह॒ वृषा॒ वा अश्वो॒ वृषा॑ प॒र्जन्यः॑ कृ॒ष्ण इ॑व॒ खलु॒ वै भू॒त्वा व॑र्षति रू॒पेणै॒वैन॒ग्ं॒ सम॑र्धयति व॒र्॒षस्या व॑रुद्ध्यै ॥ 26 ॥

(अ॒ष्टौ - भव॑न्ति - नाम॒धेयै॒रै - का॒न्न त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 9)

देवा॑ वसव्या॒ देवा᳚-श्शर्मण्या॒ देवा᳚-स्सपीतय॒ इत्या ब॑द्ध्नाति दे॒वता॑भिरे॒वान्व॒हं-वृँष्टि॑मिच्छति॒ यदि॒ वर्षे॒त्-ताव॑त्ये॒व हो॑त॒व्यं॑-यँदि॒ न वर्षे॒च्छ्वो भू॒ते ह॒विर्निर्व॑पेदहोरा॒त्रे वै मि॒त्रावरु॑णावहोरा॒त्राभ्या॒-ङ्खलु॒ वै प॒र्जन्यो॑ वर्षति॒ नक्तं॑-वाँ॒ हि दिवा॑ वा॒ वर्ष॑ति मि॒त्रावरु॑णावे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मा॑ [तावे॒वास्मै᳚, अ॒हो॒रा॒त्राभ्यां᳚-] 27

अहोरा॒त्राभ्या᳚-म्प॒र्जन्यं॑ ँवर्षयतो॒-ऽग्नये॑ धाम॒च्छदे॑ पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पेन्मारु॒तग्ं स॒प्तक॑पालग्ं सौ॒र्यमेक॑कपालम॒ग्निर्वा इ॒तो वृष्टि॒मुदी॑रयति म॒रुतः॑ सृ॒ष्टा-न्न॑यन्ति य॒दा खलु॒ वा अ॒सावा॑दि॒त्यो न्यं॑-र॒श्मिभिः॑ पर्या॒वर्त॒ते-ऽथ॑वर्षतिधाम॒च्छदि॑व॒ खलु॒ वै भू॒त्वा व॑र्षत्ये॒ता वै दे॒वता॒ वृष्ट्या॑ ईशते॒ ता ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ता [भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ताः, ए॒वास्मै॑] 28

ए॒वास्मै॑ प॒र्जन्यं॑-वँर्षयन्त्यु॒ता व॑र्षिष्य॒न् वर्ष॑त्ये॒व सृ॒जा वृ॒ष्टि-न्दि॒व आ-ऽद्भि-स्स॑मु॒द्र-म्पृ॒णेत्या॑हे॒माश्चै॒वा-मूश्चा॒प-स्सम॑र्धय॒त्यथो॑ आ॒भिरे॒वा-मूरच्छै᳚त्य॒ब्जा अ॑सि प्रथम॒जा बल॑मसि समु॒द्रिय॒मित्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैत-दुन्न॑-म्भय पृथि॒वीमिति॑ वर्षा॒ह्वा-ञ्जु॑होत्ये॒षा वा ओष॑धीनां-वृँष्टि॒वनि॒स्तयै॒व वृष्टि॒मा च्या॑वयति॒ ये दे॒वा दि॒विभा॑गा॒ इति॑ कृष्णाजि॒नमव॑ धूनोती॒म ए॒वास्मै॑ लो॒काः प्री॒ता अ॒भीष्टा॑ भवन्ति ॥ 29 ॥

(अ॒स्मै॒ - धा॒व॒ति॒ ता - वा - एक॑विग्ंशतिश्च ) (अ. 10)

सर्वा॑णि॒ छन्दाग्॑स्ये॒तस्या॒-मिष्ट्या॑-म॒नूच्या॒नीत्या॑हु-स्त्रि॒ष्टुभो॒ वा ए॒तद्वी॒र्यं॑-यँ-त्क॒कुदु॒ष्णिहा॒ जग॑त्यै॒ यदु॑ष्णिह-क॒कुभा॑व॒न्वाह॒ तेनै॒व सर्वा॑णि॒ छन्दा॒ग्॒स्यव॑ रुन्धे गाय॒त्री वा ए॒षा यदु॒ष्णिहा॒ यानि॑ च॒त्वार्यद्ध्य॒क्षरा॑णि॒ चतु॑ष्पाद ए॒व ते प॒शवो॒यथा॑ पुरो॒डाशे॑ पुरो॒डाशो-ऽद्ध्ये॒वमे॒व त-द्यद्-ऋ॒च्यद्ध्य॒क्षरा॑णि॒ यज्जग॑त्या [यज्जग॑त्या, प॒रि॒द॒द्ध्यादन्तं॑-] 30

परिद॒द्ध्यादन्तं॑-यँ॒ज्ञ-ङ्ग॑मये-त्त्रि॒ष्टुभा॒ परि॑ दधातीन्द्रि॒यं-वैँ वी॒र्य॑-न्त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒य ए॒व वी॒र्ये॑ य॒ज्ञ-म्प्रति॑ष्ठापयति॒ नान्त॑-ङ्गमय॒त्यग्ने॒ त्री ते॒ वाजि॑ना॒ त्री ष॒धस्थेति॒ त्रिव॑त्या॒ परि॑ दधाति सरूप॒त्वाय॒ सर्वो॒ वा ए॒ष य॒ज्ञो य-त्त्रै॑धात॒वीय॒-ङ्कामा॑य-कामाय॒ प्रयु॑ज्यते॒ सर्वे᳚भ्यो॒ हि कामे᳚भ्यो य॒ज्ञः प्र॑यु॒ज्यते᳚ त्रैधात॒वीये॑न यजेताभि॒चर॒न्-थ्सर्वो॒ वा [सर्वो॒ वै, ए॒ष] 31

ए॒ष य॒ज्ञो य-त्त्रै॑धात॒वीय॒ग्ं॒ सर्वे॑णै॒वैनं॑-यँ॒ज्ञेना॒भि च॑रति स्तृणु॒त ए॒वैन॑मे॒तयै॒व य॑जेताभिच॒र्यमा॑ण॒-स्सर्वो॒ वा ए॒ष य॒ज्ञो य-त्त्रै॑धात॒वीय॒ग्ं॒ सर्वे॑णै॒व य॒ज्ञेन॑ यजते॒ नैन॑मभि॒चर᳚न्-थ्स्तृणुत ए॒तयै॒व य॑जेत स॒हस्रे॑ण य॒क्ष्यमा॑णः॒ प्रजा॑तमे॒वैन॑-द्ददात्ये॒तयै॒व य॑जेत स॒हस्रे॑णेजा॒नो-ऽन्तं॒-वाँ ए॒ष प॑शू॒ना-ङ्ग॑च्छति॒ [-ग॑च्छति, य-स्स॒हस्रे॑ण॒] 32

य-स्स॒हस्रे॑ण॒ यज॑ते प्र॒जाप॑तिः॒ खलु॒ वै प॒शून॑सृजत॒ ताग्स्त्रै॑धात॒ वीये॑-नै॒वासृ॑जत॒ य ए॒वं-विँ॒द्वाग् स्त्रै॑धात॒वीये॑नप॒शुका॑मो॒ यज॑ते॒ यस्मा॑दे॒व योनेः᳚ प्र॒जाप॑तिः प॒शूनसृ॑जत॒ तस्मा॑दे॒वैना᳚न्-थ्सृजत॒ उपै॑न॒मुत्त॑रग्ं स॒हस्र॑-न्नमति दे॒वता᳚भ्यो॒ वा ए॒ष आ वृ॑श्च्यते॒ यो य॒क्ष्य इत्यु॒क्त्वा न यज॑ते त्रैधात॒वीये॑न यजेत॒ सर्वो॒ वा ए॒ष य॒ज्ञो [य॒ज्ञः, य-त्त्रै॑धात॒वीय॒ग्ं॒] 33

य-त्त्रै॑धात॒वीय॒ग्ं॒ सर्वे॑णै॒व य॒ज्ञेन॑ यजते॒ न दे॒वता᳚भ्य॒ आ वृ॑श्च्यते॒ द्वाद॑शकपालः पुरो॒डाशो॑ भवति॒ ते त्रय॒श्चतु॑ष्कपाला-स्त्रिष्षमृद्ध॒त्वाय॒ त्रयः॑ पुरो॒डाशा॑ भवन्ति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒षां-लोँ॒काना॒माप्त्या॒ उत्त॑र-उत्तरो॒ ज्याया᳚-न्भवत्ये॒वमि॑व॒ हीमे लो॒का य॑व॒मयो॒ मद्ध्य॑ ए॒तद्वा अ॒न्तरि॑क्षस्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्यै॒ सर्वे॑षामभिग॒मय॒न्नव॑ द्य॒त्यछ॑बण्ट्कार॒ग्ं॒ हिर॑ण्य-न्ददाति॒ तेज॑ ए॒वा- [ए॒व, अव॑ रुन्धे] 34

-ऽव॑ रुन्धे ता॒र्प्य-न्द॑दाति प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे धे॒नु-न्द॑दात्या॒शिष॑ ए॒वाव॑ रुन्धे॒ साम्नो॒ वा ए॒ष वर्णो॒ यद्धिर॑ण्यं॒-यँजु॑षा-न्ता॒र्प्यमु॑क्थाम॒दाना᳚-न्धे॒नुरे॒ताने॒व सर्वा॒न्॒. वर्णा॒नव॑ रुन्धे ॥ 35 ॥

(जग॑त्या - ऽभि॒चर॒न्-थ्सर्वो॒ वै - ग॑च्छति - य॒ज्ञ - स्तेज॑ ए॒व - त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 11)

त्वष्टा॑ ह॒तपु॑त्रो॒ वीन्द्र॒ग्ं॒ सोम॒मा-ऽह॑र॒-त्तस्मि॒न्निन्द्र॑ उपह॒वमै᳚च्छत॒ त-न्नोपा᳚ह्वयत पु॒त्र-म्मे॑-ऽवधी॒रिति॒ स य॑ज्ञवेश॒स-ङ्कृ॒त्वा प्रा॒सहा॒ सोम॑मपिब॒-त्तस्य॒ यद॒त्यशि॑ष्यत॒ त-त्त्वष्टा॑-ऽऽहव॒नीय॒मुप॒ प्राव॑र्तय॒-थ्स्वाहेन्द्र॑शत्रुर्वर्ध॒स्वेति॒ स याव॑दू॒र्ध्वः प॑रा॒विद्ध्य॑ति॒ ताव॑ति स्व॒यमे॒व व्य॑रमत॒ यदि॑ वा॒ ताव॑-त्प्रव॒ण- [ताव॑-त्प्रव॒णम्, आसी॒द्यदि॑] 36

-मासी॒द्यदि॑ वा॒ ताव॒दद्ध्य॒ग्नेरासी॒-थ्स स॒म्भव॑न्न॒ग्नीषोमा॑व॒भि सम॑भव॒-थ्स इ॑षुमा॒त्रमि॑षुमात्रं॒-विँष्व॑ङ्ङवर्धत॒ स इ॒मां-लोँ॒कान॑वृणो॒द्य-दि॒मां-लोँ॒कानवृ॑णो॒-त्त-द्वृ॒त्रस्य॑ वृत्र॒त्व-न्तस्मा॒दिन्द्रो॑-ऽबिभे॒दपि॒ त्वष्टा॒ तस्मै॒ त्वष्टा॒ वज्र॑मसिञ्च॒-त्तपो॒ वै स वज्र॑ आसी॒-त्तमुद्य॑न्तु॒-न्नाश॑क्नो॒दथ॒ वै तर्हि॒ विष्णु॑- [विष्णुः॑, अ॒न्या] 37

-र॒न्या दे॒वता॑ ऽऽसी॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒-द्विष्ण॒वेही॒दमा ह॑रिष्यावो॒ येना॒यमि॒दमिति॒स विष्णु॑स्त्रे॒धा-ऽऽत्मानं॒-विँन्य॑धत्त पृथि॒व्या-न्तृती॑यम॒न्तरि॑क्षे॒ तृती॑य-न्दि॒वि तृती॑य-मभिपर्याव॒र्ता-द्ध्यबि॑भे॒द्यत्-पृ॑थि॒व्या-न्तृती॑य॒मासी॒-त्तेनेन्द्रो॒ वज्र॒मुद॑यच्छ॒-द्विष्ण्व॑नुस्थित॒-स्सो᳚-ऽब्रवी॒न्मा मे॒ प्र हा॒रस्ति॒ वा इ॒द- [वा इ॒दम्, मयि॑ वी॒र्य॑-न्त-त्ते॒] 38

-म्मयि॑ वी॒र्य॑-न्त-त्ते॒ प्रदा᳚स्या॒मीति॒ तद॑स्मै॒ प्राय॑च्छ॒-त्त-त्प्रत्य॑गृह्णा॒दधा॒ मेति॒ त-द्विष्ण॒वे-ऽति॒ प्राय॑च्छ॒-त्त-द्विष्णुः॒ प्रत्य॑गृह्णा-द॒स्मास्विन्द्र॑ इन्द्रि॒य-न्द॑धा॒त्विति॒ यद॒न्तरि॑क्षे॒ तृती॑य॒मासी॒-त्तेनेन्द्रो॒ वज्र॒मुद॑यच्छ॒-द्विष्ण्व॑नुस्थित॒-स्सो᳚-ऽब्रवी॒न्मा मे॒ प्रहा॒रस्ति॒ वा इ॒द- [वा इ॒दम्, मयि॑ वी॒र्य॑-न्त-त्ते॒] 39

-म्मयि॑ वी॒र्य॑-न्त-त्ते॒ प्र दा᳚स्या॒मीति॒ तद॑स्मै॒ प्राय॑च्छ॒-त्त-त्प्रत्य॑गृह्णा॒-द्द्विर्मा॑-ऽधा॒ इति॒ त-द्विष्ण॒वे-ऽति॒ प्राय॑च्छ॒-त्त-द्विष्णुः॒ प्रत्य॑गृह्णाद॒स्मास्विन्द्र॑ इन्द्रि॒य-न्द॑धा॒त्विति॒ यद्दि॒वि तृती॑य॒मासी॒-त्तेनेन्द्रो॒ वज्र॒मुद॑यच्छ॒-द्विष्ण्व॑नुस्थित॒-स्सो᳚-ऽब्रवी॒न्मा मे॒ प्रहा॒र्येना॒ह- [प्रहा॒र्येना॒हम्, इ॒दमस्मि॒ त-त्ते॒] 40

-मि॒दमस्मि॒ त-त्ते॒ प्रदा᳚स्या॒मीति॒ त्वी(3) इत्य॑ब्रवी-थ्स॒न्धा-न्तु सन्द॑धावहै॒ त्वामे॒व प्रवि॑शा॒नीति॒ यन्मा-म्प्र॑वि॒शेः कि-म्मा॑ भुञ्ज्या॒ इत्य॑ब्रवी॒-त्त्वामे॒वेन्धी॑य॒ तव॒ भोगा॑य॒ त्वा-म्प्रवि॑शेय॒मित्य॑ब्रवी॒-त्तं-वृँ॒त्रः प्रावि॑शदु॒दरं॒-वैँ वृ॒त्रः, क्षु-त्खलु॒ वै म॑नु॒ष्य॑स्य॒ भ्रातृ॑व्यो॒ य [भ्रातृ॑व्यो॒ यः, ए॒वं-वेँद॒ हन्ति॒] 41

ए॒वं-वेँद॒ हन्ति॒ क्षुध॒-म्भ्रातृ॑व्य॒-न्तद॑स्मै॒ प्राय॑च्छ॒त्त-त्प्रत्य॑गृह्णा॒त्- त्रिर्मा॑-ऽधा॒ इति॒ त-द्विष्ण॒वे-ऽति॒ प्राय॑च्छ॒-त्त-द्विष्णुः॒ प्रत्य॑गृह्णाद॒स्मास्विन्द्र॑ इन्द्रि॒य-न्द॑धा॒त्विति॒ यत्त्रिः प्राय॑च्छ॒-त्त्रिः प्र॒त्यगृ॑ह्णा॒-त्त-त्त्रि॒धातो᳚स्त्रिधातु॒त्वं-यँ-द्विष्णु॑र॒न्वति॑ष्ठत॒ विष्ण॒वे-ऽति॒ प्राय॑च्छ॒-त्तस्मा॑दैन्द्रावैष्ण॒वग्ं ह॒विर्भ॑वति॒ यद्वा इ॒द-ङ्किञ्च॒ तद॑स्मै॒ त-त्प्राय॑च्छ॒-दृच॒-स्सामा॑नि॒ यजूग्ं॑षि स॒हस्रं॒-वाँ अ॑स्मै॒ त-त्प्राय॑च्छ॒-त्तस्मा᳚-थ्स॒हस्र॑दक्षिणम् ॥ 42 ॥

(प्र॒व॒णं - ँविष्णु॒- र्वा इ॒द- मि॒द - म॒हं - ँयो - भ॑व॒ - त्येक॑ विग्ंशतिश्च) (अ. 12)

दे॒वा वै रा॑ज॒न्या᳚-ज्जाय॑माना-दबिभयु॒-स्तम॒न्तरे॒व सन्त॒-न्दाम्ना ऽपौ᳚म्भ॒न्-थ्स वा ए॒षो-ऽपो᳚ब्धो जायते॒ य-द्रा॑ज॒न्यो॑ यद्वा ए॒षो-ऽन॑पोब्धो॒ जाये॑त वृ॒त्रा-न्घ्नग्ग् श्च॑रे॒द्य-ङ्का॒मये॑त राज॒न्य॑मन॑पोब्धो जायेत वृ॒त्रा-न्घ्नग्ग् श्च॑रे॒दिति॒ तस्मा॑ ए॒तमै᳚न्द्रा बार्हस्प॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पेदै॒न्द्रो वै रा॑ज॒न्यो᳚ ब्रह्म॒ बृह॒स्पति॒ र्ब्रह्म॑णै॒वैन॒-न्दाम्नो॒-ऽपोम्भ॑ना-न्मुञ्चति हिर॒ण्मय॒-न्दाम॒ दक्षि॑णा सा॒क्षादे॒वैन॒-न्दाम्नो॒-ऽपोम्भ॑ना-न्मुञ्चति ॥ 43 ॥

(ए॒नं॒ - द्वाद॑श च) (अ. 13)

नवो॑नवो भवति॒ जाय॑मा॒नो-ऽह्ना᳚-ङ्के॒तुरु॒षसा॑ मे॒त्यग्रे᳚ । भा॒ग-न्दे॒वेभ्यो॒ विद॑धात्या॒य-न्प्रच॒न्द्रमा᳚स्तिरति दी॒र्घमायुः॑ ॥ यमा॑दि॒त्या अ॒ग्ं॒शुमा᳚प्या॒यय॑न्ति॒ यमक्षि॑त॒-मक्षि॑तयः॒ पिब॑न्ति । तेन॑ नो॒ राजा॒ वरु॑णो॒ बृह॒स्पति॒रा प्या॑ययन्तु॒ भुव॑नस्य गो॒पाः ॥प्राच्या᳚-न्दि॒शि त्वमि॑न्द्रासि॒ राजो॒तोदी᳚च्यां-वृँत्रहन् वृत्र॒हा-ऽसि॑ । यत्र॒ यन्ति॑ स्रो॒त्यास्त- [यन्ति॑ स्रो॒त्यास्तत्, जि॒त-न्ते॑] 44

-ज्जि॒त-न्ते॑ दक्षिण॒तो वृ॑ष॒भ ए॑धि॒ हव्यः॑ ॥ इन्द्रो॑ जयाति॒ न परा॑ जयाता अधिरा॒जो राज॑सु राजयाति । विश्वा॒ हि भू॒याः पृत॑ना अभि॒ष्टीरु॑प॒सद्यो॑ नम॒स्यो॑ यथा-ऽस॑त् ॥ अ॒स्येदे॒व प्ररि॑रिचे महि॒त्व-न्दि॒वः पृ॑थि॒व्याः पर्य॒न्तरि॑क्षात् । स्व॒राडिन्द्रो॒ दम॒ आ वि॒श्वगू᳚र्त-स्स्व॒रिरम॑त्रो ववक्षे॒ रणा॑य ॥ अ॒भि त्वा॑ शूर नोनु॒मो-ऽदु॑ग्धा इव धे॒नवः॑ । ईशा॑न- [ईशा॑नम्, अ॒स्य] 45

-म॒स्य जग॑त-स्सुव॒र्दृश॒मीशा॑नमिन्द्र त॒स्थुषः॑ ॥ त्वामिद्धि हवा॑महे सा॒ता वाज॑स्य का॒रवः॑ । त्वां-वृँ॒त्रेष्वि॑न्द्र॒ सत्प॑ति॒-न्नर॒स्त्वा-ङ्काष्ठा॒स्वर्व॑तः ॥ यद्द्याव॑इन्द्रतेश॒तग्ं श॒त-म्भूमी॑रु॒त स्युः । न त्वा॑ वज्रिन्-थ्स॒हस्र॒ग्ं॒ सूर्या॒ अनु॒ न जा॒तम॑ष्ट॒ रोद॑सी ॥ पिबा॒ सोम॑मिन्द्र॒ मन्द॑तु त्वा॒ यन्ते॑ सु॒षाव॑ हर्य॒श्वाद्रिः॑ । 46

सो॒तुर्बा॒हुभ्या॒ग्ं॒ सुय॑तो॒ नार्वा᳚ ॥ रे॒वती᳚र्न-स्सध॒माद॒ इन्द्रे॑ सन्तु तु॒विवा॑जाः । क्षु॒मन्तो॒ याभि॒र्मदे॑म ॥ उद॑ग्ने॒ शुच॑य॒स्तव॒ , वि ज्योति॒षो,दु॒ त्य-ञ्जा॒तवे॑दसग्ंस॒प्त त्वा॑ ह॒रितो॒ रथे॒ वह॑न्ति देव सूर्य । शो॒चिष्के॑शं-विँचक्षण ॥ चि॒त्र-न्दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒-ऽग्नेः । आ-ऽप्रा॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑- [जग॑तस्त॒स्थुषः॑, च ।] 47

-श्च ॥ विश्वे॑ दे॒वा ऋ॑ता॒वृध॑ ऋ॒तुभि॑र्-हवन॒श्रुतः॑ । जु॒षन्तां॒-युँज्य॒-म्पयः॑ ॥ विश्वे॑ देवा-श्शृणु॒तेमग्ं हव॑-म्मे॒ ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ य उप॒ द्यवि॒ष्ठ । ये अ॑ग्निजि॒ह्वा उ॒त वा॒ यज॑त्रा आ॒सद्या॒स्मि-न्ब॒र्॒हिषि॑ मादयद्ध्वम् ॥ 48 ॥

(त - दीशा॑न॒ - मद्रि॑ - स्त॒स्थुष॑ - स्त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 14)

(दे॒वा म॑नु॒ष्या॑ - देवसु॒रा अ॑ब्रुवन् - देवासु॒रास्तेषा᳚-ङ्गाय॒त्री - प्र॒जाप॑ति॒स्ता यत्रा-ऽ - ग्ने॒ गोभिः॑ - चि॒त्रया॑ - मारु॒तं - देवा॑ वसव्या॒ अग्ने॑ - मारु॒तमिति॒ - देवा॑ वसव्या॒ देवा᳚-श्शर्मण्याः॒ - सर्वा॑णि॒ - त्वष्टा॑ ह॒तपु॑त्रो - दे॒वा वै रा॑ज॒न्या᳚न् - नवो॑नव॒ - श्चतु॑र्दश )

(दे॒वा म॑नु॒ष्याः᳚ - प्र॒जा-म्प॒शुन् - देवा॑ वसव्याः - परिद॒ध्यदि॒द- मस्म्य॒ - ष्टा च॑त्वारिग्ंशत् )

(दे॒वा म॑नु॒ष्या॑, मादयध्वं)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे चतुर्थः प्रश्न-स्समाप्तः ॥