ජනක උවාච ..
අහෝ නිරඤ්ජනඃ ශාන්තෝ බෝධෝ(අ)හං ප්රකෘතේඃ පරඃ .
ඒතාවන්තමහං කාලං මෝහේනෛව විඩම්බිතඃ .. 2-1..
යථා ප්රකාශයාම්යේකෝ දේහමේනං තථා ජගත් .
අතෝ මම ජගත්සර්වමථවා න ච කිඤ්චන .. 2-2..
ස ශරීරමහෝ විශ්වං පරිත්යජ්ය මයාධුනා .
කුතශ්චිත් කෞශලාද් ඒව පරමාත්මා විලෝක්යතේ .. 2-3..
යථා න තෝයතෝ භින්නාස්තරඞ්ගාඃ ඵේනබුද්බුදාඃ .
ආත්මනෝ න තථා භින්නං විශ්වමාත්මවිනිර්ගතම් .. 2-4..
තන්තුමාත්රෝ භවේද් ඒව පටෝ යද්වද් විචාරිතඃ .
ආත්මතන්මාත්රමේවේදං තද්වද් විශ්වං විචාරිතම් .. 2-5..
යථෛවේක්ෂුරසේ ක්ලෘප්තා තේන ව්යාප්තෛව ශර්කරා .
තථා විශ්වං මයි ක්ලෘප්තං මයා ව්යාප්තං නිරන්තරම් .. 2-6..
ආත්මාජ්ඤානාජ්ජගද්භාති ආත්මජ්ඤානාන්න භාසතේ .
රජ්ජ්වජ්ඤානාදහිර්භාති තජ්ජ්ඤානාද් භාසතේ න හි .. 2-7..
ප්රකාශෝ මේ නිජං රූපං නාතිරික්තෝ(අ)ස්ම්යහං තතඃ .
යදා ප්රකාශතේ විශ්වං තදාහං භාස ඒව හි .. 2-8..
අහෝ විකල්පිතං විශ්වමජ්ඤානාන්මයි භාසතේ .
රූප්යං ශුක්තෞ ඵණී රජ්ජෞ වාරි සූර්යකරේ යථා .. 2-9..
මත්තෝ විනිර්ගතං විශ්වං මය්යේව ලයමේෂ්යති .
මෘදි කුම්භෝ ජලේ වීචිඃ කනකේ කටකං යථා .. 2-10..
අහෝ අහං නමෝ මහ්යං විනාශෝ යස්ය නාස්ති මේ .
බ්රහ්මාදිස්තම්බපර්යන්තං ජගන්නාශෝ(අ)පි තිෂ්ඨතඃ .. 2-11..
අහෝ අහං නමෝ මහ්යමේකෝ(අ)හං දේහවානපි .
ක්වචින්න ගන්තා නාගන්තා ව්යාප්ය විශ්වමවස්ථිතඃ .. 2-12..
අහෝ අහං නමෝ මහ්යං දක්ෂෝ නාස්තීහ මත්සමඃ .
අසංස්පෘශ්ය ශරීරේණ යේන විශ්වං චිරං ධෘතම් .. 2-13..
අහෝ අහං නමෝ මහ්යං යස්ය මේ නාස්ති කිඤ්චන .
අථවා යස්ය මේ සර්වං යද් වාඞ්මනසගෝචරම් .. 2-14..
ජ්ඤානං ජ්ඤේයං තථා ජ්ඤාතා ත්රිතයං නාස්ති වාස්තවම් .
අජ්ඤානාද් භාති යත්රේදං සෝ(අ)හමස්මි නිරඤ්ජනඃ .. 2-15..
ද්වෛතමූලමහෝ දුඃඛං නාන්යත්තස්යා(අ)ස්ති භේෂජම් .
දෘශ්යමේතන් මෘෂා සර්වමේකෝ(අ)හං චිද්රසෝමලඃ .. 2-16..
බෝධමාත්රෝ(අ)හමජ්ඤානාද් උපාධිඃ කල්පිතෝ මයා .
ඒවං විමෘශතෝ නිත්යං නිර්විකල්පේ ස්ථිතිර්මම .. 2-17..
න මේ බන්ධෝ(අ)ස්ති මෝක්ෂෝ වා භ්රාන්තිඃ ශාන්තා නිරාශ්රයා .
අහෝ මයි ස්ථිතං විශ්වං වස්තුතෝ න මයි ස්ථිතම් .. 2-18..
සශරීරමිදං විශ්වං න කිඤ්චිදිති නිශ්චිතම් .
ශුද්ධචින්මාත්ර ආත්මා ච තත්කස්මින් කල්පනාධුනා .. 2-19..
ශරීරං ස්වර්ගනරකෞ බන්ධමෝක්ෂෞ භයං තථා .
කල්පනාමාත්රමේවෛතත් කිං මේ කාර්යං චිදාත්මනඃ .. 2-20..
අහෝ ජනසමූහේ(අ)පි න ද්වෛතං පශ්යතෝ මම .
අරණ්යමිව සංවෘත්තං ක්ව රතිං කරවාණ්යහම් .. 2-21..
නාහං දේහෝ න මේ දේහෝ ජීවෝ නාහමහං හි චිත් .
අයමේව හි මේ බන්ධ ආසීද්යා ජීවිතේ ස්පෘහා .. 2-22..
අහෝ භුවනකල්ලෝලෛර්විචිත්රෛර්ද්රාක් සමුත්ථිතම් .
මය්යනන්තමහාම්භෝධෞ චිත්තවාතේ සමුද්යතේ .. 2-23..
මය්යනන්තමහාම්භෝධෞ චිත්තවාතේ ප්රශාම්යති .
අභාග්යාජ්ජීවවණිජෝ ජගත්පෝතෝ විනශ්වරඃ .. 2-24..
මය්යනන්තමහාම්භෝධාවාශ්චර්යං ජීවවීචයඃ .
උද්යන්ති ඝ්නන්ති ඛේලන්ති ප්රවිශන්ති ස්වභාවතඃ .. 2-25..
Roman (IAST) Transliteration
janaka uvāca ||
aho nirañjanaḥ śānto bodho'haṃ prakṛteḥ paraḥ |
etāvantamahaṃ kālaṃ mohenaiva viḍambitaḥ || 2-1||
yathā prakāśayāmyeko dehamenaṃ tathā jagat |
ato mama jagatsarvamathavā na ca kiñcana || 2-2||
sa śarīramaho viśvaṃ parityajya mayādhunā |
kutaścit kauśalād eva paramātmā vilokyate || 2-3||
yathā na toyato bhinnāstaraṅgāḥ phenabudbudāḥ |
ātmano na tathā bhinnaṃ viśvamātmavinirgatam || 2-4||
tantumātro bhaved eva paṭo yadvad vicāritaḥ |
ātmatanmātramevedaṃ tadvad viśvaṃ vicāritam || 2-5||
yathaivekṣurase klṛptā tena vyāptaiva śarkarā |
tathā viśvaṃ mayi klṛptaṃ mayā vyāptaṃ nirantaram || 2-6||
ātmājñānājjagadbhāti ātmajñānānna bhāsate |
rajjvajñānādahirbhāti tajjñānād bhāsate na hi || 2-7||
prakāśo me nijaṃ rūpaṃ nātirikto'smyahaṃ tataḥ |
yadā prakāśate viśvaṃ tadāhaṃ bhāsa eva hi || 2-8||
aho vikalpitaṃ viśvamajñānānmayi bhāsate |
rūpyaṃ śuktau phaṇī rajjau vāri sūryakare yathā || 2-9||
matto vinirgataṃ viśvaṃ mayyeva layameṣyati |
mṛdi kumbho jale vīciḥ kanake kaṭakaṃ yathā || 2-10||
aho ahaṃ namo mahyaṃ vināśo yasya nāsti me |
brahmādistambaparyantaṃ jagannāśo'pi tiṣṭhataḥ || 2-11||
aho ahaṃ namo mahyameko'haṃ dehavānapi |
kvacinna gantā nāgantā vyāpya viśvamavasthitaḥ || 2-12||
aho ahaṃ namo mahyaṃ dakṣo nāstīha matsamaḥ |
asaṃspṛśya śarīreṇa yena viśvaṃ ciraṃ dhṛtam || 2-13||
aho ahaṃ namo mahyaṃ yasya me nāsti kiñcana |
athavā yasya me sarvaṃ yad vāṅmanasagocaram || 2-14||
jñānaṃ jñeyaṃ tathā jñātā tritayaṃ nāsti vāstavam |
ajñānād bhāti yatredaṃ so'hamasmi nirañjanaḥ || 2-15||
dvaitamūlamaho duḥkhaṃ nānyattasyā'sti bheṣajam |
dṛśyametan mṛṣā sarvameko'haṃ cidrasomalaḥ || 2-16||
bodhamātro'hamajñānād upādhiḥ kalpito mayā |
evaṃ vimṛśato nityaṃ nirvikalpe sthitirmama || 2-17||
na me bandho'sti mokṣo vā bhrāntiḥ śāntā nirāśrayā |
aho mayi sthitaṃ viśvaṃ vastuto na mayi sthitam || 2-18||
saśarīramidaṃ viśvaṃ na kiñciditi niścitam |
śuddhacinmātra ātmā ca tatkasmin kalpanādhunā || 2-19||
śarīraṃ svarganarakau bandhamokṣau bhayaṃ tathā |
kalpanāmātramevaitat kiṃ me kāryaṃ cidātmanaḥ || 2-20||
aho janasamūhe'pi na dvaitaṃ paśyato mama |
araṇyamiva saṃvṛttaṃ kva ratiṃ karavāṇyaham || 2-21||
nāhaṃ deho na me deho jīvo nāhamahaṃ hi cit |
ayameva hi me bandha āsīdyā jīvite spṛhā || 2-22||
aho bhuvanakallolairvicitrairdrāk samutthitam |
mayyanantamahāmbhodhau cittavāte samudyate || 2-23||
mayyanantamahāmbhodhau cittavāte praśāmyati |
abhāgyājjīvavaṇijo jagatpoto vinaśvaraḥ || 2-24||
mayyanantamahāmbhodhāvāścaryaṃ jīvavīcayaḥ |
udyanti ghnanti khelanti praviśanti svabhāvataḥ || 2-25||
Sanskrit — Devanagari (original)
जनक उवाच ॥
अहो निरञ्जनः शान्तो बोधोऽहं प्रकृतेः परः ।
एतावन्तमहं कालं मोहेनैव विडम्बितः ॥ 2-1॥
यथा प्रकाशयाम्येको देहमेनं तथा जगत् ।
अतो मम जगत्सर्वमथवा न च किञ्चन ॥ 2-2॥
स शरीरमहो विश्वं परित्यज्य मयाधुना ।
कुतश्चित् कौशलाद् एव परमात्मा विलोक्यते ॥ 2-3॥
यथा न तोयतो भिन्नास्तरङ्गाः फेनबुद्बुदाः ।
आत्मनो न तथा भिन्नं विश्वमात्मविनिर्गतम् ॥ 2-4॥
तन्तुमात्रो भवेद् एव पटो यद्वद् विचारितः ।
आत्मतन्मात्रमेवेदं तद्वद् विश्वं विचारितम् ॥ 2-5॥
यथैवेक्षुरसे क्लृप्ता तेन व्याप्तैव शर्करा ।
तथा विश्वं मयि क्लृप्तं मया व्याप्तं निरन्तरम् ॥ 2-6॥
आत्माज्ञानाज्जगद्भाति आत्मज्ञानान्न भासते ।
रज्ज्वज्ञानादहिर्भाति तज्ज्ञानाद् भासते न हि ॥ 2-7॥
प्रकाशो मे निजं रूपं नातिरिक्तोऽस्म्यहं ततः ।
यदा प्रकाशते विश्वं तदाहं भास एव हि ॥ 2-8॥
अहो विकल्पितं विश्वमज्ञानान्मयि भासते ।
रूप्यं शुक्तौ फणी रज्जौ वारि सूर्यकरे यथा ॥ 2-9॥
मत्तो विनिर्गतं विश्वं मय्येव लयमेष्यति ।
मृदि कुम्भो जले वीचिः कनके कटकं यथा ॥ 2-10॥
अहो अहं नमो मह्यं विनाशो यस्य नास्ति मे ।
ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तं जगन्नाशोऽपि तिष्ठतः ॥ 2-11॥
अहो अहं नमो मह्यमेकोऽहं देहवानपि ।
क्वचिन्न गन्ता नागन्ता व्याप्य विश्वमवस्थितः ॥ 2-12॥
अहो अहं नमो मह्यं दक्षो नास्तीह मत्समः ।
असंस्पृश्य शरीरेण येन विश्वं चिरं धृतम् ॥ 2-13॥
अहो अहं नमो मह्यं यस्य मे नास्ति किञ्चन ।
अथवा यस्य मे सर्वं यद् वाङ्मनसगोचरम् ॥ 2-14॥
ज्ञानं ज्ञेयं तथा ज्ञाता त्रितयं नास्ति वास्तवम् ।
अज्ञानाद् भाति यत्रेदं सोऽहमस्मि निरञ्जनः ॥ 2-15॥
द्वैतमूलमहो दुःखं नान्यत्तस्याऽस्ति भेषजम् ।
दृश्यमेतन् मृषा सर्वमेकोऽहं चिद्रसोमलः ॥ 2-16॥
बोधमात्रोऽहमज्ञानाद् उपाधिः कल्पितो मया ।
एवं विमृशतो नित्यं निर्विकल्पे स्थितिर्मम ॥ 2-17॥
न मे बन्धोऽस्ति मोक्षो वा भ्रान्तिः शान्ता निराश्रया ।
अहो मयि स्थितं विश्वं वस्तुतो न मयि स्थितम् ॥ 2-18॥
सशरीरमिदं विश्वं न किञ्चिदिति निश्चितम् ।
शुद्धचिन्मात्र आत्मा च तत्कस्मिन् कल्पनाधुना ॥ 2-19॥
शरीरं स्वर्गनरकौ बन्धमोक्षौ भयं तथा ।
कल्पनामात्रमेवैतत् किं मे कार्यं चिदात्मनः ॥ 2-20॥
अहो जनसमूहेऽपि न द्वैतं पश्यतो मम ।
अरण्यमिव संवृत्तं क्व रतिं करवाण्यहम् ॥ 2-21॥
नाहं देहो न मे देहो जीवो नाहमहं हि चित् ।
अयमेव हि मे बन्ध आसीद्या जीविते स्पृहा ॥ 2-22॥
अहो भुवनकल्लोलैर्विचित्रैर्द्राक् समुत्थितम् ।
मय्यनन्तमहाम्भोधौ चित्तवाते समुद्यते ॥ 2-23॥
मय्यनन्तमहाम्भोधौ चित्तवाते प्रशाम्यति ।
अभाग्याज्जीववणिजो जगत्पोतो विनश्वरः ॥ 2-24॥
मय्यनन्तमहाम्भोधावाश्चर्यं जीववीचयः ।
उद्यन्ति घ्नन्ति खेलन्ति प्रविशन्ति स्वभावतः ॥ 2-25॥
janaka uvāca ||
aho nirañjanaḥ śānto bodho'haṃ prakṛteḥ paraḥ |
etāvantamahaṃ kālaṃ mohenaiva viḍambitaḥ || 2-1||
yathā prakāśayāmyeko dehamenaṃ tathā jagat |
ato mama jagatsarvamathavā na ca kiñcana || 2-2||
sa śarīramaho viśvaṃ parityajya mayādhunā |
kutaścit kauśalād eva paramātmā vilokyate || 2-3||
yathā na toyato bhinnāstaraṅgāḥ phenabudbudāḥ |
ātmano na tathā bhinnaṃ viśvamātmavinirgatam || 2-4||
tantumātro bhaved eva paṭo yadvad vicāritaḥ |
ātmatanmātramevedaṃ tadvad viśvaṃ vicāritam || 2-5||
yathaivekṣurase klṛptā tena vyāptaiva śarkarā |
tathā viśvaṃ mayi klṛptaṃ mayā vyāptaṃ nirantaram || 2-6||
ātmājñānājjagadbhāti ātmajñānānna bhāsate |
rajjvajñānādahirbhāti tajjñānād bhāsate na hi || 2-7||
prakāśo me nijaṃ rūpaṃ nātirikto'smyahaṃ tataḥ |
yadā prakāśate viśvaṃ tadāhaṃ bhāsa eva hi || 2-8||
aho vikalpitaṃ viśvamajñānānmayi bhāsate |
rūpyaṃ śuktau phaṇī rajjau vāri sūryakare yathā || 2-9||
matto vinirgataṃ viśvaṃ mayyeva layameṣyati |
mṛdi kumbho jale vīciḥ kanake kaṭakaṃ yathā || 2-10||
aho ahaṃ namo mahyaṃ vināśo yasya nāsti me |
brahmādistambaparyantaṃ jagannāśo'pi tiṣṭhataḥ || 2-11||
aho ahaṃ namo mahyameko'haṃ dehavānapi |
kvacinna gantā nāgantā vyāpya viśvamavasthitaḥ || 2-12||
aho ahaṃ namo mahyaṃ dakṣo nāstīha matsamaḥ |
asaṃspṛśya śarīreṇa yena viśvaṃ ciraṃ dhṛtam || 2-13||
aho ahaṃ namo mahyaṃ yasya me nāsti kiñcana |
athavā yasya me sarvaṃ yad vāṅmanasagocaram || 2-14||
jñānaṃ jñeyaṃ tathā jñātā tritayaṃ nāsti vāstavam |
ajñānād bhāti yatredaṃ so'hamasmi nirañjanaḥ || 2-15||
dvaitamūlamaho duḥkhaṃ nānyattasyā'sti bheṣajam |
dṛśyametan mṛṣā sarvameko'haṃ cidrasomalaḥ || 2-16||
bodhamātro'hamajñānād upādhiḥ kalpito mayā |
evaṃ vimṛśato nityaṃ nirvikalpe sthitirmama || 2-17||
na me bandho'sti mokṣo vā bhrāntiḥ śāntā nirāśrayā |
aho mayi sthitaṃ viśvaṃ vastuto na mayi sthitam || 2-18||
saśarīramidaṃ viśvaṃ na kiñciditi niścitam |
śuddhacinmātra ātmā ca tatkasmin kalpanādhunā || 2-19||
śarīraṃ svarganarakau bandhamokṣau bhayaṃ tathā |
kalpanāmātramevaitat kiṃ me kāryaṃ cidātmanaḥ || 2-20||
aho janasamūhe'pi na dvaitaṃ paśyato mama |
araṇyamiva saṃvṛttaṃ kva ratiṃ karavāṇyaham || 2-21||
nāhaṃ deho na me deho jīvo nāhamahaṃ hi cit |
ayameva hi me bandha āsīdyā jīvite spṛhā || 2-22||
aho bhuvanakallolairvicitrairdrāk samutthitam |
mayyanantamahāmbhodhau cittavāte samudyate || 2-23||
mayyanantamahāmbhodhau cittavāte praśāmyati |
abhāgyājjīvavaṇijo jagatpoto vinaśvaraḥ || 2-24||
mayyanantamahāmbhodhāvāścaryaṃ jīvavīcayaḥ |
udyanti ghnanti khelanti praviśanti svabhāvataḥ || 2-25||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.