ශ්රීගුරුභ්යෝ නමඃ .
හරිඃ ඕම් .
ධ්යානම්
හංසාභ්යාං පරිවෘත්තපත්රකමලෛර්දිව්යෛර්ජගත්කාරණං
විශ්වෝත්කීර්ණමනේකදේහනිලයං ස්වච්ඡන්දමානන්දකම් .
ආද්යන්තෛකමඛණ්ඩචිද්ඝනරසං පූර්ණං හ්යනන්තං ශුභං
ප්රත්යක්ෂාක්ෂරවිග්රහං ගුරුපදං ධ්යායේද්විභුං ශාශ්වතම් ..
අථ ප්රථමෝ(අ)ධ්යායඃ ..
අචින්ත්යාව්යක්තරූපාය නිර්ගුණාය ගණාත්මනේ .
සමස්තජගදාධාරමූර්තයේ බ්රහ්මණේ නමඃ .. 1 ..
ඍෂය ඌචුඃ .
සූත සූත මහාප්රාජ්ඤ නිගමාගමපාරග .
ගුරුස්වරූපමස්මාකං බ්රූහි සර්වමලාපහම් .. 2 ..
යස්ය ශ්රවණමාත්රේණ දේහී දුඃඛාද්විමුච්යතේ .
යේන මාර්ගේණ මුනයඃ සර්වජ්ඤත්වං ප්රපේදිරේ .. 3 ..
යත්ප්රාප්ය න පුනර්යාති නරඃ සංසාරබන්ධනම් .
තථාවිධං පරං තත්ත්වං වක්තව්යමධුනා ත්වයා .. 4 ..
ගුහ්යාද්ගුහ්යතමං සාරං ගුරුගීතා විශේෂතඃ .
ත්වත්ප්රසාදාච්ච ශ්රෝතව්යා තත්සර්වං බ්රූහි සූත නඃ .. 5 ..
ඉති සම්ප්රාර්ථිතඃ සූතෝ මුනිසඞ්ඝෛර්මුහුර්මුහුඃ ..
කුතූහලේන මහතා ප්රෝවාච මධුරං වචඃ .. 6 ..
සූත උවාච .
ශ්රුණුධ්වං මුනයඃ සර්වේ ශ්රද්ධයා පරයා මුදා .
වදාමි භවරෝගඝ්නීං ගීතාං මාතෘස්වරූපිණීම් .. 7 ..
පුරා කෛලාසශිඛරේ සිද්ධගන්ධර්වසේවිතේ .
තත්ර කල්පලතාපුෂ්පමන්දිරේ(අ)ත්යන්තසුන්දරේ .. 8 ..
ව්යාඝ්රාජිනේ සමාසීනං ශුකාදිමුනිවන්දිතම් .
බෝධයන්තං පරං තත්ත්වං මධ්යේ මුනිගණේ ක්වචිත් .. 9 ..
ප්රණම්රවදනා ශශ්වන්නමස්කුර්වන්තමාදරාත් .
දෘෂ්ට්වා විස්මයමාපන්න පාර්වතී පරිපෘච්ඡති .. 10 ..
පාර්වත්යුවාච .
ඕං නමෝ දේව දේවේශ පරාත්පර ජගද්ගුරෝ .
ත්වාං නමස්කුර්වතේ භක්ත්යා සුරාසුරනරාඃ සදා .. 11 ..
විධිවිෂ්ණුමහේන්ද්රාද්යෛර්වන්ද්යඃ ඛලු සදා භවාන් .
නමස්කරෝෂි කස්මෛ ත්වං නමස්කාරාශ්රයඃ කිල .. 12 ..
දෘෂ්ට්වෛතත්කර්ම විපුලමාශ්චර්ය ප්රතිභාති මේ .
කිමේතන්න විජානේ(අ)හං කෘපයා වද මේ ප්රභෝ .. 13 ..
භගවන් සර්වධර්මජ්ඤ ව්රතානාං ව්රතනායකම් .
බ්රූහි මේ කෘපයා ශම්භෝ ගුරුමාහාත්ම්යමුත්තමම් .. 14 ..
කේන මාර්ගේණ භෝ ස්වාමින් දේහී බ්රහ්මමයෝ භවේත් .
තත්කෘපාං කුරු මේ ස්වාමින් නමාමි චරණෞ තව .. 15 ..
ඉති සම්ප්රාර්ථිතඃ ශශ්වන්මහාදේවෝ මහේශ්වරඃ .
ආනන්දභරිතඃ ස්වාන්තේ පාර්වතීමිදමබ්රවීත් .. 16 ..
ශ්රී මහාදේව උවාච .
න වක්තව්යමිදං දේවි රහස්යාතිරහස්යකම් .
න කස්යාපි පුරා ප්රෝක්තං ත්වද්භක්ත්යර්ථං වදාමි තත් .. 17 ..
මම රූපා(අ)සි දේවි ත්වමතස්තත්කථයාමි තේ .
ලෝකෝපකාරකඃ ප්රශ්නෝ න කේනාපි කෘතඃ පුරා .. 18 ..
යස්ය දේවේ පරා භක්තිර්යථා දේවේ තථා ගුරෞ .
තස්යෛතේ කථිතා හ්යර්ථාඃ ප්රකාශන්තේ මහාත්මනඃ .. 19 ..
යෝ ගුරුඃ ස ශිවඃ ප්රෝක්තෝ යඃ ශිවඃ ස ගුරුඃ ස්මෘතඃ .
විකල්පං යස්තු කුර්වීත ස නරෝ ගුරුතල්පගඃ .. 20 ..
දුර්ලභං ත්රිෂු ලෝකේෂු තච්ඡෘණුෂ්ව වදාම්යහම් .
ගුරුබ්රහ්ම විනා නාන්යඃ සත්යං සත්යං වරානනේ .. 21 ..
වේදශාස්ත්රපුරාණානි චේතිහාසාදිකානි ච .
මන්ත්රයන්ත්රාදිවිද්යානාං මෝහනෝච්චාටනාදිකම් .. 22 ..
ශෛවශාක්තාගමාදීනි හ්යන්යේ ච බහවෝ මතාඃ .
අපභ්රංශාඃ සමස්තානාං ජීවානාං භ්රාන්තචේතසාම් .. 23 ..
ජපස්තපෝ ව්රතං තීර්ථං යජ්ඤෝ දානං තථෛව ච .
ගුරුතත්ත්වමවිජ්ඤාය සර්වං ව්යර්ථං භවේත්ප්රියේ .. 24 ..
ගුරුබුද්ධ්යාත්මනෝ නාන්යත් සත්යං සත්යං වරානනේ .
තල්ලාභාර්ථං ප්රයත්නස්තු කර්තව්යශ්ච මනීෂිභිඃ .. 25 ..
ගූඪාවිද්යා ජගන්මායා දේහශ්චාජ්ඤානසම්භවඃ .
විජ්ඤානං යත්ප්රසාදේන ගුරුශබ්දේන කථ්යතේ .. 26 ..
යදඞ්ඝ්රිකමලද්වන්ද්වං ද්වන්ද්වතාපනිවාරකම් .
තාරකං භවසින්ධෝශ්ච තං ගුරුං ප්රණමාම්යහම් .. 27 ..
දේහී බ්රහ්ම භවේද්යස්මාත් ත්වත්කෘපාර්ථං වදාමි තත් .
සර්වපාපවිශුද්ධාත්මා ශ්රීගුරෝඃ පාදසේවනාත් .. 28 ..
සර්වතීර්ථාවගාහස්ය සම්ප්රාප්නෝති ඵලං නරඃ .
ගුරෝඃ පාදෝදකං පීත්වා ශේෂං ශිරසි ධාරයන් .. 29 ..
ශෝෂණං පාපපඞ්කස්ය දීපනං ජ්ඤානතේජසඃ .
ගුරෝඃ පාදෝදකං සම්යක් සංසාරාර්ණවතාරකම් .. 30 ..
අජ්ඤානමූලහරණං ජන්මකර්මනිවාරකම් .
ජ්ඤානවෛරාග්යසිද්ධ්යර්ථං ගුරෝඃ පාදෝදකං පිබේත් .. 31 ..
ගුරුපාදෝදකං පානං ගුරෝරුච්ඡිෂ්ටභෝජනම් .
ගුරුමූර්තේඃ සදා ධ්යානං ගුරෝර්නාම සදා ජපඃ .. 32 ..
ස්වදේශිකස්යෛව ච නාමකීර්තනං
භවේදනන්තස්ය ශිවස්ය කීර්තනම් .
ස්වදේශිකස්යෛව ච නාමචින්තනං
භවේදනන්තස්ය ශිවස්ය චින්තනම් .. 33 ..
යත්පාදාම්බුජරේණුර්වෛ කෝ(අ)පි සංසාරවාරිධෞ .
සේතුබන්ධායතේ නාථං දේශිකං තමුපාස්මහේ .. 34 ..
යදනුග්රහමාත්රේණ ශෝකමෝහෞ විනශ්යතඃ .
තස්මෛ ශ්රීදේශිකේන්ද්රාය නමෝ(අ)ස්තු පරමාත්මනේ .. 35 ..
යස්මාදනුග්රහං ලබ්ධ්වා මහදජ්ඤානමුත්සෘජේත් .
තස්මෛ ශ්රීදේශිකේන්ද්රාය නමශ්චාභීෂ්ටසිද්ධයේ .. 36 ..
කාශීක්ෂේත්රං නිවාසශ්ච ජාහ්නවී චරණෝදකම් .
ගුරුර්විශ්වේශ්වරඃ සාක්ෂාත් තාරකං බ්රහ්මනිශ්චයඃ .. 37 ..
ගුරුසේවා ගයා ප්රෝක්තා දේහඃ ස්යාදක්ෂයෝ වටඃ .
තත්පාදං විෂ්ණුපාදං ස්යාත් තත්ර දත්තමනස්තතම් .. 38 ..
ගුරුමූර්තිං ස්මරේන්නිත්යං ගුරෝර්නාම සදා ජපේත් .
ගුරෝරාජ්ඤාං ප්රකුර්වීත ගුරෝරන්යං න භාවයේත් .. 39 ..
ගුරුවක්ත්රේ ස්ථිතං බ්රහ්ම ප්රාප්යතේ තත්ප්රසාදතඃ .
ගුරෝර්ධ්යානං සදා කුර්යාත් කුලස්ත්රී ස්වපතිං යථා .. 40 ..
ස්වාශ්රමං ච ස්වජාතිං ච ස්වකීර්තිං පුෂ්ටිවර්ධනම් .
ඒතත්සර්වං පරිත්යජ්ය ගුරුමේව සමාශ්රයේත් .. 41 ..
අනන්යාශ්චින්තයන්තෝ යේ සුලභං පරමං සුඛම් .
තස්මාත්සර්වප්රයත්නේන ගුරෝරාරාධනං කුරු .. 42 ..
ගුරුවක්ත්රේ ස්ථිතා විද්යා ගුරුභක්ත්යා ච ලභ්යතේ .
ත්රෛලෝක්යේ ස්ඵුටවක්තාරෝ දේවර්ෂිපිතෘමානවාඃ .. 43 ..
ගුකාරශ්චාන්ධකාරෝ හි රුකාරස්තේජ උච්යතේ .
අජ්ඤානග්රාසකං බ්රහ්ම ගුරුරේව න සංශයඃ .. 44 ..
ගුකාරශ්චාන්ධකාරස්තු රුකාරස්තන්නිරෝධකෘත් .
අන්ධකාරවිනාශිත්වාද්ගුරුරිත්යභිධීයතේ ..
ගුකාරෝ භවරෝගඃ ස්යාත් රුකාරස්තන්නිරෝධකෘත් .
භවරෝගහරත්වාච්ච ගුරුරිත්යභිධීයතේ .. 45 ..
ගුකාරශ්ච ගුණාතීතෝ රූපාතීතෝ රුකාරකඃ .
ගුණරූපවිහීනත්වාත් ගුරුරිත්යභිධීයතේ .. 46 ..
ගුකාරඃ ප්රථමෝ වර්ණෝ මායාදිගුණභාසකඃ .
රුකාරෝ(අ)ස්ති පරං බ්රහ්ම මායාභ්රාන්තිවිමෝචකම් .. 47 ..
ඒවං ගුරුපදං ශ්රේෂ්ඨං දේවානාමපි දුර්ලභම් .
හාහාහූහූගණෛශ්චෛව ගන්ධර්වාද්යෛශ්ච පූජිතම් .. 48 ..
ධ්රුවං තේෂාං ච සර්වේෂාං නාස්ති තත්ත්වං ගුරෝඃ පරම් .
ගුරෝරාරාධනං කුර්යාත් ස්වජීවත්වං නිවේදයේත් .. 49 ..
ආසනං ශයනං වස්ත්රං වාහනං භූෂණාදිකම් .
සාධකේන ප්රදාතව්යං ගුරුසන්තෝෂකාරණම් .. 50 ..
කර්මණා මනසා වාචා සර්වදා(අ)(අ)රාධයේද්ගුරුම් .
දීර්ඝදණ්ඩං නමස්කෘත්ය නිර්ලජ්ජෝ ගුරුසන්නිධෞ .. 51 ..
ශරීරමින්ද්රියං ප්රාණමර්ථස්වජනබාන්ධවාන් .
ආත්මදාරාදිකං සර්වං සද්ගුරුභ්යෝ නිවේදයේත් .. 52 ..
ගුරුරේකෝ ජගත්සර්වං බ්රහ්මවිෂ්ණුශිවාත්මකම් .
ගුරෝඃ පරතරං නාස්ති තස්මාත්සම්පූජයේද්ගුරුම් .. 53 ..
සර්වශ්රුතිශිරෝරත්නවිරාජිතපදාම්බුජම් .
වේදාන්තාර්ථප්රවක්තාරං තස්මාත් සම්පූජයේද්ගුරුම් .. 54 ..
යස්ය ස්මරණමාත්රේණ ජ්ඤානමුත්පද්යතේ ස්වයම් .
ස ඒව සර්වසම්පත්තිඃ තස්මාත්සම්පූජයේද්ගුරුම් .. 55 ..
[පාඨභේදඃ -
කෘමිකෝටිභිරාවිෂ්ටං දුර්ගන්ධමලමූත්රකම් .
ශ්ලේෂ්මරක්තත්වචාමාංසෛර්නද්ධං චෛතද්වරානනේ ..
]
කෘමිකෝටිභිරාවිෂ්ටං දුර්ගන්ධකුලදූෂිතම් .
අනිත්යං දුඃඛනිලයං දේහං විද්ධි වරානනේ .. 56 ..
සංසාරවෘක්ෂමාරූඪාඃ පතන්ති නරකාර්ණවේ .
යස්තානුද්ධරතේ සර්වාන් තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 57 ..
ගුරුර්බ්රහ්මා ගුරුර්විෂ්ණුර්ගුරුර්දේවෝ මහේශ්වරඃ .
ගුරුස්සාක්ෂාත් පරබ්රහ්ම තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 58 ..
අජ්ඤානතිමිරාන්ධස්ය ජ්ඤානාඤ්ජනශලාකයා .
චක්ෂුරුන්මීලිතං යේන තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 59 ..
අඛණ්ඩමණ්ඩලාකාරං ව්යාප්තං යේන චරාචරම් .
තත්පදං දර්ශිතං යේන තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 60 ..
ස්ථාවරං ජඞ්ගමං ව්යාප්තං යත්කිඤ්චිත්සචරාචරම් .
ත්වං පදං දර්ශිතං යේන තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 61 ..
චින්මයව්යාපිතං සර්වං ත්රෛලෝක්යං සචරාචරම් .
අසිත්වං දර්ශිතං යේන තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 62 ..
නිමිෂාන්නිමිෂාර්ධාද්වා යද්වාක්යාද්වෛ විමුච්යතේ .
ස්වාත්මානං ශිවමාලෝක්ය තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 63 ..
චෛතන්යං ශාශ්වතං ශාන්තං ව්යෝමාතීතං නිරඤ්ජනම් .
නාදබින්දුකලාතීතං තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 64 ..
නිර්ගුණං නිර්මලං ශාන්තං ජඞ්ගමං ස්ථිරමේව ච .
ව්යාප්තං යේන ජගත්සර්වං තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 65 ..
ස පිතා ස ච මේ මාතා ස බන්ධුඃ ස ච දේවතා .
සංසාරමෝහනාශාය තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 66 ..
යත්සත්ත්වේන ජගත්සත්ත්වං යත්ප්රකාශේන භාති තත් .
යදානන්දේන නන්දන්ති තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 67 ..
යස්මින් ස්ථිතමිදං සර්වං භාති යද්භානරූපතඃ .
ප්රියං පුත්රාදි යත්ප්රීත්යා තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 68 ..
යේනේදං දර්ශිතං තත්ත්වං චිත්තචෛත්යාදිකං තථා .
ජාග්රත්ස්වප්නසුෂුප්ත්යාදි තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 69 ..
යස්ය ජ්ඤානමිදං විශ්වං න දෘශ්යං භින්නභේදතඃ .
සදෛකරූපරූපාය තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 70 ..
යස්ය ජ්ඤාතං මතං තස්ය මතං යස්ය න වේද සඃ .
අනන්යභාවභාවාය තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 71 ..
යස්මෛ කාරණරූපාය කාර්යරූපේණ භාති යත් .
කාර්යකාරණරූපාය තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 72 ..
නානාරූපමිදං විශ්වං න කේනාප්යස්ති භින්නතා .
කාර්යකාරණරූපාය තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 73 ..
ජ්ඤානශක්තිසමාරූඪතත්ත්වමාලාවිභූෂිණේ .
භුක්තිමුක්තිප්රදාත්රේ ච තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 74 ..
අනේකජන්මසම්ප්රාප්තකර්මබන්ධවිදාහිනේ .
ජ්ඤානානලප්රභාවේන තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 75 ..
ශෝෂණං භවසින්ධෝශ්ච දීපනං ක්ෂරසම්පදාම් .
ගුරෝඃ පාදෝදකං යස්ය තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 76 ..
න ගුරෝරධිකං තත්ත්වං න ගුරෝරධිකං තපඃ .
න ගුරෝරධිකං ජ්ඤානං තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 77 ..
මන්නාථඃ ශ්රීජගන්නාථෝ මද්ගුරුඃ ශ්රීජගද්ගුරුඃ .
මමා(අ)(අ)ත්මා සර්වභූතාත්මා තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 78 ..
ගුරුරාදිරනාදිශ්ච ගුරුඃ පරමදෛවතම් .
ගුරුමන්ත්රසමෝ නාස්ති තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 79 ..
ඒක ඒව පරෝ බන්ධුර්විෂමේ සමුපස්ථිතේ .
ගුරුඃ සකලධර්මාත්මා තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 80 ..
ගුරුමධ්යේ ස්ථිතං විශ්වං විශ්වමධ්යේ ස්ථිතෝ ගුරුඃ .
ගුරුර්විශ්වං න චාන්යෝ(අ)ස්ති තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 81 ..
භවාරණ්යප්රවිෂ්ටස්ය දිඞ්මෝහභ්රාන්තචේතසඃ .
යේන සන්දර්ශිතඃ පන්ථාඃ තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 82 ..
තාපත්රයාග්නිතප්තානාමශාන්තප්රාණිනාං මුදේ .
ගුරුරේව පරා ගඞ්ගා තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ .. 83 ..
[පාඨභේදඃ -
අජ්ඤානේනාහිනා ග්රස්තාඃ ප්රාණිනස්තාන් චිකිත්සකඃ .
විද්යාස්වරූපෝ භගවාංස්තස්මෛ ශ්රීගුරවේ නමඃ ..
]
අජ්ඤානසර්පදෂ්ටානාං ප්රාණිනාං කශ්චිකිත්සකඃ .
සම්යග්ජ්ඤානමහාමන්ත්රවේදිනං සද්ගුරු විනා .. 84 ..
හේතවේ ජගතාමේව සංසාරාර්ණවසේතවේ .
ප්රභවේ සර්වවිද්යානාං ශම්භවේ ගුරවේ නමඃ .. 85 ..
ධ්යානමූලං ගුරෝර්මූර්තිඃ පූජාමූලං ගුරෝඃ පදම් .
මන්ත්රමූලං ගුරෝර්වාක්යං මුක්තිමූලං ගුරෝඃ කෘපා .. 86 ..
සප්තසාගරපර්යන්තතීර්ථස්නානඵලං තු යත් .
ගුරෝඃ පාදෝදබින්දෝශ්ච සහස්රාංශේ න තත්ඵලම් .. 87 ..
ශිවේ රුෂ්ටේ ගුරුස්ත්රාතා ගුරෞ රුෂ්ටේ න කශ්චන .
ලබ්ධ්වා කුලගුරුං සම්යග්ගුරුමේව සමාශ්රයේත් .. 88 ..
මධුලුබ්ධෝ යථා භෘඞ්ගඃ පුෂ්පාත්පුෂ්පාන්තරං ව්රජේත් .
ජ්ඤානලුබ්ධස්තථා ශිෂ්යෝ ගුරෝර්ගුර්වන්තරං ව්රජේත් .. 89 ..
වන්දේ ගුරුපදද්වන්ද්වං වාඞ්මනාතීතගෝචරම් .
ශ්වේතරක්තප්රභාභින්නං ශිවශක්ත්යාත්මකං පරම් .. 90 ..
ගුකාරං ච ගුණාතීතං රූකාරං රූපවර්ජිතම් .
ගුණාතීතමරූපං ච යෝ දද්යාත්ස ගුරුඃ ස්මෘතඃ .. 91 ..
අත්රිනේත්රඃ ශිවඃ සාක්ෂාත් ද්විබාහුශ්ච හරිඃ ස්මෘතඃ .
යෝ(අ)චතුර්වදනෝ බ්රහ්මා ශ්රීගුරුඃ කථිතඃ ප්රියේ .. 92 ..
අයං මයාඤ්ජලිර්බද්ධෝ දයාසාගරසිද්ධයේ .
යදනුග්රහතෝ ජන්තුශ්චිත්රසංසාරමුක්තිභාක් .. 93 ..
ශ්රීගුරෝඃ පරමං රූපං විවේකචක්ෂුරග්රතඃ .
මන්දභාග්යා න පශ්යන්ති අන්ධාඃ සූර්යෝදයං යථා .. 94 ..
කුලානාං කුලකෝටීනාං තාරකස්තත්ර තත්ක්ෂණාත් .
අතස්තං සද්ගුරුං ජ්ඤාත්වා ත්රිකාලමභිවාදයේත් .. 95 ..
ශ්රීනාථචරණද්වන්ද්වං යස්යාං දිශි විරාජතේ .
තස්යාං දිශි නමස්කුර්යාත් භක්ත්යා ප්රතිදිනං ප්රියේ .. 96 ..
සාෂ්ටාඞ්ගප්රණිපාතේන ස්තුවන්නිත්යං ගුරුං භජේත් .
භජනාත් ස්ථෛර්යමාප්නෝති ස්වස්වරූපමයෝ භවේත් .. 97 ..
දෝර්භ්යාං පද්භ්යාං ච ජානුභ්යාමුරසා ශිරසා දෘශා .
මනසා වචසා චේති ප්රණාමෝ(අ)ෂ්ටාඞ්ග උච්යතේ .. 98 ..
තස්යෛ දිශේ සතතමඤ්ජලිරේෂ නිත්යං
ප්රක්ෂිප්යතාං මුඛරිතෛර්මධුරෛඃ ප්රසූනෛඃ .
ජාගර්ති යත්ර භගවාන් ගුරුචක්රවර්තී
විශ්වස්ථිතිප්රලයනාටකනිත්යසාක්ෂී .. 99 ..
අභ්යස්තෛඃ කිමු දීර්ඝකාලවිමලෛර්ව්යාධිප්රදෛර්දුෂ්කරෛඃ
ප්රාණායාමශතෛරනේකකරණෛර්දුඃඛාත්මකෛර්දුර්ජයෛඃ .
යස්මින්නභ්යුදිතේ විනශ්යති බලී වායුඃ ස්වයං තත්ක්ෂණාත්
ප්රාප්තුං තත්සහජස්වභාවමනිශං සේවේත චෛකං ගුරුම් .. 100 ..
ජ්ඤානං විනා මුක්තිපදං ලභ්යතේ ගුරුභක්තිතඃ .
ගුරෝස්සමානතෝ නාන්යත් සාධනං ගුරුමාර්ගිණාම් .. 101 ..
යස්මාත්පරතරං නාස්ති නේති නේතීති වෛ ශ්රුතිඃ .
මනසා වචසා චෛව සත්යමාරාධයේද්ගුරුම් .. 102 ..
ගුරෝඃ කෘපාප්රසාදේන බ්රහ්මවිෂ්ණුමහේශ්වරාඃ .
සාමර්ථ්යමභජන් සර්වේ සෘෂ්ටිස්ථිත්යන්තකර්මණි .. 103 ..
දේවකින්නරගන්ධර්වාඃ පිතෘයක්ෂාස්තු තුම්බුරඃ .
මුනයෝ(අ)පි න ජානන්ති ගුරුශුශ්රූෂණේ විධිම් .. 104 ..
තාර්කිකාශ්ඡාන්දසාශ්චෛව දෛවජ්ඤාඃ කර්මඨාඃ ප්රියේ .
ලෞකිකාස්තේ න ජානන්ති ගුරුතත්ත්වං නිරාකුලම් .. 105 ..
මහාහඞ්කාරගර්වේණ තතෝවිද්යාබලේන ච .
භ්රමන්ති චාස්මින් සංසාරේ ඝටීයන්ත්රං යථා පුනඃ .. 106 ..
යජ්ඤිනෝ(අ)පි න මුක්තාඃ ස්යුඃ න මුක්තා යෝගිනස්තථා .
තාපසා අපි නෝ මුක්තා ගුරුතත්ත්වාත්පරාඞ්මුඛාඃ .. 107 ..
න මුක්තාස්තු ච ගන්ධර්වාඃ පිතෘයක්ෂාස්තු චාරණාඃ .
ඍෂයඃ සිද්ධදේවාද්යා ගුරුසේවාපරාඞ්මුඛාඃ .. 108 ..
ඉති ශ්රීස්කන්දපුරාණේ උත්තරඛණ්ඩේ උමාමහේශ්වර සංවාදේ
ශ්රී ගුරුගීතායාං ප්රථමෝ(අ)ධ්යායඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīgurubhyo namaḥ |
hariḥ om |
dhyānam
haṃsābhyāṃ parivṛttapatrakamalairdivyairjagatkāraṇaṃ
viśvotkīrṇamanekadehanilayaṃ svacchandamānandakam |
ādyantaikamakhaṇḍacidghanarasaṃ pūrṇaṃ hyanantaṃ śubhaṃ
pratyakṣākṣaravigrahaṃ gurupadaṃ dhyāyedvibhuṃ śāśvatam ||
atha prathamo'dhyāyaḥ ||
acintyāvyaktarūpāya nirguṇāya gaṇātmane |
samastajagadādhāramūrtaye brahmaṇe namaḥ || 1 ||
ṛṣaya ūcuḥ |
sūta sūta mahāprājña nigamāgamapāraga |
gurusvarūpamasmākaṃ brūhi sarvamalāpaham || 2 ||
yasya śravaṇamātreṇa dehī duḥkhādvimucyate |
yena mārgeṇa munayaḥ sarvajñatvaṃ prapedire || 3 ||
yatprāpya na punaryāti naraḥ saṃsārabandhanam |
tathāvidhaṃ paraṃ tattvaṃ vaktavyamadhunā tvayā || 4 ||
guhyādguhyatamaṃ sāraṃ gurugītā viśeṣataḥ |
tvatprasādācca śrotavyā tatsarvaṃ brūhi sūta naḥ || 5 ||
iti samprārthitaḥ sūto munisaṅghairmuhurmuhuḥ ||
kutūhalena mahatā provāca madhuraṃ vacaḥ || 6 ||
sūta uvāca |
śruṇudhvaṃ munayaḥ sarve śraddhayā parayā mudā |
vadāmi bhavarogaghnīṃ gītāṃ mātṛsvarūpiṇīm || 7 ||
purā kailāsaśikhare siddhagandharvasevite |
tatra kalpalatāpuṣpamandire'tyantasundare || 8 ||
vyāghrājine samāsīnaṃ śukādimunivanditam |
bodhayantaṃ paraṃ tattvaṃ madhye munigaṇe kvacit || 9 ||
praṇamravadanā śaśvannamaskurvantamādarāt |
dṛṣṭvā vismayamāpanna pārvatī paripṛcchati || 10 ||
pārvatyuvāca |
oṃ namo deva deveśa parātpara jagadguro |
tvāṃ namaskurvate bhaktyā surāsuranarāḥ sadā || 11 ||
vidhiviṣṇumahendrādyairvandyaḥ khalu sadā bhavān |
namaskaroṣi kasmai tvaṃ namaskārāśrayaḥ kila || 12 ||
dṛṣṭvaitatkarma vipulamāścarya pratibhāti me |
kimetanna vijāne'haṃ kṛpayā vada me prabho || 13 ||
bhagavan sarvadharmajña vratānāṃ vratanāyakam |
brūhi me kṛpayā śambho gurumāhātmyamuttamam || 14 ||
kena mārgeṇa bho svāmin dehī brahmamayo bhavet |
tatkṛpāṃ kuru me svāmin namāmi caraṇau tava || 15 ||
iti samprārthitaḥ śaśvanmahādevo maheśvaraḥ |
ānandabharitaḥ svānte pārvatīmidamabravīt || 16 ||
śrī mahādeva uvāca |
na vaktavyamidaṃ devi rahasyātirahasyakam |
na kasyāpi purā proktaṃ tvadbhaktyarthaṃ vadāmi tat || 17 ||
mama rūpā'si devi tvamatastatkathayāmi te |
lokopakārakaḥ praśno na kenāpi kṛtaḥ purā || 18 ||
yasya deve parā bhaktiryathā deve tathā gurau |
tasyaite kathitā hyarthāḥ prakāśante mahātmanaḥ || 19 ||
yo guruḥ sa śivaḥ prokto yaḥ śivaḥ sa guruḥ smṛtaḥ |
vikalpaṃ yastu kurvīta sa naro gurutalpagaḥ || 20 ||
durlabhaṃ triṣu lokeṣu tacchṛṇuṣva vadāmyaham |
gurubrahma vinā nānyaḥ satyaṃ satyaṃ varānane || 21 ||
vedaśāstrapurāṇāni cetihāsādikāni ca |
mantrayantrādividyānāṃ mohanoccāṭanādikam || 22 ||
śaivaśāktāgamādīni hyanye ca bahavo matāḥ |
apabhraṃśāḥ samastānāṃ jīvānāṃ bhrāntacetasām || 23 ||
japastapo vrataṃ tīrthaṃ yajño dānaṃ tathaiva ca |
gurutattvamavijñāya sarvaṃ vyarthaṃ bhavetpriye || 24 ||
gurubuddhyātmano nānyat satyaṃ satyaṃ varānane |
tallābhārthaṃ prayatnastu kartavyaśca manīṣibhiḥ || 25 ||
gūḍhāvidyā jaganmāyā dehaścājñānasambhavaḥ |
vijñānaṃ yatprasādena guruśabdena kathyate || 26 ||
yadaṅghrikamaladvandvaṃ dvandvatāpanivārakam |
tārakaṃ bhavasindhośca taṃ guruṃ praṇamāmyaham || 27 ||
dehī brahma bhavedyasmāt tvatkṛpārthaṃ vadāmi tat |
sarvapāpaviśuddhātmā śrīguroḥ pādasevanāt || 28 ||
sarvatīrthāvagāhasya samprāpnoti phalaṃ naraḥ |
guroḥ pādodakaṃ pītvā śeṣaṃ śirasi dhārayan || 29 ||
śoṣaṇaṃ pāpapaṅkasya dīpanaṃ jñānatejasaḥ |
guroḥ pādodakaṃ samyak saṃsārārṇavatārakam || 30 ||
ajñānamūlaharaṇaṃ janmakarmanivārakam |
jñānavairāgyasiddhyarthaṃ guroḥ pādodakaṃ pibet || 31 ||
gurupādodakaṃ pānaṃ gurorucchiṣṭabhojanam |
gurumūrteḥ sadā dhyānaṃ gurornāma sadā japaḥ || 32 ||
svadeśikasyaiva ca nāmakīrtanaṃ
bhavedanantasya śivasya kīrtanam |
svadeśikasyaiva ca nāmacintanaṃ
bhavedanantasya śivasya cintanam || 33 ||
yatpādāmbujareṇurvai ko'pi saṃsāravāridhau |
setubandhāyate nāthaṃ deśikaṃ tamupāsmahe || 34 ||
yadanugrahamātreṇa śokamohau vinaśyataḥ |
tasmai śrīdeśikendrāya namo'stu paramātmane || 35 ||
yasmādanugrahaṃ labdhvā mahadajñānamutsṛjet |
tasmai śrīdeśikendrāya namaścābhīṣṭasiddhaye || 36 ||
kāśīkṣetraṃ nivāsaśca jāhnavī caraṇodakam |
gururviśveśvaraḥ sākṣāt tārakaṃ brahmaniścayaḥ || 37 ||
gurusevā gayā proktā dehaḥ syādakṣayo vaṭaḥ |
tatpādaṃ viṣṇupādaṃ syāt tatra dattamanastatam || 38 ||
gurumūrtiṃ smarennityaṃ gurornāma sadā japet |
gurorājñāṃ prakurvīta guroranyaṃ na bhāvayet || 39 ||
guruvaktre sthitaṃ brahma prāpyate tatprasādataḥ |
gurordhyānaṃ sadā kuryāt kulastrī svapatiṃ yathā || 40 ||
svāśramaṃ ca svajātiṃ ca svakīrtiṃ puṣṭivardhanam |
etatsarvaṃ parityajya gurumeva samāśrayet || 41 ||
ananyāścintayanto ye sulabhaṃ paramaṃ sukham |
tasmātsarvaprayatnena gurorārādhanaṃ kuru || 42 ||
guruvaktre sthitā vidyā gurubhaktyā ca labhyate |
trailokye sphuṭavaktāro devarṣipitṛmānavāḥ || 43 ||
gukāraścāndhakāro hi rukārasteja ucyate |
ajñānagrāsakaṃ brahma gurureva na saṃśayaḥ || 44 ||
gukāraścāndhakārastu rukārastannirodhakṛt |
andhakāravināśitvādgururityabhidhīyate ||
gukāro bhavarogaḥ syāt rukārastannirodhakṛt |
bhavarogaharatvācca gururityabhidhīyate || 45 ||
gukāraśca guṇātīto rūpātīto rukārakaḥ |
guṇarūpavihīnatvāt gururityabhidhīyate || 46 ||
gukāraḥ prathamo varṇo māyādiguṇabhāsakaḥ |
rukāro'sti paraṃ brahma māyābhrāntivimocakam || 47 ||
evaṃ gurupadaṃ śreṣṭhaṃ devānāmapi durlabham |
hāhāhūhūgaṇaiścaiva gandharvādyaiśca pūjitam || 48 ||
dhruvaṃ teṣāṃ ca sarveṣāṃ nāsti tattvaṃ guroḥ param |
gurorārādhanaṃ kuryāt svajīvatvaṃ nivedayet || 49 ||
āsanaṃ śayanaṃ vastraṃ vāhanaṃ bhūṣaṇādikam |
sādhakena pradātavyaṃ gurusantoṣakāraṇam || 50 ||
karmaṇā manasā vācā sarvadā''rādhayedgurum |
dīrghadaṇḍaṃ namaskṛtya nirlajjo gurusannidhau || 51 ||
śarīramindriyaṃ prāṇamarthasvajanabāndhavān |
ātmadārādikaṃ sarvaṃ sadgurubhyo nivedayet || 52 ||
gurureko jagatsarvaṃ brahmaviṣṇuśivātmakam |
guroḥ parataraṃ nāsti tasmātsampūjayedgurum || 53 ||
sarvaśrutiśiroratnavirājitapadāmbujam |
vedāntārthapravaktāraṃ tasmāt sampūjayedgurum || 54 ||
yasya smaraṇamātreṇa jñānamutpadyate svayam |
sa eva sarvasampattiḥ tasmātsampūjayedgurum || 55 ||
[pāṭhabhedaḥ -
kṛmikoṭibhirāviṣṭaṃ durgandhamalamūtrakam |
śleṣmaraktatvacāmāṃsairnaddhaṃ caitadvarānane ||
]
kṛmikoṭibhirāviṣṭaṃ durgandhakuladūṣitam |
anityaṃ duḥkhanilayaṃ dehaṃ viddhi varānane || 56 ||
saṃsāravṛkṣamārūḍhāḥ patanti narakārṇave |
yastānuddharate sarvān tasmai śrīgurave namaḥ || 57 ||
gururbrahmā gururviṣṇurgururdevo maheśvaraḥ |
gurussākṣāt parabrahma tasmai śrīgurave namaḥ || 58 ||
ajñānatimirāndhasya jñānāñjanaśalākayā |
cakṣurunmīlitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ || 59 ||
akhaṇḍamaṇḍalākāraṃ vyāptaṃ yena carācaram |
tatpadaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ || 60 ||
sthāvaraṃ jaṅgamaṃ vyāptaṃ yatkiñcitsacarācaram |
tvaṃ padaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ || 61 ||
cinmayavyāpitaṃ sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram |
asitvaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ || 62 ||
nimiṣānnimiṣārdhādvā yadvākyādvai vimucyate |
svātmānaṃ śivamālokya tasmai śrīgurave namaḥ || 63 ||
caitanyaṃ śāśvataṃ śāntaṃ vyomātītaṃ nirañjanam |
nādabindukalātītaṃ tasmai śrīgurave namaḥ || 64 ||
nirguṇaṃ nirmalaṃ śāntaṃ jaṅgamaṃ sthirameva ca |
vyāptaṃ yena jagatsarvaṃ tasmai śrīgurave namaḥ || 65 ||
sa pitā sa ca me mātā sa bandhuḥ sa ca devatā |
saṃsāramohanāśāya tasmai śrīgurave namaḥ || 66 ||
yatsattvena jagatsattvaṃ yatprakāśena bhāti tat |
yadānandena nandanti tasmai śrīgurave namaḥ || 67 ||
yasmin sthitamidaṃ sarvaṃ bhāti yadbhānarūpataḥ |
priyaṃ putrādi yatprītyā tasmai śrīgurave namaḥ || 68 ||
yenedaṃ darśitaṃ tattvaṃ cittacaityādikaṃ tathā |
jāgratsvapnasuṣuptyādi tasmai śrīgurave namaḥ || 69 ||
yasya jñānamidaṃ viśvaṃ na dṛśyaṃ bhinnabhedataḥ |
sadaikarūparūpāya tasmai śrīgurave namaḥ || 70 ||
yasya jñātaṃ mataṃ tasya mataṃ yasya na veda saḥ |
ananyabhāvabhāvāya tasmai śrīgurave namaḥ || 71 ||
yasmai kāraṇarūpāya kāryarūpeṇa bhāti yat |
kāryakāraṇarūpāya tasmai śrīgurave namaḥ || 72 ||
nānārūpamidaṃ viśvaṃ na kenāpyasti bhinnatā |
kāryakāraṇarūpāya tasmai śrīgurave namaḥ || 73 ||
jñānaśaktisamārūḍhatattvamālāvibhūṣiṇe |
bhuktimuktipradātre ca tasmai śrīgurave namaḥ || 74 ||
anekajanmasamprāptakarmabandhavidāhine |
jñānānalaprabhāvena tasmai śrīgurave namaḥ || 75 ||
śoṣaṇaṃ bhavasindhośca dīpanaṃ kṣarasampadām |
guroḥ pādodakaṃ yasya tasmai śrīgurave namaḥ || 76 ||
na guroradhikaṃ tattvaṃ na guroradhikaṃ tapaḥ |
na guroradhikaṃ jñānaṃ tasmai śrīgurave namaḥ || 77 ||
mannāthaḥ śrījagannātho madguruḥ śrījagadguruḥ |
mamā''tmā sarvabhūtātmā tasmai śrīgurave namaḥ || 78 ||
gururādiranādiśca guruḥ paramadaivatam |
gurumantrasamo nāsti tasmai śrīgurave namaḥ || 79 ||
eka eva paro bandhurviṣame samupasthite |
guruḥ sakaladharmātmā tasmai śrīgurave namaḥ || 80 ||
gurumadhye sthitaṃ viśvaṃ viśvamadhye sthito guruḥ |
gururviśvaṃ na cānyo'sti tasmai śrīgurave namaḥ || 81 ||
bhavāraṇyapraviṣṭasya diṅmohabhrāntacetasaḥ |
yena sandarśitaḥ panthāḥ tasmai śrīgurave namaḥ || 82 ||
tāpatrayāgnitaptānāmaśāntaprāṇināṃ mude |
gurureva parā gaṅgā tasmai śrīgurave namaḥ || 83 ||
[pāṭhabhedaḥ -
ajñānenāhinā grastāḥ prāṇinastān cikitsakaḥ |
vidyāsvarūpo bhagavāṃstasmai śrīgurave namaḥ ||
]
ajñānasarpadaṣṭānāṃ prāṇināṃ kaścikitsakaḥ |
samyagjñānamahāmantravedinaṃ sadguru vinā || 84 ||
hetave jagatāmeva saṃsārārṇavasetave |
prabhave sarvavidyānāṃ śambhave gurave namaḥ || 85 ||
dhyānamūlaṃ gurormūrtiḥ pūjāmūlaṃ guroḥ padam |
mantramūlaṃ gurorvākyaṃ muktimūlaṃ guroḥ kṛpā || 86 ||
saptasāgaraparyantatīrthasnānaphalaṃ tu yat |
guroḥ pādodabindośca sahasrāṃśe na tatphalam || 87 ||
śive ruṣṭe gurustrātā gurau ruṣṭe na kaścana |
labdhvā kulaguruṃ samyaggurumeva samāśrayet || 88 ||
madhulubdho yathā bhṛṅgaḥ puṣpātpuṣpāntaraṃ vrajet |
jñānalubdhastathā śiṣyo gurorgurvantaraṃ vrajet || 89 ||
vande gurupadadvandvaṃ vāṅmanātītagocaram |
śvetaraktaprabhābhinnaṃ śivaśaktyātmakaṃ param || 90 ||
gukāraṃ ca guṇātītaṃ rūkāraṃ rūpavarjitam |
guṇātītamarūpaṃ ca yo dadyātsa guruḥ smṛtaḥ || 91 ||
atrinetraḥ śivaḥ sākṣāt dvibāhuśca hariḥ smṛtaḥ |
yo'caturvadano brahmā śrīguruḥ kathitaḥ priye || 92 ||
ayaṃ mayāñjalirbaddho dayāsāgarasiddhaye |
yadanugrahato jantuścitrasaṃsāramuktibhāk || 93 ||
śrīguroḥ paramaṃ rūpaṃ vivekacakṣuragrataḥ |
mandabhāgyā na paśyanti andhāḥ sūryodayaṃ yathā || 94 ||
kulānāṃ kulakoṭīnāṃ tārakastatra tatkṣaṇāt |
atastaṃ sadguruṃ jñātvā trikālamabhivādayet || 95 ||
śrīnāthacaraṇadvandvaṃ yasyāṃ diśi virājate |
tasyāṃ diśi namaskuryāt bhaktyā pratidinaṃ priye || 96 ||
sāṣṭāṅgapraṇipātena stuvannityaṃ guruṃ bhajet |
bhajanāt sthairyamāpnoti svasvarūpamayo bhavet || 97 ||
dorbhyāṃ padbhyāṃ ca jānubhyāmurasā śirasā dṛśā |
manasā vacasā ceti praṇāmo'ṣṭāṅga ucyate || 98 ||
tasyai diśe satatamañjalireṣa nityaṃ
prakṣipyatāṃ mukharitairmadhuraiḥ prasūnaiḥ |
jāgarti yatra bhagavān gurucakravartī
viśvasthitipralayanāṭakanityasākṣī || 99 ||
abhyastaiḥ kimu dīrghakālavimalairvyādhipradairduṣkaraiḥ
prāṇāyāmaśatairanekakaraṇairduḥkhātmakairdurjayaiḥ |
yasminnabhyudite vinaśyati balī vāyuḥ svayaṃ tatkṣaṇāt
prāptuṃ tatsahajasvabhāvamaniśaṃ seveta caikaṃ gurum || 100 ||
jñānaṃ vinā muktipadaṃ labhyate gurubhaktitaḥ |
gurossamānato nānyat sādhanaṃ gurumārgiṇām || 101 ||
yasmātparataraṃ nāsti neti netīti vai śrutiḥ |
manasā vacasā caiva satyamārādhayedgurum || 102 ||
guroḥ kṛpāprasādena brahmaviṣṇumaheśvarāḥ |
sāmarthyamabhajan sarve sṛṣṭisthityantakarmaṇi || 103 ||
devakinnaragandharvāḥ pitṛyakṣāstu tumburaḥ |
munayo'pi na jānanti guruśuśrūṣaṇe vidhim || 104 ||
tārkikāśchāndasāścaiva daivajñāḥ karmaṭhāḥ priye |
laukikāste na jānanti gurutattvaṃ nirākulam || 105 ||
mahāhaṅkāragarveṇa tatovidyābalena ca |
bhramanti cāsmin saṃsāre ghaṭīyantraṃ yathā punaḥ || 106 ||
yajñino'pi na muktāḥ syuḥ na muktā yoginastathā |
tāpasā api no muktā gurutattvātparāṅmukhāḥ || 107 ||
na muktāstu ca gandharvāḥ pitṛyakṣāstu cāraṇāḥ |
ṛṣayaḥ siddhadevādyā gurusevāparāṅmukhāḥ || 108 ||
iti śrīskandapurāṇe uttarakhaṇḍe umāmaheśvara saṃvāde
śrī gurugītāyāṃ prathamo'dhyāyaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीगुरुभ्यो नमः ।
हरिः ओम् ।
ध्यानम्
हंसाभ्यां परिवृत्तपत्रकमलैर्दिव्यैर्जगत्कारणं
विश्वोत्कीर्णमनेकदेहनिलयं स्वच्छन्दमानन्दकम् ।
आद्यन्तैकमखण्डचिद्घनरसं पूर्णं ह्यनन्तं शुभं
प्रत्यक्षाक्षरविग्रहं गुरुपदं ध्यायेद्विभुं शाश्वतम् ॥
अथ प्रथमोऽध्यायः ॥
अचिन्त्याव्यक्तरूपाय निर्गुणाय गणात्मने ।
समस्तजगदाधारमूर्तये ब्रह्मणे नमः ॥ 1 ॥
ऋषय ऊचुः ।
सूत सूत महाप्राज्ञ निगमागमपारग ।
गुरुस्वरूपमस्माकं ब्रूहि सर्वमलापहम् ॥ 2 ॥
यस्य श्रवणमात्रेण देही दुःखाद्विमुच्यते ।
येन मार्गेण मुनयः सर्वज्ञत्वं प्रपेदिरे ॥ 3 ॥
यत्प्राप्य न पुनर्याति नरः संसारबन्धनम् ।
तथाविधं परं तत्त्वं वक्तव्यमधुना त्वया ॥ 4 ॥
गुह्याद्गुह्यतमं सारं गुरुगीता विशेषतः ।
त्वत्प्रसादाच्च श्रोतव्या तत्सर्वं ब्रूहि सूत नः ॥ 5 ॥
इति सम्प्रार्थितः सूतो मुनिसङ्घैर्मुहुर्मुहुः ॥
कुतूहलेन महता प्रोवाच मधुरं वचः ॥ 6 ॥
सूत उवाच ।
श्रुणुध्वं मुनयः सर्वे श्रद्धया परया मुदा ।
वदामि भवरोगघ्नीं गीतां मातृस्वरूपिणीम् ॥ 7 ॥
पुरा कैलासशिखरे सिद्धगन्धर्वसेविते ।
तत्र कल्पलतापुष्पमन्दिरेऽत्यन्तसुन्दरे ॥ 8 ॥
व्याघ्राजिने समासीनं शुकादिमुनिवन्दितम् ।
बोधयन्तं परं तत्त्वं मध्ये मुनिगणे क्वचित् ॥ 9 ॥
प्रणम्रवदना शश्वन्नमस्कुर्वन्तमादरात् ।
दृष्ट्वा विस्मयमापन्न पार्वती परिपृच्छति ॥ 10 ॥
पार्वत्युवाच ।
ॐ नमो देव देवेश परात्पर जगद्गुरो ।
त्वां नमस्कुर्वते भक्त्या सुरासुरनराः सदा ॥ 11 ॥
विधिविष्णुमहेन्द्राद्यैर्वन्द्यः खलु सदा भवान् ।
नमस्करोषि कस्मै त्वं नमस्काराश्रयः किल ॥ 12 ॥
दृष्ट्वैतत्कर्म विपुलमाश्चर्य प्रतिभाति मे ।
किमेतन्न विजानेऽहं कृपया वद मे प्रभो ॥ 13 ॥
भगवन् सर्वधर्मज्ञ व्रतानां व्रतनायकम् ।
ब्रूहि मे कृपया शम्भो गुरुमाहात्म्यमुत्तमम् ॥ 14 ॥
केन मार्गेण भो स्वामिन् देही ब्रह्ममयो भवेत् ।
तत्कृपां कुरु मे स्वामिन् नमामि चरणौ तव ॥ 15 ॥
इति सम्प्रार्थितः शश्वन्महादेवो महेश्वरः ।
आनन्दभरितः स्वान्ते पार्वतीमिदमब्रवीत् ॥ 16 ॥
श्री महादेव उवाच ।
न वक्तव्यमिदं देवि रहस्यातिरहस्यकम् ।
न कस्यापि पुरा प्रोक्तं त्वद्भक्त्यर्थं वदामि तत् ॥ 17 ॥
मम रूपाऽसि देवि त्वमतस्तत्कथयामि ते ।
लोकोपकारकः प्रश्नो न केनापि कृतः पुरा ॥ 18 ॥
यस्य देवे परा भक्तिर्यथा देवे तथा गुरौ ।
तस्यैते कथिता ह्यर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः ॥ 19 ॥
यो गुरुः स शिवः प्रोक्तो यः शिवः स गुरुः स्मृतः ।
विकल्पं यस्तु कुर्वीत स नरो गुरुतल्पगः ॥ 20 ॥
दुर्लभं त्रिषु लोकेषु तच्छृणुष्व वदाम्यहम् ।
गुरुब्रह्म विना नान्यः सत्यं सत्यं वरानने ॥ 21 ॥
वेदशास्त्रपुराणानि चेतिहासादिकानि च ।
मन्त्रयन्त्रादिविद्यानां मोहनोच्चाटनादिकम् ॥ 22 ॥
शैवशाक्तागमादीनि ह्यन्ये च बहवो मताः ।
अपभ्रंशाः समस्तानां जीवानां भ्रान्तचेतसाम् ॥ 23 ॥
जपस्तपो व्रतं तीर्थं यज्ञो दानं तथैव च ।
गुरुतत्त्वमविज्ञाय सर्वं व्यर्थं भवेत्प्रिये ॥ 24 ॥
गुरुबुद्ध्यात्मनो नान्यत् सत्यं सत्यं वरानने ।
तल्लाभार्थं प्रयत्नस्तु कर्तव्यश्च मनीषिभिः ॥ 25 ॥
गूढाविद्या जगन्माया देहश्चाज्ञानसम्भवः ।
विज्ञानं यत्प्रसादेन गुरुशब्देन कथ्यते ॥ 26 ॥
यदङ्घ्रिकमलद्वन्द्वं द्वन्द्वतापनिवारकम् ।
तारकं भवसिन्धोश्च तं गुरुं प्रणमाम्यहम् ॥ 27 ॥
देही ब्रह्म भवेद्यस्मात् त्वत्कृपार्थं वदामि तत् ।
सर्वपापविशुद्धात्मा श्रीगुरोः पादसेवनात् ॥ 28 ॥
सर्वतीर्थावगाहस्य सम्प्राप्नोति फलं नरः ।
गुरोः पादोदकं पीत्वा शेषं शिरसि धारयन् ॥ 29 ॥
शोषणं पापपङ्कस्य दीपनं ज्ञानतेजसः ।
गुरोः पादोदकं सम्यक् संसारार्णवतारकम् ॥ 30 ॥
अज्ञानमूलहरणं जन्मकर्मनिवारकम् ।
ज्ञानवैराग्यसिद्ध्यर्थं गुरोः पादोदकं पिबेत् ॥ 31 ॥
गुरुपादोदकं पानं गुरोरुच्छिष्टभोजनम् ।
गुरुमूर्तेः सदा ध्यानं गुरोर्नाम सदा जपः ॥ 32 ॥
स्वदेशिकस्यैव च नामकीर्तनं
भवेदनन्तस्य शिवस्य कीर्तनम् ।
स्वदेशिकस्यैव च नामचिन्तनं
भवेदनन्तस्य शिवस्य चिन्तनम् ॥ 33 ॥
यत्पादाम्बुजरेणुर्वै कोऽपि संसारवारिधौ ।
सेतुबन्धायते नाथं देशिकं तमुपास्महे ॥ 34 ॥
यदनुग्रहमात्रेण शोकमोहौ विनश्यतः ।
तस्मै श्रीदेशिकेन्द्राय नमोऽस्तु परमात्मने ॥ 35 ॥
यस्मादनुग्रहं लब्ध्वा महदज्ञानमुत्सृजेत् ।
तस्मै श्रीदेशिकेन्द्राय नमश्चाभीष्टसिद्धये ॥ 36 ॥
काशीक्षेत्रं निवासश्च जाह्नवी चरणोदकम् ।
गुरुर्विश्वेश्वरः साक्षात् तारकं ब्रह्मनिश्चयः ॥ 37 ॥
गुरुसेवा गया प्रोक्ता देहः स्यादक्षयो वटः ।
तत्पादं विष्णुपादं स्यात् तत्र दत्तमनस्ततम् ॥ 38 ॥
गुरुमूर्तिं स्मरेन्नित्यं गुरोर्नाम सदा जपेत् ।
गुरोराज्ञां प्रकुर्वीत गुरोरन्यं न भावयेत् ॥ 39 ॥
गुरुवक्त्रे स्थितं ब्रह्म प्राप्यते तत्प्रसादतः ।
गुरोर्ध्यानं सदा कुर्यात् कुलस्त्री स्वपतिं यथा ॥ 40 ॥
स्वाश्रमं च स्वजातिं च स्वकीर्तिं पुष्टिवर्धनम् ।
एतत्सर्वं परित्यज्य गुरुमेव समाश्रयेत् ॥ 41 ॥
अनन्याश्चिन्तयन्तो ये सुलभं परमं सुखम् ।
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन गुरोराराधनं कुरु ॥ 42 ॥
गुरुवक्त्रे स्थिता विद्या गुरुभक्त्या च लभ्यते ।
त्रैलोक्ये स्फुटवक्तारो देवर्षिपितृमानवाः ॥ 43 ॥
गुकारश्चान्धकारो हि रुकारस्तेज उच्यते ।
अज्ञानग्रासकं ब्रह्म गुरुरेव न संशयः ॥ 44 ॥
गुकारश्चान्धकारस्तु रुकारस्तन्निरोधकृत् ।
अन्धकारविनाशित्वाद्गुरुरित्यभिधीयते ॥
गुकारो भवरोगः स्यात् रुकारस्तन्निरोधकृत् ।
भवरोगहरत्वाच्च गुरुरित्यभिधीयते ॥ 45 ॥
गुकारश्च गुणातीतो रूपातीतो रुकारकः ।
गुणरूपविहीनत्वात् गुरुरित्यभिधीयते ॥ 46 ॥
गुकारः प्रथमो वर्णो मायादिगुणभासकः ।
रुकारोऽस्ति परं ब्रह्म मायाभ्रान्तिविमोचकम् ॥ 47 ॥
एवं गुरुपदं श्रेष्ठं देवानामपि दुर्लभम् ।
हाहाहूहूगणैश्चैव गन्धर्वाद्यैश्च पूजितम् ॥ 48 ॥
ध्रुवं तेषां च सर्वेषां नास्ति तत्त्वं गुरोः परम् ।
गुरोराराधनं कुर्यात् स्वजीवत्वं निवेदयेत् ॥ 49 ॥
आसनं शयनं वस्त्रं वाहनं भूषणादिकम् ।
साधकेन प्रदातव्यं गुरुसन्तोषकारणम् ॥ 50 ॥
कर्मणा मनसा वाचा सर्वदाऽऽराधयेद्गुरुम् ।
दीर्घदण्डं नमस्कृत्य निर्लज्जो गुरुसन्निधौ ॥ 51 ॥
शरीरमिन्द्रियं प्राणमर्थस्वजनबान्धवान् ।
आत्मदारादिकं सर्वं सद्गुरुभ्यो निवेदयेत् ॥ 52 ॥
गुरुरेको जगत्सर्वं ब्रह्मविष्णुशिवात्मकम् ।
गुरोः परतरं नास्ति तस्मात्सम्पूजयेद्गुरुम् ॥ 53 ॥
सर्वश्रुतिशिरोरत्नविराजितपदाम्बुजम् ।
वेदान्तार्थप्रवक्तारं तस्मात् सम्पूजयेद्गुरुम् ॥ 54 ॥
यस्य स्मरणमात्रेण ज्ञानमुत्पद्यते स्वयम् ।
स एव सर्वसम्पत्तिः तस्मात्सम्पूजयेद्गुरुम् ॥ 55 ॥
[पाठभेदः -
कृमिकोटिभिराविष्टं दुर्गन्धमलमूत्रकम् ।
श्लेष्मरक्तत्वचामांसैर्नद्धं चैतद्वरानने ॥
]
कृमिकोटिभिराविष्टं दुर्गन्धकुलदूषितम् ।
अनित्यं दुःखनिलयं देहं विद्धि वरानने ॥ 56 ॥
संसारवृक्षमारूढाः पतन्ति नरकार्णवे ।
यस्तानुद्धरते सर्वान् तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 57 ॥
गुरुर्ब्रह्मा गुरुर्विष्णुर्गुरुर्देवो महेश्वरः ।
गुरुस्साक्षात् परब्रह्म तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 58 ॥
अज्ञानतिमिरान्धस्य ज्ञानाञ्जनशलाकया ।
चक्षुरुन्मीलितं येन तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 59 ॥
अखण्डमण्डलाकारं व्याप्तं येन चराचरम् ।
तत्पदं दर्शितं येन तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 60 ॥
स्थावरं जङ्गमं व्याप्तं यत्किञ्चित्सचराचरम् ।
त्वं पदं दर्शितं येन तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 61 ॥
चिन्मयव्यापितं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ।
असित्वं दर्शितं येन तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 62 ॥
निमिषान्निमिषार्धाद्वा यद्वाक्याद्वै विमुच्यते ।
स्वात्मानं शिवमालोक्य तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 63 ॥
चैतन्यं शाश्वतं शान्तं व्योमातीतं निरञ्जनम् ।
नादबिन्दुकलातीतं तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 64 ॥
निर्गुणं निर्मलं शान्तं जङ्गमं स्थिरमेव च ।
व्याप्तं येन जगत्सर्वं तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 65 ॥
स पिता स च मे माता स बन्धुः स च देवता ।
संसारमोहनाशाय तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 66 ॥
यत्सत्त्वेन जगत्सत्त्वं यत्प्रकाशेन भाति तत् ।
यदानन्देन नन्दन्ति तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 67 ॥
यस्मिन् स्थितमिदं सर्वं भाति यद्भानरूपतः ।
प्रियं पुत्रादि यत्प्रीत्या तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 68 ॥
येनेदं दर्शितं तत्त्वं चित्तचैत्यादिकं तथा ।
जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्यादि तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 69 ॥
यस्य ज्ञानमिदं विश्वं न दृश्यं भिन्नभेदतः ।
सदैकरूपरूपाय तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 70 ॥
यस्य ज्ञातं मतं तस्य मतं यस्य न वेद सः ।
अनन्यभावभावाय तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 71 ॥
यस्मै कारणरूपाय कार्यरूपेण भाति यत् ।
कार्यकारणरूपाय तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 72 ॥
नानारूपमिदं विश्वं न केनाप्यस्ति भिन्नता ।
कार्यकारणरूपाय तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 73 ॥
ज्ञानशक्तिसमारूढतत्त्वमालाविभूषिणे ।
भुक्तिमुक्तिप्रदात्रे च तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 74 ॥
अनेकजन्मसम्प्राप्तकर्मबन्धविदाहिने ।
ज्ञानानलप्रभावेन तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 75 ॥
शोषणं भवसिन्धोश्च दीपनं क्षरसम्पदाम् ।
गुरोः पादोदकं यस्य तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 76 ॥
न गुरोरधिकं तत्त्वं न गुरोरधिकं तपः ।
न गुरोरधिकं ज्ञानं तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 77 ॥
मन्नाथः श्रीजगन्नाथो मद्गुरुः श्रीजगद्गुरुः ।
ममाऽऽत्मा सर्वभूतात्मा तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 78 ॥
गुरुरादिरनादिश्च गुरुः परमदैवतम् ।
गुरुमन्त्रसमो नास्ति तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 79 ॥
एक एव परो बन्धुर्विषमे समुपस्थिते ।
गुरुः सकलधर्मात्मा तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 80 ॥
गुरुमध्ये स्थितं विश्वं विश्वमध्ये स्थितो गुरुः ।
गुरुर्विश्वं न चान्योऽस्ति तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 81 ॥
भवारण्यप्रविष्टस्य दिङ्मोहभ्रान्तचेतसः ।
येन सन्दर्शितः पन्थाः तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 82 ॥
तापत्रयाग्नितप्तानामशान्तप्राणिनां मुदे ।
गुरुरेव परा गङ्गा तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 83 ॥
[पाठभेदः -
अज्ञानेनाहिना ग्रस्ताः प्राणिनस्तान् चिकित्सकः ।
विद्यास्वरूपो भगवांस्तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥
]
अज्ञानसर्पदष्टानां प्राणिनां कश्चिकित्सकः ।
सम्यग्ज्ञानमहामन्त्रवेदिनं सद्गुरु विना ॥ 84 ॥
हेतवे जगतामेव संसारार्णवसेतवे ।
प्रभवे सर्वविद्यानां शम्भवे गुरवे नमः ॥ 85 ॥
ध्यानमूलं गुरोर्मूर्तिः पूजामूलं गुरोः पदम् ।
मन्त्रमूलं गुरोर्वाक्यं मुक्तिमूलं गुरोः कृपा ॥ 86 ॥
सप्तसागरपर्यन्ततीर्थस्नानफलं तु यत् ।
गुरोः पादोदबिन्दोश्च सहस्रांशे न तत्फलम् ॥ 87 ॥
शिवे रुष्टे गुरुस्त्राता गुरौ रुष्टे न कश्चन ।
लब्ध्वा कुलगुरुं सम्यग्गुरुमेव समाश्रयेत् ॥ 88 ॥
मधुलुब्धो यथा भृङ्गः पुष्पात्पुष्पान्तरं व्रजेत् ।
ज्ञानलुब्धस्तथा शिष्यो गुरोर्गुर्वन्तरं व्रजेत् ॥ 89 ॥
वन्दे गुरुपदद्वन्द्वं वाङ्मनातीतगोचरम् ।
श्वेतरक्तप्रभाभिन्नं शिवशक्त्यात्मकं परम् ॥ 90 ॥
गुकारं च गुणातीतं रूकारं रूपवर्जितम् ।
गुणातीतमरूपं च यो दद्यात्स गुरुः स्मृतः ॥ 91 ॥
अत्रिनेत्रः शिवः साक्षात् द्विबाहुश्च हरिः स्मृतः ।
योऽचतुर्वदनो ब्रह्मा श्रीगुरुः कथितः प्रिये ॥ 92 ॥
अयं मयाञ्जलिर्बद्धो दयासागरसिद्धये ।
यदनुग्रहतो जन्तुश्चित्रसंसारमुक्तिभाक् ॥ 93 ॥
श्रीगुरोः परमं रूपं विवेकचक्षुरग्रतः ।
मन्दभाग्या न पश्यन्ति अन्धाः सूर्योदयं यथा ॥ 94 ॥
कुलानां कुलकोटीनां तारकस्तत्र तत्क्षणात् ।
अतस्तं सद्गुरुं ज्ञात्वा त्रिकालमभिवादयेत् ॥ 95 ॥
श्रीनाथचरणद्वन्द्वं यस्यां दिशि विराजते ।
तस्यां दिशि नमस्कुर्यात् भक्त्या प्रतिदिनं प्रिये ॥ 96 ॥
साष्टाङ्गप्रणिपातेन स्तुवन्नित्यं गुरुं भजेत् ।
भजनात् स्थैर्यमाप्नोति स्वस्वरूपमयो भवेत् ॥ 97 ॥
दोर्भ्यां पद्भ्यां च जानुभ्यामुरसा शिरसा दृशा ।
मनसा वचसा चेति प्रणामोऽष्टाङ्ग उच्यते ॥ 98 ॥
तस्यै दिशे सततमञ्जलिरेष नित्यं
प्रक्षिप्यतां मुखरितैर्मधुरैः प्रसूनैः ।
जागर्ति यत्र भगवान् गुरुचक्रवर्ती
विश्वस्थितिप्रलयनाटकनित्यसाक्षी ॥ 99 ॥
अभ्यस्तैः किमु दीर्घकालविमलैर्व्याधिप्रदैर्दुष्करैः
प्राणायामशतैरनेककरणैर्दुःखात्मकैर्दुर्जयैः ।
यस्मिन्नभ्युदिते विनश्यति बली वायुः स्वयं तत्क्षणात्
प्राप्तुं तत्सहजस्वभावमनिशं सेवेत चैकं गुरुम् ॥ 100 ॥
ज्ञानं विना मुक्तिपदं लभ्यते गुरुभक्तितः ।
गुरोस्समानतो नान्यत् साधनं गुरुमार्गिणाम् ॥ 101 ॥
यस्मात्परतरं नास्ति नेति नेतीति वै श्रुतिः ।
मनसा वचसा चैव सत्यमाराधयेद्गुरुम् ॥ 102 ॥
गुरोः कृपाप्रसादेन ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः ।
सामर्थ्यमभजन् सर्वे सृष्टिस्थित्यन्तकर्मणि ॥ 103 ॥
देवकिन्नरगन्धर्वाः पितृयक्षास्तु तुम्बुरः ।
मुनयोऽपि न जानन्ति गुरुशुश्रूषणे विधिम् ॥ 104 ॥
तार्किकाश्छान्दसाश्चैव दैवज्ञाः कर्मठाः प्रिये ।
लौकिकास्ते न जानन्ति गुरुतत्त्वं निराकुलम् ॥ 105 ॥
महाहङ्कारगर्वेण ततोविद्याबलेन च ।
भ्रमन्ति चास्मिन् संसारे घटीयन्त्रं यथा पुनः ॥ 106 ॥
यज्ञिनोऽपि न मुक्ताः स्युः न मुक्ता योगिनस्तथा ।
तापसा अपि नो मुक्ता गुरुतत्त्वात्पराङ्मुखाः ॥ 107 ॥
न मुक्तास्तु च गन्धर्वाः पितृयक्षास्तु चारणाः ।
ऋषयः सिद्धदेवाद्या गुरुसेवापराङ्मुखाः ॥ 108 ॥
इति श्रीस्कन्दपुराणे उत्तरखण्डे उमामहेश्वर संवादे
श्री गुरुगीतायां प्रथमोऽध्यायः ॥
śrīgurubhyo namaḥ |
hariḥ om |
dhyānam
haṃsābhyāṃ parivṛttapatrakamalairdivyairjagatkāraṇaṃ
viśvotkīrṇamanekadehanilayaṃ svacchandamānandakam |
ādyantaikamakhaṇḍacidghanarasaṃ pūrṇaṃ hyanantaṃ śubhaṃ
pratyakṣākṣaravigrahaṃ gurupadaṃ dhyāyedvibhuṃ śāśvatam ||
atha prathamo'dhyāyaḥ ||
acintyāvyaktarūpāya nirguṇāya gaṇātmane |
samastajagadādhāramūrtaye brahmaṇe namaḥ || 1 ||
ṛṣaya ūcuḥ |
sūta sūta mahāprājña nigamāgamapāraga |
gurusvarūpamasmākaṃ brūhi sarvamalāpaham || 2 ||
yasya śravaṇamātreṇa dehī duḥkhādvimucyate |
yena mārgeṇa munayaḥ sarvajñatvaṃ prapedire || 3 ||
yatprāpya na punaryāti naraḥ saṃsārabandhanam |
tathāvidhaṃ paraṃ tattvaṃ vaktavyamadhunā tvayā || 4 ||
guhyādguhyatamaṃ sāraṃ gurugītā viśeṣataḥ |
tvatprasādācca śrotavyā tatsarvaṃ brūhi sūta naḥ || 5 ||
iti samprārthitaḥ sūto munisaṅghairmuhurmuhuḥ ||
kutūhalena mahatā provāca madhuraṃ vacaḥ || 6 ||
sūta uvāca |
śruṇudhvaṃ munayaḥ sarve śraddhayā parayā mudā |
vadāmi bhavarogaghnīṃ gītāṃ mātṛsvarūpiṇīm || 7 ||
purā kailāsaśikhare siddhagandharvasevite |
tatra kalpalatāpuṣpamandire'tyantasundare || 8 ||
vyāghrājine samāsīnaṃ śukādimunivanditam |
bodhayantaṃ paraṃ tattvaṃ madhye munigaṇe kvacit || 9 ||
praṇamravadanā śaśvannamaskurvantamādarāt |
dṛṣṭvā vismayamāpanna pārvatī paripṛcchati || 10 ||
pārvatyuvāca |
oṃ namo deva deveśa parātpara jagadguro |
tvāṃ namaskurvate bhaktyā surāsuranarāḥ sadā || 11 ||
vidhiviṣṇumahendrādyairvandyaḥ khalu sadā bhavān |
namaskaroṣi kasmai tvaṃ namaskārāśrayaḥ kila || 12 ||
dṛṣṭvaitatkarma vipulamāścarya pratibhāti me |
kimetanna vijāne'haṃ kṛpayā vada me prabho || 13 ||
bhagavan sarvadharmajña vratānāṃ vratanāyakam |
brūhi me kṛpayā śambho gurumāhātmyamuttamam || 14 ||
kena mārgeṇa bho svāmin dehī brahmamayo bhavet |
tatkṛpāṃ kuru me svāmin namāmi caraṇau tava || 15 ||
iti samprārthitaḥ śaśvanmahādevo maheśvaraḥ |
ānandabharitaḥ svānte pārvatīmidamabravīt || 16 ||
śrī mahādeva uvāca |
na vaktavyamidaṃ devi rahasyātirahasyakam |
na kasyāpi purā proktaṃ tvadbhaktyarthaṃ vadāmi tat || 17 ||
mama rūpā'si devi tvamatastatkathayāmi te |
lokopakārakaḥ praśno na kenāpi kṛtaḥ purā || 18 ||
yasya deve parā bhaktiryathā deve tathā gurau |
tasyaite kathitā hyarthāḥ prakāśante mahātmanaḥ || 19 ||
yo guruḥ sa śivaḥ prokto yaḥ śivaḥ sa guruḥ smṛtaḥ |
vikalpaṃ yastu kurvīta sa naro gurutalpagaḥ || 20 ||
durlabhaṃ triṣu lokeṣu tacchṛṇuṣva vadāmyaham |
gurubrahma vinā nānyaḥ satyaṃ satyaṃ varānane || 21 ||
vedaśāstrapurāṇāni cetihāsādikāni ca |
mantrayantrādividyānāṃ mohanoccāṭanādikam || 22 ||
śaivaśāktāgamādīni hyanye ca bahavo matāḥ |
apabhraṃśāḥ samastānāṃ jīvānāṃ bhrāntacetasām || 23 ||
japastapo vrataṃ tīrthaṃ yajño dānaṃ tathaiva ca |
gurutattvamavijñāya sarvaṃ vyarthaṃ bhavetpriye || 24 ||
gurubuddhyātmano nānyat satyaṃ satyaṃ varānane |
tallābhārthaṃ prayatnastu kartavyaśca manīṣibhiḥ || 25 ||
gūḍhāvidyā jaganmāyā dehaścājñānasambhavaḥ |
vijñānaṃ yatprasādena guruśabdena kathyate || 26 ||
yadaṅghrikamaladvandvaṃ dvandvatāpanivārakam |
tārakaṃ bhavasindhośca taṃ guruṃ praṇamāmyaham || 27 ||
dehī brahma bhavedyasmāt tvatkṛpārthaṃ vadāmi tat |
sarvapāpaviśuddhātmā śrīguroḥ pādasevanāt || 28 ||
sarvatīrthāvagāhasya samprāpnoti phalaṃ naraḥ |
guroḥ pādodakaṃ pītvā śeṣaṃ śirasi dhārayan || 29 ||
śoṣaṇaṃ pāpapaṅkasya dīpanaṃ jñānatejasaḥ |
guroḥ pādodakaṃ samyak saṃsārārṇavatārakam || 30 ||
ajñānamūlaharaṇaṃ janmakarmanivārakam |
jñānavairāgyasiddhyarthaṃ guroḥ pādodakaṃ pibet || 31 ||
gurupādodakaṃ pānaṃ gurorucchiṣṭabhojanam |
gurumūrteḥ sadā dhyānaṃ gurornāma sadā japaḥ || 32 ||
svadeśikasyaiva ca nāmakīrtanaṃ
bhavedanantasya śivasya kīrtanam |
svadeśikasyaiva ca nāmacintanaṃ
bhavedanantasya śivasya cintanam || 33 ||
yatpādāmbujareṇurvai ko'pi saṃsāravāridhau |
setubandhāyate nāthaṃ deśikaṃ tamupāsmahe || 34 ||
yadanugrahamātreṇa śokamohau vinaśyataḥ |
tasmai śrīdeśikendrāya namo'stu paramātmane || 35 ||
yasmādanugrahaṃ labdhvā mahadajñānamutsṛjet |
tasmai śrīdeśikendrāya namaścābhīṣṭasiddhaye || 36 ||
kāśīkṣetraṃ nivāsaśca jāhnavī caraṇodakam |
gururviśveśvaraḥ sākṣāt tārakaṃ brahmaniścayaḥ || 37 ||
gurusevā gayā proktā dehaḥ syādakṣayo vaṭaḥ |
tatpādaṃ viṣṇupādaṃ syāt tatra dattamanastatam || 38 ||
gurumūrtiṃ smarennityaṃ gurornāma sadā japet |
gurorājñāṃ prakurvīta guroranyaṃ na bhāvayet || 39 ||
guruvaktre sthitaṃ brahma prāpyate tatprasādataḥ |
gurordhyānaṃ sadā kuryāt kulastrī svapatiṃ yathā || 40 ||
svāśramaṃ ca svajātiṃ ca svakīrtiṃ puṣṭivardhanam |
etatsarvaṃ parityajya gurumeva samāśrayet || 41 ||
ananyāścintayanto ye sulabhaṃ paramaṃ sukham |
tasmātsarvaprayatnena gurorārādhanaṃ kuru || 42 ||
guruvaktre sthitā vidyā gurubhaktyā ca labhyate |
trailokye sphuṭavaktāro devarṣipitṛmānavāḥ || 43 ||
gukāraścāndhakāro hi rukārasteja ucyate |
ajñānagrāsakaṃ brahma gurureva na saṃśayaḥ || 44 ||
gukāraścāndhakārastu rukārastannirodhakṛt |
andhakāravināśitvādgururityabhidhīyate ||
gukāro bhavarogaḥ syāt rukārastannirodhakṛt |
bhavarogaharatvācca gururityabhidhīyate || 45 ||
gukāraśca guṇātīto rūpātīto rukārakaḥ |
guṇarūpavihīnatvāt gururityabhidhīyate || 46 ||
gukāraḥ prathamo varṇo māyādiguṇabhāsakaḥ |
rukāro'sti paraṃ brahma māyābhrāntivimocakam || 47 ||
evaṃ gurupadaṃ śreṣṭhaṃ devānāmapi durlabham |
hāhāhūhūgaṇaiścaiva gandharvādyaiśca pūjitam || 48 ||
dhruvaṃ teṣāṃ ca sarveṣāṃ nāsti tattvaṃ guroḥ param |
gurorārādhanaṃ kuryāt svajīvatvaṃ nivedayet || 49 ||
āsanaṃ śayanaṃ vastraṃ vāhanaṃ bhūṣaṇādikam |
sādhakena pradātavyaṃ gurusantoṣakāraṇam || 50 ||
karmaṇā manasā vācā sarvadā''rādhayedgurum |
dīrghadaṇḍaṃ namaskṛtya nirlajjo gurusannidhau || 51 ||
śarīramindriyaṃ prāṇamarthasvajanabāndhavān |
ātmadārādikaṃ sarvaṃ sadgurubhyo nivedayet || 52 ||
gurureko jagatsarvaṃ brahmaviṣṇuśivātmakam |
guroḥ parataraṃ nāsti tasmātsampūjayedgurum || 53 ||
sarvaśrutiśiroratnavirājitapadāmbujam |
vedāntārthapravaktāraṃ tasmāt sampūjayedgurum || 54 ||
yasya smaraṇamātreṇa jñānamutpadyate svayam |
sa eva sarvasampattiḥ tasmātsampūjayedgurum || 55 ||
[pāṭhabhedaḥ -
kṛmikoṭibhirāviṣṭaṃ durgandhamalamūtrakam |
śleṣmaraktatvacāmāṃsairnaddhaṃ caitadvarānane ||
]
kṛmikoṭibhirāviṣṭaṃ durgandhakuladūṣitam |
anityaṃ duḥkhanilayaṃ dehaṃ viddhi varānane || 56 ||
saṃsāravṛkṣamārūḍhāḥ patanti narakārṇave |
yastānuddharate sarvān tasmai śrīgurave namaḥ || 57 ||
gururbrahmā gururviṣṇurgururdevo maheśvaraḥ |
gurussākṣāt parabrahma tasmai śrīgurave namaḥ || 58 ||
ajñānatimirāndhasya jñānāñjanaśalākayā |
cakṣurunmīlitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ || 59 ||
akhaṇḍamaṇḍalākāraṃ vyāptaṃ yena carācaram |
tatpadaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ || 60 ||
sthāvaraṃ jaṅgamaṃ vyāptaṃ yatkiñcitsacarācaram |
tvaṃ padaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ || 61 ||
cinmayavyāpitaṃ sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram |
asitvaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ || 62 ||
nimiṣānnimiṣārdhādvā yadvākyādvai vimucyate |
svātmānaṃ śivamālokya tasmai śrīgurave namaḥ || 63 ||
caitanyaṃ śāśvataṃ śāntaṃ vyomātītaṃ nirañjanam |
nādabindukalātītaṃ tasmai śrīgurave namaḥ || 64 ||
nirguṇaṃ nirmalaṃ śāntaṃ jaṅgamaṃ sthirameva ca |
vyāptaṃ yena jagatsarvaṃ tasmai śrīgurave namaḥ || 65 ||
sa pitā sa ca me mātā sa bandhuḥ sa ca devatā |
saṃsāramohanāśāya tasmai śrīgurave namaḥ || 66 ||
yatsattvena jagatsattvaṃ yatprakāśena bhāti tat |
yadānandena nandanti tasmai śrīgurave namaḥ || 67 ||
yasmin sthitamidaṃ sarvaṃ bhāti yadbhānarūpataḥ |
priyaṃ putrādi yatprītyā tasmai śrīgurave namaḥ || 68 ||
yenedaṃ darśitaṃ tattvaṃ cittacaityādikaṃ tathā |
jāgratsvapnasuṣuptyādi tasmai śrīgurave namaḥ || 69 ||
yasya jñānamidaṃ viśvaṃ na dṛśyaṃ bhinnabhedataḥ |
sadaikarūparūpāya tasmai śrīgurave namaḥ || 70 ||
yasya jñātaṃ mataṃ tasya mataṃ yasya na veda saḥ |
ananyabhāvabhāvāya tasmai śrīgurave namaḥ || 71 ||
yasmai kāraṇarūpāya kāryarūpeṇa bhāti yat |
kāryakāraṇarūpāya tasmai śrīgurave namaḥ || 72 ||
nānārūpamidaṃ viśvaṃ na kenāpyasti bhinnatā |
kāryakāraṇarūpāya tasmai śrīgurave namaḥ || 73 ||
jñānaśaktisamārūḍhatattvamālāvibhūṣiṇe |
bhuktimuktipradātre ca tasmai śrīgurave namaḥ || 74 ||
anekajanmasamprāptakarmabandhavidāhine |
jñānānalaprabhāvena tasmai śrīgurave namaḥ || 75 ||
śoṣaṇaṃ bhavasindhośca dīpanaṃ kṣarasampadām |
guroḥ pādodakaṃ yasya tasmai śrīgurave namaḥ || 76 ||
na guroradhikaṃ tattvaṃ na guroradhikaṃ tapaḥ |
na guroradhikaṃ jñānaṃ tasmai śrīgurave namaḥ || 77 ||
mannāthaḥ śrījagannātho madguruḥ śrījagadguruḥ |
mamā''tmā sarvabhūtātmā tasmai śrīgurave namaḥ || 78 ||
gururādiranādiśca guruḥ paramadaivatam |
gurumantrasamo nāsti tasmai śrīgurave namaḥ || 79 ||
eka eva paro bandhurviṣame samupasthite |
guruḥ sakaladharmātmā tasmai śrīgurave namaḥ || 80 ||
gurumadhye sthitaṃ viśvaṃ viśvamadhye sthito guruḥ |
gururviśvaṃ na cānyo'sti tasmai śrīgurave namaḥ || 81 ||
bhavāraṇyapraviṣṭasya diṅmohabhrāntacetasaḥ |
yena sandarśitaḥ panthāḥ tasmai śrīgurave namaḥ || 82 ||
tāpatrayāgnitaptānāmaśāntaprāṇināṃ mude |
gurureva parā gaṅgā tasmai śrīgurave namaḥ || 83 ||
[pāṭhabhedaḥ -
ajñānenāhinā grastāḥ prāṇinastān cikitsakaḥ |
vidyāsvarūpo bhagavāṃstasmai śrīgurave namaḥ ||
]
ajñānasarpadaṣṭānāṃ prāṇināṃ kaścikitsakaḥ |
samyagjñānamahāmantravedinaṃ sadguru vinā || 84 ||
hetave jagatāmeva saṃsārārṇavasetave |
prabhave sarvavidyānāṃ śambhave gurave namaḥ || 85 ||
dhyānamūlaṃ gurormūrtiḥ pūjāmūlaṃ guroḥ padam |
mantramūlaṃ gurorvākyaṃ muktimūlaṃ guroḥ kṛpā || 86 ||
saptasāgaraparyantatīrthasnānaphalaṃ tu yat |
guroḥ pādodabindośca sahasrāṃśe na tatphalam || 87 ||
śive ruṣṭe gurustrātā gurau ruṣṭe na kaścana |
labdhvā kulaguruṃ samyaggurumeva samāśrayet || 88 ||
madhulubdho yathā bhṛṅgaḥ puṣpātpuṣpāntaraṃ vrajet |
jñānalubdhastathā śiṣyo gurorgurvantaraṃ vrajet || 89 ||
vande gurupadadvandvaṃ vāṅmanātītagocaram |
śvetaraktaprabhābhinnaṃ śivaśaktyātmakaṃ param || 90 ||
gukāraṃ ca guṇātītaṃ rūkāraṃ rūpavarjitam |
guṇātītamarūpaṃ ca yo dadyātsa guruḥ smṛtaḥ || 91 ||
atrinetraḥ śivaḥ sākṣāt dvibāhuśca hariḥ smṛtaḥ |
yo'caturvadano brahmā śrīguruḥ kathitaḥ priye || 92 ||
ayaṃ mayāñjalirbaddho dayāsāgarasiddhaye |
yadanugrahato jantuścitrasaṃsāramuktibhāk || 93 ||
śrīguroḥ paramaṃ rūpaṃ vivekacakṣuragrataḥ |
mandabhāgyā na paśyanti andhāḥ sūryodayaṃ yathā || 94 ||
kulānāṃ kulakoṭīnāṃ tārakastatra tatkṣaṇāt |
atastaṃ sadguruṃ jñātvā trikālamabhivādayet || 95 ||
śrīnāthacaraṇadvandvaṃ yasyāṃ diśi virājate |
tasyāṃ diśi namaskuryāt bhaktyā pratidinaṃ priye || 96 ||
sāṣṭāṅgapraṇipātena stuvannityaṃ guruṃ bhajet |
bhajanāt sthairyamāpnoti svasvarūpamayo bhavet || 97 ||
dorbhyāṃ padbhyāṃ ca jānubhyāmurasā śirasā dṛśā |
manasā vacasā ceti praṇāmo'ṣṭāṅga ucyate || 98 ||
tasyai diśe satatamañjalireṣa nityaṃ
prakṣipyatāṃ mukharitairmadhuraiḥ prasūnaiḥ |
jāgarti yatra bhagavān gurucakravartī
viśvasthitipralayanāṭakanityasākṣī || 99 ||
abhyastaiḥ kimu dīrghakālavimalairvyādhipradairduṣkaraiḥ
prāṇāyāmaśatairanekakaraṇairduḥkhātmakairdurjayaiḥ |
yasminnabhyudite vinaśyati balī vāyuḥ svayaṃ tatkṣaṇāt
prāptuṃ tatsahajasvabhāvamaniśaṃ seveta caikaṃ gurum || 100 ||
jñānaṃ vinā muktipadaṃ labhyate gurubhaktitaḥ |
gurossamānato nānyat sādhanaṃ gurumārgiṇām || 101 ||
yasmātparataraṃ nāsti neti netīti vai śrutiḥ |
manasā vacasā caiva satyamārādhayedgurum || 102 ||
guroḥ kṛpāprasādena brahmaviṣṇumaheśvarāḥ |
sāmarthyamabhajan sarve sṛṣṭisthityantakarmaṇi || 103 ||
devakinnaragandharvāḥ pitṛyakṣāstu tumburaḥ |
munayo'pi na jānanti guruśuśrūṣaṇe vidhim || 104 ||
tārkikāśchāndasāścaiva daivajñāḥ karmaṭhāḥ priye |
laukikāste na jānanti gurutattvaṃ nirākulam || 105 ||
mahāhaṅkāragarveṇa tatovidyābalena ca |
bhramanti cāsmin saṃsāre ghaṭīyantraṃ yathā punaḥ || 106 ||
yajñino'pi na muktāḥ syuḥ na muktā yoginastathā |
tāpasā api no muktā gurutattvātparāṅmukhāḥ || 107 ||
na muktāstu ca gandharvāḥ pitṛyakṣāstu cāraṇāḥ |
ṛṣayaḥ siddhadevādyā gurusevāparāṅmukhāḥ || 108 ||
iti śrīskandapurāṇe uttarakhaṇḍe umāmaheśvara saṃvāde
śrī gurugītāyāṃ prathamo'dhyāyaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.