2.3 - Adityebhyo Bhuvadvadbhyashcharum - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Bengali Script

কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয সংহিতাযা-ন্দ্বিতীযকাণ্ডে তৃতীযঃ প্রশ্নঃ - ইষ্টিবিধানং

ও-ন্নমঃ পরমাত্মনে, শ্রী মহাগণপতযে নমঃ,

শ্রী গুরুভ্যো নমঃ । হ॒রিঃ॒ ওম্ ॥

আ॒দি॒ত্যেভ্যো॒ ভুব॑দ্বদ্ভ্যশ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পে॒-দ্ভূতি॑কাম আদি॒ত্যা বা এ॒ত-ম্ভূত্যৈ॒ প্রতি॑ নুদন্তে॒ যো-ঽল॒-ম্ভূত্যৈ॒ স-ন্ভূতি॒-ন্ন প্রা॒প্নোত্যা॑দি॒ত্যানে॒ব ভুব॑দ্বত॒-স্স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ ত এ॒বৈন॒-ম্ভূতি॑-ঙ্গমযন্তি॒ ভব॑ত্যে॒বা ঽঽদি॒ত্যেভ্যো॑ ধা॒রয॑দ্ব-দ্ভ্যশ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পে॒-দপ॑রুদ্ধো বা-ঽপরু॒দ্ধ্যমা॑নো বা-ঽঽদি॒ত্যা বা অ॑পরো॒দ্ধার॑ আদি॒ত্যা অ॑বগমযি॒তার॑ আদি॒ত্যানে॒ব ধা॒রয॑দ্বত॒- [ধা॒রয॑দ্বতঃ, স্বেন॑] 1

-স্স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ ত এ॒বৈনং॑-বিঁ॒শি দা᳚দ্ধ্রত্যনপরু॒দ্ধ্যো ভ॑ব॒ত্যদি॒তে-ঽনু॑ মন্য॒স্বে-ত্য॑পরু॒দ্ধ্যমা॑নো-ঽস্য প॒দমা দ॑দীতে॒যং-বাঁ অদি॑তিরি॒যমে॒বাস্মৈ॑ রা॒জ্যমনু॑ মন্যতে স॒ত্যা-ঽঽশীরিত্যা॑হ স॒ত্যামে॒বা-ঽঽশিষ॑-ঙ্কুরুত ই॒হ মন॒ ইত্যা॑হ প্র॒জা এ॒বাস্মৈ॒ সম॑নসঃ করো॒ত্যুপ॒ প্রেত॑ মরুত- [প্রেত॑ মরুতঃ, সু॒দা॒ন॒ব॒ এ॒না] 2

-স্সুদানব এ॒না বি॒শ্পতি॑না॒-ঽভ্য॑মুগ্ং রাজা॑ন॒মিত্যা॑হ মারু॒তী বৈ বি-ড্জ্যে॒ষ্ঠো বি॒শ্পতি॑-র্বি॒শৈবৈনগ্ং॑ রা॒ষ্ট্রেণ॒ সম॑র্ধযতি॒ যঃ প॒রস্তা᳚-দ্গ্রাম্যবা॒দী স্যা-ত্তস্য॑ গৃ॒হা-দ্ব্রী॒হীনা হ॑রেচ্ছু॒ক্লাগ্শ্চ॑ কৃ॒ষ্ণাগ্শ্চ॒ বি চি॑নুযা॒দ্যে শু॒ক্লা-স্স্যুস্তমা॑দি॒ত্য-ঞ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পেদাদি॒ত্যা বৈ দে॒বত॑যা॒ বিড্বিশ॑মে॒বা-ঽব॑ গচ্ছ॒- [গচ্ছতি, অব॑গতা-ঽস্য॒] 3

-ত্যব॑গতা-ঽস্য॒ বিডন॑বগতগ্ং রা॒ষ্ট্র-মিত্যা॑হু॒র্যে কৃ॒ষ্ণা-স্স্যুস্তং-বাঁ॑রু॒ণ-ঞ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পে-দ্বারু॒ণং-বৈঁ রা॒ষ্ট্রমু॒ভে এ॒ব বিশ॑-ঞ্চ রা॒ষ্ট্র-ঞ্চাব॑ গচ্ছতি॒ যদি॒ নাব॒গচ্ছে॑দি॒ম-ম॒হমা॑দি॒ত্যেভ্যো॑ ভা॒গ-ন্নির্ব॑পা॒ম্যা ঽমুষ্মা॑-দ॒মুষ্যৈ॑ বি॒শো-ঽব॑গন্তো॒-রিতি॒ নির্ব॑পে-দাদি॒ত্যা এ॒বৈন॑-ম্ভাগ॒ধেয॑-ম্প্রে॒ফ্সন্তো॒ বিশ॒মব॑ [বিশ॒মব॑, গ॒ম॒য॒ন্তি॒ যদি॒] 4

গমযন্তি॒ যদি॒ নাব॒গচ্ছে॒দাশ্ব॑ত্থা-ন্ম॒যূখা᳚ন্-থ্স॒প্ত ম॑দ্ধ্যমে॒ষাযা॒মুপ॑- হন্যাদি॒দম॒হ-মা॑দি॒ত্যা-ন্ব॑ধ্না॒ম্যা ঽমুষ্মা॑দ॒মুষ্যৈ॑ বি॒শো-ঽব॑গন্তো॒রিত্যা॑দি॒ত্যা এ॒বৈন॑-ম্ব॒দ্ধবী॑রা॒ বিশ॒মব॑ গমযন্তি॒ যদি॒ না-ঽব॒গচ্ছে॑-দে॒ত-মে॒বা-ঽঽদি॒ত্য-ঞ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পে-দি॒দ্ধ্মে-ঽপি॑ ম॒যূখা॒ন্-থ্স-ন্ন॑হ্যে-দনপরু॒দ্ধ্য-মে॒বাব॑ গচ্ছ॒ত্যাশ্ব॑ত্থা ভবন্তিম॒রুতাং॒-বাঁ এ॒ত -দোজো॒ যদ॑শ্ব॒ত্থ ওজ॑সৈ॒ব বিশ॒মব॑ গচ্ছতি স॒প্ত ভ॑বন্তি স॒প্ত গ॑ণা॒ বৈ ম॒রুতো॑ গণ॒শ এ॒ব বিশ॒মব॑ গচ্ছতি । 5

(ধা॒রয॑দ্বতো - মরুতো - গচ্ছতি॒ - বিশ॒মবৈ॒ - ত - দ॒ষ্টাদ॑শ চ) (অ. 1)

দে॒বা বৈ মৃ॒ত্যো-র॑বিভযু॒স্তে প্র॒জাপ॑তি॒-মুপা॑ধাব॒-ন্তেভ্য॑ এ॒তা-ম্প্রা॑জাপ॒ত্যাগ্ং শ॒তকৃ॑ষ্ণলা॒-ন্নির॑বপ॒-ত্তযৈ॒বৈষ্ব॒মৃত॑-মদধা॒দ্যো মৃ॒ত্যো-র্বি॑ভী॒যা-ত্তস্মা॑ এ॒তা-ম্প্রা॑জাপ॒ত্যাগ্ং শ॒তকৃ॑ষ্ণলা॒-ন্নির্ব॑পে-ত্প্র॒জাপ॑তি-মে॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বা-ঽস্মি॒-ন্নাযু॑-র্দধাতি॒ সর্ব॒মাযু॑রেতি শ॒তকৃ॑ষ্ণলা ভবতি শ॒তাযুঃ॒ পুরু॑ষ॒-শ্শ॒তেন্দ্রি॑য॒ আযু॑ষ্যে॒বেন্দ্রি॒যে [ ] 6

প্রতি॑ তিষ্ঠতি ঘৃ॒তে ভ॑ব॒ত্যাযু॒র্বৈ ঘৃ॒ত-ম॒মৃত॒গ্ং॒ হির॑ণ্য॒-মাযু॑শ্চৈ॒বাস্মা॑ অ॒মৃত॑-ঞ্চ স॒মীচী॑ দধাতি চ॒ত্বারি॑ চত্বারি কৃ॒ষ্ণলা॒ন্যব॑ দ্যতি চতুরব॒-ত্তস্যা-ঽঽপ্ত্যা॑ এক॒ধা ব্র॒হ্মণ॒ উপ॑ হরত্যেক॒ধৈব যজ॑মান॒ আযু॑র্দধাত্য॒- সাবা॑দি॒ত্যো ন ব্য॑রোচত॒ তস্মৈ॑ দে॒বাঃ প্রায॑শ্চিত্তি-মৈচ্ছ॒-ন্তস্মা॑ এ॒তগ্ং সৌ॒র্য-ঞ্চ॒রু-ন্নির॑বপ॒-ন্তেনৈ॒বা-ঽস্মি॒- [-তেনৈ॒বা-ঽস্মিন্ন্॑, রুচ॑-মদধু॒র্যো] 7

-ন্রুচ॑-মদধু॒র্যো ব্র॑হ্মবর্চ॒সকা॑ম॒-স্স্যা-ত্তস্মা॑ এ॒তগ্ং সৌ॒র্য-ঞ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পে-দ॒মু-মে॒বা-ঽঽদি॒ত্যগ্গ্ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বাস্মি॑-ন্ব্রহ্মবর্চ॒স-ন্দ॑ধাতি ব্রহ্মবর্চ॒স্যে॑ব ভ॑বত্যুভ॒যতো॑ রু॒ক্মৌ ভ॑বত উভ॒যত॑ এ॒বাস্মি॒-ন্রুচ॑-ন্দধাতি প্রযা॒জে প্র॑যাজে কৃ॒ষ্ণল॑-ঞ্জুহোতি দি॒গ্ভ্য এ॒বাস্মৈ᳚ ব্রহ্মবর্চ॒সমব॑ রুন্ধ আগ্নে॒য-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে-থ্সাবি॒ত্র-ন্দ্বাদ॑শকপাল॒-ম্ভূম্যৈ॑ [-ভূম্যৈ᳚, চ॒রুং-যঃ ঁকা॒মযে॑ত॒] 8

চ॒রুং-যঃ ঁকা॒মযে॑ত॒ হির॑ণ্যং-বিঁন্দেয॒ হির॑ণ্য॒-ম্মোপ॑ নমে॒দিতি॒ যদা᳚গ্নে॒যো ভব॑ত্যাগ্নে॒যং-বৈঁ হির॑ণ্যং॒-যঁস্যৈ॒ব হির॑ণ্য॒-ন্তেনৈ॒বৈন॑-দ্বিন্দতে সাবি॒ত্রো ভ॑বতি সবি॒তৃপ্র॑সূত এ॒বৈন॑-দ্বিন্দতে॒ ভূম্যৈ॑ চ॒রুর্ভ॑বত্য॒স্যামে॒বৈন॑-দ্বিন্দত॒ উপৈ॑ন॒গ্ং॒ হির॑ণ্য-ন্নমতি॒ বি বা এ॒ষ ই॑ন্দ্রি॒যেণ॑ বী॒র্যে॑ণর্ধ্যতে॒ যো হির॑ণ্যং-বিঁ॒ন্দত॑ এ॒তা- [এ॒তাম্, এ॒ব] 9

-মে॒ব নির্ব॑পে॒দ্ধির॑ণ্যং-বিঁ॒ত্ত্বা নেন্দ্রি॒যেণ॑ বী॒র্যে॑ণ॒ ব্যৃ॑দ্ধ্যত এ॒তামে॒ব নির্ব॑পে॒দ্যস্য॒ হির॑ণ্য॒-ন্নশ্যে॒দ্যদা᳚গ্নে॒যো ভব॑ত্যাগ্নে॒যং-বৈঁ হির॑ণ্যং॒-যঁস্যৈ॒ ব হির॑ণ্য॒-ন্তেনৈ॒বৈন॑-দ্বিন্দতি সাবি॒ত্রো ভ॑বতি সবি॒তৃ-প্র॑সূত এ॒বৈন॑-দ্বিন্দতি॒ ভূম্যৈ॑ চ॒রুর্ভ॑বত্য॒স্যাং-বাঁ এ॒তন্ন॑শ্যতি॒ যন্নশ্য॑ত্য॒স্যামে॒বৈন॑-দ্বিন্দ॒তীন্দ্র॒- [দ্বিন্দ॒তীন্দ্রঃ॑, ত্বষ্টু॒-স্সোম॑] 10

-স্ত্বষ্টু॒-স্সোম॑-মভী॒ষহা॑-ঽ পিব॒-থ্স বিষ্বং॒-ব্যাঁ᳚র্চ্ছ॒-থ্স ই॑ন্দ্রি॒যেণ॑ সোমপী॒থেন॒ ব্যা᳚র্ধ্যত॒ স যদূ॒র্ধ্বমু॒দব॑মী॒-ত্তে শ্যা॒মাকা॑ অভব॒ন্থ্স প্র॒জাপ॑তি॒মুপা॑ধাব॒-ত্তস্মা॑ এ॒তগ্ং সো॑মে॒ন্দ্রগ্গ্ শ্যা॑মা॒ক-ঞ্চ॒রু-ন্নির॑বপ॒-ত্তেনৈ॒বাস্মি॑ন্নিন্দ্রি॒যগ্ং সো॑মপী॒থম॑দধা॒দ্বি বা এ॒ষ ই॑ন্দ্রি॒যেণ॑ সোম॒পীথেন॑র্ধ্যতে॒ য-স্সোমং॒-বঁমি॑তি॒ য-স্সো॑মবা॒মী স্যা-ত্তস্মা॑ [স্যা-ত্তস্মৈ᳚, এ॒তগ্ং] 11

এ॒তগ্ং সো॑মে॒ন্দ্রগ্গ্ শ্যা॑মা॒ক-ঞ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পে॒-থ্সোম॑-ঞ্চৈ॒বেন্দ্র॑-ঞ্চ॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ তাবে॒বাস্মি॑ন্নিন্দ্রি॒যগ্ং সো॑মপী॒থ-ন্ধ॑ত্তো॒ নেন্দ্রি॒যেণ॑ সোমপী॒থেন॒ ব্যৃ॑দ্ধ্যতে॒ য-থ্সৌ॒ম্যো ভব॑তি সোমপী॒থমে॒বাব॑ রুন্ধে॒ যদৈ॒ন্দ্রো ভব॑তীন্দ্রি॒যং-বৈঁ সো॑মপী॒থ ই॑ন্দ্রি॒যমে॒ব সো॑মপী॒থমব॑ রুন্ধে শ্যামা॒কো ভ॑বত্যে॒ষ বাব স সোম॑- [স সোমঃ॑, সা॒ক্ষাদে॒ব] 12

-স্সা॒ক্ষাদে॒ব সো॑মপী॒থমব॑ রুন্ধে॒ ঽগ্নযে॑ দা॒ত্রে পু॑রো॒ডাশ॑ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒দিন্দ্রা॑য প্রদা॒ত্রে পু॑রো॒ডাশ॒মেকা॑দশকপাল-ম্প॒শুকা॑মো॒-ঽগ্নিরে॒বাস্মৈ॑ প॒শূ-ন্প্র॑জ॒নয॑তি বৃ॒দ্ধানিন্দ্রঃ॒ প্র য॑চ্ছতি॒ দধি॒ মধু॑ ঘৃ॒তমাপো॑ ধা॒না ভ॑বন্ত্যে॒তদ্বৈ প॑শূ॒নাগ্ং রূ॒পগ্ং রূ॒পেণৈ॒ব প॒শূনব॑ রুন্ধে পঞ্চ-গৃহী॒ত-ম্ভ॑বতি॒ পাঙ্ক্তা॒ হি প॒শবো॑ বহু রূ॒প-ম্ভ॑বতি বহু রূ॒পা হি প॒শব॒- [প॒শবঃ॑, সমৃ॑দ্ধ্যৈ] 13

-স্সমৃ॑দ্ধ্যৈ প্রাজাপ॒ত্য-ম্ভ॑বতি প্রাজাপ॒ত্যা বৈ প॒শবঃ॑ প্র॒জাপ॑তিরে॒বাস্মৈ॑ প॒শূ-ন্প্রজ॑নযত্যা॒ত্মা বৈ পুরু॑ষস্য॒ মধু॒ যন্মদ্ধ্ব॒গ্নৌ জু॒হোত্যা॒ত্মান॑মে॒ব ত-দ্যজ॑মানো॒-ঽগ্নৌ প্রদ॑ধাতি প॒ঙ্ক্ত্যৌ॑ যাজ্যানুবা॒ক্যে॑ ভবতঃ॒ পাঙ্ক্তঃ॒ পুরু॑ষঃ॒ পাঙ্ক্তাঃ᳚ প॒শব॑ আ॒ত্মান॑মে॒ব মৃ॒ত্যোর্নি॒ষ্ক্রীয॑প॒শূনব॑ রুন্ধে ॥ 14 ॥

(ই॒ন্দ্রি॒যে᳚ - ঽস্মি॒ন্ - ভূম্যা॑ - এ॒তা - মিন্দ্রঃ॒ - স্যা-ত্তস্মৈ॒ - সোমো॑ - বহু রূ॒পা হি প॒শব॒ - এক॑চত্বারিগ্ংশচ্চ ) (অ. 2)

দে॒বা বৈ স॒ত্রমা॑স॒ত-র্ধি॑পরিমিতং॒-যঁশ॑স্কামা॒স্তেষা॒গ্ং॒ সোম॒গ্ং॒ রাজা॑নং॒-যঁশ॑ আর্চ্ছ॒-থ্স গি॒রিমুদৈ॒-ত্তম॒গ্নিরনূদৈ॒-ত্তাব॒গ্নীষোমৌ॒ সম॑ভবতা॒-ন্তাবিন্দ্রো॑ য॒জ্ঞবি॑ভ্র॒ষ্টো-ঽনু॒ পরৈ॒-ত্তাব॑ব্রবীদ্যা॒জয॑ত॒-ম্মেতি॒ তস্মা॑ এ॒তামিষ্টি॒-ন্নির॑বপতামাগ্নে॒য-ম॒ষ্টাক॑পালমৈ॒ন্দ্র-মেকা॑দশকপালগ্ং সৌ॒ম্য-ঞ্চ॒রু-ন্তযৈ॒বা-ঽস্মি॒-ন্তেজ॑ [তযৈ॒বা-ঽস্মি॒-ন্তেজঃ॑, ই॒ন্দ্রি॒য-ম্ব্র॑হ্মবর্চ॒স-] 15

ইন্দ্রি॒য-ম্ব্র॑হ্মবর্চ॒স-ম॑ধত্তাং॒-যোঁ য॒জ্ঞবি॑ভ্রষ্ট॒-স্স্যা-ত্তস্মা॑ এ॒তামিষ্টি॒-ন্নির্ব॑পেদাগ্নে॒য-ম॒ষ্টাক॑পালমৈ॒ন্দ্র-মেকা॑দশকপালগ্ং সৌ॒ম্য-ঞ্চ॒রুং-যঁদা᳚গ্নে॒যো ভব॑তি॒ তেজ॑ এ॒বাস্মি॒-ন্তেন॑ দধাতি॒ যদৈ॒ন্দ্রো ভব॑তীন্দ্রি॒যমে॒বাস্মি॒-ন্তেন॑ দধাতি॒ য-থ্সৌ॒ম্যো ব্র॑হ্মবর্চ॒স-ন্তেনা᳚ ঽঽগ্নে॒যস্য॑ চ সৌ॒ম্যস্য॑ চৈ॒ন্দ্রে স॒মাশ্লে॑ষযে॒-ত্তেজ॑শ্চৈ॒বাস্মি॑-ন্ব্রহ্মবর্চ॒স-ঞ্চ॑ স॒মীচী॑ [স॒মীচী᳚, দ॒ধা॒ত্য॒গ্নী॒ষো॒মীয॒-] 16

দধাত্যগ্নীষো॒মীয॒-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে॒দ্য-ঙ্কামো॒ নোপ॒নমে॑দাগ্নে॒যো বৈ ব্রা᳚হ্ম॒ণ-স্স সোম॑-ম্পিবতি॒ স্বামে॒ব দে॒বতা॒গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ সৈবৈন॒-ঙ্কামে॑ন॒ সম॑র্ধয॒ত্যুপৈ॑ন॒-ঙ্কামো॑ নমত্যগ্নীষো॒মীয॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে-দ্ব্রহ্মবর্চ॒সকা॑মো॒-ঽগ্নীষোমা॑ বে॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ তাবে॒বাস্মি॑-ন্ব্রহ্মবর্চ॒স-ন্ধ॑ত্তো ব্রহ্মবর্চ॒স্যে॑ব [ব্রহ্মবর্চ॒স্যে॑ব, ভ॒ব॒তি॒ যদ॒ষ্টাক॑পাল॒-] 17

ভ॑বতি॒ যদ॒ষ্টাক॑পাল॒-স্তেনা᳚-ঽঽগ্নে॒যো যচ্ছ্যা॑মা॒কস্তেন॑ সৌ॒ম্য-স্সমৃ॑দ্ধ্যৈ॒ সোমা॑য বা॒জিনে᳚ শ্যামা॒ক-ঞ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পে॒দ্যঃ ক্লৈব্যা᳚দ্বিভী॒যা-দ্রেতো॒ হি বা এ॒তস্মা॒-দ্বাজি॑নমপ॒ক্রাম॒ত্যথৈ॒ষ ক্লৈব্যা᳚দ্বিভায॒ সোম॑মে॒ব বা॒জিন॒গ্গ্॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বাস্মি॒-ন্রেতো॒ বাজি॑ন-ন্দধাতি॒ ন ক্লী॒বো ভ॑বতিব্রাহ্মণস্প॒ত্য-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে॒-দ্গ্রাম॑কামো॒ [-নির্ব॑পে॒-দ্গ্রাম॑কামঃ, ব্রহ্ম॑ণ॒স্পতি॑মে॒ব] 18

ব্রহ্ম॑ণ॒স্পতি॑মে॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বাস্মৈ॑ সজা॒তা-ন্প্র য॑চ্ছতি গ্রা॒ম্যে॑ব ভ॑বতি গ॒ণব॑তী যাজ্যানুবা॒ক্যে॑ ভবত-স্সজা॒তৈরে॒বৈন॑-ঙ্গ॒ণব॑ন্ত-ঙ্করোত্যে॒তামে॒ব নির্ব॑পে॒দ্যঃ কা॒মযে॑ত॒ ব্রহ্ম॒ন্ বিশং॒-বিঁ না॑শযেয॒মিতি॑ মারু॒তী যা᳚জ্যানুবা॒ক্যে॑ কুর্যা॒-দ্ব্রহ্ম॑ন্নে॒ব বিশং॒-বিঁ না॑শযতি ॥ 19

(তেজঃ॑ - স॒মীচী᳚ - ব্রহ্মবর্চ॒স্যে॑ব - গ্রাম॑কাম॒ - স্ত্রিচ॑ত্বারিগ্ংশচ্চ ) (অ. 3)

অ॒র্য॒ম্ণে চ॒রু-ন্নির্ব॑প-থ্সুব॒র্গকা॑মো॒-ঽসৌ বা আ॑দি॒ত্যো᳚-ঽর্য॒মা-ঽর্য॒মণ॑মে॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বৈনগ্ং॑ সুব॒র্গং-লোঁ॒ক-ঙ্গ॑মযত্যর্য॒ম্ণে চ॒রু-ন্নির্ব॑পে॒দ্যঃ কা॒মযে॑ত॒ দান॑কামা মে প্র॒জা-স্স্যু॒রিত্য॒সৌ বা আ॑দি॒ত্যো᳚-ঽর্য॒মা যঃ খলু॒ বৈ দদা॑তি॒ সো᳚-ঽর্য॒মা-ঽর্য॒মণ॑মে॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বা- [স এ॒ব, অ॒স্মৈ॒ দান॑কামাঃ] 20

-ঽস্মৈ॒ দান॑কামাঃ প্র॒জাঃ ক॑রোতি॒ দান॑কামা অস্মৈ প্র॒জা ভ॑বন্ত্যর্য॒ম্ণে চ॒রু-ন্নির্ব॑পে॒দ্যঃ কা॒মযে॑ত স্ব॒স্তি জ॒নতা॑মিযা॒মিত্য॒সৌ বা আ॑দি॒ত্যো᳚-ঽর্য॒মা- ঽর্য॒মণ॑মে॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বৈন॒-ন্ত-দ্গ॑মযতি॒ যত্র॒ জিগ॑মিষ॒তীন্দ্রো॒ বৈ দে॒বানা॑মানুজাব॒র আ॑সী॒-থ্স প্র॒জাপ॑তি॒ -মুপা॑ধাব॒-ত্তস্মা॑ এ॒তমৈ॒ন্দ্রমা॑নুষূ॒ক-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নি- [-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নিঃ, অ॒ব॒প॒-ত্তেনৈ॒বৈন॒মগ্রং॑-] 21

-র॑বপ॒-ত্তেনৈ॒বৈন॒-মগ্র॑-ন্দে॒বতা॑না॒-ম্পর্য॑ণয-দ্বু॒দ্ধ্নব॑তী॒ অগ্র॑বতী যাজ্যানুবা॒ক্যে॑ অকরো-দ্বু॒দ্ধ্না-দে॒বৈন॒মগ্র॒-ম্পর্য॑ণয॒দ্যো রা॑জ॒ন্য॑ আনুজাব॒র-স্স্যা-ত্তস্মা॑ এ॒তমৈ॒ন্দ্র-মা॑নুষূ॒ক-মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে॒-দিন্দ্র॑মে॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বৈন॒-মগ্রগ্ং॑ সমা॒নানা॒-ম্পরি॑ণযতি বু॒দ্ধ্নব॑তী॒ অগ্র॑বতী যাজ্যানুবা॒ক্যে॑ ভবতো বু॒দ্ধ্না-দে॒বৈন॒-মগ্র॒ম্- [বু॒দ্ধ্না-দে॒বৈন॒-মগ্র᳚ম্, পরি॑] 22

-পরি॑ ণযত্যানুষূ॒কো ভ॑বত্যে॒ষা হ্যে॑তস্য॑ দে॒বতা॒ য আ॑নুজাব॒র-স্সমৃ॑দ্ধ্যৈ॒ যো ব্রা᳚হ্ম॒ণ আ॑নুজাব॒র-স্স্যা-ত্তস্মা॑ এ॒ত-ম্বা॑র্হস্প॒ত্য-মা॑নুষূ॒ক-ঞ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পে॒-দ্বৃহ॒স্পতি॑-মে॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বৈন॒মগ্রগ্ং॑ সমা॒নানা॒-ম্পরি॑ণযতি বু॒দ্ধ্নব॑তী॒ অগ্র॑বতী যাজ্যানুবা॒ক্যে॑ ভবতো বু॒দ্ধ্না-দে॒বৈন॒-মগ্র॒-ম্পরি॑ ণযত্যানুষূ॒কো ভ॑বত্যে॒ষা হ্যে॑তস্য॑ দে॒বতা॒ য আ॑নুজাব॒র-স্সমৃ॑দ্ধ্যৈ ॥ 23 ॥

(এ॒ব - নির - গ্র॑-মে॒তস্য॑ - চ॒ত্বারি॑ চ) (অ. 4)

প্র॒জাপ॑তে॒-স্ত্রয॑স্ত্রিগ্ংশ-দ্দুহি॒তর॑ আস॒-ন্তা-স্সোমা॑য॒ রাজ্ঞে॑-ঽদদা॒-ত্তাসাগ্ং॑ রোহি॒ণীমুপৈ॒-ত্তা ঈর্ষ্য॑ন্তীঃ॒ পুন॑রগচ্ছ॒-ন্তা অন্বৈ॒-ত্তাঃ পুন॑রযাচত॒ তা অ॑স্মৈ॒ ন পুন॑রদদা॒-থ্সো᳚-ঽব্রবী-দৃ॒ত-ম॑মীষ্ব॒ যথা॑ সমাব॒চ্ছ উ॑পৈ॒ষ্যাম্যথ॑ তে॒ পুন॑-র্দাস্যা॒মীতি॒ স ঋ॒তমা॑মী॒-ত্তা অ॑স্মৈ॒ পুন॑রদদা॒-ত্তাসাগ্ং॑ রোহি॒ণীমে॒বোপ॒- [রোহি॒ণীমে॒বোপ॑, ঐ॒ত্তং-যঁক্ষ্ম॑] 24

-ত্তং-যঁক্ষ্ম॑ আর্চ্ছ॒-দ্রাজা॑নং॒-যঁক্ষ্ম॑ আর॒দিতি॒ তদ্রা॑জয॒ক্ষ্মস্য॒ জন্ম॒ য-ত্পাপী॑যা॒নভ॑ব॒-ত্ত-ত্পা॑পয॒ক্ষ্মস্য॒ যজ্জা॒যাভ্যো-ঽবি॑ন্দ॒-ত্তজ্জা॒যেন্য॑স্য॒য এ॒বমে॒তেষাং॒-যঁক্ষ্মা॑ণা॒-ঞ্জন্ম॒ বেদ॒ নৈন॑মে॒তে যক্ষ্মা॑ বিন্দন্তি॒স এ॒তা এ॒ব ন॑ম॒স্য-ন্নুপা॑-ঽধাব॒-ত্তা অ॑ব্রুব॒ন্. বরং॑-বৃঁণামহৈ সমাব॒চ্ছ এ॒ব ন॒ উপা॑য॒ ইতি॒ তস্মা॑ এ॒ত- [তস্মা॑ এ॒তম্, আ॑দি॒ত্য-ঞ্চ॒রুং] 25

-মা॑দি॒ত্য-ঞ্চ॒রু-ন্নির॑বপ॒-ন্তেনৈ॒বৈন॑-ম্পা॒পা-থ্স্রামা॑দমুঞ্চ॒ন্. যঃ পা॑পয॒ক্ষ্মগৃ॑হীত॒-স্স্যা-ত্তস্মা॑ এ॒তমা॑দি॒ত্য-ঞ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পেদাদি॒ত্যানে॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ ত এ॒বৈন॑-ম্পা॒পা-থ্স্রামা᳚ন্মুঞ্চন্ত্য-মাবা॒স্যা॑যা॒-ন্নির্ব॑পে-দ॒মুমে॒বৈন-॑মা॒প্যায॑মান॒-মন্বা প্যা॑যযতি॒ নবো॑নবো ভবতি॒ জায॑মান॒ ইতি॑ পুরো-ঽনুবা॒ক্যা॑ ভব॒ত্যাযু॑রে॒বাস্মি॒-ন্তযা॑ দধাতি॒ যমা॑দি॒ত্যা অ॒গ্ং॒শুমা᳚প্যা॒যয॒ন্তীতি॑ যা॒জ্যৈবৈন॑মে॒তযা᳚ প্যাযযতি ॥ 26 ॥

(এ॒বোপৈ॒ -ত- ম॑স্মি॒ন্ - ত্রযো॑দশচ) (অ. 5)

প্র॒জাপ॑তি র্দে॒বেভ্যো॒-ঽন্নাদ্যং॒-ব্যাঁদি॑শ॒-থ্সো᳚-ঽব্রবী॒দ্যদি॒মান্ ঁলো॒কা-ন॒ভ্য॑তি॒রিচ্যা॑তৈ॒ তন্মমা॑স॒দিতি॒ তদি॒মান্ ঁলো॒কা-ন॒ভ্যত্য॑রিচ্য॒তেন্দ্র॒গ্ং॒ রাজা॑ন॒-মিন্দ্র॑-মধিরা॒জ-মিন্দ্রগ্গ্॑ স্ব॒রাজা॑ন॒-ন্ততো॒ বৈ স ই॒মান্ ঁলো॒কাগ্ স্ত্রে॒ধা-ঽদু॑হ॒-ত্ত-ত্ত্রি॒ধাতো᳚-স্ত্রিধাতু॒ত্বং-যঁ-ঙ্কা॒মযে॑তান্না॒দ-স্স্যা॒দিতি॒ তস্মা॑ এ॒ত-ন্ত্রি॒ধাতু॒-ন্নির্ব॑পে॒দিন্দ্রা॑য॒ রাজ্ঞে॑ পুরো॒ডাশ॒- [পুরো॒ডাশ᳚ম্, একা॑দশকপাল॒-] 27

-মেকা॑দশকপাল॒-মিন্দ্রা॑যা-ধিরা॒জাযেন্দ্রা॑য স্ব॒রাজ্ঞে॒-ঽযং-বাঁ ইন্দ্রো॒ রাজা॒-ঽযমিন্দ্রো॑-ঽধিরা॒জো॑-ঽসাবিন্দ্রঃ॑ স্ব॒রাডি॒মানে॒ব লো॒কান্-থ্স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ ত এ॒বাস্মা॒ অন্ন॒-ম্প্রয॑চ্ছন্ত্যন্না॒দ এ॒ব ভ॑বতি॒ যথা॑ ব॒থ্সেন॒ প্রত্তা॒-ঙ্গা-ন্দু॒হ এ॒বমে॒বেমান্ ঁলো॒কা-ন্প্রত্তা॒ন্ কাম॑ম॒ন্নাদ্য॑-ন্দুহ উত্তা॒নেষু॑ ক॒পালে॒ষ্বধি॑ শ্রয॒ত্যযা॑তযামত্বায॒ ত্রযঃ॑ পুরো॒ডাশা॑ ভবন্তি॒ ত্রয॑ ই॒মে লো॒কা এ॒ষাং-লোঁ॒কানা॒মাপ্ত্যা॒ উত্ত॑রউত্তরো॒ জ্যাযা᳚-ন্ভবত্যে॒বমি॑ব॒ হীমে লো॒কা-স্সমৃ॑দ্ধ্যৈ॒ সর্বে॑ষামভি-গ॒ময॒ন্নব॑ দ্য॒ত্যছ॑ম্বট্কারং-ব্যঁ॒ত্যাস॒মন্বা॒হানি॑র্দাহায ॥ 28 ॥

(পু॒রো॒ডাশং॒ - ত্রযঃ॒ - ষড্বিগ্ং॑শতিশ্চ) (অ. 6)

দে॒বা॒সু॒রা-স্সংযঁ॑ত্তা আস॒-ন্তা-ন্দে॒বানসু॑রা অজয॒-ন্তে দে॒বাঃ প॑রাজিগ্যা॒না অসু॑রাণাং॒-বৈঁশ্য॒মুপা॑-ঽঽয॒-ন্তেভ্য॑ ইন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑মপা᳚ক্রাম॒-ত্তদিন্দ্রো॑-ঽচায॒-ত্তদন্বপা᳚ক্রাম॒-ত্তদ॑ব॒রুধ॒-ন্নাশ॑ক্নো॒-ত্তদ॑স্মাদভ্য॒র্ধো॑ ঽচর॒-থ্স প্র॒জাপ॑তি॒মুপা॑ধাব॒-ত্তমে॒তযা॒ সর্ব॑পৃষ্ঠযা-ঽযাজয॒-ত্তযৈ॒বা-ঽস্মি॑-ন্নিন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑-মদধা॒দ্য ই॑ন্দ্রি॒যকা॑মো [ই॑ন্দ্রি॒যকা॑মঃ, বী॒র্য॑কাম॒-স্স্যাত্-] 29

বী॒র্য॑কাম॒-স্স্যা-ত্তমে॒তযা॒ সর্ব॑পৃষ্ঠযা যাজযেদে॒তা এ॒ব দে॒বতা॒-স্স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ তা এ॒বাস্মি॑-ন্নিন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑-ন্দধতি॒যদিন্দ্রা॑য॒ রাথ॑ন্তরায নি॒র্বপ॑তি॒ যদে॒বাগ্নে-স্তেজ॒স্তদে॒বাব॑ রুন্ধে॒যদিন্দ্রা॑য॒ বার্হ॑তায॒ যদে॒বেন্দ্র॑স্য॒ তেজ॒স্তদে॒বাব॑ রুন্ধে॒ যদিন্দ্রা॑য বৈরূ॒পায॒ যদে॒ব স॑বি॒তু-স্তেজ॒স্ত- [স॑বি॒তু-স্তেজ॒স্তত্, এ॒বাব॑ রুন্ধে॒] 30

-দে॒বাব॑ রুন্ধে॒ যদিন্দ্রা॑য বৈরা॒জায॒ যদে॒ব ধা॒তু-স্তেজ॒স্ত-দে॒বাব॑ রুন্ধে॒ যদিন্দ্রা॑য শাক্ব॒রায॒ যদে॒ব ম॒রুতা॒-ন্তেজ॒স্ত-দে॒বাব॑ রুন্ধে॒ যদিন্দ্রা॑য রৈব॒তায॒ যদে॒ব বৃহ॒স্পতে॒-স্তেজ॒স্ত-দে॒বা-ঽব॑ রুন্ধ এ॒তাব॑ন্তি॒ বৈ তেজাগ্ং॑সি॒ তান্যে॒বাব॑ রুন্ধ উত্তা॒নেষু॑ ক॒পালে॒ষ্বধি॑ শ্রয॒ত্যযা॑তযামত্বায॒ দ্বাদ॑শকপালঃ পুরো॒ডাশো॑ [পুরো॒ডাশঃ॑, ভ॒ব॒তি॒ বৈ॒শ্ব॒দে॒ব॒ত্বায॑] 31

ভবতি বৈশ্বদেব॒ত্বায॑ সম॒ন্ত-ম্প॒র্যব॑দ্যতি সম॒ন্ত-মে॒বেন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্যং॑-যঁজ॑মানে দধাতি ব্য॒ত্যাস॒-মন্বা॒হানি॑র্দাহা॒যাশ্ব॑ ঋষ॒ভো বৃ॒ষ্ণির্ব॒স্ত-স্সা-দক্ষি॑ণা-বৃষ॒ত্বাযৈ॒তযৈ॒ব য॑জেতা-ঽভিশ॒স্যমা॑ন এ॒তাশ্চেদ্বা অ॑স্যদে॒বতা॒ অন্ন॑-ম॒দন্ত্য॒দন্ত্যু॑-বে॒বা-ঽস্য॑ মনু॒ষ্যাঃ᳚ ॥ 32 ॥

(ই॒ন্দ্রি॒য॒কা॑মঃ-সবি॒তুস্তেজ॒স্তত্ - পু॑রো॒ডাশো॒ -ঽষ্টাত্রিগ্ং॑শচ্চ) (অ. 7)

রজ॑নো॒ বৈ কৌ॑ণে॒যঃ ক্র॑তু॒জিত॒-ঞ্জান॑কি-ঞ্চক্ষু॒র্বন্য॑মযা॒-ত্তস্মা॑ এ॒তামিষ্টি॒-ন্নির॑বপ-দ॒গ্নযে॒ ভ্রাজ॑স্বতে পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পালগ্ং সৌ॒র্য-ঞ্চ॒রুম॒গ্নযে॒ ভ্রাজ॑স্বতে পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্তযৈ॒বাস্মি॒ন্ চক্ষু॑রদধা॒-দ্য-শ্চক্ষু॑কাম॒-স্স্যা-ত্তস্মা॑ এ॒তামিষ্টি॒-ন্নির্ব॑পে-দ॒গ্নযে॒ ভ্রাজ॑স্বতে পুরো॒ডাশ॑ম॒ষ্টাক॑পালগ্ং সৌ॒র্য-ঞ্চ॒রুম॒গ্নযে॒ ভ্রাজ॑স্বতে পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পালম॒গ্নে র্বৈ চক্ষু॑ষা মনু॒ষ্যা॑ বি- [চক্ষু॑ষা মনু॒ষ্যা॑ বি, প॒শ্য॒ন্তি॒ সূর্য॑স্য] 33

প॑শ্যন্তি॒ সূর্য॑স্য দে॒বা অ॒গ্নি-ঞ্চৈ॒ব সূর্য॑-ঞ্চ॒ স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ তাবে॒বাস্মি॒ন্ চক্ষু॑-র্ধত্ত॒-শ্চক্ষু॑ষ্মা-নে॒ব ভ॑বতি॒ যদা᳚গ্নে॒যৌ ভব॑ত॒-শ্চক্ষু॑ষী এ॒বাস্মি॒-ন্ত-ত্প্রতি॑ দধাতি॒ য-থ্সৌ॒র্যো নাসি॑কা॒-ন্তেনা॒ভিতঃ॑ সৌ॒র্যমা᳚গ্নে॒যৌ ভ॑বত॒-স্তস্মা॑-দ॒ভিতো॒ নাসি॑কা॒-ঞ্চক্ষু॑ষী॒ তস্মা॒-ন্নাসি॑কযা॒ চক্ষু॑ষী॒ বিধৃ॑তে সমা॒নী যা᳚জ্যানুবা॒ক্যে॑ ভবত-স্সমা॒নগ্ং হি চক্ষু॒-স্সমৃ॑দ্ধ্যা॒ উদু॒ত্য-ঞ্জা॒তবে॑দসগ্ং স॒প্ত ত্বা॑ হ॒রিতো॒ রথে॑ চি॒ত্র-ন্দে॒বানা॒মুদ॑গা॒দনী॑ক॒মিতি॒ পিণ্ডা॒-ন্প্রয॑চ্ছতি॒ চক্ষু॑-রে॒বাস্মৈ॒ প্রয॑চ্ছতি॒ যদে॒ব তস্য॒ তত্ ॥ 34 ॥

(বি - হ্য॑ - ষ্টাবিগ্ং॑শতিশ্চ) (অ. 8)

ধ্রু॒বো॑-ঽসি ধ্রু॒বো॑-ঽহগ্ং স॑জা॒তেষু॑ ভূযাস॒-ন্ধীর॒শ্চেত্তা॑ বসু॒বি-দ্ধ্রু॒বো॑-ঽসি ধ্রু॒বো॑-ঽহগ্ং স॑জা॒তেষু॑ ভূযাস-মু॒গ্রশ্চেত্তা॑ বসু॒বি-দ্ধ্রু॒বো॑-ঽসি ধ্রু॒বো॑-ঽহগ্ং স॑জা॒তেষু॑ ভূযাস-মভি॒ভূশ্চেত্তা॑ বসু॒বি-দাম॑ন-ম॒স্যাম॑নস্য দেবা॒ যে স॑জা॒তাঃ কু॑মা॒রা-স্সম॑নস॒স্তান॒হ-ঙ্কা॑মযে হৃ॒দা তে মা-ঙ্কা॑মযন্তাগ্ং হৃ॒দা তা-ন্ম॒ আম॑নসঃ কৃধি॒ স্বাহা ঽঽম॑নম॒- [স্বাহা ঽঽম॑নম॒সি, আম॑নস্য] 35

-স্যাম॑নস্য দেবা॒ যা-স্স্ত্রিয॒-স্সম॑নস॒স্তা অ॒হ-ঙ্কা॑মযে হৃ॒দা তা মা-ঙ্কা॑মযন্তাগ্ং হৃ॒দা তা ম॒ আম॑নসঃ কৃধি॒ স্বাহা॑ বৈশ্বদে॒বীগ্ং-সা᳚ঙ্গ্রহ॒ণী-ন্নির্ব॑পে॒দ্গ্রাম॑কামো বৈশ্বদে॒বা বৈ স॑জা॒তা বিশ্বা॑নে॒ব দে॒বান্থ্স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ ত এ॒বাস্মৈ॑ সজা॒তা-ন্প্র য॑চ্ছন্তি গ্রা॒ম্যে॑ব ভ॑বতি সাঙ্গ্রহ॒ণী ভ॑বতি মনো॒গ্রহ॑ণং॒-বৈঁস॒গ্রংহ॑ণ॒-ম্মন॑ এ॒ব স॑জা॒তানাং᳚- [এ॒ব স॑জা॒তানা᳚ম্, গৃ॒হ্ণা॒তি॒ ধ্রু॒বো॑-ঽসি] 36

-গৃহ্ণাতি ধ্রু॒বো॑-ঽসি ধ্রু॒বো॑-ঽহগ্ং স॑জা॒তেষু॑ ভূযাস॒মিতি॑ পরি॒ধী-ন্পরি॑ দধাত্যা॒শিষ॑মে॒বৈতামা শা॒স্তে-ঽথো॑ এ॒তদে॒ব সর্বগ্ং॑ সজা॒তেষ্বধি॑ ভবতি॒ যস্যৈ॒বং-বিঁ॒দুষ॑ এ॒তে প॑রি॒ধযঃ॑ পরিধী॒যন্ত॒ আম॑ নম॒স্যাম॑নস্য দেবা॒ ইতি॑ তি॒স্র আহু॑তী র্জুহোত্যে॒তাব॑ন্তো॒ বৈ স॑জা॒তা যে ম॒হান্তো॒ যে ক্ষু॑ল্ল॒কা যা-স্স্ত্রিয॒স্তানে॒বাব॑ রুন্ধে॒ ত এ॑ন॒মব॑রুদ্ধা॒ উপ॑ তিষ্ঠন্তে ॥ 37 ॥

(স্বাহা ঽঽম॑নমসি - সজা॒তানাগ্ং॑ - রুন্ধে॒ - পঞ্চ॑ চ ) (অ. 9)

যন্নব॒-মৈত্ত-ন্নব॑নীত-মভব॒দ্য-দস॑র্প॒-ত্ত-থ্স॒র্পির॑ভব॒-দ্যদদ্ধি॑যত॒ ত-দ্ঘৃ॒তম॑ভবদ॒শ্বিনোঃ᳚ প্রা॒ণো॑-ঽসি॒ তস্য॑ তে দত্তাং॒-যঁযোঃ᳚ প্রা॒ণো-ঽসি॒ স্বাহেন্দ্র॑স্য প্রা॒ণো॑-ঽসি॒ তস্য॑ তে দদাতু॒ যস্য॑ প্রা॒ণো-ঽসি॒ স্বাহা॑ মি॒ত্রাবরু॑ণযোঃ প্রা॒ণো॑-ঽসি॒ তস্য॑ তে দত্তাং॒-যঁযোঃ᳚ প্রা॒ণো-ঽসি॒ স্বাহা॒ বিশ্বে॑ষা-ন্দে॒বানা᳚-ম্প্রা॒ণো॑-ঽসি॒ [বিশ্বে॑ষা-ন্দে॒বানা᳚-ম্প্রা॒ণো॑-ঽসি॒, তস্য॑ তে] 38

তস্য॑ তে দদতু॒ যেষা᳚-ম্প্রা॒ণো-ঽসি॒ স্বাহা॑ ঘৃ॒তস্য॒ ধারা॑ম॒মৃত॑স্য॒ পন্থা॒মিন্দ্রে॑ণ দ॒ত্তা-ম্প্রয॑তা-ম্ম॒রুদ্ভিঃ॑ । ত-ত্ত্বা॒ বিষ্ণুঃ॒ পর্য॑পশ্য॒-ত্ত-ত্ত্বেডা॒ গব্যৈর॑যত্ ॥ পা॒ব॒মা॒নেন॑ ত্বা॒ স্তোমে॑ন গায॒ত্রস্য॑ বর্ত॒ন্যোপা॒গ্ং॒শো র্বী॒র্যে॑ণ দে॒বস্ত্বা॑ সবি॒তো-থ্সৃ॑জতু জী॒বাত॑বে জীবন॒স্যাযৈ॑ বৃহ-দ্রথন্ত॒রযো᳚স্ত্বা॒ স্তোমে॑ন ত্রি॒ষ্টুভো॑ বর্ত॒ন্যা শু॒ক্রস্য॑ বী॒র্যে॑ণ দে॒বস্ত্বা॑ সবি॒তো- [সবি॒তোত্, সৃ॒জ॒তু॒ জী॒বাত॑বে] 39

-থ্সৃ॑জতু জী॒বাত॑বে জীবন॒স্যাযা॑ অ॒গ্নেস্ত্বা॒ মাত্র॑যা॒ জগ॑ত্যৈ বর্ত॒ন্যা-ঽঽগ্র॑য॒ণস্য॑ বী॒র্যে॑ণ দে॒বস্ত্বা॑ সবি॒তো-থ্সৃ॑জতু জী॒বাত॑বে জীবন॒স্যাযা॑ ই॒মম॑গ্ন॒ আযু॑ষে॒ বর্চ॑সে কৃধি প্রি॒যগ্ং রেতো॑ বরুণ সোম রাজন্ন্ । মা॒ তেবা᳚স্মা অদিতে॒ শর্ম॑ যচ্ছ॒ বিশ্বে॑ দেবা॒ জর॑দষ্টি॒র্যথা-ঽস॑ত্ ॥ অ॒গ্নিরাযু॑ষ্মা॒ন্-থ্স বন॒স্পতি॑ভি॒-রাযু॑ষ্মা॒-ন্তেন॒ ত্বা-ঽঽযু॒ষা-ঽঽযু॑ষ্মন্ত-ঙ্করোমি॒ সোম॒ আযু॑ষ্মা॒ন্-থ্স ওষ॑ধীভি র্য॒জ্ঞ আযু॑ষ্মা॒ন্-থ্স দক্ষি॑ণাভি॒ র্ব্রহ্মা-ঽঽযু॑ষ্ম॒-ত্ত-দ্ব্রা᳚হ্ম॒ণৈরাযু॑ষ্ম-দ্দে॒বা আযু॑ষ্মন্ত॒স্তে॑-ঽমৃতে॑ন পি॒তর॒ আযু॑ষ্মন্ত॒স্তে স্ব॒ধযা-ঽঽযু॑ষ্মন্ত॒স্তেন॒ ত্বা ঽঽযু॒ষা-ঽঽ যু॑ষ্মন্ত-ঙ্করোমি ॥ 40 ॥

(বিশ্বে॑ষা-ন্দে॒বানা᳚-ম্প্রা॒ণো॑-ঽসি - ত্রি॒ষ্টুভো॑ বর্ত॒ন্যা শু॒ক্রস্য॑ বী॒র্যে॑ণ দে॒বস্ত্বা॑ সবি॒তোথ্ - সোম॒ আযু॑ষ্মা॒ন্ - পঞ্চ॑বিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 10)

অ॒গ্নিং-বাঁ এ॒তস্য॒ শরী॑র-ঙ্গচ্ছতি॒ সোম॒গ্ং॒ রসো॒ বরু॑ণ এনং-বঁরুণপা॒শেন॑ গৃহ্ণাতি॒ সর॑স্বতীং॒-বাঁগ॒গ্নাবিষ্ণূ॑ আ॒ত্মা যস্য॒ জ্যোগা॒ময॑তি॒ যো জ্যোগা॑মযাবী॒ স্যাদ্যো বা॑ কা॒মযে॑ত॒ সর্ব॒মাযু॑রিযা॒মিতি॒ তস্মা॑ এ॒তামিষ্টি॒-ন্নির্ব॑পেদাগ্নে॒য -ম॒ষ্টাক॑পালগ্ং সৌ॒ম্য-ঞ্চ॒রুং-বাঁ॑রু॒ণ-ন্দশ॑কপালগ্ং সারস্ব॒ত-ঞ্চ॒রুমা᳚গ্নাবৈষ্ণ॒ব-মেকা॑দশকপাল-ম॒গ্নেরে॒বাস্য॒ শরী॑র-ন্নিষ্ক্রী॒ণাতি॒ সোমা॒দ্রসং॑- [সোমা॒দ্রস᳚ম্, বা॒রু॒ণেনৈ॒বৈনং॑-] 41

-ঁবারু॒ণেনৈ॒বৈনং॑-বঁরুণপা॒শা-ন্মু॑ঞ্চতি সারস্ব॒তেন॒ বাচ॑-ন্দধাত্য॒গ্নি-স্সর্বা॑ দে॒বতা॒ বিষ্ণু॑র্য॒জ্ঞো দে॒বতা॑ভিশ্চৈ॒বৈনং॑-যঁ॒জ্ঞেন॑ চ ভিষজ্যত্যু॒ত যদী॒তাসু॒ র্ভব॑তি॒ জীব॑ত্যে॒ব যন্নব॒-মৈত্ত-ন্নব॑নীত-মভব॒-দিত্যাজ্য॒- মবে᳚ক্ষতে-রূ॒পমে॒বাস্যৈ॒-তন্ম॑হি॒মানং॒-ব্যাঁচ॑ষ্টে॒-ঽশ্বিনোঃ᳚ প্রা॒ণো॑-ঽসীত্যা॑হা॒শ্বিনৌ॒ বৈ দে॒বানাং᳚- [দে॒বানা᳚ম্, ভি॒ষজৌ॒] 42

-ভি॒ষজৌ॒ তাভ্যা॑মে॒বাস্মৈ॑ ভেষ॒জ-ঙ্ক॑রো॒তীন্দ্র॑স্য প্রা॒ণো॑ ঽসীত্যা॑হেন্দ্রি॒য- মে॒বাস্মি॑ন্নে॒তেন॑ দধাতি মি॒ত্রাবরু॑ণযোঃ প্রা॒ণো॑-ঽসীত্যা॑হ প্রাণাপা॒নাবে॒- বাস্মি॑ন্নে॒তেন॑ দধাতি॒ বিশ্বে॑ষা-ন্দে॒বানা᳚-ম্প্রা॒ণো॑-ঽসীত্যা॑হ বী॒র্য॑মে॒বাস্মি॑ন্নে॒তেন॑ দধাতি ঘৃ॒তস্য॒ ধারা॑ম॒মৃত॑স্য॒ পন্থা॒মিত্যা॑হ যথায॒জুরে॒বৈত-ত্পা॑বমা॒নেন॑ ত্বা॒ স্তোমে॒নে- [স্তোমে॒নেতি, আ॒হ॒ প্রা॒ণমে॒বাস্মি॑-] 43

-ত্যা॑হ প্রা॒ণমে॒বাস্মি॑-ন্নে॒তেন॑ দধাতি বৃহ-দ্রথন্ত॒রযো᳚স্ত্বা॒ স্তোমে॒নেত্যা॒হৌজ॑ এ॒বাস্মি॑ন্নে॒তেন॑ দধাত্য॒গ্নেস্ত্বা॒ মাত্র॒যেত্যা॑হা॒-ঽঽত্মান॑-মে॒বাস্মি॑ন্নে॒তেন॑ দধাত্যৃ॒ত্বিজঃ॒ পর্যা॑হু॒র্যাব॑ন্ত এ॒বর্ত্বিজ॒স্ত এ॑ন-ম্ভিষজ্যন্তি ব্র॒হ্মণো॒ হস্ত॑মন্বা॒রভ্য॒ পর্যা॑হুরেক॒ধৈব যজ॑মান॒ আযু॑র্দধতি॒ যদে॒ব তস্য॒ তদ্ধির॑ণ্যা- [তদ্ধির॑ণ্যাত্, ঘৃ॒ত-ন্নিষ্পি॑ব॒ত্যাযু॒র্বৈ] 44

-দ্ঘৃ॒ত-ন্নিষ্পি॑ব॒ত্যাযু॒র্বৈ ঘৃ॒তম॒মৃত॒গ্ং॒ হির॑ণ্যম॒মৃতা॑দে॒বা ঽঽযু॒র্নিষ্পি॑বতি শ॒তমা॑ন-ম্ভবতি শ॒তাযুঃ॒ পুরু॑ষ-শ্শ॒তেন্দ্রি॑য॒ আযু॑ষ্যে॒বেন্দ্রি॒যে প্রতি॑তিষ্ঠ॒ত্যথো॒ খলু॒ যাব॑তী॒-স্সমা॑ এ॒ষ্য-ন্মন্যে॑ত॒ তাব॑ন্মানগ্গ্ স্যা॒-থ্সমৃ॑দ্ধ্যা ই॒মম॑গ্ন॒ আযু॑ষে॒ বর্চ॑সে কৃ॒ধীত্যা॒হা ঽঽযু॑রে॒বাস্মি॒ন্. বর্চো॑ দধাতি॒ বিশ্বে॑ দেবা॒ জর॑দষ্টি॒র্যথা ঽস॒দিত্যা॑ -হ॒ জর॑দষ্টিমে॒বৈন॑-ঙ্করোত্য॒গ্নি-রাযু॑ষ্মা॒নিতি॒ হস্ত॑-ঙ্গৃহ্ণাত্যে॒তে বৈ দে॒বা আযু॑ষ্মন্ত॒স্ত এ॒বাস্মি॒ন্নাযু॑র্দধতি॒ সর্ব॒মাযু॑রেতি ॥ 45 ॥

(রসং॑-দে॒বানা॒গ্॒-স্তোমে॒নেতি॒-হির॑ণ্যা॒-দস॒দিতি॒-দ্বাবিগ্ং॑শতিশ্চ) (অ. 11)

প্র॒জাপ॑তি॒ র্বরু॑ণা॒যাশ্ব॑মনয॒-থ্স স্বা-ন্দে॒বতা॑মার্চ্ছ॒-থ্স পর্য॑দীর্যত॒ স এ॒তং-বাঁ॑রু॒ণ-ঞ্চতু॑ষ্-কপালমপশ্য॒-ত্ত-ন্নির॑বপ॒-ত্ততো॒ বৈ স ব॑রুণ- পা॒শাদ॑মুচ্যত॒ বরু॑ণো॒ বা এ॒ত-ঙ্গৃ॑হ্ণাতি॒ যো-ঽশ্ব॑-ম্প্রতিগৃ॒হ্ণাতি॒ যাব॒তো-ঽশ্বা᳚-ন্প্রতিগৃহ্ণী॒যা-ত্তাব॑তো বারু॒ণান্ চতু॑ষ্কপালা॒-ন্নির্ব॑পে॒-দ্বরু॑ণমে॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বৈনং॑-বঁরুণপা॒শান্ -মু॑ঞ্চতি॒ [বরুণপা॒শান্ -মু॑ঞ্চতি, চতু॑ষ্কপালা] 46

চতু॑ষ্কপালা ভবন্তি॒ চতু॑ষ্পা॒দ্ধ্যশ্ব॒-স্সমৃ॑দ্ধ্যা॒ এক॒মতি॑রিক্ত॒-ন্নির্ব॑পে॒-দ্যমে॒ব প্র॑তিগ্রা॒হী ভব॑তি॒ যং-বাঁ॒ নাদ্ধ্যেতি॒ তস্মা॑দে॒ব ব॑রুণপা॒শা-ন্মু॑চ্যতে॒ যদ্যপ॑র-ম্প্রতিগ্রা॒হী স্যা-থ্সৌ॒র্যমেক॑কপাল॒মনু॒ নির্ব॑পেদ॒মুমে॒বা ঽঽদি॒ত্যমু॑চ্চা॒র-ঙ্কু॑রুতে॒ ঽপো॑-ঽবভৃ॒থমবৈ᳚ত্য॒ফ্সু বৈ বরু॑ণ-স্সা॒ক্ষাদে॒ব বরু॑ণ॒মব॑ যজতে ঽপোন॒প্ত্রীয॑-ঞ্চ॒রু-ম্পুন॒রেত্য॒ নির্ব॑পেদ॒ফ্সু যো॑নি॒র্বা অশ্ব॒-স্স্বামে॒বৈনং॒-যোঁনি॑-ঙ্গমযতি॒ স এ॑নগ্ং শা॒ন্ত উপ॑ তিষ্ঠতে ॥ 47 ॥

(মু॒ঞ্চ॒তি॒ - চ॒রুগ্ং - স॒প্তদ॑শ চ) (অ. 12)

যা বা॑মিন্দ্রাবরুণা যত॒ব্যা॑ ত॒নূস্তযে॒মমগ্ং হ॑সো মুঞ্চতং॒-যাঁ বা॑মিন্দ্রা বরুণা সহ॒স্যা॑ রক্ষ॒স্যা॑ তেজ॒স্যা॑ ত॒নূস্তযে॒ মমগ্ং হ॑সো মুঞ্চতং॒-যোঁ বা॑মিন্দ্রা বরুণা ব॒গ্নৌ স্রাম॒স্তং-বাঁ॑ মে॒ তেনা ব॑যজে॒যো বা॑মিন্দ্রা বরুণা দ্বি॒পাথ্সু॑ প॒শুষু॒ চতু॑ষ্পাথ্সু গো॒ষ্ঠে গৃ॒হেষ্ব॒ফ্স্বোষ॑ধীষু॒ বন॒স্পতি॑ষু॒ স্রাম॒স্তং-বাঁ॑ মে॒ তেনাব॑ যজ॒ ইন্দ্রো॒ বা এ॒তস্যে᳚- [এ॒তস্য॑, ই॒ন্দ্রি॒যেণাপ॑ ক্রামতি॒] 48

-ন্দ্রি॒যেণাপ॑ ক্রামতি॒ বরু॑ণ এনং-বঁরুণপা॒শেন॑ গৃহ্ণাতি॒ যঃ পা॒প্মনা॑ গৃহী॒তো ভব॑তি॒ যঃ পা॒প্মনা॑ গৃহী॒ত-স্স্যা-ত্তস্মা॑ এ॒তামৈ᳚ন্দ্রাবরু॒ণী-ম্প॑য॒স্যা᳚-ন্নির্ব॑পে॒দিন্দ্র॑ এ॒বাস্মি॑-ন্নিন্দ্রি॒য-ন্দ॑ধাতি॒ বরু॑ণ এনং ঁবরুণপা॒শা-ন্মু॑ঞ্চতি পয॒স্যা॑ ভবতি॒ পযো॒ হি বা এ॒তস্মা॑-দপ॒ক্রাম॒ত্যথৈ॒ষ পা॒প্মনা॑ গৃহী॒তো য-ত্প॑য॒স্যা॑ ভব॑তি॒ পয॑ এ॒বাস্মি॒-ন্তযা॑ দধাতি পয॒স্যা॑যা- [পয॒স্যা॑যাম্, পুরো॒ডাশ॒মব॑] 49

-ম্পুরো॒ডাশ॒মব॑ দধাত্যাত্ম॒ন্বন্ত॑-মে॒বৈন॑-ঙ্করো॒ত্যথো॑ আ॒যত॑নবন্ত-মে॒ব চ॑তু॒র্ধা ব্যূ॑হতি দি॒ক্ষ্বে॑ব প্রতি॑তিষ্ঠতি॒ পুন॒-স্সমূ॑হতি দি॒গ্ভ্য এ॒বাস্মৈ॑ ভেষ॒জ-ঙ্ক॑রোতি স॒মূহ্যাব॑ দ্যতি॒ যথা-ঽঽবি॑দ্ধ-ন্নিষ্কৃ॒ন্ততি॑ তা॒দৃগে॒ব তদ্যো বা॑মিন্দ্রা-বরুণাব॒গ্নৌ স্রাম॒স্তং-বাঁ॑মে॒তেনাব॑ যজ॒ ইত্যা॑হ॒ দুরি॑ষ্ট্যা এ॒বৈন॑-ম্পাতি॒ যো বা॑ মিন্দ্রা বরুণা দ্বি॒পাথ্সু॑ প॒শুষু॒ স্রাম॒স্তং-বাঁ॑ মে॒ তেনাব॑ যজ॒ ইত্যা॑হৈ॒তাব॑তী॒র্বা আপ॒ ওষ॑ধযো॒ বন॒স্পত॑যঃ প্র॒জাঃ প॒শব॑ উপজীব॒নীযা॒স্তা এ॒বাস্মৈ॑ বরুণপা॒শা-ন্মু॑ঞ্চতি ॥ 50 ॥

(এ॒তস্য॑ - পয॒স্যা॑যাং - পাতি॒ - ষড্বিগ্ং॑শতিশ্চ ) (অ. 13)

স প্র॑ত্ন॒বন্নি কাব্যেন্দ্রং॑-বোঁ বি॒শ্বত॒-স্পরীন্দ্র॒-ন্নরঃ॑ ॥ ত্ব-ন্নঃ॑ সোম বি॒শ্বতো॒ রক্ষা॑ রাজন্নঘায॒তঃ । ন রি॑ষ্যে॒-ত্ত্বাব॑ত॒-স্সখাঃ᳚ ॥ যা তে॒ ধামা॑নি দি॒বি যা পৃ॑থি॒ব্যাং-যাঁ পর্ব॑তে॒ষ্বোষ॑ধীষ্ব॒ফ্সু ॥ তেভি॑র্নো॒ বিশ্বৈ᳚-স্সু॒মনা॒ অহে॑ড॒-ন্রাজন্᳚-থ্সোম॒ প্রতি॑ হ॒ব্যা গৃ॑ভায ॥ অগ্নী॑ষোমা॒ সবে॑দসা॒ সহূ॑তী বনত॒-ঙ্গিরঃ॑ । স-ন্দে॑ব॒ত্রা ব॑ভূবথুঃ ॥ যু॒ব- [যু॒বম্, এ॒তানি॑ দি॒বি রো॑চ॒নান্য॒গ্নিশ্চ॑] 51

-মে॒তানি॑ দি॒বি রো॑চ॒নান্য॒গ্নিশ্চ॑ সোম॒ সক্র॑তূ অধত্তম্ ॥ যু॒বগ্ং সিন্ধূগ্ং॑ র॒ভিশ॑স্তেরব॒দ্যা-দগ্নী॑ষোমা॒-বমু॑ঞ্চত-ঙ্গৃভী॒তান্ ॥ অগ্নী॑ষোমাবি॒মগ্ং সু মে॑ শৃণু॒তং-বৃঁ॑ষণা॒ হব᳚ম্ । প্রতি॑ সূ॒ক্তানি॑ হর্যত॒-ম্ভব॑ত-ন্দা॒শুষে॒ মযঃ॑ ॥ আ-ঽন্য-ন্দি॒বো মা॑ত॒রিশ্বা॑ জভা॒রা-ঽম॑থ্নাদ॒ন্য-ম্পরি॑ শ্যে॒নো অদ্রেঃ᳚ । অগ্নী॑ষোমা॒ ব্রহ্ম॑ণা বাবৃধা॒নোরুং-যঁ॒জ্ঞায॑ চক্রথুরু লো॒কম্ ॥ অগ্নী॑ষোমা হ॒বিষঃ॒ প্রস্থি॑তস্য বী॒তগ্ং [বী॒তম্, হর্য॑তং-বৃঁষণা জু॒ষেথা᳚ম্ ।] 52

হর্য॑তং-বৃঁষণা জু॒ষেথা᳚ম্ । সু॒শর্মা॑ণা॒ স্বব॑সা॒ হি ভূ॒তমথা॑ ধত্তং॒-যঁজ॑মানায॒ শং-যোঃ ঁ॥ আপ্যা॑যস্ব॒, স-ন্তে᳚ ॥ গ॒ণানা᳚-ন্ত্বা গ॒ণপ॑তিগ্ং হবামহে ক॒বি-ঙ্ক॑বী॒না-মু॑প॒মশ্র॑বস্তমম্ । জ্যে॒ষ্ঠ॒রাজ॒-ম্ব্রহ্ম॑ণা-ম্ব্রহ্মণস্পত॒ আ নঃ॑ শৃ॒ণ্বন্নূ॒তিভিঃ॑ সীদ॒ সাদ॑নম্ । স ইজ্জনে॑ন॒ স বি॒শা স জন্ম॑না॒ স পু॒ত্রৈর্বাজ॑-ম্ভরতে॒ ধনা॒ নৃভিঃ॑ । দে॒বানাং॒-যঃ ঁপি॒তর॑-মা॒বিবা॑সতি [ ] 53

শ্র॒দ্ধাম॑না হ॒বিষা॒ ব্রহ্ম॑ণ॒স্পতি᳚ম্ ॥ স সু॒ষ্টুভা॒ স ঋক্ব॑তা গ॒ণেন॑ ব॒লগ্ং রু॑রোজ ফলি॒গগ্ং রবে॑ণ । বৃহ॒স্পতি॑-রু॒স্ত্রিযা॑ হব্য॒সূদঃ॒ কনি॑ক্রদ॒দ্- বাব॑শতী॒রুদা॑জত্ ॥ মরু॑তো॒ যদ্ধ॑ বো দি॒বো, যা ব॒-শ্শর্ম॑ ॥ অ॒র্য॒মা ঽঽযা॑তি বৃষ॒ভস্তুবি॑ষ্মা-ন্দা॒তা বসূ॑না-ম্পুরুহূ॒তো অর্হন্ন্॑ । স॒হ॒স্রা॒ক্ষো গো᳚ত্র॒ভি-দ্বজ্র॑বাহুর॒স্মাসু॑ দে॒বো দ্রবি॑ণ-ন্দধাতু ॥ যে তে᳚-ঽর্যম-ন্ব॒হবো॑ দেব॒যানাঃ॒ পন্থা॑নো [পন্থা॑নঃ, রা॒জ॒-ন্দি॒ব আ॒চর॑ন্তি ।] 54

রাজ-ন্দি॒ব আ॒চর॑ন্তি । তেভি॑র্নো দেব॒ মহি॒ শর্ম॑ যচ্ছ॒ শ-ন্ন॑ এধি দ্বি॒পদে॒ শ-ঞ্চতু॑ষ্পদে ॥ বু॒দ্ধ্নাদগ্র॒-মঙ্গি॑রোভি-র্গৃণা॒নো বি পর্ব॑তস্য দৃগ্ংহি॒তান্যৈ॑রত্ । রু॒জ-দ্রোধাগ্ং॑সি-কৃ॒ত্রিমা᳚ণ্যেষা॒গ্ং॒-সোম॑স্য॒ তা-মদ॒ ইন্দ্র॑-শ্চকার ॥ বু॒দ্ধ্না-দগ্রে॑ণ॒ বি মি॑মায॒ মানৈ॒-র্বজ্রে॑ণ॒ খান্য॑তৃণ-ন্ন॒দীনা᳚ম্ । বৃথা॑ ঽসৃজ-ত্প॒থিভি॑ র্দীর্ঘযা॒থৈ-স্সোম॑স্য॒ তা মদ॒ ইন্দ্র॑শ্চকার । ॥ 55 ॥

প্র যো জ॒জ্ঞে বি॒দ্বাগ্ং অ॒স্য বন্ধুং॒-বিঁশ্বা॑নি দে॒বো জনি॑মা বিবক্তি । ব্রহ্ম॒ ব্রহ্ম॑ণ॒ উজ্জ॑ভার॒ মদ্ধ্যা᳚ন্নী॒চাদু॒চ্চা স্ব॒ধযা॒-ঽভি প্রত॑স্থৌ ॥ ম॒হা-ন্ম॒হী অ॑স্তভায॒দ্বি জা॒তো দ্যাগ্ং সদ্ম॒ পার্থি॑ব-ঞ্চ॒ রজঃ॑ । স বু॒দ্ধ্নাদা᳚ষ্ট জ॒নুষা॒-ঽভ্যগ্র॒-ম্বৃহ॒স্পতি॑ র্দে॒বতা॒যস্য॑ স॒ম্রাট্ ॥ বু॒দ্ধ্নাদ্যো অগ্র॑ম॒ভ্যর্ত্যোজ॑সা॒ বৃহ॒স্পতি॒মা বি॑বাসন্তি দে॒বাঃ । ভি॒নদ্ব॒লং-বিঁ পুরো॑ দর্দরীতি॒ কনি॑ক্রদ॒-থ্সুব॑র॒পো জি॑গায ॥ 56 ॥

(যু॒বং - ঁবী॒তমা॒ - বিবা॑সতি॒ - পন্থা॑নো - দীর্ঘযা॒থৈ-স্সোম॑স্য॒ তা মদ॒ ইন্দ্র॑শ্চকার - দে॒বা - নব॑ চ) (অ. 14)

(আ॒দি॒ত্যেভ্যো॑ - দে॒বা বৈ মৃ॒ত্যো - র্দে॒বা বৈ - স॒ত্রম॑ - র্য॒ম্ণে -প্র॒জাপ॑তে॒স্ত্রয॑স্ত্রিগ্ংশত্ - প্র॒জাপ॑তি র্দে॒বেভ্যো॒-ঽন্নাদ্যং॑ -দেবাসু॒রাস্তান্ - রজ॑নো - ধ্রু॒বো॑-ঽসি॒ - যন্নব॑ - ম॒গ্নিং-বৈঁ - প্র॒জাপ॑তি॒ র্বরু॑ণায॒ - যা বা॑মিন্দ্রা বরুণা॒ - স প্র॑ত্ন॒ব -চ্চতু॑র্দশ)

(আ॒দি॒ত্যেভ্য॒ - স্ত্বষ্টু॑ - রস্মৈ॒ দান॑কামা - এ॒বাব॑ রুন্ধে॒ - ঽগ্নিং-বৈঁ - স প্র॑ত্ন॒বথ্ - ষট্প॑ঞ্চা॒শত্ )

(আ॒দি॒ত্যেভ্যঃ॒ - সুব॑র॒পো জি॑গায )

॥ হরিঃ॑ ওম্ ॥

॥ কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয সংহিতাযা-ন্দ্বিতীযকাণ্ডে তৃতীযঃ প্রশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

ā॒di॒tyebhyo॒ bhuva̭dvadbhyaśca॒ru-nnirva̭pe॒-dbhūti̭kāma ādi॒tyā vā e॒ta-mbhūtyai॒ prati̭ nudante॒ yo-'la॒-mbhūtyai॒ sa-nbhūti॒-nna prā॒pnotyā̭di॒tyāne॒va bhuva̭dvata॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayanti॒ bhava̭tye॒vā ''di॒tyebhyo̭ dhā॒raya̭dva-dbhyaśca॒ru-nnirva̭pe॒-dapa̭ruddho vā-'paru॒ddhyamā̭no vā-''di॒tyā vā a̭paro॒ddhāra̭ ādi॒tyā a̭vagamayi॒tāra̭ ādi॒tyāne॒va dhā॒raya̭dvata॒- [dhā॒raya̭dvataḥ, svena̭] 1

-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vainaṃ̭-vi~॒śi dā᳚ddhratyanaparu॒ddhyo bha̭va॒tyadi॒te-'nṷ manya॒sve-tya̭paru॒ddhyamā̭no-'sya pa॒damā da̭dīte॒yaṃ-vā~ adi̭tiri॒yame॒vāsmai̭ rā॒jyamanṷ manyate sa॒tyā-''śīrityā̭ha sa॒tyāme॒vā-''śiṣa̭-ṅkuruta i॒ha mana॒ ityā̭ha pra॒jā e॒vāsmai॒ sama̭nasaḥ karo॒tyupa॒ preta̭ maruta- [preta̭ marutaḥ, su॒dā॒na॒va॒ e॒nā] 2

-ssudānava e॒nā vi॒śpati̭nā॒-'bhya̭mugṃ rājā̭na॒mityā̭ha māru॒tī vai vi-ḍjye॒ṣṭho vi॒śpati̭-rvi॒śaivainagṃ̭ rā॒ṣṭreṇa॒ sama̭rdhayati॒ yaḥ pa॒rastā᳚-dgrāmyavā॒dī syā-ttasya̭ gṛ॒hā-dvrī॒hīnā ha̭recchu॒klāgśca̭ kṛ॒ṣṇāgśca॒ vi ci̭nuyā॒dye śu॒klā-ssyustamā̭di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedādi॒tyā vai de॒vata̭yā॒ viḍviśa̭me॒vā-'va̭ gaccha॒- [gacchati, ava̭gatā-'sya॒] 3

-tyava̭gatā-'sya॒ viḍana̭vagatagṃ rā॒ṣṭra-mityā̭hu॒rye kṛ॒ṣṇā-ssyustaṃ-vā~̭ru॒ṇa-ñca॒ru-nnirva̭pe-dvāru॒ṇaṃ-vai~ rā॒ṣṭramu॒bhe e॒va viśa̭-ñca rā॒ṣṭra-ñcāva̭ gacchati॒ yadi॒ nāva॒gacchḙdi॒ma-ma॒hamā̭di॒tyebhyo̭ bhā॒ga-nnirva̭pā॒myā 'muṣmā̭-da॒muṣyai̭ vi॒śo-'va̭ganto॒-riti॒ nirva̭pe-dādi॒tyā e॒vaina̭-mbhāga॒dheya̭-mpre॒phsanto॒ viśa॒mava̭ [viśa॒mava̭, ga॒ma॒ya॒nti॒ yadi॒] 4

gamayanti॒ yadi॒ nāva॒gacche॒dāśva̭tthā-nma॒yūkhā᳚n-thsa॒pta ma̭ddhyame॒ṣāyā॒mupa̭- hanyādi॒dama॒ha-mā̭di॒tyā-nba̭dhnā॒myā 'muṣmā̭da॒muṣyai̭ vi॒śo-'va̭ganto॒rityā̭di॒tyā e॒vaina̭-mba॒ddhavī̭rā॒ viśa॒mava̭ gamayanti॒ yadi॒ nā-'va॒gacchḙ-de॒ta-me॒vā-''di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-di॒ddhme-'pi̭ ma॒yūkhā॒n-thsa-nna̭hye-danaparu॒ddhya-me॒vāva̭ gaccha॒tyāśva̭tthā bhavantima॒rutāṃ॒-vā~ e॒ta -dojo॒ yada̭śva॒ttha oja̭sai॒va viśa॒mava̭ gacchati sa॒pta bha̭vanti sa॒pta ga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭ gaṇa॒śa e॒va viśa॒mava̭ gacchati | 5

(dhā॒raya̭dvato - maruto - gacchati॒ - viśa॒mavai॒ - ta - da॒ṣṭāda̭śa ca) (a. 1)

de॒vā vai mṛ॒tyo-ra̭bibhayu॒ste pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭dhāva॒-ntebhya̭ e॒tā-mprā̭jāpa॒tyāgṃ śa॒takṛ̭ṣṇalā॒-nnira̭vapa॒-ttayai॒vaiṣva॒mṛta̭-madadhā॒dyo mṛ॒tyo-rbi̭bhī॒yā-ttasmā̭ e॒tā-mprā̭jāpa॒tyāgṃ śa॒takṛ̭ṣṇalā॒-nnirva̭pe-tpra॒jāpa̭ti-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi॒-nnāyṷ-rdadhāti॒ sarva॒māyṷreti śa॒takṛ̭ṣṇalā bhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa॒-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye [ ] 6

prati̭ tiṣṭhati ghṛ॒te bha̭va॒tyāyu॒rvai ghṛ॒ta-ma॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇya॒-māyṷścai॒vāsmā̭ a॒mṛta̭-ñca sa॒mīcī̭ dadhāti ca॒tvāri̭ catvāri kṛ॒ṣṇalā॒nyava̭ dyati caturava॒-ttasyā-''ptyā̭ eka॒dhā bra॒hmaṇa॒ upa̭ haratyeka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyṷrdadhātya॒- sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścitti-maiccha॒-ntasmā̭ e॒tagṃ sau॒rya-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vā-'smi॒- [-tenai॒vā-'sminṋ, ruca̭-madadhu॒ryo] 7

-nruca̭-madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ sau॒rya-ñca॒ru-nnirva̭pe-da॒mu-me॒vā-''di॒tyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vatyubha॒yato̭ ru॒kmau bha̭vata ubha॒yata̭ e॒vāsmi॒-nruca̭-ndadhāti prayā॒je pra̭yāje kṛ॒ṣṇala̭-ñjuhoti di॒gbhya e॒vāsmai᳚ brahmavarca॒samava̭ rundha āgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsāvi॒tra-ndvāda̭śakapāla॒-mbhūmyai̭ [-bhūmyai᳚, ca॒ruṃ-yaḥ ~kā॒mayḙta॒] 8

ca॒ruṃ-yaḥ ~kā॒mayḙta॒ hira̭ṇyaṃ-vi~ndeya॒ hira̭ṇya॒-mmopa̭ name॒diti॒ yadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yaṃ-vai~ hira̭ṇyaṃ॒-ya~syai॒va hira̭ṇya॒-ntenai॒vaina̭-dvindate sāvi॒tro bha̭vati savi॒tṛpra̭sūta e॒vaina̭-dvindate॒ bhūmyai̭ ca॒rurbha̭vatya॒syāme॒vaina̭-dvindata॒ upai̭na॒gṃ॒ hira̭ṇya-nnamati॒ vi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate॒ yo hira̭ṇyaṃ-vi~॒ndata̭ e॒tā- [e॒tām, e॒va] 9

-me॒va nirva̭pe॒ddhira̭ṇyaṃ-vi~॒ttvā nendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa॒ vyṛ̭ddhyata e॒tāme॒va nirva̭pe॒dyasya॒ hira̭ṇya॒-nnaśye॒dyadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yaṃ-vai~ hira̭ṇyaṃ॒-ya~syai॒ va hira̭ṇya॒-ntenai॒vaina̭-dvindati sāvi॒tro bha̭vati savi॒tṛ-pra̭sūta e॒vaina̭-dvindati॒ bhūmyai̭ ca॒rurbha̭vatya॒syāṃ-vā~ e॒tanna̭śyati॒ yannaśya̭tya॒syāme॒vaina̭-dvinda॒tīndra॒- [dvinda॒tīndraḥ̭, tvaṣṭu॒-ssoma̭] 10

-stvaṣṭu॒-ssoma̭-mabhī॒ṣahā̭-' piba॒-thsa viṣvaṃ॒-vyā~᳚rccha॒-thsa i̭ndri॒yeṇa̭ somapī॒thena॒ vyā᳚rdhyata॒ sa yadū॒rdhvamu॒dava̭mī॒-tte śyā॒mākā̭ abhava॒nthsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭me॒ndragg śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ttenai॒vāsmi̭nnindri॒yagṃ so̭mapī॒thama̭dadhā॒dvi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ soma॒pīthena̭rdhyate॒ ya-ssomaṃ॒-va~mi̭ti॒ ya-sso̭mavā॒mī syā-ttasmā̭ [syā-ttasmai᳚, e॒tagṃ] 11

e॒tagṃ so̭me॒ndragg śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-thsoma̭-ñcai॒vendra̭-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭nnindri॒yagṃ so̭mapī॒tha-ndha̭tto॒ nendri॒yeṇa̭ somapī॒thena॒ vyṛ̭ddhyate॒ ya-thsau॒myo bhava̭ti somapī॒thame॒vāva̭ rundhe॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yaṃ-vai~ so̭mapī॒tha i̭ndri॒yame॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe śyāmā॒ko bha̭vatye॒ṣa vāva sa soma̭- [sa somaḥ̭, sā॒kṣāde॒va] 12

-ssā॒kṣāde॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe॒ 'gnayḙ dā॒tre pṷro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya pradā॒tre pṷro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla-mpa॒śukā̭mo॒-'gnire॒vāsmai̭ pa॒śū-npra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhānindraḥ॒ pra ya̭cchati॒ dadhi॒ madhṷ ghṛ॒tamāpo̭ dhā॒nā bha̭vantye॒tadvai pa̭śū॒nāgṃ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va pa॒śūnava̭ rundhe pañca-gṛhī॒ta-mbha̭vati॒ pāṅktā॒ hi pa॒śavo̭ bahu rū॒pa-mbha̭vati bahu rū॒pā hi pa॒śava॒- [pa॒śavaḥ̭, samṛ̭ddhyai] 13

-ssamṛ̭ddhyai prājāpa॒tya-mbha̭vati prājāpa॒tyā vai pa॒śavaḥ̭ pra॒jāpa̭tire॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayatyā॒tmā vai purṷṣasya॒ madhu॒ yanmaddhva॒gnau ju॒hotyā॒tmāna̭me॒va ta-dyaja̭māno॒-'gnau prada̭dhāti pa॒ṅktyaṷ yājyānuvā॒kyḙ bhavataḥ॒ pāṅktaḥ॒ purṷṣaḥ॒ pāṅktāḥ᳚ pa॒śava̭ ā॒tmāna̭me॒va mṛ॒tyorni॒ṣkrīya̭pa॒śūnava̭ rundhe || 14 ||

(i॒ndri॒ye᳚ - 'smi॒n - bhūmyā̭ - e॒tā - mindraḥ॒ - syā-ttasmai॒ - somo̭ - bahu rū॒pā hi pa॒śava॒ - eka̭catvārigṃśacca ) (a. 2)

de॒vā vai sa॒tramā̭sa॒ta-rdhi̭parimitaṃ॒-ya~śa̭skāmā॒steṣā॒gṃ॒ soma॒gṃ॒ rājā̭naṃ॒-ya~śa̭ ārccha॒-thsa gi॒rimudai॒-ttama॒gniranūdai॒-ttāva॒gnīṣomau॒ sama̭bhavatā॒-ntāvindro̭ ya॒jñavi̭bhra॒ṣṭo-'nu॒ parai॒-ttāva̭bravīdyā॒jaya̭ta॒-mmeti॒ tasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnira̭vapatāmāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamai॒ndra-mekā̭daśakapālagṃ sau॒mya-ñca॒ru-ntayai॒vā-'smi॒-nteja̭ [tayai॒vā-'smi॒-ntejaḥ̭, i॒ndri॒ya-mbra̭hmavarca॒sa-] 15

indri॒ya-mbra̭hmavarca॒sa-ma̭dhattāṃ॒-yo~ ya॒jñavi̭bhraṣṭa॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pedāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamai॒ndra-mekā̭daśakapālagṃ sau॒mya-ñca॒ruṃ-ya~dā᳚gne॒yo bhava̭ti॒ teja̭ e॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yame॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ ya-thsau॒myo bra̭hmavarca॒sa-ntenā᳚ ''gne॒yasya̭ ca sau॒myasya̭ cai॒ndre sa॒māślḙṣaye॒-tteja̭ścai॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ñca̭ sa॒mīcī̭ [sa॒mīcī᳚, da॒dhā॒tya॒gnī॒ṣo॒mīya॒-] 16

dadhātyagnīṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-ṅkāmo॒ nopa॒namḙdāgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇa-ssa soma̭-mpibati॒ svāme॒va de॒vatā॒g॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivaina॒-ṅkāmḙna॒ sama̭rdhaya॒tyupai̭na॒-ṅkāmo̭ namatyagnīṣo॒mīya̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbrahmavarca॒sakā̭mo॒-'gnīṣomā̭ ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ndha̭tto brahmavarca॒syḙva [brahmavarca॒syḙva, bha॒va॒ti॒ yada॒ṣṭāka̭pāla॒-] 17

bha̭vati॒ yada॒ṣṭāka̭pāla॒-stenā᳚-''gne॒yo yacchyā̭mā॒kastena̭ sau॒mya-ssamṛ̭ddhyai॒ somā̭ya vā॒jine᳚ śyāmā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ klaibyā᳚dbibhī॒yā-dreto॒ hi vā e॒tasmā॒-dvāji̭namapa॒krāma॒tyathai॒ṣa klaibyā᳚dbibhāya॒ soma̭me॒va vā॒jina॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-nreto॒ vāji̭na-ndadhāti॒ na klī॒bo bha̭vatibrāhmaṇaspa॒tya-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dgrāma̭kāmo॒ [-nirva̭pe॒-dgrāma̭kāmaḥ, brahma̭ṇa॒spati̭me॒va] 18

brahma̭ṇa॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchati grā॒myḙva bha̭vati ga॒ṇava̭tī yājyānuvā॒kyḙ bhavata-ssajā॒taire॒vaina̭-ṅga॒ṇava̭nta-ṅkarotye॒tāme॒va nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ brahma॒n viśaṃ॒-vi~ nā̭śayeya॒miti̭ māru॒tī yā᳚jyānuvā॒kyḙ kuryā॒-dbrahma̭nne॒va viśaṃ॒-vi~ nā̭śayati || 19

(tejaḥ̭ - sa॒mīcī᳚ - brahmavarca॒syḙva - grāma̭kāma॒ - strica̭tvārigṃśacca ) (a. 3)

a॒rya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pa-thsuva॒rgakā̭mo॒-'sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā-'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayatyarya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyu॒ritya॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā yaḥ khalu॒ vai dadā̭ti॒ so᳚-'rya॒mā-'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā- [sa e॒va, a॒smai॒ dāna̭kāmāḥ] 20

-'smai॒ dāna̭kāmāḥ pra॒jāḥ ka̭roti॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vantyarya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta sva॒sti ja॒natā̭miyā॒mitya॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā- 'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-nta-dga̭mayati॒ yatra॒ jiga̭miṣa॒tīndro॒ vai de॒vānā̭mānujāva॒ra ā̭sī॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒ -mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tamai॒ndramā̭nuṣū॒ka-mekā̭daśakapāla॒-nni- [-mekā̭daśakapāla॒-nniḥ, a॒va॒pa॒-ttenai॒vaina॒magraṃ̭-] 21

-ra̭vapa॒-ttenai॒vaina॒-magra̭-nde॒vatā̭nā॒-mparya̭ṇaya-dbu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ akaro-dbu॒ddhnā-de॒vaina॒magra॒-mparya̭ṇaya॒dyo rā̭ja॒nya̭ ānujāva॒ra-ssyā-ttasmā̭ e॒tamai॒ndra-mā̭nuṣū॒ka-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-magragṃ̭ samā॒nānā॒-mpari̭ṇayati bu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ bhavato bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra॒m- [bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra᳚m, pari̭] 22

-pari̭ ṇayatyānuṣū॒ko bha̭vatye॒ṣā hyḙtasya̭ de॒vatā॒ ya ā̭nujāva॒ra-ssamṛ̭ddhyai॒ yo brā᳚hma॒ṇa ā̭nujāva॒ra-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mbā̭rhaspa॒tya-mā̭nuṣū॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-dbṛha॒spati̭-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒magragṃ̭ samā॒nānā॒-mpari̭ṇayati bu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ bhavato bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra॒-mpari̭ ṇayatyānuṣū॒ko bha̭vatye॒ṣā hyḙtasya̭ de॒vatā॒ ya ā̭nujāva॒ra-ssamṛ̭ddhyai || 23 ||

(e॒va - nira - gra̭-me॒tasya̭ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 4)

pra॒jāpa̭te॒-straya̭strigṃśa-dduhi॒tara̭ āsa॒-ntā-ssomā̭ya॒ rājñḙ-'dadā॒-ttāsāgṃ̭ rohi॒ṇīmupai॒-ttā īrṣya̭ntīḥ॒ puna̭ragaccha॒-ntā anvai॒-ttāḥ puna̭rayācata॒ tā a̭smai॒ na puna̭radadā॒-thso᳚-'bravī-dṛ॒ta-ma̭mīṣva॒ yathā̭ samāva॒ccha ṷpai॒ṣyāmyatha̭ te॒ puna̭-rdāsyā॒mīti॒ sa ṛ॒tamā̭mī॒-ttā a̭smai॒ puna̭radadā॒-ttāsāgṃ̭ rohi॒ṇīme॒vopa॒- [rohi॒ṇīme॒vopa̭, ai॒ttaṃ-ya~kṣma̭] 24

-ttaṃ-ya~kṣma̭ ārccha॒-drājā̭naṃ॒-ya~kṣma̭ āra॒diti॒ tadrā̭jaya॒kṣmasya॒ janma॒ ya-tpāpī̭yā॒nabha̭va॒-tta-tpā̭paya॒kṣmasya॒ yajjā॒yābhyo-'vi̭nda॒-ttajjā॒yenya̭sya॒ya e॒vame॒teṣāṃ॒-ya~kṣmā̭ṇā॒-ñjanma॒ veda॒ naina̭me॒te yakṣmā̭ vindanti॒sa e॒tā e॒va na̭ma॒sya-nnupā̭-'dhāva॒-ttā a̭bruva॒n. varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai samāva॒ccha e॒va na॒ upā̭ya॒ iti॒ tasmā̭ e॒ta- [tasmā̭ e॒tam, ā̭di॒tya-ñca॒ruṃ] 25

-mā̭di॒tya-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vaina̭-mpā॒pā-thsrāmā̭damuñca॒n. yaḥ pā̭paya॒kṣmagṛ̭hīta॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tamā̭di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedādi॒tyāne॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina̭-mpā॒pā-thsrāmā᳚nmuñcantya-māvā॒syā̭yā॒-nnirva̭pe-da॒mume॒vaina-̭mā॒pyāya̭māna॒-manvā pyā̭yayati॒ navo̭navo bhavati॒ jāya̭māna॒ iti̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhava॒tyāyṷre॒vāsmi॒-ntayā̭ dadhāti॒ yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya॒ntīti̭ yā॒jyaivaina̭me॒tayā᳚ pyāyayati || 26 ||

(e॒vopai॒ -ta- ma̭smi॒n - trayo̭daśaca) (a. 5)

pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo॒-'nnādyaṃ॒-vyā~di̭śa॒-thso᳚-'bravī॒dyadi॒mān ~lo॒kā-na॒bhya̭ti॒ricyā̭tai॒ tanmamā̭sa॒diti॒ tadi॒mān ~lo॒kā-na॒bhyatya̭ricya॒tendra॒gṃ॒ rājā̭na॒-mindra̭-madhirā॒ja-mindragg̭ sva॒rājā̭na॒-ntato॒ vai sa i॒mān ~lo॒kāg stre॒dhā-'dṷha॒-tta-ttri॒dhāto᳚-stridhātu॒tvaṃ-ya~-ṅkā॒mayḙtānnā॒da-ssyā॒diti॒ tasmā̭ e॒ta-ntri॒dhātu॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya॒ rājñḙ puro॒ḍāśa॒- [puro॒ḍāśa᳚m, ekā̭daśakapāla॒-] 27

-mekā̭daśakapāla॒-mindrā̭yā-dhirā॒jāyendrā̭ya sva॒rājñe॒-'yaṃ-vā~ indro॒ rājā॒-'yamindro̭-'dhirā॒jo̭-'sāvindraḥ̭ sva॒rāḍi॒māne॒va lo॒kān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchantyannā॒da e॒va bha̭vati॒ yathā̭ va॒thsena॒ prattā॒-ṅgā-ndu॒ha e॒vame॒vemān ~lo॒kā-nprattā॒n kāma̭ma॒nnādya̭-nduha uttā॒neṣṷ ka॒pāle॒ṣvadhi̭ śraya॒tyayā̭tayāmatvāya॒ trayaḥ̭ puro॒ḍāśā̭ bhavanti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒māptyā॒ utta̭rauttaro॒ jyāyā᳚-nbhavatye॒vami̭va॒ hīme lo॒kā-ssamṛ̭ddhyai॒ sarvḙṣāmabhi-ga॒maya॒nnava̭ dya॒tyacha̭mbaṭkāraṃ-vya~॒tyāsa॒manvā॒hāni̭rdāhāya || 28 ||

(pu॒ro॒ḍāśaṃ॒ - trayaḥ॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca) (a. 6)

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-ntā-nde॒vānasṷrā ajaya॒-nte de॒vāḥ pa̭rājigyā॒nā asṷrāṇāṃ॒-vai~śya॒mupā̭-''ya॒-ntebhya̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭mapā᳚krāma॒-ttadindro̭-'cāya॒-ttadanvapā᳚krāma॒-ttada̭va॒rudha॒-nnāśa̭kno॒-ttada̭smādabhya॒rdho̭ 'cara॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttame॒tayā॒ sarva̭pṛṣṭhayā-'yājaya॒-ttayai॒vā-'smi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-madadhā॒dya i̭ndri॒yakā̭mo [i̭ndri॒yakā̭maḥ, vī॒rya̭kāma॒-ssyāt-] 29

vī॒rya̭kāma॒-ssyā-ttame॒tayā॒ sarva̭pṛṣṭhayā yājayede॒tā e॒va de॒vatā॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā e॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndadhati॒yadindrā̭ya॒ rātha̭ntarāya ni॒rvapa̭ti॒ yade॒vāgne-steja॒stade॒vāva̭ rundhe॒yadindrā̭ya॒ bārha̭tāya॒ yade॒vendra̭sya॒ teja॒stade॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya vairū॒pāya॒ yade॒va sa̭vi॒tu-steja॒sta- [sa̭vi॒tu-steja॒stat, e॒vāva̭ rundhe॒] 30

-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya vairā॒jāya॒ yade॒va dhā॒tu-steja॒sta-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya śākva॒rāya॒ yade॒va ma॒rutā॒-nteja॒sta-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya raiva॒tāya॒ yade॒va bṛha॒spate॒-steja॒sta-de॒vā-'va̭ rundha e॒tāva̭nti॒ vai tejāgṃ̭si॒ tānye॒vāva̭ rundha uttā॒neṣṷ ka॒pāle॒ṣvadhi̭ śraya॒tyayā̭tayāmatvāya॒ dvāda̭śakapālaḥ puro॒ḍāśo̭ [puro॒ḍāśaḥ̭, bha॒va॒ti॒ vai॒śva॒de॒va॒tvāya̭] 31

bhavati vaiśvadeva॒tvāya̭ sama॒nta-mpa॒ryava̭dyati sama॒nta-me॒vendri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭-ya~ja̭māne dadhāti vya॒tyāsa॒-manvā॒hāni̭rdāhā॒yāśva̭ ṛṣa॒bho vṛ॒ṣṇirba॒sta-ssā-dakṣi̭ṇā-vṛṣa॒tvāyai॒tayai॒va ya̭jetā-'bhiśa॒syamā̭na e॒tāścedvā a̭syade॒vatā॒ anna̭-ma॒dantya॒dantyṷ-ve॒vā-'sya̭ manu॒ṣyāḥ᳚ || 32 ||

(i॒ndri॒ya॒kā̭maḥ-savi॒tusteja॒stat - pṷro॒ḍāśo॒ -'ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 7)

raja̭no॒ vai kaṷṇe॒yaḥ kra̭tu॒jita॒-ñjāna̭ki-ñcakṣu॒rvanya̭mayā॒-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnira̭vapa-da॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒rya-ñca॒ruma॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-ntayai॒vāsmi॒n cakṣṷradadhā॒-dya-ścakṣṷkāma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pe-da॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒rya-ñca॒ruma॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pālama॒gne rvai cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi- [cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi, pa॒śya॒nti॒ sūrya̭sya] 33

pa̭śyanti॒ sūrya̭sya de॒vā a॒gni-ñcai॒va sūrya̭-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi॒n cakṣṷ-rdhatta॒-ścakṣṷṣmā-ne॒va bha̭vati॒ yadā᳚gne॒yau bhava̭ta॒-ścakṣṷṣī e॒vāsmi॒-nta-tprati̭ dadhāti॒ ya-thsau॒ryo nāsi̭kā॒-ntenā॒bhitaḥ̭ sau॒ryamā᳚gne॒yau bha̭vata॒-stasmā̭-da॒bhito॒ nāsi̭kā॒-ñcakṣṷṣī॒ tasmā॒-nnāsi̭kayā॒ cakṣṷṣī॒ vidhṛ̭te samā॒nī yā᳚jyānuvā॒kyḙ bhavata-ssamā॒nagṃ hi cakṣu॒-ssamṛ̭ddhyā॒ udu॒tya-ñjā॒tavḙdasagṃ sa॒pta tvā̭ ha॒rito॒ rathḙ ci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒miti॒ piṇḍā॒-npraya̭cchati॒ cakṣṷ-re॒vāsmai॒ praya̭cchati॒ yade॒va tasya॒ tat || 34 ||

(vi - hya̭ - ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 8)

dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒-ndhīra॒ścettā̭ vasu॒vi-ddhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mu॒graścettā̭ vasu॒vi-ddhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mabhi॒bhūścettā̭ vasu॒vi-dāma̭na-ma॒syāma̭nasya devā॒ ye sa̭jā॒tāḥ kṷmā॒rā-ssama̭nasa॒stāna॒ha-ṅkā̭maye hṛ॒dā te mā-ṅkā̭mayantāgṃ hṛ॒dā tā-nma॒ āma̭nasaḥ kṛdhi॒ svāhā ''ma̭nama॒- [svāhā ''ma̭nama॒si, āma̭nasya] 35

-syāma̭nasya devā॒ yā-sstriya॒-ssama̭nasa॒stā a॒ha-ṅkā̭maye hṛ॒dā tā mā-ṅkā̭mayantāgṃ hṛ॒dā tā ma॒ āma̭nasaḥ kṛdhi॒ svāhā̭ vaiśvade॒vīgṃ-sā᳚ṅgraha॒ṇī-nnirva̭pe॒dgrāma̭kāmo vaiśvade॒vā vai sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vānthsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati sāṅgraha॒ṇī bha̭vati mano॒graha̭ṇaṃ॒-vai~sa॒graṃha̭ṇa॒-mmana̭ e॒va sa̭jā॒tānāṃ᳚- [e॒va sa̭jā॒tānā᳚m, gṛ॒hṇā॒ti॒ dhru॒vo̭-'si] 36

-gṛhṇāti dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒miti̭ pari॒dhī-npari̭ dadhātyā॒śiṣa̭me॒vaitāmā śā॒ste-'tho̭ e॒tade॒va sarvagṃ̭ sajā॒teṣvadhi̭ bhavati॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣa̭ e॒te pa̭ri॒dhayaḥ̭ paridhī॒yanta॒ āma̭ nama॒syāma̭nasya devā॒ iti̭ ti॒sra āhṷtī rjuhotye॒tāva̭nto॒ vai sa̭jā॒tā ye ma॒hānto॒ ye kṣṷlla॒kā yā-sstriya॒stāne॒vāva̭ rundhe॒ ta ḙna॒mava̭ruddhā॒ upa̭ tiṣṭhante || 37 ||

(svāhā ''ma̭namasi - sajā॒tānāgṃ̭ - rundhe॒ - pañca̭ ca ) (a. 9)

yannava॒-maitta-nnava̭nīta-mabhava॒dya-dasa̭rpa॒-tta-thsa॒rpira̭bhava॒-dyadaddhi̭yata॒ ta-dghṛ॒tama̭bhavada॒śvinoḥ᳚ prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dattāṃ॒-ya~yoḥ᳚ prā॒ṇo-'si॒ svāhendra̭sya prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dadātu॒ yasya̭ prā॒ṇo-'si॒ svāhā̭ mi॒trāvarṷṇayoḥ prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dattāṃ॒-ya~yoḥ᳚ prā॒ṇo-'si॒ svāhā॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si॒ [viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si॒, tasya̭ te] 38

tasya̭ te dadatu॒ yeṣā᳚-mprā॒ṇo-'si॒ svāhā̭ ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ma॒mṛta̭sya॒ panthā॒mindrḙṇa da॒ttā-mpraya̭tā-mma॒rudbhiḥ̭ | ta-ttvā॒ viṣṇuḥ॒ parya̭paśya॒-tta-ttveḍā॒ gavyaira̭yat || pā॒va॒mā॒nena̭ tvā॒ stomḙna gāya॒trasya̭ varta॒nyopā॒gṃ॒śo rvī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyai̭ bṛha-drathanta॒rayo᳚stvā॒ stomḙna tri॒ṣṭubho̭ varta॒nyā śu॒krasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to- [savi॒tot, sṛ॒ja॒tu॒ jī॒vāta̭ve] 39

-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyā̭ a॒gnestvā॒ mātra̭yā॒ jaga̭tyai varta॒nyā-''gra̭ya॒ṇasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyā̭ i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi pri॒yagṃ reto̭ varuṇa soma rājann | mā॒ tevā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒ryathā-'sa̭t || a॒gnirāyṷṣmā॒n-thsa vana॒spati̭bhi॒-rāyṷṣmā॒-ntena॒ tvā-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi॒ soma॒ āyṷṣmā॒n-thsa oṣa̭dhībhi rya॒jña āyṷṣmā॒n-thsa dakṣi̭ṇābhi॒ rbrahmā-''yṷṣma॒-tta-dbrā᳚hma॒ṇairāyṷṣma-dde॒vā āyṷṣmanta॒stḙ-'mṛtḙna pi॒tara॒ āyṷṣmanta॒ste sva॒dhayā-''yṷṣmanta॒stena॒ tvā ''yu॒ṣā-'' yṷṣmanta-ṅkaromi || 40 ||

(viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si - tri॒ṣṭubho̭ varta॒nyā śu॒krasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒toth - soma॒ āyṷṣmā॒n - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 10)

a॒gniṃ-vā~ e॒tasya॒ śarī̭ra-ṅgacchati॒ soma॒gṃ॒ raso॒ varṷṇa enaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ gṛhṇāti॒ sara̭svatīṃ॒-vā~ga॒gnāviṣṇṷ̄ ā॒tmā yasya॒ jyogā॒maya̭ti॒ yo jyogā̭mayāvī॒ syādyo vā̭ kā॒mayḙta॒ sarva॒māyṷriyā॒miti॒ tasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pedāgne॒ya -ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒mya-ñca॒ruṃ-vā~̭ru॒ṇa-ndaśa̭kapālagṃ sārasva॒ta-ñca॒rumā᳚gnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-ma॒gnere॒vāsya॒ śarī̭ra-nniṣkrī॒ṇāti॒ somā॒drasaṃ̭- [somā॒drasa᳚m, vā॒ru॒ṇenai॒vainaṃ̭-] 41

-~vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati sārasva॒tena॒ vāca̭-ndadhātya॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷrya॒jño de॒vatā̭bhiścai॒vainaṃ̭-ya~॒jñena̭ ca bhiṣajyatyu॒ta yadī॒tāsu॒ rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va yannava॒-maitta-nnava̭nīta-mabhava॒-dityājya॒- mave᳚kṣate-rū॒pame॒vāsyai॒-tanma̭hi॒mānaṃ॒-vyā~ca̭ṣṭe॒-'śvinoḥ᳚ prā॒ṇo̭-'sītyā̭hā॒śvinau॒ vai de॒vānāṃ᳚- [de॒vānā᳚m, bhi॒ṣajau॒] 42

-bhi॒ṣajau॒ tābhyā̭me॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭ro॒tīndra̭sya prā॒ṇo̭ 'sītyā̭hendri॒ya- me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti mi॒trāvarṷṇayoḥ prā॒ṇo̭-'sītyā̭ha prāṇāpā॒nāve॒- vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'sītyā̭ha vī॒rya̭me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ma॒mṛta̭sya॒ panthā॒mityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-tpā̭vamā॒nena̭ tvā॒ stome॒ne- [stome॒neti, ā॒ha॒ prā॒ṇame॒vāsmi̭-] 43

-tyā̭ha prā॒ṇame॒vāsmi̭-nne॒tena̭ dadhāti bṛha-drathanta॒rayo᳚stvā॒ stome॒netyā॒hauja̭ e॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhātya॒gnestvā॒ mātra॒yetyā̭hā॒-''tmāna̭-me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhātyṛ॒tvijaḥ॒ paryā̭hu॒ryāva̭nta e॒vartvija॒sta ḙna-mbhiṣajyanti bra॒hmaṇo॒ hasta̭manvā॒rabhya॒ paryā̭hureka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyṷrdadhati॒ yade॒va tasya॒ taddhira̭ṇyā- [taddhira̭ṇyāt, ghṛ॒ta-nniṣpi̭ba॒tyāyu॒rvai] 44

-dghṛ॒ta-nniṣpi̭ba॒tyāyu॒rvai ghṛ॒tama॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇyama॒mṛtā̭de॒vā ''yu॒rniṣpi̭bati śa॒tamā̭na-mbhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭tiṣṭha॒tyatho॒ khalu॒ yāva̭tī॒-ssamā̭ e॒ṣya-nmanyḙta॒ tāva̭nmānagg syā॒-thsamṛ̭ddhyā i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛ॒dhītyā॒hā ''yṷre॒vāsmi॒n. varco̭ dadhāti॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒ryathā 'sa॒dityā̭ -ha॒ jara̭daṣṭime॒vaina̭-ṅkarotya॒gni-rāyṷṣmā॒niti॒ hasta̭-ṅgṛhṇātye॒te vai de॒vā āyṷṣmanta॒sta e॒vāsmi॒nnāyṷrdadhati॒ sarva॒māyṷreti || 45 ||

(rasaṃ̭-de॒vānā॒g॒-stome॒neti॒-hira̭ṇyā॒-dasa॒diti॒-dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 11)

pra॒jāpa̭ti॒ rvarṷṇā॒yāśva̭manaya॒-thsa svā-nde॒vatā̭mārccha॒-thsa parya̭dīryata॒ sa e॒taṃ-vā~̭ru॒ṇa-ñcatṷṣ-kapālamapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttato॒ vai sa va̭ruṇa- pā॒śāda̭mucyata॒ varṷṇo॒ vā e॒ta-ṅgṛ̭hṇāti॒ yo-'śva̭-mpratigṛ॒hṇāti॒ yāva॒to-'śvā᳚-npratigṛhṇī॒yā-ttāva̭to vāru॒ṇān catṷṣkapālā॒-nnirva̭pe॒-dvarṷṇame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śān -mṷñcati॒ [varuṇapā॒śān -mṷñcati, catṷṣkapālā] 46

catṷṣkapālā bhavanti॒ catṷṣpā॒ddhyaśva॒-ssamṛ̭ddhyā॒ eka॒mati̭rikta॒-nnirva̭pe॒-dyame॒va pra̭tigrā॒hī bhava̭ti॒ yaṃ-vā~॒ nāddhyeti॒ tasmā̭de॒va va̭ruṇapā॒śā-nmṷcyate॒ yadyapa̭ra-mpratigrā॒hī syā-thsau॒ryameka̭kapāla॒manu॒ nirva̭peda॒mume॒vā ''di॒tyamṷccā॒ra-ṅkṷrute॒ 'po̭-'vabhṛ॒thamavai᳚tya॒phsu vai varṷṇa-ssā॒kṣāde॒va varṷṇa॒mava̭ yajate 'pona॒ptrīya̭-ñca॒ru-mpuna॒retya॒ nirva̭peda॒phsu yo̭ni॒rvā aśva॒-ssvāme॒vainaṃ॒-yo~ni̭-ṅgamayati॒ sa ḙnagṃ śā॒nta upa̭ tiṣṭhate || 47 ||

(mu॒ñca॒ti॒ - ca॒rugṃ - sa॒ptada̭śa ca) (a. 12)

yā vā̭mindrāvaruṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒mamagṃ ha̭so muñcataṃ॒-yā~ vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭ rakṣa॒syā̭ teja॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃ ha̭so muñcataṃ॒-yo~ vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenā va̭yaje॒yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ catṷṣpāthsu go॒ṣṭhe gṛ॒heṣva॒phsvoṣa̭dhīṣu॒ vana॒spati̭ṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenāva̭ yaja॒ indro॒ vā e॒tasye᳚- [e॒tasya̭, i॒ndri॒yeṇāpa̭ krāmati॒] 48

-ndri॒yeṇāpa̭ krāmati॒ varṷṇa enaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ gṛhṇāti॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒to bhava̭ti॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmai᳚ndrāvaru॒ṇī-mpa̭ya॒syā᳚-nnirva̭pe॒dindra̭ e॒vāsmi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti॒ varṷṇa enaṃ ~varuṇapā॒śā-nmṷñcati paya॒syā̭ bhavati॒ payo॒ hi vā e॒tasmā̭-dapa॒krāma॒tyathai॒ṣa pā॒pmanā̭ gṛhī॒to ya-tpa̭ya॒syā̭ bhava̭ti॒ paya̭ e॒vāsmi॒-ntayā̭ dadhāti paya॒syā̭yā- [paya॒syā̭yām, puro॒ḍāśa॒mava̭] 49

-mpuro॒ḍāśa॒mava̭ dadhātyātma॒nvanta̭-me॒vaina̭-ṅkaro॒tyatho̭ ā॒yata̭navanta-me॒va ca̭tu॒rdhā vyṷ̄hati di॒kṣvḙva prati̭tiṣṭhati॒ puna॒-ssamṷ̄hati di॒gbhya e॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti sa॒mūhyāva̭ dyati॒ yathā-''vi̭ddha-nniṣkṛ॒ntati̭ tā॒dṛge॒va tadyo vā̭mindrā-varuṇāva॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭me॒tenāva̭ yaja॒ ityā̭ha॒ duri̭ṣṭyā e॒vaina̭-mpāti॒ yo vā̭ mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenāva̭ yaja॒ ityā̭hai॒tāva̭tī॒rvā āpa॒ oṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭yaḥ pra॒jāḥ pa॒śava̭ upajīva॒nīyā॒stā e॒vāsmai̭ varuṇapā॒śā-nmṷñcati || 50 ||

(e॒tasya̭ - paya॒syā̭yāṃ - pāti॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca ) (a. 13)

sa pra̭tna॒vanni kāvyendraṃ̭-vo~ vi॒śvata॒-sparīndra॒-nnaraḥ̭ || tva-nnaḥ̭ soma vi॒śvato॒ rakṣā̭ rājannaghāya॒taḥ | na ri̭ṣye॒-ttvāva̭ta॒-ssakhāḥ᳚ || yā te॒ dhāmā̭ni di॒vi yā pṛ̭thi॒vyāṃ-yā~ parva̭te॒ṣvoṣa̭dhīṣva॒phsu || tebhi̭rno॒ viśvai᳚-ssu॒manā॒ ahḙḍa॒-nrājan᳚-thsoma॒ prati̭ ha॒vyā gṛ̭bhāya || agnī̭ṣomā॒ savḙdasā॒ sahṷ̄tī vanata॒-ṅgiraḥ̭ | sa-ndḙva॒trā ba̭bhūvathuḥ || yu॒va- [yu॒vam, e॒tāni̭ di॒vi ro̭ca॒nānya॒gniśca̭] 51

-me॒tāni̭ di॒vi ro̭ca॒nānya॒gniśca̭ soma॒ sakra̭tū adhattam || yu॒vagṃ sindhūgṃ̭ ra॒bhiśa̭sterava॒dyā-dagnī̭ṣomā॒-vamṷñcata-ṅgṛbhī॒tān || agnī̭ṣomāvi॒magṃ su mḙ śṛṇu॒taṃ-vṛ~̭ṣaṇā॒ hava᳚m | prati̭ sū॒ktāni̭ haryata॒-mbhava̭ta-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || ā-'nya-ndi॒vo mā̭ta॒riśvā̭ jabhā॒rā-'ma̭thnāda॒nya-mpari̭ śye॒no adreḥ᳚ | agnī̭ṣomā॒ brahma̭ṇā vāvṛdhā॒noruṃ-ya~॒jñāya̭ cakrathuru lo॒kam || agnī̭ṣomā ha॒viṣaḥ॒ prasthi̭tasya vī॒tagṃ [vī॒tam, harya̭taṃ-vṛ~ṣaṇā ju॒ṣethā᳚m |] 52

harya̭taṃ-vṛ~ṣaṇā ju॒ṣethā᳚m | su॒śarmā̭ṇā॒ svava̭sā॒ hi bhū॒tamathā̭ dhattaṃ॒-ya~ja̭mānāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| āpyā̭yasva॒, sa-nte᳚ || ga॒ṇānā᳚-ntvā ga॒ṇapa̭tigṃ havāmahe ka॒vi-ṅka̭vī॒nā-mṷpa॒maśra̭vastamam | jye॒ṣṭha॒rāja॒-mbrahma̭ṇā-mbrahmaṇaspata॒ ā naḥ̭ śṛ॒ṇvannū॒tibhiḥ̭ sīda॒ sāda̭nam | sa ijjanḙna॒ sa vi॒śā sa janma̭nā॒ sa pu॒trairvāja̭-mbharate॒ dhanā॒ nṛbhiḥ̭ | de॒vānāṃ॒-yaḥ ~pi॒tara̭-mā॒vivā̭sati [ ] 53

śra॒ddhāma̭nā ha॒viṣā॒ brahma̭ṇa॒spati᳚m || sa su॒ṣṭubhā॒ sa ṛkva̭tā ga॒ṇena̭ va॒lagṃ rṷroja phali॒gagṃ ravḙṇa | bṛha॒spati̭-ru॒striyā̭ havya॒sūdaḥ॒ kani̭krada॒d- vāva̭śatī॒rudā̭jat || marṷto॒ yaddha̭ vo di॒vo, yā va॒-śśarma̭ || a॒rya॒mā ''yā̭ti vṛṣa॒bhastuvi̭ṣmā-ndā॒tā vasṷ̄nā-mpuruhū॒to arhanṋ | sa॒ha॒srā॒kṣo go᳚tra॒bhi-dvajra̭bāhura॒smāsṷ de॒vo dravi̭ṇa-ndadhātu || ye te᳚-'ryama-nba॒havo̭ deva॒yānāḥ॒ panthā̭no [panthā̭naḥ, rā॒ja॒-ndi॒va ā॒cara̭nti |] 54

rāja-ndi॒va ā॒cara̭nti | tebhi̭rno deva॒ mahi॒ śarma̭ yaccha॒ śa-nna̭ edhi dvi॒pade॒ śa-ñcatṷṣpade || bu॒ddhnādagra॒-maṅgi̭robhi-rgṛṇā॒no vi parva̭tasya dṛgṃhi॒tānyai̭rat | ru॒ja-drodhāgṃ̭si-kṛ॒trimā᳚ṇyeṣā॒gṃ॒-soma̭sya॒ tā-mada॒ indra̭-ścakāra || bu॒ddhnā-dagrḙṇa॒ vi mi̭māya॒ mānai॒-rvajrḙṇa॒ khānya̭tṛṇa-nna॒dīnā᳚m | vṛthā̭ 'sṛja-tpa॒thibhi̭ rdīrghayā॒thai-ssoma̭sya॒ tā mada॒ indra̭ścakāra | || 55 ||

pra yo ja॒jñe vi॒dvāgṃ a॒sya bandhuṃ॒-vi~śvā̭ni de॒vo jani̭mā vivakti | brahma॒ brahma̭ṇa॒ ujja̭bhāra॒ maddhyā᳚nnī॒cādu॒ccā sva॒dhayā॒-'bhi prata̭sthau || ma॒hā-nma॒hī a̭stabhāya॒dvi jā॒to dyāgṃ sadma॒ pārthi̭va-ñca॒ rajaḥ̭ | sa bu॒ddhnādā᳚ṣṭa ja॒nuṣā॒-'bhyagra॒-mbṛha॒spati̭ rde॒vatā॒yasya̭ sa॒mrāṭ || bu॒ddhnādyo agra̭ma॒bhyartyoja̭sā॒ bṛha॒spati॒mā vi̭vāsanti de॒vāḥ | bhi॒nadva॒laṃ-vi~ puro̭ dardarīti॒ kani̭krada॒-thsuva̭ra॒po ji̭gāya || 56 ||

(yu॒vaṃ - ~vī॒tamā॒ - vivā̭sati॒ - panthā̭no - dīrghayā॒thai-ssoma̭sya॒ tā mada॒ indra̭ścakāra - de॒vā - nava̭ ca) (a. 14)

(ā॒di॒tyebhyo̭ - de॒vā vai mṛ॒tyo - rde॒vā vai - sa॒trama̭ - rya॒mṇe -pra॒jāpa̭te॒straya̭strigṃśat - pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo॒-'nnādyaṃ̭ -devāsu॒rāstān - raja̭no - dhru॒vo̭-'si॒ - yannava̭ - ma॒gniṃ-vai~ - pra॒jāpa̭ti॒ rvarṷṇāya॒ - yā vā̭mindrā varuṇā॒ - sa pra̭tna॒va -ccatṷrdaśa)

(ā॒di॒tyebhya॒ - stvaṣṭṷ - rasmai॒ dāna̭kāmā - e॒vāva̭ rundhe॒ - 'gniṃ-vai~ - sa pra̭tna॒vath - ṣaṭpa̭ñcā॒śat )

(ā॒di॒tyebhyaḥ॒ - suva̭ra॒po ji̭gāya )

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे तृतीयः प्रश्नः - इष्टिविधानं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

आ॒दि॒त्येभ्यो॒ भुव॑द्वद्भ्यश्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-द्भूति॑काम आदि॒त्या वा ए॒त-म्भूत्यै॒ प्रति॑ नुदन्ते॒ यो-ऽल॒-म्भूत्यै॒ स-न्भूति॒-न्न प्रा॒प्नोत्या॑दि॒त्याने॒व भुव॑द्वत॒-स्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वैन॒-म्भूति॑-ङ्गमयन्ति॒ भव॑त्ये॒वा ऽऽदि॒त्येभ्यो॑ धा॒रय॑द्व-द्भ्यश्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-दप॑रुद्धो वा-ऽपरु॒द्ध्यमा॑नो वा-ऽऽदि॒त्या वा अ॑परो॒द्धार॑ आदि॒त्या अ॑वगमयि॒तार॑ आदि॒त्याने॒व धा॒रय॑द्वत॒- [धा॒रय॑द्वतः, स्वेन॑] 1

-स्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वैनं॑-विँ॒शि दा᳚द्ध्रत्यनपरु॒द्ध्यो भ॑व॒त्यदि॒ते-ऽनु॑ मन्य॒स्वे-त्य॑परु॒द्ध्यमा॑नो-ऽस्य प॒दमा द॑दीते॒यं-वाँ अदि॑तिरि॒यमे॒वास्मै॑ रा॒ज्यमनु॑ मन्यते स॒त्या-ऽऽशीरित्या॑ह स॒त्यामे॒वा-ऽऽशिष॑-ङ्कुरुत इ॒ह मन॒ इत्या॑ह प्र॒जा ए॒वास्मै॒ सम॑नसः करो॒त्युप॒ प्रेत॑ मरुत- [प्रेत॑ मरुतः, सु॒दा॒न॒व॒ ए॒ना] 2

-स्सुदानव ए॒ना वि॒श्पति॑ना॒-ऽभ्य॑मुग्ं राजा॑न॒मित्या॑ह मारु॒ती वै वि-ड्ज्ये॒ष्ठो वि॒श्पति॑-र्वि॒शैवैनग्ं॑ रा॒ष्ट्रेण॒ सम॑र्धयति॒ यः प॒रस्ता᳚-द्ग्राम्यवा॒दी स्या-त्तस्य॑ गृ॒हा-द्व्री॒हीना ह॑रेच्छु॒क्लाग्श्च॑ कृ॒ष्णाग्श्च॒ वि चि॑नुया॒द्ये शु॒क्ला-स्स्युस्तमा॑दि॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पेदादि॒त्या वै दे॒वत॑या॒ विड्विश॑मे॒वा-ऽव॑ गच्छ॒- [गच्छति, अव॑गता-ऽस्य॒] 3

-त्यव॑गता-ऽस्य॒ विडन॑वगतग्ं रा॒ष्ट्र-मित्या॑हु॒र्ये कृ॒ष्णा-स्स्युस्तं-वाँ॑रु॒ण-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-द्वारु॒णं-वैँ रा॒ष्ट्रमु॒भे ए॒व विश॑-ञ्च रा॒ष्ट्र-ञ्चाव॑ गच्छति॒ यदि॒ नाव॒गच्छे॑दि॒म-म॒हमा॑दि॒त्येभ्यो॑ भा॒ग-न्निर्व॑पा॒म्या ऽमुष्मा॑-द॒मुष्यै॑ वि॒शो-ऽव॑गन्तो॒-रिति॒ निर्व॑पे-दादि॒त्या ए॒वैन॑-म्भाग॒धेय॑-म्प्रे॒फ्सन्तो॒ विश॒मव॑ [विश॒मव॑, ग॒म॒य॒न्ति॒ यदि॒] 4

गमयन्ति॒ यदि॒ नाव॒गच्छे॒दाश्व॑त्था-न्म॒यूखा᳚न्-थ्स॒प्त म॑द्ध्यमे॒षाया॒मुप॑- हन्यादि॒दम॒ह-मा॑दि॒त्या-न्ब॑ध्ना॒म्या ऽमुष्मा॑द॒मुष्यै॑ वि॒शो-ऽव॑गन्तो॒रित्या॑दि॒त्या ए॒वैन॑-म्ब॒द्धवी॑रा॒ विश॒मव॑ गमयन्ति॒ यदि॒ ना-ऽव॒गच्छे॑-दे॒त-मे॒वा-ऽऽदि॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-दि॒द्ध्मे-ऽपि॑ म॒यूखा॒न्-थ्स-न्न॑ह्ये-दनपरु॒द्ध्य-मे॒वाव॑ गच्छ॒त्याश्व॑त्था भवन्तिम॒रुतां॒-वाँ ए॒त -दोजो॒ यद॑श्व॒त्थ ओज॑सै॒व विश॒मव॑ गच्छति स॒प्त भ॑वन्ति स॒प्त ग॑णा॒ वै म॒रुतो॑ गण॒श ए॒व विश॒मव॑ गच्छति । 5

(धा॒रय॑द्वतो - मरुतो - गच्छति॒ - विश॒मवै॒ - त - द॒ष्टाद॑श च) (अ. 1)

दे॒वा वै मृ॒त्यो-र॑बिभयु॒स्ते प्र॒जाप॑ति॒-मुपा॑धाव॒-न्तेभ्य॑ ए॒ता-म्प्रा॑जाप॒त्याग्ं श॒तकृ॑ष्णला॒-न्निर॑वप॒-त्तयै॒वैष्व॒मृत॑-मदधा॒द्यो मृ॒त्यो-र्बि॑भी॒या-त्तस्मा॑ ए॒ता-म्प्रा॑जाप॒त्याग्ं श॒तकृ॑ष्णला॒-न्निर्व॑पे-त्प्र॒जाप॑ति-मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वा-ऽस्मि॒-न्नायु॑-र्दधाति॒ सर्व॒मायु॑रेति श॒तकृ॑ष्णला भवति श॒तायुः॒ पुरु॑ष॒-श्श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑ष्ये॒वेन्द्रि॒ये [ ] 6

प्रति॑ तिष्ठति घृ॒ते भ॑व॒त्यायु॒र्वै घृ॒त-म॒मृत॒ग्ं॒ हिर॑ण्य॒-मायु॑श्चै॒वास्मा॑ अ॒मृत॑-ञ्च स॒मीची॑ दधाति च॒त्वारि॑ चत्वारि कृ॒ष्णला॒न्यव॑ द्यति चतुरव॒-त्तस्या-ऽऽप्त्या॑ एक॒धा ब्र॒ह्मण॒ उप॑ हरत्येक॒धैव यज॑मान॒ आयु॑र्दधात्य॒- सावा॑दि॒त्यो न व्य॑रोचत॒ तस्मै॑ दे॒वाः प्राय॑श्चित्ति-मैच्छ॒-न्तस्मा॑ ए॒तग्ं सौ॒र्य-ञ्च॒रु-न्निर॑वप॒-न्तेनै॒वा-ऽस्मि॒- [-तेनै॒वा-ऽस्मिन्न्॑, रुच॑-मदधु॒र्यो] 7

-न्रुच॑-मदधु॒र्यो ब्र॑ह्मवर्च॒सका॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तग्ं सौ॒र्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-द॒मु-मे॒वा-ऽऽदि॒त्यग्ग् स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धाति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वत्युभ॒यतो॑ रु॒क्मौ भ॑वत उभ॒यत॑ ए॒वास्मि॒-न्रुच॑-न्दधाति प्रया॒जे प्र॑याजे कृ॒ष्णल॑-ञ्जुहोति दि॒ग्भ्य ए॒वास्मै᳚ ब्रह्मवर्च॒समव॑ रुन्ध आग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-थ्सावि॒त्र-न्द्वाद॑शकपाल॒-म्भूम्यै॑ [-भूम्यै᳚, च॒रुं-यः ँका॒मये॑त॒] 8

च॒रुं-यः ँका॒मये॑त॒ हिर॑ण्यं-विँन्देय॒ हिर॑ण्य॒-म्मोप॑ नमे॒दिति॒ यदा᳚ग्ने॒यो भव॑त्याग्ने॒यं-वैँ हिर॑ण्यं॒-यँस्यै॒व हिर॑ण्य॒-न्तेनै॒वैन॑-द्विन्दते सावि॒त्रो भ॑वति सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वैन॑-द्विन्दते॒ भूम्यै॑ च॒रुर्भ॑वत्य॒स्यामे॒वैन॑-द्विन्दत॒ उपै॑न॒ग्ं॒ हिर॑ण्य-न्नमति॒ वि वा ए॒ष इ॑न्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑णर्ध्यते॒ यो हिर॑ण्यं-विँ॒न्दत॑ ए॒ता- [ए॒ताम्, ए॒व] 9

-मे॒व निर्व॑पे॒द्धिर॑ण्यं-विँ॒त्त्वा नेन्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑ण॒ व्यृ॑द्ध्यत ए॒तामे॒व निर्व॑पे॒द्यस्य॒ हिर॑ण्य॒-न्नश्ये॒द्यदा᳚ग्ने॒यो भव॑त्याग्ने॒यं-वैँ हिर॑ण्यं॒-यँस्यै॒ व हिर॑ण्य॒-न्तेनै॒वैन॑-द्विन्दति सावि॒त्रो भ॑वति सवि॒तृ-प्र॑सूत ए॒वैन॑-द्विन्दति॒ भूम्यै॑ च॒रुर्भ॑वत्य॒स्यां-वाँ ए॒तन्न॑श्यति॒ यन्नश्य॑त्य॒स्यामे॒वैन॑-द्विन्द॒तीन्द्र॒- [द्विन्द॒तीन्द्रः॑, त्वष्टु॒-स्सोम॑] 10

-स्त्वष्टु॒-स्सोम॑-मभी॒षहा॑-ऽ पिब॒-थ्स विष्वं॒-व्याँ᳚र्च्छ॒-थ्स इ॑न्द्रि॒येण॑ सोमपी॒थेन॒ व्या᳚र्ध्यत॒ स यदू॒र्ध्वमु॒दव॑मी॒-त्ते श्या॒माका॑ अभव॒न्थ्स प्र॒जाप॑ति॒मुपा॑धाव॒-त्तस्मा॑ ए॒तग्ं सो॑मे॒न्द्रग्ग् श्या॑मा॒क-ञ्च॒रु-न्निर॑वप॒-त्तेनै॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒यग्ं सो॑मपी॒थम॑दधा॒द्वि वा ए॒ष इ॑न्द्रि॒येण॑ सोम॒पीथेन॑र्ध्यते॒ य-स्सोमं॒-वँमि॑ति॒ य-स्सो॑मवा॒मी स्या-त्तस्मा॑ [स्या-त्तस्मै᳚, ए॒तग्ं] 11

ए॒तग्ं सो॑मे॒न्द्रग्ग् श्या॑मा॒क-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-थ्सोम॑-ञ्चै॒वेन्द्र॑-ञ्च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒यग्ं सो॑मपी॒थ-न्ध॑त्तो॒ नेन्द्रि॒येण॑ सोमपी॒थेन॒ व्यृ॑द्ध्यते॒ य-थ्सौ॒म्यो भव॑ति सोमपी॒थमे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदै॒न्द्रो भव॑तीन्द्रि॒यं-वैँ सो॑मपी॒थ इ॑न्द्रि॒यमे॒व सो॑मपी॒थमव॑ रुन्धे श्यामा॒को भ॑वत्ये॒ष वाव स सोम॑- [स सोमः॑, सा॒क्षादे॒व] 12

-स्सा॒क्षादे॒व सो॑मपी॒थमव॑ रुन्धे॒ ऽग्नये॑ दा॒त्रे पु॑रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒दिन्द्रा॑य प्रदा॒त्रे पु॑रो॒डाश॒मेका॑दशकपाल-म्प॒शुका॑मो॒-ऽग्निरे॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्र॑ज॒नय॑ति वृ॒द्धानिन्द्रः॒ प्र य॑च्छति॒ दधि॒ मधु॑ घृ॒तमापो॑ धा॒ना भ॑वन्त्ये॒तद्वै प॑शू॒नाग्ं रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व प॒शूनव॑ रुन्धे पञ्च-गृही॒त-म्भ॑वति॒ पाङ्क्ता॒ हि प॒शवो॑ बहु रू॒प-म्भ॑वति बहु रू॒पा हि प॒शव॒- [प॒शवः॑, समृ॑द्ध्यै] 13

-स्समृ॑द्ध्यै प्राजाप॒त्य-म्भ॑वति प्राजाप॒त्या वै प॒शवः॑ प्र॒जाप॑तिरे॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्रज॑नयत्या॒त्मा वै पुरु॑षस्य॒ मधु॒ यन्मद्ध्व॒ग्नौ जु॒होत्या॒त्मान॑मे॒व त-द्यज॑मानो॒-ऽग्नौ प्रद॑धाति प॒ङ्क्त्यौ॑ याज्यानुवा॒क्ये॑ भवतः॒ पाङ्क्तः॒ पुरु॑षः॒ पाङ्क्ताः᳚ प॒शव॑ आ॒त्मान॑मे॒व मृ॒त्योर्नि॒ष्क्रीय॑प॒शूनव॑ रुन्धे ॥ 14 ॥

(इ॒न्द्रि॒ये᳚ - ऽस्मि॒न् - भूम्या॑ - ए॒ता - मिन्द्रः॒ - स्या-त्तस्मै॒ - सोमो॑ - बहु रू॒पा हि प॒शव॒ - एक॑चत्वारिग्ंशच्च ) (अ. 2)

दे॒वा वै स॒त्रमा॑स॒त-र्धि॑परिमितं॒-यँश॑स्कामा॒स्तेषा॒ग्ं॒ सोम॒ग्ं॒ राजा॑नं॒-यँश॑ आर्च्छ॒-थ्स गि॒रिमुदै॒-त्तम॒ग्निरनूदै॒-त्ताव॒ग्नीषोमौ॒ सम॑भवता॒-न्ताविन्द्रो॑ य॒ज्ञवि॑भ्र॒ष्टो-ऽनु॒ परै॒-त्ताव॑ब्रवीद्या॒जय॑त॒-म्मेति॒ तस्मा॑ ए॒तामिष्टि॒-न्निर॑वपतामाग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पालमै॒न्द्र-मेका॑दशकपालग्ं सौ॒म्य-ञ्च॒रु-न्तयै॒वा-ऽस्मि॒-न्तेज॑ [तयै॒वा-ऽस्मि॒-न्तेजः॑, इ॒न्द्रि॒य-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स-] 15

इन्द्रि॒य-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स-म॑धत्तां॒-योँ य॒ज्ञवि॑भ्रष्ट॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तामिष्टि॒-न्निर्व॑पेदाग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पालमै॒न्द्र-मेका॑दशकपालग्ं सौ॒म्य-ञ्च॒रुं-यँदा᳚ग्ने॒यो भव॑ति॒ तेज॑ ए॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ यदै॒न्द्रो भव॑तीन्द्रि॒यमे॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ य-थ्सौ॒म्यो ब्र॑ह्मवर्च॒स-न्तेना᳚ ऽऽग्ने॒यस्य॑ च सौ॒म्यस्य॑ चै॒न्द्रे स॒माश्ले॑षये॒-त्तेज॑श्चै॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-ञ्च॑ स॒मीची॑ [स॒मीची᳚, द॒धा॒त्य॒ग्नी॒षो॒मीय॒-] 16

दधात्यग्नीषो॒मीय॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒द्य-ङ्कामो॒ नोप॒नमे॑दाग्ने॒यो वै ब्रा᳚ह्म॒ण-स्स सोम॑-म्पिबति॒ स्वामे॒व दे॒वता॒ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ सैवैन॒-ङ्कामे॑न॒ सम॑र्धय॒त्युपै॑न॒-ङ्कामो॑ नमत्यग्नीषो॒मीय॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-द्ब्रह्मवर्च॒सका॑मो॒-ऽग्नीषोमा॑ वे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्ध॑त्तो ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व [ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व, भ॒व॒ति॒ यद॒ष्टाक॑पाल॒-] 17

भ॑वति॒ यद॒ष्टाक॑पाल॒-स्तेना᳚-ऽऽग्ने॒यो यच्छ्या॑मा॒कस्तेन॑ सौ॒म्य-स्समृ॑द्ध्यै॒ सोमा॑य वा॒जिने᳚ श्यामा॒क-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे॒द्यः क्लैब्या᳚द्बिभी॒या-द्रेतो॒ हि वा ए॒तस्मा॒-द्वाजि॑नमप॒क्राम॒त्यथै॒ष क्लैब्या᳚द्बिभाय॒ सोम॑मे॒व वा॒जिन॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॒-न्रेतो॒ वाजि॑न-न्दधाति॒ न क्ली॒बो भ॑वतिब्राह्मणस्प॒त्य-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्ग्राम॑कामो॒ [-निर्व॑पे॒-द्ग्राम॑कामः, ब्रह्म॑ण॒स्पति॑मे॒व] 18

ब्रह्म॑ण॒स्पति॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-न्प्र य॑च्छति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति ग॒णव॑ती याज्यानुवा॒क्ये॑ भवत-स्सजा॒तैरे॒वैन॑-ङ्ग॒णव॑न्त-ङ्करोत्ये॒तामे॒व निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ ब्रह्म॒न् विशं॒-विँ ना॑शयेय॒मिति॑ मारु॒ती या᳚ज्यानुवा॒क्ये॑ कुर्या॒-द्ब्रह्म॑न्ने॒व विशं॒-विँ ना॑शयति ॥ 19

(तेजः॑ - स॒मीची᳚ - ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व - ग्राम॑काम॒ - स्त्रिच॑त्वारिग्ंशच्च ) (अ. 3)

अ॒र्य॒म्णे च॒रु-न्निर्व॑प-थ्सुव॒र्गका॑मो॒-ऽसौ वा आ॑दि॒त्यो᳚-ऽर्य॒मा-ऽर्य॒मण॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैनग्ं॑ सुव॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयत्यर्य॒म्णे च॒रु-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ दान॑कामा मे प्र॒जा-स्स्यु॒रित्य॒सौ वा आ॑दि॒त्यो᳚-ऽर्य॒मा यः खलु॒ वै ददा॑ति॒ सो᳚-ऽर्य॒मा-ऽर्य॒मण॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वा- [स ए॒व, अ॒स्मै॒ दान॑कामाः] 20

-ऽस्मै॒ दान॑कामाः प्र॒जाः क॑रोति॒ दान॑कामा अस्मै प्र॒जा भ॑वन्त्यर्य॒म्णे च॒रु-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त स्व॒स्ति ज॒नता॑मिया॒मित्य॒सौ वा आ॑दि॒त्यो᳚-ऽर्य॒मा- ऽर्य॒मण॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-न्त-द्ग॑मयति॒ यत्र॒ जिग॑मिष॒तीन्द्रो॒ वै दे॒वाना॑मानुजाव॒र आ॑सी॒-थ्स प्र॒जाप॑ति॒ -मुपा॑धाव॒-त्तस्मा॑ ए॒तमै॒न्द्रमा॑नुषू॒क-मेका॑दशकपाल॒-न्नि- [-मेका॑दशकपाल॒-न्निः, अ॒व॒प॒-त्तेनै॒वैन॒मग्रं॑-] 21

-र॑वप॒-त्तेनै॒वैन॒-मग्र॑-न्दे॒वता॑ना॒-म्पर्य॑णय-द्बु॒द्ध्नव॑ती॒ अग्र॑वती याज्यानुवा॒क्ये॑ अकरो-द्बु॒द्ध्ना-दे॒वैन॒मग्र॒-म्पर्य॑णय॒द्यो रा॑ज॒न्य॑ आनुजाव॒र-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तमै॒न्द्र-मा॑नुषू॒क-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-दिन्द्र॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-मग्रग्ं॑ समा॒नाना॒-म्परि॑णयति बु॒द्ध्नव॑ती॒ अग्र॑वती याज्यानुवा॒क्ये॑ भवतो बु॒द्ध्ना-दे॒वैन॒-मग्र॒म्- [बु॒द्ध्ना-दे॒वैन॒-मग्र᳚म्, परि॑] 22

-परि॑ णयत्यानुषू॒को भ॑वत्ये॒षा ह्ये॑तस्य॑ दे॒वता॒ य आ॑नुजाव॒र-स्समृ॑द्ध्यै॒ यो ब्रा᳚ह्म॒ण आ॑नुजाव॒र-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒त-म्बा॑र्हस्प॒त्य-मा॑नुषू॒क-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-द्बृह॒स्पति॑-मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒मग्रग्ं॑ समा॒नाना॒-म्परि॑णयति बु॒द्ध्नव॑ती॒ अग्र॑वती याज्यानुवा॒क्ये॑ भवतो बु॒द्ध्ना-दे॒वैन॒-मग्र॒-म्परि॑ णयत्यानुषू॒को भ॑वत्ये॒षा ह्ये॑तस्य॑ दे॒वता॒ य आ॑नुजाव॒र-स्समृ॑द्ध्यै ॥ 23 ॥

(ए॒व - निर - ग्र॑-मे॒तस्य॑ - च॒त्वारि॑ च) (अ. 4)

प्र॒जाप॑ते॒-स्त्रय॑स्त्रिग्ंश-द्दुहि॒तर॑ आस॒-न्ता-स्सोमा॑य॒ राज्ञे॑-ऽददा॒-त्तासाग्ं॑ रोहि॒णीमुपै॒-त्ता ईर्ष्य॑न्तीः॒ पुन॑रगच्छ॒-न्ता अन्वै॒-त्ताः पुन॑रयाचत॒ ता अ॑स्मै॒ न पुन॑रददा॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी-दृ॒त-म॑मीष्व॒ यथा॑ समाव॒च्छ उ॑पै॒ष्याम्यथ॑ ते॒ पुन॑-र्दास्या॒मीति॒ स ऋ॒तमा॑मी॒-त्ता अ॑स्मै॒ पुन॑रददा॒-त्तासाग्ं॑ रोहि॒णीमे॒वोप॒- [रोहि॒णीमे॒वोप॑, ऐ॒त्तं-यँक्ष्म॑] 24

-त्तं-यँक्ष्म॑ आर्च्छ॒-द्राजा॑नं॒-यँक्ष्म॑ आर॒दिति॒ तद्रा॑जय॒क्ष्मस्य॒ जन्म॒ य-त्पापी॑या॒नभ॑व॒-त्त-त्पा॑पय॒क्ष्मस्य॒ यज्जा॒याभ्यो-ऽवि॑न्द॒-त्तज्जा॒येन्य॑स्य॒य ए॒वमे॒तेषां॒-यँक्ष्मा॑णा॒-ञ्जन्म॒ वेद॒ नैन॑मे॒ते यक्ष्मा॑ विन्दन्ति॒स ए॒ता ए॒व न॑म॒स्य-न्नुपा॑-ऽधाव॒-त्ता अ॑ब्रुव॒न्. वरं॑-वृँणामहै समाव॒च्छ ए॒व न॒ उपा॑य॒ इति॒ तस्मा॑ ए॒त- [तस्मा॑ ए॒तम्, आ॑दि॒त्य-ञ्च॒रुं] 25

-मा॑दि॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर॑वप॒-न्तेनै॒वैन॑-म्पा॒पा-थ्स्रामा॑दमुञ्च॒न्. यः पा॑पय॒क्ष्मगृ॑हीत॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तमा॑दि॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पेदादि॒त्याने॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वैन॑-म्पा॒पा-थ्स्रामा᳚न्मुञ्चन्त्य-मावा॒स्या॑या॒-न्निर्व॑पे-द॒मुमे॒वैन-॑मा॒प्याय॑मान॒-मन्वा प्या॑ययति॒ नवो॑नवो भवति॒ जाय॑मान॒ इति॑ पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ भव॒त्यायु॑रे॒वास्मि॒-न्तया॑ दधाति॒ यमा॑दि॒त्या अ॒ग्ं॒शुमा᳚प्या॒यय॒न्तीति॑ या॒ज्यैवैन॑मे॒तया᳚ प्याययति ॥ 26 ॥

(ए॒वोपै॒ -त- म॑स्मि॒न् - त्रयो॑दशच) (अ. 5)

प्र॒जाप॑ति र्दे॒वेभ्यो॒-ऽन्नाद्यं॒-व्याँदि॑श॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒द्यदि॒मान् ँलो॒का-न॒भ्य॑ति॒रिच्या॑तै॒ तन्ममा॑स॒दिति॒ तदि॒मान् ँलो॒का-न॒भ्यत्य॑रिच्य॒तेन्द्र॒ग्ं॒ राजा॑न॒-मिन्द्र॑-मधिरा॒ज-मिन्द्रग्ग्॑ स्व॒राजा॑न॒-न्ततो॒ वै स इ॒मान् ँलो॒काग् स्त्रे॒धा-ऽदु॑ह॒-त्त-त्त्रि॒धातो᳚-स्त्रिधातु॒त्वं-यँ-ङ्का॒मये॑तान्ना॒द-स्स्या॒दिति॒ तस्मा॑ ए॒त-न्त्रि॒धातु॒-न्निर्व॑पे॒दिन्द्रा॑य॒ राज्ञे॑ पुरो॒डाश॒- [पुरो॒डाश᳚म्, एका॑दशकपाल॒-] 27

-मेका॑दशकपाल॒-मिन्द्रा॑या-धिरा॒जायेन्द्रा॑य स्व॒राज्ञे॒-ऽयं-वाँ इन्द्रो॒ राजा॒-ऽयमिन्द्रो॑-ऽधिरा॒जो॑-ऽसाविन्द्रः॑ स्व॒राडि॒माने॒व लो॒कान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्रय॑च्छन्त्यन्ना॒द ए॒व भ॑वति॒ यथा॑ व॒थ्सेन॒ प्रत्ता॒-ङ्गा-न्दु॒ह ए॒वमे॒वेमान् ँलो॒का-न्प्रत्ता॒न् काम॑म॒न्नाद्य॑-न्दुह उत्ता॒नेषु॑ क॒पाले॒ष्वधि॑ श्रय॒त्यया॑तयामत्वाय॒ त्रयः॑ पुरो॒डाशा॑ भवन्ति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒षां-लोँ॒काना॒माप्त्या॒ उत्त॑रउत्तरो॒ ज्याया᳚-न्भवत्ये॒वमि॑व॒ हीमे लो॒का-स्समृ॑द्ध्यै॒ सर्वे॑षामभि-ग॒मय॒न्नव॑ द्य॒त्यछ॑म्बट्कारं-व्यँ॒त्यास॒मन्वा॒हानि॑र्दाहाय ॥ 28 ॥

(पु॒रो॒डाशं॒ - त्रयः॒ - षड्विग्ं॑शतिश्च) (अ. 6)

दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒-न्ता-न्दे॒वानसु॑रा अजय॒-न्ते दे॒वाः प॑राजिग्या॒ना असु॑राणां॒-वैँश्य॒मुपा॑-ऽऽय॒-न्तेभ्य॑ इन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मपा᳚क्राम॒-त्तदिन्द्रो॑-ऽचाय॒-त्तदन्वपा᳚क्राम॒-त्तद॑व॒रुध॒-न्नाश॑क्नो॒-त्तद॑स्मादभ्य॒र्धो॑ ऽचर॒-थ्स प्र॒जाप॑ति॒मुपा॑धाव॒-त्तमे॒तया॒ सर्व॑पृष्ठया-ऽयाजय॒-त्तयै॒वा-ऽस्मि॑-न्निन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-मदधा॒द्य इ॑न्द्रि॒यका॑मो [इ॑न्द्रि॒यका॑मः, वी॒र्य॑काम॒-स्स्यात्-] 29

वी॒र्य॑काम॒-स्स्या-त्तमे॒तया॒ सर्व॑पृष्ठया याजयेदे॒ता ए॒व दे॒वता॒-स्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ता ए॒वास्मि॑-न्निन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-न्दधति॒यदिन्द्रा॑य॒ राथ॑न्तराय नि॒र्वप॑ति॒ यदे॒वाग्ने-स्तेज॒स्तदे॒वाव॑ रुन्धे॒यदिन्द्रा॑य॒ बार्ह॑ताय॒ यदे॒वेन्द्र॑स्य॒ तेज॒स्तदे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदिन्द्रा॑य वैरू॒पाय॒ यदे॒व स॑वि॒तु-स्तेज॒स्त- [स॑वि॒तु-स्तेज॒स्तत्, ए॒वाव॑ रुन्धे॒] 30

-दे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदिन्द्रा॑य वैरा॒जाय॒ यदे॒व धा॒तु-स्तेज॒स्त-दे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदिन्द्रा॑य शाक्व॒राय॒ यदे॒व म॒रुता॒-न्तेज॒स्त-दे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदिन्द्रा॑य रैव॒ताय॒ यदे॒व बृह॒स्पते॒-स्तेज॒स्त-दे॒वा-ऽव॑ रुन्ध ए॒ताव॑न्ति॒ वै तेजाग्ं॑सि॒ तान्ये॒वाव॑ रुन्ध उत्ता॒नेषु॑ क॒पाले॒ष्वधि॑ श्रय॒त्यया॑तयामत्वाय॒ द्वाद॑शकपालः पुरो॒डाशो॑ [पुरो॒डाशः॑, भ॒व॒ति॒ वै॒श्व॒दे॒व॒त्वाय॑] 31

भवति वैश्वदेव॒त्वाय॑ सम॒न्त-म्प॒र्यव॑द्यति सम॒न्त-मे॒वेन्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑-यँज॑माने दधाति व्य॒त्यास॒-मन्वा॒हानि॑र्दाहा॒याश्व॑ ऋष॒भो वृ॒ष्णिर्ब॒स्त-स्सा-दक्षि॑णा-वृष॒त्वायै॒तयै॒व य॑जेता-ऽभिश॒स्यमा॑न ए॒ताश्चेद्वा अ॑स्यदे॒वता॒ अन्न॑-म॒दन्त्य॒दन्त्यु॑-वे॒वा-ऽस्य॑ मनु॒ष्याः᳚ ॥ 32 ॥

(इ॒न्द्रि॒य॒का॑मः-सवि॒तुस्तेज॒स्तत् - पु॑रो॒डाशो॒ -ऽष्टात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 7)

रज॑नो॒ वै कौ॑णे॒यः क्र॑तु॒जित॒-ञ्जान॑कि-ञ्चक्षु॒र्वन्य॑मया॒-त्तस्मा॑ ए॒तामिष्टि॒-न्निर॑वप-द॒ग्नये॒ भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पालग्ं सौ॒र्य-ञ्च॒रुम॒ग्नये॒ भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्तयै॒वास्मि॒न् चक्षु॑रदधा॒-द्य-श्चक्षु॑काम॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तामिष्टि॒-न्निर्व॑पे-द॒ग्नये॒ भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालग्ं सौ॒र्य-ञ्च॒रुम॒ग्नये॒ भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पालम॒ग्ने र्वै चक्षु॑षा मनु॒ष्या॑ वि- [चक्षु॑षा मनु॒ष्या॑ वि, प॒श्य॒न्ति॒ सूर्य॑स्य] 33

प॑श्यन्ति॒ सूर्य॑स्य दे॒वा अ॒ग्नि-ञ्चै॒व सूर्य॑-ञ्च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॒न् चक्षु॑-र्धत्त॒-श्चक्षु॑ष्मा-ने॒व भ॑वति॒ यदा᳚ग्ने॒यौ भव॑त॒-श्चक्षु॑षी ए॒वास्मि॒-न्त-त्प्रति॑ दधाति॒ य-थ्सौ॒र्यो नासि॑का॒-न्तेना॒भितः॑ सौ॒र्यमा᳚ग्ने॒यौ भ॑वत॒-स्तस्मा॑-द॒भितो॒ नासि॑का॒-ञ्चक्षु॑षी॒ तस्मा॒-न्नासि॑कया॒ चक्षु॑षी॒ विधृ॑ते समा॒नी या᳚ज्यानुवा॒क्ये॑ भवत-स्समा॒नग्ं हि चक्षु॒-स्समृ॑द्ध्या॒ उदु॒त्य-ञ्जा॒तवे॑दसग्ं स॒प्त त्वा॑ ह॒रितो॒ रथे॑ चि॒त्र-न्दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑क॒मिति॒ पिण्डा॒-न्प्रय॑च्छति॒ चक्षु॑-रे॒वास्मै॒ प्रय॑च्छति॒ यदे॒व तस्य॒ तत् ॥ 34 ॥

(वि - ह्य॑ - ष्टाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 8)

ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास॒-न्धीर॒श्चेत्ता॑ वसु॒वि-द्ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास-मु॒ग्रश्चेत्ता॑ वसु॒वि-द्ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास-मभि॒भूश्चेत्ता॑ वसु॒वि-दाम॑न-म॒स्याम॑नस्य देवा॒ ये स॑जा॒ताः कु॑मा॒रा-स्सम॑नस॒स्तान॒ह-ङ्का॑मये हृ॒दा ते मा-ङ्का॑मयन्ताग्ं हृ॒दा ता-न्म॒ आम॑नसः कृधि॒ स्वाहा ऽऽम॑नम॒- [स्वाहा ऽऽम॑नम॒सि, आम॑नस्य] 35

-स्याम॑नस्य देवा॒ या-स्स्त्रिय॒-स्सम॑नस॒स्ता अ॒ह-ङ्का॑मये हृ॒दा ता मा-ङ्का॑मयन्ताग्ं हृ॒दा ता म॒ आम॑नसः कृधि॒ स्वाहा॑ वैश्वदे॒वीग्ं-सा᳚ङ्ग्रह॒णी-न्निर्व॑पे॒द्ग्राम॑कामो वैश्वदे॒वा वै स॑जा॒ता विश्वा॑ने॒व दे॒वान्थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-न्प्र य॑च्छन्ति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति साङ्ग्रह॒णी भ॑वति मनो॒ग्रह॑णं॒-वैँस॒ग्रंह॑ण॒-म्मन॑ ए॒व स॑जा॒तानां᳚- [ए॒व स॑जा॒ताना᳚म्, गृ॒ह्णा॒ति॒ ध्रु॒वो॑-ऽसि] 36

-गृह्णाति ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वो॑-ऽहग्ं स॑जा॒तेषु॑ भूयास॒मिति॑ परि॒धी-न्परि॑ दधात्या॒शिष॑मे॒वैतामा शा॒स्ते-ऽथो॑ ए॒तदे॒व सर्वग्ं॑ सजा॒तेष्वधि॑ भवति॒ यस्यै॒वं-विँ॒दुष॑ ए॒ते प॑रि॒धयः॑ परिधी॒यन्त॒ आम॑ नम॒स्याम॑नस्य देवा॒ इति॑ ति॒स्र आहु॑ती र्जुहोत्ये॒ताव॑न्तो॒ वै स॑जा॒ता ये म॒हान्तो॒ ये क्षु॑ल्ल॒का या-स्स्त्रिय॒स्ताने॒वाव॑ रुन्धे॒ त ए॑न॒मव॑रुद्धा॒ उप॑ तिष्ठन्ते ॥ 37 ॥

(स्वाहा ऽऽम॑नमसि - सजा॒तानाग्ं॑ - रुन्धे॒ - पञ्च॑ च ) (अ. 9)

यन्नव॒-मैत्त-न्नव॑नीत-मभव॒द्य-दस॑र्प॒-त्त-थ्स॒र्पिर॑भव॒-द्यदद्धि॑यत॒ त-द्घृ॒तम॑भवद॒श्विनोः᳚ प्रा॒णो॑-ऽसि॒ तस्य॑ ते दत्तां॒-यँयोः᳚ प्रा॒णो-ऽसि॒ स्वाहेन्द्र॑स्य प्रा॒णो॑-ऽसि॒ तस्य॑ ते ददातु॒ यस्य॑ प्रा॒णो-ऽसि॒ स्वाहा॑ मि॒त्रावरु॑णयोः प्रा॒णो॑-ऽसि॒ तस्य॑ ते दत्तां॒-यँयोः᳚ प्रा॒णो-ऽसि॒ स्वाहा॒ विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-म्प्रा॒णो॑-ऽसि॒ [विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-म्प्रा॒णो॑-ऽसि॒, तस्य॑ ते] 38

तस्य॑ ते ददतु॒ येषा᳚-म्प्रा॒णो-ऽसि॒ स्वाहा॑ घृ॒तस्य॒ धारा॑म॒मृत॑स्य॒ पन्था॒मिन्द्रे॑ण द॒त्ता-म्प्रय॑ता-म्म॒रुद्भिः॑ । त-त्त्वा॒ विष्णुः॒ पर्य॑पश्य॒-त्त-त्त्वेडा॒ गव्यैर॑यत् ॥ पा॒व॒मा॒नेन॑ त्वा॒ स्तोमे॑न गाय॒त्रस्य॑ वर्त॒न्योपा॒ग्ं॒शो र्वी॒र्ये॑ण दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तो-थ्सृ॑जतु जी॒वात॑वे जीवन॒स्यायै॑ बृह-द्रथन्त॒रयो᳚स्त्वा॒ स्तोमे॑न त्रि॒ष्टुभो॑ वर्त॒न्या शु॒क्रस्य॑ वी॒र्ये॑ण दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तो- [सवि॒तोत्, सृ॒ज॒तु॒ जी॒वात॑वे] 39

-थ्सृ॑जतु जी॒वात॑वे जीवन॒स्याया॑ अ॒ग्नेस्त्वा॒ मात्र॑या॒ जग॑त्यै वर्त॒न्या-ऽऽग्र॑य॒णस्य॑ वी॒र्ये॑ण दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तो-थ्सृ॑जतु जी॒वात॑वे जीवन॒स्याया॑ इ॒मम॑ग्न॒ आयु॑षे॒ वर्च॑से कृधि प्रि॒यग्ं रेतो॑ वरुण सोम राजन्न् । मा॒ तेवा᳚स्मा अदिते॒ शर्म॑ यच्छ॒ विश्वे॑ देवा॒ जर॑दष्टि॒र्यथा-ऽस॑त् ॥ अ॒ग्निरायु॑ष्मा॒न्-थ्स वन॒स्पति॑भि॒-रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒ त्वा-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि॒ सोम॒ आयु॑ष्मा॒न्-थ्स ओष॑धीभि र्य॒ज्ञ आयु॑ष्मा॒न्-थ्स दक्षि॑णाभि॒ र्ब्रह्मा-ऽऽयु॑ष्म॒-त्त-द्ब्रा᳚ह्म॒णैरायु॑ष्म-द्दे॒वा आयु॑ष्मन्त॒स्ते॑-ऽमृते॑न पि॒तर॒ आयु॑ष्मन्त॒स्ते स्व॒धया-ऽऽयु॑ष्मन्त॒स्तेन॒ त्वा ऽऽयु॒षा-ऽऽ यु॑ष्मन्त-ङ्करोमि ॥ 40 ॥

(विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-म्प्रा॒णो॑-ऽसि - त्रि॒ष्टुभो॑ वर्त॒न्या शु॒क्रस्य॑ वी॒र्ये॑ण दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तोथ् - सोम॒ आयु॑ष्मा॒न् - पञ्च॑विग्ंशतिश्च) (अ. 10)

अ॒ग्निं-वाँ ए॒तस्य॒ शरी॑र-ङ्गच्छति॒ सोम॒ग्ं॒ रसो॒ वरु॑ण एनं-वँरुणपा॒शेन॑ गृह्णाति॒ सर॑स्वतीं॒-वाँग॒ग्नाविष्णू॑ आ॒त्मा यस्य॒ ज्योगा॒मय॑ति॒ यो ज्योगा॑मयावी॒ स्याद्यो वा॑ का॒मये॑त॒ सर्व॒मायु॑रिया॒मिति॒ तस्मा॑ ए॒तामिष्टि॒-न्निर्व॑पेदाग्ने॒य -म॒ष्टाक॑पालग्ं सौ॒म्य-ञ्च॒रुं-वाँ॑रु॒ण-न्दश॑कपालग्ं सारस्व॒त-ञ्च॒रुमा᳚ग्नावैष्ण॒व-मेका॑दशकपाल-म॒ग्नेरे॒वास्य॒ शरी॑र-न्निष्क्री॒णाति॒ सोमा॒द्रसं॑- [सोमा॒द्रस᳚म्, वा॒रु॒णेनै॒वैनं॑-] 41

-ँवारु॒णेनै॒वैनं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति सारस्व॒तेन॒ वाच॑-न्दधात्य॒ग्नि-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ विष्णु॑र्य॒ज्ञो दे॒वता॑भिश्चै॒वैनं॑-यँ॒ज्ञेन॑ च भिषज्यत्यु॒त यदी॒तासु॒ र्भव॑ति॒ जीव॑त्ये॒व यन्नव॒-मैत्त-न्नव॑नीत-मभव॒-दित्याज्य॒- मवे᳚क्षते-रू॒पमे॒वास्यै॒-तन्म॑हि॒मानं॒-व्याँच॑ष्टे॒-ऽश्विनोः᳚ प्रा॒णो॑-ऽसीत्या॑हा॒श्विनौ॒ वै दे॒वानां᳚- [दे॒वाना᳚म्, भि॒षजौ॒] 42

-भि॒षजौ॒ ताभ्या॑मे॒वास्मै॑ भेष॒ज-ङ्क॑रो॒तीन्द्र॑स्य प्रा॒णो॑ ऽसीत्या॑हेन्द्रि॒य- मे॒वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधाति मि॒त्रावरु॑णयोः प्रा॒णो॑-ऽसीत्या॑ह प्राणापा॒नावे॒- वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधाति॒ विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-म्प्रा॒णो॑-ऽसीत्या॑ह वी॒र्य॑मे॒वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधाति घृ॒तस्य॒ धारा॑म॒मृत॑स्य॒ पन्था॒मित्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैत-त्पा॑वमा॒नेन॑ त्वा॒ स्तोमे॒ने- [स्तोमे॒नेति, आ॒ह॒ प्रा॒णमे॒वास्मि॑-] 43

-त्या॑ह प्रा॒णमे॒वास्मि॑-न्ने॒तेन॑ दधाति बृह-द्रथन्त॒रयो᳚स्त्वा॒ स्तोमे॒नेत्या॒हौज॑ ए॒वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधात्य॒ग्नेस्त्वा॒ मात्र॒येत्या॑हा॒-ऽऽत्मान॑-मे॒वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधात्यृ॒त्विजः॒ पर्या॑हु॒र्याव॑न्त ए॒वर्त्विज॒स्त ए॑न-म्भिषज्यन्ति ब्र॒ह्मणो॒ हस्त॑मन्वा॒रभ्य॒ पर्या॑हुरेक॒धैव यज॑मान॒ आयु॑र्दधति॒ यदे॒व तस्य॒ तद्धिर॑ण्या- [तद्धिर॑ण्यात्, घृ॒त-न्निष्पि॑ब॒त्यायु॒र्वै] 44

-द्घृ॒त-न्निष्पि॑ब॒त्यायु॒र्वै घृ॒तम॒मृत॒ग्ं॒ हिर॑ण्यम॒मृता॑दे॒वा ऽऽयु॒र्निष्पि॑बति श॒तमा॑न-म्भवति श॒तायुः॒ पुरु॑ष-श्श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑ष्ये॒वेन्द्रि॒ये प्रति॑तिष्ठ॒त्यथो॒ खलु॒ याव॑ती॒-स्समा॑ ए॒ष्य-न्मन्ये॑त॒ ताव॑न्मानग्ग् स्या॒-थ्समृ॑द्ध्या इ॒मम॑ग्न॒ आयु॑षे॒ वर्च॑से कृ॒धीत्या॒हा ऽऽयु॑रे॒वास्मि॒न्. वर्चो॑ दधाति॒ विश्वे॑ देवा॒ जर॑दष्टि॒र्यथा ऽस॒दित्या॑ -ह॒ जर॑दष्टिमे॒वैन॑-ङ्करोत्य॒ग्नि-रायु॑ष्मा॒निति॒ हस्त॑-ङ्गृह्णात्ये॒ते वै दे॒वा आयु॑ष्मन्त॒स्त ए॒वास्मि॒न्नायु॑र्दधति॒ सर्व॒मायु॑रेति ॥ 45 ॥

(रसं॑-दे॒वाना॒ग्॒-स्तोमे॒नेति॒-हिर॑ण्या॒-दस॒दिति॒-द्वाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 11)

प्र॒जाप॑ति॒ र्वरु॑णा॒याश्व॑मनय॒-थ्स स्वा-न्दे॒वता॑मार्च्छ॒-थ्स पर्य॑दीर्यत॒ स ए॒तं-वाँ॑रु॒ण-ञ्चतु॑ष्-कपालमपश्य॒-त्त-न्निर॑वप॒-त्ततो॒ वै स व॑रुण- पा॒शाद॑मुच्यत॒ वरु॑णो॒ वा ए॒त-ङ्गृ॑ह्णाति॒ यो-ऽश्व॑-म्प्रतिगृ॒ह्णाति॒ याव॒तो-ऽश्वा᳚-न्प्रतिगृह्णी॒या-त्ताव॑तो वारु॒णान् चतु॑ष्कपाला॒-न्निर्व॑पे॒-द्वरु॑णमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैनं॑-वँरुणपा॒शान् -मु॑ञ्चति॒ [वरुणपा॒शान् -मु॑ञ्चति, चतु॑ष्कपाला] 46

चतु॑ष्कपाला भवन्ति॒ चतु॑ष्पा॒द्ध्यश्व॒-स्समृ॑द्ध्या॒ एक॒मति॑रिक्त॒-न्निर्व॑पे॒-द्यमे॒व प्र॑तिग्रा॒ही भव॑ति॒ यं-वाँ॒ नाद्ध्येति॒ तस्मा॑दे॒व व॑रुणपा॒शा-न्मु॑च्यते॒ यद्यप॑र-म्प्रतिग्रा॒ही स्या-थ्सौ॒र्यमेक॑कपाल॒मनु॒ निर्व॑पेद॒मुमे॒वा ऽऽदि॒त्यमु॑च्चा॒र-ङ्कु॑रुते॒ ऽपो॑-ऽवभृ॒थमवै᳚त्य॒फ्सु वै वरु॑ण-स्सा॒क्षादे॒व वरु॑ण॒मव॑ यजते ऽपोन॒प्त्रीय॑-ञ्च॒रु-म्पुन॒रेत्य॒ निर्व॑पेद॒फ्सु यो॑नि॒र्वा अश्व॒-स्स्वामे॒वैनं॒-योँनि॑-ङ्गमयति॒ स ए॑नग्ं शा॒न्त उप॑ तिष्ठते ॥ 47 ॥

(मु॒ञ्च॒ति॒ - च॒रुग्ं - स॒प्तद॑श च) (अ. 12)

या वा॑मिन्द्रावरुणा यत॒व्या॑ त॒नूस्तये॒ममग्ं ह॑सो मुञ्चतं॒-याँ वा॑मिन्द्रा वरुणा सह॒स्या॑ रक्ष॒स्या॑ तेज॒स्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ं ह॑सो मुञ्चतं॒-योँ वा॑मिन्द्रा वरुणा व॒ग्नौ स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒ तेना व॑यजे॒यो वा॑मिन्द्रा वरुणा द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॒ चतु॑ष्पाथ्सु गो॒ष्ठे गृ॒हेष्व॒फ्स्वोष॑धीषु॒ वन॒स्पति॑षु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒ तेनाव॑ यज॒ इन्द्रो॒ वा ए॒तस्ये᳚- [ए॒तस्य॑, इ॒न्द्रि॒येणाप॑ क्रामति॒] 48

-न्द्रि॒येणाप॑ क्रामति॒ वरु॑ण एनं-वँरुणपा॒शेन॑ गृह्णाति॒ यः पा॒प्मना॑ गृही॒तो भव॑ति॒ यः पा॒प्मना॑ गृही॒त-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तामै᳚न्द्रावरु॒णी-म्प॑य॒स्या᳚-न्निर्व॑पे॒दिन्द्र॑ ए॒वास्मि॑-न्निन्द्रि॒य-न्द॑धाति॒ वरु॑ण एनं ँवरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति पय॒स्या॑ भवति॒ पयो॒ हि वा ए॒तस्मा॑-दप॒क्राम॒त्यथै॒ष पा॒प्मना॑ गृही॒तो य-त्प॑य॒स्या॑ भव॑ति॒ पय॑ ए॒वास्मि॒-न्तया॑ दधाति पय॒स्या॑या- [पय॒स्या॑याम्, पुरो॒डाश॒मव॑] 49

-म्पुरो॒डाश॒मव॑ दधात्यात्म॒न्वन्त॑-मे॒वैन॑-ङ्करो॒त्यथो॑ आ॒यत॑नवन्त-मे॒व च॑तु॒र्धा व्यू॑हति दि॒क्ष्वे॑व प्रति॑तिष्ठति॒ पुन॒-स्समू॑हति दि॒ग्भ्य ए॒वास्मै॑ भेष॒ज-ङ्क॑रोति स॒मूह्याव॑ द्यति॒ यथा-ऽऽवि॑द्ध-न्निष्कृ॒न्तति॑ ता॒दृगे॒व तद्यो वा॑मिन्द्रा-वरुणाव॒ग्नौ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒तेनाव॑ यज॒ इत्या॑ह॒ दुरि॑ष्ट्या ए॒वैन॑-म्पाति॒ यो वा॑ मिन्द्रा वरुणा द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒ तेनाव॑ यज॒ इत्या॑है॒ताव॑ती॒र्वा आप॒ ओष॑धयो॒ वन॒स्पत॑यः प्र॒जाः प॒शव॑ उपजीव॒नीया॒स्ता ए॒वास्मै॑ वरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति ॥ 50 ॥

(ए॒तस्य॑ - पय॒स्या॑यां - पाति॒ - षड्विग्ं॑शतिश्च ) (अ. 13)

स प्र॑त्न॒वन्नि काव्येन्द्रं॑-वोँ वि॒श्वत॒-स्परीन्द्र॒-न्नरः॑ ॥ त्व-न्नः॑ सोम वि॒श्वतो॒ रक्षा॑ राजन्नघाय॒तः । न रि॑ष्ये॒-त्त्वाव॑त॒-स्सखाः᳚ ॥ या ते॒ धामा॑नि दि॒वि या पृ॑थि॒व्यां-याँ पर्व॑ते॒ष्वोष॑धीष्व॒फ्सु ॥ तेभि॑र्नो॒ विश्वै᳚-स्सु॒मना॒ अहे॑ड॒-न्राजन्᳚-थ्सोम॒ प्रति॑ ह॒व्या गृ॑भाय ॥ अग्नी॑षोमा॒ सवे॑दसा॒ सहू॑ती वनत॒-ङ्गिरः॑ । स-न्दे॑व॒त्रा ब॑भूवथुः ॥ यु॒व- [यु॒वम्, ए॒तानि॑ दि॒वि रो॑च॒नान्य॒ग्निश्च॑] 51

-मे॒तानि॑ दि॒वि रो॑च॒नान्य॒ग्निश्च॑ सोम॒ सक्र॑तू अधत्तम् ॥ यु॒वग्ं सिन्धूग्ं॑ र॒भिश॑स्तेरव॒द्या-दग्नी॑षोमा॒-वमु॑ञ्चत-ङ्गृभी॒तान् ॥ अग्नी॑षोमावि॒मग्ं सु मे॑ शृणु॒तं-वृँ॑षणा॒ हव᳚म् । प्रति॑ सू॒क्तानि॑ हर्यत॒-म्भव॑त-न्दा॒शुषे॒ मयः॑ ॥ आ-ऽन्य-न्दि॒वो मा॑त॒रिश्वा॑ जभा॒रा-ऽम॑थ्नाद॒न्य-म्परि॑ श्ये॒नो अद्रेः᳚ । अग्नी॑षोमा॒ ब्रह्म॑णा वावृधा॒नोरुं-यँ॒ज्ञाय॑ चक्रथुरु लो॒कम् ॥ अग्नी॑षोमा ह॒विषः॒ प्रस्थि॑तस्य वी॒तग्ं [वी॒तम्, हर्य॑तं-वृँषणा जु॒षेथा᳚म् ।] 52

हर्य॑तं-वृँषणा जु॒षेथा᳚म् । सु॒शर्मा॑णा॒ स्वव॑सा॒ हि भू॒तमथा॑ धत्तं॒-यँज॑मानाय॒ शं-योः ँ॥ आप्या॑यस्व॒, स-न्ते᳚ ॥ ग॒णाना᳚-न्त्वा ग॒णप॑तिग्ं हवामहे क॒वि-ङ्क॑वी॒ना-मु॑प॒मश्र॑वस्तमम् । ज्ये॒ष्ठ॒राज॒-म्ब्रह्म॑णा-म्ब्रह्मणस्पत॒ आ नः॑ शृ॒ण्वन्नू॒तिभिः॑ सीद॒ साद॑नम् । स इज्जने॑न॒ स वि॒शा स जन्म॑ना॒ स पु॒त्रैर्वाज॑-म्भरते॒ धना॒ नृभिः॑ । दे॒वानां॒-यः ँपि॒तर॑-मा॒विवा॑सति [ ] 53

श्र॒द्धाम॑ना ह॒विषा॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति᳚म् ॥ स सु॒ष्टुभा॒ स ऋक्व॑ता ग॒णेन॑ व॒लग्ं रु॑रोज फलि॒गग्ं रवे॑ण । बृह॒स्पति॑-रु॒स्त्रिया॑ हव्य॒सूदः॒ कनि॑क्रद॒द्- वाव॑शती॒रुदा॑जत् ॥ मरु॑तो॒ यद्ध॑ वो दि॒वो, या व॒-श्शर्म॑ ॥ अ॒र्य॒मा ऽऽया॑ति वृष॒भस्तुवि॑ष्मा-न्दा॒ता वसू॑ना-म्पुरुहू॒तो अर्हन्न्॑ । स॒ह॒स्रा॒क्षो गो᳚त्र॒भि-द्वज्र॑बाहुर॒स्मासु॑ दे॒वो द्रवि॑ण-न्दधातु ॥ ये ते᳚-ऽर्यम-न्ब॒हवो॑ देव॒यानाः॒ पन्था॑नो [पन्था॑नः, रा॒ज॒-न्दि॒व आ॒चर॑न्ति ।] 54

राज-न्दि॒व आ॒चर॑न्ति । तेभि॑र्नो देव॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ॒ श-न्न॑ एधि द्वि॒पदे॒ श-ञ्चतु॑ष्पदे ॥ बु॒द्ध्नादग्र॒-मङ्गि॑रोभि-र्गृणा॒नो वि पर्व॑तस्य दृग्ंहि॒तान्यै॑रत् । रु॒ज-द्रोधाग्ं॑सि-कृ॒त्रिमा᳚ण्येषा॒ग्ं॒-सोम॑स्य॒ ता-मद॒ इन्द्र॑-श्चकार ॥ बु॒द्ध्ना-दग्रे॑ण॒ वि मि॑माय॒ मानै॒-र्वज्रे॑ण॒ खान्य॑तृण-न्न॒दीना᳚म् । वृथा॑ ऽसृज-त्प॒थिभि॑ र्दीर्घया॒थै-स्सोम॑स्य॒ ता मद॒ इन्द्र॑श्चकार । ॥ 55 ॥

प्र यो ज॒ज्ञे वि॒द्वाग्ं अ॒स्य बन्धुं॒-विँश्वा॑नि दे॒वो जनि॑मा विवक्ति । ब्रह्म॒ ब्रह्म॑ण॒ उज्ज॑भार॒ मद्ध्या᳚न्नी॒चादु॒च्चा स्व॒धया॒-ऽभि प्रत॑स्थौ ॥ म॒हा-न्म॒ही अ॑स्तभाय॒द्वि जा॒तो द्याग्ं सद्म॒ पार्थि॑व-ञ्च॒ रजः॑ । स बु॒द्ध्नादा᳚ष्ट ज॒नुषा॒-ऽभ्यग्र॒-म्बृह॒स्पति॑ र्दे॒वता॒यस्य॑ स॒म्राट् ॥ बु॒द्ध्नाद्यो अग्र॑म॒भ्यर्त्योज॑सा॒ बृह॒स्पति॒मा वि॑वासन्ति दे॒वाः । भि॒नद्व॒लं-विँ पुरो॑ दर्दरीति॒ कनि॑क्रद॒-थ्सुव॑र॒पो जि॑गाय ॥ 56 ॥

(यु॒वं - ँवी॒तमा॒ - विवा॑सति॒ - पन्था॑नो - दीर्घया॒थै-स्सोम॑स्य॒ ता मद॒ इन्द्र॑श्चकार - दे॒वा - नव॑ च) (अ. 14)

(आ॒दि॒त्येभ्यो॑ - दे॒वा वै मृ॒त्यो - र्दे॒वा वै - स॒त्रम॑ - र्य॒म्णे -प्र॒जाप॑ते॒स्त्रय॑स्त्रिग्ंशत् - प्र॒जाप॑ति र्दे॒वेभ्यो॒-ऽन्नाद्यं॑ -देवासु॒रास्तान् - रज॑नो - ध्रु॒वो॑-ऽसि॒ - यन्नव॑ - म॒ग्निं-वैँ - प्र॒जाप॑ति॒ र्वरु॑णाय॒ - या वा॑मिन्द्रा वरुणा॒ - स प्र॑त्न॒व -च्चतु॑र्दश)

(आ॒दि॒त्येभ्य॒ - स्त्वष्टु॑ - रस्मै॒ दान॑कामा - ए॒वाव॑ रुन्धे॒ - ऽग्निं-वैँ - स प्र॑त्न॒वथ् - षट्प॑ञ्चा॒शत् )

(आ॒दि॒त्येभ्यः॒ - सुव॑र॒पो जि॑गाय )

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे तृतीयः प्रश्न-स्समाप्तः ॥