Ashtavakra Gita Dvitiyo'dhyayah

ॐ

அஷ்டாவக்ர கீதா த்விதீயோऽத்யாயஃ

Gita Tamil

ஜநக உவாச ॥

அஹோ நிரஞ்ஜநஃ ஶாந்தோ போதோऽஹம் ப்ரக்ரு'தேஃ பரஃ ।

ஏதாவந்தமஹம் காலம் மோஹேநைவ விடம்பிதஃ ॥ 2-1॥

யதா ப்ரகாஶயாம்யேகோ தேஹமேநம் ததா ஜகத் ।

அதோ மம ஜகத்ஸர்வமதவா ந ச கிஞ்சந ॥ 2-2॥

ஸ ஶரீரமஹோ விஶ்வம் பரித்யஜ்ய மயாதுநா ।

குதஶ்சித் கௌஶலாத் ஏவ பரமாத்மா விலோக்யதே ॥ 2-3॥

யதா ந தோயதோ பிந்நாஸ்தரங்காஃ பேநபுத்புதாஃ ।

ஆத்மநோ ந ததா பிந்நம் விஶ்வமாத்மவிநிர்கதம் ॥ 2-4॥

தந்துமாத்ரோ பவேத் ஏவ படோ யத்வத் விசாரிதஃ ।

ஆத்மதந்மாத்ரமேவேதம் தத்வத் விஶ்வம் விசாரிதம் ॥ 2-5॥

யதைவேக்ஷுரஸே க்ல்ரு'ப்தா தேந வ்யாப்தைவ ஶர்கரா ।

ததா விஶ்வம் மயி க்ல்ரு'ப்தம் மயா வ்யாப்தம் நிரந்தரம் ॥ 2-6॥

ஆத்மாஜ்ஞாநாஜ்ஜகத்பாதி ஆத்மஜ்ஞாநாந்ந பாஸதே ।

ரஜ்ஜ்வஜ்ஞாநாதஹிர்பாதி தஜ்ஜ்ஞாநாத் பாஸதே ந ஹி ॥ 2-7॥

ப்ரகாஶோ மே நிஜம் ரூபம் நாதிரிக்தோऽஸ்ம்யஹம் ததஃ ।

யதா ப்ரகாஶதே விஶ்வம் ததாஹம் பாஸ ஏவ ஹி ॥ 2-8॥

அஹோ விகல்பிதம் விஶ்வமஜ்ஞாநாந்மயி பாஸதே ।

ரூப்யம் ஶுக்தௌ பணீ ரஜ்ஜௌ வாரி ஸூர்யகரே யதா ॥ 2-9॥

மத்தோ விநிர்கதம் விஶ்வம் மய்யேவ லயமேஷ்யதி ।

ம்ரு'தி கும்போ ஜலே வீசிஃ கநகே கடகம் யதா ॥ 2-10॥

அஹோ அஹம் நமோ மஹ்யம் விநாஶோ யஸ்ய நாஸ்தி மே ।

ப்ரஹ்மாதிஸ்தம்பபர்யந்தம் ஜகந்நாஶோऽபி திஷ்டதஃ ॥ 2-11॥

அஹோ அஹம் நமோ மஹ்யமேகோऽஹம் தேஹவாநபி ।

க்வசிந்ந கந்தா நாகந்தா வ்யாப்ய விஶ்வமவஸ்திதஃ ॥ 2-12॥

அஹோ அஹம் நமோ மஹ்யம் தக்ஷோ நாஸ்தீஹ மத்ஸமஃ ।

அஸம்ஸ்ப்ரு'ஶ்ய ஶரீரேண யேந விஶ்வம் சிரம் த்ரு'தம் ॥ 2-13॥

அஹோ அஹம் நமோ மஹ்யம் யஸ்ய மே நாஸ்தி கிஞ்சந ।

அதவா யஸ்ய மே ஸர்வம் யத் வாங்மநஸகோசரம் ॥ 2-14॥

ஜ்ஞாநம் ஜ்ஞேயம் ததா ஜ்ஞாதா த்ரிதயம் நாஸ்தி வாஸ்தவம் ।

அஜ்ஞாநாத் பாதி யத்ரேதம் ஸோऽஹமஸ்மி நிரஞ்ஜநஃ ॥ 2-15॥

த்வைதமூலமஹோ துஃகம் நாந்யத்தஸ்யாऽஸ்தி பேஷஜம் ।

த்ரு'ஶ்யமேதந் ம்ரு'ஷா ஸர்வமேகோऽஹம் சித்ரஸோமலஃ ॥ 2-16॥

போதமாத்ரோऽஹமஜ்ஞாநாத் உபாதிஃ கல்பிதோ மயா ।

ஏவம் விம்ரு'ஶதோ நித்யம் நிர்விகல்பே ஸ்திதிர்மம ॥ 2-17॥

ந மே பந்தோऽஸ்தி மோக்ஷோ வா ப்ராந்திஃ ஶாந்தா நிராஶ்ரயா ।

அஹோ மயி ஸ்திதம் விஶ்வம் வஸ்துதோ ந மயி ஸ்திதம் ॥ 2-18॥

ஸஶரீரமிதம் விஶ்வம் ந கிஞ்சிதிதி நிஶ்சிதம் ।

ஶுத்தசிந்மாத்ர ஆத்மா ச தத்கஸ்மிந் கல்பநாதுநா ॥ 2-19॥

ஶரீரம் ஸ்வர்கநரகௌ பந்தமோக்ஷௌ பயம் ததா ।

கல்பநாமாத்ரமேவைதத் கிம் மே கார்யம் சிதாத்மநஃ ॥ 2-20॥

அஹோ ஜநஸமூஹேऽபி ந த்வைதம் பஶ்யதோ மம ।

அரண்யமிவ ஸம்வ்ரு'த்தம் க்வ ரதிம் கரவாண்யஹம் ॥ 2-21॥

நாஹம் தேஹோ ந மே தேஹோ ஜீவோ நாஹமஹம் ஹி சித் ।

அயமேவ ஹி மே பந்த ஆஸீத்யா ஜீவிதே ஸ்ப்ரு'ஹா ॥ 2-22॥

அஹோ புவநகல்லோலைர்விசித்ரைர்த்ராக் ஸமுத்திதம் ।

மய்யநந்தமஹாம்போதௌ சித்தவாதே ஸமுத்யதே ॥ 2-23॥

மய்யநந்தமஹாம்போதௌ சித்தவாதே ப்ரஶாம்யதி ।

அபாக்யாஜ்ஜீவவணிஜோ ஜகத்போதோ விநஶ்வரஃ ॥ 2-24॥

மய்யநந்தமஹாம்போதாவாஶ்சர்யம் ஜீவவீசயஃ ।

உத்யந்தி க்நந்தி கேலந்தி ப்ரவிஶந்தி ஸ்வபாவதஃ ॥ 2-25॥

Roman (IAST) Transliteration

janaka uvāca ||

aho nirañjanaḥ śānto bodho'haṃ prakṛteḥ paraḥ |

etāvantamahaṃ kālaṃ mohenaiva viḍambitaḥ || 2-1||

yathā prakāśayāmyeko dehamenaṃ tathā jagat |

ato mama jagatsarvamathavā na ca kiñcana || 2-2||

sa śarīramaho viśvaṃ parityajya mayādhunā |

kutaścit kauśalād eva paramātmā vilokyate || 2-3||

yathā na toyato bhinnāstaraṅgāḥ phenabudbudāḥ |

ātmano na tathā bhinnaṃ viśvamātmavinirgatam || 2-4||

tantumātro bhaved eva paṭo yadvad vicāritaḥ |

ātmatanmātramevedaṃ tadvad viśvaṃ vicāritam || 2-5||

yathaivekṣurase klṛptā tena vyāptaiva śarkarā |

tathā viśvaṃ mayi klṛptaṃ mayā vyāptaṃ nirantaram || 2-6||

ātmājñānājjagadbhāti ātmajñānānna bhāsate |

rajjvajñānādahirbhāti tajjñānād bhāsate na hi || 2-7||

prakāśo me nijaṃ rūpaṃ nātirikto'smyahaṃ tataḥ |

yadā prakāśate viśvaṃ tadāhaṃ bhāsa eva hi || 2-8||

aho vikalpitaṃ viśvamajñānānmayi bhāsate |

rūpyaṃ śuktau phaṇī rajjau vāri sūryakare yathā || 2-9||

matto vinirgataṃ viśvaṃ mayyeva layameṣyati |

mṛdi kumbho jale vīciḥ kanake kaṭakaṃ yathā || 2-10||

aho ahaṃ namo mahyaṃ vināśo yasya nāsti me |

brahmādistambaparyantaṃ jagannāśo'pi tiṣṭhataḥ || 2-11||

aho ahaṃ namo mahyameko'haṃ dehavānapi |

kvacinna gantā nāgantā vyāpya viśvamavasthitaḥ || 2-12||

aho ahaṃ namo mahyaṃ dakṣo nāstīha matsamaḥ |

asaṃspṛśya śarīreṇa yena viśvaṃ ciraṃ dhṛtam || 2-13||

aho ahaṃ namo mahyaṃ yasya me nāsti kiñcana |

athavā yasya me sarvaṃ yad vāṅmanasagocaram || 2-14||

jñānaṃ jñeyaṃ tathā jñātā tritayaṃ nāsti vāstavam |

ajñānād bhāti yatredaṃ so'hamasmi nirañjanaḥ || 2-15||

dvaitamūlamaho duḥkhaṃ nānyattasyā'sti bheṣajam |

dṛśyametan mṛṣā sarvameko'haṃ cidrasomalaḥ || 2-16||

bodhamātro'hamajñānād upādhiḥ kalpito mayā |

evaṃ vimṛśato nityaṃ nirvikalpe sthitirmama || 2-17||

na me bandho'sti mokṣo vā bhrāntiḥ śāntā nirāśrayā |

aho mayi sthitaṃ viśvaṃ vastuto na mayi sthitam || 2-18||

saśarīramidaṃ viśvaṃ na kiñciditi niścitam |

śuddhacinmātra ātmā ca tatkasmin kalpanādhunā || 2-19||

śarīraṃ svarganarakau bandhamokṣau bhayaṃ tathā |

kalpanāmātramevaitat kiṃ me kāryaṃ cidātmanaḥ || 2-20||

aho janasamūhe'pi na dvaitaṃ paśyato mama |

araṇyamiva saṃvṛttaṃ kva ratiṃ karavāṇyaham || 2-21||

nāhaṃ deho na me deho jīvo nāhamahaṃ hi cit |

ayameva hi me bandha āsīdyā jīvite spṛhā || 2-22||

aho bhuvanakallolairvicitrairdrāk samutthitam |

mayyanantamahāmbhodhau cittavāte samudyate || 2-23||

mayyanantamahāmbhodhau cittavāte praśāmyati |

abhāgyājjīvavaṇijo jagatpoto vinaśvaraḥ || 2-24||

mayyanantamahāmbhodhāvāścaryaṃ jīvavīcayaḥ |

udyanti ghnanti khelanti praviśanti svabhāvataḥ || 2-25||