Krishna

2.3 - ஆதித்யேப்யோ புவத்வத்ப்யஶ்சரும் - க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேத தைத்திரீய ஸம்ஹிதா பாடஃ

2.3 - Adityebhyo Bhuvadvadbhyashcharum - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah

✍️ Vedic 🖋️ Tamil script
📄 Download PDF
க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ந்த்விதீயகாண்டே த்ரு'தீயஃ ப்ரஶ்நஃ - இஷ்டிவிதாநம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹ॒ரிஃ॒ ஓம் ॥
ஆ॒தி॒த்யேப்யோ॒ புவ॑த்வத்ப்யஶ்ச॒ரு-ந்நிர்வ॑பே॒-த்பூதி॑காம ஆதி॒த்யா வா ஏ॒த-ம்பூத்யை॒ ப்ரதி॑ நுதந்தே॒ யோ-ऽல॒-ம்பூத்யை॒ ஸ-ந்பூதி॒-ந்ந ப்ரா॒ப்நோத்யா॑தி॒த்யாநே॒வ புவ॑த்வத॒-ஸ்ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ த ஏ॒வைந॒-ம்பூதி॑-ங்கமயந்தி॒ பவ॑த்யே॒வா ऽऽதி॒த்யேப்யோ॑ தா॒ரய॑த்வ-த்ப்யஶ்ச॒ரு-ந்நிர்வ॑பே॒-தப॑ருத்தோ வா-ऽபரு॒த்த்யமா॑நோ வா-ऽऽதி॒த்யா வா அ॑பரோ॒த்தார॑ ஆதி॒த்யா அ॑வகமயி॒தார॑ ஆதி॒த்யாநே॒வ தா॒ரய॑த்வத॒- [தா॒ரய॑த்வதஃ, ஸ்வேந॑] 1
-ஸ்ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ த ஏ॒வைநம்॑-விँ॒ஶி தா᳚த்த்ரத்யநபரு॒த்த்யோ ப॑வ॒த்யதி॒தே-ऽநு॑ மந்ய॒ஸ்வே-த்ய॑பரு॒த்த்யமா॑நோ-ऽஸ்ய ப॒தமா த॑தீதே॒யம்-வாँ அதி॑திரி॒யமே॒வாஸ்மை॑ ரா॒ஜ்யமநு॑ மந்யதே ஸ॒த்யா-ऽऽஶீரித்யா॑ஹ ஸ॒த்யாமே॒வா-ऽऽஶிஷ॑-ங்குருத இ॒ஹ மந॒ இத்யா॑ஹ ப்ர॒ஜா ஏ॒வாஸ்மை॒ ஸம॑நஸஃ கரோ॒த்யுப॒ ப்ரேத॑ மருத- [ப்ரேத॑ மருதஃ, ஸு॒தா॒ந॒வ॒ ஏ॒நா] 2
-ஸ்ஸுதாநவ ஏ॒நா வி॒ஶ்பதி॑நா॒-ऽப்ய॑முக்ம் ராஜா॑ந॒மித்யா॑ஹ மாரு॒தீ வை வி-ட்ஜ்யே॒ஷ்டோ வி॒ஶ்பதி॑-ர்வி॒ஶைவைநக்ம்॑ ரா॒ஷ்ட்ரேண॒ ஸம॑ர்தயதி॒ யஃ ப॒ரஸ்தா᳚-த்க்ராம்யவா॒தீ ஸ்யா-த்தஸ்ய॑ க்ரு'॒ஹா-த்வ்ரீ॒ஹீநா ஹ॑ரேச்சு॒க்லாக்​ஶ்ச॑ க்ரு'॒ஷ்ணாக்​ஶ்ச॒ வி சி॑நுயா॒த்யே ஶு॒க்லா-ஸ்ஸ்யுஸ்தமா॑தி॒த்ய-ஞ்ச॒ரு-ந்நிர்வ॑பேதாதி॒த்யா வை தே॒வத॑யா॒ விட்விஶ॑மே॒வா-ऽவ॑ கச்ச॒- [கச்சதி, அவ॑கதா-ऽஸ்ய॒] 3
-த்யவ॑கதா-ऽஸ்ய॒ விடந॑வகதக்ம் ரா॒ஷ்ட்ர-மித்யா॑ஹு॒ர்யே க்ரு'॒ஷ்ணா-ஸ்ஸ்யுஸ்தம்-வாँ॑ரு॒ண-ஞ்ச॒ரு-ந்நிர்வ॑பே-த்வாரு॒ணம்-வைँ ரா॒ஷ்ட்ரமு॒பே ஏ॒வ விஶ॑-ஞ்ச ரா॒ஷ்ட்ர-ஞ்சாவ॑ கச்சதி॒ யதி॒ நாவ॒கச்சே॑தி॒ம-ம॒ஹமா॑தி॒த்யேப்யோ॑ பா॒க-ந்நிர்வ॑பா॒ம்யா ऽமுஷ்மா॑-த॒முஷ்யை॑ வி॒ஶோ-ऽவ॑கந்தோ॒-ரிதி॒ நிர்வ॑பே-தாதி॒த்யா ஏ॒வைந॑-ம்பாக॒தேய॑-ம்ப்ரே॒ப்ஸந்தோ॒ விஶ॒மவ॑ [விஶ॒மவ॑, க॒ம॒ய॒ந்தி॒ யதி॒] 4
கமயந்தி॒ யதி॒ நாவ॒கச்சே॒தாஶ்வ॑த்தா-ந்ம॒யூகா᳚ந்-த்ஸ॒ப்த ம॑த்த்யமே॒ஷாயா॒முப॑- ஹந்யாதி॒தம॒ஹ-மா॑தி॒த்யா-ந்ப॑த்நா॒ம்யா ऽமுஷ்மா॑த॒முஷ்யை॑ வி॒ஶோ-ऽவ॑கந்தோ॒ரித்யா॑தி॒த்யா ஏ॒வைந॑-ம்ப॒த்தவீ॑ரா॒ விஶ॒மவ॑ கமயந்தி॒ யதி॒ நா-ऽவ॒கச்சே॑-தே॒த-மே॒வா-ऽऽதி॒த்ய-ஞ்ச॒ரு-ந்நிர்வ॑பே-தி॒த்த்மே-ऽபி॑ ம॒யூகா॒ந்-த்ஸ-ந்ந॑ஹ்யே-தநபரு॒த்த்ய-மே॒வாவ॑ கச்ச॒த்யாஶ்வ॑த்தா பவந்திம॒ருதாம்॒-வாँ ஏ॒த -தோஜோ॒ யத॑ஶ்வ॒த்த ஓஜ॑ஸை॒வ விஶ॒மவ॑ கச்சதி ஸ॒ப்த ப॑வந்தி ஸ॒ப்த க॑ணா॒ வை ம॒ருதோ॑ கண॒ஶ ஏ॒வ விஶ॒மவ॑ கச்சதி । 5
(தா॒ரய॑த்வதோ - மருதோ - கச்சதி॒ - விஶ॒மவை॒ - த - த॒ஷ்டாத॑ஶ ச) (அ. 1)
தே॒வா வை ம்ரு'॒த்யோ-ர॑பிபயு॒ஸ்தே ப்ர॒ஜாப॑தி॒-முபா॑தாவ॒-ந்தேப்ய॑ ஏ॒தா-ம்ப்ரா॑ஜாப॒த்யாக்ம் ஶ॒தக்ரு'॑ஷ்ணலா॒-ந்நிர॑வப॒-த்தயை॒வைஷ்வ॒ம்ரு'த॑-மததா॒த்யோ ம்ரு'॒த்யோ-ர்பி॑பீ॒யா-த்தஸ்மா॑ ஏ॒தா-ம்ப்ரா॑ஜாப॒த்யாக்ம் ஶ॒தக்ரு'॑ஷ்ணலா॒-ந்நிர்வ॑பே-த்ப்ர॒ஜாப॑தி-மே॒வ ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ ஸ ஏ॒வா-ऽஸ்மி॒-ந்நாயு॑-ர்ததாதி॒ ஸர்வ॒மாயு॑ரேதி ஶ॒தக்ரு'॑ஷ்ணலா பவதி ஶ॒தாயுஃ॒ புரு॑ஷ॒-ஶ்ஶ॒தேந்த்ரி॑ய॒ ஆயு॑ஷ்யே॒வேந்த்ரி॒யே [ ] 6
ப்ரதி॑ திஷ்டதி க்ரு'॒தே ப॑வ॒த்யாயு॒ர்வை க்ரு'॒த-ம॒ம்ரு'த॒க்ம்॒ ஹிர॑ண்ய॒-மாயு॑ஶ்சை॒வாஸ்மா॑ அ॒ம்ரு'த॑-ஞ்ச ஸ॒மீசீ॑ ததாதி ச॒த்வாரி॑ சத்வாரி க்ரு'॒ஷ்ணலா॒ந்யவ॑ த்யதி சதுரவ॒-த்தஸ்யா-ऽऽப்த்யா॑ ஏக॒தா ப்ர॒ஹ்மண॒ உப॑ ஹரத்யேக॒தைவ யஜ॑மாந॒ ஆயு॑ர்ததாத்ய॒- ஸாவா॑தி॒த்யோ ந வ்ய॑ரோசத॒ தஸ்மை॑ தே॒வாஃ ப்ராய॑ஶ்சித்தி-மைச்ச॒-ந்தஸ்மா॑ ஏ॒தக்ம் ஸௌ॒ர்ய-ஞ்ச॒ரு-ந்நிர॑வப॒-ந்தேநை॒வா-ऽஸ்மி॒- [-தேநை॒வா-ऽஸ்மிந்ந்॑, ருச॑-மதது॒ர்யோ] 7
-ந்ருச॑-மதது॒ர்யோ ப்ர॑ஹ்மவர்ச॒ஸகா॑ம॒-ஸ்ஸ்யா-த்தஸ்மா॑ ஏ॒தக்ம் ஸௌ॒ர்ய-ஞ்ச॒ரு-ந்நிர்வ॑பே-த॒மு-மே॒வா-ऽऽதி॒த்யக்க்​ ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ ஸ ஏ॒வாஸ்மி॑-ந்ப்ரஹ்மவர்ச॒ஸ-ந்த॑தாதி ப்ரஹ்மவர்ச॒ஸ்யே॑வ ப॑வத்யுப॒யதோ॑ ரு॒க்மௌ ப॑வத உப॒யத॑ ஏ॒வாஸ்மி॒-ந்ருச॑-ந்ததாதி ப்ரயா॒ஜே ப்ர॑யாஜே க்ரு'॒ஷ்ணல॑-ஞ்ஜுஹோதி தி॒க்ப்ய ஏ॒வாஸ்மை᳚ ப்ரஹ்மவர்ச॒ஸமவ॑ ருந்த ஆக்நே॒ய-ம॒ஷ்டாக॑பால॒-ந்நிர்வ॑பே-த்ஸாவி॒த்ர-ந்த்வாத॑ஶகபால॒-ம்பூம்யை॑ [-பூம்யை᳚, ச॒ரும்-யஃ ँகா॒மயே॑த॒] 8
ச॒ரும்-யஃ ँகா॒மயே॑த॒ ஹிர॑ண்யம்-விँந்தேய॒ ஹிர॑ண்ய॒-ம்மோப॑ நமே॒திதி॒ யதா᳚க்நே॒யோ பவ॑த்யாக்நே॒யம்-வைँ ஹிர॑ண்யம்॒-யँஸ்யை॒வ ஹிர॑ண்ய॒-ந்தேநை॒வைந॑-த்விந்ததே ஸாவி॒த்ரோ ப॑வதி ஸவி॒த்ரு'ப்ர॑ஸூத ஏ॒வைந॑-த்விந்ததே॒ பூம்யை॑ ச॒ருர்ப॑வத்ய॒ஸ்யாமே॒வைந॑-த்விந்தத॒ உபை॑ந॒க்ம்॒ ஹிர॑ண்ய-ந்நமதி॒ வி வா ஏ॒ஷ இ॑ந்த்ரி॒யேண॑ வீ॒ர்யே॑ணர்த்யதே॒ யோ ஹிர॑ண்யம்-விँ॒ந்தத॑ ஏ॒தா- [ஏ॒தாம், ஏ॒வ] 9
-மே॒வ நிர்வ॑பே॒த்திர॑ண்யம்-விँ॒த்த்வா நேந்த்ரி॒யேண॑ வீ॒ர்யே॑ண॒ வ்ய்ரு'॑த்த்யத ஏ॒தாமே॒வ நிர்வ॑பே॒த்யஸ்ய॒ ஹிர॑ண்ய॒-ந்நஶ்யே॒த்யதா᳚க்நே॒யோ பவ॑த்யாக்நே॒யம்-வைँ ஹிர॑ண்யம்॒-யँஸ்யை॒ வ ஹிர॑ண்ய॒-ந்தேநை॒வைந॑-த்விந்ததி ஸாவி॒த்ரோ ப॑வதி ஸவி॒த்ரு'-ப்ர॑ஸூத ஏ॒வைந॑-த்விந்ததி॒ பூம்யை॑ ச॒ருர்ப॑வத்ய॒ஸ்யாம்-வாँ ஏ॒தந்ந॑ஶ்யதி॒ யந்நஶ்ய॑த்ய॒ஸ்யாமே॒வைந॑-த்விந்த॒தீந்த்ர॒- [த்விந்த॒தீந்த்ரஃ॑, த்வஷ்டு॒-ஸ்ஸோம॑] 10
-ஸ்த்வஷ்டு॒-ஸ்ஸோம॑-மபீ॒ஷஹா॑-ऽ பிப॒-த்ஸ விஷ்வம்॒-வ்யாँ᳚ர்ச்ச॒-த்ஸ இ॑ந்த்ரி॒யேண॑ ஸோமபீ॒தேந॒ வ்யா᳚ர்த்யத॒ ஸ யதூ॒ர்த்வமு॒தவ॑மீ॒-த்தே ஶ்யா॒மாகா॑ அபவ॒ந்​த்ஸ ப்ர॒ஜாப॑தி॒முபா॑தாவ॒-த்தஸ்மா॑ ஏ॒தக்ம் ஸோ॑மே॒ந்த்ரக்க்​ ஶ்யா॑மா॒க-ஞ்ச॒ரு-ந்நிர॑வப॒-த்தேநை॒வாஸ்மி॑ந்நிந்த்ரி॒யக்ம் ஸோ॑மபீ॒தம॑ததா॒த்வி வா ஏ॒ஷ இ॑ந்த்ரி॒யேண॑ ஸோம॒பீதேந॑ர்த்யதே॒ ய-ஸ்ஸோமம்॒-வँமி॑தி॒ ய-ஸ்ஸோ॑மவா॒மீ ஸ்யா-த்தஸ்மா॑ [ஸ்யா-த்தஸ்மை᳚, ஏ॒தக்ம்] 11
ஏ॒தக்ம் ஸோ॑மே॒ந்த்ரக்க்​ ஶ்யா॑மா॒க-ஞ்ச॒ரு-ந்நிர்வ॑பே॒-த்ஸோம॑-ஞ்சை॒வேந்த்ர॑-ஞ்ச॒ ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ தாவே॒வாஸ்மி॑ந்நிந்த்ரி॒யக்ம் ஸோ॑மபீ॒த-ந்த॑த்தோ॒ நேந்த்ரி॒யேண॑ ஸோமபீ॒தேந॒ வ்ய்ரு'॑த்த்யதே॒ ய-த்ஸௌ॒ம்யோ பவ॑தி ஸோமபீ॒தமே॒வாவ॑ ருந்தே॒ யதை॒ந்த்ரோ பவ॑தீந்த்ரி॒யம்-வைँ ஸோ॑மபீ॒த இ॑ந்த்ரி॒யமே॒வ ஸோ॑மபீ॒தமவ॑ ருந்தே ஶ்யாமா॒கோ ப॑வத்யே॒ஷ வாவ ஸ ஸோம॑- [ஸ ஸோமஃ॑, ஸா॒க்ஷாதே॒வ] 12
-ஸ்ஸா॒க்ஷாதே॒வ ஸோ॑மபீ॒தமவ॑ ருந்தே॒ ऽக்நயே॑ தா॒த்ரே பு॑ரோ॒டாஶ॑ம॒ஷ்டாக॑பால॒-ந்நிர்வ॑பே॒திந்த்ரா॑ய ப்ரதா॒த்ரே பு॑ரோ॒டாஶ॒மேகா॑தஶகபால-ம்ப॒ஶுகா॑மோ॒-ऽக்நிரே॒வாஸ்மை॑ ப॒ஶூ-ந்ப்ர॑ஜ॒நய॑தி வ்ரு'॒த்தாநிந்த்ரஃ॒ ப்ர ய॑ச்சதி॒ ததி॒ மது॑ க்ரு'॒தமாபோ॑ தா॒நா ப॑வந்த்யே॒தத்வை ப॑ஶூ॒நாக்ம் ரூ॒பக்ம் ரூ॒பேணை॒வ ப॒ஶூநவ॑ ருந்தே பஞ்ச-க்ரு'ஹீ॒த-ம்ப॑வதி॒ பாங்க்தா॒ ஹி ப॒ஶவோ॑ பஹு ரூ॒ப-ம்ப॑வதி பஹு ரூ॒பா ஹி ப॒ஶவ॒- [ப॒ஶவஃ॑, ஸம்ரு'॑த்த்யை] 13
-ஸ்ஸம்ரு'॑த்த்யை ப்ராஜாப॒த்ய-ம்ப॑வதி ப்ராஜாப॒த்யா வை ப॒ஶவஃ॑ ப்ர॒ஜாப॑திரே॒வாஸ்மை॑ ப॒ஶூ-ந்ப்ரஜ॑நயத்யா॒த்மா வை புரு॑ஷஸ்ய॒ மது॒ யந்மத்த்வ॒க்நௌ ஜு॒ஹோத்யா॒த்மாந॑மே॒வ த-த்யஜ॑மாநோ॒-ऽக்நௌ ப்ரத॑தாதி ப॒ங்க்த்யௌ॑ யாஜ்யாநுவா॒க்யே॑ பவதஃ॒ பாங்க்தஃ॒ புரு॑ஷஃ॒ பாங்க்தாஃ᳚ ப॒ஶவ॑ ஆ॒த்மாந॑மே॒வ ம்ரு'॒த்யோர்நி॒ஷ்க்ரீய॑ப॒ஶூநவ॑ ருந்தே ॥ 14 ॥
(இ॒ந்த்ரி॒யே᳚ - ऽஸ்மி॒ந் - பூம்யா॑ - ஏ॒தா - மிந்த்ரஃ॒ - ஸ்யா-த்தஸ்மை॒ - ஸோமோ॑ - பஹு ரூ॒பா ஹி ப॒ஶவ॒ - ஏக॑சத்வாரிக்ம்ஶச்ச ) (அ. 2)
தே॒வா வை ஸ॒த்ரமா॑ஸ॒த-ர்தி॑பரிமிதம்॒-யँஶ॑ஸ்காமா॒ஸ்தேஷா॒க்ம்॒ ஸோம॒க்ம்॒ ராஜா॑நம்॒-யँஶ॑ ஆர்ச்ச॒-த்ஸ கி॒ரிமுதை॒-த்தம॒க்நிரநூதை॒-த்தாவ॒க்நீஷோமௌ॒ ஸம॑பவதா॒-ந்தாவிந்த்ரோ॑ ய॒ஜ்ஞவி॑ப்ர॒ஷ்டோ-ऽநு॒ பரை॒-த்தாவ॑ப்ரவீத்யா॒ஜய॑த॒-ம்மேதி॒ தஸ்மா॑ ஏ॒தாமிஷ்டி॒-ந்நிர॑வபதாமாக்நே॒ய-ம॒ஷ்டாக॑பாலமை॒ந்த்ர-மேகா॑தஶகபாலக்ம் ஸௌ॒ம்ய-ஞ்ச॒ரு-ந்தயை॒வா-ऽஸ்மி॒-ந்தேஜ॑ [தயை॒வா-ऽஸ்மி॒-ந்தேஜஃ॑, இ॒ந்த்ரி॒ய-ம்ப்ர॑ஹ்மவர்ச॒ஸ-] 15
இந்த்ரி॒ய-ம்ப்ர॑ஹ்மவர்ச॒ஸ-ம॑தத்தாம்॒-யோँ ய॒ஜ்ஞவி॑ப்ரஷ்ட॒-ஸ்ஸ்யா-த்தஸ்மா॑ ஏ॒தாமிஷ்டி॒-ந்நிர்வ॑பேதாக்நே॒ய-ம॒ஷ்டாக॑பாலமை॒ந்த்ர-மேகா॑தஶகபாலக்ம் ஸௌ॒ம்ய-ஞ்ச॒ரும்-யँதா᳚க்நே॒யோ பவ॑தி॒ தேஜ॑ ஏ॒வாஸ்மி॒-ந்தேந॑ ததாதி॒ யதை॒ந்த்ரோ பவ॑தீந்த்ரி॒யமே॒வாஸ்மி॒-ந்தேந॑ ததாதி॒ ய-த்ஸௌ॒ம்யோ ப்ர॑ஹ்மவர்ச॒ஸ-ந்தேநா᳚ ऽऽக்நே॒யஸ்ய॑ ச ஸௌ॒ம்யஸ்ய॑ சை॒ந்த்ரே ஸ॒மாஶ்லே॑ஷயே॒-த்தேஜ॑ஶ்சை॒வாஸ்மி॑-ந்ப்ரஹ்மவர்ச॒ஸ-ஞ்ச॑ ஸ॒மீசீ॑ [ஸ॒மீசீ᳚, த॒தா॒த்ய॒க்நீ॒ஷோ॒மீய॒-] 16
ததாத்யக்நீஷோ॒மீய॒-மேகா॑தஶகபால॒-ந்நிர்வ॑பே॒த்ய-ங்காமோ॒ நோப॒நமே॑தாக்நே॒யோ வை ப்ரா᳚ஹ்ம॒ண-ஸ்ஸ ஸோம॑-ம்பிபதி॒ ஸ்வாமே॒வ தே॒வதா॒க்॒ ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ ஸைவைந॒-ங்காமே॑ந॒ ஸம॑ர்தய॒த்யுபை॑ந॒-ங்காமோ॑ நமத்யக்நீஷோ॒மீய॑-ம॒ஷ்டாக॑பால॒-ந்நிர்வ॑பே-த்ப்ரஹ்மவர்ச॒ஸகா॑மோ॒-ऽக்நீஷோமா॑ வே॒வ ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ தாவே॒வாஸ்மி॑-ந்ப்ரஹ்மவர்ச॒ஸ-ந்த॑த்தோ ப்ரஹ்மவர்ச॒ஸ்யே॑வ [ப்ரஹ்மவர்ச॒ஸ்யே॑வ, ப॒வ॒தி॒ யத॒ஷ்டாக॑பால॒-] 17
ப॑வதி॒ யத॒ஷ்டாக॑பால॒-ஸ்தேநா᳚-ऽऽக்நே॒யோ யச்ச்யா॑மா॒கஸ்தேந॑ ஸௌ॒ம்ய-ஸ்ஸம்ரு'॑த்த்யை॒ ஸோமா॑ய வா॒ஜிநே᳚ ஶ்யாமா॒க-ஞ்ச॒ரு-ந்நிர்வ॑பே॒த்யஃ க்லைப்யா᳚த்பிபீ॒யா-த்ரேதோ॒ ஹி வா ஏ॒தஸ்மா॒-த்வாஜி॑நமப॒க்ராம॒த்யதை॒ஷ க்லைப்யா᳚த்பிபாய॒ ஸோம॑மே॒வ வா॒ஜிந॒க்க்॒ ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ ஸ ஏ॒வாஸ்மி॒-ந்ரேதோ॒ வாஜி॑ந-ந்ததாதி॒ ந க்லீ॒போ ப॑வதிப்ராஹ்மணஸ்ப॒த்ய-மேகா॑தஶகபால॒-ந்நிர்வ॑பே॒-த்க்ராம॑காமோ॒ [-நிர்வ॑பே॒-த்க்ராம॑காமஃ, ப்ரஹ்ம॑ண॒ஸ்பதி॑மே॒வ] 18
19
ப்ரஹ்ம॑ண॒ஸ்பதி॑மே॒வ ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ ஸ ஏ॒வாஸ்மை॑ ஸஜா॒தா-ந்ப்ர ய॑ச்சதி க்ரா॒ம்யே॑வ ப॑வதி க॒ணவ॑தீ யாஜ்யாநுவா॒க்யே॑ பவத-ஸ்ஸஜா॒தைரே॒வைந॑-ங்க॒ணவ॑ந்த-ங்கரோத்யே॒தாமே॒வ நிர்வ॑பே॒த்யஃ கா॒மயே॑த॒ ப்ரஹ்ம॒ந் விஶம்॒-விँ நா॑ஶயேய॒மிதி॑ மாரு॒தீ யா᳚ஜ்யாநுவா॒க்யே॑ குர்யா॒-த்ப்ரஹ்ம॑ந்நே॒வ விஶம்॒-விँ நா॑ஶயதி ॥ 19
(தேஜஃ॑ - ஸ॒மீசீ᳚ - ப்ரஹ்மவர்ச॒ஸ்யே॑வ - க்ராம॑காம॒ - ஸ்த்ரிச॑த்வாரிக்ம்ஶச்ச ) (அ. 3)
அ॒ர்ய॒ம்ணே ச॒ரு-ந்நிர்வ॑ப-த்ஸுவ॒ர்ககா॑மோ॒-ऽஸௌ வா ஆ॑தி॒த்யோ᳚-ऽர்ய॒மா-ऽர்ய॒மண॑மே॒வ ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ ஸ ஏ॒வைநக்ம்॑ ஸுவ॒ர்கம்-லோँ॒க-ங்க॑மயத்யர்ய॒ம்ணே ச॒ரு-ந்நிர்வ॑பே॒த்யஃ கா॒மயே॑த॒ தாந॑காமா மே ப்ர॒ஜா-ஸ்ஸ்யு॒ரித்ய॒ஸௌ வா ஆ॑தி॒த்யோ᳚-ऽர்ய॒மா யஃ கலு॒ வை ததா॑தி॒ ஸோ᳚-ऽர்ய॒மா-ऽர்ய॒மண॑மே॒வ ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ ஸ ஏ॒வா- [ஸ ஏ॒வ, அ॒ஸ்மை॒ தாந॑காமாஃ] 20
-ऽஸ்மை॒ தாந॑காமாஃ ப்ர॒ஜாஃ க॑ரோதி॒ தாந॑காமா அஸ்மை ப்ர॒ஜா ப॑வந்த்யர்ய॒ம்ணே ச॒ரு-ந்நிர்வ॑பே॒த்யஃ கா॒மயே॑த ஸ்வ॒ஸ்தி ஜ॒நதா॑மியா॒மித்ய॒ஸௌ வா ஆ॑தி॒த்யோ᳚-ऽர்ய॒மா- ऽர்ய॒மண॑மே॒வ ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ ஸ ஏ॒வைந॒-ந்த-த்க॑மயதி॒ யத்ர॒ ஜிக॑மிஷ॒தீந்த்ரோ॒ வை தே॒வாநா॑மாநுஜாவ॒ர ஆ॑ஸீ॒-த்ஸ ப்ர॒ஜாப॑தி॒ -முபா॑தாவ॒-த்தஸ்மா॑ ஏ॒தமை॒ந்த்ரமா॑நுஷூ॒க-மேகா॑தஶகபால॒-ந்நி- [-மேகா॑தஶகபால॒-ந்நிஃ, அ॒வ॒ப॒-த்தேநை॒வைந॒மக்ரம்॑-] 21
-ர॑வப॒-த்தேநை॒வைந॒-மக்ர॑-ந்தே॒வதா॑நா॒-ம்பர்ய॑ணய-த்பு॒த்த்நவ॑தீ॒ அக்ர॑வதீ யாஜ்யாநுவா॒க்யே॑ அகரோ-த்பு॒த்த்நா-தே॒வைந॒மக்ர॒-ம்பர்ய॑ணய॒த்யோ ரா॑ஜ॒ந்ய॑ ஆநுஜாவ॒ர-ஸ்ஸ்யா-த்தஸ்மா॑ ஏ॒தமை॒ந்த்ர-மா॑நுஷூ॒க-மேகா॑தஶகபால॒-ந்நிர்வ॑பே॒-திந்த்ர॑மே॒வ ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ ஸ ஏ॒வைந॒-மக்ரக்ம்॑ ஸமா॒நாநா॒-ம்பரி॑ணயதி பு॒த்த்நவ॑தீ॒ அக்ர॑வதீ யாஜ்யாநுவா॒க்யே॑ பவதோ பு॒த்த்நா-தே॒வைந॒-மக்ர॒ம்- [பு॒த்த்நா-தே॒வைந॒-மக்ர᳚ம், பரி॑] 22
-பரி॑ ணயத்யாநுஷூ॒கோ ப॑வத்யே॒ஷா ஹ்யே॑தஸ்ய॑ தே॒வதா॒ ய ஆ॑நுஜாவ॒ர-ஸ்ஸம்ரு'॑த்த்யை॒ யோ ப்ரா᳚ஹ்ம॒ண ஆ॑நுஜாவ॒ர-ஸ்ஸ்யா-த்தஸ்மா॑ ஏ॒த-ம்பா॑ர்​ஹஸ்ப॒த்ய-மா॑நுஷூ॒க-ஞ்ச॒ரு-ந்நிர்வ॑பே॒-த்ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॑-மே॒வ ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ ஸ ஏ॒வைந॒மக்ரக்ம்॑ ஸமா॒நாநா॒-ம்பரி॑ணயதி பு॒த்த்நவ॑தீ॒ அக்ர॑வதீ யாஜ்யாநுவா॒க்யே॑ பவதோ பு॒த்த்நா-தே॒வைந॒-மக்ர॒-ம்பரி॑ ணயத்யாநுஷூ॒கோ ப॑வத்யே॒ஷா ஹ்யே॑தஸ்ய॑ தே॒வதா॒ ய ஆ॑நுஜாவ॒ர-ஸ்ஸம்ரு'॑த்த்யை ॥ 23 ॥
(ஏ॒வ - நிர - க்ர॑-மே॒தஸ்ய॑ - ச॒த்வாரி॑ ச) (அ. 4)
ப்ர॒ஜாப॑தே॒-ஸ்த்ரய॑ஸ்த்ரிக்ம்ஶ-த்துஹி॒தர॑ ஆஸ॒-ந்தா-ஸ்ஸோமா॑ய॒ ராஜ்ஞே॑-ऽததா॒-த்தாஸாக்ம்॑ ரோஹி॒ணீமுபை॒-த்தா ஈர்​ஷ்ய॑ந்தீஃ॒ புந॑ரகச்ச॒-ந்தா அந்வை॒-த்தாஃ புந॑ரயாசத॒ தா அ॑ஸ்மை॒ ந புந॑ரததா॒-த்ஸோ᳚-ऽப்ரவீ-த்ரு'॒த-ம॑மீஷ்வ॒ யதா॑ ஸமாவ॒ச்ச உ॑பை॒ஷ்யாம்யத॑ தே॒ புந॑-ர்தாஸ்யா॒மீதி॒ ஸ ரு'॒தமா॑மீ॒-த்தா அ॑ஸ்மை॒ புந॑ரததா॒-த்தாஸாக்ம்॑ ரோஹி॒ணீமே॒வோப॒- [ரோஹி॒ணீமே॒வோப॑, ஐ॒த்தம்-யँக்ஷ்ம॑] 24
-த்தம்-யँக்ஷ்ம॑ ஆர்ச்ச॒-த்ராஜா॑நம்॒-யँக்ஷ்ம॑ ஆர॒திதி॒ தத்ரா॑ஜய॒க்ஷ்மஸ்ய॒ ஜந்ம॒ ய-த்பாபீ॑யா॒நப॑வ॒-த்த-த்பா॑பய॒க்ஷ்மஸ்ய॒ யஜ்ஜா॒யாப்யோ-ऽவி॑ந்த॒-த்தஜ்ஜா॒யேந்ய॑ஸ்ய॒ய ஏ॒வமே॒தேஷாம்॒-யँக்ஷ்மா॑ணா॒-ஞ்ஜந்ம॒ வேத॒ நைந॑மே॒தே யக்ஷ்மா॑ விந்தந்தி॒ஸ ஏ॒தா ஏ॒வ ந॑ம॒ஸ்ய-ந்நுபா॑-ऽதாவ॒-த்தா அ॑ப்ருவ॒ந். வரம்॑-வ்ரு'ँணாமஹை ஸமாவ॒ச்ச ஏ॒வ ந॒ உபா॑ய॒ இதி॒ தஸ்மா॑ ஏ॒த- [தஸ்மா॑ ஏ॒தம், ஆ॑தி॒த்ய-ஞ்ச॒ரும்] 25
-மா॑தி॒த்ய-ஞ்ச॒ரு-ந்நிர॑வப॒-ந்தேநை॒வைந॑-ம்பா॒பா-த்ஸ்ராமா॑தமுஞ்ச॒ந். யஃ பா॑பய॒க்ஷ்மக்ரு'॑ஹீத॒-ஸ்ஸ்யா-த்தஸ்மா॑ ஏ॒தமா॑தி॒த்ய-ஞ்ச॒ரு-ந்நிர்வ॑பேதாதி॒த்யாநே॒வ ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ த ஏ॒வைந॑-ம்பா॒பா-த்ஸ்ராமா᳚ந்முஞ்சந்த்ய-மாவா॒ஸ்யா॑யா॒-ந்நிர்வ॑பே-த॒முமே॒வைந-॑மா॒ப்யாய॑மாந॒-மந்வா ப்யா॑யயதி॒ நவோ॑நவோ பவதி॒ ஜாய॑மாந॒ இதி॑ புரோ-ऽநுவா॒க்யா॑ பவ॒த்யாயு॑ரே॒வாஸ்மி॒-ந்தயா॑ ததாதி॒ யமா॑தி॒த்யா அ॒க்ம்॒ஶுமா᳚ப்யா॒யய॒ந்தீதி॑ யா॒ஜ்யைவைந॑மே॒தயா᳚ ப்யாயயதி ॥ 26 ॥
(ஏ॒வோபை॒ -த- ம॑ஸ்மி॒ந் - த்ரயோ॑தஶச) (அ. 5)
ப்ர॒ஜாப॑தி ர்தே॒வேப்யோ॒-ऽந்நாத்யம்॒-வ்யாँதி॑ஶ॒-த்ஸோ᳚-ऽப்ரவீ॒த்யதி॒மாந் ँலோ॒கா-ந॒ப்ய॑தி॒ரிச்யா॑தை॒ தந்மமா॑ஸ॒திதி॒ ததி॒மாந் ँலோ॒கா-ந॒ப்யத்ய॑ரிச்ய॒தேந்த்ர॒க்ம்॒ ராஜா॑ந॒-மிந்த்ர॑-மதிரா॒ஜ-மிந்த்ரக்க்॑ ஸ்வ॒ராஜா॑ந॒-ந்ததோ॒ வை ஸ இ॒மாந் ँலோ॒காக்​ ஸ்த்ரே॒தா-ऽது॑ஹ॒-த்த-த்த்ரி॒தாதோ᳚-ஸ்த்ரிதாது॒த்வம்-யँ-ங்கா॒மயே॑தாந்நா॒த-ஸ்ஸ்யா॒திதி॒ தஸ்மா॑ ஏ॒த-ந்த்ரி॒தாது॒-ந்நிர்வ॑பே॒திந்த்ரா॑ய॒ ராஜ்ஞே॑ புரோ॒டாஶ॒- [புரோ॒டாஶ᳚ம், ஏகா॑தஶகபால॒-] 27
-மேகா॑தஶகபால॒-மிந்த்ரா॑யா-திரா॒ஜாயேந்த்ரா॑ய ஸ்வ॒ராஜ்ஞே॒-ऽயம்-வாँ இந்த்ரோ॒ ராஜா॒-ऽயமிந்த்ரோ॑-ऽதிரா॒ஜோ॑-ऽஸாவிந்த்ரஃ॑ ஸ்வ॒ராடி॒மாநே॒வ லோ॒காந்-த்ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ த ஏ॒வாஸ்மா॒ அந்ந॒-ம்ப்ரய॑ச்சந்த்யந்நா॒த ஏ॒வ ப॑வதி॒ யதா॑ வ॒த்ஸேந॒ ப்ரத்தா॒-ங்கா-ந்து॒ஹ ஏ॒வமே॒வேமாந் ँலோ॒கா-ந்ப்ரத்தா॒ந் காம॑ம॒ந்நாத்ய॑-ந்துஹ உத்தா॒நேஷு॑ க॒பாலே॒ஷ்வதி॑ ஶ்ரய॒த்யயா॑தயாமத்வாய॒ த்ரயஃ॑ புரோ॒டாஶா॑ பவந்தி॒ த்ரய॑ இ॒மே லோ॒கா ஏ॒ஷாம்-லோँ॒காநா॒மாப்த்யா॒ உத்த॑ர​உத்தரோ॒ ஜ்யாயா᳚-ந்பவத்யே॒வமி॑வ॒ ஹீமே லோ॒கா-ஸ்ஸம்ரு'॑த்த்யை॒ ஸர்வே॑ஷாமபி-க॒மய॒ந்நவ॑ த்ய॒த்யச॑ம்பட்காரம்-வ்யँ॒த்யாஸ॒மந்வா॒ஹாநி॑ர்தாஹாய ॥ 28 ॥
(பு॒ரோ॒டாஶம்॒ - த்ரயஃ॒ - ஷட்விக்ம்॑ஶதிஶ்ச) (அ. 6)
தே॒வா॒ஸு॒ரா-ஸ்ஸம்​யँ॑த்தா ஆஸ॒-ந்தா-ந்தே॒வாநஸு॑ரா அஜய॒-ந்தே தே॒வாஃ ப॑ராஜிக்யா॒நா அஸு॑ராணாம்॒-வைँஶ்ய॒முபா॑-ऽऽய॒-ந்தேப்ய॑ இந்த்ரி॒யம்-வீँ॒ர்ய॑மபா᳚க்ராம॒-த்ததிந்த்ரோ॑-ऽசாய॒-த்ததந்வபா᳚க்ராம॒-த்தத॑வ॒ருத॒-ந்நாஶ॑க்நோ॒-த்தத॑ஸ்மாதப்ய॒ர்தோ॑ ऽசர॒-த்ஸ ப்ர॒ஜாப॑தி॒முபா॑தாவ॒-த்தமே॒தயா॒ ஸர்வ॑ப்ரு'ஷ்டயா-ऽயாஜய॒-த்தயை॒வா-ऽஸ்மி॑-ந்நிந்த்ரி॒யம்-வீँ॒ர்ய॑-மததா॒த்ய இ॑ந்த்ரி॒யகா॑மோ [இ॑ந்த்ரி॒யகா॑மஃ, வீ॒ர்ய॑காம॒-ஸ்ஸ்யாத்-] 29
வீ॒ர்ய॑காம॒-ஸ்ஸ்யா-த்தமே॒தயா॒ ஸர்வ॑ப்ரு'ஷ்டயா யாஜயேதே॒தா ஏ॒வ தே॒வதா॒-ஸ்ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ தா ஏ॒வாஸ்மி॑-ந்நிந்த்ரி॒யம்-வீँ॒ர்ய॑-ந்தததி॒யதிந்த்ரா॑ய॒ ராத॑ந்தராய நி॒ர்வப॑தி॒ யதே॒வாக்நே-ஸ்தேஜ॒ஸ்ததே॒வாவ॑ ருந்தே॒யதிந்த்ரா॑ய॒ பார்​ஹ॑தாய॒ யதே॒வேந்த்ர॑ஸ்ய॒ தேஜ॒ஸ்ததே॒வாவ॑ ருந்தே॒ யதிந்த்ரா॑ய வைரூ॒பாய॒ யதே॒வ ஸ॑வி॒து-ஸ்தேஜ॒ஸ்த- [ஸ॑வி॒து-ஸ்தேஜ॒ஸ்தத், ஏ॒வாவ॑ ருந்தே॒] 30
-தே॒வாவ॑ ருந்தே॒ யதிந்த்ரா॑ய வைரா॒ஜாய॒ யதே॒வ தா॒து-ஸ்தேஜ॒ஸ்த-தே॒வாவ॑ ருந்தே॒ யதிந்த்ரா॑ய ஶாக்வ॒ராய॒ யதே॒வ ம॒ருதா॒-ந்தேஜ॒ஸ்த-தே॒வாவ॑ ருந்தே॒ யதிந்த்ரா॑ய ரைவ॒தாய॒ யதே॒வ ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதே॒-ஸ்தேஜ॒ஸ்த-தே॒வா-ऽவ॑ ருந்த ஏ॒தாவ॑ந்தி॒ வை தேஜாக்ம்॑ஸி॒ தாந்யே॒வாவ॑ ருந்த உத்தா॒நேஷு॑ க॒பாலே॒ஷ்வதி॑ ஶ்ரய॒த்யயா॑தயாமத்வாய॒ த்வாத॑ஶகபாலஃ புரோ॒டாஶோ॑ [புரோ॒டாஶஃ॑, ப॒வ॒தி॒ வை॒ஶ்வ॒தே॒வ॒த்வாய॑] 31
பவதி வைஶ்வதேவ॒த்வாய॑ ஸம॒ந்த-ம்ப॒ர்யவ॑த்யதி ஸம॒ந்த-மே॒வேந்த்ரி॒யம்-வீँ॒ர்யம்॑-யँஜ॑மாநே ததாதி வ்ய॒த்யாஸ॒-மந்வா॒ஹாநி॑ர்தாஹா॒யாஶ்வ॑ ரு'ஷ॒போ வ்ரு'॒ஷ்ணிர்ப॒ஸ்த-ஸ்ஸா-தக்ஷி॑ணா-வ்ரு'ஷ॒த்வாயை॒தயை॒வ ய॑ஜேதா-ऽபிஶ॒ஸ்யமா॑ந ஏ॒தாஶ்சேத்வா அ॑ஸ்யதே॒வதா॒ அந்ந॑-ம॒தந்த்ய॒தந்த்யு॑-வே॒வா-ऽஸ்ய॑ மநு॒ஷ்யாஃ᳚ ॥ 32 ॥
(இ॒ந்த்ரி॒ய॒கா॑மஃ-ஸவி॒துஸ்தேஜ॒ஸ்தத் - பு॑ரோ॒டாஶோ॒ -ऽஷ்டாத்ரிக்ம்॑ஶச்ச) (அ. 7)
ரஜ॑நோ॒ வை கௌ॑ணே॒யஃ க்ர॑து॒ஜித॒-ஞ்ஜாந॑கி-ஞ்சக்ஷு॒ர்வந்ய॑மயா॒-த்தஸ்மா॑ ஏ॒தாமிஷ்டி॒-ந்நிர॑வப-த॒க்நயே॒ ப்ராஜ॑ஸ்வதே புரோ॒டாஶ॑-ம॒ஷ்டாக॑பாலக்ம் ஸௌ॒ர்ய-ஞ்ச॒ரும॒க்நயே॒ ப்ராஜ॑ஸ்வதே புரோ॒டாஶ॑-ம॒ஷ்டாக॑பால॒-ந்தயை॒வாஸ்மி॒ந் சக்ஷு॑ரததா॒-த்ய-ஶ்சக்ஷு॑காம॒-ஸ்ஸ்யா-த்தஸ்மா॑ ஏ॒தாமிஷ்டி॒-ந்நிர்வ॑பே-த॒க்நயே॒ ப்ராஜ॑ஸ்வதே புரோ॒டாஶ॑ம॒ஷ்டாக॑பாலக்ம் ஸௌ॒ர்ய-ஞ்ச॒ரும॒க்நயே॒ ப்ராஜ॑ஸ்வதே புரோ॒டாஶ॑-ம॒ஷ்டாக॑பாலம॒க்நே ர்வை சக்ஷு॑ஷா மநு॒ஷ்யா॑ வி- [சக்ஷு॑ஷா மநு॒ஷ்யா॑ வி, ப॒ஶ்ய॒ந்தி॒ ஸூர்ய॑ஸ்ய] 33
ப॑ஶ்யந்தி॒ ஸூர்ய॑ஸ்ய தே॒வா அ॒க்நி-ஞ்சை॒வ ஸூர்ய॑-ஞ்ச॒ ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ தாவே॒வாஸ்மி॒ந் சக்ஷு॑-ர்தத்த॒-ஶ்சக்ஷு॑ஷ்மா-நே॒வ ப॑வதி॒ யதா᳚க்நே॒யௌ பவ॑த॒-ஶ்சக்ஷு॑ஷீ ஏ॒வாஸ்மி॒-ந்த-த்ப்ரதி॑ ததாதி॒ ய-த்ஸௌ॒ர்யோ நாஸி॑கா॒-ந்தேநா॒பிதஃ॑ ஸௌ॒ர்யமா᳚க்நே॒யௌ ப॑வத॒-ஸ்தஸ்மா॑-த॒பிதோ॒ நாஸி॑கா॒-ஞ்சக்ஷு॑ஷீ॒ தஸ்மா॒-ந்நாஸி॑கயா॒ சக்ஷு॑ஷீ॒ வித்ரு'॑தே ஸமா॒நீ யா᳚ஜ்யாநுவா॒க்யே॑ பவத-ஸ்ஸமா॒நக்ம் ஹி சக்ஷு॒-ஸ்ஸம்ரு'॑த்த்யா॒ உது॒த்ய-ஞ்ஜா॒தவே॑தஸக்ம் ஸ॒ப்த த்வா॑ ஹ॒ரிதோ॒ ரதே॑ சி॒த்ர-ந்தே॒வாநா॒முத॑கா॒தநீ॑க॒மிதி॒ பிண்டா॒-ந்ப்ரய॑ச்சதி॒ சக்ஷு॑-ரே॒வாஸ்மை॒ ப்ரய॑ச்சதி॒ யதே॒வ தஸ்ய॒ தத் ॥ 34 ॥
(வி - ஹ்ய॑ - ஷ்டாவிக்ம்॑ஶதிஶ்ச) (அ. 8)
த்ரு॒வோ॑-ऽஸி த்ரு॒வோ॑-ऽஹக்ம் ஸ॑ஜா॒தேஷு॑ பூயாஸ॒-ந்தீர॒ஶ்சேத்தா॑ வஸு॒வி-த்த்ரு॒வோ॑-ऽஸி த்ரு॒வோ॑-ऽஹக்ம் ஸ॑ஜா॒தேஷு॑ பூயாஸ-மு॒க்ரஶ்சேத்தா॑ வஸு॒வி-த்த்ரு॒வோ॑-ऽஸி த்ரு॒வோ॑-ऽஹக்ம் ஸ॑ஜா॒தேஷு॑ பூயாஸ-மபி॒பூஶ்சேத்தா॑ வஸு॒வி-தாம॑ந-ம॒ஸ்யாம॑நஸ்ய தேவா॒ யே ஸ॑ஜா॒தாஃ கு॑மா॒ரா-ஸ்ஸம॑நஸ॒ஸ்தாந॒ஹ-ங்கா॑மயே ஹ்ரு'॒தா தே மா-ங்கா॑மயந்தாக்ம் ஹ்ரு'॒தா தா-ந்ம॒ ஆம॑நஸஃ க்ரு'தி॒ ஸ்வாஹா ऽऽம॑நம॒- [ஸ்வாஹா ऽऽம॑நம॒ஸி, ஆம॑நஸ்ய] 35
-ஸ்யாம॑நஸ்ய தேவா॒ யா-ஸ்ஸ்த்ரிய॒-ஸ்ஸம॑நஸ॒ஸ்தா அ॒ஹ-ங்கா॑மயே ஹ்ரு'॒தா தா மா-ங்கா॑மயந்தாக்ம் ஹ்ரு'॒தா தா ம॒ ஆம॑நஸஃ க்ரு'தி॒ ஸ்வாஹா॑ வைஶ்வதே॒வீக்ம்-ஸா᳚ங்க்ரஹ॒ணீ-ந்நிர்வ॑பே॒த்க்ராம॑காமோ வைஶ்வதே॒வா வை ஸ॑ஜா॒தா விஶ்வா॑நே॒வ தே॒வாந்​த்ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ த ஏ॒வாஸ்மை॑ ஸஜா॒தா-ந்ப்ர ய॑ச்சந்தி க்ரா॒ம்யே॑வ ப॑வதி ஸாங்க்ரஹ॒ணீ ப॑வதி மநோ॒க்ரஹ॑ணம்॒-வைँஸ॒க்ரம்ஹ॑ண॒-ம்மந॑ ஏ॒வ ஸ॑ஜா॒தாநாம்᳚- [ஏ॒வ ஸ॑ஜா॒தாநா᳚ம், க்ரு'॒ஹ்ணா॒தி॒ த்ரு॒வோ॑-ऽஸி] 36
-க்ரு'ஹ்ணாதி த்ரு॒வோ॑-ऽஸி த்ரு॒வோ॑-ऽஹக்ம் ஸ॑ஜா॒தேஷு॑ பூயாஸ॒மிதி॑ பரி॒தீ-ந்பரி॑ ததாத்யா॒ஶிஷ॑மே॒வைதாமா ஶா॒ஸ்தே-ऽதோ॑ ஏ॒ததே॒வ ஸர்வக்ம்॑ ஸஜா॒தேஷ்வதி॑ பவதி॒ யஸ்யை॒வம்-விँ॒துஷ॑ ஏ॒தே ப॑ரி॒தயஃ॑ பரிதீ॒யந்த॒ ஆம॑ நம॒ஸ்யாம॑நஸ்ய தேவா॒ இதி॑ தி॒ஸ்ர ஆஹு॑தீ ர்ஜுஹோத்யே॒தாவ॑ந்தோ॒ வை ஸ॑ஜா॒தா யே ம॒ஹாந்தோ॒ யே க்ஷு॑ல்ல॒கா யா-ஸ்ஸ்த்ரிய॒ஸ்தாநே॒வாவ॑ ருந்தே॒ த ஏ॑ந॒மவ॑ருத்தா॒ உப॑ திஷ்டந்தே ॥ 37 ॥
(ஸ்வாஹா ऽऽம॑நமஸி - ஸஜா॒தாநாக்ம்॑ - ருந்தே॒ - பஞ்ச॑ ச ) (அ. 9)
யந்நவ॒-மைத்த-ந்நவ॑நீத-மபவ॒த்ய-தஸ॑ர்ப॒-த்த-த்ஸ॒ர்பிர॑பவ॒-த்யதத்தி॑யத॒ த-த்க்ரு'॒தம॑பவத॒ஶ்விநோஃ᳚ ப்ரா॒ணோ॑-ऽஸி॒ தஸ்ய॑ தே தத்தாம்॒-யँயோஃ᳚ ப்ரா॒ணோ-ऽஸி॒ ஸ்வாஹேந்த்ர॑ஸ்ய ப்ரா॒ணோ॑-ऽஸி॒ தஸ்ய॑ தே ததாது॒ யஸ்ய॑ ப்ரா॒ணோ-ऽஸி॒ ஸ்வாஹா॑ மி॒த்ராவரு॑ணயோஃ ப்ரா॒ணோ॑-ऽஸி॒ தஸ்ய॑ தே தத்தாம்॒-யँயோஃ᳚ ப்ரா॒ணோ-ऽஸி॒ ஸ்வாஹா॒ விஶ்வே॑ஷா-ந்தே॒வாநா᳚-ம்ப்ரா॒ணோ॑-ऽஸி॒ [விஶ்வே॑ஷா-ந்தே॒வாநா᳚-ம்ப்ரா॒ணோ॑-ऽஸி॒, தஸ்ய॑ தே] 38
தஸ்ய॑ தே ததது॒ யேஷா᳚-ம்ப்ரா॒ணோ-ऽஸி॒ ஸ்வாஹா॑ க்ரு'॒தஸ்ய॒ தாரா॑ம॒ம்ரு'த॑ஸ்ய॒ பந்தா॒மிந்த்ரே॑ண த॒த்தா-ம்ப்ரய॑தா-ம்ம॒ருத்பிஃ॑ । த-த்த்வா॒ விஷ்ணுஃ॒ பர்ய॑பஶ்ய॒-த்த-த்த்வேடா॒ கவ்யைர॑யத் ॥ பா॒வ॒மா॒நேந॑ த்வா॒ ஸ்தோமே॑ந காய॒த்ரஸ்ய॑ வர்த॒ந்யோபா॒க்ம்॒ஶோ ர்வீ॒ர்யே॑ண தே॒வஸ்த்வா॑ ஸவி॒தோ-த்ஸ்ரு'॑ஜது ஜீ॒வாத॑வே ஜீவந॒ஸ்யாயை॑ ப்ரு'ஹ-த்ரதந்த॒ரயோ᳚ஸ்த்வா॒ ஸ்தோமே॑ந த்ரி॒ஷ்டுபோ॑ வர்த॒ந்யா ஶு॒க்ரஸ்ய॑ வீ॒ர்யே॑ண தே॒வஸ்த்வா॑ ஸவி॒தோ- [ஸவி॒தோத், ஸ்ரு'॒ஜ॒து॒ ஜீ॒வாத॑வே] 39
-த்ஸ்ரு'॑ஜது ஜீ॒வாத॑வே ஜீவந॒ஸ்யாயா॑ அ॒க்நேஸ்த்வா॒ மாத்ர॑யா॒ ஜக॑த்யை வர்த॒ந்யா-ऽऽக்ர॑ய॒ணஸ்ய॑ வீ॒ர்யே॑ண தே॒வஸ்த்வா॑ ஸவி॒தோ-த்ஸ்ரு'॑ஜது ஜீ॒வாத॑வே ஜீவந॒ஸ்யாயா॑ இ॒மம॑க்ந॒ ஆயு॑ஷே॒ வர்ச॑ஸே க்ரு'தி ப்ரி॒யக்ம் ரேதோ॑ வருண ஸோம ராஜந்ந் । மா॒ தேவா᳚ஸ்மா அதிதே॒ ஶர்ம॑ யச்ச॒ விஶ்வே॑ தேவா॒ ஜர॑தஷ்டி॒ர்யதா-ऽஸ॑த் ॥ அ॒க்நிராயு॑ஷ்மா॒ந்-த்ஸ வந॒ஸ்பதி॑பி॒-ராயு॑ஷ்மா॒-ந்தேந॒ த்வா-ऽऽயு॒ஷா-ऽऽயு॑ஷ்மந்த-ங்கரோமி॒ ஸோம॒ ஆயு॑ஷ்மா॒ந்-த்ஸ ஓஷ॑தீபி ர்ய॒ஜ்ஞ ஆயு॑ஷ்மா॒ந்-த்ஸ தக்ஷி॑ணாபி॒ ர்ப்ரஹ்மா-ऽऽயு॑ஷ்ம॒-த்த-த்ப்ரா᳚ஹ்ம॒ணைராயு॑ஷ்ம-த்தே॒வா ஆயு॑ஷ்மந்த॒ஸ்தே॑-ऽம்ரு'தே॑ந பி॒தர॒ ஆயு॑ஷ்மந்த॒ஸ்தே ஸ்வ॒தயா-ऽऽயு॑ஷ்மந்த॒ஸ்தேந॒ த்வா ऽऽயு॒ஷா-ऽऽ யு॑ஷ்மந்த-ங்கரோமி ॥ 40 ॥
(விஶ்வே॑ஷா-ந்தே॒வாநா᳚-ம்ப்ரா॒ணோ॑-ऽஸி - த்ரி॒ஷ்டுபோ॑ வர்த॒ந்யா ஶு॒க்ரஸ்ய॑ வீ॒ர்யே॑ண தே॒வஸ்த்வா॑ ஸவி॒தோத் - ஸோம॒ ஆயு॑ஷ்மா॒ந் - பஞ்ச॑விக்ம்ஶதிஶ்ச) (அ. 10)
அ॒க்நிம்-வாँ ஏ॒தஸ்ய॒ ஶரீ॑ர-ங்கச்சதி॒ ஸோம॒க்ம்॒ ரஸோ॒ வரு॑ண ஏநம்-வँருணபா॒ஶேந॑ க்ரு'ஹ்ணாதி॒ ஸர॑ஸ்வதீம்॒-வாँக॒க்நாவிஷ்ணூ॑ ஆ॒த்மா யஸ்ய॒ ஜ்யோகா॒மய॑தி॒ யோ ஜ்யோகா॑மயாவீ॒ ஸ்யாத்யோ வா॑ கா॒மயே॑த॒ ஸர்வ॒மாயு॑ரியா॒மிதி॒ தஸ்மா॑ ஏ॒தாமிஷ்டி॒-ந்நிர்வ॑பேதாக்நே॒ய -ம॒ஷ்டாக॑பாலக்ம் ஸௌ॒ம்ய-ஞ்ச॒ரும்-வாँ॑ரு॒ண-ந்தஶ॑கபாலக்ம் ஸாரஸ்வ॒த-ஞ்ச॒ருமா᳚க்நாவைஷ்ண॒வ-மேகா॑தஶகபால-ம॒க்நேரே॒வாஸ்ய॒ ஶரீ॑ர-ந்நிஷ்க்ரீ॒ணாதி॒ ஸோமா॒த்ரஸம்॑- [ஸோமா॒த்ரஸ᳚ம், வா॒ரு॒ணேநை॒வைநம்॑-] 41
-ँவாரு॒ணேநை॒வைநம்॑-வँருணபா॒ஶா-ந்மு॑ஞ்சதி ஸாரஸ்வ॒தேந॒ வாச॑-ந்ததாத்ய॒க்நி-ஸ்ஸர்வா॑ தே॒வதா॒ விஷ்ணு॑ர்ய॒ஜ்ஞோ தே॒வதா॑பிஶ்சை॒வைநம்॑-யँ॒ஜ்ஞேந॑ ச பிஷஜ்யத்யு॒த யதீ॒தாஸு॒ ர்பவ॑தி॒ ஜீவ॑த்யே॒வ யந்நவ॒-மைத்த-ந்நவ॑நீத-மபவ॒-தித்யாஜ்ய॒- மவே᳚க்ஷதே-ரூ॒பமே॒வாஸ்யை॒-தந்ம॑ஹி॒மாநம்॒-வ்யாँச॑ஷ்டே॒-ऽஶ்விநோஃ᳚ ப்ரா॒ணோ॑-ऽஸீத்யா॑ஹா॒ஶ்விநௌ॒ வை தே॒வாநாம்᳚- [தே॒வாநா᳚ம், பி॒ஷஜௌ॒] 42
-பி॒ஷஜௌ॒ தாப்யா॑மே॒வாஸ்மை॑ பேஷ॒ஜ-ங்க॑ரோ॒தீந்த்ர॑ஸ்ய ப்ரா॒ணோ॑ ऽஸீத்யா॑ஹேந்த்ரி॒ய- மே॒வாஸ்மி॑ந்நே॒தேந॑ ததாதி மி॒த்ராவரு॑ணயோஃ ப்ரா॒ணோ॑-ऽஸீத்யா॑ஹ ப்ராணாபா॒நாவே॒- வாஸ்மி॑ந்நே॒தேந॑ ததாதி॒ விஶ்வே॑ஷா-ந்தே॒வாநா᳚-ம்ப்ரா॒ணோ॑-ऽஸீத்யா॑ஹ வீ॒ர்ய॑மே॒வாஸ்மி॑ந்நே॒தேந॑ ததாதி க்ரு'॒தஸ்ய॒ தாரா॑ம॒ம்ரு'த॑ஸ்ய॒ பந்தா॒மித்யா॑ஹ யதாய॒ஜுரே॒வைத-த்பா॑வமா॒நேந॑ த்வா॒ ஸ்தோமே॒நே- [ஸ்தோமே॒நேதி, ஆ॒ஹ॒ ப்ரா॒ணமே॒வாஸ்மி॑-] 43
-த்யா॑ஹ ப்ரா॒ணமே॒வாஸ்மி॑-ந்நே॒தேந॑ ததாதி ப்ரு'ஹ-த்ரதந்த॒ரயோ᳚ஸ்த்வா॒ ஸ்தோமே॒நேத்யா॒ஹௌஜ॑ ஏ॒வாஸ்மி॑ந்நே॒தேந॑ ததாத்ய॒க்நேஸ்த்வா॒ மாத்ர॒யேத்யா॑ஹா॒-ऽऽத்மாந॑-மே॒வாஸ்மி॑ந்நே॒தேந॑ ததாத்ய்ரு'॒த்விஜஃ॒ பர்யா॑ஹு॒ர்யாவ॑ந்த ஏ॒வர்த்விஜ॒ஸ்த ஏ॑ந-ம்பிஷஜ்யந்தி ப்ர॒ஹ்மணோ॒ ஹஸ்த॑மந்வா॒ரப்ய॒ பர்யா॑ஹுரேக॒தைவ யஜ॑மாந॒ ஆயு॑ர்தததி॒ யதே॒வ தஸ்ய॒ தத்திர॑ண்யா- [தத்திர॑ண்யாத், க்ரு'॒த-ந்நிஷ்பி॑ப॒த்யாயு॒ர்வை] 44
-த்க்ரு'॒த-ந்நிஷ்பி॑ப॒த்யாயு॒ர்வை க்ரு'॒தம॒ம்ரு'த॒க்ம்॒ ஹிர॑ண்யம॒ம்ரு'தா॑தே॒வா ऽऽயு॒ர்நிஷ்பி॑பதி ஶ॒தமா॑ந-ம்பவதி ஶ॒தாயுஃ॒ புரு॑ஷ-ஶ்ஶ॒தேந்த்ரி॑ய॒ ஆயு॑ஷ்யே॒வேந்த்ரி॒யே ப்ரதி॑திஷ்ட॒த்யதோ॒ கலு॒ யாவ॑தீ॒-ஸ்ஸமா॑ ஏ॒ஷ்ய-ந்மந்யே॑த॒ தாவ॑ந்மாநக்க்​ ஸ்யா॒-த்ஸம்ரு'॑த்த்யா இ॒மம॑க்ந॒ ஆயு॑ஷே॒ வர்ச॑ஸே க்ரு'॒தீத்யா॒ஹா ऽऽயு॑ரே॒வாஸ்மி॒ந். வர்சோ॑ ததாதி॒ விஶ்வே॑ தேவா॒ ஜர॑தஷ்டி॒ர்யதா ऽஸ॒தித்யா॑ -ஹ॒ ஜர॑தஷ்டிமே॒வைந॑-ங்கரோத்ய॒க்நி-ராயு॑ஷ்மா॒நிதி॒ ஹஸ்த॑-ங்க்ரு'ஹ்ணாத்யே॒தே வை தே॒வா ஆயு॑ஷ்மந்த॒ஸ்த ஏ॒வாஸ்மி॒ந்நாயு॑ர்தததி॒ ஸர்வ॒மாயு॑ரேதி ॥ 45 ॥
(ரஸம்॑-தே॒வாநா॒க்॒-ஸ்தோமே॒நேதி॒-ஹிர॑ண்யா॒-தஸ॒திதி॒-த்வாவிக்ம்॑ஶதிஶ்ச) (அ. 11)
ப்ர॒ஜாப॑தி॒ ர்வரு॑ணா॒யாஶ்வ॑மநய॒-த்ஸ ஸ்வா-ந்தே॒வதா॑மார்ச்ச॒-த்ஸ பர்ய॑தீர்யத॒ ஸ ஏ॒தம்-வாँ॑ரு॒ண-ஞ்சது॑ஷ்-கபாலமபஶ்ய॒-த்த-ந்நிர॑வப॒-த்ததோ॒ வை ஸ வ॑ருண- பா॒ஶாத॑முச்யத॒ வரு॑ணோ॒ வா ஏ॒த-ங்க்ரு'॑ஹ்ணாதி॒ யோ-ऽஶ்வ॑-ம்ப்ரதிக்ரு'॒ஹ்ணாதி॒ யாவ॒தோ-ऽஶ்வா᳚-ந்ப்ரதிக்ரு'ஹ்ணீ॒யா-த்தாவ॑தோ வாரு॒ணாந் சது॑ஷ்கபாலா॒-ந்நிர்வ॑பே॒-த்வரு॑ணமே॒வ ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒நோப॑ தாவதி॒ ஸ ஏ॒வைநம்॑-வँருணபா॒ஶாந் -மு॑ஞ்சதி॒ [வருணபா॒ஶாந் -மு॑ஞ்சதி, சது॑ஷ்கபாலா] 46
சது॑ஷ்கபாலா பவந்தி॒ சது॑ஷ்பா॒த்த்யஶ்வ॒-ஸ்ஸம்ரு'॑த்த்யா॒ ஏக॒மதி॑ரிக்த॒-ந்நிர்வ॑பே॒-த்யமே॒வ ப்ர॑திக்ரா॒ஹீ பவ॑தி॒ யம்-வாँ॒ நாத்த்யேதி॒ தஸ்மா॑தே॒வ வ॑ருணபா॒ஶா-ந்மு॑ச்யதே॒ யத்யப॑ர-ம்ப்ரதிக்ரா॒ஹீ ஸ்யா-த்ஸௌ॒ர்யமேக॑கபால॒மநு॒ நிர்வ॑பேத॒முமே॒வா ऽऽதி॒த்யமு॑ச்சா॒ர-ங்கு॑ருதே॒ ऽபோ॑-ऽவப்ரு'॒தமவை᳚த்ய॒ப்ஸு வை வரு॑ண-ஸ்ஸா॒க்ஷாதே॒வ வரு॑ண॒மவ॑ யஜதே ऽபோந॒ப்த்ரீய॑-ஞ்ச॒ரு-ம்புந॒ரேத்ய॒ நிர்வ॑பேத॒ப்ஸு யோ॑நி॒ர்வா அஶ்வ॒-ஸ்ஸ்வாமே॒வைநம்॒-யோँநி॑-ங்கமயதி॒ ஸ ஏ॑நக்ம் ஶா॒ந்த உப॑ திஷ்டதே ॥ 47 ॥
(மு॒ஞ்ச॒தி॒ - ச॒ருக்ம் - ஸ॒ப்தத॑ஶ ச) (அ. 12)
யா வா॑மிந்த்ராவருணா யத॒வ்யா॑ த॒நூஸ்தயே॒மமக்ம் ஹ॑ஸோ முஞ்சதம்॒-யாँ வா॑மிந்த்ரா வருணா ஸஹ॒ஸ்யா॑ ரக்ஷ॒ஸ்யா॑ தேஜ॒ஸ்யா॑ த॒நூஸ்தயே॒ மமக்ம் ஹ॑ஸோ முஞ்சதம்॒-யோँ வா॑மிந்த்ரா வருணா வ॒க்நௌ ஸ்ராம॒ஸ்தம்-வாँ॑ மே॒ தேநா வ॑யஜே॒யோ வா॑மிந்த்ரா வருணா த்வி॒பாத்ஸு॑ ப॒ஶுஷு॒ சது॑ஷ்பாத்ஸு கோ॒ஷ்டே க்ரு'॒ஹேஷ்வ॒ப்ஸ்வோஷ॑தீஷு॒ வந॒ஸ்பதி॑ஷு॒ ஸ்ராம॒ஸ்தம்-வாँ॑ மே॒ தேநாவ॑ யஜ॒ இந்த்ரோ॒ வா ஏ॒தஸ்யே᳚- [ஏ॒தஸ்ய॑, இ॒ந்த்ரி॒யேணாப॑ க்ராமதி॒] 48
-ந்த்ரி॒யேணாப॑ க்ராமதி॒ வரு॑ண ஏநம்-வँருணபா॒ஶேந॑ க்ரு'ஹ்ணாதி॒ யஃ பா॒ப்மநா॑ க்ரு'ஹீ॒தோ பவ॑தி॒ யஃ பா॒ப்மநா॑ க்ரு'ஹீ॒த-ஸ்ஸ்யா-த்தஸ்மா॑ ஏ॒தாமை᳚ந்த்ராவரு॒ணீ-ம்ப॑ய॒ஸ்யா᳚-ந்நிர்வ॑பே॒திந்த்ர॑ ஏ॒வாஸ்மி॑-ந்நிந்த்ரி॒ய-ந்த॑தாதி॒ வரு॑ண ஏநம் ँவருணபா॒ஶா-ந்மு॑ஞ்சதி பய॒ஸ்யா॑ பவதி॒ பயோ॒ ஹி வா ஏ॒தஸ்மா॑-தப॒க்ராம॒த்யதை॒ஷ பா॒ப்மநா॑ க்ரு'ஹீ॒தோ ய-த்ப॑ய॒ஸ்யா॑ பவ॑தி॒ பய॑ ஏ॒வாஸ்மி॒-ந்தயா॑ ததாதி பய॒ஸ்யா॑யா- [பய॒ஸ்யா॑யாம், புரோ॒டாஶ॒மவ॑] 49
-ம்புரோ॒டாஶ॒மவ॑ ததாத்யாத்ம॒ந்வந்த॑-மே॒வைந॑-ங்கரோ॒த்யதோ॑ ஆ॒யத॑நவந்த-மே॒வ ச॑து॒ர்தா வ்யூ॑ஹதி தி॒க்ஷ்வே॑வ ப்ரதி॑திஷ்டதி॒ புந॒-ஸ்ஸமூ॑ஹதி தி॒க்ப்ய ஏ॒வாஸ்மை॑ பேஷ॒ஜ-ங்க॑ரோதி ஸ॒மூஹ்யாவ॑ த்யதி॒ யதா-ऽऽவி॑த்த-ந்நிஷ்க்ரு'॒ந்ததி॑ தா॒த்ரு'கே॒வ தத்யோ வா॑மிந்த்ரா-வருணாவ॒க்நௌ ஸ்ராம॒ஸ்தம்-வாँ॑மே॒தேநாவ॑ யஜ॒ இத்யா॑ஹ॒ துரி॑ஷ்ட்யா ஏ॒வைந॑-ம்பாதி॒ யோ வா॑ மிந்த்ரா வருணா த்வி॒பாத்ஸு॑ ப॒ஶுஷு॒ ஸ்ராம॒ஸ்தம்-வாँ॑ மே॒ தேநாவ॑ யஜ॒ இத்யா॑ஹை॒தாவ॑தீ॒ர்வா ஆப॒ ஓஷ॑தயோ॒ வந॒ஸ்பத॑யஃ ப்ர॒ஜாஃ ப॒ஶவ॑ உபஜீவ॒நீயா॒ஸ்தா ஏ॒வாஸ்மை॑ வருணபா॒ஶா-ந்மு॑ஞ்சதி ॥ 50 ॥
(ஏ॒தஸ்ய॑ - பய॒ஸ்யா॑யாம் - பாதி॒ - ஷட்விக்ம்॑ஶதிஶ்ச ) (அ. 13)
ஸ ப்ர॑த்ந॒வந்நி காவ்யேந்த்ரம்॑-வோँ வி॒ஶ்வத॒-ஸ்பரீந்த்ர॒-ந்நரஃ॑ ॥ த்வ-ந்நஃ॑ ஸோம வி॒ஶ்வதோ॒ ரக்ஷா॑ ராஜந்நகாய॒தஃ । ந ரி॑ஷ்யே॒-த்த்வாவ॑த॒-ஸ்ஸகாஃ᳚ ॥ யா தே॒ தாமா॑நி தி॒வி யா ப்ரு'॑தி॒வ்யாம்-யாँ பர்வ॑தே॒ஷ்வோஷ॑தீஷ்வ॒ப்ஸு ॥ தேபி॑ர்நோ॒ விஶ்வை᳚-ஸ்ஸு॒மநா॒ அஹே॑ட॒-ந்ராஜந்᳚-த்ஸோம॒ ப்ரதி॑ ஹ॒வ்யா க்ரு'॑பாய ॥ அக்நீ॑ஷோமா॒ ஸவே॑தஸா॒ ஸஹூ॑தீ வநத॒-ங்கிரஃ॑ । ஸ-ந்தே॑வ॒த்ரா ப॑பூவதுஃ ॥ யு॒வ- [யு॒வம், ஏ॒தாநி॑ தி॒வி ரோ॑ச॒நாந்ய॒க்நிஶ்ச॑] 51
-மே॒தாநி॑ தி॒வி ரோ॑ச॒நாந்ய॒க்நிஶ்ச॑ ஸோம॒ ஸக்ர॑தூ அதத்தம் ॥ யு॒வக்ம் ஸிந்தூக்ம்॑ ர॒பிஶ॑ஸ்தேரவ॒த்யா-தக்நீ॑ஷோமா॒-வமு॑ஞ்சத-ங்க்ரு'பீ॒தாந் ॥ அக்நீ॑ஷோமாவி॒மக்ம் ஸு மே॑ ஶ்ரு'ணு॒தம்-வ்ரு'ँ॑ஷணா॒ ஹவ᳚ம் । ப்ரதி॑ ஸூ॒க்தாநி॑ ஹர்யத॒-ம்பவ॑த-ந்தா॒ஶுஷே॒ மயஃ॑ ॥ ஆ-ऽந்ய-ந்தி॒வோ மா॑த॒ரிஶ்வா॑ ஜபா॒ரா-ऽம॑த்நாத॒ந்ய-ம்பரி॑ ஶ்யே॒நோ அத்ரேஃ᳚ । அக்நீ॑ஷோமா॒ ப்ரஹ்ம॑ணா வாவ்ரு'தா॒நோரும்-யँ॒ஜ்ஞாய॑ சக்ரதுரு லோ॒கம் ॥ அக்நீ॑ஷோமா ஹ॒விஷஃ॒ ப்ரஸ்தி॑தஸ்ய வீ॒தக்ம் [வீ॒தம், ஹர்ய॑தம்-வ்ரு'ँஷணா ஜு॒ஷேதா᳚ம் ।] 52
ஹர்ய॑தம்-வ்ரு'ँஷணா ஜு॒ஷேதா᳚ம் । ஸு॒ஶர்மா॑ணா॒ ஸ்வவ॑ஸா॒ ஹி பூ॒தமதா॑ தத்தம்॒-யँஜ॑மாநாய॒ ஶம்-யோஃ ँ॥ ஆப்யா॑யஸ்வ॒, ஸ-ந்தே᳚ ॥ க॒ணாநா᳚-ந்த்வா க॒ணப॑திக்ம் ஹவாமஹே க॒வி-ங்க॑வீ॒நா-மு॑ப॒மஶ்ர॑வஸ்தமம் । ஜ்யே॒ஷ்ட॒ராஜ॒-ம்ப்ரஹ்ம॑ணா-ம்ப்ரஹ்மணஸ்பத॒ ஆ நஃ॑ ஶ்ரு'॒ண்வந்நூ॒திபிஃ॑ ஸீத॒ ஸாத॑நம் । ஸ இஜ்ஜநே॑ந॒ ஸ வி॒ஶா ஸ ஜந்ம॑நா॒ ஸ பு॒த்ரைர்வாஜ॑-ம்பரதே॒ தநா॒ ந்ரு'பிஃ॑ । தே॒வாநாம்॒-யஃ ँபி॒தர॑-மா॒விவா॑ஸதி [ ] 53
ஶ்ர॒த்தாம॑நா ஹ॒விஷா॒ ப்ரஹ்ம॑ண॒ஸ்பதி᳚ம் ॥ ஸ ஸு॒ஷ்டுபா॒ ஸ ரு'க்வ॑தா க॒ணேந॑ வ॒லக்ம் ரு॑ரோஜ பலி॒கக்ம் ரவே॑ண । ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॑-ரு॒ஸ்த்ரியா॑ ஹவ்ய॒ஸூதஃ॒ கநி॑க்ரத॒த்- வாவ॑ஶதீ॒ருதா॑ஜத் ॥ மரு॑தோ॒ யத்த॑ வோ தி॒வோ, யா வ॒-ஶ்ஶர்ம॑ ॥ அ॒ர்ய॒மா ऽऽயா॑தி வ்ரு'ஷ॒பஸ்துவி॑ஷ்மா-ந்தா॒தா வஸூ॑நா-ம்புருஹூ॒தோ அர்​ஹந்ந்॑ । ஸ॒ஹ॒ஸ்ரா॒க்ஷோ கோ᳚த்ர॒பி-த்வஜ்ர॑பாஹுர॒ஸ்மாஸு॑ தே॒வோ த்ரவி॑ண-ந்ததாது ॥ யே தே᳚-ऽர்யம-ந்ப॒ஹவோ॑ தேவ॒யாநாஃ॒ பந்தா॑நோ [பந்தா॑நஃ, ரா॒ஜ॒-ந்தி॒வ ஆ॒சர॑ந்தி ।] 54
ராஜ-ந்தி॒வ ஆ॒சர॑ந்தி । தேபி॑ர்நோ தேவ॒ மஹி॒ ஶர்ம॑ யச்ச॒ ஶ-ந்ந॑ ஏதி த்வி॒பதே॒ ஶ-ஞ்சது॑ஷ்பதே ॥ பு॒த்த்நாதக்ர॒-மங்கி॑ரோபி-ர்க்ரு'ணா॒நோ வி பர்வ॑தஸ்ய த்ரு'க்ம்ஹி॒தாந்யை॑ரத் । ரு॒ஜ-த்ரோதாக்ம்॑ஸி-க்ரு'॒த்ரிமா᳚ண்யேஷா॒க்ம்॒-ஸோம॑ஸ்ய॒ தா-மத॒ இந்த்ர॑-ஶ்சகார ॥ பு॒த்த்நா-தக்ரே॑ண॒ வி மி॑மாய॒ மாநை॒-ர்வஜ்ரே॑ண॒ காந்ய॑த்ரு'ண-ந்ந॒தீநா᳚ம் । வ்ரு'தா॑ ऽஸ்ரு'ஜ-த்ப॒திபி॑ ர்தீர்கயா॒தை-ஸ்ஸோம॑ஸ்ய॒ தா மத॒ இந்த்ர॑ஶ்சகார । ॥ 55 ॥
ப்ர யோ ஜ॒ஜ்ஞே வி॒த்வாக்ம் அ॒ஸ்ய பந்தும்॒-விँஶ்வா॑நி தே॒வோ ஜநி॑மா விவக்தி । ப்ரஹ்ம॒ ப்ரஹ்ம॑ண॒ உஜ்ஜ॑பார॒ மத்த்யா᳚ந்நீ॒சாது॒ச்சா ஸ்வ॒தயா॒-ऽபி ப்ரத॑ஸ்தௌ ॥ ம॒ஹா-ந்ம॒ஹீ அ॑ஸ்தபாய॒த்வி ஜா॒தோ த்யாக்ம் ஸத்ம॒ பார்தி॑வ-ஞ்ச॒ ரஜஃ॑ । ஸ பு॒த்த்நாதா᳚ஷ்ட ஜ॒நுஷா॒-ऽப்யக்ர॒-ம்ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॑ ர்தே॒வதா॒யஸ்ய॑ ஸ॒ம்ராட் ॥ பு॒த்த்நாத்யோ அக்ர॑ம॒ப்யர்த்யோஜ॑ஸா॒ ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॒மா வி॑வாஸந்தி தே॒வாஃ । பி॒நத்வ॒லம்-விँ புரோ॑ தர்தரீதி॒ கநி॑க்ரத॒-த்ஸுவ॑ர॒போ ஜி॑காய ॥ 56 ॥
(யு॒வம் - ँவீ॒தமா॒ - விவா॑ஸதி॒ - பந்தா॑நோ - தீர்கயா॒தை-ஸ்ஸோம॑ஸ்ய॒ தா மத॒ இந்த்ர॑ஶ்சகார - தே॒வா - நவ॑ ச) (அ. 14)
(ஆ॒தி॒த்யேப்யோ॑ - தே॒வா வை ம்ரு'॒த்யோ - ர்தே॒வா வை - ஸ॒த்ரம॑ - ர்ய॒ம்ணே -ப்ர॒ஜாப॑தே॒ஸ்த்ரய॑ஸ்த்ரிக்ம்ஶத் - ப்ர॒ஜாப॑தி ர்தே॒வேப்யோ॒-ऽந்நாத்யம்॑ -தேவாஸு॒ராஸ்தாந் - ரஜ॑நோ - த்ரு॒வோ॑-ऽஸி॒ - யந்நவ॑ - ம॒க்நிம்-வைँ - ப்ர॒ஜாப॑தி॒ ர்வரு॑ணாய॒ - யா வா॑மிந்த்ரா வருணா॒ - ஸ ப்ர॑த்ந॒வ -ச்சது॑ர்தஶ)
(ஆ॒தி॒த்யேப்ய॒ - ஸ்த்வஷ்டு॑ - ரஸ்மை॒ தாந॑காமா - ஏ॒வாவ॑ ருந்தே॒ - ऽக்நிம்-வைँ - ஸ ப்ர॑த்ந॒வத் - ஷட்ப॑ஞ்சா॒ஶத் )
(ஆ॒தி॒த்யேப்யஃ॒ - ஸுவ॑ர॒போ ஜி॑காய )
॥ ஹரிஃ॑ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ந்த்விதீயகாண்டே த்ரு'தீயஃ ப்ரஶ்ந-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
ā॒di॒tyebhyo॒ bhuva̭dvadbhyaśca॒ru-nnirva̭pe॒-dbhūti̭kāma ādi॒tyā vā e॒ta-mbhūtyai॒ prati̭ nudante॒ yo-'la॒-mbhūtyai॒ sa-nbhūti॒-nna prā॒pnotyā̭di॒tyāne॒va bhuva̭dvata॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayanti॒ bhava̭tye॒vā ''di॒tyebhyo̭ dhā॒raya̭dva-dbhyaśca॒ru-nnirva̭pe॒-dapa̭ruddho vā-'paru॒ddhyamā̭no vā-''di॒tyā vā a̭paro॒ddhāra̭ ādi॒tyā a̭vagamayi॒tāra̭ ādi॒tyāne॒va dhā॒raya̭dvata॒- [dhā॒raya̭dvataḥ, svena̭] 1
-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vainaṃ̭-vi~॒śi dā᳚ddhratyanaparu॒ddhyo bha̭va॒tyadi॒te-'nṷ manya॒sve-tya̭paru॒ddhyamā̭no-'sya pa॒damā da̭dīte॒yaṃ-vā~ adi̭tiri॒yame॒vāsmai̭ rā॒jyamanṷ manyate sa॒tyā-''śīrityā̭ha sa॒tyāme॒vā-''śiṣa̭-ṅkuruta i॒ha mana॒ ityā̭ha pra॒jā e॒vāsmai॒ sama̭nasaḥ karo॒tyupa॒ preta̭ maruta- [preta̭ marutaḥ, su॒dā॒na॒va॒ e॒nā] 2
-ssudānava e॒nā vi॒śpati̭nā॒-'bhya̭mugṃ rājā̭na॒mityā̭ha māru॒tī vai vi-ḍjye॒ṣṭho vi॒śpati̭-rvi॒śaivainagṃ̭ rā॒ṣṭreṇa॒ sama̭rdhayati॒ yaḥ pa॒rastā᳚-dgrāmyavā॒dī syā-ttasya̭ gṛ॒hā-dvrī॒hīnā ha̭recchu॒klāg​śca̭ kṛ॒ṣṇāg​śca॒ vi ci̭nuyā॒dye śu॒klā-ssyustamā̭di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedādi॒tyā vai de॒vata̭yā॒ viḍviśa̭me॒vā-'va̭ gaccha॒- [gacchati, ava̭gatā-'sya॒] 3
-tyava̭gatā-'sya॒ viḍana̭vagatagṃ rā॒ṣṭra-mityā̭hu॒rye kṛ॒ṣṇā-ssyustaṃ-vā~̭ru॒ṇa-ñca॒ru-nnirva̭pe-dvāru॒ṇaṃ-vai~ rā॒ṣṭramu॒bhe e॒va viśa̭-ñca rā॒ṣṭra-ñcāva̭ gacchati॒ yadi॒ nāva॒gacchḙdi॒ma-ma॒hamā̭di॒tyebhyo̭ bhā॒ga-nnirva̭pā॒myā 'muṣmā̭-da॒muṣyai̭ vi॒śo-'va̭ganto॒-riti॒ nirva̭pe-dādi॒tyā e॒vaina̭-mbhāga॒dheya̭-mpre॒phsanto॒ viśa॒mava̭ [viśa॒mava̭, ga॒ma॒ya॒nti॒ yadi॒] 4
gamayanti॒ yadi॒ nāva॒gacche॒dāśva̭tthā-nma॒yūkhā᳚n-thsa॒pta ma̭ddhyame॒ṣāyā॒mupa̭- hanyādi॒dama॒ha-mā̭di॒tyā-nba̭dhnā॒myā 'muṣmā̭da॒muṣyai̭ vi॒śo-'va̭ganto॒rityā̭di॒tyā e॒vaina̭-mba॒ddhavī̭rā॒ viśa॒mava̭ gamayanti॒ yadi॒ nā-'va॒gacchḙ-de॒ta-me॒vā-''di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-di॒ddhme-'pi̭ ma॒yūkhā॒n-thsa-nna̭hye-danaparu॒ddhya-me॒vāva̭ gaccha॒tyāśva̭tthā bhavantima॒rutāṃ॒-vā~ e॒ta -dojo॒ yada̭śva॒ttha oja̭sai॒va viśa॒mava̭ gacchati sa॒pta bha̭vanti sa॒pta ga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭ gaṇa॒śa e॒va viśa॒mava̭ gacchati | 5
(dhā॒raya̭dvato - maruto - gacchati॒ - viśa॒mavai॒ - ta - da॒ṣṭāda̭śa ca) (a. 1)
de॒vā vai mṛ॒tyo-ra̭bibhayu॒ste pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭dhāva॒-ntebhya̭ e॒tā-mprā̭jāpa॒tyāgṃ śa॒takṛ̭ṣṇalā॒-nnira̭vapa॒-ttayai॒vaiṣva॒mṛta̭-madadhā॒dyo mṛ॒tyo-rbi̭bhī॒yā-ttasmā̭ e॒tā-mprā̭jāpa॒tyāgṃ śa॒takṛ̭ṣṇalā॒-nnirva̭pe-tpra॒jāpa̭ti-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi॒-nnāyṷ-rdadhāti॒ sarva॒māyṷreti śa॒takṛ̭ṣṇalā bhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa॒-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye [ ] 6
prati̭ tiṣṭhati ghṛ॒te bha̭va॒tyāyu॒rvai ghṛ॒ta-ma॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇya॒-māyṷścai॒vāsmā̭ a॒mṛta̭-ñca sa॒mīcī̭ dadhāti ca॒tvāri̭ catvāri kṛ॒ṣṇalā॒nyava̭ dyati caturava॒-ttasyā-''ptyā̭ eka॒dhā bra॒hmaṇa॒ upa̭ haratyeka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyṷrdadhātya॒- sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścitti-maiccha॒-ntasmā̭ e॒tagṃ sau॒rya-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vā-'smi॒- [-tenai॒vā-'sminṋ, ruca̭-madadhu॒ryo] 7
-nruca̭-madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ sau॒rya-ñca॒ru-nnirva̭pe-da॒mu-me॒vā-''di॒tyagg​ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vatyubha॒yato̭ ru॒kmau bha̭vata ubha॒yata̭ e॒vāsmi॒-nruca̭-ndadhāti prayā॒je pra̭yāje kṛ॒ṣṇala̭-ñjuhoti di॒gbhya e॒vāsmai᳚ brahmavarca॒samava̭ rundha āgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsāvi॒tra-ndvāda̭śakapāla॒-mbhūmyai̭ [-bhūmyai᳚, ca॒ruṃ-yaḥ ~kā॒mayḙta॒] 8
ca॒ruṃ-yaḥ ~kā॒mayḙta॒ hira̭ṇyaṃ-vi~ndeya॒ hira̭ṇya॒-mmopa̭ name॒diti॒ yadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yaṃ-vai~ hira̭ṇyaṃ॒-ya~syai॒va hira̭ṇya॒-ntenai॒vaina̭-dvindate sāvi॒tro bha̭vati savi॒tṛpra̭sūta e॒vaina̭-dvindate॒ bhūmyai̭ ca॒rurbha̭vatya॒syāme॒vaina̭-dvindata॒ upai̭na॒gṃ॒ hira̭ṇya-nnamati॒ vi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate॒ yo hira̭ṇyaṃ-vi~॒ndata̭ e॒tā- [e॒tām, e॒va] 9
-me॒va nirva̭pe॒ddhira̭ṇyaṃ-vi~॒ttvā nendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa॒ vyṛ̭ddhyata e॒tāme॒va nirva̭pe॒dyasya॒ hira̭ṇya॒-nnaśye॒dyadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yaṃ-vai~ hira̭ṇyaṃ॒-ya~syai॒ va hira̭ṇya॒-ntenai॒vaina̭-dvindati sāvi॒tro bha̭vati savi॒tṛ-pra̭sūta e॒vaina̭-dvindati॒ bhūmyai̭ ca॒rurbha̭vatya॒syāṃ-vā~ e॒tanna̭śyati॒ yannaśya̭tya॒syāme॒vaina̭-dvinda॒tīndra॒- [dvinda॒tīndraḥ̭, tvaṣṭu॒-ssoma̭] 10
-stvaṣṭu॒-ssoma̭-mabhī॒ṣahā̭-' piba॒-thsa viṣvaṃ॒-vyā~᳚rccha॒-thsa i̭ndri॒yeṇa̭ somapī॒thena॒ vyā᳚rdhyata॒ sa yadū॒rdhvamu॒dava̭mī॒-tte śyā॒mākā̭ abhava॒n​thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭me॒ndragg​ śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ttenai॒vāsmi̭nnindri॒yagṃ so̭mapī॒thama̭dadhā॒dvi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ soma॒pīthena̭rdhyate॒ ya-ssomaṃ॒-va~mi̭ti॒ ya-sso̭mavā॒mī syā-ttasmā̭ [syā-ttasmai᳚, e॒tagṃ] 11
e॒tagṃ so̭me॒ndragg​ śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-thsoma̭-ñcai॒vendra̭-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭nnindri॒yagṃ so̭mapī॒tha-ndha̭tto॒ nendri॒yeṇa̭ somapī॒thena॒ vyṛ̭ddhyate॒ ya-thsau॒myo bhava̭ti somapī॒thame॒vāva̭ rundhe॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yaṃ-vai~ so̭mapī॒tha i̭ndri॒yame॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe śyāmā॒ko bha̭vatye॒ṣa vāva sa soma̭- [sa somaḥ̭, sā॒kṣāde॒va] 12
-ssā॒kṣāde॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe॒ 'gnayḙ dā॒tre pṷro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya pradā॒tre pṷro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla-mpa॒śukā̭mo॒-'gnire॒vāsmai̭ pa॒śū-npra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhānindraḥ॒ pra ya̭cchati॒ dadhi॒ madhṷ ghṛ॒tamāpo̭ dhā॒nā bha̭vantye॒tadvai pa̭śū॒nāgṃ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va pa॒śūnava̭ rundhe pañca-gṛhī॒ta-mbha̭vati॒ pāṅktā॒ hi pa॒śavo̭ bahu rū॒pa-mbha̭vati bahu rū॒pā hi pa॒śava॒- [pa॒śavaḥ̭, samṛ̭ddhyai] 13
-ssamṛ̭ddhyai prājāpa॒tya-mbha̭vati prājāpa॒tyā vai pa॒śavaḥ̭ pra॒jāpa̭tire॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayatyā॒tmā vai purṷṣasya॒ madhu॒ yanmaddhva॒gnau ju॒hotyā॒tmāna̭me॒va ta-dyaja̭māno॒-'gnau prada̭dhāti pa॒ṅktyaṷ yājyānuvā॒kyḙ bhavataḥ॒ pāṅktaḥ॒ purṷṣaḥ॒ pāṅktāḥ᳚ pa॒śava̭ ā॒tmāna̭me॒va mṛ॒tyorni॒ṣkrīya̭pa॒śūnava̭ rundhe || 14 ||
(i॒ndri॒ye᳚ - 'smi॒n - bhūmyā̭ - e॒tā - mindraḥ॒ - syā-ttasmai॒ - somo̭ - bahu rū॒pā hi pa॒śava॒ - eka̭catvārigṃśacca ) (a. 2)
de॒vā vai sa॒tramā̭sa॒ta-rdhi̭parimitaṃ॒-ya~śa̭skāmā॒steṣā॒gṃ॒ soma॒gṃ॒ rājā̭naṃ॒-ya~śa̭ ārccha॒-thsa gi॒rimudai॒-ttama॒gniranūdai॒-ttāva॒gnīṣomau॒ sama̭bhavatā॒-ntāvindro̭ ya॒jñavi̭bhra॒ṣṭo-'nu॒ parai॒-ttāva̭bravīdyā॒jaya̭ta॒-mmeti॒ tasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnira̭vapatāmāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamai॒ndra-mekā̭daśakapālagṃ sau॒mya-ñca॒ru-ntayai॒vā-'smi॒-nteja̭ [tayai॒vā-'smi॒-ntejaḥ̭, i॒ndri॒ya-mbra̭hmavarca॒sa-] 15
indri॒ya-mbra̭hmavarca॒sa-ma̭dhattāṃ॒-yo~ ya॒jñavi̭bhraṣṭa॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pedāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamai॒ndra-mekā̭daśakapālagṃ sau॒mya-ñca॒ruṃ-ya~dā᳚gne॒yo bhava̭ti॒ teja̭ e॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yame॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ ya-thsau॒myo bra̭hmavarca॒sa-ntenā᳚ ''gne॒yasya̭ ca sau॒myasya̭ cai॒ndre sa॒māślḙṣaye॒-tteja̭ścai॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ñca̭ sa॒mīcī̭ [sa॒mīcī᳚, da॒dhā॒tya॒gnī॒ṣo॒mīya॒-] 16
dadhātyagnīṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-ṅkāmo॒ nopa॒namḙdāgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇa-ssa soma̭-mpibati॒ svāme॒va de॒vatā॒g॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivaina॒-ṅkāmḙna॒ sama̭rdhaya॒tyupai̭na॒-ṅkāmo̭ namatyagnīṣo॒mīya̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbrahmavarca॒sakā̭mo॒-'gnīṣomā̭ ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ndha̭tto brahmavarca॒syḙva [brahmavarca॒syḙva, bha॒va॒ti॒ yada॒ṣṭāka̭pāla॒-] 17
bha̭vati॒ yada॒ṣṭāka̭pāla॒-stenā᳚-''gne॒yo yacchyā̭mā॒kastena̭ sau॒mya-ssamṛ̭ddhyai॒ somā̭ya vā॒jine᳚ śyāmā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ klaibyā᳚dbibhī॒yā-dreto॒ hi vā e॒tasmā॒-dvāji̭namapa॒krāma॒tyathai॒ṣa klaibyā᳚dbibhāya॒ soma̭me॒va vā॒jina॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-nreto॒ vāji̭na-ndadhāti॒ na klī॒bo bha̭vatibrāhmaṇaspa॒tya-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dgrāma̭kāmo॒ [-nirva̭pe॒-dgrāma̭kāmaḥ, brahma̭ṇa॒spati̭me॒va] 18
brahma̭ṇa॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchati grā॒myḙva bha̭vati ga॒ṇava̭tī yājyānuvā॒kyḙ bhavata-ssajā॒taire॒vaina̭-ṅga॒ṇava̭nta-ṅkarotye॒tāme॒va nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ brahma॒n viśaṃ॒-vi~ nā̭śayeya॒miti̭ māru॒tī yā᳚jyānuvā॒kyḙ kuryā॒-dbrahma̭nne॒va viśaṃ॒-vi~ nā̭śayati || 19
(tejaḥ̭ - sa॒mīcī᳚ - brahmavarca॒syḙva - grāma̭kāma॒ - strica̭tvārigṃśacca ) (a. 3)
a॒rya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pa-thsuva॒rgakā̭mo॒-'sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā-'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayatyarya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyu॒ritya॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā yaḥ khalu॒ vai dadā̭ti॒ so᳚-'rya॒mā-'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā- [sa e॒va, a॒smai॒ dāna̭kāmāḥ] 20
-'smai॒ dāna̭kāmāḥ pra॒jāḥ ka̭roti॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vantyarya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta sva॒sti ja॒natā̭miyā॒mitya॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā- 'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-nta-dga̭mayati॒ yatra॒ jiga̭miṣa॒tīndro॒ vai de॒vānā̭mānujāva॒ra ā̭sī॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒ -mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tamai॒ndramā̭nuṣū॒ka-mekā̭daśakapāla॒-nni- [-mekā̭daśakapāla॒-nniḥ, a॒va॒pa॒-ttenai॒vaina॒magraṃ̭-] 21
-ra̭vapa॒-ttenai॒vaina॒-magra̭-nde॒vatā̭nā॒-mparya̭ṇaya-dbu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ akaro-dbu॒ddhnā-de॒vaina॒magra॒-mparya̭ṇaya॒dyo rā̭ja॒nya̭ ānujāva॒ra-ssyā-ttasmā̭ e॒tamai॒ndra-mā̭nuṣū॒ka-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-magragṃ̭ samā॒nānā॒-mpari̭ṇayati bu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ bhavato bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra॒m- [bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra᳚m, pari̭] 22
-pari̭ ṇayatyānuṣū॒ko bha̭vatye॒ṣā hyḙtasya̭ de॒vatā॒ ya ā̭nujāva॒ra-ssamṛ̭ddhyai॒ yo brā᳚hma॒ṇa ā̭nujāva॒ra-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mbā̭r​haspa॒tya-mā̭nuṣū॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-dbṛha॒spati̭-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒magragṃ̭ samā॒nānā॒-mpari̭ṇayati bu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ bhavato bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra॒-mpari̭ ṇayatyānuṣū॒ko bha̭vatye॒ṣā hyḙtasya̭ de॒vatā॒ ya ā̭nujāva॒ra-ssamṛ̭ddhyai || 23 ||
(e॒va - nira - gra̭-me॒tasya̭ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 4)
pra॒jāpa̭te॒-straya̭strigṃśa-dduhi॒tara̭ āsa॒-ntā-ssomā̭ya॒ rājñḙ-'dadā॒-ttāsāgṃ̭ rohi॒ṇīmupai॒-ttā īr​ṣya̭ntīḥ॒ puna̭ragaccha॒-ntā anvai॒-ttāḥ puna̭rayācata॒ tā a̭smai॒ na puna̭radadā॒-thso᳚-'bravī-dṛ॒ta-ma̭mīṣva॒ yathā̭ samāva॒ccha ṷpai॒ṣyāmyatha̭ te॒ puna̭-rdāsyā॒mīti॒ sa ṛ॒tamā̭mī॒-ttā a̭smai॒ puna̭radadā॒-ttāsāgṃ̭ rohi॒ṇīme॒vopa॒- [rohi॒ṇīme॒vopa̭, ai॒ttaṃ-ya~kṣma̭] 24
-ttaṃ-ya~kṣma̭ ārccha॒-drājā̭naṃ॒-ya~kṣma̭ āra॒diti॒ tadrā̭jaya॒kṣmasya॒ janma॒ ya-tpāpī̭yā॒nabha̭va॒-tta-tpā̭paya॒kṣmasya॒ yajjā॒yābhyo-'vi̭nda॒-ttajjā॒yenya̭sya॒ya e॒vame॒teṣāṃ॒-ya~kṣmā̭ṇā॒-ñjanma॒ veda॒ naina̭me॒te yakṣmā̭ vindanti॒sa e॒tā e॒va na̭ma॒sya-nnupā̭-'dhāva॒-ttā a̭bruva॒n. varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai samāva॒ccha e॒va na॒ upā̭ya॒ iti॒ tasmā̭ e॒ta- [tasmā̭ e॒tam, ā̭di॒tya-ñca॒ruṃ] 25
-mā̭di॒tya-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vaina̭-mpā॒pā-thsrāmā̭damuñca॒n. yaḥ pā̭paya॒kṣmagṛ̭hīta॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tamā̭di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedādi॒tyāne॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina̭-mpā॒pā-thsrāmā᳚nmuñcantya-māvā॒syā̭yā॒-nnirva̭pe-da॒mume॒vaina-̭mā॒pyāya̭māna॒-manvā pyā̭yayati॒ navo̭navo bhavati॒ jāya̭māna॒ iti̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhava॒tyāyṷre॒vāsmi॒-ntayā̭ dadhāti॒ yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya॒ntīti̭ yā॒jyaivaina̭me॒tayā᳚ pyāyayati || 26 ||
(e॒vopai॒ -ta- ma̭smi॒n - trayo̭daśaca) (a. 5)
pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo॒-'nnādyaṃ॒-vyā~di̭śa॒-thso᳚-'bravī॒dyadi॒mān ~lo॒kā-na॒bhya̭ti॒ricyā̭tai॒ tanmamā̭sa॒diti॒ tadi॒mān ~lo॒kā-na॒bhyatya̭ricya॒tendra॒gṃ॒ rājā̭na॒-mindra̭-madhirā॒ja-mindragg̭ sva॒rājā̭na॒-ntato॒ vai sa i॒mān ~lo॒kāg​ stre॒dhā-'dṷha॒-tta-ttri॒dhāto᳚-stridhātu॒tvaṃ-ya~-ṅkā॒mayḙtānnā॒da-ssyā॒diti॒ tasmā̭ e॒ta-ntri॒dhātu॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya॒ rājñḙ puro॒ḍāśa॒- [puro॒ḍāśa᳚m, ekā̭daśakapāla॒-] 27
-mekā̭daśakapāla॒-mindrā̭yā-dhirā॒jāyendrā̭ya sva॒rājñe॒-'yaṃ-vā~ indro॒ rājā॒-'yamindro̭-'dhirā॒jo̭-'sāvindraḥ̭ sva॒rāḍi॒māne॒va lo॒kān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchantyannā॒da e॒va bha̭vati॒ yathā̭ va॒thsena॒ prattā॒-ṅgā-ndu॒ha e॒vame॒vemān ~lo॒kā-nprattā॒n kāma̭ma॒nnādya̭-nduha uttā॒neṣṷ ka॒pāle॒ṣvadhi̭ śraya॒tyayā̭tayāmatvāya॒ trayaḥ̭ puro॒ḍāśā̭ bhavanti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒māptyā॒ utta̭ra​uttaro॒ jyāyā᳚-nbhavatye॒vami̭va॒ hīme lo॒kā-ssamṛ̭ddhyai॒ sarvḙṣāmabhi-ga॒maya॒nnava̭ dya॒tyacha̭mbaṭkāraṃ-vya~॒tyāsa॒manvā॒hāni̭rdāhāya || 28 ||
(pu॒ro॒ḍāśaṃ॒ - trayaḥ॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca) (a. 6)
de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsa॒-ntā-nde॒vānasṷrā ajaya॒-nte de॒vāḥ pa̭rājigyā॒nā asṷrāṇāṃ॒-vai~śya॒mupā̭-''ya॒-ntebhya̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭mapā᳚krāma॒-ttadindro̭-'cāya॒-ttadanvapā᳚krāma॒-ttada̭va॒rudha॒-nnāśa̭kno॒-ttada̭smādabhya॒rdho̭ 'cara॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttame॒tayā॒ sarva̭pṛṣṭhayā-'yājaya॒-ttayai॒vā-'smi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-madadhā॒dya i̭ndri॒yakā̭mo [i̭ndri॒yakā̭maḥ, vī॒rya̭kāma॒-ssyāt-] 29
vī॒rya̭kāma॒-ssyā-ttame॒tayā॒ sarva̭pṛṣṭhayā yājayede॒tā e॒va de॒vatā॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā e॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndadhati॒yadindrā̭ya॒ rātha̭ntarāya ni॒rvapa̭ti॒ yade॒vāgne-steja॒stade॒vāva̭ rundhe॒yadindrā̭ya॒ bār​ha̭tāya॒ yade॒vendra̭sya॒ teja॒stade॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya vairū॒pāya॒ yade॒va sa̭vi॒tu-steja॒sta- [sa̭vi॒tu-steja॒stat, e॒vāva̭ rundhe॒] 30
-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya vairā॒jāya॒ yade॒va dhā॒tu-steja॒sta-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya śākva॒rāya॒ yade॒va ma॒rutā॒-nteja॒sta-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya raiva॒tāya॒ yade॒va bṛha॒spate॒-steja॒sta-de॒vā-'va̭ rundha e॒tāva̭nti॒ vai tejāgṃ̭si॒ tānye॒vāva̭ rundha uttā॒neṣṷ ka॒pāle॒ṣvadhi̭ śraya॒tyayā̭tayāmatvāya॒ dvāda̭śakapālaḥ puro॒ḍāśo̭ [puro॒ḍāśaḥ̭, bha॒va॒ti॒ vai॒śva॒de॒va॒tvāya̭] 31
bhavati vaiśvadeva॒tvāya̭ sama॒nta-mpa॒ryava̭dyati sama॒nta-me॒vendri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭-ya~ja̭māne dadhāti vya॒tyāsa॒-manvā॒hāni̭rdāhā॒yāśva̭ ṛṣa॒bho vṛ॒ṣṇirba॒sta-ssā-dakṣi̭ṇā-vṛṣa॒tvāyai॒tayai॒va ya̭jetā-'bhiśa॒syamā̭na e॒tāścedvā a̭syade॒vatā॒ anna̭-ma॒dantya॒dantyṷ-ve॒vā-'sya̭ manu॒ṣyāḥ᳚ || 32 ||
(i॒ndri॒ya॒kā̭maḥ-savi॒tusteja॒stat - pṷro॒ḍāśo॒ -'ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 7)
raja̭no॒ vai kaṷṇe॒yaḥ kra̭tu॒jita॒-ñjāna̭ki-ñcakṣu॒rvanya̭mayā॒-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnira̭vapa-da॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒rya-ñca॒ruma॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-ntayai॒vāsmi॒n cakṣṷradadhā॒-dya-ścakṣṷkāma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pe-da॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒rya-ñca॒ruma॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pālama॒gne rvai cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi- [cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi, pa॒śya॒nti॒ sūrya̭sya] 33
pa̭śyanti॒ sūrya̭sya de॒vā a॒gni-ñcai॒va sūrya̭-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi॒n cakṣṷ-rdhatta॒-ścakṣṷṣmā-ne॒va bha̭vati॒ yadā᳚gne॒yau bhava̭ta॒-ścakṣṷṣī e॒vāsmi॒-nta-tprati̭ dadhāti॒ ya-thsau॒ryo nāsi̭kā॒-ntenā॒bhitaḥ̭ sau॒ryamā᳚gne॒yau bha̭vata॒-stasmā̭-da॒bhito॒ nāsi̭kā॒-ñcakṣṷṣī॒ tasmā॒-nnāsi̭kayā॒ cakṣṷṣī॒ vidhṛ̭te samā॒nī yā᳚jyānuvā॒kyḙ bhavata-ssamā॒nagṃ hi cakṣu॒-ssamṛ̭ddhyā॒ udu॒tya-ñjā॒tavḙdasagṃ sa॒pta tvā̭ ha॒rito॒ rathḙ ci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒miti॒ piṇḍā॒-npraya̭cchati॒ cakṣṷ-re॒vāsmai॒ praya̭cchati॒ yade॒va tasya॒ tat || 34 ||
(vi - hya̭ - ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 8)
dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒-ndhīra॒ścettā̭ vasu॒vi-ddhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mu॒graścettā̭ vasu॒vi-ddhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mabhi॒bhūścettā̭ vasu॒vi-dāma̭na-ma॒syāma̭nasya devā॒ ye sa̭jā॒tāḥ kṷmā॒rā-ssama̭nasa॒stāna॒ha-ṅkā̭maye hṛ॒dā te mā-ṅkā̭mayantāgṃ hṛ॒dā tā-nma॒ āma̭nasaḥ kṛdhi॒ svāhā ''ma̭nama॒- [svāhā ''ma̭nama॒si, āma̭nasya] 35
-syāma̭nasya devā॒ yā-sstriya॒-ssama̭nasa॒stā a॒ha-ṅkā̭maye hṛ॒dā tā mā-ṅkā̭mayantāgṃ hṛ॒dā tā ma॒ āma̭nasaḥ kṛdhi॒ svāhā̭ vaiśvade॒vīgṃ-sā᳚ṅgraha॒ṇī-nnirva̭pe॒dgrāma̭kāmo vaiśvade॒vā vai sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vān​thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati sāṅgraha॒ṇī bha̭vati mano॒graha̭ṇaṃ॒-vai~sa॒graṃha̭ṇa॒-mmana̭ e॒va sa̭jā॒tānāṃ᳚- [e॒va sa̭jā॒tānā᳚m, gṛ॒hṇā॒ti॒ dhru॒vo̭-'si] 36
-gṛhṇāti dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒miti̭ pari॒dhī-npari̭ dadhātyā॒śiṣa̭me॒vaitāmā śā॒ste-'tho̭ e॒tade॒va sarvagṃ̭ sajā॒teṣvadhi̭ bhavati॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣa̭ e॒te pa̭ri॒dhayaḥ̭ paridhī॒yanta॒ āma̭ nama॒syāma̭nasya devā॒ iti̭ ti॒sra āhṷtī rjuhotye॒tāva̭nto॒ vai sa̭jā॒tā ye ma॒hānto॒ ye kṣṷlla॒kā yā-sstriya॒stāne॒vāva̭ rundhe॒ ta ḙna॒mava̭ruddhā॒ upa̭ tiṣṭhante || 37 ||
(svāhā ''ma̭namasi - sajā॒tānāgṃ̭ - rundhe॒ - pañca̭ ca ) (a. 9)
yannava॒-maitta-nnava̭nīta-mabhava॒dya-dasa̭rpa॒-tta-thsa॒rpira̭bhava॒-dyadaddhi̭yata॒ ta-dghṛ॒tama̭bhavada॒śvinoḥ᳚ prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dattāṃ॒-ya~yoḥ᳚ prā॒ṇo-'si॒ svāhendra̭sya prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dadātu॒ yasya̭ prā॒ṇo-'si॒ svāhā̭ mi॒trāvarṷṇayoḥ prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dattāṃ॒-ya~yoḥ᳚ prā॒ṇo-'si॒ svāhā॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si॒ [viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si॒, tasya̭ te] 38
tasya̭ te dadatu॒ yeṣā᳚-mprā॒ṇo-'si॒ svāhā̭ ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ma॒mṛta̭sya॒ panthā॒mindrḙṇa da॒ttā-mpraya̭tā-mma॒rudbhiḥ̭ | ta-ttvā॒ viṣṇuḥ॒ parya̭paśya॒-tta-ttveḍā॒ gavyaira̭yat || pā॒va॒mā॒nena̭ tvā॒ stomḙna gāya॒trasya̭ varta॒nyopā॒gṃ॒śo rvī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyai̭ bṛha-drathanta॒rayo᳚stvā॒ stomḙna tri॒ṣṭubho̭ varta॒nyā śu॒krasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to- [savi॒tot, sṛ॒ja॒tu॒ jī॒vāta̭ve] 39
-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyā̭ a॒gnestvā॒ mātra̭yā॒ jaga̭tyai varta॒nyā-''gra̭ya॒ṇasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyā̭ i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi pri॒yagṃ reto̭ varuṇa soma rājann | mā॒ tevā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒ryathā-'sa̭t || a॒gnirāyṷṣmā॒n-thsa vana॒spati̭bhi॒-rāyṷṣmā॒-ntena॒ tvā-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi॒ soma॒ āyṷṣmā॒n-thsa oṣa̭dhībhi rya॒jña āyṷṣmā॒n-thsa dakṣi̭ṇābhi॒ rbrahmā-''yṷṣma॒-tta-dbrā᳚hma॒ṇairāyṷṣma-dde॒vā āyṷṣmanta॒stḙ-'mṛtḙna pi॒tara॒ āyṷṣmanta॒ste sva॒dhayā-''yṷṣmanta॒stena॒ tvā ''yu॒ṣā-'' yṷṣmanta-ṅkaromi || 40 ||
(viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si - tri॒ṣṭubho̭ varta॒nyā śu॒krasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒toth - soma॒ āyṷṣmā॒n - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 10)
a॒gniṃ-vā~ e॒tasya॒ śarī̭ra-ṅgacchati॒ soma॒gṃ॒ raso॒ varṷṇa enaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ gṛhṇāti॒ sara̭svatīṃ॒-vā~ga॒gnāviṣṇṷ̄ ā॒tmā yasya॒ jyogā॒maya̭ti॒ yo jyogā̭mayāvī॒ syādyo vā̭ kā॒mayḙta॒ sarva॒māyṷriyā॒miti॒ tasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pedāgne॒ya -ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒mya-ñca॒ruṃ-vā~̭ru॒ṇa-ndaśa̭kapālagṃ sārasva॒ta-ñca॒rumā᳚gnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-ma॒gnere॒vāsya॒ śarī̭ra-nniṣkrī॒ṇāti॒ somā॒drasaṃ̭- [somā॒drasa᳚m, vā॒ru॒ṇenai॒vainaṃ̭-] 41
-~vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati sārasva॒tena॒ vāca̭-ndadhātya॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷrya॒jño de॒vatā̭bhiścai॒vainaṃ̭-ya~॒jñena̭ ca bhiṣajyatyu॒ta yadī॒tāsu॒ rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va yannava॒-maitta-nnava̭nīta-mabhava॒-dityājya॒- mave᳚kṣate-rū॒pame॒vāsyai॒-tanma̭hi॒mānaṃ॒-vyā~ca̭ṣṭe॒-'śvinoḥ᳚ prā॒ṇo̭-'sītyā̭hā॒śvinau॒ vai de॒vānāṃ᳚- [de॒vānā᳚m, bhi॒ṣajau॒] 42
-bhi॒ṣajau॒ tābhyā̭me॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭ro॒tīndra̭sya prā॒ṇo̭ 'sītyā̭hendri॒ya- me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti mi॒trāvarṷṇayoḥ prā॒ṇo̭-'sītyā̭ha prāṇāpā॒nāve॒- vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'sītyā̭ha vī॒rya̭me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ma॒mṛta̭sya॒ panthā॒mityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-tpā̭vamā॒nena̭ tvā॒ stome॒ne- [stome॒neti, ā॒ha॒ prā॒ṇame॒vāsmi̭-] 43
-tyā̭ha prā॒ṇame॒vāsmi̭-nne॒tena̭ dadhāti bṛha-drathanta॒rayo᳚stvā॒ stome॒netyā॒hauja̭ e॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhātya॒gnestvā॒ mātra॒yetyā̭hā॒-''tmāna̭-me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhātyṛ॒tvijaḥ॒ paryā̭hu॒ryāva̭nta e॒vartvija॒sta ḙna-mbhiṣajyanti bra॒hmaṇo॒ hasta̭manvā॒rabhya॒ paryā̭hureka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyṷrdadhati॒ yade॒va tasya॒ taddhira̭ṇyā- [taddhira̭ṇyāt, ghṛ॒ta-nniṣpi̭ba॒tyāyu॒rvai] 44
-dghṛ॒ta-nniṣpi̭ba॒tyāyu॒rvai ghṛ॒tama॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇyama॒mṛtā̭de॒vā ''yu॒rniṣpi̭bati śa॒tamā̭na-mbhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭tiṣṭha॒tyatho॒ khalu॒ yāva̭tī॒-ssamā̭ e॒ṣya-nmanyḙta॒ tāva̭nmānagg​ syā॒-thsamṛ̭ddhyā i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛ॒dhītyā॒hā ''yṷre॒vāsmi॒n. varco̭ dadhāti॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒ryathā 'sa॒dityā̭ -ha॒ jara̭daṣṭime॒vaina̭-ṅkarotya॒gni-rāyṷṣmā॒niti॒ hasta̭-ṅgṛhṇātye॒te vai de॒vā āyṷṣmanta॒sta e॒vāsmi॒nnāyṷrdadhati॒ sarva॒māyṷreti || 45 ||
(rasaṃ̭-de॒vānā॒g॒-stome॒neti॒-hira̭ṇyā॒-dasa॒diti॒-dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 11)
pra॒jāpa̭ti॒ rvarṷṇā॒yāśva̭manaya॒-thsa svā-nde॒vatā̭mārccha॒-thsa parya̭dīryata॒ sa e॒taṃ-vā~̭ru॒ṇa-ñcatṷṣ-kapālamapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttato॒ vai sa va̭ruṇa- pā॒śāda̭mucyata॒ varṷṇo॒ vā e॒ta-ṅgṛ̭hṇāti॒ yo-'śva̭-mpratigṛ॒hṇāti॒ yāva॒to-'śvā᳚-npratigṛhṇī॒yā-ttāva̭to vāru॒ṇān catṷṣkapālā॒-nnirva̭pe॒-dvarṷṇame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śān -mṷñcati॒ [varuṇapā॒śān -mṷñcati, catṷṣkapālā] 46
catṷṣkapālā bhavanti॒ catṷṣpā॒ddhyaśva॒-ssamṛ̭ddhyā॒ eka॒mati̭rikta॒-nnirva̭pe॒-dyame॒va pra̭tigrā॒hī bhava̭ti॒ yaṃ-vā~॒ nāddhyeti॒ tasmā̭de॒va va̭ruṇapā॒śā-nmṷcyate॒ yadyapa̭ra-mpratigrā॒hī syā-thsau॒ryameka̭kapāla॒manu॒ nirva̭peda॒mume॒vā ''di॒tyamṷccā॒ra-ṅkṷrute॒ 'po̭-'vabhṛ॒thamavai᳚tya॒phsu vai varṷṇa-ssā॒kṣāde॒va varṷṇa॒mava̭ yajate 'pona॒ptrīya̭-ñca॒ru-mpuna॒retya॒ nirva̭peda॒phsu yo̭ni॒rvā aśva॒-ssvāme॒vainaṃ॒-yo~ni̭-ṅgamayati॒ sa ḙnagṃ śā॒nta upa̭ tiṣṭhate || 47 ||
(mu॒ñca॒ti॒ - ca॒rugṃ - sa॒ptada̭śa ca) (a. 12)
yā vā̭mindrāvaruṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒mamagṃ ha̭so muñcataṃ॒-yā~ vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭ rakṣa॒syā̭ teja॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃ ha̭so muñcataṃ॒-yo~ vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenā va̭yaje॒yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ catṷṣpāthsu go॒ṣṭhe gṛ॒heṣva॒phsvoṣa̭dhīṣu॒ vana॒spati̭ṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenāva̭ yaja॒ indro॒ vā e॒tasye᳚- [e॒tasya̭, i॒ndri॒yeṇāpa̭ krāmati॒] 48
-ndri॒yeṇāpa̭ krāmati॒ varṷṇa enaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ gṛhṇāti॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒to bhava̭ti॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmai᳚ndrāvaru॒ṇī-mpa̭ya॒syā᳚-nnirva̭pe॒dindra̭ e॒vāsmi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti॒ varṷṇa enaṃ ~varuṇapā॒śā-nmṷñcati paya॒syā̭ bhavati॒ payo॒ hi vā e॒tasmā̭-dapa॒krāma॒tyathai॒ṣa pā॒pmanā̭ gṛhī॒to ya-tpa̭ya॒syā̭ bhava̭ti॒ paya̭ e॒vāsmi॒-ntayā̭ dadhāti paya॒syā̭yā- [paya॒syā̭yām, puro॒ḍāśa॒mava̭] 49
-mpuro॒ḍāśa॒mava̭ dadhātyātma॒nvanta̭-me॒vaina̭-ṅkaro॒tyatho̭ ā॒yata̭navanta-me॒va ca̭tu॒rdhā vyṷ̄hati di॒kṣvḙva prati̭tiṣṭhati॒ puna॒-ssamṷ̄hati di॒gbhya e॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti sa॒mūhyāva̭ dyati॒ yathā-''vi̭ddha-nniṣkṛ॒ntati̭ tā॒dṛge॒va tadyo vā̭mindrā-varuṇāva॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭me॒tenāva̭ yaja॒ ityā̭ha॒ duri̭ṣṭyā e॒vaina̭-mpāti॒ yo vā̭ mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenāva̭ yaja॒ ityā̭hai॒tāva̭tī॒rvā āpa॒ oṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭yaḥ pra॒jāḥ pa॒śava̭ upajīva॒nīyā॒stā e॒vāsmai̭ varuṇapā॒śā-nmṷñcati || 50 ||
(e॒tasya̭ - paya॒syā̭yāṃ - pāti॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca ) (a. 13)
sa pra̭tna॒vanni kāvyendraṃ̭-vo~ vi॒śvata॒-sparīndra॒-nnaraḥ̭ || tva-nnaḥ̭ soma vi॒śvato॒ rakṣā̭ rājannaghāya॒taḥ | na ri̭ṣye॒-ttvāva̭ta॒-ssakhāḥ᳚ || yā te॒ dhāmā̭ni di॒vi yā pṛ̭thi॒vyāṃ-yā~ parva̭te॒ṣvoṣa̭dhīṣva॒phsu || tebhi̭rno॒ viśvai᳚-ssu॒manā॒ ahḙḍa॒-nrājan᳚-thsoma॒ prati̭ ha॒vyā gṛ̭bhāya || agnī̭ṣomā॒ savḙdasā॒ sahṷ̄tī vanata॒-ṅgiraḥ̭ | sa-ndḙva॒trā ba̭bhūvathuḥ || yu॒va- [yu॒vam, e॒tāni̭ di॒vi ro̭ca॒nānya॒gniśca̭] 51
-me॒tāni̭ di॒vi ro̭ca॒nānya॒gniśca̭ soma॒ sakra̭tū adhattam || yu॒vagṃ sindhūgṃ̭ ra॒bhiśa̭sterava॒dyā-dagnī̭ṣomā॒-vamṷñcata-ṅgṛbhī॒tān || agnī̭ṣomāvi॒magṃ su mḙ śṛṇu॒taṃ-vṛ~̭ṣaṇā॒ hava᳚m | prati̭ sū॒ktāni̭ haryata॒-mbhava̭ta-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || ā-'nya-ndi॒vo mā̭ta॒riśvā̭ jabhā॒rā-'ma̭thnāda॒nya-mpari̭ śye॒no adreḥ᳚ | agnī̭ṣomā॒ brahma̭ṇā vāvṛdhā॒noruṃ-ya~॒jñāya̭ cakrathuru lo॒kam || agnī̭ṣomā ha॒viṣaḥ॒ prasthi̭tasya vī॒tagṃ [vī॒tam, harya̭taṃ-vṛ~ṣaṇā ju॒ṣethā᳚m |] 52
harya̭taṃ-vṛ~ṣaṇā ju॒ṣethā᳚m | su॒śarmā̭ṇā॒ svava̭sā॒ hi bhū॒tamathā̭ dhattaṃ॒-ya~ja̭mānāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| āpyā̭yasva॒, sa-nte᳚ || ga॒ṇānā᳚-ntvā ga॒ṇapa̭tigṃ havāmahe ka॒vi-ṅka̭vī॒nā-mṷpa॒maśra̭vastamam | jye॒ṣṭha॒rāja॒-mbrahma̭ṇā-mbrahmaṇaspata॒ ā naḥ̭ śṛ॒ṇvannū॒tibhiḥ̭ sīda॒ sāda̭nam | sa ijjanḙna॒ sa vi॒śā sa janma̭nā॒ sa pu॒trairvāja̭-mbharate॒ dhanā॒ nṛbhiḥ̭ | de॒vānāṃ॒-yaḥ ~pi॒tara̭-mā॒vivā̭sati [ ] 53
śra॒ddhāma̭nā ha॒viṣā॒ brahma̭ṇa॒spati᳚m || sa su॒ṣṭubhā॒ sa ṛkva̭tā ga॒ṇena̭ va॒lagṃ rṷroja phali॒gagṃ ravḙṇa | bṛha॒spati̭-ru॒striyā̭ havya॒sūdaḥ॒ kani̭krada॒d- vāva̭śatī॒rudā̭jat || marṷto॒ yaddha̭ vo di॒vo, yā va॒-śśarma̭ || a॒rya॒mā ''yā̭ti vṛṣa॒bhastuvi̭ṣmā-ndā॒tā vasṷ̄nā-mpuruhū॒to ar​hanṋ | sa॒ha॒srā॒kṣo go᳚tra॒bhi-dvajra̭bāhura॒smāsṷ de॒vo dravi̭ṇa-ndadhātu || ye te᳚-'ryama-nba॒havo̭ deva॒yānāḥ॒ panthā̭no [panthā̭naḥ, rā॒ja॒-ndi॒va ā॒cara̭nti |] 54
rāja-ndi॒va ā॒cara̭nti | tebhi̭rno deva॒ mahi॒ śarma̭ yaccha॒ śa-nna̭ edhi dvi॒pade॒ śa-ñcatṷṣpade || bu॒ddhnādagra॒-maṅgi̭robhi-rgṛṇā॒no vi parva̭tasya dṛgṃhi॒tānyai̭rat | ru॒ja-drodhāgṃ̭si-kṛ॒trimā᳚ṇyeṣā॒gṃ॒-soma̭sya॒ tā-mada॒ indra̭-ścakāra || bu॒ddhnā-dagrḙṇa॒ vi mi̭māya॒ mānai॒-rvajrḙṇa॒ khānya̭tṛṇa-nna॒dīnā᳚m | vṛthā̭ 'sṛja-tpa॒thibhi̭ rdīrghayā॒thai-ssoma̭sya॒ tā mada॒ indra̭ścakāra | || 55 ||
pra yo ja॒jñe vi॒dvāgṃ a॒sya bandhuṃ॒-vi~śvā̭ni de॒vo jani̭mā vivakti | brahma॒ brahma̭ṇa॒ ujja̭bhāra॒ maddhyā᳚nnī॒cādu॒ccā sva॒dhayā॒-'bhi prata̭sthau || ma॒hā-nma॒hī a̭stabhāya॒dvi jā॒to dyāgṃ sadma॒ pārthi̭va-ñca॒ rajaḥ̭ | sa bu॒ddhnādā᳚ṣṭa ja॒nuṣā॒-'bhyagra॒-mbṛha॒spati̭ rde॒vatā॒yasya̭ sa॒mrāṭ || bu॒ddhnādyo agra̭ma॒bhyartyoja̭sā॒ bṛha॒spati॒mā vi̭vāsanti de॒vāḥ | bhi॒nadva॒laṃ-vi~ puro̭ dardarīti॒ kani̭krada॒-thsuva̭ra॒po ji̭gāya || 56 ||
(yu॒vaṃ - ~vī॒tamā॒ - vivā̭sati॒ - panthā̭no - dīrghayā॒thai-ssoma̭sya॒ tā mada॒ indra̭ścakāra - de॒vā - nava̭ ca) (a. 14)
(ā॒di॒tyebhyo̭ - de॒vā vai mṛ॒tyo - rde॒vā vai - sa॒trama̭ - rya॒mṇe -pra॒jāpa̭te॒straya̭strigṃśat - pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo॒-'nnādyaṃ̭ -devāsu॒rāstān - raja̭no - dhru॒vo̭-'si॒ - yannava̭ - ma॒gniṃ-vai~ - pra॒jāpa̭ti॒ rvarṷṇāya॒ - yā vā̭mindrā varuṇā॒ - sa pra̭tna॒va -ccatṷrdaśa)
(ā॒di॒tyebhya॒ - stvaṣṭṷ - rasmai॒ dāna̭kāmā - e॒vāva̭ rundhe॒ - 'gniṃ-vai~ - sa pra̭tna॒vath - ṣaṭpa̭ñcā॒śat )
(ā॒di॒tyebhyaḥ॒ - suva̭ra॒po ji̭gāya )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे तृतीयः प्रश्नः - इष्टिविधानं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
आ॒दि॒त्येभ्यो॒ भुव॑द्वद्भ्यश्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-द्भूति॑काम आदि॒त्या वा ए॒त-म्भूत्यै॒ प्रति॑ नुदन्ते॒ यो-ऽल॒-म्भूत्यै॒ स-न्भूति॒-न्न प्रा॒प्नोत्या॑दि॒त्याने॒व भुव॑द्वत॒-स्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वैन॒-म्भूति॑-ङ्गमयन्ति॒ भव॑त्ये॒वा ऽऽदि॒त्येभ्यो॑ धा॒रय॑द्व-द्भ्यश्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-दप॑रुद्धो वा-ऽपरु॒द्ध्यमा॑नो वा-ऽऽदि॒त्या वा अ॑परो॒द्धार॑ आदि॒त्या अ॑वगमयि॒तार॑ आदि॒त्याने॒व धा॒रय॑द्वत॒- [धा॒रय॑द्वतः, स्वेन॑] 1
-स्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वैनं॑-विँ॒शि दा᳚द्ध्रत्यनपरु॒द्ध्यो भ॑व॒त्यदि॒ते-ऽनु॑ मन्य॒स्वे-त्य॑परु॒द्ध्यमा॑नो-ऽस्य प॒दमा द॑दीते॒यं-वाँ अदि॑तिरि॒यमे॒वास्मै॑ रा॒ज्यमनु॑ मन्यते स॒त्या-ऽऽशीरित्या॑ह स॒त्यामे॒वा-ऽऽशिष॑-ङ्कुरुत इ॒ह मन॒ इत्या॑ह प्र॒जा ए॒वास्मै॒ सम॑नसः करो॒त्युप॒ प्रेत॑ मरुत- [प्रेत॑ मरुतः, सु॒दा॒न॒व॒ ए॒ना] 2
-स्सुदानव ए॒ना वि॒श्पति॑ना॒-ऽभ्य॑मुग्ं राजा॑न॒मित्या॑ह मारु॒ती वै वि-ड्ज्ये॒ष्ठो वि॒श्पति॑-र्वि॒शैवैनग्ं॑ रा॒ष्ट्रेण॒ सम॑र्धयति॒ यः प॒रस्ता᳚-द्ग्राम्यवा॒दी स्या-त्तस्य॑ गृ॒हा-द्व्री॒हीना ह॑रेच्छु॒क्लाग्​श्च॑ कृ॒ष्णाग्​श्च॒ वि चि॑नुया॒द्ये शु॒क्ला-स्स्युस्तमा॑दि॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पेदादि॒त्या वै दे॒वत॑या॒ विड्विश॑मे॒वा-ऽव॑ गच्छ॒- [गच्छति, अव॑गता-ऽस्य॒] 3
-त्यव॑गता-ऽस्य॒ विडन॑वगतग्ं रा॒ष्ट्र-मित्या॑हु॒र्ये कृ॒ष्णा-स्स्युस्तं-वाँ॑रु॒ण-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-द्वारु॒णं-वैँ रा॒ष्ट्रमु॒भे ए॒व विश॑-ञ्च रा॒ष्ट्र-ञ्चाव॑ गच्छति॒ यदि॒ नाव॒गच्छे॑दि॒म-म॒हमा॑दि॒त्येभ्यो॑ भा॒ग-न्निर्व॑पा॒म्या ऽमुष्मा॑-द॒मुष्यै॑ वि॒शो-ऽव॑गन्तो॒-रिति॒ निर्व॑पे-दादि॒त्या ए॒वैन॑-म्भाग॒धेय॑-म्प्रे॒फ्सन्तो॒ विश॒मव॑ [विश॒मव॑, ग॒म॒य॒न्ति॒ यदि॒] 4
गमयन्ति॒ यदि॒ नाव॒गच्छे॒दाश्व॑त्था-न्म॒यूखा᳚न्-थ्स॒प्त म॑द्ध्यमे॒षाया॒मुप॑- हन्यादि॒दम॒ह-मा॑दि॒त्या-न्ब॑ध्ना॒म्या ऽमुष्मा॑द॒मुष्यै॑ वि॒शो-ऽव॑गन्तो॒रित्या॑दि॒त्या ए॒वैन॑-म्ब॒द्धवी॑रा॒ विश॒मव॑ गमयन्ति॒ यदि॒ ना-ऽव॒गच्छे॑-दे॒त-मे॒वा-ऽऽदि॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-दि॒द्ध्मे-ऽपि॑ म॒यूखा॒न्-थ्स-न्न॑ह्ये-दनपरु॒द्ध्य-मे॒वाव॑ गच्छ॒त्याश्व॑त्था भवन्तिम॒रुतां॒-वाँ ए॒त -दोजो॒ यद॑श्व॒त्थ ओज॑सै॒व विश॒मव॑ गच्छति स॒प्त भ॑वन्ति स॒प्त ग॑णा॒ वै म॒रुतो॑ गण॒श ए॒व विश॒मव॑ गच्छति । 5
(धा॒रय॑द्वतो - मरुतो - गच्छति॒ - विश॒मवै॒ - त - द॒ष्टाद॑श च) (अ. 1)
दे॒वा वै मृ॒त्यो-र॑बिभयु॒स्ते प्र॒जाप॑ति॒-मुपा॑धाव॒-न्तेभ्य॑ ए॒ता-म्प्रा॑जाप॒त्याग्ं श॒तकृ॑ष्णला॒-न्निर॑वप॒-त्तयै॒वैष्व॒मृत॑-मदधा॒द्यो मृ॒त्यो-र्बि॑भी॒या-त्तस्मा॑ ए॒ता-म्प्रा॑जाप॒त्याग्ं श॒तकृ॑ष्णला॒-न्निर्व॑पे-त्प्र॒जाप॑ति-मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वा-ऽस्मि॒-न्नायु॑-र्दधाति॒ सर्व॒मायु॑रेति श॒तकृ॑ष्णला भवति श॒तायुः॒ पुरु॑ष॒-श्श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑ष्ये॒वेन्द्रि॒ये [ ] 6
प्रति॑ तिष्ठति घृ॒ते भ॑व॒त्यायु॒र्वै घृ॒त-म॒मृत॒ग्ं॒ हिर॑ण्य॒-मायु॑श्चै॒वास्मा॑ अ॒मृत॑-ञ्च स॒मीची॑ दधाति च॒त्वारि॑ चत्वारि कृ॒ष्णला॒न्यव॑ द्यति चतुरव॒-त्तस्या-ऽऽप्त्या॑ एक॒धा ब्र॒ह्मण॒ उप॑ हरत्येक॒धैव यज॑मान॒ आयु॑र्दधात्य॒- सावा॑दि॒त्यो न व्य॑रोचत॒ तस्मै॑ दे॒वाः प्राय॑श्चित्ति-मैच्छ॒-न्तस्मा॑ ए॒तग्ं सौ॒र्य-ञ्च॒रु-न्निर॑वप॒-न्तेनै॒वा-ऽस्मि॒- [-तेनै॒वा-ऽस्मिन्न्॑, रुच॑-मदधु॒र्यो] 7
-न्रुच॑-मदधु॒र्यो ब्र॑ह्मवर्च॒सका॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तग्ं सौ॒र्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-द॒मु-मे॒वा-ऽऽदि॒त्यग्ग्​ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धाति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वत्युभ॒यतो॑ रु॒क्मौ भ॑वत उभ॒यत॑ ए॒वास्मि॒-न्रुच॑-न्दधाति प्रया॒जे प्र॑याजे कृ॒ष्णल॑-ञ्जुहोति दि॒ग्भ्य ए॒वास्मै᳚ ब्रह्मवर्च॒समव॑ रुन्ध आग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-थ्सावि॒त्र-न्द्वाद॑शकपाल॒-म्भूम्यै॑ [-भूम्यै᳚, च॒रुं-यः ँका॒मये॑त॒] 8
च॒रुं-यः ँका॒मये॑त॒ हिर॑ण्यं-विँन्देय॒ हिर॑ण्य॒-म्मोप॑ नमे॒दिति॒ यदा᳚ग्ने॒यो भव॑त्याग्ने॒यं-वैँ हिर॑ण्यं॒-यँस्यै॒व हिर॑ण्य॒-न्तेनै॒वैन॑-द्विन्दते सावि॒त्रो भ॑वति सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वैन॑-द्विन्दते॒ भूम्यै॑ च॒रुर्भ॑वत्य॒स्यामे॒वैन॑-द्विन्दत॒ उपै॑न॒ग्ं॒ हिर॑ण्य-न्नमति॒ वि वा ए॒ष इ॑न्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑णर्ध्यते॒ यो हिर॑ण्यं-विँ॒न्दत॑ ए॒ता- [ए॒ताम्, ए॒व] 9
-मे॒व निर्व॑पे॒द्धिर॑ण्यं-विँ॒त्त्वा नेन्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑ण॒ व्यृ॑द्ध्यत ए॒तामे॒व निर्व॑पे॒द्यस्य॒ हिर॑ण्य॒-न्नश्ये॒द्यदा᳚ग्ने॒यो भव॑त्याग्ने॒यं-वैँ हिर॑ण्यं॒-यँस्यै॒ व हिर॑ण्य॒-न्तेनै॒वैन॑-द्विन्दति सावि॒त्रो भ॑वति सवि॒तृ-प्र॑सूत ए॒वैन॑-द्विन्दति॒ भूम्यै॑ च॒रुर्भ॑वत्य॒स्यां-वाँ ए॒तन्न॑श्यति॒ यन्नश्य॑त्य॒स्यामे॒वैन॑-द्विन्द॒तीन्द्र॒- [द्विन्द॒तीन्द्रः॑, त्वष्टु॒-स्सोम॑] 10
-स्त्वष्टु॒-स्सोम॑-मभी॒षहा॑-ऽ पिब॒-थ्स विष्वं॒-व्याँ᳚र्च्छ॒-थ्स इ॑न्द्रि॒येण॑ सोमपी॒थेन॒ व्या᳚र्ध्यत॒ स यदू॒र्ध्वमु॒दव॑मी॒-त्ते श्या॒माका॑ अभव॒न्​थ्स प्र॒जाप॑ति॒मुपा॑धाव॒-त्तस्मा॑ ए॒तग्ं सो॑मे॒न्द्रग्ग्​ श्या॑मा॒क-ञ्च॒रु-न्निर॑वप॒-त्तेनै॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒यग्ं सो॑मपी॒थम॑दधा॒द्वि वा ए॒ष इ॑न्द्रि॒येण॑ सोम॒पीथेन॑र्ध्यते॒ य-स्सोमं॒-वँमि॑ति॒ य-स्सो॑मवा॒मी स्या-त्तस्मा॑ [स्या-त्तस्मै᳚, ए॒तग्ं] 11
ए॒तग्ं सो॑मे॒न्द्रग्ग्​ श्या॑मा॒क-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-थ्सोम॑-ञ्चै॒वेन्द्र॑-ञ्च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒यग्ं सो॑मपी॒थ-न्ध॑त्तो॒ नेन्द्रि॒येण॑ सोमपी॒थेन॒ व्यृ॑द्ध्यते॒ य-थ्सौ॒म्यो भव॑ति सोमपी॒थमे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदै॒न्द्रो भव॑तीन्द्रि॒यं-वैँ सो॑मपी॒थ इ॑न्द्रि॒यमे॒व सो॑मपी॒थमव॑ रुन्धे श्यामा॒को भ॑वत्ये॒ष वाव स सोम॑- [स सोमः॑, सा॒क्षादे॒व] 12
-स्सा॒क्षादे॒व सो॑मपी॒थमव॑ रुन्धे॒ ऽग्नये॑ दा॒त्रे पु॑रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒दिन्द्रा॑य प्रदा॒त्रे पु॑रो॒डाश॒मेका॑दशकपाल-म्प॒शुका॑मो॒-ऽग्निरे॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्र॑ज॒नय॑ति वृ॒द्धानिन्द्रः॒ प्र य॑च्छति॒ दधि॒ मधु॑ घृ॒तमापो॑ धा॒ना भ॑वन्त्ये॒तद्वै प॑शू॒नाग्ं रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व प॒शूनव॑ रुन्धे पञ्च-गृही॒त-म्भ॑वति॒ पाङ्क्ता॒ हि प॒शवो॑ बहु रू॒प-म्भ॑वति बहु रू॒पा हि प॒शव॒- [प॒शवः॑, समृ॑द्ध्यै] 13
-स्समृ॑द्ध्यै प्राजाप॒त्य-म्भ॑वति प्राजाप॒त्या वै प॒शवः॑ प्र॒जाप॑तिरे॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्रज॑नयत्या॒त्मा वै पुरु॑षस्य॒ मधु॒ यन्मद्ध्व॒ग्नौ जु॒होत्या॒त्मान॑मे॒व त-द्यज॑मानो॒-ऽग्नौ प्रद॑धाति प॒ङ्क्त्यौ॑ याज्यानुवा॒क्ये॑ भवतः॒ पाङ्क्तः॒ पुरु॑षः॒ पाङ्क्ताः᳚ प॒शव॑ आ॒त्मान॑मे॒व मृ॒त्योर्नि॒ष्क्रीय॑प॒शूनव॑ रुन्धे ॥ 14 ॥
(इ॒न्द्रि॒ये᳚ - ऽस्मि॒न् - भूम्या॑ - ए॒ता - मिन्द्रः॒ - स्या-त्तस्मै॒ - सोमो॑ - बहु रू॒पा हि प॒शव॒ - एक॑चत्वारिग्ंशच्च ) (अ. 2)
दे॒वा वै स॒त्रमा॑स॒त-र्धि॑परिमितं॒-यँश॑स्कामा॒स्तेषा॒ग्ं॒ सोम॒ग्ं॒ राजा॑नं॒-यँश॑ आर्च्छ॒-थ्स गि॒रिमुदै॒-त्तम॒ग्निरनूदै॒-त्ताव॒ग्नीषोमौ॒ सम॑भवता॒-न्ताविन्द्रो॑ य॒ज्ञवि॑भ्र॒ष्टो-ऽनु॒ परै॒-त्ताव॑ब्रवीद्या॒जय॑त॒-म्मेति॒ तस्मा॑ ए॒तामिष्टि॒-न्निर॑वपतामाग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पालमै॒न्द्र-मेका॑दशकपालग्ं सौ॒म्य-ञ्च॒रु-न्तयै॒वा-ऽस्मि॒-न्तेज॑ [तयै॒वा-ऽस्मि॒-न्तेजः॑, इ॒न्द्रि॒य-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स-] 15
इन्द्रि॒य-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स-म॑धत्तां॒-योँ य॒ज्ञवि॑भ्रष्ट॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तामिष्टि॒-न्निर्व॑पेदाग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पालमै॒न्द्र-मेका॑दशकपालग्ं सौ॒म्य-ञ्च॒रुं-यँदा᳚ग्ने॒यो भव॑ति॒ तेज॑ ए॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ यदै॒न्द्रो भव॑तीन्द्रि॒यमे॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ य-थ्सौ॒म्यो ब्र॑ह्मवर्च॒स-न्तेना᳚ ऽऽग्ने॒यस्य॑ च सौ॒म्यस्य॑ चै॒न्द्रे स॒माश्ले॑षये॒-त्तेज॑श्चै॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-ञ्च॑ स॒मीची॑ [स॒मीची᳚, द॒धा॒त्य॒ग्नी॒षो॒मीय॒-] 16
दधात्यग्नीषो॒मीय॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒द्य-ङ्कामो॒ नोप॒नमे॑दाग्ने॒यो वै ब्रा᳚ह्म॒ण-स्स सोम॑-म्पिबति॒ स्वामे॒व दे॒वता॒ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ सैवैन॒-ङ्कामे॑न॒ सम॑र्धय॒त्युपै॑न॒-ङ्कामो॑ नमत्यग्नीषो॒मीय॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-द्ब्रह्मवर्च॒सका॑मो॒-ऽग्नीषोमा॑ वे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्ध॑त्तो ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व [ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व, भ॒व॒ति॒ यद॒ष्टाक॑पाल॒-] 17
भ॑वति॒ यद॒ष्टाक॑पाल॒-स्तेना᳚-ऽऽग्ने॒यो यच्छ्या॑मा॒कस्तेन॑ सौ॒म्य-स्समृ॑द्ध्यै॒ सोमा॑य वा॒जिने᳚ श्यामा॒क-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे॒द्यः क्लैब्या᳚द्बिभी॒या-द्रेतो॒ हि वा ए॒तस्मा॒-द्वाजि॑नमप॒क्राम॒त्यथै॒ष क्लैब्या᳚द्बिभाय॒ सोम॑मे॒व वा॒जिन॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॒-न्रेतो॒ वाजि॑न-न्दधाति॒ न क्ली॒बो भ॑वतिब्राह्मणस्प॒त्य-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्ग्राम॑कामो॒ [-निर्व॑पे॒-द्ग्राम॑कामः, ब्रह्म॑ण॒स्पति॑मे॒व] 18
ब्रह्म॑ण॒स्पति॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-न्प्र य॑च्छति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति ग॒णव॑ती याज्यानुवा॒क्ये॑ भवत-स्सजा॒तैरे॒वैन॑-ङ्ग॒णव॑न्त-ङ्करोत्ये॒तामे॒व निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ ब्रह्म॒न् विशं॒-विँ ना॑शयेय॒मिति॑ मारु॒ती या᳚ज्यानुवा॒क्ये॑ कुर्या॒-द्ब्रह्म॑न्ने॒व विशं॒-विँ ना॑शयति ॥ 19
(तेजः॑ - स॒मीची᳚ - ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व - ग्राम॑काम॒ - स्त्रिच॑त्वारिग्ंशच्च ) (अ. 3)
अ॒र्य॒म्णे च॒रु-न्निर्व॑प-थ्सुव॒र्गका॑मो॒-ऽसौ वा आ॑दि॒त्यो᳚-ऽर्य॒मा-ऽर्य॒मण॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैनग्ं॑ सुव॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयत्यर्य॒म्णे च॒रु-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ दान॑कामा मे प्र॒जा-स्स्यु॒रित्य॒सौ वा आ॑दि॒त्यो᳚-ऽर्य॒मा यः खलु॒ वै ददा॑ति॒ सो᳚-ऽर्य॒मा-ऽर्य॒मण॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वा- [स ए॒व, अ॒स्मै॒ दान॑कामाः] 20
-ऽस्मै॒ दान॑कामाः प्र॒जाः क॑रोति॒ दान॑कामा अस्मै प्र॒जा भ॑वन्त्यर्य॒म्णे च॒रु-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त स्व॒स्ति ज॒नता॑मिया॒मित्य॒सौ वा आ॑दि॒त्यो᳚-ऽर्य॒मा- ऽर्य॒मण॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-न्त-द्ग॑मयति॒ यत्र॒ जिग॑मिष॒तीन्द्रो॒ वै दे॒वाना॑मानुजाव॒र आ॑सी॒-थ्स प्र॒जाप॑ति॒ -मुपा॑धाव॒-त्तस्मा॑ ए॒तमै॒न्द्रमा॑नुषू॒क-मेका॑दशकपाल॒-न्नि- [-मेका॑दशकपाल॒-न्निः, अ॒व॒प॒-त्तेनै॒वैन॒मग्रं॑-] 21
-र॑वप॒-त्तेनै॒वैन॒-मग्र॑-न्दे॒वता॑ना॒-म्पर्य॑णय-द्बु॒द्ध्नव॑ती॒ अग्र॑वती याज्यानुवा॒क्ये॑ अकरो-द्बु॒द्ध्ना-दे॒वैन॒मग्र॒-म्पर्य॑णय॒द्यो रा॑ज॒न्य॑ आनुजाव॒र-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तमै॒न्द्र-मा॑नुषू॒क-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-दिन्द्र॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-मग्रग्ं॑ समा॒नाना॒-म्परि॑णयति बु॒द्ध्नव॑ती॒ अग्र॑वती याज्यानुवा॒क्ये॑ भवतो बु॒द्ध्ना-दे॒वैन॒-मग्र॒म्- [बु॒द्ध्ना-दे॒वैन॒-मग्र᳚म्, परि॑] 22
-परि॑ णयत्यानुषू॒को भ॑वत्ये॒षा ह्ये॑तस्य॑ दे॒वता॒ य आ॑नुजाव॒र-स्समृ॑द्ध्यै॒ यो ब्रा᳚ह्म॒ण आ॑नुजाव॒र-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒त-म्बा॑र्​हस्प॒त्य-मा॑नुषू॒क-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-द्बृह॒स्पति॑-मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒मग्रग्ं॑ समा॒नाना॒-म्परि॑णयति बु॒द्ध्नव॑ती॒ अग्र॑वती याज्यानुवा॒क्ये॑ भवतो बु॒द्ध्ना-दे॒वैन॒-मग्र॒-म्परि॑ णयत्यानुषू॒को भ॑वत्ये॒षा ह्ये॑तस्य॑ दे॒वता॒ य आ॑नुजाव॒र-स्समृ॑द्ध्यै ॥ 23 ॥
(ए॒व - निर - ग्र॑-मे॒तस्य॑ - च॒त्वारि॑ च) (अ. 4)
प्र॒जाप॑ते॒-स्त्रय॑स्त्रिग्ंश-द्दुहि॒तर॑ आस॒-न्ता-स्सोमा॑य॒ राज्ञे॑-ऽददा॒-त्तासाग्ं॑ रोहि॒णीमुपै॒-त्ता ईर्​ष्य॑न्तीः॒ पुन॑रगच्छ॒-न्ता अन्वै॒-त्ताः पुन॑रयाचत॒ ता अ॑स्मै॒ न पुन॑रददा॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी-दृ॒त-म॑मीष्व॒ यथा॑ समाव॒च्छ उ॑पै॒ष्याम्यथ॑ ते॒ पुन॑-र्दास्या॒मीति॒ स ऋ॒तमा॑मी॒-त्ता अ॑स्मै॒ पुन॑रददा॒-त्तासाग्ं॑ रोहि॒णीमे॒वोप॒- [रोहि॒णीमे॒वोप॑, ऐ॒त्तं-यँक्ष्म॑] 24
-त्तं-यँक्ष्म॑ आर्च्छ॒-द्राजा॑नं॒-यँक्ष्म॑ आर॒दिति॒ तद्रा॑जय॒क्ष्मस्य॒ जन्म॒ य-त्पापी॑या॒नभ॑व॒-त्त-त्पा॑पय॒क्ष्मस्य॒ यज्जा॒याभ्यो-ऽवि॑न्द॒-त्तज्जा॒येन्य॑स्य॒य ए॒वमे॒तेषां॒-यँक्ष्मा॑णा॒-ञ्जन्म॒ वेद॒ नैन॑मे॒ते यक्ष्मा॑ विन्दन्ति॒स ए॒ता ए॒व न॑म॒स्य-न्नुपा॑-ऽधाव॒-त्ता अ॑ब्रुव॒न्. वरं॑-वृँणामहै समाव॒च्छ ए॒व न॒ उपा॑य॒ इति॒ तस्मा॑ ए॒त- [तस्मा॑ ए॒तम्, आ॑दि॒त्य-ञ्च॒रुं] 25
-मा॑दि॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर॑वप॒-न्तेनै॒वैन॑-म्पा॒पा-थ्स्रामा॑दमुञ्च॒न्. यः पा॑पय॒क्ष्मगृ॑हीत॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तमा॑दि॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पेदादि॒त्याने॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वैन॑-म्पा॒पा-थ्स्रामा᳚न्मुञ्चन्त्य-मावा॒स्या॑या॒-न्निर्व॑पे-द॒मुमे॒वैन-॑मा॒प्याय॑मान॒-मन्वा प्या॑ययति॒ नवो॑नवो भवति॒ जाय॑मान॒ इति॑ पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ भव॒त्यायु॑रे॒वास्मि॒-न्तया॑ दधाति॒ यमा॑दि॒त्या अ॒ग्ं॒शुमा᳚प्या॒यय॒न्तीति॑ या॒ज्यैवैन॑मे॒तया᳚ प्याययति ॥ 26 ॥
(ए॒वोपै॒ -त- म॑स्मि॒न् - त्रयो॑दशच) (अ. 5)
प्र॒जाप॑ति र्दे॒वेभ्यो॒-ऽन्नाद्यं॒-व्याँदि॑श॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒द्यदि॒मान् ँलो॒का-न॒भ्य॑ति॒रिच्या॑तै॒ तन्ममा॑स॒दिति॒ तदि॒मान् ँलो॒का-न॒भ्यत्य॑रिच्य॒तेन्द्र॒ग्ं॒ राजा॑न॒-मिन्द्र॑-मधिरा॒ज-मिन्द्रग्ग्॑ स्व॒राजा॑न॒-न्ततो॒ वै स इ॒मान् ँलो॒काग्​ स्त्रे॒धा-ऽदु॑ह॒-त्त-त्त्रि॒धातो᳚-स्त्रिधातु॒त्वं-यँ-ङ्का॒मये॑तान्ना॒द-स्स्या॒दिति॒ तस्मा॑ ए॒त-न्त्रि॒धातु॒-न्निर्व॑पे॒दिन्द्रा॑य॒ राज्ञे॑ पुरो॒डाश॒- [पुरो॒डाश᳚म्, एका॑दशकपाल॒-] 27
-मेका॑दशकपाल॒-मिन्द्रा॑या-धिरा॒जायेन्द्रा॑य स्व॒राज्ञे॒-ऽयं-वाँ इन्द्रो॒ राजा॒-ऽयमिन्द्रो॑-ऽधिरा॒जो॑-ऽसाविन्द्रः॑ स्व॒राडि॒माने॒व लो॒कान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्रय॑च्छन्त्यन्ना॒द ए॒व भ॑वति॒ यथा॑ व॒थ्सेन॒ प्रत्ता॒-ङ्गा-न्दु॒ह ए॒वमे॒वेमान् ँलो॒का-न्प्रत्ता॒न् काम॑म॒न्नाद्य॑-न्दुह उत्ता॒नेषु॑ क॒पाले॒ष्वधि॑ श्रय॒त्यया॑तयामत्वाय॒ त्रयः॑ पुरो॒डाशा॑ भवन्ति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒षां-लोँ॒काना॒माप्त्या॒ उत्त॑र​उत्तरो॒ ज्याया᳚-न्भवत्ये॒वमि॑व॒ हीमे लो॒का-स्समृ॑द्ध्यै॒ सर्वे॑षामभि-ग॒मय॒न्नव॑ द्य॒त्यछ॑म्बट्कारं-व्यँ॒त्यास॒मन्वा॒हानि॑र्दाहाय ॥ 28 ॥
(पु॒रो॒डाशं॒ - त्रयः॒ - षड्विग्ं॑शतिश्च) (अ. 6)
दे॒वा॒सु॒रा-स्सं​यँ॑त्ता आस॒-न्ता-न्दे॒वानसु॑रा अजय॒-न्ते दे॒वाः प॑राजिग्या॒ना असु॑राणां॒-वैँश्य॒मुपा॑-ऽऽय॒-न्तेभ्य॑ इन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मपा᳚क्राम॒-त्तदिन्द्रो॑-ऽचाय॒-त्तदन्वपा᳚क्राम॒-त्तद॑व॒रुध॒-न्नाश॑क्नो॒-त्तद॑स्मादभ्य॒र्धो॑ ऽचर॒-थ्स प्र॒जाप॑ति॒मुपा॑धाव॒-त्तमे॒तया॒ सर्व॑पृष्ठया-ऽयाजय॒-त्तयै॒वा-ऽस्मि॑-न्निन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-मदधा॒द्य इ॑न्द्रि॒यका॑मो [इ॑न्द्रि॒यका॑मः, वी॒र्य॑काम॒-स्स्यात्-] 29
वी॒र्य॑काम॒-स्स्या-त्तमे॒तया॒ सर्व॑पृष्ठया याजयेदे॒ता ए॒व दे॒वता॒-स्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ता ए॒वास्मि॑-न्निन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-न्दधति॒यदिन्द्रा॑य॒ राथ॑न्तराय नि॒र्वप॑ति॒ यदे॒वाग्ने-स्तेज॒स्तदे॒वाव॑ रुन्धे॒यदिन्द्रा॑य॒ बार्​ह॑ताय॒ यदे॒वेन्द्र॑स्य॒ तेज॒स्तदे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदिन्द्रा॑य वैरू॒पाय॒ यदे॒व स॑वि॒तु-स्तेज॒स्त- [स॑वि॒तु-स्तेज॒स्तत्, ए॒वाव॑ रुन्धे॒] 30
-दे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदिन्द्रा॑य वैरा॒जाय॒ यदे॒व धा॒तु-स्तेज॒स्त-दे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदिन्द्रा॑य शाक्व॒राय॒ यदे॒व म॒रुता॒-न्तेज॒स्त-दे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदिन्द्रा॑य रैव॒ताय॒ यदे॒व बृह॒स्पते॒-स्तेज॒स्त-दे॒वा-ऽव॑ रुन्ध ए॒ताव॑न्ति॒ वै तेजाग्ं॑सि॒ तान्ये॒वाव॑ रुन्ध उत्ता॒नेषु॑ क॒पाले॒ष्वधि॑ श्रय॒त्यया॑तयामत्वाय॒ द्वाद॑शकपालः पुरो॒डाशो॑ [पुरो॒डाशः॑, भ॒व॒ति॒ वै॒श्व॒दे॒व॒त्वाय॑] 31
भवति वैश्वदेव॒त्वाय॑ सम॒न्त-म्प॒र्यव॑द्यति सम॒न्त-मे॒वेन्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑-यँज॑माने दधाति व्य॒त्यास॒-मन्वा॒हानि॑र्दाहा॒याश्व॑ ऋष॒भो वृ॒ष्णिर्ब॒स्त-स्सा-दक्षि॑णा-वृष॒त्वायै॒तयै॒व य॑जेता-ऽभिश॒स्यमा॑न ए॒ताश्चेद्वा अ॑स्यदे॒वता॒ अन्न॑-म॒दन्त्य॒दन्त्यु॑-वे॒वा-ऽस्य॑ मनु॒ष्याः᳚ ॥ 32 ॥
(इ॒न्द्रि॒य॒का॑मः-सवि॒तुस्तेज॒स्तत् - पु॑रो॒डाशो॒ -ऽष्टात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 7)
रज॑नो॒ वै कौ॑णे॒यः क्र॑तु॒जित॒-ञ्जान॑कि-ञ्चक्षु॒र्वन्य॑मया॒-त्तस्मा॑ ए॒तामिष्टि॒-न्निर॑वप-द॒ग्नये॒ भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पालग्ं सौ॒र्य-ञ्च॒रुम॒ग्नये॒ भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्तयै॒वास्मि॒न् चक्षु॑रदधा॒-द्य-श्चक्षु॑काम॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तामिष्टि॒-न्निर्व॑पे-द॒ग्नये॒ भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालग्ं सौ॒र्य-ञ्च॒रुम॒ग्नये॒ भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पालम॒ग्ने र्वै चक्षु॑षा मनु॒ष्या॑ वि- [चक्षु॑षा मनु॒ष्या॑ वि, प॒श्य॒न्ति॒ सूर्य॑स्य] 33
प॑श्यन्ति॒ सूर्य॑स्य दे॒वा अ॒ग्नि-ञ्चै॒व सूर्य॑-ञ्च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॒न् चक्षु॑-र्धत्त॒-श्चक्षु॑ष्मा-ने॒व भ॑वति॒ यदा᳚ग्ने॒यौ भव॑त॒-श्चक्षु॑षी ए॒वास्मि॒-न्त-त्प्रति॑ दधाति॒ य-थ्सौ॒र्यो नासि॑का॒-न्तेना॒भितः॑ सौ॒र्यमा᳚ग्ने॒यौ भ॑वत॒-स्तस्मा॑-द॒भितो॒ नासि॑का॒-ञ्चक्षु॑षी॒ तस्मा॒-न्नासि॑कया॒ चक्षु॑षी॒ विधृ॑ते समा॒नी या᳚ज्यानुवा॒क्ये॑ भवत-स्समा॒नग्ं हि चक्षु॒-स्समृ॑द्ध्या॒ उदु॒त्य-ञ्जा॒तवे॑दसग्ं स॒प्त त्वा॑ ह॒रितो॒ रथे॑ चि॒त्र-न्दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑क॒मिति॒ पिण्डा॒-न्प्रय॑च्छति॒ चक्षु॑-रे॒वास्मै॒ प्रय॑च्छति॒ यदे॒व तस्य॒ तत् ॥ 34 ॥
(वि - ह्य॑ - ष्टाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 8)
ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास॒-न्धीर॒श्चेत्ता॑ वसु॒वि-द्ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास-मु॒ग्रश्चेत्ता॑ वसु॒वि-द्ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास-मभि॒भूश्चेत्ता॑ वसु॒वि-दाम॑न-म॒स्याम॑नस्य देवा॒ ये स॑जा॒ताः कु॑मा॒रा-स्सम॑नस॒स्तान॒ह-ङ्का॑मये हृ॒दा ते मा-ङ्का॑मयन्ताग्ं हृ॒दा ता-न्म॒ आम॑नसः कृधि॒ स्वाहा ऽऽम॑नम॒- [स्वाहा ऽऽम॑नम॒सि, आम॑नस्य] 35
-स्याम॑नस्य देवा॒ या-स्स्त्रिय॒-स्सम॑नस॒स्ता अ॒ह-ङ्का॑मये हृ॒दा ता मा-ङ्का॑मयन्ताग्ं हृ॒दा ता म॒ आम॑नसः कृधि॒ स्वाहा॑ वैश्वदे॒वीग्ं-सा᳚ङ्ग्रह॒णी-न्निर्व॑पे॒द्ग्राम॑कामो वैश्वदे॒वा वै स॑जा॒ता विश्वा॑ने॒व दे॒वान्​थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-न्प्र य॑च्छन्ति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति साङ्ग्रह॒णी भ॑वति मनो॒ग्रह॑णं॒-वैँस॒ग्रंह॑ण॒-म्मन॑ ए॒व स॑जा॒तानां᳚- [ए॒व स॑जा॒ताना᳚म्, गृ॒ह्णा॒ति॒ ध्रु॒वो॑-ऽसि] 36
-गृह्णाति ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास॒मिति॑ परि॒धी-न्परि॑ दधात्या॒शिष॑मे॒वैतामा शा॒स्ते-ऽथो॑ ए॒तदे॒व सर्वग्ं॑ सजा॒तेष्वधि॑ भवति॒ यस्यै॒वं-विँ॒दुष॑ ए॒ते प॑रि॒धयः॑ परिधी॒यन्त॒ आम॑ नम॒स्याम॑नस्य देवा॒ इति॑ ति॒स्र आहु॑ती र्जुहोत्ये॒ताव॑न्तो॒ वै स॑जा॒ता ये म॒हान्तो॒ ये क्षु॑ल्ल॒का या-स्स्त्रिय॒स्ताने॒वाव॑ रुन्धे॒ त ए॑न॒मव॑रुद्धा॒ उप॑ तिष्ठन्ते ॥ 37 ॥
(स्वाहा ऽऽम॑नमसि - सजा॒तानाग्ं॑ - रुन्धे॒ - पञ्च॑ च ) (अ. 9)
यन्नव॒-मैत्त-न्नव॑नीत-मभव॒द्य-दस॑र्प॒-त्त-थ्स॒र्पिर॑भव॒-द्यदद्धि॑यत॒ त-द्घृ॒तम॑भवद॒श्विनोः᳚ प्रा॒णो॑-ऽसि॒ तस्य॑ ते दत्तां॒-यँयोः᳚ प्रा॒णो-ऽसि॒ स्वाहेन्द्र॑स्य प्रा॒णो॑-ऽसि॒ तस्य॑ ते ददातु॒ यस्य॑ प्रा॒णो-ऽसि॒ स्वाहा॑ मि॒त्रावरु॑णयोः प्रा॒णो॑-ऽसि॒ तस्य॑ ते दत्तां॒-यँयोः᳚ प्रा॒णो-ऽसि॒ स्वाहा॒ विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-म्प्रा॒णो॑-ऽसि॒ [विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-म्प्रा॒णो॑-ऽसि॒, तस्य॑ ते] 38
तस्य॑ ते ददतु॒ येषा᳚-म्प्रा॒णो-ऽसि॒ स्वाहा॑ घृ॒तस्य॒ धारा॑म॒मृत॑स्य॒ पन्था॒मिन्द्रे॑ण द॒त्ता-म्प्रय॑ता-म्म॒रुद्भिः॑ । त-त्त्वा॒ विष्णुः॒ पर्य॑पश्य॒-त्त-त्त्वेडा॒ गव्यैर॑यत् ॥ पा॒व॒मा॒नेन॑ त्वा॒ स्तोमे॑न गाय॒त्रस्य॑ वर्त॒न्योपा॒ग्ं॒शो र्वी॒र्ये॑ण दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तो-थ्सृ॑जतु जी॒वात॑वे जीवन॒स्यायै॑ बृह-द्रथन्त॒रयो᳚स्त्वा॒ स्तोमे॑न त्रि॒ष्टुभो॑ वर्त॒न्या शु॒क्रस्य॑ वी॒र्ये॑ण दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तो- [सवि॒तोत्, सृ॒ज॒तु॒ जी॒वात॑वे] 39
-थ्सृ॑जतु जी॒वात॑वे जीवन॒स्याया॑ अ॒ग्नेस्त्वा॒ मात्र॑या॒ जग॑त्यै वर्त॒न्या-ऽऽग्र॑य॒णस्य॑ वी॒र्ये॑ण दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तो-थ्सृ॑जतु जी॒वात॑वे जीवन॒स्याया॑ इ॒मम॑ग्न॒ आयु॑षे॒ वर्च॑से कृधि प्रि॒यग्ं रेतो॑ वरुण सोम राजन्न् । मा॒ तेवा᳚स्मा अदिते॒ शर्म॑ यच्छ॒ विश्वे॑ देवा॒ जर॑दष्टि॒र्यथा-ऽस॑त् ॥ अ॒ग्निरायु॑ष्मा॒न्-थ्स वन॒स्पति॑भि॒-रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒ त्वा-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि॒ सोम॒ आयु॑ष्मा॒न्-थ्स ओष॑धीभि र्य॒ज्ञ आयु॑ष्मा॒न्-थ्स दक्षि॑णाभि॒ र्ब्रह्मा-ऽऽयु॑ष्म॒-त्त-द्ब्रा᳚ह्म॒णैरायु॑ष्म-द्दे॒वा आयु॑ष्मन्त॒स्ते॑-ऽमृते॑न पि॒तर॒ आयु॑ष्मन्त॒स्ते स्व॒धया-ऽऽयु॑ष्मन्त॒स्तेन॒ त्वा ऽऽयु॒षा-ऽऽ यु॑ष्मन्त-ङ्करोमि ॥ 40 ॥
(विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-म्प्रा॒णो॑-ऽसि - त्रि॒ष्टुभो॑ वर्त॒न्या शु॒क्रस्य॑ वी॒र्ये॑ण दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तोथ् - सोम॒ आयु॑ष्मा॒न् - पञ्च॑विग्ंशतिश्च) (अ. 10)
अ॒ग्निं-वाँ ए॒तस्य॒ शरी॑र-ङ्गच्छति॒ सोम॒ग्ं॒ रसो॒ वरु॑ण एनं-वँरुणपा॒शेन॑ गृह्णाति॒ सर॑स्वतीं॒-वाँग॒ग्नाविष्णू॑ आ॒त्मा यस्य॒ ज्योगा॒मय॑ति॒ यो ज्योगा॑मयावी॒ स्याद्यो वा॑ का॒मये॑त॒ सर्व॒मायु॑रिया॒मिति॒ तस्मा॑ ए॒तामिष्टि॒-न्निर्व॑पेदाग्ने॒य -म॒ष्टाक॑पालग्ं सौ॒म्य-ञ्च॒रुं-वाँ॑रु॒ण-न्दश॑कपालग्ं सारस्व॒त-ञ्च॒रुमा᳚ग्नावैष्ण॒व-मेका॑दशकपाल-म॒ग्नेरे॒वास्य॒ शरी॑र-न्निष्क्री॒णाति॒ सोमा॒द्रसं॑- [सोमा॒द्रस᳚म्, वा॒रु॒णेनै॒वैनं॑-] 41
-ँवारु॒णेनै॒वैनं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति सारस्व॒तेन॒ वाच॑-न्दधात्य॒ग्नि-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ विष्णु॑र्य॒ज्ञो दे॒वता॑भिश्चै॒वैनं॑-यँ॒ज्ञेन॑ च भिषज्यत्यु॒त यदी॒तासु॒ र्भव॑ति॒ जीव॑त्ये॒व यन्नव॒-मैत्त-न्नव॑नीत-मभव॒-दित्याज्य॒- मवे᳚क्षते-रू॒पमे॒वास्यै॒-तन्म॑हि॒मानं॒-व्याँच॑ष्टे॒-ऽश्विनोः᳚ प्रा॒णो॑-ऽसीत्या॑हा॒श्विनौ॒ वै दे॒वानां᳚- [दे॒वाना᳚म्, भि॒षजौ॒] 42
-भि॒षजौ॒ ताभ्या॑मे॒वास्मै॑ भेष॒ज-ङ्क॑रो॒तीन्द्र॑स्य प्रा॒णो॑ ऽसीत्या॑हेन्द्रि॒य- मे॒वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधाति मि॒त्रावरु॑णयोः प्रा॒णो॑-ऽसीत्या॑ह प्राणापा॒नावे॒- वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधाति॒ विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-म्प्रा॒णो॑-ऽसीत्या॑ह वी॒र्य॑मे॒वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधाति घृ॒तस्य॒ धारा॑म॒मृत॑स्य॒ पन्था॒मित्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैत-त्पा॑वमा॒नेन॑ त्वा॒ स्तोमे॒ने- [स्तोमे॒नेति, आ॒ह॒ प्रा॒णमे॒वास्मि॑-] 43
-त्या॑ह प्रा॒णमे॒वास्मि॑-न्ने॒तेन॑ दधाति बृह-द्रथन्त॒रयो᳚स्त्वा॒ स्तोमे॒नेत्या॒हौज॑ ए॒वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधात्य॒ग्नेस्त्वा॒ मात्र॒येत्या॑हा॒-ऽऽत्मान॑-मे॒वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधात्यृ॒त्विजः॒ पर्या॑हु॒र्याव॑न्त ए॒वर्त्विज॒स्त ए॑न-म्भिषज्यन्ति ब्र॒ह्मणो॒ हस्त॑मन्वा॒रभ्य॒ पर्या॑हुरेक॒धैव यज॑मान॒ आयु॑र्दधति॒ यदे॒व तस्य॒ तद्धिर॑ण्या- [तद्धिर॑ण्यात्, घृ॒त-न्निष्पि॑ब॒त्यायु॒र्वै] 44
-द्घृ॒त-न्निष्पि॑ब॒त्यायु॒र्वै घृ॒तम॒मृत॒ग्ं॒ हिर॑ण्यम॒मृता॑दे॒वा ऽऽयु॒र्निष्पि॑बति श॒तमा॑न-म्भवति श॒तायुः॒ पुरु॑ष-श्श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑ष्ये॒वेन्द्रि॒ये प्रति॑तिष्ठ॒त्यथो॒ खलु॒ याव॑ती॒-स्समा॑ ए॒ष्य-न्मन्ये॑त॒ ताव॑न्मानग्ग्​ स्या॒-थ्समृ॑द्ध्या इ॒मम॑ग्न॒ आयु॑षे॒ वर्च॑से कृ॒धीत्या॒हा ऽऽयु॑रे॒वास्मि॒न्. वर्चो॑ दधाति॒ विश्वे॑ देवा॒ जर॑दष्टि॒र्यथा ऽस॒दित्या॑ -ह॒ जर॑दष्टिमे॒वैन॑-ङ्करोत्य॒ग्नि-रायु॑ष्मा॒निति॒ हस्त॑-ङ्गृह्णात्ये॒ते वै दे॒वा आयु॑ष्मन्त॒स्त ए॒वास्मि॒न्नायु॑र्दधति॒ सर्व॒मायु॑रेति ॥ 45 ॥
(रसं॑-दे॒वाना॒ग्॒-स्तोमे॒नेति॒-हिर॑ण्या॒-दस॒दिति॒-द्वाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 11)
प्र॒जाप॑ति॒ र्वरु॑णा॒याश्व॑मनय॒-थ्स स्वा-न्दे॒वता॑मार्च्छ॒-थ्स पर्य॑दीर्यत॒ स ए॒तं-वाँ॑रु॒ण-ञ्चतु॑ष्-कपालमपश्य॒-त्त-न्निर॑वप॒-त्ततो॒ वै स व॑रुण- पा॒शाद॑मुच्यत॒ वरु॑णो॒ वा ए॒त-ङ्गृ॑ह्णाति॒ यो-ऽश्व॑-म्प्रतिगृ॒ह्णाति॒ याव॒तो-ऽश्वा᳚-न्प्रतिगृह्णी॒या-त्ताव॑तो वारु॒णान् चतु॑ष्कपाला॒-न्निर्व॑पे॒-द्वरु॑णमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैनं॑-वँरुणपा॒शान् -मु॑ञ्चति॒ [वरुणपा॒शान् -मु॑ञ्चति, चतु॑ष्कपाला] 46
चतु॑ष्कपाला भवन्ति॒ चतु॑ष्पा॒द्ध्यश्व॒-स्समृ॑द्ध्या॒ एक॒मति॑रिक्त॒-न्निर्व॑पे॒-द्यमे॒व प्र॑तिग्रा॒ही भव॑ति॒ यं-वाँ॒ नाद्ध्येति॒ तस्मा॑दे॒व व॑रुणपा॒शा-न्मु॑च्यते॒ यद्यप॑र-म्प्रतिग्रा॒ही स्या-थ्सौ॒र्यमेक॑कपाल॒मनु॒ निर्व॑पेद॒मुमे॒वा ऽऽदि॒त्यमु॑च्चा॒र-ङ्कु॑रुते॒ ऽपो॑-ऽवभृ॒थमवै᳚त्य॒फ्सु वै वरु॑ण-स्सा॒क्षादे॒व वरु॑ण॒मव॑ यजते ऽपोन॒प्त्रीय॑-ञ्च॒रु-म्पुन॒रेत्य॒ निर्व॑पेद॒फ्सु यो॑नि॒र्वा अश्व॒-स्स्वामे॒वैनं॒-योँनि॑-ङ्गमयति॒ स ए॑नग्ं शा॒न्त उप॑ तिष्ठते ॥ 47 ॥
(मु॒ञ्च॒ति॒ - च॒रुग्ं - स॒प्तद॑श च) (अ. 12)
या वा॑मिन्द्रावरुणा यत॒व्या॑ त॒नूस्तये॒ममग्ं ह॑सो मुञ्चतं॒-याँ वा॑मिन्द्रा वरुणा सह॒स्या॑ रक्ष॒स्या॑ तेज॒स्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ं ह॑सो मुञ्चतं॒-योँ वा॑मिन्द्रा वरुणा व॒ग्नौ स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒ तेना व॑यजे॒यो वा॑मिन्द्रा वरुणा द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॒ चतु॑ष्पाथ्सु गो॒ष्ठे गृ॒हेष्व॒फ्स्वोष॑धीषु॒ वन॒स्पति॑षु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒ तेनाव॑ यज॒ इन्द्रो॒ वा ए॒तस्ये᳚- [ए॒तस्य॑, इ॒न्द्रि॒येणाप॑ क्रामति॒] 48
-न्द्रि॒येणाप॑ क्रामति॒ वरु॑ण एनं-वँरुणपा॒शेन॑ गृह्णाति॒ यः पा॒प्मना॑ गृही॒तो भव॑ति॒ यः पा॒प्मना॑ गृही॒त-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तामै᳚न्द्रावरु॒णी-म्प॑य॒स्या᳚-न्निर्व॑पे॒दिन्द्र॑ ए॒वास्मि॑-न्निन्द्रि॒य-न्द॑धाति॒ वरु॑ण एनं ँवरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति पय॒स्या॑ भवति॒ पयो॒ हि वा ए॒तस्मा॑-दप॒क्राम॒त्यथै॒ष पा॒प्मना॑ गृही॒तो य-त्प॑य॒स्या॑ भव॑ति॒ पय॑ ए॒वास्मि॒-न्तया॑ दधाति पय॒स्या॑या- [पय॒स्या॑याम्, पुरो॒डाश॒मव॑] 49
-म्पुरो॒डाश॒मव॑ दधात्यात्म॒न्वन्त॑-मे॒वैन॑-ङ्करो॒त्यथो॑ आ॒यत॑नवन्त-मे॒व च॑तु॒र्धा व्यू॑हति दि॒क्ष्वे॑व प्रति॑तिष्ठति॒ पुन॒-स्समू॑हति दि॒ग्भ्य ए॒वास्मै॑ भेष॒ज-ङ्क॑रोति स॒मूह्याव॑ द्यति॒ यथा-ऽऽवि॑द्ध-न्निष्कृ॒न्तति॑ ता॒दृगे॒व तद्यो वा॑मिन्द्रा-वरुणाव॒ग्नौ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒तेनाव॑ यज॒ इत्या॑ह॒ दुरि॑ष्ट्या ए॒वैन॑-म्पाति॒ यो वा॑ मिन्द्रा वरुणा द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒ तेनाव॑ यज॒ इत्या॑है॒ताव॑ती॒र्वा आप॒ ओष॑धयो॒ वन॒स्पत॑यः प्र॒जाः प॒शव॑ उपजीव॒नीया॒स्ता ए॒वास्मै॑ वरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति ॥ 50 ॥
(ए॒तस्य॑ - पय॒स्या॑यां - पाति॒ - षड्विग्ं॑शतिश्च ) (अ. 13)
स प्र॑त्न॒वन्नि काव्येन्द्रं॑-वोँ वि॒श्वत॒-स्परीन्द्र॒-न्नरः॑ ॥ त्व-न्नः॑ सोम वि॒श्वतो॒ रक्षा॑ राजन्नघाय॒तः । न रि॑ष्ये॒-त्त्वाव॑त॒-स्सखाः᳚ ॥ या ते॒ धामा॑नि दि॒वि या पृ॑थि॒व्यां-याँ पर्व॑ते॒ष्वोष॑धीष्व॒फ्सु ॥ तेभि॑र्नो॒ विश्वै᳚-स्सु॒मना॒ अहे॑ड॒-न्राजन्᳚-थ्सोम॒ प्रति॑ ह॒व्या गृ॑भाय ॥ अग्नी॑षोमा॒ सवे॑दसा॒ सहू॑ती वनत॒-ङ्गिरः॑ । स-न्दे॑व॒त्रा ब॑भूवथुः ॥ यु॒व- [यु॒वम्, ए॒तानि॑ दि॒वि रो॑च॒नान्य॒ग्निश्च॑] 51
-मे॒तानि॑ दि॒वि रो॑च॒नान्य॒ग्निश्च॑ सोम॒ सक्र॑तू अधत्तम् ॥ यु॒वग्ं सिन्धूग्ं॑ र॒भिश॑स्तेरव॒द्या-दग्नी॑षोमा॒-वमु॑ञ्चत-ङ्गृभी॒तान् ॥ अग्नी॑षोमावि॒मग्ं सु मे॑ शृणु॒तं-वृँ॑षणा॒ हव᳚म् । प्रति॑ सू॒क्तानि॑ हर्यत॒-म्भव॑त-न्दा॒शुषे॒ मयः॑ ॥ आ-ऽन्य-न्दि॒वो मा॑त॒रिश्वा॑ जभा॒रा-ऽम॑थ्नाद॒न्य-म्परि॑ श्ये॒नो अद्रेः᳚ । अग्नी॑षोमा॒ ब्रह्म॑णा वावृधा॒नोरुं-यँ॒ज्ञाय॑ चक्रथुरु लो॒कम् ॥ अग्नी॑षोमा ह॒विषः॒ प्रस्थि॑तस्य वी॒तग्ं [वी॒तम्, हर्य॑तं-वृँषणा जु॒षेथा᳚म् ।] 52
हर्य॑तं-वृँषणा जु॒षेथा᳚म् । सु॒शर्मा॑णा॒ स्वव॑सा॒ हि भू॒तमथा॑ धत्तं॒-यँज॑मानाय॒ शं-योः ँ॥ आप्या॑यस्व॒, स-न्ते᳚ ॥ ग॒णाना᳚-न्त्वा ग॒णप॑तिग्ं हवामहे क॒वि-ङ्क॑वी॒ना-मु॑प॒मश्र॑वस्तमम् । ज्ये॒ष्ठ॒राज॒-म्ब्रह्म॑णा-म्ब्रह्मणस्पत॒ आ नः॑ शृ॒ण्वन्नू॒तिभिः॑ सीद॒ साद॑नम् । स इज्जने॑न॒ स वि॒शा स जन्म॑ना॒ स पु॒त्रैर्वाज॑-म्भरते॒ धना॒ नृभिः॑ । दे॒वानां॒-यः ँपि॒तर॑-मा॒विवा॑सति [ ] 53
श्र॒द्धाम॑ना ह॒विषा॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति᳚म् ॥ स सु॒ष्टुभा॒ स ऋक्व॑ता ग॒णेन॑ व॒लग्ं रु॑रोज फलि॒गग्ं रवे॑ण । बृह॒स्पति॑-रु॒स्त्रिया॑ हव्य॒सूदः॒ कनि॑क्रद॒द्- वाव॑शती॒रुदा॑जत् ॥ मरु॑तो॒ यद्ध॑ वो दि॒वो, या व॒-श्शर्म॑ ॥ अ॒र्य॒मा ऽऽया॑ति वृष॒भस्तुवि॑ष्मा-न्दा॒ता वसू॑ना-म्पुरुहू॒तो अर्​हन्न्॑ । स॒ह॒स्रा॒क्षो गो᳚त्र॒भि-द्वज्र॑बाहुर॒स्मासु॑ दे॒वो द्रवि॑ण-न्दधातु ॥ ये ते᳚-ऽर्यम-न्ब॒हवो॑ देव॒यानाः॒ पन्था॑नो [पन्था॑नः, रा॒ज॒-न्दि॒व आ॒चर॑न्ति ।] 54
राज-न्दि॒व आ॒चर॑न्ति । तेभि॑र्नो देव॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ॒ श-न्न॑ एधि द्वि॒पदे॒ श-ञ्चतु॑ष्पदे ॥ बु॒द्ध्नादग्र॒-मङ्गि॑रोभि-र्गृणा॒नो वि पर्व॑तस्य दृग्ंहि॒तान्यै॑रत् । रु॒ज-द्रोधाग्ं॑सि-कृ॒त्रिमा᳚ण्येषा॒ग्ं॒-सोम॑स्य॒ ता-मद॒ इन्द्र॑-श्चकार ॥ बु॒द्ध्ना-दग्रे॑ण॒ वि मि॑माय॒ मानै॒-र्वज्रे॑ण॒ खान्य॑तृण-न्न॒दीना᳚म् । वृथा॑ ऽसृज-त्प॒थिभि॑ र्दीर्घया॒थै-स्सोम॑स्य॒ ता मद॒ इन्द्र॑श्चकार । ॥ 55 ॥
प्र यो ज॒ज्ञे वि॒द्वाग्ं अ॒स्य बन्धुं॒-विँश्वा॑नि दे॒वो जनि॑मा विवक्ति । ब्रह्म॒ ब्रह्म॑ण॒ उज्ज॑भार॒ मद्ध्या᳚न्नी॒चादु॒च्चा स्व॒धया॒-ऽभि प्रत॑स्थौ ॥ म॒हा-न्म॒ही अ॑स्तभाय॒द्वि जा॒तो द्याग्ं सद्म॒ पार्थि॑व-ञ्च॒ रजः॑ । स बु॒द्ध्नादा᳚ष्ट ज॒नुषा॒-ऽभ्यग्र॒-म्बृह॒स्पति॑ र्दे॒वता॒यस्य॑ स॒म्राट् ॥ बु॒द्ध्नाद्यो अग्र॑म॒भ्यर्त्योज॑सा॒ बृह॒स्पति॒मा वि॑वासन्ति दे॒वाः । भि॒नद्व॒लं-विँ पुरो॑ दर्दरीति॒ कनि॑क्रद॒-थ्सुव॑र॒पो जि॑गाय ॥ 56 ॥
(यु॒वं - ँवी॒तमा॒ - विवा॑सति॒ - पन्था॑नो - दीर्घया॒थै-स्सोम॑स्य॒ ता मद॒ इन्द्र॑श्चकार - दे॒वा - नव॑ च) (अ. 14)
(आ॒दि॒त्येभ्यो॑ - दे॒वा वै मृ॒त्यो - र्दे॒वा वै - स॒त्रम॑ - र्य॒म्णे -प्र॒जाप॑ते॒स्त्रय॑स्त्रिग्ंशत् - प्र॒जाप॑ति र्दे॒वेभ्यो॒-ऽन्नाद्यं॑ -देवासु॒रास्तान् - रज॑नो - ध्रु॒वो॑-ऽसि॒ - यन्नव॑ - म॒ग्निं-वैँ - प्र॒जाप॑ति॒ र्वरु॑णाय॒ - या वा॑मिन्द्रा वरुणा॒ - स प्र॑त्न॒व -च्चतु॑र्दश)
(आ॒दि॒त्येभ्य॒ - स्त्वष्टु॑ - रस्मै॒ दान॑कामा - ए॒वाव॑ रुन्धे॒ - ऽग्निं-वैँ - स प्र॑त्न॒वथ् - षट्प॑ञ्चा॒शत् )
(आ॒दि॒त्येभ्यः॒ - सुव॑र॒पो जि॑गाय )
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे तृतीयः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
ā॒di॒tyebhyo॒ bhuva̭dvadbhyaśca॒ru-nnirva̭pe॒-dbhūti̭kāma ādi॒tyā vā e॒ta-mbhūtyai॒ prati̭ nudante॒ yo-'la॒-mbhūtyai॒ sa-nbhūti॒-nna prā॒pnotyā̭di॒tyāne॒va bhuva̭dvata॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayanti॒ bhava̭tye॒vā ''di॒tyebhyo̭ dhā॒raya̭dva-dbhyaśca॒ru-nnirva̭pe॒-dapa̭ruddho vā-'paru॒ddhyamā̭no vā-''di॒tyā vā a̭paro॒ddhāra̭ ādi॒tyā a̭vagamayi॒tāra̭ ādi॒tyāne॒va dhā॒raya̭dvata॒- [dhā॒raya̭dvataḥ, svena̭] 1
-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vainaṃ̭-vi~॒śi dā᳚ddhratyanaparu॒ddhyo bha̭va॒tyadi॒te-'nṷ manya॒sve-tya̭paru॒ddhyamā̭no-'sya pa॒damā da̭dīte॒yaṃ-vā~ adi̭tiri॒yame॒vāsmai̭ rā॒jyamanṷ manyate sa॒tyā-''śīrityā̭ha sa॒tyāme॒vā-''śiṣa̭-ṅkuruta i॒ha mana॒ ityā̭ha pra॒jā e॒vāsmai॒ sama̭nasaḥ karo॒tyupa॒ preta̭ maruta- [preta̭ marutaḥ, su॒dā॒na॒va॒ e॒nā] 2
-ssudānava e॒nā vi॒śpati̭nā॒-'bhya̭mugṃ rājā̭na॒mityā̭ha māru॒tī vai vi-ḍjye॒ṣṭho vi॒śpati̭-rvi॒śaivainagṃ̭ rā॒ṣṭreṇa॒ sama̭rdhayati॒ yaḥ pa॒rastā᳚-dgrāmyavā॒dī syā-ttasya̭ gṛ॒hā-dvrī॒hīnā ha̭recchu॒klāg​śca̭ kṛ॒ṣṇāg​śca॒ vi ci̭nuyā॒dye śu॒klā-ssyustamā̭di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedādi॒tyā vai de॒vata̭yā॒ viḍviśa̭me॒vā-'va̭ gaccha॒- [gacchati, ava̭gatā-'sya॒] 3
-tyava̭gatā-'sya॒ viḍana̭vagatagṃ rā॒ṣṭra-mityā̭hu॒rye kṛ॒ṣṇā-ssyustaṃ-vā~̭ru॒ṇa-ñca॒ru-nnirva̭pe-dvāru॒ṇaṃ-vai~ rā॒ṣṭramu॒bhe e॒va viśa̭-ñca rā॒ṣṭra-ñcāva̭ gacchati॒ yadi॒ nāva॒gacchḙdi॒ma-ma॒hamā̭di॒tyebhyo̭ bhā॒ga-nnirva̭pā॒myā 'muṣmā̭-da॒muṣyai̭ vi॒śo-'va̭ganto॒-riti॒ nirva̭pe-dādi॒tyā e॒vaina̭-mbhāga॒dheya̭-mpre॒phsanto॒ viśa॒mava̭ [viśa॒mava̭, ga॒ma॒ya॒nti॒ yadi॒] 4
gamayanti॒ yadi॒ nāva॒gacche॒dāśva̭tthā-nma॒yūkhā᳚n-thsa॒pta ma̭ddhyame॒ṣāyā॒mupa̭- hanyādi॒dama॒ha-mā̭di॒tyā-nba̭dhnā॒myā 'muṣmā̭da॒muṣyai̭ vi॒śo-'va̭ganto॒rityā̭di॒tyā e॒vaina̭-mba॒ddhavī̭rā॒ viśa॒mava̭ gamayanti॒ yadi॒ nā-'va॒gacchḙ-de॒ta-me॒vā-''di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-di॒ddhme-'pi̭ ma॒yūkhā॒n-thsa-nna̭hye-danaparu॒ddhya-me॒vāva̭ gaccha॒tyāśva̭tthā bhavantima॒rutāṃ॒-vā~ e॒ta -dojo॒ yada̭śva॒ttha oja̭sai॒va viśa॒mava̭ gacchati sa॒pta bha̭vanti sa॒pta ga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭ gaṇa॒śa e॒va viśa॒mava̭ gacchati | 5
(dhā॒raya̭dvato - maruto - gacchati॒ - viśa॒mavai॒ - ta - da॒ṣṭāda̭śa ca) (a. 1)
de॒vā vai mṛ॒tyo-ra̭bibhayu॒ste pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭dhāva॒-ntebhya̭ e॒tā-mprā̭jāpa॒tyāgṃ śa॒takṛ̭ṣṇalā॒-nnira̭vapa॒-ttayai॒vaiṣva॒mṛta̭-madadhā॒dyo mṛ॒tyo-rbi̭bhī॒yā-ttasmā̭ e॒tā-mprā̭jāpa॒tyāgṃ śa॒takṛ̭ṣṇalā॒-nnirva̭pe-tpra॒jāpa̭ti-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi॒-nnāyṷ-rdadhāti॒ sarva॒māyṷreti śa॒takṛ̭ṣṇalā bhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa॒-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye [ ] 6
prati̭ tiṣṭhati ghṛ॒te bha̭va॒tyāyu॒rvai ghṛ॒ta-ma॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇya॒-māyṷścai॒vāsmā̭ a॒mṛta̭-ñca sa॒mīcī̭ dadhāti ca॒tvāri̭ catvāri kṛ॒ṣṇalā॒nyava̭ dyati caturava॒-ttasyā-''ptyā̭ eka॒dhā bra॒hmaṇa॒ upa̭ haratyeka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyṷrdadhātya॒- sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścitti-maiccha॒-ntasmā̭ e॒tagṃ sau॒rya-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vā-'smi॒- [-tenai॒vā-'sminṋ, ruca̭-madadhu॒ryo] 7
-nruca̭-madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ sau॒rya-ñca॒ru-nnirva̭pe-da॒mu-me॒vā-''di॒tyagg​ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vatyubha॒yato̭ ru॒kmau bha̭vata ubha॒yata̭ e॒vāsmi॒-nruca̭-ndadhāti prayā॒je pra̭yāje kṛ॒ṣṇala̭-ñjuhoti di॒gbhya e॒vāsmai᳚ brahmavarca॒samava̭ rundha āgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsāvi॒tra-ndvāda̭śakapāla॒-mbhūmyai̭ [-bhūmyai᳚, ca॒ruṃ-yaḥ ~kā॒mayḙta॒] 8
ca॒ruṃ-yaḥ ~kā॒mayḙta॒ hira̭ṇyaṃ-vi~ndeya॒ hira̭ṇya॒-mmopa̭ name॒diti॒ yadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yaṃ-vai~ hira̭ṇyaṃ॒-ya~syai॒va hira̭ṇya॒-ntenai॒vaina̭-dvindate sāvi॒tro bha̭vati savi॒tṛpra̭sūta e॒vaina̭-dvindate॒ bhūmyai̭ ca॒rurbha̭vatya॒syāme॒vaina̭-dvindata॒ upai̭na॒gṃ॒ hira̭ṇya-nnamati॒ vi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate॒ yo hira̭ṇyaṃ-vi~॒ndata̭ e॒tā- [e॒tām, e॒va] 9
-me॒va nirva̭pe॒ddhira̭ṇyaṃ-vi~॒ttvā nendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa॒ vyṛ̭ddhyata e॒tāme॒va nirva̭pe॒dyasya॒ hira̭ṇya॒-nnaśye॒dyadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yaṃ-vai~ hira̭ṇyaṃ॒-ya~syai॒ va hira̭ṇya॒-ntenai॒vaina̭-dvindati sāvi॒tro bha̭vati savi॒tṛ-pra̭sūta e॒vaina̭-dvindati॒ bhūmyai̭ ca॒rurbha̭vatya॒syāṃ-vā~ e॒tanna̭śyati॒ yannaśya̭tya॒syāme॒vaina̭-dvinda॒tīndra॒- [dvinda॒tīndraḥ̭, tvaṣṭu॒-ssoma̭] 10
-stvaṣṭu॒-ssoma̭-mabhī॒ṣahā̭-' piba॒-thsa viṣvaṃ॒-vyā~᳚rccha॒-thsa i̭ndri॒yeṇa̭ somapī॒thena॒ vyā᳚rdhyata॒ sa yadū॒rdhvamu॒dava̭mī॒-tte śyā॒mākā̭ abhava॒n​thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭me॒ndragg​ śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ttenai॒vāsmi̭nnindri॒yagṃ so̭mapī॒thama̭dadhā॒dvi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ soma॒pīthena̭rdhyate॒ ya-ssomaṃ॒-va~mi̭ti॒ ya-sso̭mavā॒mī syā-ttasmā̭ [syā-ttasmai᳚, e॒tagṃ] 11
e॒tagṃ so̭me॒ndragg​ śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-thsoma̭-ñcai॒vendra̭-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭nnindri॒yagṃ so̭mapī॒tha-ndha̭tto॒ nendri॒yeṇa̭ somapī॒thena॒ vyṛ̭ddhyate॒ ya-thsau॒myo bhava̭ti somapī॒thame॒vāva̭ rundhe॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yaṃ-vai~ so̭mapī॒tha i̭ndri॒yame॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe śyāmā॒ko bha̭vatye॒ṣa vāva sa soma̭- [sa somaḥ̭, sā॒kṣāde॒va] 12
-ssā॒kṣāde॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe॒ 'gnayḙ dā॒tre pṷro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya pradā॒tre pṷro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla-mpa॒śukā̭mo॒-'gnire॒vāsmai̭ pa॒śū-npra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhānindraḥ॒ pra ya̭cchati॒ dadhi॒ madhṷ ghṛ॒tamāpo̭ dhā॒nā bha̭vantye॒tadvai pa̭śū॒nāgṃ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va pa॒śūnava̭ rundhe pañca-gṛhī॒ta-mbha̭vati॒ pāṅktā॒ hi pa॒śavo̭ bahu rū॒pa-mbha̭vati bahu rū॒pā hi pa॒śava॒- [pa॒śavaḥ̭, samṛ̭ddhyai] 13
-ssamṛ̭ddhyai prājāpa॒tya-mbha̭vati prājāpa॒tyā vai pa॒śavaḥ̭ pra॒jāpa̭tire॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayatyā॒tmā vai purṷṣasya॒ madhu॒ yanmaddhva॒gnau ju॒hotyā॒tmāna̭me॒va ta-dyaja̭māno॒-'gnau prada̭dhāti pa॒ṅktyaṷ yājyānuvā॒kyḙ bhavataḥ॒ pāṅktaḥ॒ purṷṣaḥ॒ pāṅktāḥ᳚ pa॒śava̭ ā॒tmāna̭me॒va mṛ॒tyorni॒ṣkrīya̭pa॒śūnava̭ rundhe || 14 ||
(i॒ndri॒ye᳚ - 'smi॒n - bhūmyā̭ - e॒tā - mindraḥ॒ - syā-ttasmai॒ - somo̭ - bahu rū॒pā hi pa॒śava॒ - eka̭catvārigṃśacca ) (a. 2)
de॒vā vai sa॒tramā̭sa॒ta-rdhi̭parimitaṃ॒-ya~śa̭skāmā॒steṣā॒gṃ॒ soma॒gṃ॒ rājā̭naṃ॒-ya~śa̭ ārccha॒-thsa gi॒rimudai॒-ttama॒gniranūdai॒-ttāva॒gnīṣomau॒ sama̭bhavatā॒-ntāvindro̭ ya॒jñavi̭bhra॒ṣṭo-'nu॒ parai॒-ttāva̭bravīdyā॒jaya̭ta॒-mmeti॒ tasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnira̭vapatāmāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamai॒ndra-mekā̭daśakapālagṃ sau॒mya-ñca॒ru-ntayai॒vā-'smi॒-nteja̭ [tayai॒vā-'smi॒-ntejaḥ̭, i॒ndri॒ya-mbra̭hmavarca॒sa-] 15
indri॒ya-mbra̭hmavarca॒sa-ma̭dhattāṃ॒-yo~ ya॒jñavi̭bhraṣṭa॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pedāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamai॒ndra-mekā̭daśakapālagṃ sau॒mya-ñca॒ruṃ-ya~dā᳚gne॒yo bhava̭ti॒ teja̭ e॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yame॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ ya-thsau॒myo bra̭hmavarca॒sa-ntenā᳚ ''gne॒yasya̭ ca sau॒myasya̭ cai॒ndre sa॒māślḙṣaye॒-tteja̭ścai॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ñca̭ sa॒mīcī̭ [sa॒mīcī᳚, da॒dhā॒tya॒gnī॒ṣo॒mīya॒-] 16
dadhātyagnīṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-ṅkāmo॒ nopa॒namḙdāgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇa-ssa soma̭-mpibati॒ svāme॒va de॒vatā॒g॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivaina॒-ṅkāmḙna॒ sama̭rdhaya॒tyupai̭na॒-ṅkāmo̭ namatyagnīṣo॒mīya̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbrahmavarca॒sakā̭mo॒-'gnīṣomā̭ ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ndha̭tto brahmavarca॒syḙva [brahmavarca॒syḙva, bha॒va॒ti॒ yada॒ṣṭāka̭pāla॒-] 17
bha̭vati॒ yada॒ṣṭāka̭pāla॒-stenā᳚-''gne॒yo yacchyā̭mā॒kastena̭ sau॒mya-ssamṛ̭ddhyai॒ somā̭ya vā॒jine᳚ śyāmā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ klaibyā᳚dbibhī॒yā-dreto॒ hi vā e॒tasmā॒-dvāji̭namapa॒krāma॒tyathai॒ṣa klaibyā᳚dbibhāya॒ soma̭me॒va vā॒jina॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-nreto॒ vāji̭na-ndadhāti॒ na klī॒bo bha̭vatibrāhmaṇaspa॒tya-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dgrāma̭kāmo॒ [-nirva̭pe॒-dgrāma̭kāmaḥ, brahma̭ṇa॒spati̭me॒va] 18
brahma̭ṇa॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchati grā॒myḙva bha̭vati ga॒ṇava̭tī yājyānuvā॒kyḙ bhavata-ssajā॒taire॒vaina̭-ṅga॒ṇava̭nta-ṅkarotye॒tāme॒va nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ brahma॒n viśaṃ॒-vi~ nā̭śayeya॒miti̭ māru॒tī yā᳚jyānuvā॒kyḙ kuryā॒-dbrahma̭nne॒va viśaṃ॒-vi~ nā̭śayati || 19
(tejaḥ̭ - sa॒mīcī᳚ - brahmavarca॒syḙva - grāma̭kāma॒ - strica̭tvārigṃśacca ) (a. 3)
a॒rya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pa-thsuva॒rgakā̭mo॒-'sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā-'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayatyarya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyu॒ritya॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā yaḥ khalu॒ vai dadā̭ti॒ so᳚-'rya॒mā-'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā- [sa e॒va, a॒smai॒ dāna̭kāmāḥ] 20
-'smai॒ dāna̭kāmāḥ pra॒jāḥ ka̭roti॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vantyarya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta sva॒sti ja॒natā̭miyā॒mitya॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā- 'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-nta-dga̭mayati॒ yatra॒ jiga̭miṣa॒tīndro॒ vai de॒vānā̭mānujāva॒ra ā̭sī॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒ -mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tamai॒ndramā̭nuṣū॒ka-mekā̭daśakapāla॒-nni- [-mekā̭daśakapāla॒-nniḥ, a॒va॒pa॒-ttenai॒vaina॒magraṃ̭-] 21
-ra̭vapa॒-ttenai॒vaina॒-magra̭-nde॒vatā̭nā॒-mparya̭ṇaya-dbu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ akaro-dbu॒ddhnā-de॒vaina॒magra॒-mparya̭ṇaya॒dyo rā̭ja॒nya̭ ānujāva॒ra-ssyā-ttasmā̭ e॒tamai॒ndra-mā̭nuṣū॒ka-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-magragṃ̭ samā॒nānā॒-mpari̭ṇayati bu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ bhavato bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra॒m- [bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra᳚m, pari̭] 22
-pari̭ ṇayatyānuṣū॒ko bha̭vatye॒ṣā hyḙtasya̭ de॒vatā॒ ya ā̭nujāva॒ra-ssamṛ̭ddhyai॒ yo brā᳚hma॒ṇa ā̭nujāva॒ra-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mbā̭r​haspa॒tya-mā̭nuṣū॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-dbṛha॒spati̭-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒magragṃ̭ samā॒nānā॒-mpari̭ṇayati bu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ bhavato bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra॒-mpari̭ ṇayatyānuṣū॒ko bha̭vatye॒ṣā hyḙtasya̭ de॒vatā॒ ya ā̭nujāva॒ra-ssamṛ̭ddhyai || 23 ||
(e॒va - nira - gra̭-me॒tasya̭ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 4)
pra॒jāpa̭te॒-straya̭strigṃśa-dduhi॒tara̭ āsa॒-ntā-ssomā̭ya॒ rājñḙ-'dadā॒-ttāsāgṃ̭ rohi॒ṇīmupai॒-ttā īr​ṣya̭ntīḥ॒ puna̭ragaccha॒-ntā anvai॒-ttāḥ puna̭rayācata॒ tā a̭smai॒ na puna̭radadā॒-thso᳚-'bravī-dṛ॒ta-ma̭mīṣva॒ yathā̭ samāva॒ccha ṷpai॒ṣyāmyatha̭ te॒ puna̭-rdāsyā॒mīti॒ sa ṛ॒tamā̭mī॒-ttā a̭smai॒ puna̭radadā॒-ttāsāgṃ̭ rohi॒ṇīme॒vopa॒- [rohi॒ṇīme॒vopa̭, ai॒ttaṃ-ya~kṣma̭] 24
-ttaṃ-ya~kṣma̭ ārccha॒-drājā̭naṃ॒-ya~kṣma̭ āra॒diti॒ tadrā̭jaya॒kṣmasya॒ janma॒ ya-tpāpī̭yā॒nabha̭va॒-tta-tpā̭paya॒kṣmasya॒ yajjā॒yābhyo-'vi̭nda॒-ttajjā॒yenya̭sya॒ya e॒vame॒teṣāṃ॒-ya~kṣmā̭ṇā॒-ñjanma॒ veda॒ naina̭me॒te yakṣmā̭ vindanti॒sa e॒tā e॒va na̭ma॒sya-nnupā̭-'dhāva॒-ttā a̭bruva॒n. varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai samāva॒ccha e॒va na॒ upā̭ya॒ iti॒ tasmā̭ e॒ta- [tasmā̭ e॒tam, ā̭di॒tya-ñca॒ruṃ] 25
-mā̭di॒tya-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vaina̭-mpā॒pā-thsrāmā̭damuñca॒n. yaḥ pā̭paya॒kṣmagṛ̭hīta॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tamā̭di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedādi॒tyāne॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina̭-mpā॒pā-thsrāmā᳚nmuñcantya-māvā॒syā̭yā॒-nnirva̭pe-da॒mume॒vaina-̭mā॒pyāya̭māna॒-manvā pyā̭yayati॒ navo̭navo bhavati॒ jāya̭māna॒ iti̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhava॒tyāyṷre॒vāsmi॒-ntayā̭ dadhāti॒ yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya॒ntīti̭ yā॒jyaivaina̭me॒tayā᳚ pyāyayati || 26 ||
(e॒vopai॒ -ta- ma̭smi॒n - trayo̭daśaca) (a. 5)
pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo॒-'nnādyaṃ॒-vyā~di̭śa॒-thso᳚-'bravī॒dyadi॒mān ~lo॒kā-na॒bhya̭ti॒ricyā̭tai॒ tanmamā̭sa॒diti॒ tadi॒mān ~lo॒kā-na॒bhyatya̭ricya॒tendra॒gṃ॒ rājā̭na॒-mindra̭-madhirā॒ja-mindragg̭ sva॒rājā̭na॒-ntato॒ vai sa i॒mān ~lo॒kāg​ stre॒dhā-'dṷha॒-tta-ttri॒dhāto᳚-stridhātu॒tvaṃ-ya~-ṅkā॒mayḙtānnā॒da-ssyā॒diti॒ tasmā̭ e॒ta-ntri॒dhātu॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya॒ rājñḙ puro॒ḍāśa॒- [puro॒ḍāśa᳚m, ekā̭daśakapāla॒-] 27
-mekā̭daśakapāla॒-mindrā̭yā-dhirā॒jāyendrā̭ya sva॒rājñe॒-'yaṃ-vā~ indro॒ rājā॒-'yamindro̭-'dhirā॒jo̭-'sāvindraḥ̭ sva॒rāḍi॒māne॒va lo॒kān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchantyannā॒da e॒va bha̭vati॒ yathā̭ va॒thsena॒ prattā॒-ṅgā-ndu॒ha e॒vame॒vemān ~lo॒kā-nprattā॒n kāma̭ma॒nnādya̭-nduha uttā॒neṣṷ ka॒pāle॒ṣvadhi̭ śraya॒tyayā̭tayāmatvāya॒ trayaḥ̭ puro॒ḍāśā̭ bhavanti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒māptyā॒ utta̭ra​uttaro॒ jyāyā᳚-nbhavatye॒vami̭va॒ hīme lo॒kā-ssamṛ̭ddhyai॒ sarvḙṣāmabhi-ga॒maya॒nnava̭ dya॒tyacha̭mbaṭkāraṃ-vya~॒tyāsa॒manvā॒hāni̭rdāhāya || 28 ||
(pu॒ro॒ḍāśaṃ॒ - trayaḥ॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca) (a. 6)
de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsa॒-ntā-nde॒vānasṷrā ajaya॒-nte de॒vāḥ pa̭rājigyā॒nā asṷrāṇāṃ॒-vai~śya॒mupā̭-''ya॒-ntebhya̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭mapā᳚krāma॒-ttadindro̭-'cāya॒-ttadanvapā᳚krāma॒-ttada̭va॒rudha॒-nnāśa̭kno॒-ttada̭smādabhya॒rdho̭ 'cara॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttame॒tayā॒ sarva̭pṛṣṭhayā-'yājaya॒-ttayai॒vā-'smi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-madadhā॒dya i̭ndri॒yakā̭mo [i̭ndri॒yakā̭maḥ, vī॒rya̭kāma॒-ssyāt-] 29
vī॒rya̭kāma॒-ssyā-ttame॒tayā॒ sarva̭pṛṣṭhayā yājayede॒tā e॒va de॒vatā॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā e॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndadhati॒yadindrā̭ya॒ rātha̭ntarāya ni॒rvapa̭ti॒ yade॒vāgne-steja॒stade॒vāva̭ rundhe॒yadindrā̭ya॒ bār​ha̭tāya॒ yade॒vendra̭sya॒ teja॒stade॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya vairū॒pāya॒ yade॒va sa̭vi॒tu-steja॒sta- [sa̭vi॒tu-steja॒stat, e॒vāva̭ rundhe॒] 30
-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya vairā॒jāya॒ yade॒va dhā॒tu-steja॒sta-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya śākva॒rāya॒ yade॒va ma॒rutā॒-nteja॒sta-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya raiva॒tāya॒ yade॒va bṛha॒spate॒-steja॒sta-de॒vā-'va̭ rundha e॒tāva̭nti॒ vai tejāgṃ̭si॒ tānye॒vāva̭ rundha uttā॒neṣṷ ka॒pāle॒ṣvadhi̭ śraya॒tyayā̭tayāmatvāya॒ dvāda̭śakapālaḥ puro॒ḍāśo̭ [puro॒ḍāśaḥ̭, bha॒va॒ti॒ vai॒śva॒de॒va॒tvāya̭] 31
bhavati vaiśvadeva॒tvāya̭ sama॒nta-mpa॒ryava̭dyati sama॒nta-me॒vendri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭-ya~ja̭māne dadhāti vya॒tyāsa॒-manvā॒hāni̭rdāhā॒yāśva̭ ṛṣa॒bho vṛ॒ṣṇirba॒sta-ssā-dakṣi̭ṇā-vṛṣa॒tvāyai॒tayai॒va ya̭jetā-'bhiśa॒syamā̭na e॒tāścedvā a̭syade॒vatā॒ anna̭-ma॒dantya॒dantyṷ-ve॒vā-'sya̭ manu॒ṣyāḥ᳚ || 32 ||
(i॒ndri॒ya॒kā̭maḥ-savi॒tusteja॒stat - pṷro॒ḍāśo॒ -'ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 7)
raja̭no॒ vai kaṷṇe॒yaḥ kra̭tu॒jita॒-ñjāna̭ki-ñcakṣu॒rvanya̭mayā॒-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnira̭vapa-da॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒rya-ñca॒ruma॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-ntayai॒vāsmi॒n cakṣṷradadhā॒-dya-ścakṣṷkāma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pe-da॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒rya-ñca॒ruma॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pālama॒gne rvai cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi- [cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi, pa॒śya॒nti॒ sūrya̭sya] 33
pa̭śyanti॒ sūrya̭sya de॒vā a॒gni-ñcai॒va sūrya̭-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi॒n cakṣṷ-rdhatta॒-ścakṣṷṣmā-ne॒va bha̭vati॒ yadā᳚gne॒yau bhava̭ta॒-ścakṣṷṣī e॒vāsmi॒-nta-tprati̭ dadhāti॒ ya-thsau॒ryo nāsi̭kā॒-ntenā॒bhitaḥ̭ sau॒ryamā᳚gne॒yau bha̭vata॒-stasmā̭-da॒bhito॒ nāsi̭kā॒-ñcakṣṷṣī॒ tasmā॒-nnāsi̭kayā॒ cakṣṷṣī॒ vidhṛ̭te samā॒nī yā᳚jyānuvā॒kyḙ bhavata-ssamā॒nagṃ hi cakṣu॒-ssamṛ̭ddhyā॒ udu॒tya-ñjā॒tavḙdasagṃ sa॒pta tvā̭ ha॒rito॒ rathḙ ci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒miti॒ piṇḍā॒-npraya̭cchati॒ cakṣṷ-re॒vāsmai॒ praya̭cchati॒ yade॒va tasya॒ tat || 34 ||
(vi - hya̭ - ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 8)
dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒-ndhīra॒ścettā̭ vasu॒vi-ddhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mu॒graścettā̭ vasu॒vi-ddhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mabhi॒bhūścettā̭ vasu॒vi-dāma̭na-ma॒syāma̭nasya devā॒ ye sa̭jā॒tāḥ kṷmā॒rā-ssama̭nasa॒stāna॒ha-ṅkā̭maye hṛ॒dā te mā-ṅkā̭mayantāgṃ hṛ॒dā tā-nma॒ āma̭nasaḥ kṛdhi॒ svāhā ''ma̭nama॒- [svāhā ''ma̭nama॒si, āma̭nasya] 35
-syāma̭nasya devā॒ yā-sstriya॒-ssama̭nasa॒stā a॒ha-ṅkā̭maye hṛ॒dā tā mā-ṅkā̭mayantāgṃ hṛ॒dā tā ma॒ āma̭nasaḥ kṛdhi॒ svāhā̭ vaiśvade॒vīgṃ-sā᳚ṅgraha॒ṇī-nnirva̭pe॒dgrāma̭kāmo vaiśvade॒vā vai sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vān​thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati sāṅgraha॒ṇī bha̭vati mano॒graha̭ṇaṃ॒-vai~sa॒graṃha̭ṇa॒-mmana̭ e॒va sa̭jā॒tānāṃ᳚- [e॒va sa̭jā॒tānā᳚m, gṛ॒hṇā॒ti॒ dhru॒vo̭-'si] 36
-gṛhṇāti dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒miti̭ pari॒dhī-npari̭ dadhātyā॒śiṣa̭me॒vaitāmā śā॒ste-'tho̭ e॒tade॒va sarvagṃ̭ sajā॒teṣvadhi̭ bhavati॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣa̭ e॒te pa̭ri॒dhayaḥ̭ paridhī॒yanta॒ āma̭ nama॒syāma̭nasya devā॒ iti̭ ti॒sra āhṷtī rjuhotye॒tāva̭nto॒ vai sa̭jā॒tā ye ma॒hānto॒ ye kṣṷlla॒kā yā-sstriya॒stāne॒vāva̭ rundhe॒ ta ḙna॒mava̭ruddhā॒ upa̭ tiṣṭhante || 37 ||
(svāhā ''ma̭namasi - sajā॒tānāgṃ̭ - rundhe॒ - pañca̭ ca ) (a. 9)
yannava॒-maitta-nnava̭nīta-mabhava॒dya-dasa̭rpa॒-tta-thsa॒rpira̭bhava॒-dyadaddhi̭yata॒ ta-dghṛ॒tama̭bhavada॒śvinoḥ᳚ prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dattāṃ॒-ya~yoḥ᳚ prā॒ṇo-'si॒ svāhendra̭sya prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dadātu॒ yasya̭ prā॒ṇo-'si॒ svāhā̭ mi॒trāvarṷṇayoḥ prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dattāṃ॒-ya~yoḥ᳚ prā॒ṇo-'si॒ svāhā॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si॒ [viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si॒, tasya̭ te] 38
tasya̭ te dadatu॒ yeṣā᳚-mprā॒ṇo-'si॒ svāhā̭ ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ma॒mṛta̭sya॒ panthā॒mindrḙṇa da॒ttā-mpraya̭tā-mma॒rudbhiḥ̭ | ta-ttvā॒ viṣṇuḥ॒ parya̭paśya॒-tta-ttveḍā॒ gavyaira̭yat || pā॒va॒mā॒nena̭ tvā॒ stomḙna gāya॒trasya̭ varta॒nyopā॒gṃ॒śo rvī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyai̭ bṛha-drathanta॒rayo᳚stvā॒ stomḙna tri॒ṣṭubho̭ varta॒nyā śu॒krasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to- [savi॒tot, sṛ॒ja॒tu॒ jī॒vāta̭ve] 39
-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyā̭ a॒gnestvā॒ mātra̭yā॒ jaga̭tyai varta॒nyā-''gra̭ya॒ṇasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyā̭ i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi pri॒yagṃ reto̭ varuṇa soma rājann | mā॒ tevā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒ryathā-'sa̭t || a॒gnirāyṷṣmā॒n-thsa vana॒spati̭bhi॒-rāyṷṣmā॒-ntena॒ tvā-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi॒ soma॒ āyṷṣmā॒n-thsa oṣa̭dhībhi rya॒jña āyṷṣmā॒n-thsa dakṣi̭ṇābhi॒ rbrahmā-''yṷṣma॒-tta-dbrā᳚hma॒ṇairāyṷṣma-dde॒vā āyṷṣmanta॒stḙ-'mṛtḙna pi॒tara॒ āyṷṣmanta॒ste sva॒dhayā-''yṷṣmanta॒stena॒ tvā ''yu॒ṣā-'' yṷṣmanta-ṅkaromi || 40 ||
(viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si - tri॒ṣṭubho̭ varta॒nyā śu॒krasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒toth - soma॒ āyṷṣmā॒n - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 10)
a॒gniṃ-vā~ e॒tasya॒ śarī̭ra-ṅgacchati॒ soma॒gṃ॒ raso॒ varṷṇa enaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ gṛhṇāti॒ sara̭svatīṃ॒-vā~ga॒gnāviṣṇṷ̄ ā॒tmā yasya॒ jyogā॒maya̭ti॒ yo jyogā̭mayāvī॒ syādyo vā̭ kā॒mayḙta॒ sarva॒māyṷriyā॒miti॒ tasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pedāgne॒ya -ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒mya-ñca॒ruṃ-vā~̭ru॒ṇa-ndaśa̭kapālagṃ sārasva॒ta-ñca॒rumā᳚gnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-ma॒gnere॒vāsya॒ śarī̭ra-nniṣkrī॒ṇāti॒ somā॒drasaṃ̭- [somā॒drasa᳚m, vā॒ru॒ṇenai॒vainaṃ̭-] 41
-~vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati sārasva॒tena॒ vāca̭-ndadhātya॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷrya॒jño de॒vatā̭bhiścai॒vainaṃ̭-ya~॒jñena̭ ca bhiṣajyatyu॒ta yadī॒tāsu॒ rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va yannava॒-maitta-nnava̭nīta-mabhava॒-dityājya॒- mave᳚kṣate-rū॒pame॒vāsyai॒-tanma̭hi॒mānaṃ॒-vyā~ca̭ṣṭe॒-'śvinoḥ᳚ prā॒ṇo̭-'sītyā̭hā॒śvinau॒ vai de॒vānāṃ᳚- [de॒vānā᳚m, bhi॒ṣajau॒] 42
-bhi॒ṣajau॒ tābhyā̭me॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭ro॒tīndra̭sya prā॒ṇo̭ 'sītyā̭hendri॒ya- me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti mi॒trāvarṷṇayoḥ prā॒ṇo̭-'sītyā̭ha prāṇāpā॒nāve॒- vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'sītyā̭ha vī॒rya̭me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ma॒mṛta̭sya॒ panthā॒mityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-tpā̭vamā॒nena̭ tvā॒ stome॒ne- [stome॒neti, ā॒ha॒ prā॒ṇame॒vāsmi̭-] 43
-tyā̭ha prā॒ṇame॒vāsmi̭-nne॒tena̭ dadhāti bṛha-drathanta॒rayo᳚stvā॒ stome॒netyā॒hauja̭ e॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhātya॒gnestvā॒ mātra॒yetyā̭hā॒-''tmāna̭-me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhātyṛ॒tvijaḥ॒ paryā̭hu॒ryāva̭nta e॒vartvija॒sta ḙna-mbhiṣajyanti bra॒hmaṇo॒ hasta̭manvā॒rabhya॒ paryā̭hureka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyṷrdadhati॒ yade॒va tasya॒ taddhira̭ṇyā- [taddhira̭ṇyāt, ghṛ॒ta-nniṣpi̭ba॒tyāyu॒rvai] 44
-dghṛ॒ta-nniṣpi̭ba॒tyāyu॒rvai ghṛ॒tama॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇyama॒mṛtā̭de॒vā ''yu॒rniṣpi̭bati śa॒tamā̭na-mbhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭tiṣṭha॒tyatho॒ khalu॒ yāva̭tī॒-ssamā̭ e॒ṣya-nmanyḙta॒ tāva̭nmānagg​ syā॒-thsamṛ̭ddhyā i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛ॒dhītyā॒hā ''yṷre॒vāsmi॒n. varco̭ dadhāti॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒ryathā 'sa॒dityā̭ -ha॒ jara̭daṣṭime॒vaina̭-ṅkarotya॒gni-rāyṷṣmā॒niti॒ hasta̭-ṅgṛhṇātye॒te vai de॒vā āyṷṣmanta॒sta e॒vāsmi॒nnāyṷrdadhati॒ sarva॒māyṷreti || 45 ||
(rasaṃ̭-de॒vānā॒g॒-stome॒neti॒-hira̭ṇyā॒-dasa॒diti॒-dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 11)
pra॒jāpa̭ti॒ rvarṷṇā॒yāśva̭manaya॒-thsa svā-nde॒vatā̭mārccha॒-thsa parya̭dīryata॒ sa e॒taṃ-vā~̭ru॒ṇa-ñcatṷṣ-kapālamapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttato॒ vai sa va̭ruṇa- pā॒śāda̭mucyata॒ varṷṇo॒ vā e॒ta-ṅgṛ̭hṇāti॒ yo-'śva̭-mpratigṛ॒hṇāti॒ yāva॒to-'śvā᳚-npratigṛhṇī॒yā-ttāva̭to vāru॒ṇān catṷṣkapālā॒-nnirva̭pe॒-dvarṷṇame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śān -mṷñcati॒ [varuṇapā॒śān -mṷñcati, catṷṣkapālā] 46
catṷṣkapālā bhavanti॒ catṷṣpā॒ddhyaśva॒-ssamṛ̭ddhyā॒ eka॒mati̭rikta॒-nnirva̭pe॒-dyame॒va pra̭tigrā॒hī bhava̭ti॒ yaṃ-vā~॒ nāddhyeti॒ tasmā̭de॒va va̭ruṇapā॒śā-nmṷcyate॒ yadyapa̭ra-mpratigrā॒hī syā-thsau॒ryameka̭kapāla॒manu॒ nirva̭peda॒mume॒vā ''di॒tyamṷccā॒ra-ṅkṷrute॒ 'po̭-'vabhṛ॒thamavai᳚tya॒phsu vai varṷṇa-ssā॒kṣāde॒va varṷṇa॒mava̭ yajate 'pona॒ptrīya̭-ñca॒ru-mpuna॒retya॒ nirva̭peda॒phsu yo̭ni॒rvā aśva॒-ssvāme॒vainaṃ॒-yo~ni̭-ṅgamayati॒ sa ḙnagṃ śā॒nta upa̭ tiṣṭhate || 47 ||
(mu॒ñca॒ti॒ - ca॒rugṃ - sa॒ptada̭śa ca) (a. 12)
yā vā̭mindrāvaruṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒mamagṃ ha̭so muñcataṃ॒-yā~ vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭ rakṣa॒syā̭ teja॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃ ha̭so muñcataṃ॒-yo~ vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenā va̭yaje॒yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ catṷṣpāthsu go॒ṣṭhe gṛ॒heṣva॒phsvoṣa̭dhīṣu॒ vana॒spati̭ṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenāva̭ yaja॒ indro॒ vā e॒tasye᳚- [e॒tasya̭, i॒ndri॒yeṇāpa̭ krāmati॒] 48
-ndri॒yeṇāpa̭ krāmati॒ varṷṇa enaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ gṛhṇāti॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒to bhava̭ti॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmai᳚ndrāvaru॒ṇī-mpa̭ya॒syā᳚-nnirva̭pe॒dindra̭ e॒vāsmi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti॒ varṷṇa enaṃ ~varuṇapā॒śā-nmṷñcati paya॒syā̭ bhavati॒ payo॒ hi vā e॒tasmā̭-dapa॒krāma॒tyathai॒ṣa pā॒pmanā̭ gṛhī॒to ya-tpa̭ya॒syā̭ bhava̭ti॒ paya̭ e॒vāsmi॒-ntayā̭ dadhāti paya॒syā̭yā- [paya॒syā̭yām, puro॒ḍāśa॒mava̭] 49
-mpuro॒ḍāśa॒mava̭ dadhātyātma॒nvanta̭-me॒vaina̭-ṅkaro॒tyatho̭ ā॒yata̭navanta-me॒va ca̭tu॒rdhā vyṷ̄hati di॒kṣvḙva prati̭tiṣṭhati॒ puna॒-ssamṷ̄hati di॒gbhya e॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti sa॒mūhyāva̭ dyati॒ yathā-''vi̭ddha-nniṣkṛ॒ntati̭ tā॒dṛge॒va tadyo vā̭mindrā-varuṇāva॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭me॒tenāva̭ yaja॒ ityā̭ha॒ duri̭ṣṭyā e॒vaina̭-mpāti॒ yo vā̭ mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenāva̭ yaja॒ ityā̭hai॒tāva̭tī॒rvā āpa॒ oṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭yaḥ pra॒jāḥ pa॒śava̭ upajīva॒nīyā॒stā e॒vāsmai̭ varuṇapā॒śā-nmṷñcati || 50 ||
(e॒tasya̭ - paya॒syā̭yāṃ - pāti॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca ) (a. 13)
sa pra̭tna॒vanni kāvyendraṃ̭-vo~ vi॒śvata॒-sparīndra॒-nnaraḥ̭ || tva-nnaḥ̭ soma vi॒śvato॒ rakṣā̭ rājannaghāya॒taḥ | na ri̭ṣye॒-ttvāva̭ta॒-ssakhāḥ᳚ || yā te॒ dhāmā̭ni di॒vi yā pṛ̭thi॒vyāṃ-yā~ parva̭te॒ṣvoṣa̭dhīṣva॒phsu || tebhi̭rno॒ viśvai᳚-ssu॒manā॒ ahḙḍa॒-nrājan᳚-thsoma॒ prati̭ ha॒vyā gṛ̭bhāya || agnī̭ṣomā॒ savḙdasā॒ sahṷ̄tī vanata॒-ṅgiraḥ̭ | sa-ndḙva॒trā ba̭bhūvathuḥ || yu॒va- [yu॒vam, e॒tāni̭ di॒vi ro̭ca॒nānya॒gniśca̭] 51
-me॒tāni̭ di॒vi ro̭ca॒nānya॒gniśca̭ soma॒ sakra̭tū adhattam || yu॒vagṃ sindhūgṃ̭ ra॒bhiśa̭sterava॒dyā-dagnī̭ṣomā॒-vamṷñcata-ṅgṛbhī॒tān || agnī̭ṣomāvi॒magṃ su mḙ śṛṇu॒taṃ-vṛ~̭ṣaṇā॒ hava᳚m | prati̭ sū॒ktāni̭ haryata॒-mbhava̭ta-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || ā-'nya-ndi॒vo mā̭ta॒riśvā̭ jabhā॒rā-'ma̭thnāda॒nya-mpari̭ śye॒no adreḥ᳚ | agnī̭ṣomā॒ brahma̭ṇā vāvṛdhā॒noruṃ-ya~॒jñāya̭ cakrathuru lo॒kam || agnī̭ṣomā ha॒viṣaḥ॒ prasthi̭tasya vī॒tagṃ [vī॒tam, harya̭taṃ-vṛ~ṣaṇā ju॒ṣethā᳚m |] 52
harya̭taṃ-vṛ~ṣaṇā ju॒ṣethā᳚m | su॒śarmā̭ṇā॒ svava̭sā॒ hi bhū॒tamathā̭ dhattaṃ॒-ya~ja̭mānāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| āpyā̭yasva॒, sa-nte᳚ || ga॒ṇānā᳚-ntvā ga॒ṇapa̭tigṃ havāmahe ka॒vi-ṅka̭vī॒nā-mṷpa॒maśra̭vastamam | jye॒ṣṭha॒rāja॒-mbrahma̭ṇā-mbrahmaṇaspata॒ ā naḥ̭ śṛ॒ṇvannū॒tibhiḥ̭ sīda॒ sāda̭nam | sa ijjanḙna॒ sa vi॒śā sa janma̭nā॒ sa pu॒trairvāja̭-mbharate॒ dhanā॒ nṛbhiḥ̭ | de॒vānāṃ॒-yaḥ ~pi॒tara̭-mā॒vivā̭sati [ ] 53
śra॒ddhāma̭nā ha॒viṣā॒ brahma̭ṇa॒spati᳚m || sa su॒ṣṭubhā॒ sa ṛkva̭tā ga॒ṇena̭ va॒lagṃ rṷroja phali॒gagṃ ravḙṇa | bṛha॒spati̭-ru॒striyā̭ havya॒sūdaḥ॒ kani̭krada॒d- vāva̭śatī॒rudā̭jat || marṷto॒ yaddha̭ vo di॒vo, yā va॒-śśarma̭ || a॒rya॒mā ''yā̭ti vṛṣa॒bhastuvi̭ṣmā-ndā॒tā vasṷ̄nā-mpuruhū॒to ar​hanṋ | sa॒ha॒srā॒kṣo go᳚tra॒bhi-dvajra̭bāhura॒smāsṷ de॒vo dravi̭ṇa-ndadhātu || ye te᳚-'ryama-nba॒havo̭ deva॒yānāḥ॒ panthā̭no [panthā̭naḥ, rā॒ja॒-ndi॒va ā॒cara̭nti |] 54
rāja-ndi॒va ā॒cara̭nti | tebhi̭rno deva॒ mahi॒ śarma̭ yaccha॒ śa-nna̭ edhi dvi॒pade॒ śa-ñcatṷṣpade || bu॒ddhnādagra॒-maṅgi̭robhi-rgṛṇā॒no vi parva̭tasya dṛgṃhi॒tānyai̭rat | ru॒ja-drodhāgṃ̭si-kṛ॒trimā᳚ṇyeṣā॒gṃ॒-soma̭sya॒ tā-mada॒ indra̭-ścakāra || bu॒ddhnā-dagrḙṇa॒ vi mi̭māya॒ mānai॒-rvajrḙṇa॒ khānya̭tṛṇa-nna॒dīnā᳚m | vṛthā̭ 'sṛja-tpa॒thibhi̭ rdīrghayā॒thai-ssoma̭sya॒ tā mada॒ indra̭ścakāra | || 55 ||
pra yo ja॒jñe vi॒dvāgṃ a॒sya bandhuṃ॒-vi~śvā̭ni de॒vo jani̭mā vivakti | brahma॒ brahma̭ṇa॒ ujja̭bhāra॒ maddhyā᳚nnī॒cādu॒ccā sva॒dhayā॒-'bhi prata̭sthau || ma॒hā-nma॒hī a̭stabhāya॒dvi jā॒to dyāgṃ sadma॒ pārthi̭va-ñca॒ rajaḥ̭ | sa bu॒ddhnādā᳚ṣṭa ja॒nuṣā॒-'bhyagra॒-mbṛha॒spati̭ rde॒vatā॒yasya̭ sa॒mrāṭ || bu॒ddhnādyo agra̭ma॒bhyartyoja̭sā॒ bṛha॒spati॒mā vi̭vāsanti de॒vāḥ | bhi॒nadva॒laṃ-vi~ puro̭ dardarīti॒ kani̭krada॒-thsuva̭ra॒po ji̭gāya || 56 ||
(yu॒vaṃ - ~vī॒tamā॒ - vivā̭sati॒ - panthā̭no - dīrghayā॒thai-ssoma̭sya॒ tā mada॒ indra̭ścakāra - de॒vā - nava̭ ca) (a. 14)
(ā॒di॒tyebhyo̭ - de॒vā vai mṛ॒tyo - rde॒vā vai - sa॒trama̭ - rya॒mṇe -pra॒jāpa̭te॒straya̭strigṃśat - pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo॒-'nnādyaṃ̭ -devāsu॒rāstān - raja̭no - dhru॒vo̭-'si॒ - yannava̭ - ma॒gniṃ-vai~ - pra॒jāpa̭ti॒ rvarṷṇāya॒ - yā vā̭mindrā varuṇā॒ - sa pra̭tna॒va -ccatṷrdaśa)
(ā॒di॒tyebhya॒ - stvaṣṭṷ - rasmai॒ dāna̭kāmā - e॒vāva̭ rundhe॒ - 'gniṃ-vai~ - sa pra̭tna॒vath - ṣaṭpa̭ñcā॒śat )
(ā॒di॒tyebhyaḥ॒ - suva̭ra॒po ji̭gāya )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in