Krishna

2.6 - ஸமிதோ யஜதி வஸந்தம் - க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேத தைத்திரீய ஸம்ஹிதா பாடஃ

2.6 - Samidho Yajati Vasantam - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah

✍️ Vedic 🖋️ Tamil script
📄 Download PDF
க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ந்த்விதீயகாண்டே ஷஷ்டஃ ப்ரஶ்நஃ - அவஶிஷ்டகர்மாபிதாநம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹ॒ரிஃ॒ ஓம் ॥
ஸ॒மிதோ॑ யஜதி வஸ॒ந்தமே॒வர்தூ॒நாமவ॑ ருந்தே॒ தநூ॒நபா॑தம்-யँஜதி க்ரீ॒ஷ்மமே॒வாவ॑ ருந்த இ॒டோ ய॑ஜதி வ॒ர்॒ஷா ஏ॒வாவ॑ ருந்தே ப॒ர்॒ஹிர்ய॑ஜதி ஶ॒ரத॑மே॒வாவ॑ ருந்தே ஸ்வாஹாகா॒ரம்-யँ॑ஜதி ஹேம॒ந்தமே॒வாவ॑ ருந்தே॒ தஸ்மா॒-த்ஸ்வாஹா॑க்ரு'தா॒ ஹேம॑-ந்ப॒ஶவோ-ऽவ॑ ஸீதந்தி ஸ॒மிதோ॑ யஜத்யு॒ஷஸ॑ ஏ॒வ தே॒வதா॑நா॒மவ॑ ருந்தே॒ தநூ॒நபா॑தம்-யँஜதி ய॒ஜ்ஞமே॒வாவ॑ ருந்த [ய॒ஜ்ஞமே॒வாவ॑ ருந்த, இ॒டோ ய॑ஜதி] 1
இ॒டோ ய॑ஜதி ப॒ஶூநே॒வாவ॑ ருந்தே ப॒ர்​ஹிர்ய॑ஜதி ப்ர॒ஜாமே॒வாவ॑ ருந்தே ஸ॒மாந॑யத உப॒ப்ரு'த॒ஸ்தேஜோ॒ வா ஆஜ்ய॑-ம்ப்ர॒ஜா ப॒ர்॒ஹிஃ ப்ர॒ஜாஸ்வே॒வ தேஜோ॑ ததாதி ஸ்வாஹாகா॒ரம்-யँ॑ஜதி॒ வாச॑மே॒வாவ॑ ருந்தே॒ தஶ॒ ஸ-ம்ப॑த்யந்தே॒ தஶா᳚க்ஷரா வி॒ராடந்நம்॑-விँ॒ராட்வி॒ராஜை॒ வாந்நாத்ய॒மவ॑ ருந்தே ஸ॒மிதோ॑ யஜத்ய॒ஸ்மிந்நே॒வ லோ॒கே ப்ரதி॑திஷ்டதி॒ தநூ॒நபா॑தம்-யँஜதி [ ] 2
ய॒ஜ்ஞ ஏ॒வாந்தரி॑க்ஷே॒ ப்ரதி॑ திஷ்டதீ॒டோ ய॑ஜதி ப॒ஶுஷ்வே॒வ ப்ரதி॑திஷ்டதி ப॒ர॒ஃஇர்ய॑ஜதி॒ ய ஏ॒வ தே॑வ॒யாநாஃ॒ பந்தா॑ந॒ஸ்தேஷ்வே॒வ ப்ரதி॑திஷ்டதி ஸ்வாஹாகா॒ரம்-யँ॑ஜதி ஸுவ॒ர்க ஏ॒வ லோ॒கே ப்ரதி॑ திஷ்டத்யே॒தாவ॑ந்தோ॒ வை தே॑வலோ॒காஸ்தேஷ்வே॒வ ய॑தாபூ॒ர்வ-ம்ப்ரதி॑திஷ்டதி தேவாஸு॒ரா ஏ॒ஷு லோ॒கேஷ்வ॑ஸ்பர்தந்த॒ தே தே॒வாஃ ப்ர॑யா॒ஜைரே॒ப்யோ லோ॒கேப்யோ ऽஸு॑ரா॒-ந்ப்ராணு॑தந்த॒ த-த்ப்ர॑யா॒ஜாநா᳚- [த-த்ப்ர॑யா॒ஜாநா᳚ம், ப்ர॒யா॒ஜ॒த்வ-] 3
-ம்ப்ரயாஜ॒த்வம்-யँஸ்யை॒வம்-விँ॒துஷஃ॑ ப்ரயா॒ஜா இ॒ஜ்யந்தே॒ ப்ரைப்யோ லோ॒கேப்யோ॒ ப்ராத்ரு'॑வ்யாந்நுததே ऽபி॒க்ராம॑-ஞ்ஜுஹோத்ய॒பிஜி॑த்யை॒ யோ வை ப்ர॑யா॒ஜாநா᳚-ம்மிது॒நம்-வேँத॒ ப்ர ப்ர॒ஜயா॑ ப॒ஶுபி॑ ர்மிது॒நை ர்ஜா॑யதே ஸ॒மிதோ॑ ப॒ஹ்வீரி॑வ யஜதி॒ தநூ॒நபா॑த॒மேக॑மிவ மிது॒ந-ந்ததி॒டோ ப॒ஹ்வீரி॑வ யஜதி ப॒ர்॒ஹிரேக॑மிவ மிது॒ந-ந்ததே॒தத்வை ப்ர॑யா॒ஜாநா᳚-ம்மிது॒நம்-யँ ஏ॒வம்-வேँத॒ ப்ர [ ] 4
ப்ர॒ஜயா॑ ப॒ஶுபி॑ ர்மிது॒நை ர்ஜா॑யதே தே॒வாநாம்॒-வாँ அநி॑ஷ்டா தே॒வதா॒ ஆஸ॒ந்நதாஸு॑ரா ய॒ஜ்ஞம॑ஜிகாக்ம் ஸ॒-ந்தே தே॒வா கா॑ய॒த்ரீம்-வ்யௌँ॑ஹ॒-ந்பஞ்சா॒க்ஷரா॑ணி ப்ரா॒சீநா॑நி॒ த்ரீணி॑ ப்ரதீ॒சீநா॑நி॒ ததோ॒ வர்ம॑ ய॒ஜ்ஞாயாப॑வ॒த்வர்ம॒ யஜ॑மாநாய॒ ய-த்ப்ர॑யாஜாநூயா॒ஜா இ॒ஜ்யந்தே॒ வர்மை॒வ தத்ய॒ஜ்ஞாய॑ க்ரியதே॒ வர்ம॒ யஜ॑மாநாய॒ ப்ராத்ரு'॑வ்யாபிபூத்யை॒ தஸ்மா॒-த்வரூ॑த-ம்பு॒ரஸ்தா॒-த்வர்​ஷீ॑யஃ ப॒ஶ்சாத்த்ரஸீ॑யோ தே॒வா வை பு॒ரா ரக்ஷோ᳚ப்ய॒ [பு॒ரா ரக்ஷோ᳚ப்யஃ, இதி॑ ஸ்வாஹாகா॒ரேண॑] 5
இதி॑ ஸ்வாஹாகா॒ரேண॑ ப்ரயா॒ஜேஷு॑ ய॒ஜ்ஞக்ம் ஸ॒க்க்॒ஸ்தாப்ய॑மபஶ்ய॒-ந்தக்க்​ ஸ்வா॑ஹாகா॒ரேண॑ ப்ரயா॒ஜேஷு॒ ஸம॑ஸ்தாபய॒ந் வி வா ஏ॒த-த்ய॒ஜ்ஞ-ஞ்சி॑ந்தந்தி॒ ய-த்ஸ்வா॑ஹாகா॒ரேண॑ ப்ரயா॒ஜேஷு॑ ஸக்க்​ஸ்தா॒பய॑ந்தி ப்ரயா॒ஜாநி॒ஷ்ட்வா ஹ॒வீக்​ஷ்ய॒பி கா॑ரயதி ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ ஸந்த॑த்யா॒ அதோ॑ ஹ॒விரே॒வாக॒ரதோ॑ யதாபூ॒ர்வமுபை॑தி பி॒தா வை ப்ர॑யா॒ஜாஃ ப்ர॒ஜா-ऽநூ॑யா॒ஜா ய-த்ப்ர॑யா॒ஜாநி॒ஷ்ட்வா ஹ॒வீக்​ஷ்ய॑பிகா॒ரய॑தி பி॒தைவ த-த்பு॒த்ரேண॒ ஸாதா॑ரண- [ஸாதா॑ரணம், கு॒ரு॒தே॒ தஸ்மா॑தாஹு॒-] 6
-ங்குருதே॒ தஸ்மா॑தாஹு॒-ர்யஶ்சை॒வம்-வேँத॒ யஶ்ச॒ ந க॒தா பு॒த்ரஸ்ய॒ கேவ॑ல-ங்க॒தா ஸாதா॑ரண-ம்பி॒துரித்யஸ்க॑ந்நமே॒வ தத்ய-த்ப்ர॑யா॒ஜேஷ்வி॒ஷ்டேஷு॒ ஸ்கந்த॑தி காய॒த்ர்யே॑வ தேந॒ கர்ப॑-ந்தத்தே॒ ஸா ப்ர॒ஜா-ம்ப॒ஶூந். யஜ॑மாநாய॒ ப்ரஜ॑நயதி ॥ 7 ॥
(ய॒ஜ॒தி॒ ய॒ஜ்ஞாமே॒வாவ॑ ருந்தே॒ - தநூ॒நபா॑தம்-யँஜதி - ப்ரயா॒ஜாநா॑ ட்ட மே॒வம்-வேँத॒ ப்ர - ரக்ஷோ᳚ப்யஃ॒ - ஸாதா॑ரணம்॒ - பஞ்ச॑த்ரிக்ம்ஶச்ச ) (அ. 1)
சக்ஷு॑ஷீ॒ வா ஏ॒தே ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ யதாஜ்ய॑பாகௌ॒ யதாஜ்ய॑பாகௌ॒ யஜ॑தி॒ சக்ஷு॑ஷீ ஏ॒வ த-த்ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ ப்ரதி॑ ததாதி பூர்வா॒ர்தே ஜு॑ஹோதி॒ தஸ்மா᳚-த்பூர்வா॒ர்தே சக்ஷு॑ஷீ ப்ர॒பாஹு॑க்-ஜுஹோதி॒ தஸ்மா᳚-த்ப்ர॒பாஹு॒க்சக்ஷு॑ஷீ தேவலோ॒கம்-வாँ அ॒க்நிநா॒ யஜ॑மா॒நோ-ऽநு॑ பஶ்யதி பித்ரு'லோ॒கக்ம் ஸோமே॑நோத்தரா॒ர்தே᳚ ऽக்நயே॑ ஜுஹோதி தக்ஷிணா॒ர்தே ஸோமா॑யை॒வமி॑வ॒ ஹீமௌ லோ॒காவ॒நயோ᳚ ர்லோ॒கயோ॒ரநு॑க்யாத்யை॒ ராஜா॑நௌ॒ வா ஏ॒தௌ தே॒வதா॑நாம்॒- [தே॒வதா॑நாம், யத॒க்நீஷோமா॑வந்த॒ரா] 8
ँயத॒க்நீஷோமா॑வந்த॒ரா தே॒வதா॑ இஜ்யேதே தே॒வதா॑நாம்॒-விँத்ரு'॑த்யை॒ தஸ்மா॒-த்ராஜ்ஞா॑ மநு॒ஷ்யா॑ வித்ரு'॑தா ப்ரஹ்மவா॒திநோ॑ வதந்தி॒ கி-ந்த-த்ய॒ஜ்ஞே யஜ॑மாநஃ குருதே॒ யேநா॒ந்யதோ॑ததஶ்ச ப॒ஶூ-ந்தா॒தா-ரோ॑ப॒யதோ॑தத॒-ஶ்சேத்ய்ரு'ச॑-ம॒நூச்யா ऽऽஜ்ய॑பாகஸ்ய ஜுஷா॒ணேந॑ யஜதி॒ தேநா॒ந்யதோ॑ததோ தாதா॒ரர்ச॑ம॒நூச்ய॑ ஹ॒விஷ॑ ரு'॒சா ய॑ஜதி॒ தேநோ॑ப॒யதோ॑ததோ தாதார மூர்த॒ந்வதீ॑ புரோ-ऽநுவா॒க்யா॑ பவதி மூ॒ர்தாந॑மே॒வைநக்ம்॑ ஸமா॒நாநா᳚-ங்கரோதி [ ] 9
நி॒யுத்வ॑த்யா யஜதி॒ ப்ராத்ரு'॑வ்யஸ்யை॒வ ப॒ஶூ-ந்நி யு॑வதே கே॒ஶிநக்ம்॑ஹ தா॒ர்ப்ய-ங்கே॒ஶீ ஸாத்ய॑காமிருவாச ஸ॒ப்தப॑தா-ந்தே॒ ஶக்வ॑ரீ॒க்॒ ஶ்வோ ய॒ஜ்ஞே ப்ர॑யோ॒க்தாஸே॒ யஸ்யை॑ வீ॒ர்யே॑ண॒ ப்ர ஜா॒தா-ந்ப்ராத்ரு'॑வ்யாந்நு॒ததே॒ ப்ரதி॑ ஜநி॒ஷ்யமா॑ணா॒ந்॒. யஸ்யை॑ வீ॒ர்யே॑ணோ॒பயோ᳚ ர்லோ॒கயோ॒ ர்ஜ்யோதி॑ ர்த॒த்தே யஸ்யை॑ வீ॒ர்யே॑ண பூர்வா॒ர்தேநா॑ந॒ட்வா-ந்பு॒நக்தி॑ ஜகநா॒ர்தேந॑ தே॒நுரிதி॑ பு॒ரஸ்தா᳚ல்லக்ஷ்மா புரோ-ऽநுவா॒க்யா॑ பவதி ஜா॒தாநே॒வ ப்ராத்ரு'॑வ்யா॒-ந்ப்ரணு॑தத உ॒பரி॑ஷ்டால்லக்ஷ்மா [ ] 10
யா॒ஜ்யா॑ ஜநி॒ஷ்யமா॑ணாநே॒வ ப்ரதி॑நுததே பு॒ரஸ்தா᳚ல்லக்ஷ்மா புரோ-ऽநுவா॒க்யா॑ பவத்ய॒ஸ்மிந்நே॒வ லோ॒கே ஜ்யோதி॑ர்தத்த உ॒பரி॑ஷ்டால்லக்ஷ்மா யா॒ஜ்யா॑-ऽமுஷ்மி॑ந்நே॒வ லோ॒கே ஜ்யோதி॑ர்தத்தே॒ ஜ்யோதி॑ஷ்மந்தாவஸ்மா இ॒மௌ லோ॒கௌ ப॑வதோ॒ ய ஏ॒வம்-வேँத॑ பு॒ரஸ்தா᳚ல்லக்ஷ்மா புரோ-ऽநுவா॒க்யா॑ பவதி॒ தஸ்மா᳚-த்பூர்வா॒ர்தேநா॑ந॒ட்வா-ந்பு॑நக்த்யு॒பரி॑ஷ்டால்லக்ஷ்மா யா॒ஜ்யா॑ தஸ்மா᳚ஜ்ஜகநா॒ர்தேந॑ தே॒நுர்ய ஏ॒வம்-வேँத॑ பு॒ங்க்த ஏ॑நமே॒தௌ வஜ்ர॒ ஆஜ்யம்॒-வँஜ்ர॒ ஆஜ்ய॑பாகௌ॒ [ஆஜ்ய॑பாகௌ॒, வஜ்ரோ॑] 11
வஜ்ரோ॑ வஷட்கா॒ரஸ்த்ரி॒வ்ரு'த॑மே॒வ வஜ்ரக்ம்॑ ஸ॒ம்ப்ரு'த்ய॒ ப்ராத்ரு'॑வ்யாய॒ ப்ர ஹ॑ர॒த்யச்ச॑ம்பட்கார-மப॒கூர்ய॒ வஷ॑ட்கரோதி॒ ஸ்த்ரு'த்யை॑ காய॒த்ரீ பு॑ரோ-ऽநுவா॒க்யா॑ பவதி த்ரி॒ஷ்டுக் யா॒ஜ்யா᳚ ப்ரஹ்ம॑ந்நே॒வ க்ஷ॒த்ரம॒ந்வார॑-ம்பயதி॒ தஸ்மா᳚த்ப்ராஹ்ம॒ணோ முக்யோ॒ முக்யோ॑ பவதி॒ ய ஏ॒வம்-வேँத॒ ப்ரைவைந॑-ம்புரோ-ऽநுவா॒க்ய॑யா ऽऽஹ॒ ப்ரண॑யதி யா॒ஜ்ய॑யா க॒மய॑தி வஷட்கா॒ரேணைவைந॑-ம்புரோ-ऽநுவா॒க்ய॑யா தத்தே॒ ப்ரய॑ச்சதி யா॒ஜ்ய॑யா॒ ப்ரதி॑ [யா॒ஜ்ய॑யா॒ ப்ரதி॑, வ॒ஷ॒ட்கா॒ரேண॑] 12
வஷட்கா॒ரேண॑ ஸ்தாபயதி த்ரி॒பதா॑ புரோ-ऽநுவா॒க்யா॑ பவதி॒ த்ரய॑ இ॒மே லோ॒கா ஏ॒ஷ்வே॑வ லோ॒கேஷு॒ ப்ரதி॑திஷ்டதி॒ சது॑ஷ்பதா யா॒ஜ்யா॑ சது॑ஷ்பத ஏ॒வ ப॒ஶூநவ॑ ருந்தே த்வ்யக்ஷ॒ரோ வ॑ஷட்கா॒ரோ த்வி॒பா-த்யஜ॑மாநஃ ப॒ஶுஷ்வே॒வோபரி॑ஷ்டா॒-த்ப்ரதி॑திஷ்டதி காய॒த்ரீ பு॑ரோ-ऽநுவா॒க்யா॑ பவதி த்ரி॒ஷ்டுக் யா॒ஜ்யை॑ஷா வை ஸ॒ப்தப॑தா॒ ஶக்வ॑ரீ॒ யத்வா ஏ॒தயா॑ தே॒வா அஶி॑க்ஷ॒-ந்தத॑ஶக்நுவ॒ந்॒. ய ஏ॒வம்-வேँத॑ ஶ॒க்நோத்யே॒வ யச்சிக்ஷ॑தி ॥ 13 ॥
(தே॒வதா॑நாம் - கரோத்யு॒ - பரி॑ஷ்டால்ல॒க்ஷ்மா - ऽऽஜ்ய॑பாகௌ॒ - ப்ரதி॑ - ஶ॒க்ரோத்யே॒வ - த்வே ச॑ ) (அ. 2)
ப்ர॒ஜாப॑தி ர்தே॒வேப்யோ॑ ய॒ஜ்ஞாந் வ்யாதி॑ஶ॒-த்ஸ ஆ॒த்மந்நாஜ்ய॑மதத்த॒ த-ந்தே॒வா அ॑ப்ருவந்நே॒ஷ வாவ ய॒ஜ்ஞோ யதாஜ்ய॒மப்யே॒வ நோ-ऽத்ரா॒ஸ்த்விதி॒ ஸோ᳚-ऽப்ரவீ॒-த்யஜாந்॑ வ॒ ஆஜ்ய॑பாகா॒வுப॑ ஸ்த்ரு'ணாந॒பி கா॑ரயா॒நிதி॒ தஸ்மா॒-த்யஜ॒ந்த்யா-ஜ்ய॑பாகா॒வுப॑ ஸ்த்ரு'ணந்த்ய॒பி கா॑ரயந்தி ப்ரஹ்மவா॒திநோ॑ வதந்தி॒ கஸ்மா᳚-த்ஸ॒த்யா-த்யா॒தயா॑மாந்ய॒ந்யாநி॑ ஹ॒வீக்​-ஷ்யயா॑தயாம॒-மாஜ்ய॒மிதி॑ ப்ராஜாப॒த்ய- [ப்ராஜாப॒த்யம், இதி॑] 14
-மிதி॑ ப்ரூயா॒தயா॑தயாமா॒ ஹி தே॒வாநா᳚-ம்ப்ர॒ஜாப॑தி॒ரிதி॒ சந்தாக்ம்॑ஸி தே॒வேப்யோ-ऽபா᳚க்ராம॒-ந்ந வோ॑-ऽபா॒காநி॑ ஹ॒வ்யம்-வँ॑க்ஷ்யாம॒ இதி॒ தேப்ய॑ ஏ॒த-ச்ச॑துரவ॒த்த-ம॑தாரய-ந்புரோ-ऽநுவா॒க்யா॑யை யா॒ஜ்யா॑யை தே॒வதா॑யை வஷட்கா॒ராய॒ யச்ச॑துரவ॒த்த-ஞ்ஜு॒ஹோதி॒ சந்தாக்॑ஸ்யே॒வ த-த்ப்ரீ॑ணாதி॒ தாந்ய॑ஸ்ய ப்ரீ॒தாநி॑ தே॒வேப்யோ॑ ஹ॒வ்யம்-வँ॑ஹ॒ந்த்யங்கி॑ரஸோ॒ வா இ॒த உ॑த்த॒மா-ஸ்ஸு॑வ॒ர்கம்-லோँ॒கமா॑ய॒-ந்தத்ரு'ஷ॑யோ யஜ்ஞவா॒ஸ்த்வ॑ப்ய॒வாய॒-ந்தே॑- [யஜ்ஞவா॒ஸ்த்வ॑ப்ய॒வாய॒-ந்தே, அ॒ப॒ஶ்ய॒-ந்பு॒ரோ॒டாஶ॑-] 15
-ऽபஶ்ய-ந்புரோ॒டாஶ॑-ங்கூ॒ர்ம-ம்பூ॒தக்ம் ஸர்ப॑ந்த॒-ந்தம॑ப்ருவ॒ந்நிந்த்ரா॑ய த்ரியஸ்வ॒ ப்ரு'॒ஹஸ்பத॑யே த்ரியஸ்வ॒ விஶ்வே᳚ப்யோ தே॒வேப்யோ᳚ த்ரிய॒ஸ்வேதி॒ ஸ நாத்த்ரி॑யத॒ தம॑ப்ருவந்ந॒க்நயே᳚ த்ரிய॒ஸ்வேதி॒ ஸோ᳚-ऽக்நயே᳚-ऽத்த்ரியத॒ யதா᳚க்நே॒யோ᳚- ऽஷ்டாக॑பாலோ- ऽமாவா॒ஸ்யா॑யா-ஞ்ச பௌர்ணமா॒ஸ்யா-ஞ்சா᳚ச்யு॒தோ பவ॑தி ஸுவ॒ர்கஸ்ய॑ லோ॒கஸ்யா॒பிஜி॑த்யை॒ தம॑ப்ருவந் க॒தா-ऽஹா᳚ஸ்தா॒ இத்யநு॑பாக்தோ ऽபூவ॒மித்ய॑ப்ரவீ॒-த்யதா-ऽக்ஷோ-ऽநு॑பாக்தோ॒- [-ऽநு॑பாக்தஃ, அ॒வார்ச்ச॑த்யே॒வ-] 16
-ऽவார்ச்ச॑த்யே॒வ-மவா॑-ऽऽர॒மித்யு॒பரி॑ஷ்டா-த॒ப்யஜ்யா॒தஸ்தா॒-துபா॑நக்தி ஸுவ॒ர்கஸ்ய॑ லோ॒கஸ்ய॒ ஸம॑ஷ்​ட்யை॒ ஸர்வா॑ணி க॒பாலா᳚ந்ய॒பி ப்ர॑தயதி॒ தாவ॑தஃ புரோ॒டாஶா॑ந॒முஷ்மி॑ந் ँலோ॒கே॑-ऽபி ஜ॑யதி॒ யோ வித॑க்த॒-ஸ்ஸ நை॑ர்-ரு'॒தோ யோ-ऽஶ்ரு'॑த॒-ஸ்ஸ ரௌ॒த்ரோ ய-ஶ்ஶ்ரு'॒த-ஸ்ஸ ஸதே॑வ॒ஸ்தஸ்மா॒தவி॑தஹதா ஶ்ரு'த॒க்ரு'ந்த்யஃ॑ ஸதேவ॒த்வாய॒ பஸ்ம॑நா॒-ऽபி வா॑ஸயதி॒ தஸ்மா᳚ந்மா॒க்ம்॒ ஸேநாஸ்தி॑ ச॒ந்நம்-வேँ॒தேநா॒பி வா॑ஸயதி॒ தஸ்மா॒- [தஸ்மா᳚த், கேஶை॒-] 17
-த்கேஶை॒-ஶ்ஶிரஃ॑ ச॒ந்ந-ம்ப்ரச்யு॑தம்॒-வாँ ஏ॒தத॒ஸ்மா-ல்லோ॒காதக॑த-ந்தேவலோ॒கம்-யँச்ச்ரு'॒தக்ம் ஹ॒விரந॑பிகாரித-மபி॒கார்யோ-த்வா॑ஸயதி தேவ॒த்ரைவைந॑-த்கமயதி॒ யத்யேக॑-ங்க॒பால॒-ந்நஶ்யே॒தேகோ॒ மாஸஃ॑ ஸம்​வँத்ஸ॒ரஸ்யாந॑வேத॒-ஸ்ஸ்யாதத॒ யஜ॑மாநஃ॒ ப்ரமீ॑யேத॒ ய-த்த்வே நஶ்யே॑தா॒-ந்த்வௌ மாஸௌ॑ ஸம்​வँத்ஸ॒ரஸ்யாந॑வேதௌ॒ ஸ்யாதா॒மத॒ யஜ॑மாநஃ॒ ப்ரமீ॑யேத ஸ॒ங்க்யாயோ-த்வா॑ஸயதி॒ யஜ॑மாநஸ்ய [யஜ॑மாநஸ்ய, கோ॒பீ॒தாய॒ யதி॒] 18
கோபீ॒தாய॒ யதி॒ நஶ்யே॑தாஶ்வி॒ந-ந்த்வி॑கபா॒ல-ந்நிர்வ॑பே-த்த்யாவாப்ரு'தி॒வ்ய॑- மேக॑கபாலம॒ஶ்விநௌ॒ வை தே॒வாநா᳚-ம்பி॒ஷஜௌ॒ தாப்யா॑மே॒வாஸ்மை॑ பேஷ॒ஜ-ங்க॑ரோதி த்யாவாப்ரு'தி॒வ்ய॑ ஏக॑கபாலோ பவத்ய॒நயோ॒ர்வா ஏ॒தந்ந॑ஶ்யதி॒ யந்நஶ்ய॑- த்ய॒நயோ॑ரே॒வைந॑-த்விந்ததி॒ ப்ரதி॑ஷ்டித்யை ॥ 19 ॥
(ப்ர॒ஜா॒ப॒த்யம் - தே - ऽக்ஷோ-ऽநு॑பாக்தோ - வே॒தேநா॒பி வா॑ஸயதி॒ தஸ்மா॒--த்யஜ॑மாநஸ்ய॒ - த்வாத்ரிக்ம்॑ஶச்ச) (அ. 3)
தே॒வஸ்ய॑ த்வா ஸவி॒துஃ ப்ர॑ஸ॒வ இதி॒ ஸ்ப்யமா த॑த்தே॒ ப்ரஸூ᳚த்யா அ॒ஶ்விநோ᳚ ர்பா॒ஹுப்யா॒மித்யா॑ஹா॒-ஶ்விநௌ॒ ஹி தே॒வாநா॑மத்த்வ॒ர்யூ ஆஸ்தா᳚-ம்பூ॒ஷ்ணோ ஹஸ்தா᳚ப்யா॒மித்யா॑ஹ॒ யத்யை॑ ஶ॒தப்ரு'॑ஷ்டிரஸி வாநஸ்ப॒த்யோ த்வி॑ஷ॒தோ வ॒த இத்யா॑ஹ॒ வஜ்ர॑மே॒வ த-த்ஸக்க்​ஶ்ய॑தி॒ ப்ராத்ரு'॑வ்யாய ப்ரஹரி॒ஷ்யந்-த்ஸ்த॑ம்ப ய॒ஜுர்-ஹ॑ரத்யே॒தாவ॑தீ॒ வை ப்ரு'॑தி॒வீ யாவ॑தீ॒ வேதி॒ஸ்தஸ்யா॑ ஏ॒தாவ॑த ஏ॒வ ப்ராத்ரு'॑வ்ய॒-ந்நிர்ப॑ஜதி॒ [-நிர்ப॑ஜதி॒, தஸ்மா॒ந்நாபா॒க-] 20
தஸ்மா॒ந்நாபா॒க-ந்நிர்ப॑ஜந்தி॒ த்ரிர்​ஹ॑ரதி॒ த்ரய॑ இ॒மே லோ॒கா ஏ॒ப்ய ஏ॒வைநம்॑-லோँ॒கேப்யோ॒ நிர்ப॑ஜதி தூ॒ஷ்ணீ-ஞ்ச॑து॒ர்தக்ம் ஹ॑ர॒த்யப॑ரிமிதாதே॒வைந॒-ந்நிர்ப॑ஜ॒த்யுத்த॑ந்தி॒ யதே॒வாஸ்யா॑ அமே॒த்த்ய-ந்ததப॑ ஹ॒ந்த்யுத்த॑ந்தி॒ தஸ்மா॒தோஷ॑தயஃ॒ பரா॑ பவந்தி॒ மூல॑-ஞ்சிநத்தி॒ ப்ராத்ரு'॑வ்யஸ்யை॒வ மூல॑-ஞ்சிநத்தி பித்ரு'தேவ॒த்யா-ऽதி॑கா॒தேய॑தீ-ங்கநதி ப்ர॒ஜாப॑திநா [ப்ர॒ஜாப॑திநா, யஜ்ஞமு॒கேந॒ ஸம்மி॑தா॒மா] 21
யஜ்ஞமு॒கேந॒ ஸம்மி॑தா॒மா ப்ர॑தி॒ஷ்டாயை॑ கநதி॒ யஜ॑மாநமே॒வ ப்ர॑தி॒ஷ்டா-ங்க॑மயதி தக்ஷிண॒தோ வர்​ஷீ॑யஸீ-ங்கரோதி தேவ॒யஜ॑நஸ்யை॒வ ரூ॒பம॑கஃ॒ புரீ॑ஷவதீ-ங்கரோதி ப்ர॒ஜாவை ப॒ஶவஃ॒ புரீ॑ஷ-ம்ப்ர॒ஜயை॒வைந॑-ம்ப॒ஶுபிஃ॒ புரீ॑ஷவந்த-ங்கரோ॒த்யுத்த॑ர-ம்பரிக்ரா॒ஹ-ம்பரி॑ க்ரு'ஹ்ணாத்யே॒தாவ॑தீ॒ வை ப்ரு'॑தி॒வீ யாவ॑தீ॒ வேதி॒ஸ்தஸ்யா॑ ஏ॒தாவ॑த ஏ॒வ ப்ராத்ரு'॑வ்ய-ந்நி॒ர்பஜ்யா॒-ऽऽத்மந॒ உத்த॑ர-ம்பரிக்ரா॒ஹ-ம்பரி॑க்ரு'ஹ்ணாதி க்ரூ॒ரமி॑வ॒ வா [க்ரூ॒ரமி॑வ॒ வை, ஏ॒த-த்க॑ரோதி॒] 22
ஏ॒த-த்க॑ரோதி॒ யத்வேதி॑-ங்க॒ரோதி॒ தா அ॑ஸி ஸ்வ॒தா அ॒ஸீதி॑ யோயுப்யதே॒ ஶாந்த்யை॒ ப்ரோக்ஷ॑ணீ॒ரா ஸா॑தய॒த்யாபோ॒ வை ர॑க்ஷோ॒க்நீ ரக்ஷ॑ஸா॒மப॑ஹத்யை॒ ஸ்ப்யஸ்ய॒வர்த்மந்᳚-த்ஸாதயதி ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ ஸந்த॑த்யை॒ய-ந்த்வி॒ஷ்யா-த்த-ந்த்யா॑யேச்சு॒சைவைந॑மர்பயதி ॥ 23 ॥
(ப॒ஜ॒தி॒ - ப்ர॒ஜாப॑திநே- வ॒ வை - த்ரய॑ஸ்த்ரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 4)
ப்ர॒ஹ்ம॒வா॒திநோ॑ வதந்த்ய॒த்பிர்-ஹ॒வீக்ம்ஷி॒ ப்ரௌக்ஷீஃ॒ கேநா॒ப இதி॒ ப்ரஹ்ம॒ணேதி॑ ப்ரூயாத॒த்பிர்-ஹ்யே॑வ ஹ॒வீக்ம்ஷி॑ ப்ரோ॒க்ஷதி॒ ப்ரஹ்ம॑ணா॒-ऽப இ॒த்த்மாப॒ர்॒ஹிஃ ப்ரோக்ஷ॑தி॒ மேத்த்ய॑மே॒வைந॑-த்கரோதி॒ வேதி॒-ம்ப்ரோக்ஷ॑த்ய்ரு'॒க்ஷா வா ॒ஷா-ऽலோ॒மகா॑-ऽமே॒த்த்யா ய-த்வேதி॒ர்மேத்த்யா॑-மே॒வைநா᳚-ங்கரோதி தி॒வே த்வா॒-ऽந்தரி॑க்ஷாய த்வா ப்ரு'தி॒வ்யை த்வேதி॑ ப॒ர்॒​ஹி-ரா॒ஸாத்ய॒ ப்ரோ- [ப॒ர்॒​ஹி-ரா॒ஸாத்ய॒ ப்ர, உக்ஷ॑த்யே॒ப்ய] 24
-க்ஷ॑த்யே॒ப்ய ஏ॒வைந॑ல்லோ॒கேப்யஃ॒ ப்ரோக்ஷ॑தி க்ரூ॒ரமி॑வ॒ வா ஏ॒த-த்க॑ரோதி॒ ய-த்கந॑த்ய॒போ நிந॑யதி॒ ஶாந்த்யை॑ பு॒ரஸ்தா᳚-த்ப்ரஸ்த॒ர-ங்க்ரு'॑ஹ்ணாதி॒ முக்ய॑மே॒வைந॑-ங்கரோ॒தீய॑ந்த-ங்க்ரு'ஹ்ணாதி ப்ர॒ஜாப॑திநா யஜ்ஞமு॒கேந॒ ஸம்மி॑த-ம்ப॒ர்॒ஹி-ஸ்ஸ்த்ரு'॑ணாதி ப்ர॒ஜா வை ப॒ர்॒ஹிஃ ப்ரு'॑தி॒வீ வேதிஃ॑ ப்ர॒ஜா ஏ॒வ ப்ரு'॑தி॒வ்யா-ம்ப்ரதி॑ஷ்டாபய॒த்யந॑தித்ரு'ஶ்ஞக்க்​ ஸ்த்ரு'ணாதி ப்ர॒ஜயை॒வைந॑-ம்ப॒ஶுபி॒-ரந॑தித்ரு'ஶ்ஞ-ங்கரோ॒- [-ரந॑தித்ரு'ஶ்ஞ-ங்கரோதி, உத்த॑ர-ம்ப॒ர்॒ஹிஷஃ॑] 25
-த்யுத்த॑ர-ம்ப॒ர்॒ஹிஷஃ॑ ப்ரஸ்த॒ரக்ம் ஸா॑தயதி ப்ர॒ஜா வை ப॒ர்॒ஹி ர்யஜ॑மாநஃ ப்ரஸ்த॒ரோயஜ॑மாந-மே॒வாய॑ஜமாநா॒-துத்த॑ர-ங்கரோதி॒ தஸ்மா॒-த்யஜ॑மா॒நோ-ऽய॑ஜமாநா॒துத்த॑ரோ॒-ऽந்தர்த॑தாதி॒ வ்யாவ்ரு'॑த்த்யா அ॒நக்தி॑ ஹ॒விஷ்க்ரு'॑தமே॒வைநக்ம்॑ ஸுவ॒ர்கம்-லோँ॒க-ங்க॑மயதித்ரே॒தா-ऽந॑க்தி॒ த்ரய॑ இ॒மே லோ॒கா ஏ॒ப்ய ஏ॒வைநம்॑-லோँ॒கேப்யோ॑-ऽநக்தி॒ ந ப்ரதி॑ ஶ்ரு'ணாதி॒ய-த்ப்ர॑திஶ்ரு'ணீ॒யாதநூ᳚ர்த்வ-ம்பாவுகம்॒-யँஜ॑மாநஸ்ய ஸ்யாது॒பரீ॑வ॒ ப்ர ஹ॑ர- [ப்ர ஹ॑ரதி, உ॒பரீ॑வ॒ ஹி] 26
-த்யு॒பரீ॑வ॒ ஹி ஸு॑வ॒ர்கோ லோ॒கோ நிய॑ச்சதி॒ வ்ரு'ஷ்டி॑மே॒வாஸ்மை॒ நிய॑ச்சதி॒ நாத்ய॑க்ர॒-ம்ப்ர ஹ॑ரே॒த்யதத்ய॑க்ர-ம்ப்ர॒ஹரே॑த-த்யாஸா॒ரிண்ய॑த்த்வ॒ர்யோ-ர்நாஶு॑கா ஸ்யா॒ந்ந பு॒ரஸ்தா॒-த்ப்ரத்ய॑ஸ்யே॒த்ய-த்பு॒ரஸ்தா᳚-த்ப்ர॒த்யஸ்யே᳚-த்ஸுவ॒ர்கால்லோ॒கா-த்யஜ॑மாந॒-ம்ப்ரதி॑ நுதே॒-த்ப்ராஞ்ச॒-ம்ப்ரஹ॑ரதி॒ யஜ॑மாநமே॒வ ஸு॑வ॒ர்கம்-லோँ॒க-ங்க॑மயதி॒ ந விஷ்வ॑ஞ்சம்॒-விँ யு॑யா॒-த்ய-த்விஷ்வ॑ஞ்சம்-விँயு॒யா- [-வியு॒யாத், ஸ்த்ர்ய॑ஸ்ய ஜாயேதோ॒ர்த்வ-] 27
-த்ஸ்த்ர்ய॑ஸ்ய ஜாயேதோ॒ர்த்வ-முத்யௌ᳚த்யூ॒ர்த்வமி॑வ॒ ஹி பு॒க்ம்॒ஸஃ புமா॑நே॒வாஸ்ய॑ ஜாயதே॒ ய-த்ஸ்ப்யேந॑ வோபவே॒ஷேண॑ வா யோயு॒ப்யேத॒ ஸ்த்ரு'தி॑ரே॒வாஸ்ய॒ ஸா ஹஸ்தே॑ந யோயுப்யதே॒ யஜ॑மாநஸ்ய கோபீ॒தாய॑ ப்ரஹ்மவா॒திநோ॑ வதந்தி॒ கிம்-யँ॒ஜ்ஞஸ்ய॒ யஜ॑மாந॒ இதி॑ ப்ரஸ்த॒ர இதி॒ தஸ்ய॒ க்வ॑ ஸுவ॒ர்கோ லோ॒க இத்யா॑ஹவ॒நீய॒ இதி॑ ப்ரூயா॒த்ய-த்ப்ர॑ஸ்த॒ரமா॑ஹவ॒நீயே᳚ ப்ர॒ஹர॑தி॒ யஜ॑மாநமே॒வ [யஜ॑மாநமே॒வ, ஸு॒வ॒ர்கம்-லோँ॒க-ங்க॑மயதி॒] 28
ஸு॑வ॒ர்கம்-லோँ॒க-ங்க॑மயதி॒ வி வா ஏ॒த-த்யஜ॑மாநோ லிஶதே॒ ய-த்ப்ர॑ஸ்த॒ரம்-யோँ॑யு॒ப்யந்தே॑ ப॒ர்॒ஹிரநு॒ ப்ரஹ॑ரதி॒ ஶாந்த்யா॑ அநாரம்ப॒ண இ॑வ॒ வா ஏ॒தர்​ஹ்ய॑த்த்வ॒ர்யு-ஸ்ஸ ஈ᳚ஶ்வ॒ரோ வே॑ப॒நோ பவி॑தோர்த்ரு॒வா ऽஸீதீ॒மாம॒பி ம்ரு'॑ஶதீ॒யம்-வைँ த்ரு॒வா-ऽஸ்யாமே॒வ ப்ரதி॑திஷ்டதி॒ ந வே॑ப॒நோ ப॑வ॒த்யகா(3)ந॑க்நீ॒தித்யா॑ஹ॒ யத்ப்ரூ॒யாத-க॑ந்ந॒க்நிரித்ய॒ -க்நாவ॒க்நி-ங்க॑மயே॒ந்நி ர்யஜ॑மாநக்ம் ஸுவ॒ர்கால்லோ॒கா-த்ப॑ஜே॒தக॒ந்நித்யே॒வ ப்ரூ॑யா॒-த்யஜ॑மாநமே॒வ ஸு॑வ॒ர்கம்-லோँ॒க-ங்க॑மயதி ॥ 29 ॥
(ஆ॒ஸாத்ய॒ ப்ரா - ந॑தித்ரு'ஶ்ஞ-ங்கரோதி - ஹரதி - வியு॒யா--த்யஜ॑மாநமே॒வா-ऽக்நிரிதி॑ - ஸ॒ப்தத॑ஶ ச ) (அ. 5)
அ॒க்நேஸ்த்ரயோ॒ ஜ்யாயாக்ம்॑ஸோ॒ ப்ராத॑ர ஆஸ॒-ந்தே தே॒வேப்யோ॑ ஹ॒வ்யம்-வँஹ॑ந்தஃ॒ ப்ராமீ॑யந்த॒ ஸோ᳚-ऽக்நிர॑பிபேதி॒த்தம்-வாँவ ஸ்ய ஆர்தி॒மா-ऽரி॑ஷ்ய॒தீதி॒ ஸ நிலா॑யத॒ ஸோ॑-ऽபஃ ப்ராவி॑ஶ॒-த்த-ந்தே॒வதாஃ॒ ப்ரைஷ॑மைச்ச॒-ந்த-ம்மத்ஸ்யஃ॒ ப்ராப்ர॑வீ॒-த்தம॑ஶபத்தி॒யாதி॑யா த்வா வத்த்யாஸு॒ர்யோ மா॒ ப்ராவோ॑ச॒ இதி॒ தஸ்மா॒ந்மத்ஸ்ய॑-ந்தி॒யாதி॑யா க்நந்தி ஶ॒ப்தோ [ஶ॒ப்தஃ, ஹி] 30
ஹி தமந்வ॑விந்த॒-ந்தம॑ ப்ருவ॒ந்நுப॑ ந॒ ஆ வ॑ர்தஸ்வ ஹ॒வ்ய-ந்நோ॑ வ॒ஹேதி॒ ஸோ᳚-ऽப்ரவீ॒த்வரம்॑-வ்ரு'ँணை॒ யதே॒வ க்ரு'॑ஹீ॒தஸ்யாஹு॑தஸ்யபஹிஃ பரி॒தி ஸ்கந்தா॒-த்தந்மே॒ ப்ராத்ரு'॑ணா-ம்பாக॒தேய॑மஸ॒திதி॒ தஸ்மா॒த்ய-த்க்ரு'॑ஹீ॒தஸ்யாஹு॑தஸ்ய பஹிஃ பரி॒தி ஸ்கந்த॑தி॒ தேஷா॒-ந்த-த்பா॑க॒தேய॒-ந்தாநே॒வ தேந॑ ப்ரீணாதி பரி॒தீ-ந்பரி॑ ததாதி॒ ரக்ஷ॑ஸா॒மப॑ஹத்யை॒ ஸக்க்​ ஸ்ப॑ர்​ஶயதி॒ [ஸக்க்​ ஸ்ப॑ர்​ஶயதி, ரக்ஷ॑ஸா॒-] 31
ரக்ஷ॑ஸா॒-மந॑ந்வவசாராய॒ ந பு॒ரஸ்தா॒-த்பரி॑ ததாத்யாதி॒த்யோ ஹ்யே॑வோத்ய-ந்பு॒ரஸ்தா॒-த்ரக்ஷாக்॑ஸ்யப॒ஹந்த்யூ॒ர்த்வே ஸ॒மிதா॒வா த॑தாத்யு॒பரி॑ஷ்டாதே॒வ ரக்ஷா॒க்॒ஸ்யப॑ ஹந்தி॒ யஜு॑ஷா॒-ऽந்யா-ந்தூ॒ஷ்ணீம॒ந்யா-ம்மி॑துந॒த்வாய॒ த்வே ஆ த॑தாதி த்வி॒பா-த்யஜ॑மாநஃ॒ ப்ரதி॑ஷ்டித்யை ப்ரஹ்மவா॒திநோ॑ வதந்தி॒ ஸ த்வை ய॑ஜேத॒ யோ ய॒ஜ்ஞஸ்யா-ऽऽர்த்யா॒ வஸீ॑யா॒ந்-த்ஸ்யாதிதி॒ பூப॑தயே॒ ஸ்வாஹா॒ புவ॑நபதயே॒ ஸ்வாஹா॑ பூ॒தாநா॒- [பூ॒தாநா᳚ம், பத॑யே॒ ஸ்வாஹேதி॑] 32
-ம்பத॑யே॒ ஸ்வாஹேதி॑ ஸ்க॒ந்நமநு॑ மந்த்ரயேத ய॒ஜ்ஞஸ்யை॒வ ததார்த்யா॒ யஜ॑மாநோ॒ வஸீ॑யா-ந்பவதி॒ பூய॑ஸீ॒ர்॒ஹி தே॒வதாஃ᳚ ப்ரீ॒ணாதி॑ ஜா॒மி வா ஏ॒த-த்ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ க்ரியதே॒ யத॒ந்வஞ்சௌ॑ புரோ॒டாஶா॑ வுபாக்ம்ஶுயா॒ஜம॑ந்த॒ரா ய॑ஜ॒த்யஜா॑மித்வா॒யாதோ॑ மிதுந॒த்வாயா॒க்நிர॒முஷ்மி॑ந் ँலோ॒க ஆஸீ᳚-த்ய॒மோ᳚-ऽஸ்மி-ந்தே தே॒வா அ॑ப்ருவ॒ந்நேதே॒மௌ வி பர்யூ॑ஹா॒மேத்ய॒ந்நாத்யே॑ந தே॒வா அ॒க்நி- [தே॒வா அ॒க்நிம், உ॒பாம॑ந்த்ரயந்த] 33
-மு॒பாம॑ந்த்ரயந்த ரா॒ஜ்யேந॑ பி॒தரோ॑ ய॒ம-ந்தஸ்மா॑த॒க்நி ர்தே॒வாநா॑மந்நா॒தோ ய॒மஃ பி॑த்ரு'॒ணாக்ம் ராஜா॒ ய ஏ॒வம்-வேँத॒ ப்ரரா॒ஜ்யம॒ந்நாத்ய॑-மாப்நோதி॒ தஸ்மா॑ ஏ॒த-த்பா॑க॒தேய॒-ம்ப்ராய॑ச்ச॒ந்॒. யத॒க்நயே᳚ ஸ்விஷ்ட॒க்ரு'தே॑-ऽவ॒த்யந்தி॒ யத॒க்நயே᳚ ஸ்விஷ்ட॒க்ரு'தே॑ ऽவ॒த்யதி॑ பாக॒தேயே॑நை॒வ த-த்ரு॒த்ரக்ம் ஸம॑ர்தயதி ஸ॒க்ரு'-த்ஸ॑க்ரு'॒தவ॑ த்யதி ஸ॒க்ரு'தி॑வ॒ ஹி ரு॒த்ர உ॑த்தரா॒ர்தாதவ॑ த்யத்யே॒ஷா வை ரு॒த்ரஸ்ய॒ [வை ரு॒த்ரஸ்ய॑, திக்-ஸ்வாயா॑மே॒வ] 34
திக்-ஸ்வாயா॑மே॒வ தி॒ஶி ரு॒த்ர-ந்நி॒ரவ॑தயதே॒ த்விர॒பி கா॑ரயதி சதுரவ॒த்தஸ்யா-ऽऽப்த்யை॑ப॒ஶவோ॒ வை பூர்வா॒ ஆஹு॑தய ஏ॒ஷ ரு॒த்ரோ யத॒க்நிர்ய-த்பூர்வா॒ ஆஹு॑தீர॒பி ஜு॑ஹு॒யா-த்ரு॒த்ராய॑ ப॒ஶூநபி॑ தத்யாதப॒ஶுர்யஜ॑மாந-ஸ்ஸ்யாததி॒ஹாய॒ பூர்வா॒ ஆஹு॑தீர்ஜுஹோதி பஶூ॒நா-ங்கோ॑பீ॒தாய॑ ॥ 35 ॥
(ஶ॒ப்தஃ - ஸ்ப॑ர்​ஶயதி - பூ॒தாநா॑ - ம॒க்நிக்ம் - ரு॒த்ரஸ்ய॑ - ஸ॒ப்தத்ரிக்ம்॑ஶச்ச ) (அ. 6)
மநுஃ॑ ப்ரு'தி॒வ்யா ய॒ஜ்ஞிய॑மைச்ச॒-த்ஸ க்ரு'॒த-ந்நிஷி॑க்தமவிந்த॒-த்ஸோ᳚-ऽப்ரவீ॒-த்கோ᳚-ऽஸ்யேஶ்வ॒ரோ ய॒ஜ்ஞே-ऽபி॒ கர்தோ॒ரிதி॒ தாவ॑ப்ரூதா-ம்மி॒த்ராவரு॑ணௌ॒ கோரே॒வா-ऽऽவமீ᳚ஶ்வ॒ரௌ கர்தோ᳚-ஸ்ஸ்வ॒ இதி॒ தௌ ததோ॒ காக்ம் ஸமை॑ரயதா॒க்ம்॒ ஸா யத்ர॑ யத்ர॒ ந்யக்ரா॑ம॒-த்ததோ॑ க்ரு'॒தம॑பீட்யத॒ தஸ்மா᳚-த்க்ரு'॒தப॑த்யுச்யதே॒ தத॑ஸ்யை॒ ஜந்மோப॑ஹூதக்ம் ரதந்த॒ரக்ம் ஸ॒ஹ ப்ரு'॑தி॒வ்யேத்யா॑ஹே॒ [ஸ॒ஹ ப்ரு'॑தி॒வ்யேத்யா॑ஹ, இயம்-வைँ] 36
யம்-வைँ ர॑தந்த॒ரமி॒மாமே॒வ ஸ॒ஹாந்நா-த்யே॒நோப॑ ஹ்வயத॒ உப॑ஹூதம்-வாँமதே॒வ்யக்ம் ஸ॒ஹாந்தரி॑க்ஷே॒ணேத்யா॑ஹ ப॒ஶவோ॒ வை வா॑மதே॒வ்ய-ம்ப॒ஶூநே॒வ ஸ॒ஹாந்தரி॑க்ஷே॒ணோப॑ ஹ்வயத॒ உப॑ஹூத-ம்ப்ரு'॒ஹ-த்ஸ॒ஹ தி॒வேத்யா॑ஹை॒ரம்-வைँ ப்ரு'॒ஹதிரா॑மே॒வ ஸ॒ஹ தி॒வோப॑ ஹ்வயத॒ உப॑ஹூதா-ஸ்ஸ॒ப்த ஹோத்ரா॒ இத்யா॑ஹ॒ ஹோத்ரா॑ ஏ॒வோப॑ ஹ்வயத॒ உப॑ஹூதா தே॒நு- [உப॑ஹூதா தே॒நுஃ, ஸ॒ஹர்​ஷ॒பேத்யா॑ஹ] 37
-ஸ்ஸ॒ஹர்​ஷ॒பேத்யா॑ஹ மிது॒நமே॒வோப॑ ஹ்வயத॒ உப॑ஹூதோ ப॒க்ஷ-ஸ்ஸகேத்யா॑ஹ ஸோமபீ॒தமே॒வோப॑ ஹ்வயத॒ உப॑ஹூ॒தாँ(4) ஹோ இத்யா॑ஹா॒-ऽऽத்மாந॑மே॒வோப॑ ஹ்வயத ஆ॒த்மா ஹ்யுப॑ஹூதாநாம்॒-வँஸி॑ஷ்ட॒ இடா॒முப॑ ஹ்வயதே ப॒ஶவோ॒ வா இடா॑ ப॒ஶூநே॒வோப॑ ஹ்வயதே ச॒துருப॑ ஹ்வயதே॒ சது॑ஷ்பாதோ॒ ஹி ப॒ஶவோ॑ மாந॒வீத்யா॑ஹ॒ மநு॒ர்​ஹ்யே॑தா- [மநு॒ர்​ஹ்யே॑தாம், அக்ரே ऽப॑ஶ்ய-] 38
-மக்ரே ऽப॑ஶ்ய-த்க்ரு'॒தப॒தீத்யா॑ஹ॒ ய தே॒வாஸ்யை॑ ப॒தா-த்க்ரு'॒தமபீ᳚ட்யத॒ தஸ்மா॑தே॒வமா॑ஹ மைத்ராவரு॒ணீத்யா॑ஹ மி॒த்ராவரு॑ணௌ॒ ஹ்யே॑நாக்ம் ஸ॒மைர॑யதா॒-ம்ப்ரஹ்ம॑ தே॒வக்ரு'॑த॒-முப॑ஹூத॒மித்யா॑ஹ॒ ப்ரஹ்மை॒வோப॑ ஹ்வயதே॒ தைவ்யா॑ அத்த்வ॒ர்யவ॒ உப॑ஹூதா॒ உப॑ஹூதா மநு॒ஷ்யா॑ இத்யா॑ஹ தேவமநு॒ஷ்யாநே॒வோப॑ ஹ்வயதே॒ ய இ॒மம்-யँ॒ஜ்ஞமவா॒ந்॒ யே ய॒ஜ்ஞப॑திம்॒-வँர்தா॒நித்யா॑ஹ [ ] 39
ய॒ஜ்ஞாய॑ சை॒வ யஜ॑மாநாய சா॒ ऽऽஶிஷ॒மா ஶா᳚ஸ்த॒ உப॑ஹூதே॒ த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ இத்யா॑ஹ॒ த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ ஏ॒வோப॑ ஹ்வயதே பூர்வ॒ஜே ரு'॒தாவ॑ரீ॒ இத்யா॑ஹ பூர்வ॒ஜே ஹ்யே॑தே ரு'॒தாவ॑ரீ தே॒வீ தே॒வபு॑த்ரே॒ இத்யா॑ஹ தே॒வீ ஹ்யே॑தே தே॒வபு॑த்ரே॒ உப॑ஹூதோ॒-ऽயம் ँயஜ॑மாந॒ இத்யா॑ஹ॒ யஜ॑மாநமே॒வோப॑ ஹ்வயத॒ உத்த॑ரஸ்யா-ந்தேவய॒ஜ்யாயா॒முப॑ஹூதோ॒ பூய॑ஸி ஹவி॒ஷ்கர॑ண॒ உப॑ஹூதோ தி॒வ்யே தாம॒ந்நுப॑ஹூத॒ [தாம॒ந்நுப॑ஹூதஃ, இத்யா॑ஹ] 40
இத்யா॑ஹ ப்ர॒ஜா வா உத்த॑ரா தேவய॒ஜ்யா ப॒ஶவோ॒ பூயோ॑ ஹவி॒ஷ்கர॑ணக்ம் ஸுவ॒ர்கோ லோ॒கோ தி॒வ்ய-ந்தாமே॒தம॑-ஸீ॒தம॒ஸீத்யே॒வ ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ ப்ரி॒ய-ந்தாமோப॑ ஹ்வயதே॒ விஶ்வ॑மஸ்ய ப்ரி॒ய-முப॑ஹூத॒மித்யா॒ஹா-ச॑ம்பட்காரமே॒வோப॑ ஹ்வயதே ॥ 41 ॥
(ஆ॒ஹ॒ - தே॒நு- ரே॒தாம் - ँவர்தா॒நித்யா॑ஹ॒ - தாம॒ந்நுப॑ஹூத॒ - ஶ்சது॑ஸ்த்ரிக்ம்ஶச்ச ) (அ. 7)
ப॒ஶவோ॒ வா இடா᳚ ஸ்வ॒யமா த॑த்தே॒ காம॑மே॒வா-ऽऽத்மநா॑ பஶூ॒நாமா த॑த்தே॒ ந ஹ்ய॑ந்யஃ காம॑-ம்பஶூ॒நா-ம்ப்ர॒யச்ச॑தி வா॒சஸ்பத॑யே த்வா ஹு॒த-ம்ப்ரா-ऽஶ்ஞா॒மீத்யா॑ஹ॒ வாச॑மே॒வ பா॑க॒தேயே॑ந ப்ரீணாதி॒ ஸத॑ஸ॒ஸ்பத॑யே த்வா ஹு॒த-ம்ப்ரா-ऽஶ்ஞா॒மீத்யா॑ஹ ஸ்வ॒காக்ரு'॑த்யை சதுரவ॒த்த-ம்ப॑வதி ஹ॒விர்வை ச॑துரவ॒த்த-ம்ப॒ஶவ॑ஶ்சதுரவ॒த்தம்-யँத்தோதா᳚ ப்ராஶ்ஞீ॒யாத்தோதா- [ப்ராஶ்ஞீ॒யாத்தோதா᳚, ஆர்தி॒மார்ச்சே॒த்ய-] 42
-ऽऽர்தி॒மார்ச்சே॒த்ய-த॒க்நௌ ஜு॑ஹு॒யா-த்ரு॒த்ராய॑ ப॒ஶூநபி॑ தத்த்யாதப॒ஶுர்யஜ॑மாந-ஸ்ஸ்யா-த்வா॒சஸ்பத॑யே த்வா ஹு॒த-ம்ப்ரா-ऽஶ்ஞா॒மீத்யா॑ஹ ப॒ரோக்ஷ॑மே॒வைந॑-ஜ்ஜுஹோதி॒ ஸத॑ஸ॒ஸ்பத॑யே த்வா ஹு॒த-ம்ப்ராஶ்ஞா॒மீத்யா॑ஹ ஸ்வ॒காக்ரு'॑த்யை॒ ப்ராஶ்ஞ॑ந்தி தீ॒ர்த ஏ॒வ ப்ராஶ்ஞ॑ந்தி॒ தக்ஷி॑ணா-ந்ததாதி தீ॒ர்த ஏ॒வ தக்ஷி॑ணா-ந்ததாதி॒ வி வா ஏ॒தத்ய॒ஜ்ஞ- [வி வா ஏ॒தத்ய॒ஜ்ஞம், சி॒ந்த॒ந்தி॒ யந்ம॑த்த்ய॒தஃ] 43
-ஞ்சி॑ந்தந்தி॒ யந்ம॑த்த்ய॒தஃ ப்ரா॒ஶ்ஞந்த்ய॒த்பி-ர்மா᳚ர்ஜயந்த॒ ஆபோ॒ வை ஸர்வா॑ தே॒வதா॑ தே॒வதா॑பிரே॒வ ய॒ஜ்ஞக்ம் ஸ-ந்த॑ந்வந்தி தே॒வா வை ய॒ஜ்ஞா-த்ரு॒த்ரம॒ந்தரா॑ய॒ந்​த்ஸ ய॒ஜ்ஞம॑வித்த்ய॒-த்த-ந்தே॒வா அ॒பி ஸம॑கச்சந்த॒ கல்ப॑தா-ந்ந இ॒தமிதி॒ தே᳚-ऽப்ருவ॒ந்-த்ஸ்வி॑ஷ்டம்॒-வைँ ந॑ இ॒த-ம்ப॑விஷ்யதி॒ யதி॒மக்ம் ரா॑தயி॒ஷ்யாம॒ இதி॒ த-த்ஸ்வி॑ஷ்ட॒க்ரு'தஃ॑ ஸ்விஷ்டக்ரு'॒த்த்வ-ந்தஸ்யா ऽऽவி॑த்த॒-ந்நி- [-ऽऽவி॑த்த॒-ந்நிஃ, அ॒க்ரு'॒ந்த॒ந்॒. யவே॑ந॒] 44
-ர॑க்ரு'ந்த॒ந்॒. யவே॑ந॒ ஸம்மி॑த॒-ந்தஸ்மா᳚-த்யவமா॒த்ரமவ॑ த்யே॒-த்யஜ்ஜ்யாயோ॑-ऽவ॒-த்யே-த்ரோ॒பயே॒-த்த-த்ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ யதுப॑ ச ஸ்த்ரு'ணீ॒யாத॒பி ச॑ கா॒ரயே॑துபயத-ஸ்ஸக்க்​ஶ்வா॒யி கு॑ர்யாதவ॒தாயா॒பி கா॑ரயதி॒ த்வி-ஸ்ஸம்ப॑த்யதே த்வி॒பா-த்யஜ॑மாநஃ॒ ப்ரதி॑ஷ்டித்யை॒ ய-த்தி॑ர॒ஶ்சீந॑-மதி॒-ஹரே॒தந॑பி-வித்தம்-யँ॒ஜ்ஞஸ்யா॒பி வி॑த்த்யே॒தக்ரே॑ண॒ பரி॑ ஹரதி தீ॒ர்தேநை॒வ பரி॑ ஹரதி॒ த-த்பூ॒ஷ்ணே பர்ய॑ஹர॒ந்த- [பர்ய॑ஹர॒ந்தத், பூ॒ஷா] 45
-த்பூ॒ஷா ப்ராஶ்ய॑ த॒தோ॑-ऽருண॒-த்தஸ்மா᳚-த்பூ॒ஷா ப்ர॑பி॒ஷ்டபா॑கோ-ऽத॒ந்தகோ॒ ஹி த-ந்தே॒வா அ॑ப்ருவ॒ந் வி வா அ॒யமா᳚ர்த்யப்ராஶித்ரி॒யோ வா அ॒யம॑பூ॒திதி॒ த-த்ப்ரு'ஹ॒ஸ்பத॑யே॒ பர்ய॑ஹர॒ந்-த்ஸோ॑-ऽபிபே॒-த்ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॑ரி॒த்தம்-வாँவ ஸ்ய ஆர்தி॒மா-ऽரி॑ஷ்ய॒தீதி॒ ஸ ஏ॒த-ம்மந்த்ர॑மபஶ்ய॒-த்ஸூர்ய॑ஸ்ய த்வா॒ சக்ஷு॑ஷா॒ ப்ரதி॑ பஶ்யா॒மீத்ய॑ப்ரவீ॒ந்ந ஹி ஸூர்ய॑ஸ்ய॒ சக்ஷுஃ॒ [சக்ஷுஃ॑, கி-ஞ்ச॒ந] 46
கி-ஞ்ச॒ந ஹி॒நஸ்தி॒ ஸோ॑-ऽபிபே-த்ப்ரதிக்ரு'॒ஹ்ணந்த॑-ம்மா ஹிக்ம்ஸிஷ்ய॒தீதி॑ தே॒வஸ்ய॑ த்வா ஸவி॒துஃ ப்ர॑ஸ॒வே᳚-ऽஶ்விநோ᳚ ர்பா॒ஹுப்யா᳚-ம்பூ॒ஷ்ணோ ஹஸ்தா᳚ப்யா॒-ம்ப்ரதி॑ க்ரு'ஹ்ணா॒மீத்ய॑ப்ரவீ-த்ஸவி॒த்ரு'ப்ர॑ஸூத ஏ॒வைந॒த்ப்ரஹ்ம॑ணா தே॒வதா॑பிஃ॒ ப்ரத்ய॑க்ரு'ஹ்ணா॒-த்ஸோ॑-ऽபிபே-த்ப்ரா॒ஶ்ஞந்த॑-ம்மா ஹிக்ம்ஸிஷ்ய॒தீத்ய॒க்நேஸ்த்வா॒ ऽऽஸ்யே॑ந॒ ப்ரா-ऽஶ்ஞா॒மீத்ய॑ப்ரவீ॒ந்ந ஹ்ய॑க்நேரா॒ஸ்ய॑-ங்கிஞ்ச॒ந ஹி॒நஸ்தி॒ ஸோ॑-ऽபிபே॒- [ஸோ॑-ऽபிபேத், ப்ராஶி॑தம்மா-] 47
-த்ப்ராஶி॑தம்மா-ஹிக்ம்ஸிஷ்ய॒தீதி॑ ப்ராஹ்ம॒ணஸ்யோ॒தரே॒ணேத்ய॑ ப்ரவீ॒ந்ந ஹி ப்ரா᳚ஹ்ம॒ணஸ்யோ॒தர॒-ங்கி-ஞ்ச॒ந ஹி॒நஸ்தி॒ ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதே॒ர்ப்ரஹ்ம॒ணேதி॒ ஸ ஹி ப்ரஹ்மி॒ஷ்டோ-ऽப॒ வா ஏ॒தஸ்மா᳚-த்ப்ரா॒ணாஃ க்ரா॑மந்தி॒ யஃ ப்ரா॑ஶி॒த்ர-ம்ப்ரா॒ஶ்ஞாத்ய॒த்பி-ர்மா᳚ர்ஜயி॒த்வா ப்ரா॒ணாந்-த்ஸ-ம்ம்ரு'॑ஶதே॒-ऽம்ரு'தம்॒-வைँ ப்ரா॒ணா அ॒ம்ரு'த॒மாபஃ॑ ப்ரா॒ணாநே॒வ ய॑தாஸ்தா॒நமுப॑ ஹ்வயதே ॥ 48 ॥
(ப்ரா॒ஶ்ஞீ॒யாத்தோதா॑ - ய॒ஜ்ஞம் - நி - ர॑ஹர॒ந்த - ச்சக்ஷு॑ - ரா॒ஸ்ய॑-ங்கிஞ்ச॒ந ஹி॒நஸ்தி॒ ஸோ॑-ऽபிபே॒ - ச்சது॑ஶ்சத்வாரிக்ம்ஶச்ச ) (அ. 8)
அ॒க்நீத॒ ஆ த॑தா-த்ய॒க்நிமு॑கா-நே॒வர்தூ-ந்ப்ரீ॑ணாதி ஸ॒மித॒மா த॑தா॒த்யுத்த॑ராஸா॒-மாஹு॑தீநா॒-ம்ப்ரதி॑ஷ்டித்யா॒ அதோ॑ ஸ॒மித்வ॑த்யே॒வ ஜு॑ஹோதி பரி॒தீந்-த்ஸ-ம்மா᳚ர்​ஷ்டி பு॒நாத்யே॒வைநா᳚ந்-த்ஸ॒க்ரு'-த்ஸ॑க்ரு'॒-த்ஸ-ம்மா᳚ர்​ஷ்டி॒ பரா॑ஙிவ॒ ஹ்யே॑தர்​ஹி॑ ய॒ஜ்ஞஶ்ச॒து-ஸ்ஸம்ப॑த்யதே॒ சது॑ஷ்பாதஃ ப॒ஶவஃ॑ ப॒ஶூநே॒வாவ॑ ருந்தே॒ ப்ரஹ்ம॒-ந்ப்ரஸ்தா᳚ஸ்யாம॒ இத்யா॒ஹாத்ர॒ வா ஏ॒தர்​ஹி॑ ய॒ஜ்ஞ-ஶ்ஶ்ரி॒தோ [ய॒ஜ்ஞ-ஶ்ஶ்ரி॒தஃ, யத்ர॑ ப்ர॒ஹ்மா] 49
யத்ர॑ ப்ர॒ஹ்மா யத்ரை॒வ ய॒ஜ்ஞ-ஶ்ஶ்ரி॒தஸ்தத॑ ஏ॒வைந॒மா ர॑பதே॒ யத்தஸ்தே॑ந ப்ர॒மீவே᳚த்வேப॒ந-ஸ்ஸ்யா॒த்யச்சீ॒ர்​ஷ்ணா ஶீ॑ர்​ஷக்தி॒மாந்-த்ஸ்யா॒த்ய-த்தூ॒ஷ்ணீமாஸீ॒தா ऽஸ॑ம்ப்ரத்தோ ய॒ஜ்ஞ-ஸ்ஸ்யா॒-த்ப்ரதி॒ஷ்டேத்யே॒வ ப்ரூ॑யா-த்வா॒சி வை ய॒ஜ்ஞ-ஶ்ஶ்ரி॒தோ யத்ரை॒வ ய॒ஜ்ஞ-ஶ்ஶ்ரி॒தஸ்தத॑ ஏ॒வைந॒க்ம்॒ ஸ-ம்ப்ர ய॑ச்சதி॒ தேவ॑ ஸவிதரே॒த-த்தே॒ ப்ரா- [ஸவிதரே॒த-த்தே॒ ப்ர, ஆ॒ஹேத்யா॑ஹ॒] 50
-ऽऽஹேத்யா॑ஹ॒ ப்ரஸூ᳚த்யை॒ ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॑ ர்ப்ர॒ஹ்மேத்யா॑ஹ॒ ஸ ஹி ப்ரஹ்மி॑ஷ்ட॒-ஸ்ஸ ய॒ஜ்ஞ-ம்பா॑ஹி॒ ஸ ய॒ஜ்ஞப॑தி-ம்பாஹி॒ ஸ மா-ம்பா॒ஹீத்யா॑ஹ ய॒ஜ்ஞாய॒ யஜ॑மாநாயா॒-ऽऽத்மநே॒ தேப்ய॑ ஏ॒வா-ऽऽஶிஷ॒மா ஶா॒ஸ்தே-ऽநா᳚ர்த்யா ஆ॒ஶ்ராவ்யா॑-ऽऽஹ தே॒வாந். ய॒ஜேதி॑ ப்ரஹ்மவா॒திநோ॑ வதந்தீ॒ஷ்டா தே॒வதா॒ அத॑ கத॒ம ஏ॒தே தே॒வா இதி॒ சந்தா॒க்ம்॒ஸீதி॑ ப்ரூயா-த்காய॒த்ரீ-ந்த்ரி॒ஷ்டுப॒- [ப்ரூயா-த்காய॒த்ரீ-ந்த்ரி॒ஷ்டுப᳚ம், ஜக॑தீ॒-] 51
ஞ்ஜக॑தீ॒-மித்யதோ॒ கல்வா॑ஹுர்ப்ராஹ்ம॒ணா வை சந்தா॒க்ம்॒ஸீதி॒ தாநே॒வ த-த்ய॑ஜதி தே॒வாநாம்॒-வாँ இ॒ஷ்டா தே॒வதா॒ ஆஸ॒ந்நதா॒க்நிர்நோத॑ஜ்வல॒-த்த-ந்தே॒வா ஆஹு॑தீபி-ரநூயா॒ஜேஷ்வந்வ॑-விந்த॒ந்॒. யத॑நூயா॒ஜாந். யஜ॑த்ய॒க்நிமே॒வ த-த்ஸமி॑ந்த ஏ॒தது॒ர்வை நாமா॑-ऽऽஸு॒ர ஆ॑ஸீ॒-த்ஸ ஏ॒தர்​ஹி॑ ய॒ஜ்ஞஸ்யா॒ ऽऽஶிஷ॑மவ்ரு'ங்க்த॒ ய-த்ப்ரூ॒யாதே॒த- [ய-த்ப்ரூ॒யாதே॒தத், உ॒ த்யா॒வா॒ப்ரு'॒தி॒வீ॒ ப॒த்ர-ம॑பூ॒-] 52
-து॑ த்யாவாப்ரு'திவீ ப॒த்ர-ம॑பூ॒-தித்யே॒தது॑-மே॒வா-ऽऽஸு॒ரம்-யँ॒ஜ்ஞஸ்யா॒-ऽऽஶிஷ॑-ங்கமயேதி॒த-ந்த்யா॑வாப்ரு'திவீ ப॒த்ரம॑பூ॒தித்யே॒வ ப்ரூ॑யா॒-த்யஜ॑மாநமே॒வ ய॒ஜ்ஞஸ்யா॒-ऽऽஶிஷ॑-ங்கமய॒த்யார்த்ம॑ ஸூக்தவா॒கமு॒த ந॑மோவா॒கமி-த்யா॑ஹே॒தம॑ரா॒-த்ஸ்மேதி॒ வாவைததா॒ஹோப॑ஶ்ரிதோ தி॒வஃ ப்ரு'॑தி॒வ்யோரித்யா॑ஹ॒ த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வ்யோர்​ஹி ய॒ஜ்ஞ உப॑ஶ்ரித॒ ஓம॑ந்வதீ தே॒-ऽஸ்மிந். ய॒ஜ்ஞே ய॑ஜமாந॒ த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ [ ] 53
ஸ்தா॒மித்யா॑ஹா॒ ऽऽஶிஷ॑மே॒வைதாமா ஶா᳚ஸ்தே॒ யத்ப்ரூ॒யா-த்ஸூ॑பாவஸா॒நா ச॑ ஸ்வத்த்யவஸா॒நா சேதி॑ ப்ர॒மாயு॑கோ॒ யஜ॑மாந-ஸ்ஸ்யாத்ய॒தா ஹி ப்ர॒மீய॒தே ऽதே॒மாமு॑பாவ॒ஸ்யதி॑ ஸூபசர॒ணா ச॑ ஸ்வதிசர॒ணா சேத்யே॒வ ப்ரூ॑யா॒-த்வரீ॑யஸீமே॒வாஸ்மை॒ கவ்யூ॑தி॒மா ஶா᳚ஸ்தே॒ ந ப்ர॒மாயு॑கோ பவதி॒ தயோ॑ரா॒வித்ய॒க்நிரி॒தக்ம் ஹ॒விர॑ஜுஷ॒தேத்யா॑ஹ॒ யா அயா᳚க்ஷ்ம [ ] 54
தே॒வதா॒ஸ்தா அ॑ரீரதா॒மேதி॒ வாவைததா॑ஹ॒ யந்ந நி॑ர்தி॒ஶே-த்ப்ரதி॑வேஶம்-யँ॒ஜ்ஞஸ்யா॒ ऽऽஶீர்க॑ச்சே॒தா ஶா᳚ஸ்தே॒-ऽயம்-யँஜ॑மாநோ॒-ऽஸாவித்யா॑ஹ நி॒ர்திஶ்யை॒வைநக்ம்॑ ஸுவ॒ர்கம்-லோँ॒க-ங்க॑மய॒த்யாயு॒ரா ஶா᳚ஸ்தே ஸுப்ரஜா॒ஸ்த்வமா ஶா᳚ஸ்த॒ இத்யா॑ஹா॒ ऽஶிஷ॑மே॒வை தாமா ஶா᳚ஸ்தே ஸஜாதவந॒ஸ்யாமா ஶா᳚ஸ்த॒ இத்யா॑ஹ ப்ரா॒ணா வை ஸ॑ஜா॒தாஃ ப்ரா॒ணாநே॒வ [ ] 55
நாந்தரே॑தி॒ தத॒க்நிர்தே॒வோ தே॒வேப்யோ॒ வந॑தே வ॒யம॒க்நேர்மாநு॑ஷா॒ இத்யா॑ஹா॒க்நிர்தே॒வேப்யோ॑ வநு॒தே வ॒ய-ம்ம॑நு॒ஷ்யே᳚ப்ய॒ இதி॒ வாவைததா॑ஹே॒ஹ கதி॑ர்வா॒மஸ்யே॒த-ஞ்ச॒ நமோ॑ தே॒வேப்ய॒ இத்யா॑ஹ॒ யாஶ்சை॒வ தே॒வதா॒ யஜ॑தி॒ யாஶ்ச॒ ந தாப்ய॑ ஏ॒வோபயீ᳚ப்யோ॒ நம॑ஸ்கரோத்யா॒த்மநோ-ऽநா᳚ர்த்யை ॥ 56 ॥
(ஶ்ரி॒தஃ - தே॒ ப்ர - த்ரி॒ஷ்டுப॑ - மே॒த-த்- த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ - யா அயா᳚க்ஷ்ம- ப்ரா॒ணாநே॒வ - ஷட்ச॑த்வாரிக்ம்ஶச்ச ) (அ. 9)
தே॒வா வை ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ ஸ்வகாக॒ர்தார॒-ந்நாவி॑ந்த॒-ந்தே ஶம்॒​யுँ-ம்பா॑ர்​ஹஸ்ப॒த்யம॑ப்ருவந்நி॒ம-ந்நோ॑ ய॒ஜ்ஞக்க்​ ஸ்வ॒கா கு॒ர்விதி॒ ஸோ᳚-ऽப்ரவீ॒த்வரம்॑-வ்ரு'ँணை॒ யதே॒வா-ப்ரா᳚ஹ்மணோ॒க்தோ-ऽஶ்ர॑த்ததாநோ॒ யஜா॑தை॒ ஸா மே॑ ய॒ஜ்ஞஸ்யா॒-ऽऽஶீர॑ஸ॒திதி॒ தஸ்மா॒-த்ய-த்ப்ரா᳚ஹ்மணோ॒க்தோ-ऽஶ்ர॑த்ததாநோ॒ யஜ॑தே ஶம்॒​யுँமே॒வ தஸ்ய॑ பார்​ஹஸ்ப॒த்யம்-யँ॒ஜ்ஞஸ்யா॒ ऽऽஶீர்க॑ச்சத்யே॒த-ந்மமேத்ய॑ப்ரவீ॒-த்கி-ம்மே᳚ ப்ர॒ஜாயா॒ [ப்ர॒ஜாயாஃ᳚, இதி॒ யோ॑-ऽபகு॒ராதை॑] 57
இதி॒ யோ॑-ऽபகு॒ராதை॑ ஶ॒தேந॑ யாதயா॒த்யோ நி॒ஹந॑-த்ஸ॒ஹஸ்ரே॑ண யாதயா॒த்யோ லோஹி॑த-ங்க॒ரவ॒த்யாவ॑தஃ ப்ர॒ஸ்கத்ய॑ பா॒க்ம்॒ஸூந்-த்ஸ॑-ங்க்ரு'॒ஹ்ணா-த்தாவ॑த-ஸ்ஸம்​வँத்ஸ॒ரா-ந்பி॑த்ரு'லோ॒க-ந்ந ப்ரஜா॑நா॒திதி॒ தஸ்மா᳚-த்ப்ராஹ்ம॒ணாய॒ நாப॑ குரேத॒ ந நி ஹ॑ந்யா॒ந்ந லோஹி॑த-ங்குர்யாதே॒தாவ॑தா॒ ஹைந॑ஸா பவதி॒ தச்சம்॒​யோँரா வ்ரு'॑ணீமஹ॒ இத்யா॑ஹ ய॒ஜ்ஞமே॒வ த-த்ஸ்வ॒கா க॑ரோதி॒ த- [த-த்ஸ்வ॒கா க॑ரோதி॒ தத், ஶம்॒​யோँரா] 58
-ச்சம்॒​யோँரா வ்ரு'॑ணீமஹ॒ இத்யா॑ஹ ஶம்॒​யுँமே॒வ பா॑ர்​ஹஸ்ப॒த்ய-ம்பா॑க॒தேயே॑ந॒ ஸம॑ர்தயதி கா॒தும்-யँ॒ஜ்ஞாய॑ கா॒தும்-யँ॒ஜ்ஞப॑தய॒ இத்யா॑ஹா॒ ऽऽஶிஷ॑மே॒வை தாமா ஶா᳚ஸ்தே॒ ஸோமம்॑-யँஜதி॒ ரேத॑ ஏ॒வ த-த்த॑தாதி॒ த்வஷ்டா॑ரம்-யँஜதி॒ ரேத॑ ஏ॒வ ஹி॒த-ந்த்வஷ்டா॑ ரூ॒பாணி॒ வி க॑ரோதி தே॒வாநா॒-ம்பத்நீ᳚ர்யஜதி மிதுந॒த்வாயா॒க்நி-ங்க்ரு'॒ஹப॑திம்-யँஜதி॒ ப்ரதி॑ஷ்டித்யை ஜா॒மி வா ஏ॒த-த்ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ க்ரியதே॒ [க்ரியதே, யதாஜ்யே॑ந] 59
யதாஜ்யே॑ந ப்ரயா॒ஜா இ॒ஜ்யந்த॒ ஆஜ்யே॑ந பத்நீஸம்​யாँ॒ஜா ரு'ச॑ம॒நூச்ய॑ பத்நீஸம்​யாँ॒ஜாநா॑ம்ரு'॒சா ய॑ஜ॒த்யஜா॑மித்வா॒யாதோ॑ மிதுந॒த்வாய॑ ப॒ங்க்தி ப்ரா॑யணோ॒ வை ய॒ஜ்ஞஃ ப॒ங்க்த்யு॑தயநஃ॒ பஞ்ச॑ ப்ரயா॒ஜா இ॑ஜ்யந்தே ச॒த்வாரஃ॑ பத்நீஸம்​யாँ॒ஜா-ஸ்ஸ॑மிஷ்டய॒ஜுஃ ப॑ஞ்ச॒ம-ம்ப॒ங்க்திமே॒வாநு॑ ப்ர॒யந்தி॑ ப॒ங்க்திமநூத்ய॑ந்தி ॥ 60 ॥
(ப்ர॒ஜாயாஃ᳚ - கரோதி॒ தத் - க்ரி॑யதே॒ - த்ரய॑ஸ்த்ரிக்ம்ஶச்ச ) (அ. 10)
யு॒க்ஷ்வாஹி தே॑வ॒ஹூத॑மா॒க்ம்॒ அஶ்வாக்ம்॑ அக்நே ர॒தீரி॑வ । நி ஹோதா॑ பூ॒ர்வ்ய-ஸ்ஸ॑தஃ ॥ உ॒த நோ॑ தேவ தே॒வாக்ம் அச்சா॑ வோசோ வி॒துஷ்ட॑ரஃ । ஶ்ரத்விஶ்வா॒ வார்யா॑ க்ரு'தி ॥ த்வக்ம் ஹ॒ யத்ய॑விஷ்ட்॒ய ஸஹ॑ஸ-ஸ்ஸூநவாஹுத । ரு'॒தாவா॑ ய॒ஜ்ஞியோ॒ புவஃ॑ ॥ அ॒யம॒க்நி-ஸ்ஸ॑ஹ॒ஸ்ரிணோ॒ வாஜ॑ஸ்ய ஶ॒திந॒ஸ்பதிஃ॑ । மூ॒ர்தா க॒வீ ர॑யீ॒ணாம் ॥ த-ந்நே॒மிம்ரு'॒பவோ॑ ய॒தா ऽऽந॑மஸ்வ॒ ஸஹூ॑திபிஃ । நேதீ॑யோ ய॒ஜ்ஞ- [ய॒ஜ்ஞம், அ॒ங்கி॒ரஃ॒ ।] 61
-ம॑ங்கிரஃ ॥ தஸ்மை॑ நூ॒ நம॒பித்ய॑வே வா॒சா வி॑ரூப॒ நித்ய॑யா । வ்ரு'ஷ்ணே॑ சோதஸ்வ ஸுஷ்டு॒திம் ॥ கமு॑ ஷ்விதஸ்ய॒ ஸேந॑யா॒-ऽக்நேரபா॑கசக்ஷஸஃ । ப॒ணி-ங்கோஷு॑ ஸ்தராமஹே ॥ மா நோ॑ தே॒வாநாம்॒-விँஶஃ॑ ப்ரஸ்நா॒தீரி॑வோ॒ஸ்ராஃ । க்ரு'॒ஶ-ந்ந ஹா॑ஸு॒ரக்நி॑யாஃ ॥ மா நஃ॑ ஸமஸ்ய தூ॒ட்யஃ॑ பரி॑த்வேஷஸோ அக்ம் ஹ॒திஃ । ஊ॒ர்மிர்ந நாவ॒மா வ॑தீத் ॥ நம॑ஸ்தே அக்ந॒ ஓஜ॑ஸே க்ரு'॒ணந்தி॑ தேவ க்ரு'॒ஷ்டயஃ॑ । அமை॑- [அமைஃ᳚, அ॒மித்ர॑மர்தய ।] 62
-ர॒மித்ர॑மர்தய ॥ கு॒வித்​ஸுநோ॒ கவி॑ஷ்ட॒யே-ऽக்நே॑ ஸம்॒​வேँஷி॑ஷோ ர॒யிம் । உரு॑க்ரு'து॒ரு ண॑ஸ்க்ரு'தி ॥ மா நோ॑ அ॒ஸ்மி-ந்ம॑ஹாத॒நே பரா॑ வர்க்பார॒ப்ரு'த்ய॑தா । ஸம்॒​வँர்க॒க்ம்॒ ஸக்ம் ர॒யி-ஞ்ஜ॑ய ॥ அ॒ந்யம॒ஸ்மத்பி॒யா இ॒யமக்நே॒ ஸிஷ॑க்து து॒ச்சுநா᳚ । வர்தா॑ நோ॒ அம॑வ॒ச்சவஃ॑ ॥ யஸ்யாஜு॑ஷந்நம॒ஸ்விந॒-ஶ்ஶமீ॒மது॑ர்மகஸ்யவா । த-ங்கேத॒க்நிர்வ்ரு'॒தா-ऽவ॑தி ॥ பர॑ஸ்யா॒ அதி॑ [ ] 63
ஸம்॒​வँதோ-ऽவ॑ராக்ம் அ॒ப்யா த॑ர । யத்ரா॒ஹமஸ்மி॒ தாக்ம் அ॑வ ॥ வி॒த்மா ஹி தே॑ பு॒ரா வ॒யமக்நே॑ பி॒துர்யதாவ॑ஸஃ । அதா॑ தே ஸு॒ம்நமீ॑மஹே ॥ ய உ॒க்ர இ॑வ ஶர்ய॒ஹா தி॒க்மஶ்ரு'॑ங்கோ॒ ந வக்ம்ஸ॑கஃ । அக்நே॒ புரோ॑ ரு॒ரோஜி॑த ॥ ஸகா॑ய॒-ஸ்ஸம்-வஃ॑ ँஸம்॒​யँஞ்ச॒மிஷ॒க்க்॒ ஸ்தோம॑-ஞ்சா॒க்நயே᳚ । வர்​ஷி॑ஷ்டாய க்ஷிதீ॒நாமூ॒ர்ஜோ நப்த்ரே॒ ஸஹ॑ஸ்வதே ॥ ஸக்ம் ஸ॒மித்யு॑வஸே வ்ரு'ஷ॒ந்ந -க்நே॒ விஶ்வா᳚ந்ய॒ர்ய ஆ । இ॒டஸ்ப॒தே ஸமி॑த்யஸே॒ ஸ நோ॒ வஸூ॒ந்யா ப॑ர । ப்ரஜா॑பதே॒, ஸ வே॑த॒, ஸோமா॑ பூஷணே॒, மௌ தே॒வௌ ॥ 64 ॥
(ய॒ஜ்ஞ - மமை॒ - ரதி॑ - வ்ரு'ஷ॒ - ந்நேகா॒ந்ந விக்ம்॑ஶ॒திஶ்ச॑ ) (அ. 11)
உ॒ஶந்த॑ஸ்த்வா ஹவாமஹ உ॒ஶந்த॒-ஸ்ஸமி॑தீமஹி । உ॒ஶந்நு॑ஶ॒த ஆ வ॑ஹ பி॒த்ரூ'ந். ஹ॒விஷே॒ அத்த॑வே ॥ த்வக்ம் ஸோ॑ம॒ ப்ரசி॑கிதோ மநீ॒ஷா த்வக்ம் ரஜி॑ஷ்ட॒மநு॑ நேஷி॒ பந்தா᳚ம் । தவ॒ ப்ரணீ॑தீ பி॒தரோ॑ ந இந்தோ தே॒வேஷு॒ ரத்ந॑ம பஜந்த॒ தீராஃ᳚ ॥ த்வயா॒ ஹி நஃ॑ பி॒தரஃ॑ ஸோம॒ பூர்வே॒ கர்மா॑ணி ச॒க்ருஃ ப॑வமாந॒ தீராஃ᳚ । வ॒ந்வந்நவா॑தஃ பரி॒தீக்ம் ரபோ᳚ர்ணு வீ॒ரேபி॒ரஶ்வை᳚ர்ம॒கவா॑ பவா [பவ, நஃ॒ ।] 65
நஃ ॥ த்வக்ம் ஸோ॑ம பி॒த்ரு'பிஃ॑ ஸம்​விँதா॒நோ-ऽநு॒ த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ ஆ த॑தந்த । தஸ்மை॑ த இந்தோ ஹ॒விஷா॑ விதேம வ॒யக்க்​ ஸ்யா॑ம॒ பத॑யோ ரயீ॒ணாம் ॥ அக்நி॑ஷ்வாத்தாஃ பிதர॒ ஏஹ க॑ச்சத॒ ஸதஃ॑ ஸத-ஸ்ஸதத ஸுப்ரணீதயஃ । அ॒த்தா ஹ॒வீக்ம்ஷி॒ ப்ரய॑தாநி ப॒ர்॒ஹிஷ்யதா॑ ர॒யிக்ம் ஸர்வ॑வீர-ந்ததாதந ॥ பர்​ஹி॑ஷதஃ பிதர ஊ॒த்ய॑ர்வாகி॒மா வோ॑ ஹ॒வ்யா ச॑க்ரு'மா ஜு॒ஷத்த்வ᳚ம் । த ஆ க॒தா-ऽவ॑ஸா॒ ஶ-ந்த॑மே॒நா-ऽதா॒-ऽஸ்மப்ய॒க்ம்॒ [-ऽஸ்மப்ய᳚ம், ஶம்-யோँர॑ர॒போ த॑தாத ।] 66
ஶம்-யோँர॑ர॒போ த॑தாத ॥ ஆ-ऽஹ-ம்பி॒த்ரூ'ந்-த்ஸு॑வி॒தத்ராக்ம்॑ அவித்ஸி॒ நபா॑த-ஞ்ச வி॒க்ரம॑ண-ஞ்ச॒ விஷ்ணோஃ᳚ । ப॒ர்॒ஹி॒ஷதோ॒ யே ஸ்வ॒தயா॑ ஸு॒தஸ்ய॒ பஜ॑ந்த பி॒த்வஸ்த இ॒ஹா-ऽऽ க॑மிஷ்டாஃ ॥ உப॑ஹூதாஃ பி॒தரஃ॑ ஸோ॒ம்யாஸோ॑ பர்​ஹி॒ஷ்யே॑ஷு நி॒திஷு॑ ப்ரி॒யேஷு॑ । த ஆ க॑மந்து॒ த இ॒ஹ ஶ்ரு॑வ॒ந்த்வதி॑ ப்ருவந்து॒ தே அ॑வந்த்வ॒ஸ்மாந் ॥ உதீ॑ரதா॒மவ॑ர॒ உ-த்பரா॑ஸ॒ உந்ம॑த்த்ய॒மாஃ பி॒தரஃ॑ ஸோ॒ம்யாஸஃ॑ । அஸும்॒- [அஸு᳚ம், ய ஈ॒யுர॑ வ்ரு'॒கா] 67
-ँய ஈ॒யுர॑ வ்ரு'॒கா ரு'॑த॒ஜ்ஞாஸ்தே நோ॑-ऽவந்து பி॒தரோ॒ ஹவே॑ஷு ॥ இ॒த-ம்பி॒த்ரு'ப்யோ॒ நமோ॑ அஸ்த்வ॒த்ய யே பூர்வா॑ஸோ॒ ய உப॑ராஸ ஈ॒யுஃ । யே பார்தி॑வே॒ ரஜ॒ஸ்யா நிஷ॑த்தா॒ யே வா॑ நூ॒நக்ம் ஸு॑வ்ரு'॒ஜநா॑ஸு வி॒க்ஷு ॥ அதா॒ யதா॑ நஃ பி॒தரஃ॒ பரா॑ஸஃ ப்ர॒த்நாஸோ॑ அக்ந ரு'॒தமா॑ஶுஷா॒ணாஃ । ஶுசீத॑ய॒-ந்தீதி॑தி முக்த॒ஶாஸஃ॒, க்ஷாமா॑ பி॒ந்தந்தோ॑ அரு॒ணீரப॑ வ்ரந்ந் ॥ யத॑க்நே [யத॑க்நே, க॒வ்ய॒வா॒ஹ॒ந॒ பி॒த்ரூ'ந்] 68
கவ்யவாஹந பி॒த்ரூ'ந். யக்ஷ்ய்ரு'॑தா॒வ்ரு'தஃ॑ । ப்ர ச॑ ஹ॒வ்யாநி॑ வக்ஷ்யஸி தே॒வேப்ய॑ஶ்ச பி॒த்ரு'ப்ய॒ ஆ ॥ த்வம॑க்ந ஈடி॒தோ ஜா॑தவே॒தோ-ऽவா᳚ட்ட॒வ்யாநி॑ ஸுர॒பீணி॑ க்ரு'॒த்வா । ப்ராதாஃ᳚ பி॒த்ரு'ப்யஃ॑ ஸ்வ॒தயா॒ தே அ॑க்ஷந்ந॒த்தி த்வ-ந்தே॑வ॒ ப்ரய॑தா ஹ॒வீக்ம்ஷி॑ ॥ மாத॑லீ க॒வ்யைர்ய॒மோ அங்கி॑ரோபி॒ ர்ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॒ர்॒ ரு'க்வ॑பி ர்வாவ்ரு'தா॒நஃ । யாக்​ஶ்ச॑ தே॒வா வா॑வ்ரு'॒துர்யே ச॑ தே॒வாந்-த்ஸ்வாஹா॒-ऽந்யே ஸ்வ॒தயா॒-ऽந்யே ம॑தந்தி ॥ 69 ॥
இ॒மம்-யँ॑ம ப்ரஸ்த॒ரமாஹி ஸீதாங்கி॑ரோபிஃ பி॒த்ரு'பிஃ॑ ஸம்​விँதா॒நஃ । ஆத்வா॒ மந்த்ராஃ᳚ கவிஶ॒ஸ்தா வ॑ஹந்த்வே॒நா ரா॑ஜந். ஹ॒விஷா॑ மாதயஸ்வ ॥ அங்கி॑ரோபி॒ரா க॑ஹி ய॒ஜ்ஞியே॑பி॒ர்யம॑ வைரூ॒பைரி॒ஹ மா॑தயஸ்வ । விவ॑ஸ்வந்தக்ம் ஹுவே॒ யஃ பி॒தா தே॒-ऽஸ்மிந். ய॒ஜ்ஞே ப॒ர்॒ஹிஷ்யா நி॒ஷத்ய॑ ॥ அங்கி॑ரஸோ நஃ பி॒தரோ॒ நவ॑க்வா॒ அத॑ர்வாணோ॒ ப்ரு'க॑வ-ஸ்ஸோ॒ம்யாஸஃ॑ । தேஷாம்᳚-வँ॒யக்ம் ஸு॑ம॒தௌ ய॒ஜ்ஞியா॑நா॒மபி॑ ப॒த்ரே ஸௌ॑மந॒ஸே ஸ்யா॑ம ॥ 70 ॥
(ப॒வா॒ - ऽஸ்மப்ய॒ - மஸும்॒ - ँயத॑க்நே - மதந்தி - ஸௌமந॒ஸ - ஏக॑-ஞ்ச ) (அ. 12)
(ஸ॒மித॒ - ஶ்சக்ஷு॑ஷீ - ப்ர॒ஜாப॑தி॒ராஜ்யம்॑ - தே॒வஸ்ய॒ ஸ்ப்யம் - ப்ர॑ஹ்மவா॒திநோ॒ ऽத்பி - ர॒க்நேஸ்த்ரயோ॒ - மநுஃ॑ ப்ரு'தி॒வ்யாஃ - ப॒ஶவோ॒ - ऽக்நீதே॑ - தே॒வா வை ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ - யு॒க்ஷ்வோ - ஶந்த॑ஸ்த்வா॒ - த்வாத॑ஶ )
(ஸ॒மிதோ॑ - யா॒ஜ்யா॑ - தஸ்மா॒ந்நபா॒-ऽகக்ம் - ஹி தமந்வி- த்யா॑ஹ ப்ர॒ஜா வா - ஆ॒ஹேத்யா॑ஹ - யு॒க்ஷ்வா ஹி - ஸ॑ப்த॒திஃ )
(ஸ॒மிதஃ॑, ஸௌமந॒ஸே ஸ்யா॑ம)
॥ ஹரிஃ॑ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ந்த்விதீயகாண்டே ஷஷ்டஃ ப்ரஶ்ந-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥
(வா॒ய॒வ்யம்॑ - ப்ர॒ஜாப॑தி - ராதி॒த்யேப்யோ॑ - தே॒வா - வி॒ஶ்வரூ॑பஃ - ஸ॒மிதஃ॒ - ஷட்) (6)
॥ இதி த்வீதீய-ங்காண்டம் ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - avaśiṣṭakarmābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
sa॒midho̭ yajati vasa॒ntame॒vartū॒nāmava̭ rundhe॒ tanū॒napā̭taṃ-ya~jati grī॒ṣmame॒vāva̭ rundha i॒ḍo ya̭jati va॒r॒ṣā e॒vāva̭ rundhe ba॒r॒hirya̭jati śa॒rada̭me॒vāva̭ rundhe svāhākā॒raṃ-ya~̭jati hema॒ntame॒vāva̭ rundhe॒ tasmā॒-thsvāhā̭kṛtā॒ hema̭-npa॒śavo-'va̭ sīdanti sa॒midho̭ yajatyu॒ṣasa̭ e॒va de॒vatā̭nā॒mava̭ rundhe॒ tanū॒napā̭taṃ-ya~jati ya॒jñame॒vāva̭ rundha [ya॒jñame॒vāva̭ rundha, i॒ḍo ya̭jati] 1
i॒ḍo ya̭jati pa॒śūne॒vāva̭ rundhe ba॒r​hirya̭jati pra॒jāme॒vāva̭ rundhe sa॒māna̭yata upa॒bhṛta॒stejo॒ vā ājya̭-mpra॒jā ba॒r॒hiḥ pra॒jāsve॒va tejo̭ dadhāti svāhākā॒raṃ-ya~̭jati॒ vāca̭me॒vāva̭ rundhe॒ daśa॒ sa-mpa̭dyante॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rāḍvi॒rājai॒ vānnādya॒mava̭ rundhe sa॒midho̭ yajatya॒sminne॒va lo॒ke prati̭tiṣṭhati॒ tanū॒napā̭taṃ-ya~jati [ ] 2
ya॒jña e॒vāntari̭kṣe॒ prati̭ tiṣṭhatī॒ḍo ya̭jati pa॒śuṣve॒va prati̭tiṣṭhati ba॒ra॒ḥirya̭jati॒ ya e॒va dḙva॒yānāḥ॒ panthā̭na॒steṣve॒va prati̭tiṣṭhati svāhākā॒raṃ-ya~̭jati suva॒rga e॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhatye॒tāva̭nto॒ vai dḙvalo॒kāsteṣve॒va ya̭thāpū॒rva-mprati̭tiṣṭhati devāsu॒rā e॒ṣu lo॒keṣva̭spardhanta॒ te de॒vāḥ pra̭yā॒jaire॒bhyo lo॒kebhyo 'sṷrā॒-nprāṇṷdanta॒ ta-tpra̭yā॒jānā᳚- [ta-tpra̭yā॒jānā᳚m, pra॒yā॒ja॒tva-] 3
-mprayāja॒tvaṃ-ya~syai॒vaṃ-vi~॒duṣaḥ̭ prayā॒jā i॒jyante॒ praibhyo lo॒kebhyo॒ bhrātṛ̭vyānnudate 'bhi॒krāma̭-ñjuhotya॒bhiji̭tyai॒ yo vai pra̭yā॒jānā᳚-mmithu॒naṃ-ve~da॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭ rmithu॒nai rjā̭yate sa॒midho̭ ba॒hvīri̭va yajati॒ tanū॒napā̭ta॒meka̭miva mithu॒na-ntadi॒ḍo ba॒hvīri̭va yajati ba॒r॒hireka̭miva mithu॒na-ntade॒tadvai pra̭yā॒jānā᳚-mmithu॒naṃ-ya~ e॒vaṃ-ve~da॒ pra [ ] 4
pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭ rmithu॒nai rjā̭yate de॒vānāṃ॒-vā~ ani̭ṣṭā de॒vatā॒ āsa॒nnathāsṷrā ya॒jñama̭jighāgṃ sa॒-nte de॒vā gā̭ya॒trīṃ-vyau~̭ha॒-npañcā॒kṣarā̭ṇi prā॒cīnā̭ni॒ trīṇi̭ pratī॒cīnā̭ni॒ tato॒ varma̭ ya॒jñāyābha̭va॒dvarma॒ yaja̭mānāya॒ ya-tpra̭yājānūyā॒jā i॒jyante॒ varmai॒va tadya॒jñāya̭ kriyate॒ varma॒ yaja̭mānāya॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai॒ tasmā॒-dvarṷ̄tha-mpu॒rastā॒-dvar​ṣī̭yaḥ pa॒ścāddhrasī̭yo de॒vā vai pu॒rā rakṣo᳚bhya॒ [pu॒rā rakṣo᳚bhyaḥ, iti̭ svāhākā॒reṇa̭] 5
iti̭ svāhākā॒reṇa̭ prayā॒jeṣṷ ya॒jñagṃ sa॒gg॒sthāpya̭mapaśya॒-ntagg​ svā̭hākā॒reṇa̭ prayā॒jeṣu॒ sama̭sthāpaya॒n vi vā e॒ta-dya॒jña-ñchi̭ndanti॒ ya-thsvā̭hākā॒reṇa̭ prayā॒jeṣṷ sagg​sthā॒paya̭nti prayā॒jāni॒ṣṭvā ha॒vīg​ṣya॒bhi ghā̭rayati ya॒jñasya॒ santa̭tyā॒ atho̭ ha॒vire॒vāka॒ratho̭ yathāpū॒rvamupai̭ti pi॒tā vai pra̭yā॒jāḥ pra॒jā-'nṷ̄yā॒jā ya-tpra̭yā॒jāni॒ṣṭvā ha॒vīg​ṣya̭bhighā॒raya̭ti pi॒taiva ta-tpu॒treṇa॒ sādhā̭raṇa- [sādhā̭raṇam, ku॒ru॒te॒ tasmā̭dāhu॒-] 6
-ṅkurute॒ tasmā̭dāhu॒-ryaścai॒vaṃ-ve~da॒ yaśca॒ na ka॒thā pu॒trasya॒ keva̭la-ṅka॒thā sādhā̭raṇa-mpi॒turityaska̭nname॒va tadya-tpra̭yā॒jeṣvi॒ṣṭeṣu॒ skanda̭ti gāya॒tryḙva tena॒ garbha̭-ndhatte॒ sā pra॒jā-mpa॒śūn. yaja̭mānāya॒ praja̭nayati || 7 ||
(ya॒ja॒ti॒ ya॒jñāme॒vāva̭ rundhe॒ - tanū॒napā̭taṃ-ya~jati - prayā॒jānā̭ ṭṭa me॒vaṃ-ve~da॒ pra - rakṣo᳚bhyaḥ॒ - sādhā̭raṇaṃ॒ - pañca̭trigṃśacca ) (a. 1)
cakṣṷṣī॒ vā e॒te ya॒jñasya॒ yadājya̭bhāgau॒ yadājya̭bhāgau॒ yaja̭ti॒ cakṣṷṣī e॒va ta-dya॒jñasya॒ prati̭ dadhāti pūrvā॒rdhe jṷhoti॒ tasmā᳚-tpūrvā॒rdhe cakṣṷṣī pra॒bāhṷg-juhoti॒ tasmā᳚-tpra॒bāhu॒kcakṣṷṣī devalo॒kaṃ-vā~ a॒gninā॒ yaja̭mā॒no-'nṷ paśyati pitṛlo॒kagṃ somḙnottarā॒rdhe᳚ 'gnayḙ juhoti dakṣiṇā॒rdhe somā̭yai॒vami̭va॒ hīmau lo॒kāva॒nayo᳚ rlo॒kayo॒ranṷkhyātyai॒ rājā̭nau॒ vā e॒tau de॒vatā̭nāṃ॒- [de॒vatā̭nām, yada॒gnīṣomā̭vanta॒rā] 8
~yada॒gnīṣomā̭vanta॒rā de॒vatā̭ ijyete de॒vatā̭nāṃ॒-vi~dhṛ̭tyai॒ tasmā॒-drājñā̭ manu॒ṣyā̭ vidhṛ̭tā brahmavā॒dino̭ vadanti॒ ki-nta-dya॒jñe yaja̭mānaḥ kurute॒ yenā॒nyato̭dataśca pa॒śū-ndā॒dhā-ro̭bha॒yato̭data॒-ścetyṛca̭-ma॒nūcyā ''jya̭bhāgasya juṣā॒ṇena̭ yajati॒ tenā॒nyato̭dato dādhā॒rarca̭ma॒nūcya̭ ha॒viṣa̭ ṛ॒cā ya̭jati॒ teno̭bha॒yato̭dato dādhāra mūrdha॒nvatī̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati mū॒rdhāna̭me॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti [ ] 9
ni॒yutva̭tyā yajati॒ bhrātṛ̭vyasyai॒va pa॒śū-nni yṷvate ke॒śinagṃ̭ha dā॒rbhya-ṅke॒śī sātya̭kāmiruvāca sa॒ptapa̭dā-nte॒ śakva̭rī॒g॒ śvo ya॒jñe pra̭yo॒ktāse॒ yasyai̭ vī॒ryḙṇa॒ pra jā॒tā-nbhrātṛ̭vyānnu॒date॒ prati̭ jani॒ṣyamā̭ṇā॒n॒. yasyai̭ vī॒ryḙṇo॒bhayo᳚ rlo॒kayo॒ rjyoti̭ rdha॒tte yasyai̭ vī॒ryḙṇa pūrvā॒rdhenā̭na॒ḍvā-nbhu॒nakti̭ jaghanā॒rdhena̭ dhe॒nuriti̭ pu॒rastā᳚llakṣmā puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati jā॒tāne॒va bhrātṛ̭vyā॒-npraṇṷdata u॒pari̭ṣṭāllakṣmā [ ] 10
yā॒jyā̭ jani॒ṣyamā̭ṇāne॒va prati̭nudate pu॒rastā᳚llakṣmā puro-'nuvā॒kyā̭ bhavatya॒sminne॒va lo॒ke jyoti̭rdhatta u॒pari̭ṣṭāllakṣmā yā॒jyā̭-'muṣmi̭nne॒va lo॒ke jyoti̭rdhatte॒ jyoti̭ṣmantāvasmā i॒mau lo॒kau bha̭vato॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ pu॒rastā᳚llakṣmā puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati॒ tasmā᳚-tpūrvā॒rdhenā̭na॒ḍvā-nbhṷnaktyu॒pari̭ṣṭāllakṣmā yā॒jyā̭ tasmā᳚jjaghanā॒rdhena̭ dhe॒nurya e॒vaṃ-ve~da̭ bhu॒ṅkta ḙname॒tau vajra॒ ājyaṃ॒-va~jra॒ ājya̭bhāgau॒ [ājya̭bhāgau॒, vajro̭] 11
vajro̭ vaṣaṭkā॒rastri॒vṛta̭me॒va vajragṃ̭ sa॒mbhṛtya॒ bhrātṛ̭vyāya॒ pra ha̭ra॒tyaccha̭mbaṭkāra-mapa॒gūrya॒ vaṣa̭ṭkaroti॒ stṛtyai̭ gāya॒trī pṷro-'nuvā॒kyā̭ bhavati tri॒ṣṭug yā॒jyā᳚ brahma̭nne॒va kṣa॒trama॒nvāra̭-mbhayati॒ tasmā᳚dbrāhma॒ṇo mukhyo॒ mukhyo̭ bhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ praivaina̭-mpuro-'nuvā॒kya̭yā ''ha॒ praṇa̭yati yā॒jya̭yā ga॒maya̭ti vaṣaṭkā॒reṇaivaina̭-mpuro-'nuvā॒kya̭yā datte॒ praya̭cchati yā॒jya̭yā॒ prati̭ [yā॒jya̭yā॒ prati̭, va॒ṣa॒ṭkā॒reṇa̭] 12
vaṣaṭkā॒reṇa̭ sthāpayati tri॒padā̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣvḙva lo॒keṣu॒ prati̭tiṣṭhati॒ catṷṣpadā yā॒jyā̭ catṷṣpada e॒va pa॒śūnava̭ rundhe dvyakṣa॒ro va̭ṣaṭkā॒ro dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ pa॒śuṣve॒vopari̭ṣṭā॒-tprati̭tiṣṭhati gāya॒trī pṷro-'nuvā॒kyā̭ bhavati tri॒ṣṭug yā॒jyai̭ṣā vai sa॒ptapa̭dā॒ śakva̭rī॒ yadvā e॒tayā̭ de॒vā aśi̭kṣa॒-ntada̭śaknuva॒n॒. ya e॒vaṃ-ve~da̭ śa॒knotye॒va yacchikṣa̭ti || 13 ||
(de॒vatā̭nāṃ - karotyu॒ - pari̭ṣṭālla॒kṣmā - ''jya̭bhāgau॒ - prati̭ - śa॒krotye॒va - dve ca̭ ) (a. 2)
pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śa॒-thsa ā॒tmannājya̭madhatta॒ ta-nde॒vā a̭bruvanne॒ṣa vāva ya॒jño yadājya॒mapye॒va no-'trā॒stviti॒ so᳚-'bravī॒-dyajāṋ va॒ ājya̭bhāgā॒vupa̭ stṛṇāna॒bhi ghā̭rayā॒niti॒ tasmā॒-dyaja॒ntyā-jya̭bhāgā॒vupa̭ stṛṇantya॒bhi ghā̭rayanti brahmavā॒dino̭ vadanti॒ kasmā᳚-thsa॒tyā-dyā॒tayā̭mānya॒nyāni̭ ha॒vīg​-ṣyayā̭tayāma॒-mājya॒miti̭ prājāpa॒tya- [prājāpa॒tyam, iti̭] 14
-miti̭ brūyā॒dayā̭tayāmā॒ hi de॒vānā᳚-mpra॒jāpa̭ti॒riti॒ chandāgṃ̭si de॒vebhyo-'pā᳚krāma॒-nna vo̭-'bhā॒gāni̭ ha॒vyaṃ-va~̭kṣyāma॒ iti॒ tebhya̭ e॒ta-cca̭turava॒tta-ma̭dhāraya-npuro-'nuvā॒kyā̭yai yā॒jyā̭yai de॒vatā̭yai vaṣaṭkā॒rāya॒ yacca̭turava॒tta-ñju॒hoti॒ chandāg̭sye॒va ta-tprī̭ṇāti॒ tānya̭sya prī॒tāni̭ de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭ha॒ntyaṅgi̭raso॒ vā i॒ta ṷtta॒mā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntadṛṣa̭yo yajñavā॒stva̭bhya॒vāya॒-ntḙ- [yajñavā॒stva̭bhya॒vāya॒-nte, a॒pa॒śya॒-npu॒ro॒ḍāśa̭-] 15
-'paśya-npuro॒ḍāśa̭-ṅkū॒rma-mbhū॒tagṃ sarpa̭nta॒-ntama̭bruva॒nnindrā̭ya dhriyasva॒ bṛ॒haspata̭ye dhriyasva॒ viśve᳚bhyo de॒vebhyo᳚ dhriya॒sveti॒ sa nāddhri̭yata॒ tama̭bruvanna॒gnaye᳚ dhriya॒sveti॒ so᳚-'gnaye᳚-'ddhriyata॒ yadā᳚gne॒yo᳚- 'ṣṭāka̭pālo- 'māvā॒syā̭yā-ñca paurṇamā॒syā-ñcā᳚cyu॒to bhava̭ti suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhiji̭tyai॒ tama̭bruvan ka॒thā-'hā᳚sthā॒ ityanṷpākto 'bhūva॒mitya̭bravī॒-dyathā-'kṣo-'nṷpākto॒- [-'nṷpāktaḥ, a॒vārccha̭tye॒va-] 16
-'vārccha̭tye॒va-mavā̭-''ra॒mityu॒pari̭ṣṭā-da॒bhyajyā॒dhastā॒-dupā̭nakti suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣ​ṭyai॒ sarvā̭ṇi ka॒pālā᳚nya॒bhi pra̭thayati॒ tāva̭taḥ puro॒ḍāśā̭na॒muṣmi̭n ~lo॒kḙ-'bhi ja̭yati॒ yo vida̭gdha॒-ssa nai̭r-ṛ॒to yo-'śṛ̭ta॒-ssa rau॒dro ya-śśṛ॒ta-ssa sadḙva॒stasmā॒davi̭dahatā śṛta॒kṛntyaḥ̭ sadeva॒tvāya॒ bhasma̭nā॒-'bhi vā̭sayati॒ tasmā᳚nmā॒gṃ॒ senāsthi̭ cha॒nnaṃ-ve~॒denā॒bhi vā̭sayati॒ tasmā॒- [tasmā᳚t, keśai॒-] 17
-tkeśai॒-śśiraḥ̭ cha॒nna-mpracyṷtaṃ॒-vā~ e॒tada॒smā-llo॒kādaga̭ta-ndevalo॒kaṃ-ya~cchṛ॒tagṃ ha॒virana̭bhighārita-mabhi॒ghāryo-dvā̭sayati deva॒traivaina̭-dgamayati॒ yadyeka̭-ṅka॒pāla॒-nnaśye॒deko॒ māsaḥ̭ saṃ​va~thsa॒rasyāna̭veta॒-ssyādatha॒ yaja̭mānaḥ॒ pramī̭yeta॒ ya-ddve naśyḙtā॒-ndvau māsaṷ saṃ​va~thsa॒rasyāna̭vetau॒ syātā॒matha॒ yaja̭mānaḥ॒ pramī̭yeta sa॒ṅkhyāyo-dvā̭sayati॒ yaja̭mānasya [yaja̭mānasya, go॒pī॒thāya॒ yadi॒] 18
gopī॒thāya॒ yadi॒ naśyḙdāśvi॒na-ndvi̭kapā॒la-nnirva̭pe-ddyāvāpṛthi॒vya̭- meka̭kapālama॒śvinau॒ vai de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajau॒ tābhyā̭me॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti dyāvāpṛthi॒vya̭ eka̭kapālo bhavatya॒nayo॒rvā e॒tanna̭śyati॒ yannaśya̭- tya॒nayo̭re॒vaina̭-dvindati॒ prati̭ṣṭhityai || 19 ||
(pra॒jā॒pa॒tyaṃ - te - 'kṣo-'nṷpākto - ve॒denā॒bhi vā̭sayati॒ tasmā॒--dyaja̭mānasya॒ - dvātrigṃ̭śacca) (a. 3)
de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒va iti॒ sphyamā da̭tte॒ prasū᳚tyā a॒śvino᳚ rbā॒hubhyā॒mityā̭hā॒-śvinau॒ hi de॒vānā̭maddhva॒ryū āstā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mityā̭ha॒ yatyai̭ śa॒tabhṛ̭ṣṭirasi vānaspa॒tyo dvi̭ṣa॒to va॒dha ityā̭ha॒ vajra̭me॒va ta-thsagg​śya̭ti॒ bhrātṛ̭vyāya prahari॒ṣyan-thsta̭mba ya॒jur-ha̭ratye॒tāva̭tī॒ vai pṛ̭thi॒vī yāva̭tī॒ vedi॒stasyā̭ e॒tāva̭ta e॒va bhrātṛ̭vya॒-nnirbha̭jati॒ [-nirbha̭jati॒, tasmā॒nnābhā॒ga-] 20
tasmā॒nnābhā॒ga-nnirbha̭janti॒ trir​ha̭rati॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒bhya e॒vainaṃ̭-lo~॒kebhyo॒ nirbha̭jati tū॒ṣṇī-ñca̭tu॒rthagṃ ha̭ra॒tyapa̭rimitāde॒vaina॒-nnirbha̭ja॒tyuddha̭nti॒ yade॒vāsyā̭ ame॒ddhya-ntadapa̭ ha॒ntyuddha̭nti॒ tasmā॒doṣa̭dhayaḥ॒ parā̭ bhavanti॒ mūla̭-ñchinatti॒ bhrātṛ̭vyasyai॒va mūla̭-ñchinatti pitṛdeva॒tyā-'ti̭khā॒teya̭tī-ṅkhanati pra॒jāpa̭tinā [pra॒jāpa̭tinā, yajñamu॒khena॒ sammi̭tā॒mā] 21
yajñamu॒khena॒ sammi̭tā॒mā pra̭ti॒ṣṭhāyai̭ khanati॒ yaja̭māname॒va pra̭ti॒ṣṭhā-ṅga̭mayati dakṣiṇa॒to var​ṣī̭yasī-ṅkaroti deva॒yaja̭nasyai॒va rū॒pama̭kaḥ॒ purī̭ṣavatī-ṅkaroti pra॒jāvai pa॒śavaḥ॒ purī̭ṣa-mpra॒jayai॒vaina̭-mpa॒śubhiḥ॒ purī̭ṣavanta-ṅkaro॒tyutta̭ra-mparigrā॒ha-mpari̭ gṛhṇātye॒tāva̭tī॒ vai pṛ̭thi॒vī yāva̭tī॒ vedi॒stasyā̭ e॒tāva̭ta e॒va bhrātṛ̭vya-nni॒rbhajyā॒-''tmana॒ utta̭ra-mparigrā॒ha-mpari̭gṛhṇāti krū॒rami̭va॒ vā [krū॒rami̭va॒ vai, e॒ta-tka̭roti॒] 22
e॒ta-tka̭roti॒ yadvedi̭-ṅka॒roti॒ dhā a̭si sva॒dhā a॒sīti̭ yoyupyate॒ śāntyai॒ prokṣa̭ṇī॒rā sā̭daya॒tyāpo॒ vai ra̭kṣo॒ghnī rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ sphyasya॒vartman᳚-thsādayati ya॒jñasya॒ santa̭tyai॒ya-ndvi॒ṣyā-tta-ndhyā̭yecchu॒caivaina̭marpayati || 23 ||
(bha॒ja॒ti॒ - pra॒jāpa̭tine- va॒ vai - traya̭strigṃśacca) (a. 4)
bra॒hma॒vā॒dino̭ vadantya॒dbhir-ha॒vīgṃṣi॒ praukṣīḥ॒ kenā॒pa iti॒ brahma॒ṇeti̭ brūyāda॒dbhir-hyḙva ha॒vīgṃṣi̭ pro॒kṣati॒ brahma̭ṇā॒-'pa i॒ddhmāba॒r॒hiḥ prokṣa̭ti॒ meddhya̭me॒vaina̭-tkaroti॒ vedi॒-mprokṣa̭tyṛ॒kṣā vā ॒ṣā-'lo॒makā̭-'me॒ddhyā ya-dvedi॒rmeddhyā̭-me॒vainā᳚-ṅkaroti di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tveti̭ ba॒r॒​hi-rā॒sādya॒ pro- [ba॒r॒​hi-rā॒sādya॒ pra, ukṣa̭tye॒bhya] 24
-kṣa̭tye॒bhya e॒vaina̭llo॒kebhyaḥ॒ prokṣa̭ti krū॒rami̭va॒ vā e॒ta-tka̭roti॒ ya-tkhana̭tya॒po nina̭yati॒ śāntyai̭ pu॒rastā᳚-tprasta॒ra-ṅgṛ̭hṇāti॒ mukhya̭me॒vaina̭-ṅkaro॒tīya̭nta-ṅgṛhṇāti pra॒jāpa̭tinā yajñamu॒khena॒ sammi̭ta-mba॒r॒hi-sstṛ̭ṇāti pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ pṛ̭thi॒vī vediḥ̭ pra॒jā e॒va pṛ̭thi॒vyā-mprati̭ṣṭhāpaya॒tyana̭tidṛśñagg​ stṛṇāti pra॒jayai॒vaina̭-mpa॒śubhi॒-rana̭tidṛśña-ṅkaro॒- [-rana̭tidṛśña-ṅkaroti, utta̭ra-mba॒r॒hiṣaḥ̭] 25
-tyutta̭ra-mba॒r॒hiṣaḥ̭ prasta॒ragṃ sā̭dayati pra॒jā vai ba॒r॒hi ryaja̭mānaḥ prasta॒royaja̭māna-me॒vāya̭jamānā॒-dutta̭ra-ṅkaroti॒ tasmā॒-dyaja̭mā॒no-'ya̭jamānā॒dutta̭ro॒-'ntarda̭dhāti॒ vyāvṛ̭ttyā a॒nakti̭ ha॒viṣkṛ̭tame॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayatitre॒dhā-'na̭kti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒bhya e॒vainaṃ̭-lo~॒kebhyo̭-'nakti॒ na prati̭ śṛṇāti॒ya-tpra̭tiśṛṇī॒yādanū᳚rdhva-mbhāvukaṃ॒-ya~ja̭mānasya syādu॒parī̭va॒ pra ha̭ra- [pra ha̭rati, u॒parī̭va॒ hi] 26
-tyu॒parī̭va॒ hi sṷva॒rgo lo॒ko niya̭cchati॒ vṛṣṭi̭me॒vāsmai॒ niya̭cchati॒ nātya̭gra॒-mpra ha̭re॒dyadatya̭gra-mpra॒harḙda-tyāsā॒riṇya̭ddhva॒ryo-rnāśṷkā syā॒nna pu॒rastā॒-tpratya̭sye॒dya-tpu॒rastā᳚-tpra॒tyasye᳚-thsuva॒rgāllo॒kā-dyaja̭māna॒-mprati̭ nude॒-tprāñca॒-mpraha̭rati॒ yaja̭māname॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ na viṣva̭ñcaṃ॒-vi~ yṷyā॒-dya-dviṣva̭ñcaṃ-vi~yu॒yā- [-viyu॒yāt, strya̭sya jāyeto॒rdhva-] 27
-thstrya̭sya jāyeto॒rdhva-mudyau᳚tyū॒rdhvami̭va॒ hi pu॒gṃ॒saḥ pumā̭ne॒vāsya̭ jāyate॒ ya-thsphyena̭ vopave॒ṣeṇa̭ vā yoyu॒pyeta॒ stṛti̭re॒vāsya॒ sā hastḙna yoyupyate॒ yaja̭mānasya gopī॒thāya̭ brahmavā॒dino̭ vadanti॒ kiṃ-ya~॒jñasya॒ yaja̭māna॒ iti̭ prasta॒ra iti॒ tasya॒ kva̭ suva॒rgo lo॒ka ityā̭hava॒nīya॒ iti̭ brūyā॒dya-tpra̭sta॒ramā̭hava॒nīye᳚ pra॒hara̭ti॒ yaja̭māname॒va [yaja̭māname॒va, su॒va॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒] 28
sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ vi vā e॒ta-dyaja̭māno liśate॒ ya-tpra̭sta॒raṃ-yo~̭yu॒pyantḙ ba॒r॒hiranu॒ praha̭rati॒ śāntyā̭ anārambha॒ṇa i̭va॒ vā e॒tar​hya̭ddhva॒ryu-ssa ī᳚śva॒ro vḙpa॒no bhavi̭tordhru॒vā 'sītī॒māma॒bhi mṛ̭śatī॒yaṃ-vai~ dhru॒vā-'syāme॒va prati̭tiṣṭhati॒ na vḙpa॒no bha̭va॒tyagā(3)na̭gnī॒dityā̭ha॒ yadbrū॒yāda-ga̭nna॒gniritya॒ -gnāva॒gni-ṅga̭maye॒nni ryaja̭mānagṃ suva॒rgāllo॒kā-dbha̭je॒daga॒nnitye॒va brṷ̄yā॒-dyaja̭māname॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati || 29 ||
(ā॒sādya॒ prā - na̭tidṛśña-ṅkaroti - harati - viyu॒yā--dyaja̭māname॒vā-'gniriti̭ - sa॒ptada̭śa ca ) (a. 5)
a॒gnestrayo॒ jyāyāgṃ̭so॒ bhrāta̭ra āsa॒-nte de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~ha̭ntaḥ॒ prāmī̭yanta॒ so᳚-'gnira̭bibhedi॒tthaṃ-vā~va sya ārti॒mā-'ri̭ṣya॒tīti॒ sa nilā̭yata॒ so̭-'paḥ prāvi̭śa॒-tta-nde॒vatāḥ॒ praiṣa̭maiccha॒-nta-mmathsyaḥ॒ prābra̭vī॒-ttama̭śapaddhi॒yādhi̭yā tvā vaddhyāsu॒ryo mā॒ prāvo̭ca॒ iti॒ tasmā॒nmathsya̭-ndhi॒yādhi̭yā ghnanti śa॒pto [śa॒ptaḥ, hi] 30
hi tamanva̭vinda॒-ntama̭ bruva॒nnupa̭ na॒ ā va̭rtasva ha॒vya-nno̭ va॒heti॒ so᳚-'bravī॒dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ yade॒va gṛ̭hī॒tasyāhṷtasyabahiḥ pari॒dhi skandā॒-ttanme॒ bhrātṛ̭ṇā-mbhāga॒dheya̭masa॒diti॒ tasmā॒dya-dgṛ̭hī॒tasyāhṷtasya bahiḥ pari॒dhi skanda̭ti॒ teṣā॒-nta-dbhā̭ga॒dheya॒-ntāne॒va tena̭ prīṇāti pari॒dhī-npari̭ dadhāti॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ sagg​ spa̭r​śayati॒ [sagg​ spa̭r​śayati, rakṣa̭sā॒-] 31
rakṣa̭sā॒-mana̭nvavacārāya॒ na pu॒rastā॒-tpari̭ dadhātyādi॒tyo hyḙvodya-npu॒rastā॒-drakṣāg̭syapa॒hantyū॒rdhve sa॒midhā॒vā da̭dhātyu॒pari̭ṣṭāde॒va rakṣā॒g॒syapa̭ hanti॒ yajṷṣā॒-'nyā-ntū॒ṣṇīma॒nyā-mmi̭thuna॒tvāya॒ dve ā da̭dhāti dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityai brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai ya̭jeta॒ yo ya॒jñasyā-''rtyā॒ vasī̭yā॒n-thsyāditi॒ bhūpa̭taye॒ svāhā॒ bhuva̭napataye॒ svāhā̭ bhū॒tānā॒- [bhū॒tānā᳚m, pata̭ye॒ svāheti̭] 32
-mpata̭ye॒ svāheti̭ ska॒nnamanṷ mantrayeta ya॒jñasyai॒va tadārtyā॒ yaja̭māno॒ vasī̭yā-nbhavati॒ bhūya̭sī॒r॒hi de॒vatāḥ᳚ prī॒ṇāti̭ jā॒mi vā e॒ta-dya॒jñasya̭ kriyate॒ yada॒nvañcaṷ puro॒ḍāśā̭ vupāgṃśuyā॒jama̭nta॒rā ya̭ja॒tyajā̭mitvā॒yātho̭ mithuna॒tvāyā॒gnira॒muṣmi̭n ~lo॒ka āsī᳚-dya॒mo᳚-'smi-nte de॒vā a̭bruva॒nnete॒mau vi paryṷ̄hā॒metya॒nnādyḙna de॒vā a॒gni- [de॒vā a॒gnim, u॒pāma̭ntrayanta] 33
-mu॒pāma̭ntrayanta rā॒jyena̭ pi॒taro̭ ya॒ma-ntasmā̭da॒gni rde॒vānā̭mannā॒do ya॒maḥ pi̭tṛ॒ṇāgṃ rājā॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ prarā॒jyama॒nnādya̭-māpnoti॒ tasmā̭ e॒ta-dbhā̭ga॒dheya॒-mprāya̭ccha॒n॒. yada॒gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛtḙ-'va॒dyanti॒ yada॒gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛtḙ 'va॒dyati̭ bhāga॒dheyḙnai॒va ta-dru॒dragṃ sama̭rdhayati sa॒kṛ-thsa̭kṛ॒dava̭ dyati sa॒kṛdi̭va॒ hi ru॒dra ṷttarā॒rdhādava̭ dyatye॒ṣā vai ru॒drasya॒ [vai ru॒drasya̭, dikh-svāyā̭me॒va] 34
dikh-svāyā̭me॒va di॒śi ru॒dra-nni॒rava̭dayate॒ dvira॒bhi ghā̭rayati caturava॒ttasyā-''ptyai̭pa॒śavo॒ vai pūrvā॒ āhṷtaya e॒ṣa ru॒dro yada॒gnirya-tpūrvā॒ āhṷtīra॒bhi jṷhu॒yā-dru॒drāya̭ pa॒śūnapi̭ dadhyādapa॒śuryaja̭māna-ssyādati॒hāya॒ pūrvā॒ āhṷtīrjuhoti paśū॒nā-ṅgo̭pī॒thāya̭ || 35 ||
(śa॒ptaḥ - spa̭r​śayati - bhū॒tānā̭ - ma॒gnigṃ - ru॒drasya̭ - sa॒ptatrigṃ̭śacca ) (a. 6)
manuḥ̭ pṛthi॒vyā ya॒jñiya̭maiccha॒-thsa ghṛ॒ta-nniṣi̭ktamavinda॒-thso᳚-'bravī॒-tko᳚-'syeśva॒ro ya॒jñe-'pi॒ karto॒riti॒ tāva̭brūtā-mmi॒trāvarṷṇau॒ gore॒vā-''vamī᳚śva॒rau karto᳚-ssva॒ iti॒ tau tato॒ gāgṃ samai̭rayatā॒gṃ॒ sā yatra̭ yatra॒ nyakrā̭ma॒-ttato̭ ghṛ॒tama̭pīḍyata॒ tasmā᳚-dghṛ॒tapa̭dyucyate॒ tada̭syai॒ janmopa̭hūtagṃ rathanta॒ragṃ sa॒ha pṛ̭thi॒vyetyā̭he॒ [sa॒ha pṛ̭thi॒vyetyā̭ha, iyaṃ-vai~] 36
yaṃ-vai~ ra̭thanta॒rami॒māme॒va sa॒hānnā-dye॒nopa̭ hvayata॒ upa̭hūtaṃ-vā~made॒vyagṃ sa॒hāntari̭kṣe॒ṇetyā̭ha pa॒śavo॒ vai vā̭made॒vya-mpa॒śūne॒va sa॒hāntari̭kṣe॒ṇopa̭ hvayata॒ upa̭hūta-mbṛ॒ha-thsa॒ha di॒vetyā̭hai॒raṃ-vai~ bṛ॒hadirā̭me॒va sa॒ha di॒vopa̭ hvayata॒ upa̭hūtā-ssa॒pta hotrā॒ ityā̭ha॒ hotrā̭ e॒vopa̭ hvayata॒ upa̭hūtā dhe॒nu- [upa̭hūtā dhe॒nuḥ, sa॒har​ṣa॒bhetyā̭ha] 37
-ssa॒har​ṣa॒bhetyā̭ha mithu॒name॒vopa̭ hvayata॒ upa̭hūto bha॒kṣa-ssakhetyā̭ha somapī॒thame॒vopa̭ hvayata॒ upa̭hū॒tā~(4) ho ityā̭hā॒-''tmāna̭me॒vopa̭ hvayata ā॒tmā hyupa̭hūtānāṃ॒-va~si̭ṣṭha॒ iḍā॒mupa̭ hvayate pa॒śavo॒ vā iḍā̭ pa॒śūne॒vopa̭ hvayate ca॒turupa̭ hvayate॒ catṷṣpādo॒ hi pa॒śavo̭ māna॒vītyā̭ha॒ manu॒r​hyḙtā- [manu॒r​hyḙtām, agre 'pa̭śya-] 38
-magre 'pa̭śya-dghṛ॒tapa॒dītyā̭ha॒ ya de॒vāsyai̭ pa॒dā-dghṛ॒tamapī᳚ḍyata॒ tasmā̭de॒vamā̭ha maitrāvaru॒ṇītyā̭ha mi॒trāvarṷṇau॒ hyḙnāgṃ sa॒maira̭yatā॒-mbrahma̭ de॒vakṛ̭ta॒-mupa̭hūta॒mityā̭ha॒ brahmai॒vopa̭ hvayate॒ daivyā̭ addhva॒ryava॒ upa̭hūtā॒ upa̭hūtā manu॒ṣyā̭ ityā̭ha devamanu॒ṣyāne॒vopa̭ hvayate॒ ya i॒maṃ-ya~॒jñamavā॒n॒ ye ya॒jñapa̭tiṃ॒-va~rdhā॒nityā̭ha [ ] 39
ya॒jñāya̭ cai॒va yaja̭mānāya cā॒ ''śiṣa॒mā śā᳚sta॒ upa̭hūte॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ityā̭ha॒ dyāvā̭pṛthi॒vī e॒vopa̭ hvayate pūrva॒je ṛ॒tāva̭rī॒ ityā̭ha pūrva॒je hyḙte ṛ॒tāva̭rī de॒vī de॒vapṷtre॒ ityā̭ha de॒vī hyḙte de॒vapṷtre॒ upa̭hūto॒-'yaṃ ~yaja̭māna॒ ityā̭ha॒ yaja̭māname॒vopa̭ hvayata॒ utta̭rasyā-ndevaya॒jyāyā॒mupa̭hūto॒ bhūya̭si havi॒ṣkara̭ṇa॒ upa̭hūto di॒vye dhāma॒nnupa̭hūta॒ [dhāma॒nnupa̭hūtaḥ, ityā̭ha] 40
ityā̭ha pra॒jā vā utta̭rā devaya॒jyā pa॒śavo॒ bhūyo̭ havi॒ṣkara̭ṇagṃ suva॒rgo lo॒ko di॒vya-ndhāme॒dama̭-sī॒dama॒sītye॒va ya॒jñasya̭ pri॒ya-ndhāmopa̭ hvayate॒ viśva̭masya pri॒ya-mupa̭hūta॒mityā॒hā-cha̭mbaṭkārame॒vopa̭ hvayate || 41 ||
(ā॒ha॒ - dhe॒nu- re॒tāṃ - ~vardhā॒nityā̭ha॒ - dhāma॒nnupa̭hūta॒ - ścatṷstrigṃśacca ) (a. 7)
pa॒śavo॒ vā iḍā᳚ sva॒yamā da̭tte॒ kāma̭me॒vā-''tmanā̭ paśū॒nāmā da̭tte॒ na hya̭nyaḥ kāma̭-mpaśū॒nā-mpra॒yaccha̭ti vā॒caspata̭ye tvā hu॒ta-mprā-'śñā॒mītyā̭ha॒ vāca̭me॒va bhā̭ga॒dheyḙna prīṇāti॒ sada̭sa॒spata̭ye tvā hu॒ta-mprā-'śñā॒mītyā̭ha sva॒gākṛ̭tyai caturava॒tta-mbha̭vati ha॒virvai ca̭turava॒tta-mpa॒śava̭ścaturava॒ttaṃ-ya~ddhotā᳚ prāśñī॒yāddhotā- [prāśñī॒yāddhotā᳚, ārti॒mārcche॒dya-] 42
-''rti॒mārcche॒dya-da॒gnau jṷhu॒yā-dru॒drāya̭ pa॒śūnapi̭ daddhyādapa॒śuryaja̭māna-ssyā-dvā॒caspata̭ye tvā hu॒ta-mprā-'śñā॒mītyā̭ha pa॒rokṣa̭me॒vaina̭-jjuhoti॒ sada̭sa॒spata̭ye tvā hu॒ta-mprāśñā॒mītyā̭ha sva॒gākṛ̭tyai॒ prāśña̭nti tī॒rtha e॒va prāśña̭nti॒ dakṣi̭ṇā-ndadāti tī॒rtha e॒va dakṣi̭ṇā-ndadāti॒ vi vā e॒tadya॒jña- [vi vā e॒tadya॒jñam, chi॒nda॒nti॒ yanma̭ddhya॒taḥ] 43
-ñchi̭ndanti॒ yanma̭ddhya॒taḥ prā॒śñantya॒dbhi-rmā᳚rjayanta॒ āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā̭bhire॒va ya॒jñagṃ sa-nta̭nvanti de॒vā vai ya॒jñā-dru॒drama॒ntarā̭ya॒n​thsa ya॒jñama̭viddhya॒-tta-nde॒vā a॒bhi sama̭gacchanta॒ kalpa̭tā-nna i॒damiti॒ te᳚-'bruva॒n-thsvi̭ṣṭaṃ॒-vai~ na̭ i॒da-mbha̭viṣyati॒ yadi॒magṃ rā̭dhayi॒ṣyāma॒ iti॒ ta-thsvi̭ṣṭa॒kṛtaḥ̭ sviṣṭakṛ॒ttva-ntasyā ''vi̭ddha॒-nni- [-''vi̭ddha॒-nniḥ, a॒kṛ॒nta॒n॒. yavḙna॒] 44
-ra̭kṛnta॒n॒. yavḙna॒ sammi̭ta॒-ntasmā᳚-dyavamā॒tramava̭ dye॒-dyajjyāyo̭-'va॒-dye-dro॒paye॒-tta-dya॒jñasya॒ yadupa̭ ca stṛṇī॒yāda॒bhi ca̭ ghā॒rayḙdubhayata-ssagg​śvā॒yi kṷryādava॒dāyā॒bhi ghā̭rayati॒ dvi-ssampa̭dyate dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityai॒ ya-tti̭ra॒ścīna̭-mati॒-hare॒dana̭bhi-viddhaṃ-ya~॒jñasyā॒bhi vi̭ddhye॒dagrḙṇa॒ pari̭ harati tī॒rthenai॒va pari̭ harati॒ ta-tpū॒ṣṇe parya̭hara॒nta- [parya̭hara॒ntat, pū॒ṣā] 45
-tpū॒ṣā prāśya̭ da॒to̭-'ruṇa॒-ttasmā᳚-tpū॒ṣā pra̭pi॒ṣṭabhā̭go-'da॒ntako॒ hi ta-nde॒vā a̭bruva॒n vi vā a॒yamā᳚rdhyaprāśitri॒yo vā a॒yama̭bhū॒diti॒ ta-dbṛha॒spata̭ye॒ parya̭hara॒n-thso̭-'bibhe॒-dbṛha॒spati̭ri॒tthaṃ-vā~va sya ārti॒mā-'ri̭ṣya॒tīti॒ sa e॒ta-mmantra̭mapaśya॒-thsūrya̭sya tvā॒ cakṣṷṣā॒ prati̭ paśyā॒mītya̭bravī॒nna hi sūrya̭sya॒ cakṣuḥ॒ [cakṣuḥ̭, ki-ñca॒na] 46
ki-ñca॒na hi॒nasti॒ so̭-'bibhe-tpratigṛ॒hṇanta̭-mmā higṃsiṣya॒tīti̭ de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚ rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒-mprati̭ gṛhṇā॒mītya̭bravī-thsavi॒tṛpra̭sūta e॒vaina॒dbrahma̭ṇā de॒vatā̭bhiḥ॒ pratya̭gṛhṇā॒-thso̭-'bibhe-tprā॒śñanta̭-mmā higṃsiṣya॒tītya॒gnestvā॒ ''syḙna॒ prā-'śñā॒mītya̭bravī॒nna hya̭gnerā॒sya̭-ṅkiñca॒na hi॒nasti॒ so̭-'bibhe॒- [so̭-'bibhet, prāśi̭tammā-] 47
-tprāśi̭tammā-higṃsiṣya॒tīti̭ brāhma॒ṇasyo॒dare॒ṇetya̭ bravī॒nna hi brā᳚hma॒ṇasyo॒dara॒-ṅki-ñca॒na hi॒nasti॒ bṛha॒spate॒rbrahma॒ṇeti॒ sa hi brahmi॒ṣṭho-'pa॒ vā e॒tasmā᳚-tprā॒ṇāḥ krā̭manti॒ yaḥ prā̭śi॒tra-mprā॒śñātya॒dbhi-rmā᳚rjayi॒tvā prā॒ṇān-thsa-mmṛ̭śate॒-'mṛtaṃ॒-vai~ prā॒ṇā a॒mṛta॒māpaḥ̭ prā॒ṇāne॒va ya̭thāsthā॒namupa̭ hvayate || 48 ||
(prā॒śñī॒yāddhotā̭ - ya॒jñaṃ - ni - ra̭hara॒nta - ccakṣṷ - rā॒sya̭-ṅkiñca॒na hi॒nasti॒ so̭-'bibhe॒ - ccatṷścatvārigṃśacca ) (a. 8)
a॒gnīdha॒ ā da̭dhā-tya॒gnimṷkhā-ne॒vartū-nprī̭ṇāti sa॒midha॒mā da̭dhā॒tyutta̭rāsā॒-māhṷtīnā॒-mprati̭ṣṭhityā॒ atho̭ sa॒midva̭tye॒va jṷhoti pari॒dhīn-thsa-mmā᳚r​ṣṭi pu॒nātye॒vainā᳚n-thsa॒kṛ-thsa̭kṛ॒-thsa-mmā᳚r​ṣṭi॒ parā̭ṅiva॒ hyḙtar​hi̭ ya॒jñaśca॒tu-ssampa̭dyate॒ catṷṣpādaḥ pa॒śavaḥ̭ pa॒śūne॒vāva̭ rundhe॒ brahma॒-nprasthā᳚syāma॒ ityā॒hātra॒ vā e॒tar​hi̭ ya॒jña-śśri॒to [ya॒jña-śśri॒taḥ, yatra̭ bra॒hmā] 49
yatra̭ bra॒hmā yatrai॒va ya॒jña-śśri॒tastata̭ e॒vaina॒mā ra̭bhate॒ yaddhastḙna pra॒mīve᳚dvepa॒na-ssyā॒dyacchī॒r​ṣṇā śī̭r​ṣakti॒mān-thsyā॒dya-ttū॒ṣṇīmāsī॒tā 'sa̭mpratto ya॒jña-ssyā॒-tprati॒ṣṭhetye॒va brṷ̄yā-dvā॒ci vai ya॒jña-śśri॒to yatrai॒va ya॒jña-śśri॒tastata̭ e॒vaina॒gṃ॒ sa-mpra ya̭cchati॒ deva̭ savitare॒ta-tte॒ prā- [savitare॒ta-tte॒ pra, ā॒hetyā̭ha॒] 50
-''hetyā̭ha॒ prasū᳚tyai॒ bṛha॒spati̭ rbra॒hmetyā̭ha॒ sa hi brahmi̭ṣṭha॒-ssa ya॒jña-mpā̭hi॒ sa ya॒jñapa̭ti-mpāhi॒ sa mā-mpā॒hītyā̭ha ya॒jñāya॒ yaja̭mānāyā॒-''tmane॒ tebhya̭ e॒vā-''śiṣa॒mā śā॒ste-'nā᳚rtyā ā॒śrāvyā̭-''ha de॒vān. ya॒jeti̭ brahmavā॒dino̭ vadantī॒ṣṭā de॒vatā॒ atha̭ kata॒ma e॒te de॒vā iti॒ chandā॒gṃ॒sīti̭ brūyā-dgāya॒trī-ntri॒ṣṭubha॒- [brūyā-dgāya॒trī-ntri॒ṣṭubha᳚m, jaga̭tī॒-] 51
ñjaga̭tī॒-mityatho॒ khalvā̭hurbrāhma॒ṇā vai chandā॒gṃ॒sīti॒ tāne॒va ta-dya̭jati de॒vānāṃ॒-vā~ i॒ṣṭā de॒vatā॒ āsa॒nnathā॒gnirnoda̭jvala॒-tta-nde॒vā āhṷtībhi-ranūyā॒jeṣvanva̭-vinda॒n॒. yada̭nūyā॒jān. yaja̭tya॒gnime॒va ta-thsami̭ndha e॒tadu॒rvai nāmā̭-''su॒ra ā̭sī॒-thsa e॒tar​hi̭ ya॒jñasyā॒ ''śiṣa̭mavṛṅkta॒ ya-dbrū॒yāde॒ta- [ya-dbrū॒yāde॒tat, u॒ dyā॒vā॒pṛ॒thi॒vī॒ bha॒dra-ma̭bhū॒-] 52
-dṷ dyāvāpṛthivī bha॒dra-ma̭bhū॒-ditye॒tadṷ-me॒vā-''su॒raṃ-ya~॒jñasyā॒-''śiṣa̭-ṅgamayedi॒da-ndyā̭vāpṛthivī bha॒drama̭bhū॒ditye॒va brṷ̄yā॒-dyaja̭māname॒va ya॒jñasyā॒-''śiṣa̭-ṅgamaya॒tyārdhma̭ sūktavā॒kamu॒ta na̭movā॒kami-tyā̭he॒dama̭rā॒-thsmeti॒ vāvaitadā॒hopa̭śrito di॒vaḥ pṛ̭thi॒vyorityā̭ha॒ dyāvā̭pṛthi॒vyor​hi ya॒jña upa̭śrita॒ oma̭nvatī te॒-'smin. ya॒jñe ya̭jamāna॒ dyāvā̭pṛthi॒vī [ ] 53
stā॒mityā̭hā॒ ''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ yadbrū॒yā-thsṷ̄pāvasā॒nā ca̭ svaddhyavasā॒nā ceti̭ pra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyādya॒dā hi pra॒mīya॒te 'the॒māmṷpāva॒syati̭ sūpacara॒ṇā ca̭ svadhicara॒ṇā cetye॒va brṷ̄yā॒-dvarī̭yasīme॒vāsmai॒ gavyṷ̄ti॒mā śā᳚ste॒ na pra॒māyṷko bhavati॒ tayo̭rā॒vidya॒gniri॒dagṃ ha॒vira̭juṣa॒tetyā̭ha॒ yā ayā᳚kṣma [ ] 54
de॒vatā॒stā a̭rīradhā॒meti॒ vāvaitadā̭ha॒ yanna ni̭rdi॒śe-tprati̭veśaṃ-ya~॒jñasyā॒ ''śīrga̭cche॒dā śā᳚ste॒-'yaṃ-ya~ja̭māno॒-'sāvityā̭ha ni॒rdiśyai॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭maya॒tyāyu॒rā śā᳚ste suprajā॒stvamā śā᳚sta॒ ityā̭hā॒ 'śiṣa̭me॒vai tāmā śā᳚ste sajātavana॒syāmā śā᳚sta॒ ityā̭ha prā॒ṇā vai sa̭jā॒tāḥ prā॒ṇāne॒va [ ] 55
nāntarḙti॒ tada॒gnirde॒vo de॒vebhyo॒ vana̭te va॒yama॒gnermānṷṣā॒ ityā̭hā॒gnirde॒vebhyo̭ vanu॒te va॒ya-mma̭nu॒ṣye᳚bhya॒ iti॒ vāvaitadā̭he॒ha gati̭rvā॒masye॒da-ñca॒ namo̭ de॒vebhya॒ ityā̭ha॒ yāścai॒va de॒vatā॒ yaja̭ti॒ yāśca॒ na tābhya̭ e॒vobhayī᳚bhyo॒ nama̭skarotyā॒tmano-'nā᳚rtyai || 56 ||
(śri॒taḥ - te॒ pra - tri॒ṣṭubha̭ - me॒ta-d- dyāvā̭pṛthi॒vī - yā ayā᳚kṣma- prā॒ṇāne॒va - ṣaṭca̭tvārigṃśacca ) (a. 9)
de॒vā vai ya॒jñasya̭ svagāka॒rtāra॒-nnāvi̭nda॒-nte śaṃ॒​yu~-mbā̭r​haspa॒tyama̭bruvanni॒ma-nno̭ ya॒jñagg​ sva॒gā ku॒rviti॒ so᳚-'bravī॒dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ yade॒vā-brā᳚hmaṇo॒kto-'śra̭ddadhāno॒ yajā̭tai॒ sā mḙ ya॒jñasyā॒-''śīra̭sa॒diti॒ tasmā॒-dya-dbrā᳚hmaṇo॒kto-'śra̭ddadhāno॒ yaja̭te śaṃ॒​yu~me॒va tasya̭ bār​haspa॒tyaṃ-ya~॒jñasyā॒ ''śīrga̭cchatye॒ta-nmametya̭bravī॒-tki-mme᳚ pra॒jāyā॒ [pra॒jāyāḥ᳚, iti॒ yo̭-'pagu॒rātai̭] 57
iti॒ yo̭-'pagu॒rātai̭ śa॒tena̭ yātayā॒dyo ni॒hana̭-thsa॒hasrḙṇa yātayā॒dyo lohi̭ta-ṅka॒rava॒dyāva̭taḥ pra॒skadya̭ pā॒gṃ॒sūn-thsa̭-ṅgṛ॒hṇā-ttāva̭ta-ssaṃ​va~thsa॒rā-npi̭tṛlo॒ka-nna prajā̭nā॒diti॒ tasmā᳚-dbrāhma॒ṇāya॒ nāpa̭ gureta॒ na ni ha̭nyā॒nna lohi̭ta-ṅkuryāde॒tāva̭tā॒ haina̭sā bhavati॒ tacchaṃ॒​yo~rā vṛ̭ṇīmaha॒ ityā̭ha ya॒jñame॒va ta-thsva॒gā ka̭roti॒ ta- [ta-thsva॒gā ka̭roti॒ tat, śaṃ॒​yo~rā] 58
-cchaṃ॒​yo~rā vṛ̭ṇīmaha॒ ityā̭ha śaṃ॒​yu~me॒va bā̭r​haspa॒tya-mbhā̭ga॒dheyḙna॒ sama̭rdhayati gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ gā॒tuṃ-ya~॒jñapa̭taya॒ ityā̭hā॒ ''śiṣa̭me॒vai tāmā śā᳚ste॒ somaṃ̭-ya~jati॒ reta̭ e॒va ta-dda̭dhāti॒ tvaṣṭā̭raṃ-ya~jati॒ reta̭ e॒va hi॒ta-ntvaṣṭā̭ rū॒pāṇi॒ vi ka̭roti de॒vānā॒-mpatnī᳚ryajati mithuna॒tvāyā॒gni-ṅgṛ॒hapa̭tiṃ-ya~jati॒ prati̭ṣṭhityai jā॒mi vā e॒ta-dya॒jñasya̭ kriyate॒ [kriyate, yadājyḙna] 59
yadājyḙna prayā॒jā i॒jyanta॒ ājyḙna patnīsaṃ​yā~॒jā ṛca̭ma॒nūcya̭ patnīsaṃ​yā~॒jānā̭mṛ॒cā ya̭ja॒tyajā̭mitvā॒yātho̭ mithuna॒tvāya̭ pa॒ṅkti prā̭yaṇo॒ vai ya॒jñaḥ pa॒ṅktyṷdayanaḥ॒ pañca̭ prayā॒jā i̭jyante ca॒tvāraḥ̭ patnīsaṃ​yā~॒jā-ssa̭miṣṭaya॒juḥ pa̭ñca॒ma-mpa॒ṅktime॒vānṷ pra॒yanti̭ pa॒ṅktimanūdya̭nti || 60 ||
(pra॒jāyāḥ᳚ - karoti॒ tat - kri̭yate॒ - traya̭strigṃśacca ) (a. 10)
yu॒kṣvāhi dḙva॒hūta̭mā॒gṃ॒ aśvāgṃ̭ agne ra॒thīri̭va | ni hotā̭ pū॒rvya-ssa̭daḥ || u॒ta no̭ deva de॒vāgṃ acchā̭ voco vi॒duṣṭa̭raḥ | śradviśvā॒ vāryā̭ kṛdhi || tvagṃ ha॒ yadya̭viṣṭh॒ya saha̭sa-ssūnavāhuta | ṛ॒tāvā̭ ya॒jñiyo॒ bhuvaḥ̭ || a॒yama॒gni-ssa̭ha॒sriṇo॒ vāja̭sya śa॒tina॒spatiḥ̭ | mū॒rdhā ka॒vī ra̭yī॒ṇām || ta-nne॒mimṛ॒bhavo̭ ya॒thā ''na̭masva॒ sahṷ̄tibhiḥ | nedī̭yo ya॒jña- [ya॒jñam, a॒ṅgi॒raḥ॒ |] 61
-ma̭ṅgiraḥ || tasmai̭ nū॒ nama॒bhidya̭ve vā॒cā vi̭rūpa॒ nitya̭yā | vṛṣṇḙ codasva suṣṭu॒tim || kamṷ ṣvidasya॒ sena̭yā॒-'gnerapā̭kacakṣasaḥ | pa॒ṇi-ṅgoṣṷ starāmahe || mā no̭ de॒vānāṃ॒-vi~śaḥ̭ prasnā॒tīri̭vo॒srāḥ | kṛ॒śa-nna hā̭su॒raghni̭yāḥ || mā naḥ̭ samasya dū॒ḍhyaḥ̭ pari̭dveṣaso agṃ ha॒tiḥ | ū॒rmirna nāva॒mā va̭dhīt || nama̭ste agna॒ oja̭se gṛ॒ṇanti̭ deva kṛ॒ṣṭayaḥ̭ | amai̭- [amaiḥ᳚, a॒mitra̭mardaya |] 62
-ra॒mitra̭mardaya || ku॒vith​suno॒ gavi̭ṣṭa॒ye-'gnḙ saṃ॒​ve~ṣi̭ṣo ra॒yim | urṷkṛdu॒ru ṇa̭skṛdhi || mā no̭ a॒smi-nma̭hādha॒ne parā̭ vargbhāra॒bhṛdya̭thā | saṃ॒​va~rga॒gṃ॒ sagṃ ra॒yi-ñja̭ya || a॒nyama॒smadbhi॒yā i॒yamagne॒ siṣa̭ktu du॒cchunā᳚ | vardhā̭ no॒ ama̭va॒cchavaḥ̭ || yasyājṷṣannama॒svina॒-śśamī॒madṷrmakhasyavā | ta-ṅgheda॒gnirvṛ॒dhā-'va̭ti || para̭syā॒ adhi̭ [ ] 63
saṃ॒​va~to-'va̭rāgṃ a॒bhyā ta̭ra | yatrā॒hamasmi॒ tāgṃ a̭va || vi॒dmā hi tḙ pu॒rā va॒yamagnḙ pi॒turyathāva̭saḥ | adhā̭ te su॒mnamī̭mahe || ya u॒gra i̭va śarya॒hā ti॒gmaśṛ̭ṅgo॒ na vagṃsa̭gaḥ | agne॒ puro̭ ru॒roji̭tha || sakhā̭ya॒-ssaṃ-vaḥ̭ ~saṃ॒​ya~ñca॒miṣa॒gg॒ stoma̭-ñcā॒gnaye᳚ | var​ṣi̭ṣṭhāya kṣitī॒nāmū॒rjo naptre॒ saha̭svate || sagṃ sa॒midyṷvase vṛṣa॒nna -gne॒ viśvā᳚nya॒rya ā | i॒ḍaspa॒de sami̭dhyase॒ sa no॒ vasū॒nyā bha̭ra | prajā̭pate॒, sa vḙda॒, somā̭ pūṣaṇe॒, mau de॒vau || 64 ||
(ya॒jña - mamai॒ - radhi̭ - vṛṣa॒ - nnekā॒nna vigṃ̭śa॒tiśca̭ ) (a. 11)
u॒śanta̭stvā havāmaha u॒śanta॒-ssami̭dhīmahi | u॒śannṷśa॒ta ā va̭ha pi॒tṝn. ha॒viṣe॒ atta̭ve || tvagṃ so̭ma॒ praci̭kito manī॒ṣā tvagṃ raji̭ṣṭha॒manṷ neṣi॒ panthā᳚m | tava॒ praṇī̭tī pi॒taro̭ na indo de॒veṣu॒ ratna̭ma bhajanta॒ dhīrāḥ᳚ || tvayā॒ hi naḥ̭ pi॒taraḥ̭ soma॒ pūrve॒ karmā̭ṇi ca॒kruḥ pa̭vamāna॒ dhīrāḥ᳚ | va॒nvannavā̭taḥ pari॒dhīgṃ rapo᳚rṇu vī॒rebhi॒raśvai᳚rma॒ghavā̭ bhavā [bhava, naḥ॒ |] 65
naḥ || tvagṃ so̭ma pi॒tṛbhiḥ̭ saṃ​vi~dā॒no-'nu॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ā ta̭tantha | tasmai̭ ta indo ha॒viṣā̭ vidhema va॒yagg​ syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || agni̭ṣvāttāḥ pitara॒ eha ga̭cchata॒ sadaḥ̭ sada-ssadata supraṇītayaḥ | a॒ttā ha॒vīgṃṣi॒ praya̭tāni ba॒r॒hiṣyathā̭ ra॒yigṃ sarva̭vīra-ndadhātana || bar​hi̭ṣadaḥ pitara ū॒tya̭rvāgi॒mā vo̭ ha॒vyā ca̭kṛmā ju॒ṣaddhva᳚m | ta ā ga॒tā-'va̭sā॒ śa-nta̭me॒nā-'thā॒-'smabhya॒gṃ॒ [-'smabhya᳚m, śaṃ-yo~ra̭ra॒po da̭dhāta |] 66
śaṃ-yo~ra̭ra॒po da̭dhāta || ā-'ha-mpi॒tṝn-thsṷvi॒datrāgṃ̭ avithsi॒ napā̭ta-ñca vi॒krama̭ṇa-ñca॒ viṣṇoḥ᳚ | ba॒r॒hi॒ṣado॒ ye sva॒dhayā̭ su॒tasya॒ bhaja̭nta pi॒tvasta i॒hā-'' ga̭miṣṭhāḥ || upa̭hūtāḥ pi॒taraḥ̭ so॒myāso̭ bar​hi॒ṣyḙṣu ni॒dhiṣṷ pri॒yeṣṷ | ta ā ga̭mantu॒ ta i॒ha śrṷva॒ntvadhi̭ bruvantu॒ te a̭vantva॒smān || udī̭ratā॒mava̭ra॒ u-tparā̭sa॒ unma̭ddhya॒māḥ pi॒taraḥ̭ so॒myāsaḥ̭ | asuṃ॒- [asu᳚m, ya ī॒yura̭ vṛ॒kā] 67
-~ya ī॒yura̭ vṛ॒kā ṛ̭ta॒jñāste no̭-'vantu pi॒taro॒ havḙṣu || i॒da-mpi॒tṛbhyo॒ namo̭ astva॒dya ye pūrvā̭so॒ ya upa̭rāsa ī॒yuḥ | ye pārthi̭ve॒ raja॒syā niṣa̭ttā॒ ye vā̭ nū॒nagṃ sṷvṛ॒janā̭su vi॒kṣu || adhā॒ yathā̭ naḥ pi॒taraḥ॒ parā̭saḥ pra॒tnāso̭ agna ṛ॒tamā̭śuṣā॒ṇāḥ | śucīda̭ya॒-ndīdhi̭ti muktha॒śāsaḥ॒, kṣāmā̭ bhi॒ndanto̭ aru॒ṇīrapa̭ vrann || yada̭gne [yada̭gne, ka॒vya॒vā॒ha॒na॒ pi॒tṝn] 68
kavyavāhana pi॒tṝn. yakṣyṛ̭tā॒vṛdhaḥ̭ | pra ca̭ ha॒vyāni̭ vakṣyasi de॒vebhya̭śca pi॒tṛbhya॒ ā || tvama̭gna īḍi॒to jā̭tave॒do-'vā᳚ḍḍha॒vyāni̭ sura॒bhīṇi̭ kṛ॒tvā | prādāḥ᳚ pi॒tṛbhyaḥ̭ sva॒dhayā॒ te a̭kṣanna॒ddhi tva-ndḙva॒ praya̭tā ha॒vīgṃṣi̭ || māta̭lī ka॒vyairya॒mo aṅgi̭robhi॒ rbṛha॒spati॒r॒ ṛkva̭bhi rvāvṛdhā॒naḥ | yāg​śca̭ de॒vā vā̭vṛ॒dhurye ca̭ de॒vān-thsvāhā॒-'nye sva॒dhayā॒-'nye ma̭danti || 69 ||
i॒maṃ-ya~̭ma prasta॒ramāhi sīdāṅgi̭robhiḥ pi॒tṛbhiḥ̭ saṃ​vi~dā॒naḥ | ātvā॒ mantrāḥ᳚ kaviśa॒stā va̭hantve॒nā rā̭jan. ha॒viṣā̭ mādayasva || aṅgi̭robhi॒rā ga̭hi ya॒jñiyḙbhi॒ryama̭ vairū॒pairi॒ha mā̭dayasva | viva̭svantagṃ huve॒ yaḥ pi॒tā te॒-'smin. ya॒jñe ba॒r॒hiṣyā ni॒ṣadya̭ || aṅgi̭raso naḥ pi॒taro॒ nava̭gvā॒ atha̭rvāṇo॒ bhṛga̭va-sso॒myāsaḥ̭ | teṣāṃ᳚-va~॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiyā̭nā॒mapi̭ bha॒dre saṷmana॒se syā̭ma || 70 ||
(bha॒vā॒ - 'smabhya॒ - masuṃ॒ - ~yada̭gne - madanti - saumana॒sa - eka̭-ñca ) (a. 12)
(sa॒midha॒ - ścakṣṷṣī - pra॒jāpa̭ti॒rājyaṃ̭ - de॒vasya॒ sphyaṃ - bra̭hmavā॒dino॒ 'dbhi - ra॒gnestrayo॒ - manuḥ̭ pṛthi॒vyāḥ - pa॒śavo॒ - 'gnīdhḙ - de॒vā vai ya॒jñasya̭ - yu॒kṣvo - śanta̭stvā॒ - dvāda̭śa )
(sa॒midho̭ - yā॒jyā̭ - tasmā॒nnabhā॒-'gagṃ - hi tamanvi- tyā̭ha pra॒jā vā - ā॒hetyā̭ha - yu॒kṣvā hi - sa̭pta॒tiḥ )
(sa॒midhaḥ̭, saumana॒se syā̭ma)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe ṣaṣṭaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
(vā॒ya॒vyaṃ̭ - pra॒jāpa̭ti - rādi॒tyebhyo̭ - de॒vā - vi॒śvarṷ̄paḥ - sa॒midhaḥ॒ - ṣaṭ) (6)
|| iti dvītīya-ṅkāṇḍam ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे षष्ठः प्रश्नः - अवशिष्टकर्माभिधानं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
स॒मिधो॑ यजति वस॒न्तमे॒वर्तू॒नामव॑ रुन्धे॒ तनू॒नपा॑तं-यँजति ग्री॒ष्ममे॒वाव॑ रुन्ध इ॒डो य॑जति व॒र्॒षा ए॒वाव॑ रुन्धे ब॒र्॒हिर्य॑जति श॒रद॑मे॒वाव॑ रुन्धे स्वाहाका॒रं-यँ॑जति हेम॒न्तमे॒वाव॑ रुन्धे॒ तस्मा॒-थ्स्वाहा॑कृता॒ हेम॑-न्प॒शवो-ऽव॑ सीदन्ति स॒मिधो॑ यजत्यु॒षस॑ ए॒व दे॒वता॑ना॒मव॑ रुन्धे॒ तनू॒नपा॑तं-यँजति य॒ज्ञमे॒वाव॑ रुन्ध [य॒ज्ञमे॒वाव॑ रुन्ध, इ॒डो य॑जति] 1
इ॒डो य॑जति प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे ब॒र्​हिर्य॑जति प्र॒जामे॒वाव॑ रुन्धे स॒मान॑यत उप॒भृत॒स्तेजो॒ वा आज्य॑-म्प्र॒जा ब॒र्॒हिः प्र॒जास्वे॒व तेजो॑ दधाति स्वाहाका॒रं-यँ॑जति॒ वाच॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ दश॒ स-म्प॑द्यन्ते॒ दशा᳚क्षरा वि॒राडन्नं॑-विँ॒राड्वि॒राजै॒ वान्नाद्य॒मव॑ रुन्धे स॒मिधो॑ यजत्य॒स्मिन्ने॒व लो॒के प्रति॑तिष्ठति॒ तनू॒नपा॑तं-यँजति [ ] 2
य॒ज्ञ ए॒वान्तरि॑क्षे॒ प्रति॑ तिष्ठती॒डो य॑जति प॒शुष्वे॒व प्रति॑तिष्ठति ब॒र॒ःइर्य॑जति॒ य ए॒व दे॑व॒यानाः॒ पन्था॑न॒स्तेष्वे॒व प्रति॑तिष्ठति स्वाहाका॒रं-यँ॑जति सुव॒र्ग ए॒व लो॒के प्रति॑ तिष्ठत्ये॒ताव॑न्तो॒ वै दे॑वलो॒कास्तेष्वे॒व य॑थापू॒र्व-म्प्रति॑तिष्ठति देवासु॒रा ए॒षु लो॒केष्व॑स्पर्धन्त॒ ते दे॒वाः प्र॑या॒जैरे॒भ्यो लो॒केभ्यो ऽसु॑रा॒-न्प्राणु॑दन्त॒ त-त्प्र॑या॒जाना᳚- [त-त्प्र॑या॒जाना᳚म्, प्र॒या॒ज॒त्व-] 3
-म्प्रयाज॒त्वं-यँस्यै॒वं-विँ॒दुषः॑ प्रया॒जा इ॒ज्यन्ते॒ प्रैभ्यो लो॒केभ्यो॒ भ्रातृ॑व्यान्नुदते ऽभि॒क्राम॑-ञ्जुहोत्य॒भिजि॑त्यै॒ यो वै प्र॑या॒जाना᳚-म्मिथु॒नं-वेँद॒ प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑ र्मिथु॒नै र्जा॑यते स॒मिधो॑ ब॒ह्वीरि॑व यजति॒ तनू॒नपा॑त॒मेक॑मिव मिथु॒न-न्तदि॒डो ब॒ह्वीरि॑व यजति ब॒र्॒हिरेक॑मिव मिथु॒न-न्तदे॒तद्वै प्र॑या॒जाना᳚-म्मिथु॒नं-यँ ए॒वं-वेँद॒ प्र [ ] 4
प्र॒जया॑ प॒शुभि॑ र्मिथु॒नै र्जा॑यते दे॒वानां॒-वाँ अनि॑ष्टा दे॒वता॒ आस॒न्नथासु॑रा य॒ज्ञम॑जिघाग्ं स॒-न्ते दे॒वा गा॑य॒त्रीं-व्यौँ॑ह॒-न्पञ्चा॒क्षरा॑णि प्रा॒चीना॑नि॒ त्रीणि॑ प्रती॒चीना॑नि॒ ततो॒ वर्म॑ य॒ज्ञायाभ॑व॒द्वर्म॒ यज॑मानाय॒ य-त्प्र॑याजानूया॒जा इ॒ज्यन्ते॒ वर्मै॒व तद्य॒ज्ञाय॑ क्रियते॒ वर्म॒ यज॑मानाय॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ तस्मा॒-द्वरू॑थ-म्पु॒रस्ता॒-द्वर्​षी॑यः प॒श्चाद्ध्रसी॑यो दे॒वा वै पु॒रा रक्षो᳚भ्य॒ [पु॒रा रक्षो᳚भ्यः, इति॑ स्वाहाका॒रेण॑] 5
इति॑ स्वाहाका॒रेण॑ प्रया॒जेषु॑ य॒ज्ञग्ं स॒ग्ग्॒स्थाप्य॑मपश्य॒-न्तग्ग्​ स्वा॑हाका॒रेण॑ प्रया॒जेषु॒ सम॑स्थापय॒न् वि वा ए॒त-द्य॒ज्ञ-ञ्छि॑न्दन्ति॒ य-थ्स्वा॑हाका॒रेण॑ प्रया॒जेषु॑ सग्ग्​स्था॒पय॑न्ति प्रया॒जानि॒ष्ट्वा ह॒वीग्​ष्य॒भि घा॑रयति य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑त्या॒ अथो॑ ह॒विरे॒वाक॒रथो॑ यथापू॒र्वमुपै॑ति पि॒ता वै प्र॑या॒जाः प्र॒जा-ऽनू॑या॒जा य-त्प्र॑या॒जानि॒ष्ट्वा ह॒वीग्​ष्य॑भिघा॒रय॑ति पि॒तैव त-त्पु॒त्रेण॒ साधा॑रण- [साधा॑रणम्, कु॒रु॒ते॒ तस्मा॑दाहु॒-] 6
-ङ्कुरुते॒ तस्मा॑दाहु॒-र्यश्चै॒वं-वेँद॒ यश्च॒ न क॒था पु॒त्रस्य॒ केव॑ल-ङ्क॒था साधा॑रण-म्पि॒तुरित्यस्क॑न्नमे॒व तद्य-त्प्र॑या॒जेष्वि॒ष्टेषु॒ स्कन्द॑ति गाय॒त्र्ये॑व तेन॒ गर्भ॑-न्धत्ते॒ सा प्र॒जा-म्प॒शून्. यज॑मानाय॒ प्रज॑नयति ॥ 7 ॥
(य॒ज॒ति॒ य॒ज्ञामे॒वाव॑ रुन्धे॒ - तनू॒नपा॑तं-यँजति - प्रया॒जाना॑ ट्ट मे॒वं-वेँद॒ प्र - रक्षो᳚भ्यः॒ - साधा॑रणं॒ - पञ्च॑त्रिग्ंशच्च ) (अ. 1)
चक्षु॑षी॒ वा ए॒ते य॒ज्ञस्य॒ यदाज्य॑भागौ॒ यदाज्य॑भागौ॒ यज॑ति॒ चक्षु॑षी ए॒व त-द्य॒ज्ञस्य॒ प्रति॑ दधाति पूर्वा॒र्धे जु॑होति॒ तस्मा᳚-त्पूर्वा॒र्धे चक्षु॑षी प्र॒बाहु॑ग्-जुहोति॒ तस्मा᳚-त्प्र॒बाहु॒क्चक्षु॑षी देवलो॒कं-वाँ अ॒ग्निना॒ यज॑मा॒नो-ऽनु॑ पश्यति पितृलो॒कग्ं सोमे॑नोत्तरा॒र्धे᳚ ऽग्नये॑ जुहोति दक्षिणा॒र्धे सोमा॑यै॒वमि॑व॒ हीमौ लो॒काव॒नयो᳚ र्लो॒कयो॒रनु॑ख्यात्यै॒ राजा॑नौ॒ वा ए॒तौ दे॒वता॑नां॒- [दे॒वता॑नाम्, यद॒ग्नीषोमा॑वन्त॒रा] 8
ँयद॒ग्नीषोमा॑वन्त॒रा दे॒वता॑ इज्येते दे॒वता॑नां॒-विँधृ॑त्यै॒ तस्मा॒-द्राज्ञा॑ मनु॒ष्या॑ विधृ॑ता ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ कि-न्त-द्य॒ज्ञे यज॑मानः कुरुते॒ येना॒न्यतो॑दतश्च प॒शू-न्दा॒धा-रो॑भ॒यतो॑दत॒-श्चेत्यृच॑-म॒नूच्या ऽऽज्य॑भागस्य जुषा॒णेन॑ यजति॒ तेना॒न्यतो॑दतो दाधा॒रर्च॑म॒नूच्य॑ ह॒विष॑ ऋ॒चा य॑जति॒ तेनो॑भ॒यतो॑दतो दाधार मूर्ध॒न्वती॑ पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ भवति मू॒र्धान॑मे॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोति [ ] 9
नि॒युत्व॑त्या यजति॒ भ्रातृ॑व्यस्यै॒व प॒शू-न्नि यु॑वते के॒शिनग्ं॑ह दा॒र्भ्य-ङ्के॒शी सात्य॑कामिरुवाच स॒प्तप॑दा-न्ते॒ शक्व॑री॒ग्॒ श्वो य॒ज्ञे प्र॑यो॒क्तासे॒ यस्यै॑ वी॒र्ये॑ण॒ प्र जा॒ता-न्भ्रातृ॑व्यान्नु॒दते॒ प्रति॑ जनि॒ष्यमा॑णा॒न्॒. यस्यै॑ वी॒र्ये॑णो॒भयो᳚ र्लो॒कयो॒ र्ज्योति॑ र्ध॒त्ते यस्यै॑ वी॒र्ये॑ण पूर्वा॒र्धेना॑न॒ड्वा-न्भु॒नक्ति॑ जघना॒र्धेन॑ धे॒नुरिति॑ पु॒रस्ता᳚ल्लक्ष्मा पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ भवति जा॒ताने॒व भ्रातृ॑व्या॒-न्प्रणु॑दत उ॒परि॑ष्टाल्लक्ष्मा [ ] 10
या॒ज्या॑ जनि॒ष्यमा॑णाने॒व प्रति॑नुदते पु॒रस्ता᳚ल्लक्ष्मा पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ भवत्य॒स्मिन्ने॒व लो॒के ज्योति॑र्धत्त उ॒परि॑ष्टाल्लक्ष्मा या॒ज्या॑-ऽमुष्मि॑न्ने॒व लो॒के ज्योति॑र्धत्ते॒ ज्योति॑ष्मन्तावस्मा इ॒मौ लो॒कौ भ॑वतो॒ य ए॒वं-वेँद॑ पु॒रस्ता᳚ल्लक्ष्मा पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ भवति॒ तस्मा᳚-त्पूर्वा॒र्धेना॑न॒ड्वा-न्भु॑नक्त्यु॒परि॑ष्टाल्लक्ष्मा या॒ज्या॑ तस्मा᳚ज्जघना॒र्धेन॑ धे॒नुर्य ए॒वं-वेँद॑ भु॒ङ्क्त ए॑नमे॒तौ वज्र॒ आज्यं॒-वँज्र॒ आज्य॑भागौ॒ [आज्य॑भागौ॒, वज्रो॑] 11
वज्रो॑ वषट्का॒रस्त्रि॒वृत॑मे॒व वज्रग्ं॑ स॒म्भृत्य॒ भ्रातृ॑व्याय॒ प्र ह॑र॒त्यच्छ॑म्बट्कार-मप॒गूर्य॒ वष॑ट्करोति॒ स्तृत्यै॑ गाय॒त्री पु॑रो-ऽनुवा॒क्या॑ भवति त्रि॒ष्टुग् या॒ज्या᳚ ब्रह्म॑न्ने॒व क्ष॒त्रम॒न्वार॑-म्भयति॒ तस्मा᳚द्ब्राह्म॒णो मुख्यो॒ मुख्यो॑ भवति॒ य ए॒वं-वेँद॒ प्रैवैन॑-म्पुरो-ऽनुवा॒क्य॑या ऽऽह॒ प्रण॑यति या॒ज्य॑या ग॒मय॑ति वषट्का॒रेणैवैन॑-म्पुरो-ऽनुवा॒क्य॑या दत्ते॒ प्रय॑च्छति या॒ज्य॑या॒ प्रति॑ [या॒ज्य॑या॒ प्रति॑, व॒ष॒ट्का॒रेण॑] 12
वषट्का॒रेण॑ स्थापयति त्रि॒पदा॑ पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ भवति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒ष्वे॑व लो॒केषु॒ प्रति॑तिष्ठति॒ चतु॑ष्पदा या॒ज्या॑ चतु॑ष्पद ए॒व प॒शूनव॑ रुन्धे द्व्यक्ष॒रो व॑षट्का॒रो द्वि॒पा-द्यज॑मानः प॒शुष्वे॒वोपरि॑ष्टा॒-त्प्रति॑तिष्ठति गाय॒त्री पु॑रो-ऽनुवा॒क्या॑ भवति त्रि॒ष्टुग् या॒ज्यै॑षा वै स॒प्तप॑दा॒ शक्व॑री॒ यद्वा ए॒तया॑ दे॒वा अशि॑क्ष॒-न्तद॑शक्नुव॒न्॒. य ए॒वं-वेँद॑ श॒क्नोत्ये॒व यच्छिक्ष॑ति ॥ 13 ॥
(दे॒वता॑नां - करोत्यु॒ - परि॑ष्टाल्ल॒क्ष्मा - ऽऽज्य॑भागौ॒ - प्रति॑ - श॒क्रोत्ये॒व - द्वे च॑ ) (अ. 2)
प्र॒जाप॑ति र्दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञान् व्यादि॑श॒-थ्स आ॒त्मन्नाज्य॑मधत्त॒ त-न्दे॒वा अ॑ब्रुवन्ने॒ष वाव य॒ज्ञो यदाज्य॒मप्ये॒व नो-ऽत्रा॒स्त्विति॒ सो᳚-ऽब्रवी॒-द्यजान्॑ व॒ आज्य॑भागा॒वुप॑ स्तृणान॒भि घा॑रया॒निति॒ तस्मा॒-द्यज॒न्त्या-ज्य॑भागा॒वुप॑ स्तृणन्त्य॒भि घा॑रयन्ति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ कस्मा᳚-थ्स॒त्या-द्या॒तया॑मान्य॒न्यानि॑ ह॒वीग्​-ष्यया॑तयाम॒-माज्य॒मिति॑ प्राजाप॒त्य- [प्राजाप॒त्यम्, इति॑] 14
-मिति॑ ब्रूया॒दया॑तयामा॒ हि दे॒वाना᳚-म्प्र॒जाप॑ति॒रिति॒ छन्दाग्ं॑सि दे॒वेभ्यो-ऽपा᳚क्राम॒-न्न वो॑-ऽभा॒गानि॑ ह॒व्यं-वँ॑क्ष्याम॒ इति॒ तेभ्य॑ ए॒त-च्च॑तुरव॒त्त-म॑धारय-न्पुरो-ऽनुवा॒क्या॑यै या॒ज्या॑यै दे॒वता॑यै वषट्का॒राय॒ यच्च॑तुरव॒त्त-ञ्जु॒होति॒ छन्दाग्॑स्ये॒व त-त्प्री॑णाति॒ तान्य॑स्य प्री॒तानि॑ दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यं-वँ॑ह॒न्त्यङ्गि॑रसो॒ वा इ॒त उ॑त्त॒मा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्तदृष॑यो यज्ञवा॒स्त्व॑भ्य॒वाय॒-न्ते॑- [यज्ञवा॒स्त्व॑भ्य॒वाय॒-न्ते, अ॒प॒श्य॒-न्पु॒रो॒डाश॑-] 15
-ऽपश्य-न्पुरो॒डाश॑-ङ्कू॒र्म-म्भू॒तग्ं सर्प॑न्त॒-न्तम॑ब्रुव॒न्निन्द्रा॑य ध्रियस्व॒ बृ॒हस्पत॑ये ध्रियस्व॒ विश्वे᳚भ्यो दे॒वेभ्यो᳚ ध्रिय॒स्वेति॒ स नाद्ध्रि॑यत॒ तम॑ब्रुवन्न॒ग्नये᳚ ध्रिय॒स्वेति॒ सो᳚-ऽग्नये᳚-ऽद्ध्रियत॒ यदा᳚ग्ने॒यो᳚- ऽष्टाक॑पालो- ऽमावा॒स्या॑या-ञ्च पौर्णमा॒स्या-ञ्चा᳚च्यु॒तो भव॑ति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या॒भिजि॑त्यै॒ तम॑ब्रुवन् क॒था-ऽहा᳚स्था॒ इत्यनु॑पाक्तो ऽभूव॒मित्य॑ब्रवी॒-द्यथा-ऽक्षो-ऽनु॑पाक्तो॒- [-ऽनु॑पाक्तः, अ॒वार्च्छ॑त्ये॒व-] 16
-ऽवार्च्छ॑त्ये॒व-मवा॑-ऽऽर॒मित्यु॒परि॑ष्टा-द॒भ्यज्या॒धस्ता॒-दुपा॑नक्ति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्​ट्यै॒ सर्वा॑णि क॒पाला᳚न्य॒भि प्र॑थयति॒ ताव॑तः पुरो॒डाशा॑न॒मुष्मि॑न् ँलो॒के॑-ऽभि ज॑यति॒ यो विद॑ग्ध॒-स्स नै॑र्-ऋ॒तो यो-ऽशृ॑त॒-स्स रौ॒द्रो य-श्शृ॒त-स्स सदे॑व॒स्तस्मा॒दवि॑दहता शृत॒कृन्त्यः॑ सदेव॒त्वाय॒ भस्म॑ना॒-ऽभि वा॑सयति॒ तस्मा᳚न्मा॒ग्ं॒ सेनास्थि॑ छ॒न्नं-वेँ॒देना॒भि वा॑सयति॒ तस्मा॒- [तस्मा᳚त्, केशै॒-] 17
-त्केशै॒-श्शिरः॑ छ॒न्न-म्प्रच्यु॑तं॒-वाँ ए॒तद॒स्मा-ल्लो॒कादग॑त-न्देवलो॒कं-यँच्छृ॒तग्ं ह॒विरन॑भिघारित-मभि॒घार्यो-द्वा॑सयति देव॒त्रैवैन॑-द्गमयति॒ यद्येक॑-ङ्क॒पाल॒-न्नश्ये॒देको॒ मासः॑ सं​वँथ्स॒रस्यान॑वेत॒-स्स्यादथ॒ यज॑मानः॒ प्रमी॑येत॒ य-द्द्वे नश्ये॑ता॒-न्द्वौ मासौ॑ सं​वँथ्स॒रस्यान॑वेतौ॒ स्याता॒मथ॒ यज॑मानः॒ प्रमी॑येत स॒ङ्ख्यायो-द्वा॑सयति॒ यज॑मानस्य [यज॑मानस्य, गो॒पी॒थाय॒ यदि॒] 18
गोपी॒थाय॒ यदि॒ नश्ये॑दाश्वि॒न-न्द्वि॑कपा॒ल-न्निर्व॑पे-द्द्यावापृथि॒व्य॑- मेक॑कपालम॒श्विनौ॒ वै दे॒वाना᳚-म्भि॒षजौ॒ ताभ्या॑मे॒वास्मै॑ भेष॒ज-ङ्क॑रोति द्यावापृथि॒व्य॑ एक॑कपालो भवत्य॒नयो॒र्वा ए॒तन्न॑श्यति॒ यन्नश्य॑- त्य॒नयो॑रे॒वैन॑-द्विन्दति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ 19 ॥
(प्र॒जा॒प॒त्यं - ते - ऽक्षो-ऽनु॑पाक्तो - वे॒देना॒भि वा॑सयति॒ तस्मा॒--द्यज॑मानस्य॒ - द्वात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 3)
दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒व इति॒ स्फ्यमा द॑त्ते॒ प्रसू᳚त्या अ॒श्विनो᳚ र्बा॒हुभ्या॒मित्या॑हा॒-श्विनौ॒ हि दे॒वाना॑मद्ध्व॒र्यू आस्ता᳚-म्पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒मित्या॑ह॒ यत्यै॑ श॒तभृ॑ष्टिरसि वानस्प॒त्यो द्वि॑ष॒तो व॒ध इत्या॑ह॒ वज्र॑मे॒व त-थ्सग्ग्​श्य॑ति॒ भ्रातृ॑व्याय प्रहरि॒ष्यन्-थ्स्त॑म्ब य॒जुर्-ह॑रत्ये॒ताव॑ती॒ वै पृ॑थि॒वी याव॑ती॒ वेदि॒स्तस्या॑ ए॒ताव॑त ए॒व भ्रातृ॑व्य॒-न्निर्भ॑जति॒ [-निर्भ॑जति॒, तस्मा॒न्नाभा॒ग-] 20
तस्मा॒न्नाभा॒ग-न्निर्भ॑जन्ति॒ त्रिर्​ह॑रति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒भ्य ए॒वैनं॑-लोँ॒केभ्यो॒ निर्भ॑जति तू॒ष्णी-ञ्च॑तु॒र्थग्ं ह॑र॒त्यप॑रिमितादे॒वैन॒-न्निर्भ॑ज॒त्युद्ध॑न्ति॒ यदे॒वास्या॑ अमे॒द्ध्य-न्तदप॑ ह॒न्त्युद्ध॑न्ति॒ तस्मा॒दोष॑धयः॒ परा॑ भवन्ति॒ मूल॑-ञ्छिनत्ति॒ भ्रातृ॑व्यस्यै॒व मूल॑-ञ्छिनत्ति पितृदेव॒त्या-ऽति॑खा॒तेय॑ती-ङ्खनति प्र॒जाप॑तिना [प्र॒जाप॑तिना, यज्ञमु॒खेन॒ सम्मि॑ता॒मा] 21
यज्ञमु॒खेन॒ सम्मि॑ता॒मा प्र॑ति॒ष्ठायै॑ खनति॒ यज॑मानमे॒व प्र॑ति॒ष्ठा-ङ्ग॑मयति दक्षिण॒तो वर्​षी॑यसी-ङ्करोति देव॒यज॑नस्यै॒व रू॒पम॑कः॒ पुरी॑षवती-ङ्करोति प्र॒जावै प॒शवः॒ पुरी॑ष-म्प्र॒जयै॒वैन॑-म्प॒शुभिः॒ पुरी॑षवन्त-ङ्करो॒त्युत्त॑र-म्परिग्रा॒ह-म्परि॑ गृह्णात्ये॒ताव॑ती॒ वै पृ॑थि॒वी याव॑ती॒ वेदि॒स्तस्या॑ ए॒ताव॑त ए॒व भ्रातृ॑व्य-न्नि॒र्भज्या॒-ऽऽत्मन॒ उत्त॑र-म्परिग्रा॒ह-म्परि॑गृह्णाति क्रू॒रमि॑व॒ वा [क्रू॒रमि॑व॒ वै, ए॒त-त्क॑रोति॒] 22
ए॒त-त्क॑रोति॒ यद्वेदि॑-ङ्क॒रोति॒ धा अ॑सि स्व॒धा अ॒सीति॑ योयुप्यते॒ शान्त्यै॒ प्रोक्ष॑णी॒रा सा॑दय॒त्यापो॒ वै र॑क्षो॒घ्नी रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै॒ स्फ्यस्य॒वर्त्मन्᳚-थ्सादयति य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑त्यै॒य-न्द्वि॒ष्या-त्त-न्ध्या॑येच्छु॒चैवैन॑मर्पयति ॥ 23 ॥
(भ॒ज॒ति॒ - प्र॒जाप॑तिने- व॒ वै - त्रय॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 4)
ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्त्य॒द्भिर्-ह॒वीग्ंषि॒ प्रौक्षीः॒ केना॒प इति॒ ब्रह्म॒णेति॑ ब्रूयाद॒द्भिर्-ह्ये॑व ह॒वीग्ंषि॑ प्रो॒क्षति॒ ब्रह्म॑णा॒-ऽप इ॒द्ध्माब॒र्॒हिः प्रोक्ष॑ति॒ मेद्ध्य॑मे॒वैन॑-त्करोति॒ वेदि॒-म्प्रोक्ष॑त्यृ॒क्षा वा ॒षा-ऽलो॒मका॑-ऽमे॒द्ध्या य-द्वेदि॒र्मेद्ध्या॑-मे॒वैना᳚-ङ्करोति दि॒वे त्वा॒-ऽन्तरि॑क्षाय त्वा पृथि॒व्यै त्वेति॑ ब॒र्॒​हि-रा॒साद्य॒ प्रो- [ब॒र्॒​हि-रा॒साद्य॒ प्र, उक्ष॑त्ये॒भ्य] 24
-क्ष॑त्ये॒भ्य ए॒वैन॑ल्लो॒केभ्यः॒ प्रोक्ष॑ति क्रू॒रमि॑व॒ वा ए॒त-त्क॑रोति॒ य-त्खन॑त्य॒पो निन॑यति॒ शान्त्यै॑ पु॒रस्ता᳚-त्प्रस्त॒र-ङ्गृ॑ह्णाति॒ मुख्य॑मे॒वैन॑-ङ्करो॒तीय॑न्त-ङ्गृह्णाति प्र॒जाप॑तिना यज्ञमु॒खेन॒ सम्मि॑त-म्ब॒र्॒हि-स्स्तृ॑णाति प्र॒जा वै ब॒र्॒हिः पृ॑थि॒वी वेदिः॑ प्र॒जा ए॒व पृ॑थि॒व्या-म्प्रति॑ष्ठापय॒त्यन॑तिदृश्ञग्ग्​ स्तृणाति प्र॒जयै॒वैन॑-म्प॒शुभि॒-रन॑तिदृश्ञ-ङ्करो॒- [-रन॑तिदृश्ञ-ङ्करोति, उत्त॑र-म्ब॒र्॒हिषः॑] 25
-त्युत्त॑र-म्ब॒र्॒हिषः॑ प्रस्त॒रग्ं सा॑दयति प्र॒जा वै ब॒र्॒हि र्यज॑मानः प्रस्त॒रोयज॑मान-मे॒वाय॑जमाना॒-दुत्त॑र-ङ्करोति॒ तस्मा॒-द्यज॑मा॒नो-ऽय॑जमाना॒दुत्त॑रो॒-ऽन्तर्द॑धाति॒ व्यावृ॑त्त्या अ॒नक्ति॑ ह॒विष्कृ॑तमे॒वैनग्ं॑ सुव॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयतित्रे॒धा-ऽन॑क्ति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒भ्य ए॒वैनं॑-लोँ॒केभ्यो॑-ऽनक्ति॒ न प्रति॑ शृणाति॒य-त्प्र॑तिशृणी॒यादनू᳚र्ध्व-म्भावुकं॒-यँज॑मानस्य स्यादु॒परी॑व॒ प्र ह॑र- [प्र ह॑रति, उ॒परी॑व॒ हि] 26
-त्यु॒परी॑व॒ हि सु॑व॒र्गो लो॒को निय॑च्छति॒ वृष्टि॑मे॒वास्मै॒ निय॑च्छति॒ नात्य॑ग्र॒-म्प्र ह॑रे॒द्यदत्य॑ग्र-म्प्र॒हरे॑द-त्यासा॒रिण्य॑द्ध्व॒र्यो-र्नाशु॑का स्या॒न्न पु॒रस्ता॒-त्प्रत्य॑स्ये॒द्य-त्पु॒रस्ता᳚-त्प्र॒त्यस्ये᳚-थ्सुव॒र्गाल्लो॒का-द्यज॑मान॒-म्प्रति॑ नुदे॒-त्प्राञ्च॒-म्प्रह॑रति॒ यज॑मानमे॒व सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति॒ न विष्व॑ञ्चं॒-विँ यु॑या॒-द्य-द्विष्व॑ञ्चं-विँयु॒या- [-वियु॒यात्, स्त्र्य॑स्य जायेतो॒र्ध्व-] 27
-थ्स्त्र्य॑स्य जायेतो॒र्ध्व-मुद्यौ᳚त्यू॒र्ध्वमि॑व॒ हि पु॒ग्ं॒सः पुमा॑ने॒वास्य॑ जायते॒ य-थ्स्फ्येन॑ वोपवे॒षेण॑ वा योयु॒प्येत॒ स्तृति॑रे॒वास्य॒ सा हस्ते॑न योयुप्यते॒ यज॑मानस्य गोपी॒थाय॑ ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ किं-यँ॒ज्ञस्य॒ यज॑मान॒ इति॑ प्रस्त॒र इति॒ तस्य॒ क्व॑ सुव॒र्गो लो॒क इत्या॑हव॒नीय॒ इति॑ ब्रूया॒द्य-त्प्र॑स्त॒रमा॑हव॒नीये᳚ प्र॒हर॑ति॒ यज॑मानमे॒व [यज॑मानमे॒व, सु॒व॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति॒] 28
सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति॒ वि वा ए॒त-द्यज॑मानो लिशते॒ य-त्प्र॑स्त॒रं-योँ॑यु॒प्यन्ते॑ ब॒र्॒हिरनु॒ प्रह॑रति॒ शान्त्या॑ अनारम्भ॒ण इ॑व॒ वा ए॒तर्​ह्य॑द्ध्व॒र्यु-स्स ई᳚श्व॒रो वे॑प॒नो भवि॑तोर्ध्रु॒वा ऽसीती॒माम॒भि मृ॑शती॒यं-वैँ ध्रु॒वा-ऽस्यामे॒व प्रति॑तिष्ठति॒ न वे॑प॒नो भ॑व॒त्यगा(3)न॑ग्नी॒दित्या॑ह॒ यद्ब्रू॒याद-ग॑न्न॒ग्निरित्य॒ -ग्नाव॒ग्नि-ङ्ग॑मये॒न्नि र्यज॑मानग्ं सुव॒र्गाल्लो॒का-द्भ॑जे॒दग॒न्नित्ये॒व ब्रू॑या॒-द्यज॑मानमे॒व सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति ॥ 29 ॥
(आ॒साद्य॒ प्रा - न॑तिदृश्ञ-ङ्करोति - हरति - वियु॒या--द्यज॑मानमे॒वा-ऽग्निरिति॑ - स॒प्तद॑श च ) (अ. 5)
अ॒ग्नेस्त्रयो॒ ज्यायाग्ं॑सो॒ भ्रात॑र आस॒-न्ते दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यं-वँह॑न्तः॒ प्रामी॑यन्त॒ सो᳚-ऽग्निर॑बिभेदि॒त्थं-वाँव स्य आर्ति॒मा-ऽरि॑ष्य॒तीति॒ स निला॑यत॒ सो॑-ऽपः प्रावि॑श॒-त्त-न्दे॒वताः॒ प्रैष॑मैच्छ॒-न्त-म्मथ्स्यः॒ प्राब्र॑वी॒-त्तम॑शपद्धि॒याधि॑या त्वा वद्ध्यासु॒र्यो मा॒ प्रावो॑च॒ इति॒ तस्मा॒न्मथ्स्य॑-न्धि॒याधि॑या घ्नन्ति श॒प्तो [श॒प्तः, हि] 30
हि तमन्व॑विन्द॒-न्तम॑ ब्रुव॒न्नुप॑ न॒ आ व॑र्तस्व ह॒व्य-न्नो॑ व॒हेति॒ सो᳚-ऽब्रवी॒द्वरं॑-वृँणै॒ यदे॒व गृ॑ही॒तस्याहु॑तस्यबहिः परि॒धि स्कन्दा॒-त्तन्मे॒ भ्रातृ॑णा-म्भाग॒धेय॑मस॒दिति॒ तस्मा॒द्य-द्गृ॑ही॒तस्याहु॑तस्य बहिः परि॒धि स्कन्द॑ति॒ तेषा॒-न्त-द्भा॑ग॒धेय॒-न्ताने॒व तेन॑ प्रीणाति परि॒धी-न्परि॑ दधाति॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै॒ सग्ग्​ स्प॑र्​शयति॒ [सग्ग्​ स्प॑र्​शयति, रक्ष॑सा॒-] 31
रक्ष॑सा॒-मन॑न्ववचाराय॒ न पु॒रस्ता॒-त्परि॑ दधात्यादि॒त्यो ह्ये॑वोद्य-न्पु॒रस्ता॒-द्रक्षाग्॑स्यप॒हन्त्यू॒र्ध्वे स॒मिधा॒वा द॑धात्यु॒परि॑ष्टादे॒व रक्षा॒ग्॒स्यप॑ हन्ति॒ यजु॑षा॒-ऽन्या-न्तू॒ष्णीम॒न्या-म्मि॑थुन॒त्वाय॒ द्वे आ द॑धाति द्वि॒पा-द्यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्यै ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ स त्वै य॑जेत॒ यो य॒ज्ञस्या-ऽऽर्त्या॒ वसी॑या॒न्-थ्स्यादिति॒ भूप॑तये॒ स्वाहा॒ भुव॑नपतये॒ स्वाहा॑ भू॒ताना॒- [भू॒ताना᳚म्, पत॑ये॒ स्वाहेति॑] 32
-म्पत॑ये॒ स्वाहेति॑ स्क॒न्नमनु॑ मन्त्रयेत य॒ज्ञस्यै॒व तदार्त्या॒ यज॑मानो॒ वसी॑या-न्भवति॒ भूय॑सी॒र्॒हि दे॒वताः᳚ प्री॒णाति॑ जा॒मि वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॑ क्रियते॒ यद॒न्वञ्चौ॑ पुरो॒डाशा॑ वुपाग्ंशुया॒जम॑न्त॒रा य॑ज॒त्यजा॑मित्वा॒याथो॑ मिथुन॒त्वाया॒ग्निर॒मुष्मि॑न् ँलो॒क आसी᳚-द्य॒मो᳚-ऽस्मि-न्ते दे॒वा अ॑ब्रुव॒न्नेते॒मौ वि पर्यू॑हा॒मेत्य॒न्नाद्ये॑न दे॒वा अ॒ग्नि- [दे॒वा अ॒ग्निम्, उ॒पाम॑न्त्रयन्त] 33
-मु॒पाम॑न्त्रयन्त रा॒ज्येन॑ पि॒तरो॑ य॒म-न्तस्मा॑द॒ग्नि र्दे॒वाना॑मन्ना॒दो य॒मः पि॑तृ॒णाग्ं राजा॒ य ए॒वं-वेँद॒ प्ररा॒ज्यम॒न्नाद्य॑-माप्नोति॒ तस्मा॑ ए॒त-द्भा॑ग॒धेय॒-म्प्राय॑च्छ॒न्॒. यद॒ग्नये᳚ स्विष्ट॒कृते॑-ऽव॒द्यन्ति॒ यद॒ग्नये᳚ स्विष्ट॒कृते॑ ऽव॒द्यति॑ भाग॒धेये॑नै॒व त-द्रु॒द्रग्ं सम॑र्धयति स॒कृ-थ्स॑कृ॒दव॑ द्यति स॒कृदि॑व॒ हि रु॒द्र उ॑त्तरा॒र्धादव॑ द्यत्ये॒षा वै रु॒द्रस्य॒ [वै रु॒द्रस्य॑, दिख्-स्वाया॑मे॒व] 34
दिख्-स्वाया॑मे॒व दि॒शि रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते॒ द्विर॒भि घा॑रयति चतुरव॒त्तस्या-ऽऽप्त्यै॑प॒शवो॒ वै पूर्वा॒ आहु॑तय ए॒ष रु॒द्रो यद॒ग्निर्य-त्पूर्वा॒ आहु॑तीर॒भि जु॑हु॒या-द्रु॒द्राय॑ प॒शूनपि॑ दध्यादप॒शुर्यज॑मान-स्स्यादति॒हाय॒ पूर्वा॒ आहु॑तीर्जुहोति पशू॒ना-ङ्गो॑पी॒थाय॑ ॥ 35 ॥
(श॒प्तः - स्प॑र्​शयति - भू॒ताना॑ - म॒ग्निग्ं - रु॒द्रस्य॑ - स॒प्तत्रिग्ं॑शच्च ) (अ. 6)
मनुः॑ पृथि॒व्या य॒ज्ञिय॑मैच्छ॒-थ्स घृ॒त-न्निषि॑क्तमविन्द॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒-त्को᳚-ऽस्येश्व॒रो य॒ज्ञे-ऽपि॒ कर्तो॒रिति॒ ताव॑ब्रूता-म्मि॒त्रावरु॑णौ॒ गोरे॒वा-ऽऽवमी᳚श्व॒रौ कर्तो᳚-स्स्व॒ इति॒ तौ ततो॒ गाग्ं समै॑रयता॒ग्ं॒ सा यत्र॑ यत्र॒ न्यक्रा॑म॒-त्ततो॑ घृ॒तम॑पीड्यत॒ तस्मा᳚-द्घृ॒तप॑द्युच्यते॒ तद॑स्यै॒ जन्मोप॑हूतग्ं रथन्त॒रग्ं स॒ह पृ॑थि॒व्येत्या॑हे॒ [स॒ह पृ॑थि॒व्येत्या॑ह, इयं-वैँ] 36
यं-वैँ र॑थन्त॒रमि॒मामे॒व स॒हान्ना-द्ये॒नोप॑ ह्वयत॒ उप॑हूतं-वाँमदे॒व्यग्ं स॒हान्तरि॑क्षे॒णेत्या॑ह प॒शवो॒ वै वा॑मदे॒व्य-म्प॒शूने॒व स॒हान्तरि॑क्षे॒णोप॑ ह्वयत॒ उप॑हूत-म्बृ॒ह-थ्स॒ह दि॒वेत्या॑है॒रं-वैँ बृ॒हदिरा॑मे॒व स॒ह दि॒वोप॑ ह्वयत॒ उप॑हूता-स्स॒प्त होत्रा॒ इत्या॑ह॒ होत्रा॑ ए॒वोप॑ ह्वयत॒ उप॑हूता धे॒नु- [उप॑हूता धे॒नुः, स॒हर्​ष॒भेत्या॑ह] 37
-स्स॒हर्​ष॒भेत्या॑ह मिथु॒नमे॒वोप॑ ह्वयत॒ उप॑हूतो भ॒क्ष-स्सखेत्या॑ह सोमपी॒थमे॒वोप॑ ह्वयत॒ उप॑हू॒ताँ(4) हो इत्या॑हा॒-ऽऽत्मान॑मे॒वोप॑ ह्वयत आ॒त्मा ह्युप॑हूतानां॒-वँसि॑ष्ठ॒ इडा॒मुप॑ ह्वयते प॒शवो॒ वा इडा॑ प॒शूने॒वोप॑ ह्वयते च॒तुरुप॑ ह्वयते॒ चतु॑ष्पादो॒ हि प॒शवो॑ मान॒वीत्या॑ह॒ मनु॒र्​ह्ये॑ता- [मनु॒र्​ह्ये॑ताम्, अग्रे ऽप॑श्य-] 38
-मग्रे ऽप॑श्य-द्घृ॒तप॒दीत्या॑ह॒ य दे॒वास्यै॑ प॒दा-द्घृ॒तमपी᳚ड्यत॒ तस्मा॑दे॒वमा॑ह मैत्रावरु॒णीत्या॑ह मि॒त्रावरु॑णौ॒ ह्ये॑नाग्ं स॒मैर॑यता॒-म्ब्रह्म॑ दे॒वकृ॑त॒-मुप॑हूत॒मित्या॑ह॒ ब्रह्मै॒वोप॑ ह्वयते॒ दैव्या॑ अद्ध्व॒र्यव॒ उप॑हूता॒ उप॑हूता मनु॒ष्या॑ इत्या॑ह देवमनु॒ष्याने॒वोप॑ ह्वयते॒ य इ॒मं-यँ॒ज्ञमवा॒न्॒ ये य॒ज्ञप॑तिं॒-वँर्धा॒नित्या॑ह [ ] 39
य॒ज्ञाय॑ चै॒व यज॑मानाय चा॒ ऽऽशिष॒मा शा᳚स्त॒ उप॑हूते॒ द्यावा॑पृथि॒वी इत्या॑ह॒ द्यावा॑पृथि॒वी ए॒वोप॑ ह्वयते पूर्व॒जे ऋ॒ताव॑री॒ इत्या॑ह पूर्व॒जे ह्ये॑ते ऋ॒ताव॑री दे॒वी दे॒वपु॑त्रे॒ इत्या॑ह दे॒वी ह्ये॑ते दे॒वपु॑त्रे॒ उप॑हूतो॒-ऽयं ँयज॑मान॒ इत्या॑ह॒ यज॑मानमे॒वोप॑ ह्वयत॒ उत्त॑रस्या-न्देवय॒ज्याया॒मुप॑हूतो॒ भूय॑सि हवि॒ष्कर॑ण॒ उप॑हूतो दि॒व्ये धाम॒न्नुप॑हूत॒ [धाम॒न्नुप॑हूतः, इत्या॑ह] 40
इत्या॑ह प्र॒जा वा उत्त॑रा देवय॒ज्या प॒शवो॒ भूयो॑ हवि॒ष्कर॑णग्ं सुव॒र्गो लो॒को दि॒व्य-न्धामे॒दम॑-सी॒दम॒सीत्ये॒व य॒ज्ञस्य॑ प्रि॒य-न्धामोप॑ ह्वयते॒ विश्व॑मस्य प्रि॒य-मुप॑हूत॒मित्या॒हा-छ॑म्बट्कारमे॒वोप॑ ह्वयते ॥ 41 ॥
(आ॒ह॒ - धे॒नु- रे॒तां - ँवर्धा॒नित्या॑ह॒ - धाम॒न्नुप॑हूत॒ - श्चतु॑स्त्रिग्ंशच्च ) (अ. 7)
प॒शवो॒ वा इडा᳚ स्व॒यमा द॑त्ते॒ काम॑मे॒वा-ऽऽत्मना॑ पशू॒नामा द॑त्ते॒ न ह्य॑न्यः काम॑-म्पशू॒ना-म्प्र॒यच्छ॑ति वा॒चस्पत॑ये त्वा हु॒त-म्प्रा-ऽश्ञा॒मीत्या॑ह॒ वाच॑मे॒व भा॑ग॒धेये॑न प्रीणाति॒ सद॑स॒स्पत॑ये त्वा हु॒त-म्प्रा-ऽश्ञा॒मीत्या॑ह स्व॒गाकृ॑त्यै चतुरव॒त्त-म्भ॑वति ह॒विर्वै च॑तुरव॒त्त-म्प॒शव॑श्चतुरव॒त्तं-यँद्धोता᳚ प्राश्ञी॒याद्धोता- [प्राश्ञी॒याद्धोता᳚, आर्ति॒मार्च्छे॒द्य-] 42
-ऽऽर्ति॒मार्च्छे॒द्य-द॒ग्नौ जु॑हु॒या-द्रु॒द्राय॑ प॒शूनपि॑ दद्ध्यादप॒शुर्यज॑मान-स्स्या-द्वा॒चस्पत॑ये त्वा हु॒त-म्प्रा-ऽश्ञा॒मीत्या॑ह प॒रोक्ष॑मे॒वैन॑-ज्जुहोति॒ सद॑स॒स्पत॑ये त्वा हु॒त-म्प्राश्ञा॒मीत्या॑ह स्व॒गाकृ॑त्यै॒ प्राश्ञ॑न्ति ती॒र्थ ए॒व प्राश्ञ॑न्ति॒ दक्षि॑णा-न्ददाति ती॒र्थ ए॒व दक्षि॑णा-न्ददाति॒ वि वा ए॒तद्य॒ज्ञ- [वि वा ए॒तद्य॒ज्ञम्, छि॒न्द॒न्ति॒ यन्म॑द्ध्य॒तः] 43
-ञ्छि॑न्दन्ति॒ यन्म॑द्ध्य॒तः प्रा॒श्ञन्त्य॒द्भि-र्मा᳚र्जयन्त॒ आपो॒ वै सर्वा॑ दे॒वता॑ दे॒वता॑भिरे॒व य॒ज्ञग्ं स-न्त॑न्वन्ति दे॒वा वै य॒ज्ञा-द्रु॒द्रम॒न्तरा॑य॒न्​थ्स य॒ज्ञम॑विद्ध्य॒-त्त-न्दे॒वा अ॒भि सम॑गच्छन्त॒ कल्प॑ता-न्न इ॒दमिति॒ ते᳚-ऽब्रुव॒न्-थ्स्वि॑ष्टं॒-वैँ न॑ इ॒द-म्भ॑विष्यति॒ यदि॒मग्ं रा॑धयि॒ष्याम॒ इति॒ त-थ्स्वि॑ष्ट॒कृतः॑ स्विष्टकृ॒त्त्व-न्तस्या ऽऽवि॑द्ध॒-न्नि- [-ऽऽवि॑द्ध॒-न्निः, अ॒कृ॒न्त॒न्॒. यवे॑न॒] 44
-र॑कृन्त॒न्॒. यवे॑न॒ सम्मि॑त॒-न्तस्मा᳚-द्यवमा॒त्रमव॑ द्ये॒-द्यज्ज्यायो॑-ऽव॒-द्ये-द्रो॒पये॒-त्त-द्य॒ज्ञस्य॒ यदुप॑ च स्तृणी॒याद॒भि च॑ घा॒रये॑दुभयत-स्सग्ग्​श्वा॒यि कु॑र्यादव॒दाया॒भि घा॑रयति॒ द्वि-स्सम्प॑द्यते द्वि॒पा-द्यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ य-त्ति॑र॒श्चीन॑-मति॒-हरे॒दन॑भि-विद्धं-यँ॒ज्ञस्या॒भि वि॑द्ध्ये॒दग्रे॑ण॒ परि॑ हरति ती॒र्थेनै॒व परि॑ हरति॒ त-त्पू॒ष्णे पर्य॑हर॒न्त- [पर्य॑हर॒न्तत्, पू॒षा] 45
-त्पू॒षा प्राश्य॑ द॒तो॑-ऽरुण॒-त्तस्मा᳚-त्पू॒षा प्र॑पि॒ष्टभा॑गो-ऽद॒न्तको॒ हि त-न्दे॒वा अ॑ब्रुव॒न् वि वा अ॒यमा᳚र्ध्यप्राशित्रि॒यो वा अ॒यम॑भू॒दिति॒ त-द्बृह॒स्पत॑ये॒ पर्य॑हर॒न्-थ्सो॑-ऽबिभे॒-द्बृह॒स्पति॑रि॒त्थं-वाँव स्य आर्ति॒मा-ऽरि॑ष्य॒तीति॒ स ए॒त-म्मन्त्र॑मपश्य॒-थ्सूर्य॑स्य त्वा॒ चक्षु॑षा॒ प्रति॑ पश्या॒मीत्य॑ब्रवी॒न्न हि सूर्य॑स्य॒ चक्षुः॒ [चक्षुः॑, कि-ञ्च॒न] 46
कि-ञ्च॒न हि॒नस्ति॒ सो॑-ऽबिभे-त्प्रतिगृ॒ह्णन्त॑-म्मा हिग्ंसिष्य॒तीति॑ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे᳚-ऽश्विनो᳚ र्बा॒हुभ्या᳚-म्पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒-म्प्रति॑ गृह्णा॒मीत्य॑ब्रवी-थ्सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वैन॒द्ब्रह्म॑णा दे॒वता॑भिः॒ प्रत्य॑गृह्णा॒-थ्सो॑-ऽबिभे-त्प्रा॒श्ञन्त॑-म्मा हिग्ंसिष्य॒तीत्य॒ग्नेस्त्वा॒ ऽऽस्ये॑न॒ प्रा-ऽश्ञा॒मीत्य॑ब्रवी॒न्न ह्य॑ग्नेरा॒स्य॑-ङ्किञ्च॒न हि॒नस्ति॒ सो॑-ऽबिभे॒- [सो॑-ऽबिभेत्, प्राशि॑तम्मा-] 47
-त्प्राशि॑तम्मा-हिग्ंसिष्य॒तीति॑ ब्राह्म॒णस्यो॒दरे॒णेत्य॑ ब्रवी॒न्न हि ब्रा᳚ह्म॒णस्यो॒दर॒-ङ्कि-ञ्च॒न हि॒नस्ति॒ बृह॒स्पते॒र्ब्रह्म॒णेति॒ स हि ब्रह्मि॒ष्ठो-ऽप॒ वा ए॒तस्मा᳚-त्प्रा॒णाः क्रा॑मन्ति॒ यः प्रा॑शि॒त्र-म्प्रा॒श्ञात्य॒द्भि-र्मा᳚र्जयि॒त्वा प्रा॒णान्-थ्स-म्मृ॑शते॒-ऽमृतं॒-वैँ प्रा॒णा अ॒मृत॒मापः॑ प्रा॒णाने॒व य॑थास्था॒नमुप॑ ह्वयते ॥ 48 ॥
(प्रा॒श्ञी॒याद्धोता॑ - य॒ज्ञं - नि - र॑हर॒न्त - च्चक्षु॑ - रा॒स्य॑-ङ्किञ्च॒न हि॒नस्ति॒ सो॑-ऽबिभे॒ - च्चतु॑श्चत्वारिग्ंशच्च ) (अ. 8)
अ॒ग्नीध॒ आ द॑धा-त्य॒ग्निमु॑खा-ने॒वर्तू-न्प्री॑णाति स॒मिध॒मा द॑धा॒त्युत्त॑रासा॒-माहु॑तीना॒-म्प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो॑ स॒मिद्व॑त्ये॒व जु॑होति परि॒धीन्-थ्स-म्मा᳚र्​ष्टि पु॒नात्ये॒वैना᳚न्-थ्स॒कृ-थ्स॑कृ॒-थ्स-म्मा᳚र्​ष्टि॒ परा॑ङिव॒ ह्ये॑तर्​हि॑ य॒ज्ञश्च॒तु-स्सम्प॑द्यते॒ चतु॑ष्पादः प॒शवः॑ प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे॒ ब्रह्म॒-न्प्रस्था᳚स्याम॒ इत्या॒हात्र॒ वा ए॒तर्​हि॑ य॒ज्ञ-श्श्रि॒तो [य॒ज्ञ-श्श्रि॒तः, यत्र॑ ब्र॒ह्मा] 49
यत्र॑ ब्र॒ह्मा यत्रै॒व य॒ज्ञ-श्श्रि॒तस्तत॑ ए॒वैन॒मा र॑भते॒ यद्धस्ते॑न प्र॒मीवे᳚द्वेप॒न-स्स्या॒द्यच्छी॒र्​ष्णा शी॑र्​षक्ति॒मान्-थ्स्या॒द्य-त्तू॒ष्णीमासी॒ता ऽस॑म्प्रत्तो य॒ज्ञ-स्स्या॒-त्प्रति॒ष्ठेत्ये॒व ब्रू॑या-द्वा॒चि वै य॒ज्ञ-श्श्रि॒तो यत्रै॒व य॒ज्ञ-श्श्रि॒तस्तत॑ ए॒वैन॒ग्ं॒ स-म्प्र य॑च्छति॒ देव॑ सवितरे॒त-त्ते॒ प्रा- [सवितरे॒त-त्ते॒ प्र, आ॒हेत्या॑ह॒] 50
-ऽऽहेत्या॑ह॒ प्रसू᳚त्यै॒ बृह॒स्पति॑ र्ब्र॒ह्मेत्या॑ह॒ स हि ब्रह्मि॑ष्ठ॒-स्स य॒ज्ञ-म्पा॑हि॒ स य॒ज्ञप॑ति-म्पाहि॒ स मा-म्पा॒हीत्या॑ह य॒ज्ञाय॒ यज॑मानाया॒-ऽऽत्मने॒ तेभ्य॑ ए॒वा-ऽऽशिष॒मा शा॒स्ते-ऽना᳚र्त्या आ॒श्राव्या॑-ऽऽह दे॒वान्. य॒जेति॑ ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ती॒ष्टा दे॒वता॒ अथ॑ कत॒म ए॒ते दे॒वा इति॒ छन्दा॒ग्ं॒सीति॑ ब्रूया-द्गाय॒त्री-न्त्रि॒ष्टुभ॒- [ब्रूया-द्गाय॒त्री-न्त्रि॒ष्टुभ᳚म्, जग॑ती॒-] 51
ञ्जग॑ती॒-मित्यथो॒ खल्वा॑हुर्ब्राह्म॒णा वै छन्दा॒ग्ं॒सीति॒ ताने॒व त-द्य॑जति दे॒वानां॒-वाँ इ॒ष्टा दे॒वता॒ आस॒न्नथा॒ग्निर्नोद॑ज्वल॒-त्त-न्दे॒वा आहु॑तीभि-रनूया॒जेष्वन्व॑-विन्द॒न्॒. यद॑नूया॒जान्. यज॑त्य॒ग्निमे॒व त-थ्समि॑न्ध ए॒तदु॒र्वै नामा॑-ऽऽसु॒र आ॑सी॒-थ्स ए॒तर्​हि॑ य॒ज्ञस्या॒ ऽऽशिष॑मवृङ्क्त॒ य-द्ब्रू॒यादे॒त- [य-द्ब्रू॒यादे॒तत्, उ॒ द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ भ॒द्र-म॑भू॒-] 52
-दु॑ द्यावापृथिवी भ॒द्र-म॑भू॒-दित्ये॒तदु॑-मे॒वा-ऽऽसु॒रं-यँ॒ज्ञस्या॒-ऽऽशिष॑-ङ्गमयेदि॒द-न्द्या॑वापृथिवी भ॒द्रम॑भू॒दित्ये॒व ब्रू॑या॒-द्यज॑मानमे॒व य॒ज्ञस्या॒-ऽऽशिष॑-ङ्गमय॒त्यार्ध्म॑ सूक्तवा॒कमु॒त न॑मोवा॒कमि-त्या॑हे॒दम॑रा॒-थ्स्मेति॒ वावैतदा॒होप॑श्रितो दि॒वः पृ॑थि॒व्योरित्या॑ह॒ द्यावा॑पृथि॒व्योर्​हि य॒ज्ञ उप॑श्रित॒ ओम॑न्वती ते॒-ऽस्मिन्. य॒ज्ञे य॑जमान॒ द्यावा॑पृथि॒वी [ ] 53
स्ता॒मित्या॑हा॒ ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्ते॒ यद्ब्रू॒या-थ्सू॑पावसा॒ना च॑ स्वद्ध्यवसा॒ना चेति॑ प्र॒मायु॑को॒ यज॑मान-स्स्याद्य॒दा हि प्र॒मीय॒ते ऽथे॒मामु॑पाव॒स्यति॑ सूपचर॒णा च॑ स्वधिचर॒णा चेत्ये॒व ब्रू॑या॒-द्वरी॑यसीमे॒वास्मै॒ गव्यू॑ति॒मा शा᳚स्ते॒ न प्र॒मायु॑को भवति॒ तयो॑रा॒विद्य॒ग्निरि॒दग्ं ह॒विर॑जुष॒तेत्या॑ह॒ या अया᳚क्ष्म [ ] 54
दे॒वता॒स्ता अ॑रीरधा॒मेति॒ वावैतदा॑ह॒ यन्न नि॑र्दि॒शे-त्प्रति॑वेशं-यँ॒ज्ञस्या॒ ऽऽशीर्ग॑च्छे॒दा शा᳚स्ते॒-ऽयं-यँज॑मानो॒-ऽसावित्या॑ह नि॒र्दिश्यै॒वैनग्ं॑ सुव॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मय॒त्यायु॒रा शा᳚स्ते सुप्रजा॒स्त्वमा शा᳚स्त॒ इत्या॑हा॒ ऽशिष॑मे॒वै तामा शा᳚स्ते सजातवन॒स्यामा शा᳚स्त॒ इत्या॑ह प्रा॒णा वै स॑जा॒ताः प्रा॒णाने॒व [ ] 55
नान्तरे॑ति॒ तद॒ग्निर्दे॒वो दे॒वेभ्यो॒ वन॑ते व॒यम॒ग्नेर्मानु॑षा॒ इत्या॑हा॒ग्निर्दे॒वेभ्यो॑ वनु॒ते व॒य-म्म॑नु॒ष्ये᳚भ्य॒ इति॒ वावैतदा॑हे॒ह गति॑र्वा॒मस्ये॒द-ञ्च॒ नमो॑ दे॒वेभ्य॒ इत्या॑ह॒ याश्चै॒व दे॒वता॒ यज॑ति॒ याश्च॒ न ताभ्य॑ ए॒वोभयी᳚भ्यो॒ नम॑स्करोत्या॒त्मनो-ऽना᳚र्त्यै ॥ 56 ॥
(श्रि॒तः - ते॒ प्र - त्रि॒ष्टुभ॑ - मे॒त-द्- द्यावा॑पृथि॒वी - या अया᳚क्ष्म- प्रा॒णाने॒व - षट्च॑त्वारिग्ंशच्च ) (अ. 9)
दे॒वा वै य॒ज्ञस्य॑ स्वगाक॒र्तार॒-न्नावि॑न्द॒-न्ते शं॒​युँ-म्बा॑र्​हस्प॒त्यम॑ब्रुवन्नि॒म-न्नो॑ य॒ज्ञग्ग्​ स्व॒गा कु॒र्विति॒ सो᳚-ऽब्रवी॒द्वरं॑-वृँणै॒ यदे॒वा-ब्रा᳚ह्मणो॒क्तो-ऽश्र॑द्दधानो॒ यजा॑तै॒ सा मे॑ य॒ज्ञस्या॒-ऽऽशीर॑स॒दिति॒ तस्मा॒-द्य-द्ब्रा᳚ह्मणो॒क्तो-ऽश्र॑द्दधानो॒ यज॑ते शं॒​युँमे॒व तस्य॑ बार्​हस्प॒त्यं-यँ॒ज्ञस्या॒ ऽऽशीर्ग॑च्छत्ये॒त-न्ममेत्य॑ब्रवी॒-त्कि-म्मे᳚ प्र॒जाया॒ [प्र॒जायाः᳚, इति॒ यो॑-ऽपगु॒रातै॑] 57
इति॒ यो॑-ऽपगु॒रातै॑ श॒तेन॑ यातया॒द्यो नि॒हन॑-थ्स॒हस्रे॑ण यातया॒द्यो लोहि॑त-ङ्क॒रव॒द्याव॑तः प्र॒स्कद्य॑ पा॒ग्ं॒सून्-थ्स॑-ङ्गृ॒ह्णा-त्ताव॑त-स्सं​वँथ्स॒रा-न्पि॑तृलो॒क-न्न प्रजा॑ना॒दिति॒ तस्मा᳚-द्ब्राह्म॒णाय॒ नाप॑ गुरेत॒ न नि ह॑न्या॒न्न लोहि॑त-ङ्कुर्यादे॒ताव॑ता॒ हैन॑सा भवति॒ तच्छं॒​योँरा वृ॑णीमह॒ इत्या॑ह य॒ज्ञमे॒व त-थ्स्व॒गा क॑रोति॒ त- [त-थ्स्व॒गा क॑रोति॒ तत्, शं॒​योँरा] 58
-च्छं॒​योँरा वृ॑णीमह॒ इत्या॑ह शं॒​युँमे॒व बा॑र्​हस्प॒त्य-म्भा॑ग॒धेये॑न॒ सम॑र्धयति गा॒तुं-यँ॒ज्ञाय॑ गा॒तुं-यँ॒ज्ञप॑तय॒ इत्या॑हा॒ ऽऽशिष॑मे॒वै तामा शा᳚स्ते॒ सोमं॑-यँजति॒ रेत॑ ए॒व त-द्द॑धाति॒ त्वष्टा॑रं-यँजति॒ रेत॑ ए॒व हि॒त-न्त्वष्टा॑ रू॒पाणि॒ वि क॑रोति दे॒वाना॒-म्पत्नी᳚र्यजति मिथुन॒त्वाया॒ग्नि-ङ्गृ॒हप॑तिं-यँजति॒ प्रति॑ष्ठित्यै जा॒मि वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॑ क्रियते॒ [क्रियते, यदाज्ये॑न] 59
यदाज्ये॑न प्रया॒जा इ॒ज्यन्त॒ आज्ये॑न पत्नीसं​याँ॒जा ऋच॑म॒नूच्य॑ पत्नीसं​याँ॒जाना॑मृ॒चा य॑ज॒त्यजा॑मित्वा॒याथो॑ मिथुन॒त्वाय॑ प॒ङ्क्ति प्रा॑यणो॒ वै य॒ज्ञः प॒ङ्क्त्यु॑दयनः॒ पञ्च॑ प्रया॒जा इ॑ज्यन्ते च॒त्वारः॑ पत्नीसं​याँ॒जा-स्स॑मिष्टय॒जुः प॑ञ्च॒म-म्प॒ङ्क्तिमे॒वानु॑ प्र॒यन्ति॑ प॒ङ्क्तिमनूद्य॑न्ति ॥ 60 ॥
(प्र॒जायाः᳚ - करोति॒ तत् - क्रि॑यते॒ - त्रय॑स्त्रिग्ंशच्च ) (अ. 10)
यु॒क्ष्वाहि दे॑व॒हूत॑मा॒ग्ं॒ अश्वाग्ं॑ अग्ने र॒थीरि॑व । नि होता॑ पू॒र्व्य-स्स॑दः ॥ उ॒त नो॑ देव दे॒वाग्ं अच्छा॑ वोचो वि॒दुष्ट॑रः । श्रद्विश्वा॒ वार्या॑ कृधि ॥ त्वग्ं ह॒ यद्य॑विष्ठ्॒य सह॑स-स्सूनवाहुत । ऋ॒तावा॑ य॒ज्ञियो॒ भुवः॑ ॥ अ॒यम॒ग्नि-स्स॑ह॒स्रिणो॒ वाज॑स्य श॒तिन॒स्पतिः॑ । मू॒र्धा क॒वी र॑यी॒णाम् ॥ त-न्ने॒मिमृ॒भवो॑ य॒था ऽऽन॑मस्व॒ सहू॑तिभिः । नेदी॑यो य॒ज्ञ- [य॒ज्ञम्, अ॒ङ्गि॒रः॒ ।] 61
-म॑ङ्गिरः ॥ तस्मै॑ नू॒ नम॒भिद्य॑वे वा॒चा वि॑रूप॒ नित्य॑या । वृष्णे॑ चोदस्व सुष्टु॒तिम् ॥ कमु॑ ष्विदस्य॒ सेन॑या॒-ऽग्नेरपा॑कचक्षसः । प॒णि-ङ्गोषु॑ स्तरामहे ॥ मा नो॑ दे॒वानां॒-विँशः॑ प्रस्ना॒तीरि॑वो॒स्राः । कृ॒श-न्न हा॑सु॒रघ्नि॑याः ॥ मा नः॑ समस्य दू॒ढ्यः॑ परि॑द्वेषसो अग्ं ह॒तिः । ऊ॒र्मिर्न नाव॒मा व॑धीत् ॥ नम॑स्ते अग्न॒ ओज॑से गृ॒णन्ति॑ देव कृ॒ष्टयः॑ । अमै॑- [अमैः᳚, अ॒मित्र॑मर्दय ।] 62
-र॒मित्र॑मर्दय ॥ कु॒विथ्​सुनो॒ गवि॑ष्ट॒ये-ऽग्ने॑ सं॒​वेँषि॑षो र॒यिम् । उरु॑कृदु॒रु ण॑स्कृधि ॥ मा नो॑ अ॒स्मि-न्म॑हाध॒ने परा॑ वर्ग्भार॒भृद्य॑था । सं॒​वँर्ग॒ग्ं॒ सग्ं र॒यि-ञ्ज॑य ॥ अ॒न्यम॒स्मद्भि॒या इ॒यमग्ने॒ सिष॑क्तु दु॒च्छुना᳚ । वर्धा॑ नो॒ अम॑व॒च्छवः॑ ॥ यस्याजु॑षन्नम॒स्विन॒-श्शमी॒मदु॑र्मखस्यवा । त-ङ्घेद॒ग्निर्वृ॒धा-ऽव॑ति ॥ पर॑स्या॒ अधि॑ [ ] 63
सं॒​वँतो-ऽव॑राग्ं अ॒भ्या त॑र । यत्रा॒हमस्मि॒ ताग्ं अ॑व ॥ वि॒द्मा हि ते॑ पु॒रा व॒यमग्ने॑ पि॒तुर्यथाव॑सः । अधा॑ ते सु॒म्नमी॑महे ॥ य उ॒ग्र इ॑व शर्य॒हा ति॒ग्मशृ॑ङ्गो॒ न वग्ंस॑गः । अग्ने॒ पुरो॑ रु॒रोजि॑थ ॥ सखा॑य॒-स्सं-वः॑ ँसं॒​यँञ्च॒मिष॒ग्ग्॒ स्तोम॑-ञ्चा॒ग्नये᳚ । वर्​षि॑ष्ठाय क्षिती॒नामू॒र्जो नप्त्रे॒ सह॑स्वते ॥ सग्ं स॒मिद्यु॑वसे वृष॒न्न -ग्ने॒ विश्वा᳚न्य॒र्य आ । इ॒डस्प॒दे समि॑ध्यसे॒ स नो॒ वसू॒न्या भ॑र । प्रजा॑पते॒, स वे॑द॒, सोमा॑ पूषणे॒, मौ दे॒वौ ॥ 64 ॥
(य॒ज्ञ - ममै॒ - रधि॑ - वृष॒ - न्नेका॒न्न विग्ं॑श॒तिश्च॑ ) (अ. 11)
उ॒शन्त॑स्त्वा हवामह उ॒शन्त॒-स्समि॑धीमहि । उ॒शन्नु॑श॒त आ व॑ह पि॒तॄन्. ह॒विषे॒ अत्त॑वे ॥ त्वग्ं सो॑म॒ प्रचि॑कितो मनी॒षा त्वग्ं रजि॑ष्ठ॒मनु॑ नेषि॒ पन्था᳚म् । तव॒ प्रणी॑ती पि॒तरो॑ न इन्दो दे॒वेषु॒ रत्न॑म भजन्त॒ धीराः᳚ ॥ त्वया॒ हि नः॑ पि॒तरः॑ सोम॒ पूर्वे॒ कर्मा॑णि च॒क्रुः प॑वमान॒ धीराः᳚ । व॒न्वन्नवा॑तः परि॒धीग्ं रपो᳚र्णु वी॒रेभि॒रश्वै᳚र्म॒घवा॑ भवा [भव, नः॒ ।] 65
नः ॥ त्वग्ं सो॑म पि॒तृभिः॑ सं​विँदा॒नो-ऽनु॒ द्यावा॑पृथि॒वी आ त॑तन्थ । तस्मै॑ त इन्दो ह॒विषा॑ विधेम व॒यग्ग्​ स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥ अग्नि॑ष्वात्ताः पितर॒ एह ग॑च्छत॒ सदः॑ सद-स्सदत सुप्रणीतयः । अ॒त्ता ह॒वीग्ंषि॒ प्रय॑तानि ब॒र्॒हिष्यथा॑ र॒यिग्ं सर्व॑वीर-न्दधातन ॥ बर्​हि॑षदः पितर ऊ॒त्य॑र्वागि॒मा वो॑ ह॒व्या च॑कृमा जु॒षद्ध्व᳚म् । त आ ग॒ता-ऽव॑सा॒ श-न्त॑मे॒ना-ऽथा॒-ऽस्मभ्य॒ग्ं॒ [-ऽस्मभ्य᳚म्, शं-योँर॑र॒पो द॑धात ।] 66
शं-योँर॑र॒पो द॑धात ॥ आ-ऽह-म्पि॒तॄन्-थ्सु॑वि॒दत्राग्ं॑ अविथ्सि॒ नपा॑त-ञ्च वि॒क्रम॑ण-ञ्च॒ विष्णोः᳚ । ब॒र्॒हि॒षदो॒ ये स्व॒धया॑ सु॒तस्य॒ भज॑न्त पि॒त्वस्त इ॒हा-ऽऽ ग॑मिष्ठाः ॥ उप॑हूताः पि॒तरः॑ सो॒म्यासो॑ बर्​हि॒ष्ये॑षु नि॒धिषु॑ प्रि॒येषु॑ । त आ ग॑मन्तु॒ त इ॒ह श्रु॑व॒न्त्वधि॑ ब्रुवन्तु॒ ते अ॑वन्त्व॒स्मान् ॥ उदी॑रता॒मव॑र॒ उ-त्परा॑स॒ उन्म॑द्ध्य॒माः पि॒तरः॑ सो॒म्यासः॑ । असुं॒- [असु᳚म्, य ई॒युर॑ वृ॒का] 67
-ँय ई॒युर॑ वृ॒का ऋ॑त॒ज्ञास्ते नो॑-ऽवन्तु पि॒तरो॒ हवे॑षु ॥ इ॒द-म्पि॒तृभ्यो॒ नमो॑ अस्त्व॒द्य ये पूर्वा॑सो॒ य उप॑रास ई॒युः । ये पार्थि॑वे॒ रज॒स्या निष॑त्ता॒ ये वा॑ नू॒नग्ं सु॑वृ॒जना॑सु वि॒क्षु ॥ अधा॒ यथा॑ नः पि॒तरः॒ परा॑सः प्र॒त्नासो॑ अग्न ऋ॒तमा॑शुषा॒णाः । शुचीद॑य॒-न्दीधि॑ति मुक्थ॒शासः॒, क्षामा॑ भि॒न्दन्तो॑ अरु॒णीरप॑ व्रन्न् ॥ यद॑ग्ने [यद॑ग्ने, क॒व्य॒वा॒ह॒न॒ पि॒तॄन्] 68
कव्यवाहन पि॒तॄन्. यक्ष्यृ॑ता॒वृधः॑ । प्र च॑ ह॒व्यानि॑ वक्ष्यसि दे॒वेभ्य॑श्च पि॒तृभ्य॒ आ ॥ त्वम॑ग्न ईडि॒तो जा॑तवे॒दो-ऽवा᳚ड्ढ॒व्यानि॑ सुर॒भीणि॑ कृ॒त्वा । प्रादाः᳚ पि॒तृभ्यः॑ स्व॒धया॒ ते अ॑क्षन्न॒द्धि त्व-न्दे॑व॒ प्रय॑ता ह॒वीग्ंषि॑ ॥ मात॑ली क॒व्यैर्य॒मो अङ्गि॑रोभि॒ र्बृह॒स्पति॒र्॒ ऋक्व॑भि र्वावृधा॒नः । याग्​श्च॑ दे॒वा वा॑वृ॒धुर्ये च॑ दे॒वान्-थ्स्वाहा॒-ऽन्ये स्व॒धया॒-ऽन्ये म॑दन्ति ॥ 69 ॥
इ॒मं-यँ॑म प्रस्त॒रमाहि सीदाङ्गि॑रोभिः पि॒तृभिः॑ सं​विँदा॒नः । आत्वा॒ मन्त्राः᳚ कविश॒स्ता व॑हन्त्वे॒ना रा॑जन्. ह॒विषा॑ मादयस्व ॥ अङ्गि॑रोभि॒रा ग॑हि य॒ज्ञिये॑भि॒र्यम॑ वैरू॒पैरि॒ह मा॑दयस्व । विव॑स्वन्तग्ं हुवे॒ यः पि॒ता ते॒-ऽस्मिन्. य॒ज्ञे ब॒र्॒हिष्या नि॒षद्य॑ ॥ अङ्गि॑रसो नः पि॒तरो॒ नव॑ग्वा॒ अथ॑र्वाणो॒ भृग॑व-स्सो॒म्यासः॑ । तेषां᳚-वँ॒यग्ं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिया॑ना॒मपि॑ भ॒द्रे सौ॑मन॒से स्या॑म ॥ 70 ॥
(भ॒वा॒ - ऽस्मभ्य॒ - मसुं॒ - ँयद॑ग्ने - मदन्ति - सौमन॒स - एक॑-ञ्च ) (अ. 12)
(स॒मिध॒ - श्चक्षु॑षी - प्र॒जाप॑ति॒राज्यं॑ - दे॒वस्य॒ स्फ्यं - ब्र॑ह्मवा॒दिनो॒ ऽद्भि - र॒ग्नेस्त्रयो॒ - मनुः॑ पृथि॒व्याः - प॒शवो॒ - ऽग्नीधे॑ - दे॒वा वै य॒ज्ञस्य॑ - यु॒क्ष्वो - शन्त॑स्त्वा॒ - द्वाद॑श )
(स॒मिधो॑ - या॒ज्या॑ - तस्मा॒न्नभा॒-ऽगग्ं - हि तमन्वि- त्या॑ह प्र॒जा वा - आ॒हेत्या॑ह - यु॒क्ष्वा हि - स॑प्त॒तिः )
(स॒मिधः॑, सौमन॒से स्या॑म)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे षष्टः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
(वा॒य॒व्यं॑ - प्र॒जाप॑ति - रादि॒त्येभ्यो॑ - दे॒वा - वि॒श्वरू॑पः - स॒मिधः॒ - षट्) (6)
॥ इति द्वीतीय-ङ्काण्डम् ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - avaśiṣṭakarmābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
sa॒midho̭ yajati vasa॒ntame॒vartū॒nāmava̭ rundhe॒ tanū॒napā̭taṃ-ya~jati grī॒ṣmame॒vāva̭ rundha i॒ḍo ya̭jati va॒r॒ṣā e॒vāva̭ rundhe ba॒r॒hirya̭jati śa॒rada̭me॒vāva̭ rundhe svāhākā॒raṃ-ya~̭jati hema॒ntame॒vāva̭ rundhe॒ tasmā॒-thsvāhā̭kṛtā॒ hema̭-npa॒śavo-'va̭ sīdanti sa॒midho̭ yajatyu॒ṣasa̭ e॒va de॒vatā̭nā॒mava̭ rundhe॒ tanū॒napā̭taṃ-ya~jati ya॒jñame॒vāva̭ rundha [ya॒jñame॒vāva̭ rundha, i॒ḍo ya̭jati] 1
i॒ḍo ya̭jati pa॒śūne॒vāva̭ rundhe ba॒r​hirya̭jati pra॒jāme॒vāva̭ rundhe sa॒māna̭yata upa॒bhṛta॒stejo॒ vā ājya̭-mpra॒jā ba॒r॒hiḥ pra॒jāsve॒va tejo̭ dadhāti svāhākā॒raṃ-ya~̭jati॒ vāca̭me॒vāva̭ rundhe॒ daśa॒ sa-mpa̭dyante॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rāḍvi॒rājai॒ vānnādya॒mava̭ rundhe sa॒midho̭ yajatya॒sminne॒va lo॒ke prati̭tiṣṭhati॒ tanū॒napā̭taṃ-ya~jati [ ] 2
ya॒jña e॒vāntari̭kṣe॒ prati̭ tiṣṭhatī॒ḍo ya̭jati pa॒śuṣve॒va prati̭tiṣṭhati ba॒ra॒ḥirya̭jati॒ ya e॒va dḙva॒yānāḥ॒ panthā̭na॒steṣve॒va prati̭tiṣṭhati svāhākā॒raṃ-ya~̭jati suva॒rga e॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhatye॒tāva̭nto॒ vai dḙvalo॒kāsteṣve॒va ya̭thāpū॒rva-mprati̭tiṣṭhati devāsu॒rā e॒ṣu lo॒keṣva̭spardhanta॒ te de॒vāḥ pra̭yā॒jaire॒bhyo lo॒kebhyo 'sṷrā॒-nprāṇṷdanta॒ ta-tpra̭yā॒jānā᳚- [ta-tpra̭yā॒jānā᳚m, pra॒yā॒ja॒tva-] 3
-mprayāja॒tvaṃ-ya~syai॒vaṃ-vi~॒duṣaḥ̭ prayā॒jā i॒jyante॒ praibhyo lo॒kebhyo॒ bhrātṛ̭vyānnudate 'bhi॒krāma̭-ñjuhotya॒bhiji̭tyai॒ yo vai pra̭yā॒jānā᳚-mmithu॒naṃ-ve~da॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭ rmithu॒nai rjā̭yate sa॒midho̭ ba॒hvīri̭va yajati॒ tanū॒napā̭ta॒meka̭miva mithu॒na-ntadi॒ḍo ba॒hvīri̭va yajati ba॒r॒hireka̭miva mithu॒na-ntade॒tadvai pra̭yā॒jānā᳚-mmithu॒naṃ-ya~ e॒vaṃ-ve~da॒ pra [ ] 4
pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭ rmithu॒nai rjā̭yate de॒vānāṃ॒-vā~ ani̭ṣṭā de॒vatā॒ āsa॒nnathāsṷrā ya॒jñama̭jighāgṃ sa॒-nte de॒vā gā̭ya॒trīṃ-vyau~̭ha॒-npañcā॒kṣarā̭ṇi prā॒cīnā̭ni॒ trīṇi̭ pratī॒cīnā̭ni॒ tato॒ varma̭ ya॒jñāyābha̭va॒dvarma॒ yaja̭mānāya॒ ya-tpra̭yājānūyā॒jā i॒jyante॒ varmai॒va tadya॒jñāya̭ kriyate॒ varma॒ yaja̭mānāya॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai॒ tasmā॒-dvarṷ̄tha-mpu॒rastā॒-dvar​ṣī̭yaḥ pa॒ścāddhrasī̭yo de॒vā vai pu॒rā rakṣo᳚bhya॒ [pu॒rā rakṣo᳚bhyaḥ, iti̭ svāhākā॒reṇa̭] 5
iti̭ svāhākā॒reṇa̭ prayā॒jeṣṷ ya॒jñagṃ sa॒gg॒sthāpya̭mapaśya॒-ntagg​ svā̭hākā॒reṇa̭ prayā॒jeṣu॒ sama̭sthāpaya॒n vi vā e॒ta-dya॒jña-ñchi̭ndanti॒ ya-thsvā̭hākā॒reṇa̭ prayā॒jeṣṷ sagg​sthā॒paya̭nti prayā॒jāni॒ṣṭvā ha॒vīg​ṣya॒bhi ghā̭rayati ya॒jñasya॒ santa̭tyā॒ atho̭ ha॒vire॒vāka॒ratho̭ yathāpū॒rvamupai̭ti pi॒tā vai pra̭yā॒jāḥ pra॒jā-'nṷ̄yā॒jā ya-tpra̭yā॒jāni॒ṣṭvā ha॒vīg​ṣya̭bhighā॒raya̭ti pi॒taiva ta-tpu॒treṇa॒ sādhā̭raṇa- [sādhā̭raṇam, ku॒ru॒te॒ tasmā̭dāhu॒-] 6
-ṅkurute॒ tasmā̭dāhu॒-ryaścai॒vaṃ-ve~da॒ yaśca॒ na ka॒thā pu॒trasya॒ keva̭la-ṅka॒thā sādhā̭raṇa-mpi॒turityaska̭nname॒va tadya-tpra̭yā॒jeṣvi॒ṣṭeṣu॒ skanda̭ti gāya॒tryḙva tena॒ garbha̭-ndhatte॒ sā pra॒jā-mpa॒śūn. yaja̭mānāya॒ praja̭nayati || 7 ||
(ya॒ja॒ti॒ ya॒jñāme॒vāva̭ rundhe॒ - tanū॒napā̭taṃ-ya~jati - prayā॒jānā̭ ṭṭa me॒vaṃ-ve~da॒ pra - rakṣo᳚bhyaḥ॒ - sādhā̭raṇaṃ॒ - pañca̭trigṃśacca ) (a. 1)
cakṣṷṣī॒ vā e॒te ya॒jñasya॒ yadājya̭bhāgau॒ yadājya̭bhāgau॒ yaja̭ti॒ cakṣṷṣī e॒va ta-dya॒jñasya॒ prati̭ dadhāti pūrvā॒rdhe jṷhoti॒ tasmā᳚-tpūrvā॒rdhe cakṣṷṣī pra॒bāhṷg-juhoti॒ tasmā᳚-tpra॒bāhu॒kcakṣṷṣī devalo॒kaṃ-vā~ a॒gninā॒ yaja̭mā॒no-'nṷ paśyati pitṛlo॒kagṃ somḙnottarā॒rdhe᳚ 'gnayḙ juhoti dakṣiṇā॒rdhe somā̭yai॒vami̭va॒ hīmau lo॒kāva॒nayo᳚ rlo॒kayo॒ranṷkhyātyai॒ rājā̭nau॒ vā e॒tau de॒vatā̭nāṃ॒- [de॒vatā̭nām, yada॒gnīṣomā̭vanta॒rā] 8
~yada॒gnīṣomā̭vanta॒rā de॒vatā̭ ijyete de॒vatā̭nāṃ॒-vi~dhṛ̭tyai॒ tasmā॒-drājñā̭ manu॒ṣyā̭ vidhṛ̭tā brahmavā॒dino̭ vadanti॒ ki-nta-dya॒jñe yaja̭mānaḥ kurute॒ yenā॒nyato̭dataśca pa॒śū-ndā॒dhā-ro̭bha॒yato̭data॒-ścetyṛca̭-ma॒nūcyā ''jya̭bhāgasya juṣā॒ṇena̭ yajati॒ tenā॒nyato̭dato dādhā॒rarca̭ma॒nūcya̭ ha॒viṣa̭ ṛ॒cā ya̭jati॒ teno̭bha॒yato̭dato dādhāra mūrdha॒nvatī̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati mū॒rdhāna̭me॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti [ ] 9
ni॒yutva̭tyā yajati॒ bhrātṛ̭vyasyai॒va pa॒śū-nni yṷvate ke॒śinagṃ̭ha dā॒rbhya-ṅke॒śī sātya̭kāmiruvāca sa॒ptapa̭dā-nte॒ śakva̭rī॒g॒ śvo ya॒jñe pra̭yo॒ktāse॒ yasyai̭ vī॒ryḙṇa॒ pra jā॒tā-nbhrātṛ̭vyānnu॒date॒ prati̭ jani॒ṣyamā̭ṇā॒n॒. yasyai̭ vī॒ryḙṇo॒bhayo᳚ rlo॒kayo॒ rjyoti̭ rdha॒tte yasyai̭ vī॒ryḙṇa pūrvā॒rdhenā̭na॒ḍvā-nbhu॒nakti̭ jaghanā॒rdhena̭ dhe॒nuriti̭ pu॒rastā᳚llakṣmā puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati jā॒tāne॒va bhrātṛ̭vyā॒-npraṇṷdata u॒pari̭ṣṭāllakṣmā [ ] 10
yā॒jyā̭ jani॒ṣyamā̭ṇāne॒va prati̭nudate pu॒rastā᳚llakṣmā puro-'nuvā॒kyā̭ bhavatya॒sminne॒va lo॒ke jyoti̭rdhatta u॒pari̭ṣṭāllakṣmā yā॒jyā̭-'muṣmi̭nne॒va lo॒ke jyoti̭rdhatte॒ jyoti̭ṣmantāvasmā i॒mau lo॒kau bha̭vato॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ pu॒rastā᳚llakṣmā puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati॒ tasmā᳚-tpūrvā॒rdhenā̭na॒ḍvā-nbhṷnaktyu॒pari̭ṣṭāllakṣmā yā॒jyā̭ tasmā᳚jjaghanā॒rdhena̭ dhe॒nurya e॒vaṃ-ve~da̭ bhu॒ṅkta ḙname॒tau vajra॒ ājyaṃ॒-va~jra॒ ājya̭bhāgau॒ [ājya̭bhāgau॒, vajro̭] 11
vajro̭ vaṣaṭkā॒rastri॒vṛta̭me॒va vajragṃ̭ sa॒mbhṛtya॒ bhrātṛ̭vyāya॒ pra ha̭ra॒tyaccha̭mbaṭkāra-mapa॒gūrya॒ vaṣa̭ṭkaroti॒ stṛtyai̭ gāya॒trī pṷro-'nuvā॒kyā̭ bhavati tri॒ṣṭug yā॒jyā᳚ brahma̭nne॒va kṣa॒trama॒nvāra̭-mbhayati॒ tasmā᳚dbrāhma॒ṇo mukhyo॒ mukhyo̭ bhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ praivaina̭-mpuro-'nuvā॒kya̭yā ''ha॒ praṇa̭yati yā॒jya̭yā ga॒maya̭ti vaṣaṭkā॒reṇaivaina̭-mpuro-'nuvā॒kya̭yā datte॒ praya̭cchati yā॒jya̭yā॒ prati̭ [yā॒jya̭yā॒ prati̭, va॒ṣa॒ṭkā॒reṇa̭] 12
vaṣaṭkā॒reṇa̭ sthāpayati tri॒padā̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣvḙva lo॒keṣu॒ prati̭tiṣṭhati॒ catṷṣpadā yā॒jyā̭ catṷṣpada e॒va pa॒śūnava̭ rundhe dvyakṣa॒ro va̭ṣaṭkā॒ro dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ pa॒śuṣve॒vopari̭ṣṭā॒-tprati̭tiṣṭhati gāya॒trī pṷro-'nuvā॒kyā̭ bhavati tri॒ṣṭug yā॒jyai̭ṣā vai sa॒ptapa̭dā॒ śakva̭rī॒ yadvā e॒tayā̭ de॒vā aśi̭kṣa॒-ntada̭śaknuva॒n॒. ya e॒vaṃ-ve~da̭ śa॒knotye॒va yacchikṣa̭ti || 13 ||
(de॒vatā̭nāṃ - karotyu॒ - pari̭ṣṭālla॒kṣmā - ''jya̭bhāgau॒ - prati̭ - śa॒krotye॒va - dve ca̭ ) (a. 2)
pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śa॒-thsa ā॒tmannājya̭madhatta॒ ta-nde॒vā a̭bruvanne॒ṣa vāva ya॒jño yadājya॒mapye॒va no-'trā॒stviti॒ so᳚-'bravī॒-dyajāṋ va॒ ājya̭bhāgā॒vupa̭ stṛṇāna॒bhi ghā̭rayā॒niti॒ tasmā॒-dyaja॒ntyā-jya̭bhāgā॒vupa̭ stṛṇantya॒bhi ghā̭rayanti brahmavā॒dino̭ vadanti॒ kasmā᳚-thsa॒tyā-dyā॒tayā̭mānya॒nyāni̭ ha॒vīg​-ṣyayā̭tayāma॒-mājya॒miti̭ prājāpa॒tya- [prājāpa॒tyam, iti̭] 14
-miti̭ brūyā॒dayā̭tayāmā॒ hi de॒vānā᳚-mpra॒jāpa̭ti॒riti॒ chandāgṃ̭si de॒vebhyo-'pā᳚krāma॒-nna vo̭-'bhā॒gāni̭ ha॒vyaṃ-va~̭kṣyāma॒ iti॒ tebhya̭ e॒ta-cca̭turava॒tta-ma̭dhāraya-npuro-'nuvā॒kyā̭yai yā॒jyā̭yai de॒vatā̭yai vaṣaṭkā॒rāya॒ yacca̭turava॒tta-ñju॒hoti॒ chandāg̭sye॒va ta-tprī̭ṇāti॒ tānya̭sya prī॒tāni̭ de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭ha॒ntyaṅgi̭raso॒ vā i॒ta ṷtta॒mā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntadṛṣa̭yo yajñavā॒stva̭bhya॒vāya॒-ntḙ- [yajñavā॒stva̭bhya॒vāya॒-nte, a॒pa॒śya॒-npu॒ro॒ḍāśa̭-] 15
-'paśya-npuro॒ḍāśa̭-ṅkū॒rma-mbhū॒tagṃ sarpa̭nta॒-ntama̭bruva॒nnindrā̭ya dhriyasva॒ bṛ॒haspata̭ye dhriyasva॒ viśve᳚bhyo de॒vebhyo᳚ dhriya॒sveti॒ sa nāddhri̭yata॒ tama̭bruvanna॒gnaye᳚ dhriya॒sveti॒ so᳚-'gnaye᳚-'ddhriyata॒ yadā᳚gne॒yo᳚- 'ṣṭāka̭pālo- 'māvā॒syā̭yā-ñca paurṇamā॒syā-ñcā᳚cyu॒to bhava̭ti suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhiji̭tyai॒ tama̭bruvan ka॒thā-'hā᳚sthā॒ ityanṷpākto 'bhūva॒mitya̭bravī॒-dyathā-'kṣo-'nṷpākto॒- [-'nṷpāktaḥ, a॒vārccha̭tye॒va-] 16
-'vārccha̭tye॒va-mavā̭-''ra॒mityu॒pari̭ṣṭā-da॒bhyajyā॒dhastā॒-dupā̭nakti suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣ​ṭyai॒ sarvā̭ṇi ka॒pālā᳚nya॒bhi pra̭thayati॒ tāva̭taḥ puro॒ḍāśā̭na॒muṣmi̭n ~lo॒kḙ-'bhi ja̭yati॒ yo vida̭gdha॒-ssa nai̭r-ṛ॒to yo-'śṛ̭ta॒-ssa rau॒dro ya-śśṛ॒ta-ssa sadḙva॒stasmā॒davi̭dahatā śṛta॒kṛntyaḥ̭ sadeva॒tvāya॒ bhasma̭nā॒-'bhi vā̭sayati॒ tasmā᳚nmā॒gṃ॒ senāsthi̭ cha॒nnaṃ-ve~॒denā॒bhi vā̭sayati॒ tasmā॒- [tasmā᳚t, keśai॒-] 17
-tkeśai॒-śśiraḥ̭ cha॒nna-mpracyṷtaṃ॒-vā~ e॒tada॒smā-llo॒kādaga̭ta-ndevalo॒kaṃ-ya~cchṛ॒tagṃ ha॒virana̭bhighārita-mabhi॒ghāryo-dvā̭sayati deva॒traivaina̭-dgamayati॒ yadyeka̭-ṅka॒pāla॒-nnaśye॒deko॒ māsaḥ̭ saṃ​va~thsa॒rasyāna̭veta॒-ssyādatha॒ yaja̭mānaḥ॒ pramī̭yeta॒ ya-ddve naśyḙtā॒-ndvau māsaṷ saṃ​va~thsa॒rasyāna̭vetau॒ syātā॒matha॒ yaja̭mānaḥ॒ pramī̭yeta sa॒ṅkhyāyo-dvā̭sayati॒ yaja̭mānasya [yaja̭mānasya, go॒pī॒thāya॒ yadi॒] 18
gopī॒thāya॒ yadi॒ naśyḙdāśvi॒na-ndvi̭kapā॒la-nnirva̭pe-ddyāvāpṛthi॒vya̭- meka̭kapālama॒śvinau॒ vai de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajau॒ tābhyā̭me॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti dyāvāpṛthi॒vya̭ eka̭kapālo bhavatya॒nayo॒rvā e॒tanna̭śyati॒ yannaśya̭- tya॒nayo̭re॒vaina̭-dvindati॒ prati̭ṣṭhityai || 19 ||
(pra॒jā॒pa॒tyaṃ - te - 'kṣo-'nṷpākto - ve॒denā॒bhi vā̭sayati॒ tasmā॒--dyaja̭mānasya॒ - dvātrigṃ̭śacca) (a. 3)
de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒va iti॒ sphyamā da̭tte॒ prasū᳚tyā a॒śvino᳚ rbā॒hubhyā॒mityā̭hā॒-śvinau॒ hi de॒vānā̭maddhva॒ryū āstā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mityā̭ha॒ yatyai̭ śa॒tabhṛ̭ṣṭirasi vānaspa॒tyo dvi̭ṣa॒to va॒dha ityā̭ha॒ vajra̭me॒va ta-thsagg​śya̭ti॒ bhrātṛ̭vyāya prahari॒ṣyan-thsta̭mba ya॒jur-ha̭ratye॒tāva̭tī॒ vai pṛ̭thi॒vī yāva̭tī॒ vedi॒stasyā̭ e॒tāva̭ta e॒va bhrātṛ̭vya॒-nnirbha̭jati॒ [-nirbha̭jati॒, tasmā॒nnābhā॒ga-] 20
tasmā॒nnābhā॒ga-nnirbha̭janti॒ trir​ha̭rati॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒bhya e॒vainaṃ̭-lo~॒kebhyo॒ nirbha̭jati tū॒ṣṇī-ñca̭tu॒rthagṃ ha̭ra॒tyapa̭rimitāde॒vaina॒-nnirbha̭ja॒tyuddha̭nti॒ yade॒vāsyā̭ ame॒ddhya-ntadapa̭ ha॒ntyuddha̭nti॒ tasmā॒doṣa̭dhayaḥ॒ parā̭ bhavanti॒ mūla̭-ñchinatti॒ bhrātṛ̭vyasyai॒va mūla̭-ñchinatti pitṛdeva॒tyā-'ti̭khā॒teya̭tī-ṅkhanati pra॒jāpa̭tinā [pra॒jāpa̭tinā, yajñamu॒khena॒ sammi̭tā॒mā] 21
yajñamu॒khena॒ sammi̭tā॒mā pra̭ti॒ṣṭhāyai̭ khanati॒ yaja̭māname॒va pra̭ti॒ṣṭhā-ṅga̭mayati dakṣiṇa॒to var​ṣī̭yasī-ṅkaroti deva॒yaja̭nasyai॒va rū॒pama̭kaḥ॒ purī̭ṣavatī-ṅkaroti pra॒jāvai pa॒śavaḥ॒ purī̭ṣa-mpra॒jayai॒vaina̭-mpa॒śubhiḥ॒ purī̭ṣavanta-ṅkaro॒tyutta̭ra-mparigrā॒ha-mpari̭ gṛhṇātye॒tāva̭tī॒ vai pṛ̭thi॒vī yāva̭tī॒ vedi॒stasyā̭ e॒tāva̭ta e॒va bhrātṛ̭vya-nni॒rbhajyā॒-''tmana॒ utta̭ra-mparigrā॒ha-mpari̭gṛhṇāti krū॒rami̭va॒ vā [krū॒rami̭va॒ vai, e॒ta-tka̭roti॒] 22
e॒ta-tka̭roti॒ yadvedi̭-ṅka॒roti॒ dhā a̭si sva॒dhā a॒sīti̭ yoyupyate॒ śāntyai॒ prokṣa̭ṇī॒rā sā̭daya॒tyāpo॒ vai ra̭kṣo॒ghnī rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ sphyasya॒vartman᳚-thsādayati ya॒jñasya॒ santa̭tyai॒ya-ndvi॒ṣyā-tta-ndhyā̭yecchu॒caivaina̭marpayati || 23 ||
(bha॒ja॒ti॒ - pra॒jāpa̭tine- va॒ vai - traya̭strigṃśacca) (a. 4)
bra॒hma॒vā॒dino̭ vadantya॒dbhir-ha॒vīgṃṣi॒ praukṣīḥ॒ kenā॒pa iti॒ brahma॒ṇeti̭ brūyāda॒dbhir-hyḙva ha॒vīgṃṣi̭ pro॒kṣati॒ brahma̭ṇā॒-'pa i॒ddhmāba॒r॒hiḥ prokṣa̭ti॒ meddhya̭me॒vaina̭-tkaroti॒ vedi॒-mprokṣa̭tyṛ॒kṣā vā ॒ṣā-'lo॒makā̭-'me॒ddhyā ya-dvedi॒rmeddhyā̭-me॒vainā᳚-ṅkaroti di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tveti̭ ba॒r॒​hi-rā॒sādya॒ pro- [ba॒r॒​hi-rā॒sādya॒ pra, ukṣa̭tye॒bhya] 24
-kṣa̭tye॒bhya e॒vaina̭llo॒kebhyaḥ॒ prokṣa̭ti krū॒rami̭va॒ vā e॒ta-tka̭roti॒ ya-tkhana̭tya॒po nina̭yati॒ śāntyai̭ pu॒rastā᳚-tprasta॒ra-ṅgṛ̭hṇāti॒ mukhya̭me॒vaina̭-ṅkaro॒tīya̭nta-ṅgṛhṇāti pra॒jāpa̭tinā yajñamu॒khena॒ sammi̭ta-mba॒r॒hi-sstṛ̭ṇāti pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ pṛ̭thi॒vī vediḥ̭ pra॒jā e॒va pṛ̭thi॒vyā-mprati̭ṣṭhāpaya॒tyana̭tidṛśñagg​ stṛṇāti pra॒jayai॒vaina̭-mpa॒śubhi॒-rana̭tidṛśña-ṅkaro॒- [-rana̭tidṛśña-ṅkaroti, utta̭ra-mba॒r॒hiṣaḥ̭] 25
-tyutta̭ra-mba॒r॒hiṣaḥ̭ prasta॒ragṃ sā̭dayati pra॒jā vai ba॒r॒hi ryaja̭mānaḥ prasta॒royaja̭māna-me॒vāya̭jamānā॒-dutta̭ra-ṅkaroti॒ tasmā॒-dyaja̭mā॒no-'ya̭jamānā॒dutta̭ro॒-'ntarda̭dhāti॒ vyāvṛ̭ttyā a॒nakti̭ ha॒viṣkṛ̭tame॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayatitre॒dhā-'na̭kti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒bhya e॒vainaṃ̭-lo~॒kebhyo̭-'nakti॒ na prati̭ śṛṇāti॒ya-tpra̭tiśṛṇī॒yādanū᳚rdhva-mbhāvukaṃ॒-ya~ja̭mānasya syādu॒parī̭va॒ pra ha̭ra- [pra ha̭rati, u॒parī̭va॒ hi] 26
-tyu॒parī̭va॒ hi sṷva॒rgo lo॒ko niya̭cchati॒ vṛṣṭi̭me॒vāsmai॒ niya̭cchati॒ nātya̭gra॒-mpra ha̭re॒dyadatya̭gra-mpra॒harḙda-tyāsā॒riṇya̭ddhva॒ryo-rnāśṷkā syā॒nna pu॒rastā॒-tpratya̭sye॒dya-tpu॒rastā᳚-tpra॒tyasye᳚-thsuva॒rgāllo॒kā-dyaja̭māna॒-mprati̭ nude॒-tprāñca॒-mpraha̭rati॒ yaja̭māname॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ na viṣva̭ñcaṃ॒-vi~ yṷyā॒-dya-dviṣva̭ñcaṃ-vi~yu॒yā- [-viyu॒yāt, strya̭sya jāyeto॒rdhva-] 27
-thstrya̭sya jāyeto॒rdhva-mudyau᳚tyū॒rdhvami̭va॒ hi pu॒gṃ॒saḥ pumā̭ne॒vāsya̭ jāyate॒ ya-thsphyena̭ vopave॒ṣeṇa̭ vā yoyu॒pyeta॒ stṛti̭re॒vāsya॒ sā hastḙna yoyupyate॒ yaja̭mānasya gopī॒thāya̭ brahmavā॒dino̭ vadanti॒ kiṃ-ya~॒jñasya॒ yaja̭māna॒ iti̭ prasta॒ra iti॒ tasya॒ kva̭ suva॒rgo lo॒ka ityā̭hava॒nīya॒ iti̭ brūyā॒dya-tpra̭sta॒ramā̭hava॒nīye᳚ pra॒hara̭ti॒ yaja̭māname॒va [yaja̭māname॒va, su॒va॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒] 28
sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ vi vā e॒ta-dyaja̭māno liśate॒ ya-tpra̭sta॒raṃ-yo~̭yu॒pyantḙ ba॒r॒hiranu॒ praha̭rati॒ śāntyā̭ anārambha॒ṇa i̭va॒ vā e॒tar​hya̭ddhva॒ryu-ssa ī᳚śva॒ro vḙpa॒no bhavi̭tordhru॒vā 'sītī॒māma॒bhi mṛ̭śatī॒yaṃ-vai~ dhru॒vā-'syāme॒va prati̭tiṣṭhati॒ na vḙpa॒no bha̭va॒tyagā(3)na̭gnī॒dityā̭ha॒ yadbrū॒yāda-ga̭nna॒gniritya॒ -gnāva॒gni-ṅga̭maye॒nni ryaja̭mānagṃ suva॒rgāllo॒kā-dbha̭je॒daga॒nnitye॒va brṷ̄yā॒-dyaja̭māname॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati || 29 ||
(ā॒sādya॒ prā - na̭tidṛśña-ṅkaroti - harati - viyu॒yā--dyaja̭māname॒vā-'gniriti̭ - sa॒ptada̭śa ca ) (a. 5)
a॒gnestrayo॒ jyāyāgṃ̭so॒ bhrāta̭ra āsa॒-nte de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~ha̭ntaḥ॒ prāmī̭yanta॒ so᳚-'gnira̭bibhedi॒tthaṃ-vā~va sya ārti॒mā-'ri̭ṣya॒tīti॒ sa nilā̭yata॒ so̭-'paḥ prāvi̭śa॒-tta-nde॒vatāḥ॒ praiṣa̭maiccha॒-nta-mmathsyaḥ॒ prābra̭vī॒-ttama̭śapaddhi॒yādhi̭yā tvā vaddhyāsu॒ryo mā॒ prāvo̭ca॒ iti॒ tasmā॒nmathsya̭-ndhi॒yādhi̭yā ghnanti śa॒pto [śa॒ptaḥ, hi] 30
hi tamanva̭vinda॒-ntama̭ bruva॒nnupa̭ na॒ ā va̭rtasva ha॒vya-nno̭ va॒heti॒ so᳚-'bravī॒dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ yade॒va gṛ̭hī॒tasyāhṷtasyabahiḥ pari॒dhi skandā॒-ttanme॒ bhrātṛ̭ṇā-mbhāga॒dheya̭masa॒diti॒ tasmā॒dya-dgṛ̭hī॒tasyāhṷtasya bahiḥ pari॒dhi skanda̭ti॒ teṣā॒-nta-dbhā̭ga॒dheya॒-ntāne॒va tena̭ prīṇāti pari॒dhī-npari̭ dadhāti॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ sagg​ spa̭r​śayati॒ [sagg​ spa̭r​śayati, rakṣa̭sā॒-] 31
rakṣa̭sā॒-mana̭nvavacārāya॒ na pu॒rastā॒-tpari̭ dadhātyādi॒tyo hyḙvodya-npu॒rastā॒-drakṣāg̭syapa॒hantyū॒rdhve sa॒midhā॒vā da̭dhātyu॒pari̭ṣṭāde॒va rakṣā॒g॒syapa̭ hanti॒ yajṷṣā॒-'nyā-ntū॒ṣṇīma॒nyā-mmi̭thuna॒tvāya॒ dve ā da̭dhāti dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityai brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai ya̭jeta॒ yo ya॒jñasyā-''rtyā॒ vasī̭yā॒n-thsyāditi॒ bhūpa̭taye॒ svāhā॒ bhuva̭napataye॒ svāhā̭ bhū॒tānā॒- [bhū॒tānā᳚m, pata̭ye॒ svāheti̭] 32
-mpata̭ye॒ svāheti̭ ska॒nnamanṷ mantrayeta ya॒jñasyai॒va tadārtyā॒ yaja̭māno॒ vasī̭yā-nbhavati॒ bhūya̭sī॒r॒hi de॒vatāḥ᳚ prī॒ṇāti̭ jā॒mi vā e॒ta-dya॒jñasya̭ kriyate॒ yada॒nvañcaṷ puro॒ḍāśā̭ vupāgṃśuyā॒jama̭nta॒rā ya̭ja॒tyajā̭mitvā॒yātho̭ mithuna॒tvāyā॒gnira॒muṣmi̭n ~lo॒ka āsī᳚-dya॒mo᳚-'smi-nte de॒vā a̭bruva॒nnete॒mau vi paryṷ̄hā॒metya॒nnādyḙna de॒vā a॒gni- [de॒vā a॒gnim, u॒pāma̭ntrayanta] 33
-mu॒pāma̭ntrayanta rā॒jyena̭ pi॒taro̭ ya॒ma-ntasmā̭da॒gni rde॒vānā̭mannā॒do ya॒maḥ pi̭tṛ॒ṇāgṃ rājā॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ prarā॒jyama॒nnādya̭-māpnoti॒ tasmā̭ e॒ta-dbhā̭ga॒dheya॒-mprāya̭ccha॒n॒. yada॒gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛtḙ-'va॒dyanti॒ yada॒gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛtḙ 'va॒dyati̭ bhāga॒dheyḙnai॒va ta-dru॒dragṃ sama̭rdhayati sa॒kṛ-thsa̭kṛ॒dava̭ dyati sa॒kṛdi̭va॒ hi ru॒dra ṷttarā॒rdhādava̭ dyatye॒ṣā vai ru॒drasya॒ [vai ru॒drasya̭, dikh-svāyā̭me॒va] 34
dikh-svāyā̭me॒va di॒śi ru॒dra-nni॒rava̭dayate॒ dvira॒bhi ghā̭rayati caturava॒ttasyā-''ptyai̭pa॒śavo॒ vai pūrvā॒ āhṷtaya e॒ṣa ru॒dro yada॒gnirya-tpūrvā॒ āhṷtīra॒bhi jṷhu॒yā-dru॒drāya̭ pa॒śūnapi̭ dadhyādapa॒śuryaja̭māna-ssyādati॒hāya॒ pūrvā॒ āhṷtīrjuhoti paśū॒nā-ṅgo̭pī॒thāya̭ || 35 ||
(śa॒ptaḥ - spa̭r​śayati - bhū॒tānā̭ - ma॒gnigṃ - ru॒drasya̭ - sa॒ptatrigṃ̭śacca ) (a. 6)
manuḥ̭ pṛthi॒vyā ya॒jñiya̭maiccha॒-thsa ghṛ॒ta-nniṣi̭ktamavinda॒-thso᳚-'bravī॒-tko᳚-'syeśva॒ro ya॒jñe-'pi॒ karto॒riti॒ tāva̭brūtā-mmi॒trāvarṷṇau॒ gore॒vā-''vamī᳚śva॒rau karto᳚-ssva॒ iti॒ tau tato॒ gāgṃ samai̭rayatā॒gṃ॒ sā yatra̭ yatra॒ nyakrā̭ma॒-ttato̭ ghṛ॒tama̭pīḍyata॒ tasmā᳚-dghṛ॒tapa̭dyucyate॒ tada̭syai॒ janmopa̭hūtagṃ rathanta॒ragṃ sa॒ha pṛ̭thi॒vyetyā̭he॒ [sa॒ha pṛ̭thi॒vyetyā̭ha, iyaṃ-vai~] 36
yaṃ-vai~ ra̭thanta॒rami॒māme॒va sa॒hānnā-dye॒nopa̭ hvayata॒ upa̭hūtaṃ-vā~made॒vyagṃ sa॒hāntari̭kṣe॒ṇetyā̭ha pa॒śavo॒ vai vā̭made॒vya-mpa॒śūne॒va sa॒hāntari̭kṣe॒ṇopa̭ hvayata॒ upa̭hūta-mbṛ॒ha-thsa॒ha di॒vetyā̭hai॒raṃ-vai~ bṛ॒hadirā̭me॒va sa॒ha di॒vopa̭ hvayata॒ upa̭hūtā-ssa॒pta hotrā॒ ityā̭ha॒ hotrā̭ e॒vopa̭ hvayata॒ upa̭hūtā dhe॒nu- [upa̭hūtā dhe॒nuḥ, sa॒har​ṣa॒bhetyā̭ha] 37
-ssa॒har​ṣa॒bhetyā̭ha mithu॒name॒vopa̭ hvayata॒ upa̭hūto bha॒kṣa-ssakhetyā̭ha somapī॒thame॒vopa̭ hvayata॒ upa̭hū॒tā~(4) ho ityā̭hā॒-''tmāna̭me॒vopa̭ hvayata ā॒tmā hyupa̭hūtānāṃ॒-va~si̭ṣṭha॒ iḍā॒mupa̭ hvayate pa॒śavo॒ vā iḍā̭ pa॒śūne॒vopa̭ hvayate ca॒turupa̭ hvayate॒ catṷṣpādo॒ hi pa॒śavo̭ māna॒vītyā̭ha॒ manu॒r​hyḙtā- [manu॒r​hyḙtām, agre 'pa̭śya-] 38
-magre 'pa̭śya-dghṛ॒tapa॒dītyā̭ha॒ ya de॒vāsyai̭ pa॒dā-dghṛ॒tamapī᳚ḍyata॒ tasmā̭de॒vamā̭ha maitrāvaru॒ṇītyā̭ha mi॒trāvarṷṇau॒ hyḙnāgṃ sa॒maira̭yatā॒-mbrahma̭ de॒vakṛ̭ta॒-mupa̭hūta॒mityā̭ha॒ brahmai॒vopa̭ hvayate॒ daivyā̭ addhva॒ryava॒ upa̭hūtā॒ upa̭hūtā manu॒ṣyā̭ ityā̭ha devamanu॒ṣyāne॒vopa̭ hvayate॒ ya i॒maṃ-ya~॒jñamavā॒n॒ ye ya॒jñapa̭tiṃ॒-va~rdhā॒nityā̭ha [ ] 39
ya॒jñāya̭ cai॒va yaja̭mānāya cā॒ ''śiṣa॒mā śā᳚sta॒ upa̭hūte॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ityā̭ha॒ dyāvā̭pṛthi॒vī e॒vopa̭ hvayate pūrva॒je ṛ॒tāva̭rī॒ ityā̭ha pūrva॒je hyḙte ṛ॒tāva̭rī de॒vī de॒vapṷtre॒ ityā̭ha de॒vī hyḙte de॒vapṷtre॒ upa̭hūto॒-'yaṃ ~yaja̭māna॒ ityā̭ha॒ yaja̭māname॒vopa̭ hvayata॒ utta̭rasyā-ndevaya॒jyāyā॒mupa̭hūto॒ bhūya̭si havi॒ṣkara̭ṇa॒ upa̭hūto di॒vye dhāma॒nnupa̭hūta॒ [dhāma॒nnupa̭hūtaḥ, ityā̭ha] 40
ityā̭ha pra॒jā vā utta̭rā devaya॒jyā pa॒śavo॒ bhūyo̭ havi॒ṣkara̭ṇagṃ suva॒rgo lo॒ko di॒vya-ndhāme॒dama̭-sī॒dama॒sītye॒va ya॒jñasya̭ pri॒ya-ndhāmopa̭ hvayate॒ viśva̭masya pri॒ya-mupa̭hūta॒mityā॒hā-cha̭mbaṭkārame॒vopa̭ hvayate || 41 ||
(ā॒ha॒ - dhe॒nu- re॒tāṃ - ~vardhā॒nityā̭ha॒ - dhāma॒nnupa̭hūta॒ - ścatṷstrigṃśacca ) (a. 7)
pa॒śavo॒ vā iḍā᳚ sva॒yamā da̭tte॒ kāma̭me॒vā-''tmanā̭ paśū॒nāmā da̭tte॒ na hya̭nyaḥ kāma̭-mpaśū॒nā-mpra॒yaccha̭ti vā॒caspata̭ye tvā hu॒ta-mprā-'śñā॒mītyā̭ha॒ vāca̭me॒va bhā̭ga॒dheyḙna prīṇāti॒ sada̭sa॒spata̭ye tvā hu॒ta-mprā-'śñā॒mītyā̭ha sva॒gākṛ̭tyai caturava॒tta-mbha̭vati ha॒virvai ca̭turava॒tta-mpa॒śava̭ścaturava॒ttaṃ-ya~ddhotā᳚ prāśñī॒yāddhotā- [prāśñī॒yāddhotā᳚, ārti॒mārcche॒dya-] 42
-''rti॒mārcche॒dya-da॒gnau jṷhu॒yā-dru॒drāya̭ pa॒śūnapi̭ daddhyādapa॒śuryaja̭māna-ssyā-dvā॒caspata̭ye tvā hu॒ta-mprā-'śñā॒mītyā̭ha pa॒rokṣa̭me॒vaina̭-jjuhoti॒ sada̭sa॒spata̭ye tvā hu॒ta-mprāśñā॒mītyā̭ha sva॒gākṛ̭tyai॒ prāśña̭nti tī॒rtha e॒va prāśña̭nti॒ dakṣi̭ṇā-ndadāti tī॒rtha e॒va dakṣi̭ṇā-ndadāti॒ vi vā e॒tadya॒jña- [vi vā e॒tadya॒jñam, chi॒nda॒nti॒ yanma̭ddhya॒taḥ] 43
-ñchi̭ndanti॒ yanma̭ddhya॒taḥ prā॒śñantya॒dbhi-rmā᳚rjayanta॒ āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā̭bhire॒va ya॒jñagṃ sa-nta̭nvanti de॒vā vai ya॒jñā-dru॒drama॒ntarā̭ya॒n​thsa ya॒jñama̭viddhya॒-tta-nde॒vā a॒bhi sama̭gacchanta॒ kalpa̭tā-nna i॒damiti॒ te᳚-'bruva॒n-thsvi̭ṣṭaṃ॒-vai~ na̭ i॒da-mbha̭viṣyati॒ yadi॒magṃ rā̭dhayi॒ṣyāma॒ iti॒ ta-thsvi̭ṣṭa॒kṛtaḥ̭ sviṣṭakṛ॒ttva-ntasyā ''vi̭ddha॒-nni- [-''vi̭ddha॒-nniḥ, a॒kṛ॒nta॒n॒. yavḙna॒] 44
-ra̭kṛnta॒n॒. yavḙna॒ sammi̭ta॒-ntasmā᳚-dyavamā॒tramava̭ dye॒-dyajjyāyo̭-'va॒-dye-dro॒paye॒-tta-dya॒jñasya॒ yadupa̭ ca stṛṇī॒yāda॒bhi ca̭ ghā॒rayḙdubhayata-ssagg​śvā॒yi kṷryādava॒dāyā॒bhi ghā̭rayati॒ dvi-ssampa̭dyate dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityai॒ ya-tti̭ra॒ścīna̭-mati॒-hare॒dana̭bhi-viddhaṃ-ya~॒jñasyā॒bhi vi̭ddhye॒dagrḙṇa॒ pari̭ harati tī॒rthenai॒va pari̭ harati॒ ta-tpū॒ṣṇe parya̭hara॒nta- [parya̭hara॒ntat, pū॒ṣā] 45
-tpū॒ṣā prāśya̭ da॒to̭-'ruṇa॒-ttasmā᳚-tpū॒ṣā pra̭pi॒ṣṭabhā̭go-'da॒ntako॒ hi ta-nde॒vā a̭bruva॒n vi vā a॒yamā᳚rdhyaprāśitri॒yo vā a॒yama̭bhū॒diti॒ ta-dbṛha॒spata̭ye॒ parya̭hara॒n-thso̭-'bibhe॒-dbṛha॒spati̭ri॒tthaṃ-vā~va sya ārti॒mā-'ri̭ṣya॒tīti॒ sa e॒ta-mmantra̭mapaśya॒-thsūrya̭sya tvā॒ cakṣṷṣā॒ prati̭ paśyā॒mītya̭bravī॒nna hi sūrya̭sya॒ cakṣuḥ॒ [cakṣuḥ̭, ki-ñca॒na] 46
ki-ñca॒na hi॒nasti॒ so̭-'bibhe-tpratigṛ॒hṇanta̭-mmā higṃsiṣya॒tīti̭ de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚ rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒-mprati̭ gṛhṇā॒mītya̭bravī-thsavi॒tṛpra̭sūta e॒vaina॒dbrahma̭ṇā de॒vatā̭bhiḥ॒ pratya̭gṛhṇā॒-thso̭-'bibhe-tprā॒śñanta̭-mmā higṃsiṣya॒tītya॒gnestvā॒ ''syḙna॒ prā-'śñā॒mītya̭bravī॒nna hya̭gnerā॒sya̭-ṅkiñca॒na hi॒nasti॒ so̭-'bibhe॒- [so̭-'bibhet, prāśi̭tammā-] 47
-tprāśi̭tammā-higṃsiṣya॒tīti̭ brāhma॒ṇasyo॒dare॒ṇetya̭ bravī॒nna hi brā᳚hma॒ṇasyo॒dara॒-ṅki-ñca॒na hi॒nasti॒ bṛha॒spate॒rbrahma॒ṇeti॒ sa hi brahmi॒ṣṭho-'pa॒ vā e॒tasmā᳚-tprā॒ṇāḥ krā̭manti॒ yaḥ prā̭śi॒tra-mprā॒śñātya॒dbhi-rmā᳚rjayi॒tvā prā॒ṇān-thsa-mmṛ̭śate॒-'mṛtaṃ॒-vai~ prā॒ṇā a॒mṛta॒māpaḥ̭ prā॒ṇāne॒va ya̭thāsthā॒namupa̭ hvayate || 48 ||
(prā॒śñī॒yāddhotā̭ - ya॒jñaṃ - ni - ra̭hara॒nta - ccakṣṷ - rā॒sya̭-ṅkiñca॒na hi॒nasti॒ so̭-'bibhe॒ - ccatṷścatvārigṃśacca ) (a. 8)
a॒gnīdha॒ ā da̭dhā-tya॒gnimṷkhā-ne॒vartū-nprī̭ṇāti sa॒midha॒mā da̭dhā॒tyutta̭rāsā॒-māhṷtīnā॒-mprati̭ṣṭhityā॒ atho̭ sa॒midva̭tye॒va jṷhoti pari॒dhīn-thsa-mmā᳚r​ṣṭi pu॒nātye॒vainā᳚n-thsa॒kṛ-thsa̭kṛ॒-thsa-mmā᳚r​ṣṭi॒ parā̭ṅiva॒ hyḙtar​hi̭ ya॒jñaśca॒tu-ssampa̭dyate॒ catṷṣpādaḥ pa॒śavaḥ̭ pa॒śūne॒vāva̭ rundhe॒ brahma॒-nprasthā᳚syāma॒ ityā॒hātra॒ vā e॒tar​hi̭ ya॒jña-śśri॒to [ya॒jña-śśri॒taḥ, yatra̭ bra॒hmā] 49
yatra̭ bra॒hmā yatrai॒va ya॒jña-śśri॒tastata̭ e॒vaina॒mā ra̭bhate॒ yaddhastḙna pra॒mīve᳚dvepa॒na-ssyā॒dyacchī॒r​ṣṇā śī̭r​ṣakti॒mān-thsyā॒dya-ttū॒ṣṇīmāsī॒tā 'sa̭mpratto ya॒jña-ssyā॒-tprati॒ṣṭhetye॒va brṷ̄yā-dvā॒ci vai ya॒jña-śśri॒to yatrai॒va ya॒jña-śśri॒tastata̭ e॒vaina॒gṃ॒ sa-mpra ya̭cchati॒ deva̭ savitare॒ta-tte॒ prā- [savitare॒ta-tte॒ pra, ā॒hetyā̭ha॒] 50
-''hetyā̭ha॒ prasū᳚tyai॒ bṛha॒spati̭ rbra॒hmetyā̭ha॒ sa hi brahmi̭ṣṭha॒-ssa ya॒jña-mpā̭hi॒ sa ya॒jñapa̭ti-mpāhi॒ sa mā-mpā॒hītyā̭ha ya॒jñāya॒ yaja̭mānāyā॒-''tmane॒ tebhya̭ e॒vā-''śiṣa॒mā śā॒ste-'nā᳚rtyā ā॒śrāvyā̭-''ha de॒vān. ya॒jeti̭ brahmavā॒dino̭ vadantī॒ṣṭā de॒vatā॒ atha̭ kata॒ma e॒te de॒vā iti॒ chandā॒gṃ॒sīti̭ brūyā-dgāya॒trī-ntri॒ṣṭubha॒- [brūyā-dgāya॒trī-ntri॒ṣṭubha᳚m, jaga̭tī॒-] 51
ñjaga̭tī॒-mityatho॒ khalvā̭hurbrāhma॒ṇā vai chandā॒gṃ॒sīti॒ tāne॒va ta-dya̭jati de॒vānāṃ॒-vā~ i॒ṣṭā de॒vatā॒ āsa॒nnathā॒gnirnoda̭jvala॒-tta-nde॒vā āhṷtībhi-ranūyā॒jeṣvanva̭-vinda॒n॒. yada̭nūyā॒jān. yaja̭tya॒gnime॒va ta-thsami̭ndha e॒tadu॒rvai nāmā̭-''su॒ra ā̭sī॒-thsa e॒tar​hi̭ ya॒jñasyā॒ ''śiṣa̭mavṛṅkta॒ ya-dbrū॒yāde॒ta- [ya-dbrū॒yāde॒tat, u॒ dyā॒vā॒pṛ॒thi॒vī॒ bha॒dra-ma̭bhū॒-] 52
-dṷ dyāvāpṛthivī bha॒dra-ma̭bhū॒-ditye॒tadṷ-me॒vā-''su॒raṃ-ya~॒jñasyā॒-''śiṣa̭-ṅgamayedi॒da-ndyā̭vāpṛthivī bha॒drama̭bhū॒ditye॒va brṷ̄yā॒-dyaja̭māname॒va ya॒jñasyā॒-''śiṣa̭-ṅgamaya॒tyārdhma̭ sūktavā॒kamu॒ta na̭movā॒kami-tyā̭he॒dama̭rā॒-thsmeti॒ vāvaitadā॒hopa̭śrito di॒vaḥ pṛ̭thi॒vyorityā̭ha॒ dyāvā̭pṛthi॒vyor​hi ya॒jña upa̭śrita॒ oma̭nvatī te॒-'smin. ya॒jñe ya̭jamāna॒ dyāvā̭pṛthi॒vī [ ] 53
stā॒mityā̭hā॒ ''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ yadbrū॒yā-thsṷ̄pāvasā॒nā ca̭ svaddhyavasā॒nā ceti̭ pra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyādya॒dā hi pra॒mīya॒te 'the॒māmṷpāva॒syati̭ sūpacara॒ṇā ca̭ svadhicara॒ṇā cetye॒va brṷ̄yā॒-dvarī̭yasīme॒vāsmai॒ gavyṷ̄ti॒mā śā᳚ste॒ na pra॒māyṷko bhavati॒ tayo̭rā॒vidya॒gniri॒dagṃ ha॒vira̭juṣa॒tetyā̭ha॒ yā ayā᳚kṣma [ ] 54
de॒vatā॒stā a̭rīradhā॒meti॒ vāvaitadā̭ha॒ yanna ni̭rdi॒śe-tprati̭veśaṃ-ya~॒jñasyā॒ ''śīrga̭cche॒dā śā᳚ste॒-'yaṃ-ya~ja̭māno॒-'sāvityā̭ha ni॒rdiśyai॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭maya॒tyāyu॒rā śā᳚ste suprajā॒stvamā śā᳚sta॒ ityā̭hā॒ 'śiṣa̭me॒vai tāmā śā᳚ste sajātavana॒syāmā śā᳚sta॒ ityā̭ha prā॒ṇā vai sa̭jā॒tāḥ prā॒ṇāne॒va [ ] 55
nāntarḙti॒ tada॒gnirde॒vo de॒vebhyo॒ vana̭te va॒yama॒gnermānṷṣā॒ ityā̭hā॒gnirde॒vebhyo̭ vanu॒te va॒ya-mma̭nu॒ṣye᳚bhya॒ iti॒ vāvaitadā̭he॒ha gati̭rvā॒masye॒da-ñca॒ namo̭ de॒vebhya॒ ityā̭ha॒ yāścai॒va de॒vatā॒ yaja̭ti॒ yāśca॒ na tābhya̭ e॒vobhayī᳚bhyo॒ nama̭skarotyā॒tmano-'nā᳚rtyai || 56 ||
(śri॒taḥ - te॒ pra - tri॒ṣṭubha̭ - me॒ta-d- dyāvā̭pṛthi॒vī - yā ayā᳚kṣma- prā॒ṇāne॒va - ṣaṭca̭tvārigṃśacca ) (a. 9)
de॒vā vai ya॒jñasya̭ svagāka॒rtāra॒-nnāvi̭nda॒-nte śaṃ॒​yu~-mbā̭r​haspa॒tyama̭bruvanni॒ma-nno̭ ya॒jñagg​ sva॒gā ku॒rviti॒ so᳚-'bravī॒dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ yade॒vā-brā᳚hmaṇo॒kto-'śra̭ddadhāno॒ yajā̭tai॒ sā mḙ ya॒jñasyā॒-''śīra̭sa॒diti॒ tasmā॒-dya-dbrā᳚hmaṇo॒kto-'śra̭ddadhāno॒ yaja̭te śaṃ॒​yu~me॒va tasya̭ bār​haspa॒tyaṃ-ya~॒jñasyā॒ ''śīrga̭cchatye॒ta-nmametya̭bravī॒-tki-mme᳚ pra॒jāyā॒ [pra॒jāyāḥ᳚, iti॒ yo̭-'pagu॒rātai̭] 57
iti॒ yo̭-'pagu॒rātai̭ śa॒tena̭ yātayā॒dyo ni॒hana̭-thsa॒hasrḙṇa yātayā॒dyo lohi̭ta-ṅka॒rava॒dyāva̭taḥ pra॒skadya̭ pā॒gṃ॒sūn-thsa̭-ṅgṛ॒hṇā-ttāva̭ta-ssaṃ​va~thsa॒rā-npi̭tṛlo॒ka-nna prajā̭nā॒diti॒ tasmā᳚-dbrāhma॒ṇāya॒ nāpa̭ gureta॒ na ni ha̭nyā॒nna lohi̭ta-ṅkuryāde॒tāva̭tā॒ haina̭sā bhavati॒ tacchaṃ॒​yo~rā vṛ̭ṇīmaha॒ ityā̭ha ya॒jñame॒va ta-thsva॒gā ka̭roti॒ ta- [ta-thsva॒gā ka̭roti॒ tat, śaṃ॒​yo~rā] 58
-cchaṃ॒​yo~rā vṛ̭ṇīmaha॒ ityā̭ha śaṃ॒​yu~me॒va bā̭r​haspa॒tya-mbhā̭ga॒dheyḙna॒ sama̭rdhayati gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ gā॒tuṃ-ya~॒jñapa̭taya॒ ityā̭hā॒ ''śiṣa̭me॒vai tāmā śā᳚ste॒ somaṃ̭-ya~jati॒ reta̭ e॒va ta-dda̭dhāti॒ tvaṣṭā̭raṃ-ya~jati॒ reta̭ e॒va hi॒ta-ntvaṣṭā̭ rū॒pāṇi॒ vi ka̭roti de॒vānā॒-mpatnī᳚ryajati mithuna॒tvāyā॒gni-ṅgṛ॒hapa̭tiṃ-ya~jati॒ prati̭ṣṭhityai jā॒mi vā e॒ta-dya॒jñasya̭ kriyate॒ [kriyate, yadājyḙna] 59
yadājyḙna prayā॒jā i॒jyanta॒ ājyḙna patnīsaṃ​yā~॒jā ṛca̭ma॒nūcya̭ patnīsaṃ​yā~॒jānā̭mṛ॒cā ya̭ja॒tyajā̭mitvā॒yātho̭ mithuna॒tvāya̭ pa॒ṅkti prā̭yaṇo॒ vai ya॒jñaḥ pa॒ṅktyṷdayanaḥ॒ pañca̭ prayā॒jā i̭jyante ca॒tvāraḥ̭ patnīsaṃ​yā~॒jā-ssa̭miṣṭaya॒juḥ pa̭ñca॒ma-mpa॒ṅktime॒vānṷ pra॒yanti̭ pa॒ṅktimanūdya̭nti || 60 ||
(pra॒jāyāḥ᳚ - karoti॒ tat - kri̭yate॒ - traya̭strigṃśacca ) (a. 10)
yu॒kṣvāhi dḙva॒hūta̭mā॒gṃ॒ aśvāgṃ̭ agne ra॒thīri̭va | ni hotā̭ pū॒rvya-ssa̭daḥ || u॒ta no̭ deva de॒vāgṃ acchā̭ voco vi॒duṣṭa̭raḥ | śradviśvā॒ vāryā̭ kṛdhi || tvagṃ ha॒ yadya̭viṣṭh॒ya saha̭sa-ssūnavāhuta | ṛ॒tāvā̭ ya॒jñiyo॒ bhuvaḥ̭ || a॒yama॒gni-ssa̭ha॒sriṇo॒ vāja̭sya śa॒tina॒spatiḥ̭ | mū॒rdhā ka॒vī ra̭yī॒ṇām || ta-nne॒mimṛ॒bhavo̭ ya॒thā ''na̭masva॒ sahṷ̄tibhiḥ | nedī̭yo ya॒jña- [ya॒jñam, a॒ṅgi॒raḥ॒ |] 61
-ma̭ṅgiraḥ || tasmai̭ nū॒ nama॒bhidya̭ve vā॒cā vi̭rūpa॒ nitya̭yā | vṛṣṇḙ codasva suṣṭu॒tim || kamṷ ṣvidasya॒ sena̭yā॒-'gnerapā̭kacakṣasaḥ | pa॒ṇi-ṅgoṣṷ starāmahe || mā no̭ de॒vānāṃ॒-vi~śaḥ̭ prasnā॒tīri̭vo॒srāḥ | kṛ॒śa-nna hā̭su॒raghni̭yāḥ || mā naḥ̭ samasya dū॒ḍhyaḥ̭ pari̭dveṣaso agṃ ha॒tiḥ | ū॒rmirna nāva॒mā va̭dhīt || nama̭ste agna॒ oja̭se gṛ॒ṇanti̭ deva kṛ॒ṣṭayaḥ̭ | amai̭- [amaiḥ᳚, a॒mitra̭mardaya |] 62
-ra॒mitra̭mardaya || ku॒vith​suno॒ gavi̭ṣṭa॒ye-'gnḙ saṃ॒​ve~ṣi̭ṣo ra॒yim | urṷkṛdu॒ru ṇa̭skṛdhi || mā no̭ a॒smi-nma̭hādha॒ne parā̭ vargbhāra॒bhṛdya̭thā | saṃ॒​va~rga॒gṃ॒ sagṃ ra॒yi-ñja̭ya || a॒nyama॒smadbhi॒yā i॒yamagne॒ siṣa̭ktu du॒cchunā᳚ | vardhā̭ no॒ ama̭va॒cchavaḥ̭ || yasyājṷṣannama॒svina॒-śśamī॒madṷrmakhasyavā | ta-ṅgheda॒gnirvṛ॒dhā-'va̭ti || para̭syā॒ adhi̭ [ ] 63
saṃ॒​va~to-'va̭rāgṃ a॒bhyā ta̭ra | yatrā॒hamasmi॒ tāgṃ a̭va || vi॒dmā hi tḙ pu॒rā va॒yamagnḙ pi॒turyathāva̭saḥ | adhā̭ te su॒mnamī̭mahe || ya u॒gra i̭va śarya॒hā ti॒gmaśṛ̭ṅgo॒ na vagṃsa̭gaḥ | agne॒ puro̭ ru॒roji̭tha || sakhā̭ya॒-ssaṃ-vaḥ̭ ~saṃ॒​ya~ñca॒miṣa॒gg॒ stoma̭-ñcā॒gnaye᳚ | var​ṣi̭ṣṭhāya kṣitī॒nāmū॒rjo naptre॒ saha̭svate || sagṃ sa॒midyṷvase vṛṣa॒nna -gne॒ viśvā᳚nya॒rya ā | i॒ḍaspa॒de sami̭dhyase॒ sa no॒ vasū॒nyā bha̭ra | prajā̭pate॒, sa vḙda॒, somā̭ pūṣaṇe॒, mau de॒vau || 64 ||
(ya॒jña - mamai॒ - radhi̭ - vṛṣa॒ - nnekā॒nna vigṃ̭śa॒tiśca̭ ) (a. 11)
u॒śanta̭stvā havāmaha u॒śanta॒-ssami̭dhīmahi | u॒śannṷśa॒ta ā va̭ha pi॒tṝn. ha॒viṣe॒ atta̭ve || tvagṃ so̭ma॒ praci̭kito manī॒ṣā tvagṃ raji̭ṣṭha॒manṷ neṣi॒ panthā᳚m | tava॒ praṇī̭tī pi॒taro̭ na indo de॒veṣu॒ ratna̭ma bhajanta॒ dhīrāḥ᳚ || tvayā॒ hi naḥ̭ pi॒taraḥ̭ soma॒ pūrve॒ karmā̭ṇi ca॒kruḥ pa̭vamāna॒ dhīrāḥ᳚ | va॒nvannavā̭taḥ pari॒dhīgṃ rapo᳚rṇu vī॒rebhi॒raśvai᳚rma॒ghavā̭ bhavā [bhava, naḥ॒ |] 65
naḥ || tvagṃ so̭ma pi॒tṛbhiḥ̭ saṃ​vi~dā॒no-'nu॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ā ta̭tantha | tasmai̭ ta indo ha॒viṣā̭ vidhema va॒yagg​ syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || agni̭ṣvāttāḥ pitara॒ eha ga̭cchata॒ sadaḥ̭ sada-ssadata supraṇītayaḥ | a॒ttā ha॒vīgṃṣi॒ praya̭tāni ba॒r॒hiṣyathā̭ ra॒yigṃ sarva̭vīra-ndadhātana || bar​hi̭ṣadaḥ pitara ū॒tya̭rvāgi॒mā vo̭ ha॒vyā ca̭kṛmā ju॒ṣaddhva᳚m | ta ā ga॒tā-'va̭sā॒ śa-nta̭me॒nā-'thā॒-'smabhya॒gṃ॒ [-'smabhya᳚m, śaṃ-yo~ra̭ra॒po da̭dhāta |] 66
śaṃ-yo~ra̭ra॒po da̭dhāta || ā-'ha-mpi॒tṝn-thsṷvi॒datrāgṃ̭ avithsi॒ napā̭ta-ñca vi॒krama̭ṇa-ñca॒ viṣṇoḥ᳚ | ba॒r॒hi॒ṣado॒ ye sva॒dhayā̭ su॒tasya॒ bhaja̭nta pi॒tvasta i॒hā-'' ga̭miṣṭhāḥ || upa̭hūtāḥ pi॒taraḥ̭ so॒myāso̭ bar​hi॒ṣyḙṣu ni॒dhiṣṷ pri॒yeṣṷ | ta ā ga̭mantu॒ ta i॒ha śrṷva॒ntvadhi̭ bruvantu॒ te a̭vantva॒smān || udī̭ratā॒mava̭ra॒ u-tparā̭sa॒ unma̭ddhya॒māḥ pi॒taraḥ̭ so॒myāsaḥ̭ | asuṃ॒- [asu᳚m, ya ī॒yura̭ vṛ॒kā] 67
-~ya ī॒yura̭ vṛ॒kā ṛ̭ta॒jñāste no̭-'vantu pi॒taro॒ havḙṣu || i॒da-mpi॒tṛbhyo॒ namo̭ astva॒dya ye pūrvā̭so॒ ya upa̭rāsa ī॒yuḥ | ye pārthi̭ve॒ raja॒syā niṣa̭ttā॒ ye vā̭ nū॒nagṃ sṷvṛ॒janā̭su vi॒kṣu || adhā॒ yathā̭ naḥ pi॒taraḥ॒ parā̭saḥ pra॒tnāso̭ agna ṛ॒tamā̭śuṣā॒ṇāḥ | śucīda̭ya॒-ndīdhi̭ti muktha॒śāsaḥ॒, kṣāmā̭ bhi॒ndanto̭ aru॒ṇīrapa̭ vrann || yada̭gne [yada̭gne, ka॒vya॒vā॒ha॒na॒ pi॒tṝn] 68
kavyavāhana pi॒tṝn. yakṣyṛ̭tā॒vṛdhaḥ̭ | pra ca̭ ha॒vyāni̭ vakṣyasi de॒vebhya̭śca pi॒tṛbhya॒ ā || tvama̭gna īḍi॒to jā̭tave॒do-'vā᳚ḍḍha॒vyāni̭ sura॒bhīṇi̭ kṛ॒tvā | prādāḥ᳚ pi॒tṛbhyaḥ̭ sva॒dhayā॒ te a̭kṣanna॒ddhi tva-ndḙva॒ praya̭tā ha॒vīgṃṣi̭ || māta̭lī ka॒vyairya॒mo aṅgi̭robhi॒ rbṛha॒spati॒r॒ ṛkva̭bhi rvāvṛdhā॒naḥ | yāg​śca̭ de॒vā vā̭vṛ॒dhurye ca̭ de॒vān-thsvāhā॒-'nye sva॒dhayā॒-'nye ma̭danti || 69 ||
i॒maṃ-ya~̭ma prasta॒ramāhi sīdāṅgi̭robhiḥ pi॒tṛbhiḥ̭ saṃ​vi~dā॒naḥ | ātvā॒ mantrāḥ᳚ kaviśa॒stā va̭hantve॒nā rā̭jan. ha॒viṣā̭ mādayasva || aṅgi̭robhi॒rā ga̭hi ya॒jñiyḙbhi॒ryama̭ vairū॒pairi॒ha mā̭dayasva | viva̭svantagṃ huve॒ yaḥ pi॒tā te॒-'smin. ya॒jñe ba॒r॒hiṣyā ni॒ṣadya̭ || aṅgi̭raso naḥ pi॒taro॒ nava̭gvā॒ atha̭rvāṇo॒ bhṛga̭va-sso॒myāsaḥ̭ | teṣāṃ᳚-va~॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiyā̭nā॒mapi̭ bha॒dre saṷmana॒se syā̭ma || 70 ||
(bha॒vā॒ - 'smabhya॒ - masuṃ॒ - ~yada̭gne - madanti - saumana॒sa - eka̭-ñca ) (a. 12)
(sa॒midha॒ - ścakṣṷṣī - pra॒jāpa̭ti॒rājyaṃ̭ - de॒vasya॒ sphyaṃ - bra̭hmavā॒dino॒ 'dbhi - ra॒gnestrayo॒ - manuḥ̭ pṛthi॒vyāḥ - pa॒śavo॒ - 'gnīdhḙ - de॒vā vai ya॒jñasya̭ - yu॒kṣvo - śanta̭stvā॒ - dvāda̭śa )
(sa॒midho̭ - yā॒jyā̭ - tasmā॒nnabhā॒-'gagṃ - hi tamanvi- tyā̭ha pra॒jā vā - ā॒hetyā̭ha - yu॒kṣvā hi - sa̭pta॒tiḥ )
(sa॒midhaḥ̭, saumana॒se syā̭ma)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe ṣaṣṭaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
(vā॒ya॒vyaṃ̭ - pra॒jāpa̭ti - rādi॒tyebhyo̭ - de॒vā - vi॒śvarṷ̄paḥ - sa॒midhaḥ॒ - ṣaṭ) (6)
|| iti dvītīya-ṅkāṇḍam ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in