(𑌪𑍍𑌰𑌹𑌰𑍍𑌷𑌣𑍀𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌮𑍍 -)
𑌤𑌜𑍍𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌶𑌮𑌕𑌰𑌂 𑌯𑌦𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌣𑌾𑌂
𑌤𑌜𑍍𑌜𑍍𑌞𑍇𑌯𑌂 𑌯𑌦𑍁𑌪𑌨𑌿𑌷𑌤𑍍𑌸𑍁 𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑌾𑌰𑍍𑌥𑌮𑍍 ।
𑌤𑍇 𑌧𑌨𑍍𑌯𑌾 𑌭𑍁𑌵𑌿 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌰𑍍𑌥𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑍇𑌹𑌾𑌃
𑌶𑍇𑌷𑌾𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌭𑍍𑌰𑌮𑌨𑌿𑌲𑌯𑍇 𑌪𑌰𑌿𑌭𑍍𑌰𑌮𑌨𑍍𑌤𑌃 ॥ 1॥
(𑌵𑌸𑌨𑍍𑌤𑌤𑌿𑌲𑌕𑌾𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌮𑍍 -)
𑌆𑌦𑍗 𑌵𑌿𑌜𑌿𑌤𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌷𑌯𑌾𑌨𑍍𑌮𑌦𑌮𑍋𑌹𑌰𑌾𑌗-
𑌦𑍍𑌵𑍇𑌷𑌾𑌦𑌿𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌗𑌣𑌮𑌾𑌹𑍃𑌤𑌯𑍋𑌗𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌾𑌃 ।
𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌮𑌤𑌂 𑌸𑌮𑌨𑍁𑌭𑍂𑌯𑌪𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑌾-
𑌕𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌸𑍁𑌖𑌂 𑌵𑌨𑌗𑍃𑌹𑍇 𑌵𑌿𑌚𑌰𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌧𑌨𑍍𑌯𑌾𑌃 ॥ 2॥
𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌗𑍃𑌹𑍇 𑌰𑌤𑌿𑌮𑌧𑍋𑌗𑌤𑌿𑌹𑍇𑌤𑍁𑌭𑍂𑌤𑌾𑌮𑍍
𑌆𑌤𑍍𑌮𑍇𑌚𑍍𑌛𑌯𑍋𑌪𑌨𑌿𑌷𑌦𑌰𑍍𑌥𑌰𑌸𑌂 𑌪𑌿𑌬𑌨𑍍𑌤𑌃 ।
𑌵𑍀𑌤𑌸𑍍𑌪𑍃𑌹𑌾 𑌵𑌿𑌷𑌯𑌭𑍋𑌗𑌪𑌦𑍇 𑌵𑌿𑌰𑌕𑍍𑌤𑌾
𑌧𑌨𑍍𑌯𑌾𑌶𑍍𑌚𑌰𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌵𑌿𑌜𑌨𑍇𑌷𑍁 𑌵𑌿𑌰𑌕𑍍𑌤𑌸𑌙𑍍𑌗𑌾𑌃 ॥ 3॥
𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌮𑌮𑌾𑌹𑌮𑌿𑌤𑌿 𑌬𑌨𑍍𑌧𑌕𑌰𑍇 𑌪𑌦𑍇 𑌦𑍍𑌵𑍇
𑌮𑌾𑌨𑌾𑌵𑌮𑌾𑌨𑌸𑌦𑍃𑌶𑌾𑌃 𑌸𑌮𑌦𑌰𑍍𑌶𑌿𑌨𑌶𑍍𑌚 ।
𑌕𑌰𑍍𑌤𑌾𑌰𑌮𑌨𑍍𑌯𑌮𑌵𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌤𑌦𑌰𑍍𑌪𑌿𑌤𑌾𑌨𑌿
𑌕𑍁𑌰𑍍𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌕𑌰𑍍𑌮𑌪𑌰𑌿𑌪𑌾𑌕𑌫𑌲𑌾𑌨𑌿 𑌧𑌨𑍍𑌯𑌾𑌃 ॥ 4॥
𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑍀𑌷𑌣𑌾𑌤𑍍𑌰𑌯𑌮𑌵𑍇𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌮𑍋𑌕𑍍𑌷𑌮𑌰𑍍𑌗𑌾
𑌭𑍈𑌕𑍍𑌷𑌾𑌮𑍃𑌤𑍇𑌨 𑌪𑌰𑌿𑌕𑌲𑍍𑌪𑌿𑌤𑌦𑍇𑌹𑌯𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾𑌃 ।
𑌜𑍍𑌯𑍋𑌤𑌿𑌃 𑌪𑌰𑌾𑌤𑍍𑌪𑌰𑌤𑌰𑌂 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌸𑌞𑍍𑌜𑍍𑌞𑌂
𑌧𑌨𑍍𑌯𑌾 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜𑌾𑌰𑌹𑌸𑌿 𑌹𑍃𑌦𑍍𑌯𑌵𑌲𑍋𑌕𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 ॥ 5॥
𑌨𑌾𑌸𑌨𑍍𑌨 𑌸𑌨𑍍𑌨 𑌸𑌦𑌸𑌨𑍍𑌨 𑌮𑌹𑌸𑌨𑍍𑌨𑌚𑌾𑌣𑍁
𑌨 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀 𑌪𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍𑌨 𑌚 𑌨𑌪𑍁𑌂𑌸𑌕𑌮𑍇𑌕𑌬𑍀𑌜𑌮𑍍 ।
𑌯𑍈𑌰𑍍𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮 𑌤𑌤𑍍𑌸𑌮𑌮𑍁𑌪𑌾𑌸𑌿𑌤𑌮𑍇𑌕𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑍈𑌃
𑌧𑌨𑍍𑌯𑌾 𑌵𑌿𑌰𑍇𑌜𑍁𑌰𑌿𑌤𑍍𑌤𑌰𑍇𑌭𑌵𑌪𑌾𑌶𑌬𑌦𑍍𑌧𑌾𑌃 ॥ 6॥
𑌅𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌪𑌙𑍍𑌕𑌪𑌰𑌿𑌮𑌗𑍍𑌨𑌮𑌪𑍇𑌤𑌸𑌾𑌰𑌂
𑌦𑍁𑌃𑌖𑌾𑌲𑌯𑌂 𑌮𑌰𑌣𑌜𑌨𑍍𑌮𑌜𑌰𑌾𑌵𑌸𑌕𑍍𑌤𑌮𑍍 ।
𑌸𑌂𑌸𑌾𑌰𑌬𑌨𑍍𑌧𑌨𑌮𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑌮𑌵𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌧𑌨𑍍𑌯𑌾
𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌾𑌸𑌿𑌨𑌾 𑌤𑌦𑌵𑌶𑍀𑌰𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 ॥ 7॥
𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑍈𑌰𑌨𑌨𑍍𑌯𑌮𑌤𑌿𑌭𑌿𑌰𑍍𑌮𑌧𑍁𑌰𑌸𑍍𑌵𑌭𑌾𑌵𑍈𑌃
𑌏𑌕𑌤𑍍𑌵𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑌮𑌨𑍋𑌭𑌿𑌰𑌪𑍇𑌤𑌮𑍋𑌹𑍈𑌃 ।
𑌸𑌾𑌕𑌂 𑌵𑌨𑍇𑌷𑍁 𑌵𑌿𑌜𑌿𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌪𑌦𑌸𑍍𑌵𑌰𑍁𑌪𑌂
𑌤𑌦𑍍𑌵𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌸𑌮𑍍𑌯𑌗𑌨𑌿𑌶𑌂 𑌵𑌿𑌮𑍃𑌶𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌧𑌨𑍍𑌯𑌾𑌃 ॥ 8॥
(𑌮𑌾𑌲𑌿𑌨𑍀𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌮𑍍 -)
𑌅𑌹𑌿𑌮𑌿𑌵 𑌜𑌨𑌯𑍋𑌗𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌦𑌾 𑌵𑌰𑍍𑌜𑌯𑍇𑌦𑍍𑌯𑌃
𑌕𑍁𑌣𑌪𑌮𑌿𑌵 𑌸𑍁𑌨𑌾𑌰𑍀𑌂 𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑍁𑌕𑌾𑌮𑍋 𑌵𑌿𑌰𑌾𑌗𑍀 ।
𑌵𑌿𑌷𑌮𑌿𑌵 𑌵𑌿𑌷𑌯𑌾𑌨𑍍𑌯𑍋 𑌮𑌨𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑍋 𑌦𑍁𑌰𑌨𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍
𑌜𑌯𑌤𑌿 𑌪𑌰𑌮𑌹𑌂𑌸𑍋 𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌿𑌭𑌾𑌵𑌂 𑌸𑌮𑍇𑌤𑌿 ॥ 9॥
(𑌶𑌾𑌰𑍍𑌦𑍂𑌲𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑍀𑌡𑌿𑌤𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌮𑍍 -)
𑌸𑌮𑍍𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌂 𑌜𑌗𑌦𑍇𑌵 𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨𑌵𑌨𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌽𑌪𑌿 𑌕𑌲𑍍𑌪𑌦𑍍𑌰𑍁𑌮𑌾
𑌗𑌾𑌙𑍍𑌗𑌂 𑌵𑌰𑌿 𑌸𑌮𑌸𑍍𑌤𑌵𑌾𑌰𑌿𑌨𑌿𑌵𑌹𑌃 𑌪𑍁𑌣𑍍𑌯𑌾𑌃 𑌸𑌮𑌸𑍍𑌤𑌾𑌃 𑌕𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌃 ।
𑌵𑌾𑌚𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌕𑍃𑌤𑌸𑌂𑌸𑍍𑌕𑍃𑌤𑌾𑌃 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌿𑌶𑌿𑌰𑍋𑌵𑌾𑌰𑌾𑌣𑌸𑍀 𑌮𑍇𑌦𑌿𑌨𑍀
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌵𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌿𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌸𑍍𑌤𑍁𑌵𑌿𑌷𑌯𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍇 𑌪𑌰𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌣𑌿 ॥ 10॥
॥ 𑌇𑌤𑌿 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍 𑌶𑌙𑍍𑌕𑌰𑌾𑌚𑌾𑌰𑍍𑌯𑌵𑌿𑌰𑌚𑌿𑌤𑌂 𑌧𑌨𑍍𑌯𑌾𑌷𑍍𑌟𑌕𑌂 𑌸𑌮𑌾𑌪𑍍𑌤𑌮𑍍 ॥
Roman (IAST) Transliteration
(praharṣaṇīvṛttam -)
tajjñānaṃ praśamakaraṃ yadindriyāṇāṃ
tajjñeyaṃ yadupaniṣatsu niścitārtham |
te dhanyā bhuvi paramārthaniścitehāḥ
śeṣāstu bhramanilaye paribhramantaḥ || 1||
(vasantatilakāvṛttam -)
ādau vijitya viṣayānmadamoharāga-
dveṣādiśatrugaṇamāhṛtayogarājyāḥ |
jñātvā mataṃ samanubhūyaparātmavidyā-
kāntāsukhaṃ vanagṛhe vicaranti dhanyāḥ || 2||
tyaktvā gṛhe ratimadhogatihetubhūtām
ātmecchayopaniṣadartharasaṃ pibantaḥ |
vītaspṛhā viṣayabhogapade viraktā
dhanyāścaranti vijaneṣu viraktasaṅgāḥ || 3||
tyaktvā mamāhamiti bandhakare pade dve
mānāvamānasadṛśāḥ samadarśinaśca |
kartāramanyamavagamya tadarpitāni
kurvanti karmaparipākaphalāni dhanyāḥ || 4||
tyaktvīṣaṇātrayamavekṣitamokṣamargā
bhaikṣāmṛtena parikalpitadehayātrāḥ |
jyotiḥ parātparataraṃ paramātmasañjñaṃ
dhanyā dvijārahasi hṛdyavalokayanti || 5||
nāsanna sanna sadasanna mahasannacāṇu
na strī pumānna ca napuṃsakamekabījam |
yairbrahma tatsamamupāsitamekacittaiḥ
dhanyā virejurittarebhavapāśabaddhāḥ || 6||
ajñānapaṅkaparimagnamapetasāraṃ
duḥkhālayaṃ maraṇajanmajarāvasaktam |
saṃsārabandhanamanityamavekṣya dhanyā
jñānāsinā tadavaśīrya viniścayanti || 7||
śāntairananyamatibhirmadhurasvabhāvaiḥ
ekatvaniścitamanobhirapetamohaiḥ |
sākaṃ vaneṣu vijitātmapadasvarupaṃ
tadvastu samyaganiśaṃ vimṛśanti dhanyāḥ || 8||
(mālinīvṛttam -)
ahimiva janayogaṃ sarvadā varjayedyaḥ
kuṇapamiva sunārīṃ tyaktukāmo virāgī |
viṣamiva viṣayānyo manyamāno durantān
jayati paramahaṃso muktibhāvaṃ sameti || 9||
(śārdūlavikrīḍitavṛttam -)
sampūrṇaṃ jagadeva nandanavanaṃ sarve'pi kalpadrumā
gāṅgaṃ vari samastavārinivahaḥ puṇyāḥ samastāḥ kriyāḥ |
vācaḥ prākṛtasaṃskṛtāḥ śrutiśirovārāṇasī medinī
sarvāvasthitirasya vastuviṣayā dṛṣṭe parabrahmaṇi || 10||
|| iti śrīmad śaṅkarācāryaviracitaṃ dhanyāṣṭakaṃ samāptam ||
Sanskrit — Devanagari (original)
(प्रहर्षणीवृत्तम् -)
तज्ज्ञानं प्रशमकरं यदिन्द्रियाणां
तज्ज्ञेयं यदुपनिषत्सु निश्चितार्थम् ।
ते धन्या भुवि परमार्थनिश्चितेहाः
शेषास्तु भ्रमनिलये परिभ्रमन्तः ॥ 1॥
(वसन्ततिलकावृत्तम् -)
आदौ विजित्य विषयान्मदमोहराग-
द्वेषादिशत्रुगणमाहृतयोगराज्याः ।
ज्ञात्वा मतं समनुभूयपरात्मविद्या-
कान्तासुखं वनगृहे विचरन्ति धन्याः ॥ 2॥
त्यक्त्वा गृहे रतिमधोगतिहेतुभूताम्
आत्मेच्छयोपनिषदर्थरसं पिबन्तः ।
वीतस्पृहा विषयभोगपदे विरक्ता
धन्याश्चरन्ति विजनेषु विरक्तसङ्गाः ॥ 3॥
त्यक्त्वा ममाहमिति बन्धकरे पदे द्वे
मानावमानसदृशाः समदर्शिनश्च ।
कर्तारमन्यमवगम्य तदर्पितानि
कुर्वन्ति कर्मपरिपाकफलानि धन्याः ॥ 4॥
त्यक्त्वीषणात्रयमवेक्षितमोक्षमर्गा
भैक्षामृतेन परिकल्पितदेहयात्राः ।
ज्योतिः परात्परतरं परमात्मसञ्ज्ञं
धन्या द्विजारहसि हृद्यवलोकयन्ति ॥ 5॥
नासन्न सन्न सदसन्न महसन्नचाणु
न स्त्री पुमान्न च नपुंसकमेकबीजम् ।
यैर्ब्रह्म तत्सममुपासितमेकचित्तैः
धन्या विरेजुरित्तरेभवपाशबद्धाः ॥ 6॥
अज्ञानपङ्कपरिमग्नमपेतसारं
दुःखालयं मरणजन्मजरावसक्तम् ।
संसारबन्धनमनित्यमवेक्ष्य धन्या
ज्ञानासिना तदवशीर्य विनिश्चयन्ति ॥ 7॥
शान्तैरनन्यमतिभिर्मधुरस्वभावैः
एकत्वनिश्चितमनोभिरपेतमोहैः ।
साकं वनेषु विजितात्मपदस्वरुपं
तद्वस्तु सम्यगनिशं विमृशन्ति धन्याः ॥ 8॥
(मालिनीवृत्तम् -)
अहिमिव जनयोगं सर्वदा वर्जयेद्यः
कुणपमिव सुनारीं त्यक्तुकामो विरागी ।
विषमिव विषयान्यो मन्यमानो दुरन्तान्
जयति परमहंसो मुक्तिभावं समेति ॥ 9॥
(शार्दूलविक्रीडितवृत्तम् -)
सम्पूर्णं जगदेव नन्दनवनं सर्वेऽपि कल्पद्रुमा
गाङ्गं वरि समस्तवारिनिवहः पुण्याः समस्ताः क्रियाः ।
वाचः प्राकृतसंस्कृताः श्रुतिशिरोवाराणसी मेदिनी
सर्वावस्थितिरस्य वस्तुविषया दृष्टे परब्रह्मणि ॥ 10॥
॥ इति श्रीमद् शङ्कराचार्यविरचितं धन्याष्टकं समाप्तम् ॥
(praharṣaṇīvṛttam -)
tajjñānaṃ praśamakaraṃ yadindriyāṇāṃ
tajjñeyaṃ yadupaniṣatsu niścitārtham |
te dhanyā bhuvi paramārthaniścitehāḥ
śeṣāstu bhramanilaye paribhramantaḥ || 1||
(vasantatilakāvṛttam -)
ādau vijitya viṣayānmadamoharāga-
dveṣādiśatrugaṇamāhṛtayogarājyāḥ |
jñātvā mataṃ samanubhūyaparātmavidyā-
kāntāsukhaṃ vanagṛhe vicaranti dhanyāḥ || 2||
tyaktvā gṛhe ratimadhogatihetubhūtām
ātmecchayopaniṣadartharasaṃ pibantaḥ |
vītaspṛhā viṣayabhogapade viraktā
dhanyāścaranti vijaneṣu viraktasaṅgāḥ || 3||
tyaktvā mamāhamiti bandhakare pade dve
mānāvamānasadṛśāḥ samadarśinaśca |
kartāramanyamavagamya tadarpitāni
kurvanti karmaparipākaphalāni dhanyāḥ || 4||
tyaktvīṣaṇātrayamavekṣitamokṣamargā
bhaikṣāmṛtena parikalpitadehayātrāḥ |
jyotiḥ parātparataraṃ paramātmasañjñaṃ
dhanyā dvijārahasi hṛdyavalokayanti || 5||
nāsanna sanna sadasanna mahasannacāṇu
na strī pumānna ca napuṃsakamekabījam |
yairbrahma tatsamamupāsitamekacittaiḥ
dhanyā virejurittarebhavapāśabaddhāḥ || 6||
ajñānapaṅkaparimagnamapetasāraṃ
duḥkhālayaṃ maraṇajanmajarāvasaktam |
saṃsārabandhanamanityamavekṣya dhanyā
jñānāsinā tadavaśīrya viniścayanti || 7||
śāntairananyamatibhirmadhurasvabhāvaiḥ
ekatvaniścitamanobhirapetamohaiḥ |
sākaṃ vaneṣu vijitātmapadasvarupaṃ
tadvastu samyaganiśaṃ vimṛśanti dhanyāḥ || 8||
(mālinīvṛttam -)
ahimiva janayogaṃ sarvadā varjayedyaḥ
kuṇapamiva sunārīṃ tyaktukāmo virāgī |
viṣamiva viṣayānyo manyamāno durantān
jayati paramahaṃso muktibhāvaṃ sameti || 9||
(śārdūlavikrīḍitavṛttam -)
sampūrṇaṃ jagadeva nandanavanaṃ sarve'pi kalpadrumā
gāṅgaṃ vari samastavārinivahaḥ puṇyāḥ samastāḥ kriyāḥ |
vācaḥ prākṛtasaṃskṛtāḥ śrutiśirovārāṇasī medinī
sarvāvasthitirasya vastuviṣayā dṛṣṭe parabrahmaṇi || 10||
|| iti śrīmad śaṅkarācāryaviracitaṃ dhanyāṣṭakaṃ samāptam ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.