(ப்ரஹர்ஷணீவ்ரு'த்தம் -)
தஜ்ஜ்ஞாநம் ப்ரஶமகரம் யதிந்த்ரியாணாம்
தஜ்ஜ்ஞேயம் யதுபநிஷத்ஸு நிஶ்சிதார்தம் ।
தே தந்யா புவி பரமார்தநிஶ்சிதேஹாஃ
ஶேஷாஸ்து ப்ரமநிலயே பரிப்ரமந்தஃ ॥ 1॥
(வஸந்ததிலகாவ்ரு'த்தம் -)
ஆதௌ விஜித்ய விஷயாந்மதமோஹராக-
த்வேஷாதிஶத்ருகணமாஹ்ரு'தயோகராஜ்யாஃ ।
ஜ்ஞாத்வா மதம் ஸமநுபூயபராத்மவித்யா-
காந்தாஸுகம் வநக்ரு'ஹே விசரந்தி தந்யாஃ ॥ 2॥
த்யக்த்வா க்ரு'ஹே ரதிமதோகதிஹேதுபூதாம்
ஆத்மேச்சயோபநிஷதர்தரஸம் பிபந்தஃ ।
வீதஸ்ப்ரு'ஹா விஷயபோகபதே விரக்தா
தந்யாஶ்சரந்தி விஜநேஷு விரக்தஸங்காஃ ॥ 3॥
த்யக்த்வா மமாஹமிதி பந்தகரே பதே த்வே
மாநாவமாநஸத்ரு'ஶாஃ ஸமதர்ஶிநஶ்ச ।
கர்தாரமந்யமவகம்ய ததர்பிதாநி
குர்வந்தி கர்மபரிபாகபலாநி தந்யாஃ ॥ 4॥
த்யக்த்வீஷணாத்ரயமவேக்ஷிதமோக்ஷமர்கா
பைக்ஷாம்ரு'தேந பரிகல்பிததேஹயாத்ராஃ ।
ஜ்யோதிஃ பராத்பரதரம் பரமாத்மஸஞ்ஜ்ஞம்
தந்யா த்விஜாரஹஸி ஹ்ரு'த்யவலோகயந்தி ॥ 5॥
நாஸந்ந ஸந்ந ஸதஸந்ந மஹஸந்நசாணு
ந ஸ்த்ரீ புமாந்ந ச நபும்ஸகமேகபீஜம் ।
யைர்ப்ரஹ்ம தத்ஸமமுபாஸிதமேகசித்தைஃ
தந்யா விரேஜுரித்தரேபவபாஶபத்தாஃ ॥ 6॥
அஜ்ஞாநபங்கபரிமக்நமபேதஸாரம்
துஃகாலயம் மரணஜந்மஜராவஸக்தம் ।
ஸம்ஸாரபந்தநமநித்யமவேக்ஷ்ய தந்யா
ஜ்ஞாநாஸிநா ததவஶீர்ய விநிஶ்சயந்தி ॥ 7॥
ஶாந்தைரநந்யமதிபிர்மதுரஸ்வபாவைஃ
ஏகத்வநிஶ்சிதமநோபிரபேதமோஹைஃ ।
ஸாகம் வநேஷு விஜிதாத்மபதஸ்வருபம்
தத்வஸ்து ஸம்யகநிஶம் விம்ரு'ஶந்தி தந்யாஃ ॥ 8॥
(மாலிநீவ்ரு'த்தம் -)
அஹிமிவ ஜநயோகம் ஸர்வதா வர்ஜயேத்யஃ
குணபமிவ ஸுநாரீம் த்யக்துகாமோ விராகீ ।
விஷமிவ விஷயாந்யோ மந்யமாநோ துரந்தாந்
ஜயதி பரமஹம்ஸோ முக்திபாவம் ஸமேதி ॥ 9॥
(ஶார்தூலவிக்ரீடிதவ்ரு'த்தம் -)
ஸம்பூர்ணம் ஜகதேவ நந்தநவநம் ஸர்வேऽபி கல்பத்ருமா
காங்கம் வரி ஸமஸ்தவாரிநிவஹஃ புண்யாஃ ஸமஸ்தாஃ க்ரியாஃ ।
வாசஃ ப்ராக்ரு'தஸம்ஸ்க்ரு'தாஃ ஶ்ருதிஶிரோவாராணஸீ மேதிநீ
ஸர்வாவஸ்திதிரஸ்ய வஸ்துவிஷயா த்ரு'ஷ்டே பரப்ரஹ்மணி ॥ 10॥
॥ இதி ஶ்ரீமத் ஶங்கராசார்யவிரசிதம் தந்யாஷ்டகம் ஸமாப்தம் ॥
Roman (IAST) Transliteration
(praharṣaṇīvṛttam -)
tajjñānaṃ praśamakaraṃ yadindriyāṇāṃ
tajjñeyaṃ yadupaniṣatsu niścitārtham |
te dhanyā bhuvi paramārthaniścitehāḥ
śeṣāstu bhramanilaye paribhramantaḥ || 1||
(vasantatilakāvṛttam -)
ādau vijitya viṣayānmadamoharāga-
dveṣādiśatrugaṇamāhṛtayogarājyāḥ |
jñātvā mataṃ samanubhūyaparātmavidyā-
kāntāsukhaṃ vanagṛhe vicaranti dhanyāḥ || 2||
tyaktvā gṛhe ratimadhogatihetubhūtām
ātmecchayopaniṣadartharasaṃ pibantaḥ |
vītaspṛhā viṣayabhogapade viraktā
dhanyāścaranti vijaneṣu viraktasaṅgāḥ || 3||
tyaktvā mamāhamiti bandhakare pade dve
mānāvamānasadṛśāḥ samadarśinaśca |
kartāramanyamavagamya tadarpitāni
kurvanti karmaparipākaphalāni dhanyāḥ || 4||
tyaktvīṣaṇātrayamavekṣitamokṣamargā
bhaikṣāmṛtena parikalpitadehayātrāḥ |
jyotiḥ parātparataraṃ paramātmasañjñaṃ
dhanyā dvijārahasi hṛdyavalokayanti || 5||
nāsanna sanna sadasanna mahasannacāṇu
na strī pumānna ca napuṃsakamekabījam |
yairbrahma tatsamamupāsitamekacittaiḥ
dhanyā virejurittarebhavapāśabaddhāḥ || 6||
ajñānapaṅkaparimagnamapetasāraṃ
duḥkhālayaṃ maraṇajanmajarāvasaktam |
saṃsārabandhanamanityamavekṣya dhanyā
jñānāsinā tadavaśīrya viniścayanti || 7||
śāntairananyamatibhirmadhurasvabhāvaiḥ
ekatvaniścitamanobhirapetamohaiḥ |
sākaṃ vaneṣu vijitātmapadasvarupaṃ
tadvastu samyaganiśaṃ vimṛśanti dhanyāḥ || 8||
(mālinīvṛttam -)
ahimiva janayogaṃ sarvadā varjayedyaḥ
kuṇapamiva sunārīṃ tyaktukāmo virāgī |
viṣamiva viṣayānyo manyamāno durantān
jayati paramahaṃso muktibhāvaṃ sameti || 9||
(śārdūlavikrīḍitavṛttam -)
sampūrṇaṃ jagadeva nandanavanaṃ sarve'pi kalpadrumā
gāṅgaṃ vari samastavārinivahaḥ puṇyāḥ samastāḥ kriyāḥ |
vācaḥ prākṛtasaṃskṛtāḥ śrutiśirovārāṇasī medinī
sarvāvasthitirasya vastuviṣayā dṛṣṭe parabrahmaṇi || 10||
|| iti śrīmad śaṅkarācāryaviracitaṃ dhanyāṣṭakaṃ samāptam ||
Sanskrit — Devanagari (original)
(प्रहर्षणीवृत्तम् -)
तज्ज्ञानं प्रशमकरं यदिन्द्रियाणां
तज्ज्ञेयं यदुपनिषत्सु निश्चितार्थम् ।
ते धन्या भुवि परमार्थनिश्चितेहाः
शेषास्तु भ्रमनिलये परिभ्रमन्तः ॥ 1॥
(वसन्ततिलकावृत्तम् -)
आदौ विजित्य विषयान्मदमोहराग-
द्वेषादिशत्रुगणमाहृतयोगराज्याः ।
ज्ञात्वा मतं समनुभूयपरात्मविद्या-
कान्तासुखं वनगृहे विचरन्ति धन्याः ॥ 2॥
त्यक्त्वा गृहे रतिमधोगतिहेतुभूताम्
आत्मेच्छयोपनिषदर्थरसं पिबन्तः ।
वीतस्पृहा विषयभोगपदे विरक्ता
धन्याश्चरन्ति विजनेषु विरक्तसङ्गाः ॥ 3॥
त्यक्त्वा ममाहमिति बन्धकरे पदे द्वे
मानावमानसदृशाः समदर्शिनश्च ।
कर्तारमन्यमवगम्य तदर्पितानि
कुर्वन्ति कर्मपरिपाकफलानि धन्याः ॥ 4॥
त्यक्त्वीषणात्रयमवेक्षितमोक्षमर्गा
भैक्षामृतेन परिकल्पितदेहयात्राः ।
ज्योतिः परात्परतरं परमात्मसञ्ज्ञं
धन्या द्विजारहसि हृद्यवलोकयन्ति ॥ 5॥
नासन्न सन्न सदसन्न महसन्नचाणु
न स्त्री पुमान्न च नपुंसकमेकबीजम् ।
यैर्ब्रह्म तत्सममुपासितमेकचित्तैः
धन्या विरेजुरित्तरेभवपाशबद्धाः ॥ 6॥
अज्ञानपङ्कपरिमग्नमपेतसारं
दुःखालयं मरणजन्मजरावसक्तम् ।
संसारबन्धनमनित्यमवेक्ष्य धन्या
ज्ञानासिना तदवशीर्य विनिश्चयन्ति ॥ 7॥
शान्तैरनन्यमतिभिर्मधुरस्वभावैः
एकत्वनिश्चितमनोभिरपेतमोहैः ।
साकं वनेषु विजितात्मपदस्वरुपं
तद्वस्तु सम्यगनिशं विमृशन्ति धन्याः ॥ 8॥
(मालिनीवृत्तम् -)
अहिमिव जनयोगं सर्वदा वर्जयेद्यः
कुणपमिव सुनारीं त्यक्तुकामो विरागी ।
विषमिव विषयान्यो मन्यमानो दुरन्तान्
जयति परमहंसो मुक्तिभावं समेति ॥ 9॥
(शार्दूलविक्रीडितवृत्तम् -)
सम्पूर्णं जगदेव नन्दनवनं सर्वेऽपि कल्पद्रुमा
गाङ्गं वरि समस्तवारिनिवहः पुण्याः समस्ताः क्रियाः ।
वाचः प्राकृतसंस्कृताः श्रुतिशिरोवाराणसी मेदिनी
सर्वावस्थितिरस्य वस्तुविषया दृष्टे परब्रह्मणि ॥ 10॥
॥ इति श्रीमद् शङ्कराचार्यविरचितं धन्याष्टकं समाप्तम् ॥
(praharṣaṇīvṛttam -)
tajjñānaṃ praśamakaraṃ yadindriyāṇāṃ
tajjñeyaṃ yadupaniṣatsu niścitārtham |
te dhanyā bhuvi paramārthaniścitehāḥ
śeṣāstu bhramanilaye paribhramantaḥ || 1||
(vasantatilakāvṛttam -)
ādau vijitya viṣayānmadamoharāga-
dveṣādiśatrugaṇamāhṛtayogarājyāḥ |
jñātvā mataṃ samanubhūyaparātmavidyā-
kāntāsukhaṃ vanagṛhe vicaranti dhanyāḥ || 2||
tyaktvā gṛhe ratimadhogatihetubhūtām
ātmecchayopaniṣadartharasaṃ pibantaḥ |
vītaspṛhā viṣayabhogapade viraktā
dhanyāścaranti vijaneṣu viraktasaṅgāḥ || 3||
tyaktvā mamāhamiti bandhakare pade dve
mānāvamānasadṛśāḥ samadarśinaśca |
kartāramanyamavagamya tadarpitāni
kurvanti karmaparipākaphalāni dhanyāḥ || 4||
tyaktvīṣaṇātrayamavekṣitamokṣamargā
bhaikṣāmṛtena parikalpitadehayātrāḥ |
jyotiḥ parātparataraṃ paramātmasañjñaṃ
dhanyā dvijārahasi hṛdyavalokayanti || 5||
nāsanna sanna sadasanna mahasannacāṇu
na strī pumānna ca napuṃsakamekabījam |
yairbrahma tatsamamupāsitamekacittaiḥ
dhanyā virejurittarebhavapāśabaddhāḥ || 6||
ajñānapaṅkaparimagnamapetasāraṃ
duḥkhālayaṃ maraṇajanmajarāvasaktam |
saṃsārabandhanamanityamavekṣya dhanyā
jñānāsinā tadavaśīrya viniścayanti || 7||
śāntairananyamatibhirmadhurasvabhāvaiḥ
ekatvaniścitamanobhirapetamohaiḥ |
sākaṃ vaneṣu vijitātmapadasvarupaṃ
tadvastu samyaganiśaṃ vimṛśanti dhanyāḥ || 8||
(mālinīvṛttam -)
ahimiva janayogaṃ sarvadā varjayedyaḥ
kuṇapamiva sunārīṃ tyaktukāmo virāgī |
viṣamiva viṣayānyo manyamāno durantān
jayati paramahaṃso muktibhāvaṃ sameti || 9||
(śārdūlavikrīḍitavṛttam -)
sampūrṇaṃ jagadeva nandanavanaṃ sarve'pi kalpadrumā
gāṅgaṃ vari samastavārinivahaḥ puṇyāḥ samastāḥ kriyāḥ |
vācaḥ prākṛtasaṃskṛtāḥ śrutiśirovārāṇasī medinī
sarvāvasthitirasya vastuviṣayā dṛṣṭe parabrahmaṇi || 10||
|| iti śrīmad śaṅkarācāryaviracitaṃ dhanyāṣṭakaṃ samāptam ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.