அஷ்டாவக்ர கீதா த்விதீயோऽத்யாயஃ

Ashtavakra Gita Dvitiyo'dhyayah

📂 Gita 🖋️ Tamil script
📄 Download PDF
ஜநக உவாச ॥
அஹோ நிரஞ்ஜநஃ ஶாந்தோ போதோऽஹம் ப்ரக்ரு'தேஃ பரஃ ।
ஏதாவந்தமஹம் காலம் மோஹேநைவ விடம்பிதஃ ॥ 2-1॥
யதா ப்ரகாஶயாம்யேகோ தேஹமேநம் ததா ஜகத் ।
அதோ மம ஜகத்ஸர்வமதவா ந ச கிஞ்சந ॥ 2-2॥
ஸ ஶரீரமஹோ விஶ்வம் பரித்யஜ்ய மயாதுநா ।
குதஶ்சித் கௌஶலாத் ஏவ பரமாத்மா விலோக்யதே ॥ 2-3॥
யதா ந தோயதோ பிந்நாஸ்தரங்காஃ பேநபுத்புதாஃ ।
ஆத்மநோ ந ததா பிந்நம் விஶ்வமாத்மவிநிர்கதம் ॥ 2-4॥
தந்துமாத்ரோ பவேத் ஏவ படோ யத்வத் விசாரிதஃ ।
ஆத்மதந்மாத்ரமேவேதம் தத்வத் விஶ்வம் விசாரிதம் ॥ 2-5॥
யதைவேக்ஷுரஸே க்ல்ரு'ப்தா தேந வ்யாப்தைவ ஶர்கரா ।
ததா விஶ்வம் மயி க்ல்ரு'ப்தம் மயா வ்யாப்தம் நிரந்தரம் ॥ 2-6॥
ஆத்மாஜ்ஞாநாஜ்ஜகத்பாதி ஆத்மஜ்ஞாநாந்ந பாஸதே ।
ரஜ்ஜ்வஜ்ஞாநாதஹிர்பாதி தஜ்ஜ்ஞாநாத் பாஸதே ந ஹி ॥ 2-7॥
ப்ரகாஶோ மே நிஜம் ரூபம் நாதிரிக்தோऽஸ்ம்யஹம் ததஃ ।
யதா ப்ரகாஶதே விஶ்வம் ததாஹம் பாஸ ஏவ ஹி ॥ 2-8॥
அஹோ விகல்பிதம் விஶ்வமஜ்ஞாநாந்மயி பாஸதே ।
ரூப்யம் ஶுக்தௌ பணீ ரஜ்ஜௌ வாரி ஸூர்யகரே யதா ॥ 2-9॥
மத்தோ விநிர்கதம் விஶ்வம் மய்யேவ லயமேஷ்யதி ।
ம்ரு'தி கும்போ ஜலே வீசிஃ கநகே கடகம் யதா ॥ 2-10॥
அஹோ அஹம் நமோ மஹ்யம் விநாஶோ யஸ்ய நாஸ்தி மே ।
ப்ரஹ்மாதிஸ்தம்பபர்யந்தம் ஜகந்நாஶோऽபி திஷ்டதஃ ॥ 2-11॥
அஹோ அஹம் நமோ மஹ்யமேகோऽஹம் தேஹவாநபி ।
க்வசிந்ந கந்தா நாகந்தா வ்யாப்ய விஶ்வமவஸ்திதஃ ॥ 2-12॥
அஹோ அஹம் நமோ மஹ்யம் தக்ஷோ நாஸ்தீஹ மத்ஸமஃ ।
அஸம்ஸ்ப்ரு'ஶ்ய ஶரீரேண யேந விஶ்வம் சிரம் த்ரு'தம் ॥ 2-13॥
அஹோ அஹம் நமோ மஹ்யம் யஸ்ய மே நாஸ்தி கிஞ்சந ।
அதவா யஸ்ய மே ஸர்வம் யத் வாங்மநஸகோசரம் ॥ 2-14॥
ஜ்ஞாநம் ஜ்ஞேயம் ததா ஜ்ஞாதா த்ரிதயம் நாஸ்தி வாஸ்தவம் ।
அஜ்ஞாநாத் பாதி யத்ரேதம் ஸோऽஹமஸ்மி நிரஞ்ஜநஃ ॥ 2-15॥
த்வைதமூலமஹோ துஃகம் நாந்யத்தஸ்யாऽஸ்தி பேஷஜம் ।
த்ரு'ஶ்யமேதந் ம்ரு'ஷா ஸர்வமேகோऽஹம் சித்ரஸோமலஃ ॥ 2-16॥
போதமாத்ரோऽஹமஜ்ஞாநாத் உபாதிஃ கல்பிதோ மயா ।
ஏவம் விம்ரு'ஶதோ நித்யம் நிர்விகல்பே ஸ்திதிர்மம ॥ 2-17॥
ந மே பந்தோऽஸ்தி மோக்ஷோ வா ப்ராந்திஃ ஶாந்தா நிராஶ்ரயா ।
அஹோ மயி ஸ்திதம் விஶ்வம் வஸ்துதோ ந மயி ஸ்திதம் ॥ 2-18॥
ஸஶரீரமிதம் விஶ்வம் ந கிஞ்சிதிதி நிஶ்சிதம் ।
ஶுத்தசிந்மாத்ர ஆத்மா ச தத்கஸ்மிந் கல்பநாதுநா ॥ 2-19॥
ஶரீரம் ஸ்வர்கநரகௌ பந்தமோக்ஷௌ பயம் ததா ।
கல்பநாமாத்ரமேவைதத் கிம் மே கார்யம் சிதாத்மநஃ ॥ 2-20॥
அஹோ ஜநஸமூஹேऽபி ந த்வைதம் பஶ்யதோ மம ।
அரண்யமிவ ஸம்வ்ரு'த்தம் க்வ ரதிம் கரவாண்யஹம் ॥ 2-21॥
நாஹம் தேஹோ ந மே தேஹோ ஜீவோ நாஹமஹம் ஹி சித் ।
அயமேவ ஹி மே பந்த ஆஸீத்யா ஜீவிதே ஸ்ப்ரு'ஹா ॥ 2-22॥
அஹோ புவநகல்லோலைர்விசித்ரைர்த்ராக் ஸமுத்திதம் ।
மய்யநந்தமஹாம்போதௌ சித்தவாதே ஸமுத்யதே ॥ 2-23॥
மய்யநந்தமஹாம்போதௌ சித்தவாதே ப்ரஶாம்யதி ।
அபாக்யாஜ்ஜீவவணிஜோ ஜகத்போதோ விநஶ்வரஃ ॥ 2-24॥
மய்யநந்தமஹாம்போதாவாஶ்சர்யம் ஜீவவீசயஃ ।
உத்யந்தி க்நந்தி கேலந்தி ப்ரவிஶந்தி ஸ்வபாவதஃ ॥ 2-25॥
Roman (IAST) Transliteration
janaka uvāca ||
aho nirañjanaḥ śānto bodho'haṃ prakṛteḥ paraḥ |
etāvantamahaṃ kālaṃ mohenaiva viḍambitaḥ || 2-1||
yathā prakāśayāmyeko dehamenaṃ tathā jagat |
ato mama jagatsarvamathavā na ca kiñcana || 2-2||
sa śarīramaho viśvaṃ parityajya mayādhunā |
kutaścit kauśalād eva paramātmā vilokyate || 2-3||
yathā na toyato bhinnāstaraṅgāḥ phenabudbudāḥ |
ātmano na tathā bhinnaṃ viśvamātmavinirgatam || 2-4||
tantumātro bhaved eva paṭo yadvad vicāritaḥ |
ātmatanmātramevedaṃ tadvad viśvaṃ vicāritam || 2-5||
yathaivekṣurase klṛptā tena vyāptaiva śarkarā |
tathā viśvaṃ mayi klṛptaṃ mayā vyāptaṃ nirantaram || 2-6||
ātmājñānājjagadbhāti ātmajñānānna bhāsate |
rajjvajñānādahirbhāti tajjñānād bhāsate na hi || 2-7||
prakāśo me nijaṃ rūpaṃ nātirikto'smyahaṃ tataḥ |
yadā prakāśate viśvaṃ tadāhaṃ bhāsa eva hi || 2-8||
aho vikalpitaṃ viśvamajñānānmayi bhāsate |
rūpyaṃ śuktau phaṇī rajjau vāri sūryakare yathā || 2-9||
matto vinirgataṃ viśvaṃ mayyeva layameṣyati |
mṛdi kumbho jale vīciḥ kanake kaṭakaṃ yathā || 2-10||
aho ahaṃ namo mahyaṃ vināśo yasya nāsti me |
brahmādistambaparyantaṃ jagannāśo'pi tiṣṭhataḥ || 2-11||
aho ahaṃ namo mahyameko'haṃ dehavānapi |
kvacinna gantā nāgantā vyāpya viśvamavasthitaḥ || 2-12||
aho ahaṃ namo mahyaṃ dakṣo nāstīha matsamaḥ |
asaṃspṛśya śarīreṇa yena viśvaṃ ciraṃ dhṛtam || 2-13||
aho ahaṃ namo mahyaṃ yasya me nāsti kiñcana |
athavā yasya me sarvaṃ yad vāṅmanasagocaram || 2-14||
jñānaṃ jñeyaṃ tathā jñātā tritayaṃ nāsti vāstavam |
ajñānād bhāti yatredaṃ so'hamasmi nirañjanaḥ || 2-15||
dvaitamūlamaho duḥkhaṃ nānyattasyā'sti bheṣajam |
dṛśyametan mṛṣā sarvameko'haṃ cidrasomalaḥ || 2-16||
bodhamātro'hamajñānād upādhiḥ kalpito mayā |
evaṃ vimṛśato nityaṃ nirvikalpe sthitirmama || 2-17||
na me bandho'sti mokṣo vā bhrāntiḥ śāntā nirāśrayā |
aho mayi sthitaṃ viśvaṃ vastuto na mayi sthitam || 2-18||
saśarīramidaṃ viśvaṃ na kiñciditi niścitam |
śuddhacinmātra ātmā ca tatkasmin kalpanādhunā || 2-19||
śarīraṃ svarganarakau bandhamokṣau bhayaṃ tathā |
kalpanāmātramevaitat kiṃ me kāryaṃ cidātmanaḥ || 2-20||
aho janasamūhe'pi na dvaitaṃ paśyato mama |
araṇyamiva saṃvṛttaṃ kva ratiṃ karavāṇyaham || 2-21||
nāhaṃ deho na me deho jīvo nāhamahaṃ hi cit |
ayameva hi me bandha āsīdyā jīvite spṛhā || 2-22||
aho bhuvanakallolairvicitrairdrāk samutthitam |
mayyanantamahāmbhodhau cittavāte samudyate || 2-23||
mayyanantamahāmbhodhau cittavāte praśāmyati |
abhāgyājjīvavaṇijo jagatpoto vinaśvaraḥ || 2-24||
mayyanantamahāmbhodhāvāścaryaṃ jīvavīcayaḥ |
udyanti ghnanti khelanti praviśanti svabhāvataḥ || 2-25||
Sanskrit — Devanagari (original)
जनक उवाच ॥
अहो निरञ्जनः शान्तो बोधोऽहं प्रकृतेः परः ।
एतावन्तमहं कालं मोहेनैव विडम्बितः ॥ 2-1॥
यथा प्रकाशयाम्येको देहमेनं तथा जगत् ।
अतो मम जगत्सर्वमथवा न च किञ्चन ॥ 2-2॥
स शरीरमहो विश्वं परित्यज्य मयाधुना ।
कुतश्चित् कौशलाद् एव परमात्मा विलोक्यते ॥ 2-3॥
यथा न तोयतो भिन्नास्तरङ्गाः फेनबुद्बुदाः ।
आत्मनो न तथा भिन्नं विश्वमात्मविनिर्गतम् ॥ 2-4॥
तन्तुमात्रो भवेद् एव पटो यद्वद् विचारितः ।
आत्मतन्मात्रमेवेदं तद्वद् विश्वं विचारितम् ॥ 2-5॥
यथैवेक्षुरसे क्लृप्ता तेन व्याप्तैव शर्करा ।
तथा विश्वं मयि क्लृप्तं मया व्याप्तं निरन्तरम् ॥ 2-6॥
आत्माज्ञानाज्जगद्भाति आत्मज्ञानान्न भासते ।
रज्ज्वज्ञानादहिर्भाति तज्ज्ञानाद् भासते न हि ॥ 2-7॥
प्रकाशो मे निजं रूपं नातिरिक्तोऽस्म्यहं ततः ।
यदा प्रकाशते विश्वं तदाहं भास एव हि ॥ 2-8॥
अहो विकल्पितं विश्वमज्ञानान्मयि भासते ।
रूप्यं शुक्तौ फणी रज्जौ वारि सूर्यकरे यथा ॥ 2-9॥
मत्तो विनिर्गतं विश्वं मय्येव लयमेष्यति ।
मृदि कुम्भो जले वीचिः कनके कटकं यथा ॥ 2-10॥
अहो अहं नमो मह्यं विनाशो यस्य नास्ति मे ।
ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तं जगन्नाशोऽपि तिष्ठतः ॥ 2-11॥
अहो अहं नमो मह्यमेकोऽहं देहवानपि ।
क्वचिन्न गन्ता नागन्ता व्याप्य विश्वमवस्थितः ॥ 2-12॥
अहो अहं नमो मह्यं दक्षो नास्तीह मत्समः ।
असंस्पृश्य शरीरेण येन विश्वं चिरं धृतम् ॥ 2-13॥
अहो अहं नमो मह्यं यस्य मे नास्ति किञ्चन ।
अथवा यस्य मे सर्वं यद् वाङ्मनसगोचरम् ॥ 2-14॥
ज्ञानं ज्ञेयं तथा ज्ञाता त्रितयं नास्ति वास्तवम् ।
अज्ञानाद् भाति यत्रेदं सोऽहमस्मि निरञ्जनः ॥ 2-15॥
द्वैतमूलमहो दुःखं नान्यत्तस्याऽस्ति भेषजम् ।
दृश्यमेतन् मृषा सर्वमेकोऽहं चिद्रसोमलः ॥ 2-16॥
बोधमात्रोऽहमज्ञानाद् उपाधिः कल्पितो मया ।
एवं विमृशतो नित्यं निर्विकल्पे स्थितिर्मम ॥ 2-17॥
न मे बन्धोऽस्ति मोक्षो वा भ्रान्तिः शान्ता निराश्रया ।
अहो मयि स्थितं विश्वं वस्तुतो न मयि स्थितम् ॥ 2-18॥
सशरीरमिदं विश्वं न किञ्चिदिति निश्चितम् ।
शुद्धचिन्मात्र आत्मा च तत्कस्मिन् कल्पनाधुना ॥ 2-19॥
शरीरं स्वर्गनरकौ बन्धमोक्षौ भयं तथा ।
कल्पनामात्रमेवैतत् किं मे कार्यं चिदात्मनः ॥ 2-20॥
अहो जनसमूहेऽपि न द्वैतं पश्यतो मम ।
अरण्यमिव संवृत्तं क्व रतिं करवाण्यहम् ॥ 2-21॥
नाहं देहो न मे देहो जीवो नाहमहं हि चित् ।
अयमेव हि मे बन्ध आसीद्या जीविते स्पृहा ॥ 2-22॥
अहो भुवनकल्लोलैर्विचित्रैर्द्राक् समुत्थितम् ।
मय्यनन्तमहाम्भोधौ चित्तवाते समुद्यते ॥ 2-23॥
मय्यनन्तमहाम्भोधौ चित्तवाते प्रशाम्यति ।
अभाग्याज्जीववणिजो जगत्पोतो विनश्वरः ॥ 2-24॥
मय्यनन्तमहाम्भोधावाश्चर्यं जीववीचयः ।
उद्यन्ति घ्नन्ति खेलन्ति प्रविशन्ति स्वभावतः ॥ 2-25॥
janaka uvāca ||
aho nirañjanaḥ śānto bodho'haṃ prakṛteḥ paraḥ |
etāvantamahaṃ kālaṃ mohenaiva viḍambitaḥ || 2-1||
yathā prakāśayāmyeko dehamenaṃ tathā jagat |
ato mama jagatsarvamathavā na ca kiñcana || 2-2||
sa śarīramaho viśvaṃ parityajya mayādhunā |
kutaścit kauśalād eva paramātmā vilokyate || 2-3||
yathā na toyato bhinnāstaraṅgāḥ phenabudbudāḥ |
ātmano na tathā bhinnaṃ viśvamātmavinirgatam || 2-4||
tantumātro bhaved eva paṭo yadvad vicāritaḥ |
ātmatanmātramevedaṃ tadvad viśvaṃ vicāritam || 2-5||
yathaivekṣurase klṛptā tena vyāptaiva śarkarā |
tathā viśvaṃ mayi klṛptaṃ mayā vyāptaṃ nirantaram || 2-6||
ātmājñānājjagadbhāti ātmajñānānna bhāsate |
rajjvajñānādahirbhāti tajjñānād bhāsate na hi || 2-7||
prakāśo me nijaṃ rūpaṃ nātirikto'smyahaṃ tataḥ |
yadā prakāśate viśvaṃ tadāhaṃ bhāsa eva hi || 2-8||
aho vikalpitaṃ viśvamajñānānmayi bhāsate |
rūpyaṃ śuktau phaṇī rajjau vāri sūryakare yathā || 2-9||
matto vinirgataṃ viśvaṃ mayyeva layameṣyati |
mṛdi kumbho jale vīciḥ kanake kaṭakaṃ yathā || 2-10||
aho ahaṃ namo mahyaṃ vināśo yasya nāsti me |
brahmādistambaparyantaṃ jagannāśo'pi tiṣṭhataḥ || 2-11||
aho ahaṃ namo mahyameko'haṃ dehavānapi |
kvacinna gantā nāgantā vyāpya viśvamavasthitaḥ || 2-12||
aho ahaṃ namo mahyaṃ dakṣo nāstīha matsamaḥ |
asaṃspṛśya śarīreṇa yena viśvaṃ ciraṃ dhṛtam || 2-13||
aho ahaṃ namo mahyaṃ yasya me nāsti kiñcana |
athavā yasya me sarvaṃ yad vāṅmanasagocaram || 2-14||
jñānaṃ jñeyaṃ tathā jñātā tritayaṃ nāsti vāstavam |
ajñānād bhāti yatredaṃ so'hamasmi nirañjanaḥ || 2-15||
dvaitamūlamaho duḥkhaṃ nānyattasyā'sti bheṣajam |
dṛśyametan mṛṣā sarvameko'haṃ cidrasomalaḥ || 2-16||
bodhamātro'hamajñānād upādhiḥ kalpito mayā |
evaṃ vimṛśato nityaṃ nirvikalpe sthitirmama || 2-17||
na me bandho'sti mokṣo vā bhrāntiḥ śāntā nirāśrayā |
aho mayi sthitaṃ viśvaṃ vastuto na mayi sthitam || 2-18||
saśarīramidaṃ viśvaṃ na kiñciditi niścitam |
śuddhacinmātra ātmā ca tatkasmin kalpanādhunā || 2-19||
śarīraṃ svarganarakau bandhamokṣau bhayaṃ tathā |
kalpanāmātramevaitat kiṃ me kāryaṃ cidātmanaḥ || 2-20||
aho janasamūhe'pi na dvaitaṃ paśyato mama |
araṇyamiva saṃvṛttaṃ kva ratiṃ karavāṇyaham || 2-21||
nāhaṃ deho na me deho jīvo nāhamahaṃ hi cit |
ayameva hi me bandha āsīdyā jīvite spṛhā || 2-22||
aho bhuvanakallolairvicitrairdrāk samutthitam |
mayyanantamahāmbhodhau cittavāte samudyate || 2-23||
mayyanantamahāmbhodhau cittavāte praśāmyati |
abhāgyājjīvavaṇijo jagatpoto vinaśvaraḥ || 2-24||
mayyanantamahāmbhodhāvāścaryaṃ jīvavīcayaḥ |
udyanti ghnanti khelanti praviśanti svabhāvataḥ || 2-25||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in