ಶ್ರೀಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ ।
ಹರಿಃ ಓಮ್ ।
ಧ್ಯಾನಮ್
ಹಂಸಾಭ್ಯಾಂ ಪರಿವೃತ್ತಪತ್ರಕಮಲೈರ್ದಿವ್ಯೈರ್ಜಗತ್ಕಾರಣಂ
ವಿಶ್ವೋತ್ಕೀರ್ಣಮನೇಕದೇಹನಿಲಯಂ ಸ್ವಚ್ಛನ್ದಮಾನನ್ದಕಮ್ ।
ಆದ್ಯನ್ತೈಕಮಖಣ್ಡಚಿದ್ಘನರಸಂ ಪೂರ್ಣಂ ಹ್ಯನನ್ತಂ ಶುಭಂ
ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಾಕ್ಷರವಿಗ್ರಹಂ ಗುರುಪದಂ ಧ್ಯಾಯೇದ್ವಿಭುಂ ಶಾಶ್ವತಮ್ ॥
ಅಥ ಪ್ರಥಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥
ಅಚಿನ್ತ್ಯಾವ್ಯಕ್ತರೂಪಾಯ ನಿರ್ಗುಣಾಯ ಗಣಾತ್ಮನೇ ।
ಸಮಸ್ತಜಗದಾಧಾರಮೂರ್ತಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ನಮಃ ॥ 1 ॥
ಋಷಯ ಊಚುಃ ।
ಸೂತ ಸೂತ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ನಿಗಮಾಗಮಪಾರಗ ।
ಗುರುಸ್ವರೂಪಮಸ್ಮಾಕಂ ಬ್ರೂಹಿ ಸರ್ವಮಲಾಪಹಮ್ ॥ 2 ॥
ಯಸ್ಯ ಶ್ರವಣಮಾತ್ರೇಣ ದೇಹೀ ದುಃಖಾದ್ವಿಮುಚ್ಯತೇ ।
ಯೇನ ಮಾರ್ಗೇಣ ಮುನಯಃ ಸರ್ವಜ್ಞತ್ವಂ ಪ್ರಪೇದಿರೇ ॥ 3 ॥
ಯತ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ನ ಪುನರ್ಯಾತಿ ನರಃ ಸಂಸಾರಬನ್ಧನಮ್ ।
ತಥಾವಿಧಂ ಪರಂ ತತ್ತ್ವಂ ವಕ್ತವ್ಯಮಧುನಾ ತ್ವಯಾ ॥ 4 ॥
ಗುಹ್ಯಾದ್ಗುಹ್ಯತಮಂ ಸಾರಂ ಗುರುಗೀತಾ ವಿಶೇಷತಃ ।
ತ್ವತ್ಪ್ರಸಾದಾಚ್ಚ ಶ್ರೋತವ್ಯಾ ತತ್ಸರ್ವಂ ಬ್ರೂಹಿ ಸೂತ ನಃ ॥ 5 ॥
ಇತಿ ಸಮ್ಪ್ರಾರ್ಥಿತಃ ಸೂತೋ ಮುನಿಸಙ್ಘೈರ್ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ॥
ಕುತೂಹಲೇನ ಮಹತಾ ಪ್ರೋವಾಚ ಮಧುರಂ ವಚಃ ॥ 6 ॥
ಸೂತ ಉವಾಚ ।
ಶ್ರುಣುಧ್ವಂ ಮುನಯಃ ಸರ್ವೇ ಶ್ರದ್ಧಯಾ ಪರಯಾ ಮುದಾ ।
ವದಾಮಿ ಭವರೋಗಘ್ನೀಂ ಗೀತಾಂ ಮಾತೃಸ್ವರೂಪಿಣೀಮ್ ॥ 7 ॥
ಪುರಾ ಕೈಲಾಸಶಿಖರೇ ಸಿದ್ಧಗನ್ಧರ್ವಸೇವಿತೇ ।
ತತ್ರ ಕಲ್ಪಲತಾಪುಷ್ಪಮನ್ದಿರೇಽತ್ಯನ್ತಸುನ್ದರೇ ॥ 8 ॥
ವ್ಯಾಘ್ರಾಜಿನೇ ಸಮಾಸೀನಂ ಶುಕಾದಿಮುನಿವನ್ದಿತಮ್ ।
ಬೋಧಯನ್ತಂ ಪರಂ ತತ್ತ್ವಂ ಮಧ್ಯೇ ಮುನಿಗಣೇ ಕ್ವಚಿತ್ ॥ 9 ॥
ಪ್ರಣಮ್ರವದನಾ ಶಶ್ವನ್ನಮಸ್ಕುರ್ವನ್ತಮಾದರಾತ್ ।
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಸ್ಮಯಮಾಪನ್ನ ಪಾರ್ವತೀ ಪರಿಪೃಚ್ಛತಿ ॥ 10 ॥
ಪಾರ್ವತ್ಯುವಾಚ ।
ಓಂ ನಮೋ ದೇವ ದೇವೇಶ ಪರಾತ್ಪರ ಜಗದ್ಗುರೋ ।
ತ್ವಾಂ ನಮಸ್ಕುರ್ವತೇ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಸುರಾಸುರನರಾಃ ಸದಾ ॥ 11 ॥
ವಿಧಿವಿಷ್ಣುಮಹೇನ್ದ್ರಾದ್ಯೈರ್ವನ್ದ್ಯಃ ಖಲು ಸದಾ ಭವಾನ್ ।
ನಮಸ್ಕರೋಷಿ ಕಸ್ಮೈ ತ್ವಂ ನಮಸ್ಕಾರಾಶ್ರಯಃ ಕಿಲ ॥ 12 ॥
ದೃಷ್ಟ್ವೈತತ್ಕರ್ಮ ವಿಪುಲಮಾಶ್ಚರ್ಯ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮೇ ।
ಕಿಮೇತನ್ನ ವಿಜಾನೇಽಹಂ ಕೃಪಯಾ ವದ ಮೇ ಪ್ರಭೋ ॥ 13 ॥
ಭಗವನ್ ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞ ವ್ರತಾನಾಂ ವ್ರತನಾಯಕಮ್ ।
ಬ್ರೂಹಿ ಮೇ ಕೃಪಯಾ ಶಮ್ಭೋ ಗುರುಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮುತ್ತಮಮ್ ॥ 14 ॥
ಕೇನ ಮಾರ್ಗೇಣ ಭೋ ಸ್ವಾಮಿನ್ ದೇಹೀ ಬ್ರಹ್ಮಮಯೋ ಭವೇತ್ ।
ತತ್ಕೃಪಾಂ ಕುರು ಮೇ ಸ್ವಾಮಿನ್ ನಮಾಮಿ ಚರಣೌ ತವ ॥ 15 ॥
ಇತಿ ಸಮ್ಪ್ರಾರ್ಥಿತಃ ಶಶ್ವನ್ಮಹಾದೇವೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ ।
ಆನನ್ದಭರಿತಃ ಸ್ವಾನ್ತೇ ಪಾರ್ವತೀಮಿದಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 16 ॥
ಶ್ರೀ ಮಹಾದೇವ ಉವಾಚ ।
ನ ವಕ್ತವ್ಯಮಿದಂ ದೇವಿ ರಹಸ್ಯಾತಿರಹಸ್ಯಕಮ್ ।
ನ ಕಸ್ಯಾಪಿ ಪುರಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ತ್ವದ್ಭಕ್ತ್ಯರ್ಥಂ ವದಾಮಿ ತತ್ ॥ 17 ॥
ಮಮ ರೂಪಾಽಸಿ ದೇವಿ ತ್ವಮತಸ್ತತ್ಕಥಯಾಮಿ ತೇ ।
ಲೋಕೋಪಕಾರಕಃ ಪ್ರಶ್ನೋ ನ ಕೇನಾಪಿ ಕೃತಃ ಪುರಾ ॥ 18 ॥
ಯಸ್ಯ ದೇವೇ ಪರಾ ಭಕ್ತಿರ್ಯಥಾ ದೇವೇ ತಥಾ ಗುರೌ ।
ತಸ್ಯೈತೇ ಕಥಿತಾ ಹ್ಯರ್ಥಾಃ ಪ್ರಕಾಶನ್ತೇ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 19 ॥
ಯೋ ಗುರುಃ ಸ ಶಿವಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ಯಃ ಶಿವಃ ಸ ಗುರುಃ ಸ್ಮೃತಃ ।
ವಿಕಲ್ಪಂ ಯಸ್ತು ಕುರ್ವೀತ ಸ ನರೋ ಗುರುತಲ್ಪಗಃ ॥ 20 ॥
ದುರ್ಲಭಂ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ತಚ್ಛೃಣುಷ್ವ ವದಾಮ್ಯಹಮ್ ।
ಗುರುಬ್ರಹ್ಮ ವಿನಾ ನಾನ್ಯಃ ಸತ್ಯಂ ಸತ್ಯಂ ವರಾನನೇ ॥ 21 ॥
ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಪುರಾಣಾನಿ ಚೇತಿಹಾಸಾದಿಕಾನಿ ಚ ।
ಮನ್ತ್ರಯನ್ತ್ರಾದಿವಿದ್ಯಾನಾಂ ಮೋಹನೋಚ್ಚಾಟನಾದಿಕಮ್ ॥ 22 ॥
ಶೈವಶಾಕ್ತಾಗಮಾದೀನಿ ಹ್ಯನ್ಯೇ ಚ ಬಹವೋ ಮತಾಃ ।
ಅಪಭ್ರಂಶಾಃ ಸಮಸ್ತಾನಾಂ ಜೀವಾನಾಂ ಭ್ರಾನ್ತಚೇತಸಾಮ್ ॥ 23 ॥
ಜಪಸ್ತಪೋ ವ್ರತಂ ತೀರ್ಥಂ ಯಜ್ಞೋ ದಾನಂ ತಥೈವ ಚ ।
ಗುರುತತ್ತ್ವಮವಿಜ್ಞಾಯ ಸರ್ವಂ ವ್ಯರ್ಥಂ ಭವೇತ್ಪ್ರಿಯೇ ॥ 24 ॥
ಗುರುಬುದ್ಧ್ಯಾತ್ಮನೋ ನಾನ್ಯತ್ ಸತ್ಯಂ ಸತ್ಯಂ ವರಾನನೇ ।
ತಲ್ಲಾಭಾರ್ಥಂ ಪ್ರಯತ್ನಸ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಶ್ಚ ಮನೀಷಿಭಿಃ ॥ 25 ॥
ಗೂಢಾವಿದ್ಯಾ ಜಗನ್ಮಾಯಾ ದೇಹಶ್ಚಾಜ್ಞಾನಸಮ್ಭವಃ ।
ವಿಜ್ಞಾನಂ ಯತ್ಪ್ರಸಾದೇನ ಗುರುಶಬ್ದೇನ ಕಥ್ಯತೇ ॥ 26 ॥
ಯದಙ್ಘ್ರಿಕಮಲದ್ವನ್ದ್ವಂ ದ್ವನ್ದ್ವತಾಪನಿವಾರಕಮ್ ।
ತಾರಕಂ ಭವಸಿನ್ಧೋಶ್ಚ ತಂ ಗುರುಂ ಪ್ರಣಮಾಮ್ಯಹಮ್ ॥ 27 ॥
ದೇಹೀ ಬ್ರಹ್ಮ ಭವೇದ್ಯಸ್ಮಾತ್ ತ್ವತ್ಕೃಪಾರ್ಥಂ ವದಾಮಿ ತತ್ ।
ಸರ್ವಪಾಪವಿಶುದ್ಧಾತ್ಮಾ ಶ್ರೀಗುರೋಃ ಪಾದಸೇವನಾತ್ ॥ 28 ॥
ಸರ್ವತೀರ್ಥಾವಗಾಹಸ್ಯ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ಫಲಂ ನರಃ ।
ಗುರೋಃ ಪಾದೋದಕಂ ಪೀತ್ವಾ ಶೇಷಂ ಶಿರಸಿ ಧಾರಯನ್ ॥ 29 ॥
ಶೋಷಣಂ ಪಾಪಪಙ್ಕಸ್ಯ ದೀಪನಂ ಜ್ಞಾನತೇಜಸಃ ।
ಗುರೋಃ ಪಾದೋದಕಂ ಸಮ್ಯಕ್ ಸಂಸಾರಾರ್ಣವತಾರಕಮ್ ॥ 30 ॥
ಅಜ್ಞಾನಮೂಲಹರಣಂ ಜನ್ಮಕರ್ಮನಿವಾರಕಮ್ ।
ಜ್ಞಾನವೈರಾಗ್ಯಸಿದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ಗುರೋಃ ಪಾದೋದಕಂ ಪಿಬೇತ್ ॥ 31 ॥
ಗುರುಪಾದೋದಕಂ ಪಾನಂ ಗುರೋರುಚ್ಛಿಷ್ಟಭೋಜನಮ್ ।
ಗುರುಮೂರ್ತೇಃ ಸದಾ ಧ್ಯಾನಂ ಗುರೋರ್ನಾಮ ಸದಾ ಜಪಃ ॥ 32 ॥
ಸ್ವದೇಶಿಕಸ್ಯೈವ ಚ ನಾಮಕೀರ್ತನಂ
ಭವೇದನನ್ತಸ್ಯ ಶಿವಸ್ಯ ಕೀರ್ತನಮ್ ।
ಸ್ವದೇಶಿಕಸ್ಯೈವ ಚ ನಾಮಚಿನ್ತನಂ
ಭವೇದನನ್ತಸ್ಯ ಶಿವಸ್ಯ ಚಿನ್ತನಮ್ ॥ 33 ॥
ಯತ್ಪಾದಾಮ್ಬುಜರೇಣುರ್ವೈ ಕೋಽಪಿ ಸಂಸಾರವಾರಿಧೌ ।
ಸೇತುಬನ್ಧಾಯತೇ ನಾಥಂ ದೇಶಿಕಂ ತಮುಪಾಸ್ಮಹೇ ॥ 34 ॥
ಯದನುಗ್ರಹಮಾತ್ರೇಣ ಶೋಕಮೋಹೌ ವಿನಶ್ಯತಃ ।
ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀದೇಶಿಕೇನ್ದ್ರಾಯ ನಮೋಽಸ್ತು ಪರಮಾತ್ಮನೇ ॥ 35 ॥
ಯಸ್ಮಾದನುಗ್ರಹಂ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಮಹದಜ್ಞಾನಮುತ್ಸೃಜೇತ್ ।
ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀದೇಶಿಕೇನ್ದ್ರಾಯ ನಮಶ್ಚಾಭೀಷ್ಟಸಿದ್ಧಯೇ ॥ 36 ॥
ಕಾಶೀಕ್ಷೇತ್ರಂ ನಿವಾಸಶ್ಚ ಜಾಹ್ನವೀ ಚರಣೋದಕಮ್ ।
ಗುರುರ್ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಃ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ತಾರಕಂ ಬ್ರಹ್ಮನಿಶ್ಚಯಃ ॥ 37 ॥
ಗುರುಸೇವಾ ಗಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ದೇಹಃ ಸ್ಯಾದಕ್ಷಯೋ ವಟಃ ।
ತತ್ಪಾದಂ ವಿಷ್ಣುಪಾದಂ ಸ್ಯಾತ್ ತತ್ರ ದತ್ತಮನಸ್ತತಮ್ ॥ 38 ॥
ಗುರುಮೂರ್ತಿಂ ಸ್ಮರೇನ್ನಿತ್ಯಂ ಗುರೋರ್ನಾಮ ಸದಾ ಜಪೇತ್ ।
ಗುರೋರಾಜ್ಞಾಂ ಪ್ರಕುರ್ವೀತ ಗುರೋರನ್ಯಂ ನ ಭಾವಯೇತ್ ॥ 39 ॥
ಗುರುವಕ್ತ್ರೇ ಸ್ಥಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ತತ್ಪ್ರಸಾದತಃ ।
ಗುರೋರ್ಧ್ಯಾನಂ ಸದಾ ಕುರ್ಯಾತ್ ಕುಲಸ್ತ್ರೀ ಸ್ವಪತಿಂ ಯಥಾ ॥ 40 ॥
ಸ್ವಾಶ್ರಮಂ ಚ ಸ್ವಜಾತಿಂ ಚ ಸ್ವಕೀರ್ತಿಂ ಪುಷ್ಟಿವರ್ಧನಮ್ ।
ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಗುರುಮೇವ ಸಮಾಶ್ರಯೇತ್ ॥ 41 ॥
ಅನನ್ಯಾಶ್ಚಿನ್ತಯನ್ತೋ ಯೇ ಸುಲಭಂ ಪರಮಂ ಸುಖಮ್ ।
ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನೇನ ಗುರೋರಾರಾಧನಂ ಕುರು ॥ 42 ॥
ಗುರುವಕ್ತ್ರೇ ಸ್ಥಿತಾ ವಿದ್ಯಾ ಗುರುಭಕ್ತ್ಯಾ ಚ ಲಭ್ಯತೇ ।
ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೇ ಸ್ಫುಟವಕ್ತಾರೋ ದೇವರ್ಷಿಪಿತೃಮಾನವಾಃ ॥ 43 ॥
ಗುಕಾರಶ್ಚಾನ್ಧಕಾರೋ ಹಿ ರುಕಾರಸ್ತೇಜ ಉಚ್ಯತೇ ।
ಅಜ್ಞಾನಗ್ರಾಸಕಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಗುರುರೇವ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ 44 ॥
ಗುಕಾರಶ್ಚಾನ್ಧಕಾರಸ್ತು ರುಕಾರಸ್ತನ್ನಿರೋಧಕೃತ್ ।
ಅನ್ಧಕಾರವಿನಾಶಿತ್ವಾದ್ಗುರುರಿತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ ॥
ಗುಕಾರೋ ಭವರೋಗಃ ಸ್ಯಾತ್ ರುಕಾರಸ್ತನ್ನಿರೋಧಕೃತ್ ।
ಭವರೋಗಹರತ್ವಾಚ್ಚ ಗುರುರಿತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ ॥ 45 ॥
ಗುಕಾರಶ್ಚ ಗುಣಾತೀತೋ ರೂಪಾತೀತೋ ರುಕಾರಕಃ ।
ಗುಣರೂಪವಿಹೀನತ್ವಾತ್ ಗುರುರಿತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ ॥ 46 ॥
ಗುಕಾರಃ ಪ್ರಥಮೋ ವರ್ಣೋ ಮಾಯಾದಿಗುಣಭಾಸಕಃ ।
ರುಕಾರೋಽಸ್ತಿ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಮಾಯಾಭ್ರಾನ್ತಿವಿಮೋಚಕಮ್ ॥ 47 ॥
ಏವಂ ಗುರುಪದಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ದೇವಾನಾಮಪಿ ದುರ್ಲಭಮ್ ।
ಹಾಹಾಹೂಹೂಗಣೈಶ್ಚೈವ ಗನ್ಧರ್ವಾದ್ಯೈಶ್ಚ ಪೂಜಿತಮ್ ॥ 48 ॥
ಧ್ರುವಂ ತೇಷಾಂ ಚ ಸರ್ವೇಷಾಂ ನಾಸ್ತಿ ತತ್ತ್ವಂ ಗುರೋಃ ಪರಮ್ ।
ಗುರೋರಾರಾಧನಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಸ್ವಜೀವತ್ವಂ ನಿವೇದಯೇತ್ ॥ 49 ॥
ಆಸನಂ ಶಯನಂ ವಸ್ತ್ರಂ ವಾಹನಂ ಭೂಷಣಾದಿಕಮ್ ।
ಸಾಧಕೇನ ಪ್ರದಾತವ್ಯಂ ಗುರುಸನ್ತೋಷಕಾರಣಮ್ ॥ 50 ॥
ಕರ್ಮಣಾ ಮನಸಾ ವಾಚಾ ಸರ್ವದಾಽಽರಾಧಯೇದ್ಗುರುಮ್ ।
ದೀರ್ಘದಣ್ಡಂ ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ನಿರ್ಲಜ್ಜೋ ಗುರುಸನ್ನಿಧೌ ॥ 51 ॥
ಶರೀರಮಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಪ್ರಾಣಮರ್ಥಸ್ವಜನಬಾನ್ಧವಾನ್ ।
ಆತ್ಮದಾರಾದಿಕಂ ಸರ್ವಂ ಸದ್ಗುರುಭ್ಯೋ ನಿವೇದಯೇತ್ ॥ 52 ॥
ಗುರುರೇಕೋ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುಶಿವಾತ್ಮಕಮ್ ।
ಗುರೋಃ ಪರತರಂ ನಾಸ್ತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಸಮ್ಪೂಜಯೇದ್ಗುರುಮ್ ॥ 53 ॥
ಸರ್ವಶ್ರುತಿಶಿರೋರತ್ನವಿರಾಜಿತಪದಾಮ್ಬುಜಮ್ ।
ವೇದಾನ್ತಾರ್ಥಪ್ರವಕ್ತಾರಂ ತಸ್ಮಾತ್ ಸಮ್ಪೂಜಯೇದ್ಗುರುಮ್ ॥ 54 ॥
ಯಸ್ಯ ಸ್ಮರಣಮಾತ್ರೇಣ ಜ್ಞಾನಮುತ್ಪದ್ಯತೇ ಸ್ವಯಮ್ ।
ಸ ಏವ ಸರ್ವಸಮ್ಪತ್ತಿಃ ತಸ್ಮಾತ್ಸಮ್ಪೂಜಯೇದ್ಗುರುಮ್ ॥ 55 ॥
[ಪಾಠಭೇದಃ -
ಕೃಮಿಕೋಟಿಭಿರಾವಿಷ್ಟಂ ದುರ್ಗನ್ಧಮಲಮೂತ್ರಕಮ್ ।
ಶ್ಲೇಷ್ಮರಕ್ತತ್ವಚಾಮಾಂಸೈರ್ನದ್ಧಂ ಚೈತದ್ವರಾನನೇ ॥
]
ಕೃಮಿಕೋಟಿಭಿರಾವಿಷ್ಟಂ ದುರ್ಗನ್ಧಕುಲದೂಷಿತಮ್ ।
ಅನಿತ್ಯಂ ದುಃಖನಿಲಯಂ ದೇಹಂ ವಿದ್ಧಿ ವರಾನನೇ ॥ 56 ॥
ಸಂಸಾರವೃಕ್ಷಮಾರೂಢಾಃ ಪತನ್ತಿ ನರಕಾರ್ಣವೇ ।
ಯಸ್ತಾನುದ್ಧರತೇ ಸರ್ವಾನ್ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 57 ॥
ಗುರುರ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ಗುರುರ್ವಿಷ್ಣುರ್ಗುರುರ್ದೇವೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ ।
ಗುರುಸ್ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 58 ॥
ಅಜ್ಞಾನತಿಮಿರಾನ್ಧಸ್ಯ ಜ್ಞಾನಾಞ್ಜನಶಲಾಕಯಾ ।
ಚಕ್ಷುರುನ್ಮೀಲಿತಂ ಯೇನ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 59 ॥
ಅಖಣ್ಡಮಣ್ಡಲಾಕಾರಂ ವ್ಯಾಪ್ತಂ ಯೇನ ಚರಾಚರಮ್ ।
ತತ್ಪದಂ ದರ್ಶಿತಂ ಯೇನ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 60 ॥
ಸ್ಥಾವರಂ ಜಙ್ಗಮಂ ವ್ಯಾಪ್ತಂ ಯತ್ಕಿಞ್ಚಿತ್ಸಚರಾಚರಮ್ ।
ತ್ವಂ ಪದಂ ದರ್ಶಿತಂ ಯೇನ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 61 ॥
ಚಿನ್ಮಯವ್ಯಾಪಿತಂ ಸರ್ವಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಂ ಸಚರಾಚರಮ್ ।
ಅಸಿತ್ವಂ ದರ್ಶಿತಂ ಯೇನ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 62 ॥
ನಿಮಿಷಾನ್ನಿಮಿಷಾರ್ಧಾದ್ವಾ ಯದ್ವಾಕ್ಯಾದ್ವೈ ವಿಮುಚ್ಯತೇ ।
ಸ್ವಾತ್ಮಾನಂ ಶಿವಮಾಲೋಕ್ಯ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 63 ॥
ಚೈತನ್ಯಂ ಶಾಶ್ವತಂ ಶಾನ್ತಂ ವ್ಯೋಮಾತೀತಂ ನಿರಞ್ಜನಮ್ ।
ನಾದಬಿನ್ದುಕಲಾತೀತಂ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 64 ॥
ನಿರ್ಗುಣಂ ನಿರ್ಮಲಂ ಶಾನ್ತಂ ಜಙ್ಗಮಂ ಸ್ಥಿರಮೇವ ಚ ।
ವ್ಯಾಪ್ತಂ ಯೇನ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 65 ॥
ಸ ಪಿತಾ ಸ ಚ ಮೇ ಮಾತಾ ಸ ಬನ್ಧುಃ ಸ ಚ ದೇವತಾ ।
ಸಂಸಾರಮೋಹನಾಶಾಯ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 66 ॥
ಯತ್ಸತ್ತ್ವೇನ ಜಗತ್ಸತ್ತ್ವಂ ಯತ್ಪ್ರಕಾಶೇನ ಭಾತಿ ತತ್ ।
ಯದಾನನ್ದೇನ ನನ್ದನ್ತಿ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 67 ॥
ಯಸ್ಮಿನ್ ಸ್ಥಿತಮಿದಂ ಸರ್ವಂ ಭಾತಿ ಯದ್ಭಾನರೂಪತಃ ।
ಪ್ರಿಯಂ ಪುತ್ರಾದಿ ಯತ್ಪ್ರೀತ್ಯಾ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 68 ॥
ಯೇನೇದಂ ದರ್ಶಿತಂ ತತ್ತ್ವಂ ಚಿತ್ತಚೈತ್ಯಾದಿಕಂ ತಥಾ ।
ಜಾಗ್ರತ್ಸ್ವಪ್ನಸುಷುಪ್ತ್ಯಾದಿ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 69 ॥
ಯಸ್ಯ ಜ್ಞಾನಮಿದಂ ವಿಶ್ವಂ ನ ದೃಶ್ಯಂ ಭಿನ್ನಭೇದತಃ ।
ಸದೈಕರೂಪರೂಪಾಯ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 70 ॥
ಯಸ್ಯ ಜ್ಞಾತಂ ಮತಂ ತಸ್ಯ ಮತಂ ಯಸ್ಯ ನ ವೇದ ಸಃ ।
ಅನನ್ಯಭಾವಭಾವಾಯ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 71 ॥
ಯಸ್ಮೈ ಕಾರಣರೂಪಾಯ ಕಾರ್ಯರೂಪೇಣ ಭಾತಿ ಯತ್ ।
ಕಾರ್ಯಕಾರಣರೂಪಾಯ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 72 ॥
ನಾನಾರೂಪಮಿದಂ ವಿಶ್ವಂ ನ ಕೇನಾಪ್ಯಸ್ತಿ ಭಿನ್ನತಾ ।
ಕಾರ್ಯಕಾರಣರೂಪಾಯ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 73 ॥
ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿಸಮಾರೂಢತತ್ತ್ವಮಾಲಾವಿಭೂಷಿಣೇ ।
ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಪ್ರದಾತ್ರೇ ಚ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 74 ॥
ಅನೇಕಜನ್ಮಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಕರ್ಮಬನ್ಧವಿದಾಹಿನೇ ।
ಜ್ಞಾನಾನಲಪ್ರಭಾವೇನ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 75 ॥
ಶೋಷಣಂ ಭವಸಿನ್ಧೋಶ್ಚ ದೀಪನಂ ಕ್ಷರಸಮ್ಪದಾಮ್ ।
ಗುರೋಃ ಪಾದೋದಕಂ ಯಸ್ಯ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 76 ॥
ನ ಗುರೋರಧಿಕಂ ತತ್ತ್ವಂ ನ ಗುರೋರಧಿಕಂ ತಪಃ ।
ನ ಗುರೋರಧಿಕಂ ಜ್ಞಾನಂ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 77 ॥
ಮನ್ನಾಥಃ ಶ್ರೀಜಗನ್ನಾಥೋ ಮದ್ಗುರುಃ ಶ್ರೀಜಗದ್ಗುರುಃ ।
ಮಮಾಽಽತ್ಮಾ ಸರ್ವಭೂತಾತ್ಮಾ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 78 ॥
ಗುರುರಾದಿರನಾದಿಶ್ಚ ಗುರುಃ ಪರಮದೈವತಮ್ ।
ಗುರುಮನ್ತ್ರಸಮೋ ನಾಸ್ತಿ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 79 ॥
ಏಕ ಏವ ಪರೋ ಬನ್ಧುರ್ವಿಷಮೇ ಸಮುಪಸ್ಥಿತೇ ।
ಗುರುಃ ಸಕಲಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 80 ॥
ಗುರುಮಧ್ಯೇ ಸ್ಥಿತಂ ವಿಶ್ವಂ ವಿಶ್ವಮಧ್ಯೇ ಸ್ಥಿತೋ ಗುರುಃ ।
ಗುರುರ್ವಿಶ್ವಂ ನ ಚಾನ್ಯೋಽಸ್ತಿ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 81 ॥
ಭವಾರಣ್ಯಪ್ರವಿಷ್ಟಸ್ಯ ದಿಙ್ಮೋಹಭ್ರಾನ್ತಚೇತಸಃ ।
ಯೇನ ಸನ್ದರ್ಶಿತಃ ಪನ್ಥಾಃ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 82 ॥
ತಾಪತ್ರಯಾಗ್ನಿತಪ್ತಾನಾಮಶಾನ್ತಪ್ರಾಣಿನಾಂ ಮುದೇ ।
ಗುರುರೇವ ಪರಾ ಗಙ್ಗಾ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 83 ॥
[ಪಾಠಭೇದಃ -
ಅಜ್ಞಾನೇನಾಹಿನಾ ಗ್ರಸ್ತಾಃ ಪ್ರಾಣಿನಸ್ತಾನ್ ಚಿಕಿತ್ಸಕಃ ।
ವಿದ್ಯಾಸ್ವರೂಪೋ ಭಗವಾಂಸ್ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಗುರವೇ ನಮಃ ॥
]
ಅಜ್ಞಾನಸರ್ಪದಷ್ಟಾನಾಂ ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ಕಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಕಃ ।
ಸಮ್ಯಗ್ಜ್ಞಾನಮಹಾಮನ್ತ್ರವೇದಿನಂ ಸದ್ಗುರು ವಿನಾ ॥ 84 ॥
ಹೇತವೇ ಜಗತಾಮೇವ ಸಂಸಾರಾರ್ಣವಸೇತವೇ ।
ಪ್ರಭವೇ ಸರ್ವವಿದ್ಯಾನಾಂ ಶಮ್ಭವೇ ಗುರವೇ ನಮಃ ॥ 85 ॥
ಧ್ಯಾನಮೂಲಂ ಗುರೋರ್ಮೂರ್ತಿಃ ಪೂಜಾಮೂಲಂ ಗುರೋಃ ಪದಮ್ ।
ಮನ್ತ್ರಮೂಲಂ ಗುರೋರ್ವಾಕ್ಯಂ ಮುಕ್ತಿಮೂಲಂ ಗುರೋಃ ಕೃಪಾ ॥ 86 ॥
ಸಪ್ತಸಾಗರಪರ್ಯನ್ತತೀರ್ಥಸ್ನಾನಫಲಂ ತು ಯತ್ ।
ಗುರೋಃ ಪಾದೋದಬಿನ್ದೋಶ್ಚ ಸಹಸ್ರಾಂಶೇ ನ ತತ್ಫಲಮ್ ॥ 87 ॥
ಶಿವೇ ರುಷ್ಟೇ ಗುರುಸ್ತ್ರಾತಾ ಗುರೌ ರುಷ್ಟೇ ನ ಕಶ್ಚನ ।
ಲಬ್ಧ್ವಾ ಕುಲಗುರುಂ ಸಮ್ಯಗ್ಗುರುಮೇವ ಸಮಾಶ್ರಯೇತ್ ॥ 88 ॥
ಮಧುಲುಬ್ಧೋ ಯಥಾ ಭೃಙ್ಗಃ ಪುಷ್ಪಾತ್ಪುಷ್ಪಾನ್ತರಂ ವ್ರಜೇತ್ ।
ಜ್ಞಾನಲುಬ್ಧಸ್ತಥಾ ಶಿಷ್ಯೋ ಗುರೋರ್ಗುರ್ವನ್ತರಂ ವ್ರಜೇತ್ ॥ 89 ॥
ವನ್ದೇ ಗುರುಪದದ್ವನ್ದ್ವಂ ವಾಙ್ಮನಾತೀತಗೋಚರಮ್ ।
ಶ್ವೇತರಕ್ತಪ್ರಭಾಭಿನ್ನಂ ಶಿವಶಕ್ತ್ಯಾತ್ಮಕಂ ಪರಮ್ ॥ 90 ॥
ಗುಕಾರಂ ಚ ಗುಣಾತೀತಂ ರೂಕಾರಂ ರೂಪವರ್ಜಿತಮ್ ।
ಗುಣಾತೀತಮರೂಪಂ ಚ ಯೋ ದದ್ಯಾತ್ಸ ಗುರುಃ ಸ್ಮೃತಃ ॥ 91 ॥
ಅತ್ರಿನೇತ್ರಃ ಶಿವಃ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ದ್ವಿಬಾಹುಶ್ಚ ಹರಿಃ ಸ್ಮೃತಃ ।
ಯೋಽಚತುರ್ವದನೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಶ್ರೀಗುರುಃ ಕಥಿತಃ ಪ್ರಿಯೇ ॥ 92 ॥
ಅಯಂ ಮಯಾಞ್ಜಲಿರ್ಬದ್ಧೋ ದಯಾಸಾಗರಸಿದ್ಧಯೇ ।
ಯದನುಗ್ರಹತೋ ಜನ್ತುಶ್ಚಿತ್ರಸಂಸಾರಮುಕ್ತಿಭಾಕ್ ॥ 93 ॥
ಶ್ರೀಗುರೋಃ ಪರಮಂ ರೂಪಂ ವಿವೇಕಚಕ್ಷುರಗ್ರತಃ ।
ಮನ್ದಭಾಗ್ಯಾ ನ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಅನ್ಧಾಃ ಸೂರ್ಯೋದಯಂ ಯಥಾ ॥ 94 ॥
ಕುಲಾನಾಂ ಕುಲಕೋಟೀನಾಂ ತಾರಕಸ್ತತ್ರ ತತ್ಕ್ಷಣಾತ್ ।
ಅತಸ್ತಂ ಸದ್ಗುರುಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತ್ರಿಕಾಲಮಭಿವಾದಯೇತ್ ॥ 95 ॥
ಶ್ರೀನಾಥಚರಣದ್ವನ್ದ್ವಂ ಯಸ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ವಿರಾಜತೇ ।
ತಸ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ನಮಸ್ಕುರ್ಯಾತ್ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪ್ರತಿದಿನಂ ಪ್ರಿಯೇ ॥ 96 ॥
ಸಾಷ್ಟಾಙ್ಗಪ್ರಣಿಪಾತೇನ ಸ್ತುವನ್ನಿತ್ಯಂ ಗುರುಂ ಭಜೇತ್ ।
ಭಜನಾತ್ ಸ್ಥೈರ್ಯಮಾಪ್ನೋತಿ ಸ್ವಸ್ವರೂಪಮಯೋ ಭವೇತ್ ॥ 97 ॥
ದೋರ್ಭ್ಯಾಂ ಪದ್ಭ್ಯಾಂ ಚ ಜಾನುಭ್ಯಾಮುರಸಾ ಶಿರಸಾ ದೃಶಾ ।
ಮನಸಾ ವಚಸಾ ಚೇತಿ ಪ್ರಣಾಮೋಽಷ್ಟಾಙ್ಗ ಉಚ್ಯತೇ ॥ 98 ॥
ತಸ್ಯೈ ದಿಶೇ ಸತತಮಞ್ಜಲಿರೇಷ ನಿತ್ಯಂ
ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ಯತಾಂ ಮುಖರಿತೈರ್ಮಧುರೈಃ ಪ್ರಸೂನೈಃ ।
ಜಾಗರ್ತಿ ಯತ್ರ ಭಗವಾನ್ ಗುರುಚಕ್ರವರ್ತೀ
ವಿಶ್ವಸ್ಥಿತಿಪ್ರಲಯನಾಟಕನಿತ್ಯಸಾಕ್ಷೀ ॥ 99 ॥
ಅಭ್ಯಸ್ತೈಃ ಕಿಮು ದೀರ್ಘಕಾಲವಿಮಲೈರ್ವ್ಯಾಧಿಪ್ರದೈರ್ದುಷ್ಕರೈಃ
ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಶತೈರನೇಕಕರಣೈರ್ದುಃಖಾತ್ಮಕೈರ್ದುರ್ಜಯೈಃ ।
ಯಸ್ಮಿನ್ನಭ್ಯುದಿತೇ ವಿನಶ್ಯತಿ ಬಲೀ ವಾಯುಃ ಸ್ವಯಂ ತತ್ಕ್ಷಣಾತ್
ಪ್ರಾಪ್ತುಂ ತತ್ಸಹಜಸ್ವಭಾವಮನಿಶಂ ಸೇವೇತ ಚೈಕಂ ಗುರುಮ್ ॥ 100 ॥
ಜ್ಞಾನಂ ವಿನಾ ಮುಕ್ತಿಪದಂ ಲಭ್ಯತೇ ಗುರುಭಕ್ತಿತಃ ।
ಗುರೋಸ್ಸಮಾನತೋ ನಾನ್ಯತ್ ಸಾಧನಂ ಗುರುಮಾರ್ಗಿಣಾಮ್ ॥ 101 ॥
ಯಸ್ಮಾತ್ಪರತರಂ ನಾಸ್ತಿ ನೇತಿ ನೇತೀತಿ ವೈ ಶ್ರುತಿಃ ।
ಮನಸಾ ವಚಸಾ ಚೈವ ಸತ್ಯಮಾರಾಧಯೇದ್ಗುರುಮ್ ॥ 102 ॥
ಗುರೋಃ ಕೃಪಾಪ್ರಸಾದೇನ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುಮಹೇಶ್ವರಾಃ ।
ಸಾಮರ್ಥ್ಯಮಭಜನ್ ಸರ್ವೇ ಸೃಷ್ಟಿಸ್ಥಿತ್ಯನ್ತಕರ್ಮಣಿ ॥ 103 ॥
ದೇವಕಿನ್ನರಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಪಿತೃಯಕ್ಷಾಸ್ತು ತುಮ್ಬುರಃ ।
ಮುನಯೋಽಪಿ ನ ಜಾನನ್ತಿ ಗುರುಶುಶ್ರೂಷಣೇ ವಿಧಿಮ್ ॥ 104 ॥
ತಾರ್ಕಿಕಾಶ್ಛಾನ್ದಸಾಶ್ಚೈವ ದೈವಜ್ಞಾಃ ಕರ್ಮಠಾಃ ಪ್ರಿಯೇ ।
ಲೌಕಿಕಾಸ್ತೇ ನ ಜಾನನ್ತಿ ಗುರುತತ್ತ್ವಂ ನಿರಾಕುಲಮ್ ॥ 105 ॥
ಮಹಾಹಙ್ಕಾರಗರ್ವೇಣ ತತೋವಿದ್ಯಾಬಲೇನ ಚ ।
ಭ್ರಮನ್ತಿ ಚಾಸ್ಮಿನ್ ಸಂಸಾರೇ ಘಟೀಯನ್ತ್ರಂ ಯಥಾ ಪುನಃ ॥ 106 ॥
ಯಜ್ಞಿನೋಽಪಿ ನ ಮುಕ್ತಾಃ ಸ್ಯುಃ ನ ಮುಕ್ತಾ ಯೋಗಿನಸ್ತಥಾ ।
ತಾಪಸಾ ಅಪಿ ನೋ ಮುಕ್ತಾ ಗುರುತತ್ತ್ವಾತ್ಪರಾಙ್ಮುಖಾಃ ॥ 107 ॥
ನ ಮುಕ್ತಾಸ್ತು ಚ ಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಪಿತೃಯಕ್ಷಾಸ್ತು ಚಾರಣಾಃ ।
ಋಷಯಃ ಸಿದ್ಧದೇವಾದ್ಯಾ ಗುರುಸೇವಾಪರಾಙ್ಮುಖಾಃ ॥ 108 ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀಸ್ಕನ್ದಪುರಾಣೇ ಉತ್ತರಖಣ್ಡೇ ಉಮಾಮಹೇಶ್ವರ ಸಂವಾದೇ
ಶ್ರೀ ಗುರುಗೀತಾಯಾಂ ಪ್ರಥಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīgurubhyo namaḥ |
hariḥ om |
dhyānam
haṃsābhyāṃ parivṛttapatrakamalairdivyairjagatkāraṇaṃ
viśvotkīrṇamanekadehanilayaṃ svacchandamānandakam |
ādyantaikamakhaṇḍacidghanarasaṃ pūrṇaṃ hyanantaṃ śubhaṃ
pratyakṣākṣaravigrahaṃ gurupadaṃ dhyāyedvibhuṃ śāśvatam ||
atha prathamo'dhyāyaḥ ||
acintyāvyaktarūpāya nirguṇāya gaṇātmane |
samastajagadādhāramūrtaye brahmaṇe namaḥ || 1 ||
ṛṣaya ūcuḥ |
sūta sūta mahāprājña nigamāgamapāraga |
gurusvarūpamasmākaṃ brūhi sarvamalāpaham || 2 ||
yasya śravaṇamātreṇa dehī duḥkhādvimucyate |
yena mārgeṇa munayaḥ sarvajñatvaṃ prapedire || 3 ||
yatprāpya na punaryāti naraḥ saṃsārabandhanam |
tathāvidhaṃ paraṃ tattvaṃ vaktavyamadhunā tvayā || 4 ||
guhyādguhyatamaṃ sāraṃ gurugītā viśeṣataḥ |
tvatprasādācca śrotavyā tatsarvaṃ brūhi sūta naḥ || 5 ||
iti samprārthitaḥ sūto munisaṅghairmuhurmuhuḥ ||
kutūhalena mahatā provāca madhuraṃ vacaḥ || 6 ||
sūta uvāca |
śruṇudhvaṃ munayaḥ sarve śraddhayā parayā mudā |
vadāmi bhavarogaghnīṃ gītāṃ mātṛsvarūpiṇīm || 7 ||
purā kailāsaśikhare siddhagandharvasevite |
tatra kalpalatāpuṣpamandire'tyantasundare || 8 ||
vyāghrājine samāsīnaṃ śukādimunivanditam |
bodhayantaṃ paraṃ tattvaṃ madhye munigaṇe kvacit || 9 ||
praṇamravadanā śaśvannamaskurvantamādarāt |
dṛṣṭvā vismayamāpanna pārvatī paripṛcchati || 10 ||
pārvatyuvāca |
oṃ namo deva deveśa parātpara jagadguro |
tvāṃ namaskurvate bhaktyā surāsuranarāḥ sadā || 11 ||
vidhiviṣṇumahendrādyairvandyaḥ khalu sadā bhavān |
namaskaroṣi kasmai tvaṃ namaskārāśrayaḥ kila || 12 ||
dṛṣṭvaitatkarma vipulamāścarya pratibhāti me |
kimetanna vijāne'haṃ kṛpayā vada me prabho || 13 ||
bhagavan sarvadharmajña vratānāṃ vratanāyakam |
brūhi me kṛpayā śambho gurumāhātmyamuttamam || 14 ||
kena mārgeṇa bho svāmin dehī brahmamayo bhavet |
tatkṛpāṃ kuru me svāmin namāmi caraṇau tava || 15 ||
iti samprārthitaḥ śaśvanmahādevo maheśvaraḥ |
ānandabharitaḥ svānte pārvatīmidamabravīt || 16 ||
śrī mahādeva uvāca |
na vaktavyamidaṃ devi rahasyātirahasyakam |
na kasyāpi purā proktaṃ tvadbhaktyarthaṃ vadāmi tat || 17 ||
mama rūpā'si devi tvamatastatkathayāmi te |
lokopakārakaḥ praśno na kenāpi kṛtaḥ purā || 18 ||
yasya deve parā bhaktiryathā deve tathā gurau |
tasyaite kathitā hyarthāḥ prakāśante mahātmanaḥ || 19 ||
yo guruḥ sa śivaḥ prokto yaḥ śivaḥ sa guruḥ smṛtaḥ |
vikalpaṃ yastu kurvīta sa naro gurutalpagaḥ || 20 ||
durlabhaṃ triṣu lokeṣu tacchṛṇuṣva vadāmyaham |
gurubrahma vinā nānyaḥ satyaṃ satyaṃ varānane || 21 ||
vedaśāstrapurāṇāni cetihāsādikāni ca |
mantrayantrādividyānāṃ mohanoccāṭanādikam || 22 ||
śaivaśāktāgamādīni hyanye ca bahavo matāḥ |
apabhraṃśāḥ samastānāṃ jīvānāṃ bhrāntacetasām || 23 ||
japastapo vrataṃ tīrthaṃ yajño dānaṃ tathaiva ca |
gurutattvamavijñāya sarvaṃ vyarthaṃ bhavetpriye || 24 ||
gurubuddhyātmano nānyat satyaṃ satyaṃ varānane |
tallābhārthaṃ prayatnastu kartavyaśca manīṣibhiḥ || 25 ||
gūḍhāvidyā jaganmāyā dehaścājñānasambhavaḥ |
vijñānaṃ yatprasādena guruśabdena kathyate || 26 ||
yadaṅghrikamaladvandvaṃ dvandvatāpanivārakam |
tārakaṃ bhavasindhośca taṃ guruṃ praṇamāmyaham || 27 ||
dehī brahma bhavedyasmāt tvatkṛpārthaṃ vadāmi tat |
sarvapāpaviśuddhātmā śrīguroḥ pādasevanāt || 28 ||
sarvatīrthāvagāhasya samprāpnoti phalaṃ naraḥ |
guroḥ pādodakaṃ pītvā śeṣaṃ śirasi dhārayan || 29 ||
śoṣaṇaṃ pāpapaṅkasya dīpanaṃ jñānatejasaḥ |
guroḥ pādodakaṃ samyak saṃsārārṇavatārakam || 30 ||
ajñānamūlaharaṇaṃ janmakarmanivārakam |
jñānavairāgyasiddhyarthaṃ guroḥ pādodakaṃ pibet || 31 ||
gurupādodakaṃ pānaṃ gurorucchiṣṭabhojanam |
gurumūrteḥ sadā dhyānaṃ gurornāma sadā japaḥ || 32 ||
svadeśikasyaiva ca nāmakīrtanaṃ
bhavedanantasya śivasya kīrtanam |
svadeśikasyaiva ca nāmacintanaṃ
bhavedanantasya śivasya cintanam || 33 ||
yatpādāmbujareṇurvai ko'pi saṃsāravāridhau |
setubandhāyate nāthaṃ deśikaṃ tamupāsmahe || 34 ||
yadanugrahamātreṇa śokamohau vinaśyataḥ |
tasmai śrīdeśikendrāya namo'stu paramātmane || 35 ||
yasmādanugrahaṃ labdhvā mahadajñānamutsṛjet |
tasmai śrīdeśikendrāya namaścābhīṣṭasiddhaye || 36 ||
kāśīkṣetraṃ nivāsaśca jāhnavī caraṇodakam |
gururviśveśvaraḥ sākṣāt tārakaṃ brahmaniścayaḥ || 37 ||
gurusevā gayā proktā dehaḥ syādakṣayo vaṭaḥ |
tatpādaṃ viṣṇupādaṃ syāt tatra dattamanastatam || 38 ||
gurumūrtiṃ smarennityaṃ gurornāma sadā japet |
gurorājñāṃ prakurvīta guroranyaṃ na bhāvayet || 39 ||
guruvaktre sthitaṃ brahma prāpyate tatprasādataḥ |
gurordhyānaṃ sadā kuryāt kulastrī svapatiṃ yathā || 40 ||
svāśramaṃ ca svajātiṃ ca svakīrtiṃ puṣṭivardhanam |
etatsarvaṃ parityajya gurumeva samāśrayet || 41 ||
ananyāścintayanto ye sulabhaṃ paramaṃ sukham |
tasmātsarvaprayatnena gurorārādhanaṃ kuru || 42 ||
guruvaktre sthitā vidyā gurubhaktyā ca labhyate |
trailokye sphuṭavaktāro devarṣipitṛmānavāḥ || 43 ||
gukāraścāndhakāro hi rukārasteja ucyate |
ajñānagrāsakaṃ brahma gurureva na saṃśayaḥ || 44 ||
gukāraścāndhakārastu rukārastannirodhakṛt |
andhakāravināśitvādgururityabhidhīyate ||
gukāro bhavarogaḥ syāt rukārastannirodhakṛt |
bhavarogaharatvācca gururityabhidhīyate || 45 ||
gukāraśca guṇātīto rūpātīto rukārakaḥ |
guṇarūpavihīnatvāt gururityabhidhīyate || 46 ||
gukāraḥ prathamo varṇo māyādiguṇabhāsakaḥ |
rukāro'sti paraṃ brahma māyābhrāntivimocakam || 47 ||
evaṃ gurupadaṃ śreṣṭhaṃ devānāmapi durlabham |
hāhāhūhūgaṇaiścaiva gandharvādyaiśca pūjitam || 48 ||
dhruvaṃ teṣāṃ ca sarveṣāṃ nāsti tattvaṃ guroḥ param |
gurorārādhanaṃ kuryāt svajīvatvaṃ nivedayet || 49 ||
āsanaṃ śayanaṃ vastraṃ vāhanaṃ bhūṣaṇādikam |
sādhakena pradātavyaṃ gurusantoṣakāraṇam || 50 ||
karmaṇā manasā vācā sarvadā''rādhayedgurum |
dīrghadaṇḍaṃ namaskṛtya nirlajjo gurusannidhau || 51 ||
śarīramindriyaṃ prāṇamarthasvajanabāndhavān |
ātmadārādikaṃ sarvaṃ sadgurubhyo nivedayet || 52 ||
gurureko jagatsarvaṃ brahmaviṣṇuśivātmakam |
guroḥ parataraṃ nāsti tasmātsampūjayedgurum || 53 ||
sarvaśrutiśiroratnavirājitapadāmbujam |
vedāntārthapravaktāraṃ tasmāt sampūjayedgurum || 54 ||
yasya smaraṇamātreṇa jñānamutpadyate svayam |
sa eva sarvasampattiḥ tasmātsampūjayedgurum || 55 ||
[pāṭhabhedaḥ -
kṛmikoṭibhirāviṣṭaṃ durgandhamalamūtrakam |
śleṣmaraktatvacāmāṃsairnaddhaṃ caitadvarānane ||
]
kṛmikoṭibhirāviṣṭaṃ durgandhakuladūṣitam |
anityaṃ duḥkhanilayaṃ dehaṃ viddhi varānane || 56 ||
saṃsāravṛkṣamārūḍhāḥ patanti narakārṇave |
yastānuddharate sarvān tasmai śrīgurave namaḥ || 57 ||
gururbrahmā gururviṣṇurgururdevo maheśvaraḥ |
gurussākṣāt parabrahma tasmai śrīgurave namaḥ || 58 ||
ajñānatimirāndhasya jñānāñjanaśalākayā |
cakṣurunmīlitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ || 59 ||
akhaṇḍamaṇḍalākāraṃ vyāptaṃ yena carācaram |
tatpadaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ || 60 ||
sthāvaraṃ jaṅgamaṃ vyāptaṃ yatkiñcitsacarācaram |
tvaṃ padaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ || 61 ||
cinmayavyāpitaṃ sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram |
asitvaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ || 62 ||
nimiṣānnimiṣārdhādvā yadvākyādvai vimucyate |
svātmānaṃ śivamālokya tasmai śrīgurave namaḥ || 63 ||
caitanyaṃ śāśvataṃ śāntaṃ vyomātītaṃ nirañjanam |
nādabindukalātītaṃ tasmai śrīgurave namaḥ || 64 ||
nirguṇaṃ nirmalaṃ śāntaṃ jaṅgamaṃ sthirameva ca |
vyāptaṃ yena jagatsarvaṃ tasmai śrīgurave namaḥ || 65 ||
sa pitā sa ca me mātā sa bandhuḥ sa ca devatā |
saṃsāramohanāśāya tasmai śrīgurave namaḥ || 66 ||
yatsattvena jagatsattvaṃ yatprakāśena bhāti tat |
yadānandena nandanti tasmai śrīgurave namaḥ || 67 ||
yasmin sthitamidaṃ sarvaṃ bhāti yadbhānarūpataḥ |
priyaṃ putrādi yatprītyā tasmai śrīgurave namaḥ || 68 ||
yenedaṃ darśitaṃ tattvaṃ cittacaityādikaṃ tathā |
jāgratsvapnasuṣuptyādi tasmai śrīgurave namaḥ || 69 ||
yasya jñānamidaṃ viśvaṃ na dṛśyaṃ bhinnabhedataḥ |
sadaikarūparūpāya tasmai śrīgurave namaḥ || 70 ||
yasya jñātaṃ mataṃ tasya mataṃ yasya na veda saḥ |
ananyabhāvabhāvāya tasmai śrīgurave namaḥ || 71 ||
yasmai kāraṇarūpāya kāryarūpeṇa bhāti yat |
kāryakāraṇarūpāya tasmai śrīgurave namaḥ || 72 ||
nānārūpamidaṃ viśvaṃ na kenāpyasti bhinnatā |
kāryakāraṇarūpāya tasmai śrīgurave namaḥ || 73 ||
jñānaśaktisamārūḍhatattvamālāvibhūṣiṇe |
bhuktimuktipradātre ca tasmai śrīgurave namaḥ || 74 ||
anekajanmasamprāptakarmabandhavidāhine |
jñānānalaprabhāvena tasmai śrīgurave namaḥ || 75 ||
śoṣaṇaṃ bhavasindhośca dīpanaṃ kṣarasampadām |
guroḥ pādodakaṃ yasya tasmai śrīgurave namaḥ || 76 ||
na guroradhikaṃ tattvaṃ na guroradhikaṃ tapaḥ |
na guroradhikaṃ jñānaṃ tasmai śrīgurave namaḥ || 77 ||
mannāthaḥ śrījagannātho madguruḥ śrījagadguruḥ |
mamā''tmā sarvabhūtātmā tasmai śrīgurave namaḥ || 78 ||
gururādiranādiśca guruḥ paramadaivatam |
gurumantrasamo nāsti tasmai śrīgurave namaḥ || 79 ||
eka eva paro bandhurviṣame samupasthite |
guruḥ sakaladharmātmā tasmai śrīgurave namaḥ || 80 ||
gurumadhye sthitaṃ viśvaṃ viśvamadhye sthito guruḥ |
gururviśvaṃ na cānyo'sti tasmai śrīgurave namaḥ || 81 ||
bhavāraṇyapraviṣṭasya diṅmohabhrāntacetasaḥ |
yena sandarśitaḥ panthāḥ tasmai śrīgurave namaḥ || 82 ||
tāpatrayāgnitaptānāmaśāntaprāṇināṃ mude |
gurureva parā gaṅgā tasmai śrīgurave namaḥ || 83 ||
[pāṭhabhedaḥ -
ajñānenāhinā grastāḥ prāṇinastān cikitsakaḥ |
vidyāsvarūpo bhagavāṃstasmai śrīgurave namaḥ ||
]
ajñānasarpadaṣṭānāṃ prāṇināṃ kaścikitsakaḥ |
samyagjñānamahāmantravedinaṃ sadguru vinā || 84 ||
hetave jagatāmeva saṃsārārṇavasetave |
prabhave sarvavidyānāṃ śambhave gurave namaḥ || 85 ||
dhyānamūlaṃ gurormūrtiḥ pūjāmūlaṃ guroḥ padam |
mantramūlaṃ gurorvākyaṃ muktimūlaṃ guroḥ kṛpā || 86 ||
saptasāgaraparyantatīrthasnānaphalaṃ tu yat |
guroḥ pādodabindośca sahasrāṃśe na tatphalam || 87 ||
śive ruṣṭe gurustrātā gurau ruṣṭe na kaścana |
labdhvā kulaguruṃ samyaggurumeva samāśrayet || 88 ||
madhulubdho yathā bhṛṅgaḥ puṣpātpuṣpāntaraṃ vrajet |
jñānalubdhastathā śiṣyo gurorgurvantaraṃ vrajet || 89 ||
vande gurupadadvandvaṃ vāṅmanātītagocaram |
śvetaraktaprabhābhinnaṃ śivaśaktyātmakaṃ param || 90 ||
gukāraṃ ca guṇātītaṃ rūkāraṃ rūpavarjitam |
guṇātītamarūpaṃ ca yo dadyātsa guruḥ smṛtaḥ || 91 ||
atrinetraḥ śivaḥ sākṣāt dvibāhuśca hariḥ smṛtaḥ |
yo'caturvadano brahmā śrīguruḥ kathitaḥ priye || 92 ||
ayaṃ mayāñjalirbaddho dayāsāgarasiddhaye |
yadanugrahato jantuścitrasaṃsāramuktibhāk || 93 ||
śrīguroḥ paramaṃ rūpaṃ vivekacakṣuragrataḥ |
mandabhāgyā na paśyanti andhāḥ sūryodayaṃ yathā || 94 ||
kulānāṃ kulakoṭīnāṃ tārakastatra tatkṣaṇāt |
atastaṃ sadguruṃ jñātvā trikālamabhivādayet || 95 ||
śrīnāthacaraṇadvandvaṃ yasyāṃ diśi virājate |
tasyāṃ diśi namaskuryāt bhaktyā pratidinaṃ priye || 96 ||
sāṣṭāṅgapraṇipātena stuvannityaṃ guruṃ bhajet |
bhajanāt sthairyamāpnoti svasvarūpamayo bhavet || 97 ||
dorbhyāṃ padbhyāṃ ca jānubhyāmurasā śirasā dṛśā |
manasā vacasā ceti praṇāmo'ṣṭāṅga ucyate || 98 ||
tasyai diśe satatamañjalireṣa nityaṃ
prakṣipyatāṃ mukharitairmadhuraiḥ prasūnaiḥ |
jāgarti yatra bhagavān gurucakravartī
viśvasthitipralayanāṭakanityasākṣī || 99 ||
abhyastaiḥ kimu dīrghakālavimalairvyādhipradairduṣkaraiḥ
prāṇāyāmaśatairanekakaraṇairduḥkhātmakairdurjayaiḥ |
yasminnabhyudite vinaśyati balī vāyuḥ svayaṃ tatkṣaṇāt
prāptuṃ tatsahajasvabhāvamaniśaṃ seveta caikaṃ gurum || 100 ||
jñānaṃ vinā muktipadaṃ labhyate gurubhaktitaḥ |
gurossamānato nānyat sādhanaṃ gurumārgiṇām || 101 ||
yasmātparataraṃ nāsti neti netīti vai śrutiḥ |
manasā vacasā caiva satyamārādhayedgurum || 102 ||
guroḥ kṛpāprasādena brahmaviṣṇumaheśvarāḥ |
sāmarthyamabhajan sarve sṛṣṭisthityantakarmaṇi || 103 ||
devakinnaragandharvāḥ pitṛyakṣāstu tumburaḥ |
munayo'pi na jānanti guruśuśrūṣaṇe vidhim || 104 ||
tārkikāśchāndasāścaiva daivajñāḥ karmaṭhāḥ priye |
laukikāste na jānanti gurutattvaṃ nirākulam || 105 ||
mahāhaṅkāragarveṇa tatovidyābalena ca |
bhramanti cāsmin saṃsāre ghaṭīyantraṃ yathā punaḥ || 106 ||
yajñino'pi na muktāḥ syuḥ na muktā yoginastathā |
tāpasā api no muktā gurutattvātparāṅmukhāḥ || 107 ||
na muktāstu ca gandharvāḥ pitṛyakṣāstu cāraṇāḥ |
ṛṣayaḥ siddhadevādyā gurusevāparāṅmukhāḥ || 108 ||
iti śrīskandapurāṇe uttarakhaṇḍe umāmaheśvara saṃvāde
śrī gurugītāyāṃ prathamo'dhyāyaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीगुरुभ्यो नमः ।
हरिः ओम् ।
ध्यानम्
हंसाभ्यां परिवृत्तपत्रकमलैर्दिव्यैर्जगत्कारणं
विश्वोत्कीर्णमनेकदेहनिलयं स्वच्छन्दमानन्दकम् ।
आद्यन्तैकमखण्डचिद्घनरसं पूर्णं ह्यनन्तं शुभं
प्रत्यक्षाक्षरविग्रहं गुरुपदं ध्यायेद्विभुं शाश्वतम् ॥
अथ प्रथमोऽध्यायः ॥
अचिन्त्याव्यक्तरूपाय निर्गुणाय गणात्मने ।
समस्तजगदाधारमूर्तये ब्रह्मणे नमः ॥ 1 ॥
ऋषय ऊचुः ।
सूत सूत महाप्राज्ञ निगमागमपारग ।
गुरुस्वरूपमस्माकं ब्रूहि सर्वमलापहम् ॥ 2 ॥
यस्य श्रवणमात्रेण देही दुःखाद्विमुच्यते ।
येन मार्गेण मुनयः सर्वज्ञत्वं प्रपेदिरे ॥ 3 ॥
यत्प्राप्य न पुनर्याति नरः संसारबन्धनम् ।
तथाविधं परं तत्त्वं वक्तव्यमधुना त्वया ॥ 4 ॥
गुह्याद्गुह्यतमं सारं गुरुगीता विशेषतः ।
त्वत्प्रसादाच्च श्रोतव्या तत्सर्वं ब्रूहि सूत नः ॥ 5 ॥
इति सम्प्रार्थितः सूतो मुनिसङ्घैर्मुहुर्मुहुः ॥
कुतूहलेन महता प्रोवाच मधुरं वचः ॥ 6 ॥
सूत उवाच ।
श्रुणुध्वं मुनयः सर्वे श्रद्धया परया मुदा ।
वदामि भवरोगघ्नीं गीतां मातृस्वरूपिणीम् ॥ 7 ॥
पुरा कैलासशिखरे सिद्धगन्धर्वसेविते ।
तत्र कल्पलतापुष्पमन्दिरेऽत्यन्तसुन्दरे ॥ 8 ॥
व्याघ्राजिने समासीनं शुकादिमुनिवन्दितम् ।
बोधयन्तं परं तत्त्वं मध्ये मुनिगणे क्वचित् ॥ 9 ॥
प्रणम्रवदना शश्वन्नमस्कुर्वन्तमादरात् ।
दृष्ट्वा विस्मयमापन्न पार्वती परिपृच्छति ॥ 10 ॥
पार्वत्युवाच ।
ॐ नमो देव देवेश परात्पर जगद्गुरो ।
त्वां नमस्कुर्वते भक्त्या सुरासुरनराः सदा ॥ 11 ॥
विधिविष्णुमहेन्द्राद्यैर्वन्द्यः खलु सदा भवान् ।
नमस्करोषि कस्मै त्वं नमस्काराश्रयः किल ॥ 12 ॥
दृष्ट्वैतत्कर्म विपुलमाश्चर्य प्रतिभाति मे ।
किमेतन्न विजानेऽहं कृपया वद मे प्रभो ॥ 13 ॥
भगवन् सर्वधर्मज्ञ व्रतानां व्रतनायकम् ।
ब्रूहि मे कृपया शम्भो गुरुमाहात्म्यमुत्तमम् ॥ 14 ॥
केन मार्गेण भो स्वामिन् देही ब्रह्ममयो भवेत् ।
तत्कृपां कुरु मे स्वामिन् नमामि चरणौ तव ॥ 15 ॥
इति सम्प्रार्थितः शश्वन्महादेवो महेश्वरः ।
आनन्दभरितः स्वान्ते पार्वतीमिदमब्रवीत् ॥ 16 ॥
श्री महादेव उवाच ।
न वक्तव्यमिदं देवि रहस्यातिरहस्यकम् ।
न कस्यापि पुरा प्रोक्तं त्वद्भक्त्यर्थं वदामि तत् ॥ 17 ॥
मम रूपाऽसि देवि त्वमतस्तत्कथयामि ते ।
लोकोपकारकः प्रश्नो न केनापि कृतः पुरा ॥ 18 ॥
यस्य देवे परा भक्तिर्यथा देवे तथा गुरौ ।
तस्यैते कथिता ह्यर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः ॥ 19 ॥
यो गुरुः स शिवः प्रोक्तो यः शिवः स गुरुः स्मृतः ।
विकल्पं यस्तु कुर्वीत स नरो गुरुतल्पगः ॥ 20 ॥
दुर्लभं त्रिषु लोकेषु तच्छृणुष्व वदाम्यहम् ।
गुरुब्रह्म विना नान्यः सत्यं सत्यं वरानने ॥ 21 ॥
वेदशास्त्रपुराणानि चेतिहासादिकानि च ।
मन्त्रयन्त्रादिविद्यानां मोहनोच्चाटनादिकम् ॥ 22 ॥
शैवशाक्तागमादीनि ह्यन्ये च बहवो मताः ।
अपभ्रंशाः समस्तानां जीवानां भ्रान्तचेतसाम् ॥ 23 ॥
जपस्तपो व्रतं तीर्थं यज्ञो दानं तथैव च ।
गुरुतत्त्वमविज्ञाय सर्वं व्यर्थं भवेत्प्रिये ॥ 24 ॥
गुरुबुद्ध्यात्मनो नान्यत् सत्यं सत्यं वरानने ।
तल्लाभार्थं प्रयत्नस्तु कर्तव्यश्च मनीषिभिः ॥ 25 ॥
गूढाविद्या जगन्माया देहश्चाज्ञानसम्भवः ।
विज्ञानं यत्प्रसादेन गुरुशब्देन कथ्यते ॥ 26 ॥
यदङ्घ्रिकमलद्वन्द्वं द्वन्द्वतापनिवारकम् ।
तारकं भवसिन्धोश्च तं गुरुं प्रणमाम्यहम् ॥ 27 ॥
देही ब्रह्म भवेद्यस्मात् त्वत्कृपार्थं वदामि तत् ।
सर्वपापविशुद्धात्मा श्रीगुरोः पादसेवनात् ॥ 28 ॥
सर्वतीर्थावगाहस्य सम्प्राप्नोति फलं नरः ।
गुरोः पादोदकं पीत्वा शेषं शिरसि धारयन् ॥ 29 ॥
शोषणं पापपङ्कस्य दीपनं ज्ञानतेजसः ।
गुरोः पादोदकं सम्यक् संसारार्णवतारकम् ॥ 30 ॥
अज्ञानमूलहरणं जन्मकर्मनिवारकम् ।
ज्ञानवैराग्यसिद्ध्यर्थं गुरोः पादोदकं पिबेत् ॥ 31 ॥
गुरुपादोदकं पानं गुरोरुच्छिष्टभोजनम् ।
गुरुमूर्तेः सदा ध्यानं गुरोर्नाम सदा जपः ॥ 32 ॥
स्वदेशिकस्यैव च नामकीर्तनं
भवेदनन्तस्य शिवस्य कीर्तनम् ।
स्वदेशिकस्यैव च नामचिन्तनं
भवेदनन्तस्य शिवस्य चिन्तनम् ॥ 33 ॥
यत्पादाम्बुजरेणुर्वै कोऽपि संसारवारिधौ ।
सेतुबन्धायते नाथं देशिकं तमुपास्महे ॥ 34 ॥
यदनुग्रहमात्रेण शोकमोहौ विनश्यतः ।
तस्मै श्रीदेशिकेन्द्राय नमोऽस्तु परमात्मने ॥ 35 ॥
यस्मादनुग्रहं लब्ध्वा महदज्ञानमुत्सृजेत् ।
तस्मै श्रीदेशिकेन्द्राय नमश्चाभीष्टसिद्धये ॥ 36 ॥
काशीक्षेत्रं निवासश्च जाह्नवी चरणोदकम् ।
गुरुर्विश्वेश्वरः साक्षात् तारकं ब्रह्मनिश्चयः ॥ 37 ॥
गुरुसेवा गया प्रोक्ता देहः स्यादक्षयो वटः ।
तत्पादं विष्णुपादं स्यात् तत्र दत्तमनस्ततम् ॥ 38 ॥
गुरुमूर्तिं स्मरेन्नित्यं गुरोर्नाम सदा जपेत् ।
गुरोराज्ञां प्रकुर्वीत गुरोरन्यं न भावयेत् ॥ 39 ॥
गुरुवक्त्रे स्थितं ब्रह्म प्राप्यते तत्प्रसादतः ।
गुरोर्ध्यानं सदा कुर्यात् कुलस्त्री स्वपतिं यथा ॥ 40 ॥
स्वाश्रमं च स्वजातिं च स्वकीर्तिं पुष्टिवर्धनम् ।
एतत्सर्वं परित्यज्य गुरुमेव समाश्रयेत् ॥ 41 ॥
अनन्याश्चिन्तयन्तो ये सुलभं परमं सुखम् ।
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन गुरोराराधनं कुरु ॥ 42 ॥
गुरुवक्त्रे स्थिता विद्या गुरुभक्त्या च लभ्यते ।
त्रैलोक्ये स्फुटवक्तारो देवर्षिपितृमानवाः ॥ 43 ॥
गुकारश्चान्धकारो हि रुकारस्तेज उच्यते ।
अज्ञानग्रासकं ब्रह्म गुरुरेव न संशयः ॥ 44 ॥
गुकारश्चान्धकारस्तु रुकारस्तन्निरोधकृत् ।
अन्धकारविनाशित्वाद्गुरुरित्यभिधीयते ॥
गुकारो भवरोगः स्यात् रुकारस्तन्निरोधकृत् ।
भवरोगहरत्वाच्च गुरुरित्यभिधीयते ॥ 45 ॥
गुकारश्च गुणातीतो रूपातीतो रुकारकः ।
गुणरूपविहीनत्वात् गुरुरित्यभिधीयते ॥ 46 ॥
गुकारः प्रथमो वर्णो मायादिगुणभासकः ।
रुकारोऽस्ति परं ब्रह्म मायाभ्रान्तिविमोचकम् ॥ 47 ॥
एवं गुरुपदं श्रेष्ठं देवानामपि दुर्लभम् ।
हाहाहूहूगणैश्चैव गन्धर्वाद्यैश्च पूजितम् ॥ 48 ॥
ध्रुवं तेषां च सर्वेषां नास्ति तत्त्वं गुरोः परम् ।
गुरोराराधनं कुर्यात् स्वजीवत्वं निवेदयेत् ॥ 49 ॥
आसनं शयनं वस्त्रं वाहनं भूषणादिकम् ।
साधकेन प्रदातव्यं गुरुसन्तोषकारणम् ॥ 50 ॥
कर्मणा मनसा वाचा सर्वदाऽऽराधयेद्गुरुम् ।
दीर्घदण्डं नमस्कृत्य निर्लज्जो गुरुसन्निधौ ॥ 51 ॥
शरीरमिन्द्रियं प्राणमर्थस्वजनबान्धवान् ।
आत्मदारादिकं सर्वं सद्गुरुभ्यो निवेदयेत् ॥ 52 ॥
गुरुरेको जगत्सर्वं ब्रह्मविष्णुशिवात्मकम् ।
गुरोः परतरं नास्ति तस्मात्सम्पूजयेद्गुरुम् ॥ 53 ॥
सर्वश्रुतिशिरोरत्नविराजितपदाम्बुजम् ।
वेदान्तार्थप्रवक्तारं तस्मात् सम्पूजयेद्गुरुम् ॥ 54 ॥
यस्य स्मरणमात्रेण ज्ञानमुत्पद्यते स्वयम् ।
स एव सर्वसम्पत्तिः तस्मात्सम्पूजयेद्गुरुम् ॥ 55 ॥
[पाठभेदः -
कृमिकोटिभिराविष्टं दुर्गन्धमलमूत्रकम् ।
श्लेष्मरक्तत्वचामांसैर्नद्धं चैतद्वरानने ॥
]
कृमिकोटिभिराविष्टं दुर्गन्धकुलदूषितम् ।
अनित्यं दुःखनिलयं देहं विद्धि वरानने ॥ 56 ॥
संसारवृक्षमारूढाः पतन्ति नरकार्णवे ।
यस्तानुद्धरते सर्वान् तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 57 ॥
गुरुर्ब्रह्मा गुरुर्विष्णुर्गुरुर्देवो महेश्वरः ।
गुरुस्साक्षात् परब्रह्म तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 58 ॥
अज्ञानतिमिरान्धस्य ज्ञानाञ्जनशलाकया ।
चक्षुरुन्मीलितं येन तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 59 ॥
अखण्डमण्डलाकारं व्याप्तं येन चराचरम् ।
तत्पदं दर्शितं येन तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 60 ॥
स्थावरं जङ्गमं व्याप्तं यत्किञ्चित्सचराचरम् ।
त्वं पदं दर्शितं येन तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 61 ॥
चिन्मयव्यापितं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ।
असित्वं दर्शितं येन तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 62 ॥
निमिषान्निमिषार्धाद्वा यद्वाक्याद्वै विमुच्यते ।
स्वात्मानं शिवमालोक्य तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 63 ॥
चैतन्यं शाश्वतं शान्तं व्योमातीतं निरञ्जनम् ।
नादबिन्दुकलातीतं तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 64 ॥
निर्गुणं निर्मलं शान्तं जङ्गमं स्थिरमेव च ।
व्याप्तं येन जगत्सर्वं तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 65 ॥
स पिता स च मे माता स बन्धुः स च देवता ।
संसारमोहनाशाय तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 66 ॥
यत्सत्त्वेन जगत्सत्त्वं यत्प्रकाशेन भाति तत् ।
यदानन्देन नन्दन्ति तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 67 ॥
यस्मिन् स्थितमिदं सर्वं भाति यद्भानरूपतः ।
प्रियं पुत्रादि यत्प्रीत्या तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 68 ॥
येनेदं दर्शितं तत्त्वं चित्तचैत्यादिकं तथा ।
जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्यादि तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 69 ॥
यस्य ज्ञानमिदं विश्वं न दृश्यं भिन्नभेदतः ।
सदैकरूपरूपाय तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 70 ॥
यस्य ज्ञातं मतं तस्य मतं यस्य न वेद सः ।
अनन्यभावभावाय तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 71 ॥
यस्मै कारणरूपाय कार्यरूपेण भाति यत् ।
कार्यकारणरूपाय तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 72 ॥
नानारूपमिदं विश्वं न केनाप्यस्ति भिन्नता ।
कार्यकारणरूपाय तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 73 ॥
ज्ञानशक्तिसमारूढतत्त्वमालाविभूषिणे ।
भुक्तिमुक्तिप्रदात्रे च तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 74 ॥
अनेकजन्मसम्प्राप्तकर्मबन्धविदाहिने ।
ज्ञानानलप्रभावेन तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 75 ॥
शोषणं भवसिन्धोश्च दीपनं क्षरसम्पदाम् ।
गुरोः पादोदकं यस्य तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 76 ॥
न गुरोरधिकं तत्त्वं न गुरोरधिकं तपः ।
न गुरोरधिकं ज्ञानं तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 77 ॥
मन्नाथः श्रीजगन्नाथो मद्गुरुः श्रीजगद्गुरुः ।
ममाऽऽत्मा सर्वभूतात्मा तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 78 ॥
गुरुरादिरनादिश्च गुरुः परमदैवतम् ।
गुरुमन्त्रसमो नास्ति तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 79 ॥
एक एव परो बन्धुर्विषमे समुपस्थिते ।
गुरुः सकलधर्मात्मा तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 80 ॥
गुरुमध्ये स्थितं विश्वं विश्वमध्ये स्थितो गुरुः ।
गुरुर्विश्वं न चान्योऽस्ति तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 81 ॥
भवारण्यप्रविष्टस्य दिङ्मोहभ्रान्तचेतसः ।
येन सन्दर्शितः पन्थाः तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 82 ॥
तापत्रयाग्नितप्तानामशान्तप्राणिनां मुदे ।
गुरुरेव परा गङ्गा तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ 83 ॥
[पाठभेदः -
अज्ञानेनाहिना ग्रस्ताः प्राणिनस्तान् चिकित्सकः ।
विद्यास्वरूपो भगवांस्तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥
]
अज्ञानसर्पदष्टानां प्राणिनां कश्चिकित्सकः ।
सम्यग्ज्ञानमहामन्त्रवेदिनं सद्गुरु विना ॥ 84 ॥
हेतवे जगतामेव संसारार्णवसेतवे ।
प्रभवे सर्वविद्यानां शम्भवे गुरवे नमः ॥ 85 ॥
ध्यानमूलं गुरोर्मूर्तिः पूजामूलं गुरोः पदम् ।
मन्त्रमूलं गुरोर्वाक्यं मुक्तिमूलं गुरोः कृपा ॥ 86 ॥
सप्तसागरपर्यन्ततीर्थस्नानफलं तु यत् ।
गुरोः पादोदबिन्दोश्च सहस्रांशे न तत्फलम् ॥ 87 ॥
शिवे रुष्टे गुरुस्त्राता गुरौ रुष्टे न कश्चन ।
लब्ध्वा कुलगुरुं सम्यग्गुरुमेव समाश्रयेत् ॥ 88 ॥
मधुलुब्धो यथा भृङ्गः पुष्पात्पुष्पान्तरं व्रजेत् ।
ज्ञानलुब्धस्तथा शिष्यो गुरोर्गुर्वन्तरं व्रजेत् ॥ 89 ॥
वन्दे गुरुपदद्वन्द्वं वाङ्मनातीतगोचरम् ।
श्वेतरक्तप्रभाभिन्नं शिवशक्त्यात्मकं परम् ॥ 90 ॥
गुकारं च गुणातीतं रूकारं रूपवर्जितम् ।
गुणातीतमरूपं च यो दद्यात्स गुरुः स्मृतः ॥ 91 ॥
अत्रिनेत्रः शिवः साक्षात् द्विबाहुश्च हरिः स्मृतः ।
योऽचतुर्वदनो ब्रह्मा श्रीगुरुः कथितः प्रिये ॥ 92 ॥
अयं मयाञ्जलिर्बद्धो दयासागरसिद्धये ।
यदनुग्रहतो जन्तुश्चित्रसंसारमुक्तिभाक् ॥ 93 ॥
श्रीगुरोः परमं रूपं विवेकचक्षुरग्रतः ।
मन्दभाग्या न पश्यन्ति अन्धाः सूर्योदयं यथा ॥ 94 ॥
कुलानां कुलकोटीनां तारकस्तत्र तत्क्षणात् ।
अतस्तं सद्गुरुं ज्ञात्वा त्रिकालमभिवादयेत् ॥ 95 ॥
श्रीनाथचरणद्वन्द्वं यस्यां दिशि विराजते ।
तस्यां दिशि नमस्कुर्यात् भक्त्या प्रतिदिनं प्रिये ॥ 96 ॥
साष्टाङ्गप्रणिपातेन स्तुवन्नित्यं गुरुं भजेत् ।
भजनात् स्थैर्यमाप्नोति स्वस्वरूपमयो भवेत् ॥ 97 ॥
दोर्भ्यां पद्भ्यां च जानुभ्यामुरसा शिरसा दृशा ।
मनसा वचसा चेति प्रणामोऽष्टाङ्ग उच्यते ॥ 98 ॥
तस्यै दिशे सततमञ्जलिरेष नित्यं
प्रक्षिप्यतां मुखरितैर्मधुरैः प्रसूनैः ।
जागर्ति यत्र भगवान् गुरुचक्रवर्ती
विश्वस्थितिप्रलयनाटकनित्यसाक्षी ॥ 99 ॥
अभ्यस्तैः किमु दीर्घकालविमलैर्व्याधिप्रदैर्दुष्करैः
प्राणायामशतैरनेककरणैर्दुःखात्मकैर्दुर्जयैः ।
यस्मिन्नभ्युदिते विनश्यति बली वायुः स्वयं तत्क्षणात्
प्राप्तुं तत्सहजस्वभावमनिशं सेवेत चैकं गुरुम् ॥ 100 ॥
ज्ञानं विना मुक्तिपदं लभ्यते गुरुभक्तितः ।
गुरोस्समानतो नान्यत् साधनं गुरुमार्गिणाम् ॥ 101 ॥
यस्मात्परतरं नास्ति नेति नेतीति वै श्रुतिः ।
मनसा वचसा चैव सत्यमाराधयेद्गुरुम् ॥ 102 ॥
गुरोः कृपाप्रसादेन ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः ।
सामर्थ्यमभजन् सर्वे सृष्टिस्थित्यन्तकर्मणि ॥ 103 ॥
देवकिन्नरगन्धर्वाः पितृयक्षास्तु तुम्बुरः ।
मुनयोऽपि न जानन्ति गुरुशुश्रूषणे विधिम् ॥ 104 ॥
तार्किकाश्छान्दसाश्चैव दैवज्ञाः कर्मठाः प्रिये ।
लौकिकास्ते न जानन्ति गुरुतत्त्वं निराकुलम् ॥ 105 ॥
महाहङ्कारगर्वेण ततोविद्याबलेन च ।
भ्रमन्ति चास्मिन् संसारे घटीयन्त्रं यथा पुनः ॥ 106 ॥
यज्ञिनोऽपि न मुक्ताः स्युः न मुक्ता योगिनस्तथा ।
तापसा अपि नो मुक्ता गुरुतत्त्वात्पराङ्मुखाः ॥ 107 ॥
न मुक्तास्तु च गन्धर्वाः पितृयक्षास्तु चारणाः ।
ऋषयः सिद्धदेवाद्या गुरुसेवापराङ्मुखाः ॥ 108 ॥
इति श्रीस्कन्दपुराणे उत्तरखण्डे उमामहेश्वर संवादे
श्री गुरुगीतायां प्रथमोऽध्यायः ॥
śrīgurubhyo namaḥ |
hariḥ om |
dhyānam
haṃsābhyāṃ parivṛttapatrakamalairdivyairjagatkāraṇaṃ
viśvotkīrṇamanekadehanilayaṃ svacchandamānandakam |
ādyantaikamakhaṇḍacidghanarasaṃ pūrṇaṃ hyanantaṃ śubhaṃ
pratyakṣākṣaravigrahaṃ gurupadaṃ dhyāyedvibhuṃ śāśvatam ||
atha prathamo'dhyāyaḥ ||
acintyāvyaktarūpāya nirguṇāya gaṇātmane |
samastajagadādhāramūrtaye brahmaṇe namaḥ || 1 ||
ṛṣaya ūcuḥ |
sūta sūta mahāprājña nigamāgamapāraga |
gurusvarūpamasmākaṃ brūhi sarvamalāpaham || 2 ||
yasya śravaṇamātreṇa dehī duḥkhādvimucyate |
yena mārgeṇa munayaḥ sarvajñatvaṃ prapedire || 3 ||
yatprāpya na punaryāti naraḥ saṃsārabandhanam |
tathāvidhaṃ paraṃ tattvaṃ vaktavyamadhunā tvayā || 4 ||
guhyādguhyatamaṃ sāraṃ gurugītā viśeṣataḥ |
tvatprasādācca śrotavyā tatsarvaṃ brūhi sūta naḥ || 5 ||
iti samprārthitaḥ sūto munisaṅghairmuhurmuhuḥ ||
kutūhalena mahatā provāca madhuraṃ vacaḥ || 6 ||
sūta uvāca |
śruṇudhvaṃ munayaḥ sarve śraddhayā parayā mudā |
vadāmi bhavarogaghnīṃ gītāṃ mātṛsvarūpiṇīm || 7 ||
purā kailāsaśikhare siddhagandharvasevite |
tatra kalpalatāpuṣpamandire'tyantasundare || 8 ||
vyāghrājine samāsīnaṃ śukādimunivanditam |
bodhayantaṃ paraṃ tattvaṃ madhye munigaṇe kvacit || 9 ||
praṇamravadanā śaśvannamaskurvantamādarāt |
dṛṣṭvā vismayamāpanna pārvatī paripṛcchati || 10 ||
pārvatyuvāca |
oṃ namo deva deveśa parātpara jagadguro |
tvāṃ namaskurvate bhaktyā surāsuranarāḥ sadā || 11 ||
vidhiviṣṇumahendrādyairvandyaḥ khalu sadā bhavān |
namaskaroṣi kasmai tvaṃ namaskārāśrayaḥ kila || 12 ||
dṛṣṭvaitatkarma vipulamāścarya pratibhāti me |
kimetanna vijāne'haṃ kṛpayā vada me prabho || 13 ||
bhagavan sarvadharmajña vratānāṃ vratanāyakam |
brūhi me kṛpayā śambho gurumāhātmyamuttamam || 14 ||
kena mārgeṇa bho svāmin dehī brahmamayo bhavet |
tatkṛpāṃ kuru me svāmin namāmi caraṇau tava || 15 ||
iti samprārthitaḥ śaśvanmahādevo maheśvaraḥ |
ānandabharitaḥ svānte pārvatīmidamabravīt || 16 ||
śrī mahādeva uvāca |
na vaktavyamidaṃ devi rahasyātirahasyakam |
na kasyāpi purā proktaṃ tvadbhaktyarthaṃ vadāmi tat || 17 ||
mama rūpā'si devi tvamatastatkathayāmi te |
lokopakārakaḥ praśno na kenāpi kṛtaḥ purā || 18 ||
yasya deve parā bhaktiryathā deve tathā gurau |
tasyaite kathitā hyarthāḥ prakāśante mahātmanaḥ || 19 ||
yo guruḥ sa śivaḥ prokto yaḥ śivaḥ sa guruḥ smṛtaḥ |
vikalpaṃ yastu kurvīta sa naro gurutalpagaḥ || 20 ||
durlabhaṃ triṣu lokeṣu tacchṛṇuṣva vadāmyaham |
gurubrahma vinā nānyaḥ satyaṃ satyaṃ varānane || 21 ||
vedaśāstrapurāṇāni cetihāsādikāni ca |
mantrayantrādividyānāṃ mohanoccāṭanādikam || 22 ||
śaivaśāktāgamādīni hyanye ca bahavo matāḥ |
apabhraṃśāḥ samastānāṃ jīvānāṃ bhrāntacetasām || 23 ||
japastapo vrataṃ tīrthaṃ yajño dānaṃ tathaiva ca |
gurutattvamavijñāya sarvaṃ vyarthaṃ bhavetpriye || 24 ||
gurubuddhyātmano nānyat satyaṃ satyaṃ varānane |
tallābhārthaṃ prayatnastu kartavyaśca manīṣibhiḥ || 25 ||
gūḍhāvidyā jaganmāyā dehaścājñānasambhavaḥ |
vijñānaṃ yatprasādena guruśabdena kathyate || 26 ||
yadaṅghrikamaladvandvaṃ dvandvatāpanivārakam |
tārakaṃ bhavasindhośca taṃ guruṃ praṇamāmyaham || 27 ||
dehī brahma bhavedyasmāt tvatkṛpārthaṃ vadāmi tat |
sarvapāpaviśuddhātmā śrīguroḥ pādasevanāt || 28 ||
sarvatīrthāvagāhasya samprāpnoti phalaṃ naraḥ |
guroḥ pādodakaṃ pītvā śeṣaṃ śirasi dhārayan || 29 ||
śoṣaṇaṃ pāpapaṅkasya dīpanaṃ jñānatejasaḥ |
guroḥ pādodakaṃ samyak saṃsārārṇavatārakam || 30 ||
ajñānamūlaharaṇaṃ janmakarmanivārakam |
jñānavairāgyasiddhyarthaṃ guroḥ pādodakaṃ pibet || 31 ||
gurupādodakaṃ pānaṃ gurorucchiṣṭabhojanam |
gurumūrteḥ sadā dhyānaṃ gurornāma sadā japaḥ || 32 ||
svadeśikasyaiva ca nāmakīrtanaṃ
bhavedanantasya śivasya kīrtanam |
svadeśikasyaiva ca nāmacintanaṃ
bhavedanantasya śivasya cintanam || 33 ||
yatpādāmbujareṇurvai ko'pi saṃsāravāridhau |
setubandhāyate nāthaṃ deśikaṃ tamupāsmahe || 34 ||
yadanugrahamātreṇa śokamohau vinaśyataḥ |
tasmai śrīdeśikendrāya namo'stu paramātmane || 35 ||
yasmādanugrahaṃ labdhvā mahadajñānamutsṛjet |
tasmai śrīdeśikendrāya namaścābhīṣṭasiddhaye || 36 ||
kāśīkṣetraṃ nivāsaśca jāhnavī caraṇodakam |
gururviśveśvaraḥ sākṣāt tārakaṃ brahmaniścayaḥ || 37 ||
gurusevā gayā proktā dehaḥ syādakṣayo vaṭaḥ |
tatpādaṃ viṣṇupādaṃ syāt tatra dattamanastatam || 38 ||
gurumūrtiṃ smarennityaṃ gurornāma sadā japet |
gurorājñāṃ prakurvīta guroranyaṃ na bhāvayet || 39 ||
guruvaktre sthitaṃ brahma prāpyate tatprasādataḥ |
gurordhyānaṃ sadā kuryāt kulastrī svapatiṃ yathā || 40 ||
svāśramaṃ ca svajātiṃ ca svakīrtiṃ puṣṭivardhanam |
etatsarvaṃ parityajya gurumeva samāśrayet || 41 ||
ananyāścintayanto ye sulabhaṃ paramaṃ sukham |
tasmātsarvaprayatnena gurorārādhanaṃ kuru || 42 ||
guruvaktre sthitā vidyā gurubhaktyā ca labhyate |
trailokye sphuṭavaktāro devarṣipitṛmānavāḥ || 43 ||
gukāraścāndhakāro hi rukārasteja ucyate |
ajñānagrāsakaṃ brahma gurureva na saṃśayaḥ || 44 ||
gukāraścāndhakārastu rukārastannirodhakṛt |
andhakāravināśitvādgururityabhidhīyate ||
gukāro bhavarogaḥ syāt rukārastannirodhakṛt |
bhavarogaharatvācca gururityabhidhīyate || 45 ||
gukāraśca guṇātīto rūpātīto rukārakaḥ |
guṇarūpavihīnatvāt gururityabhidhīyate || 46 ||
gukāraḥ prathamo varṇo māyādiguṇabhāsakaḥ |
rukāro'sti paraṃ brahma māyābhrāntivimocakam || 47 ||
evaṃ gurupadaṃ śreṣṭhaṃ devānāmapi durlabham |
hāhāhūhūgaṇaiścaiva gandharvādyaiśca pūjitam || 48 ||
dhruvaṃ teṣāṃ ca sarveṣāṃ nāsti tattvaṃ guroḥ param |
gurorārādhanaṃ kuryāt svajīvatvaṃ nivedayet || 49 ||
āsanaṃ śayanaṃ vastraṃ vāhanaṃ bhūṣaṇādikam |
sādhakena pradātavyaṃ gurusantoṣakāraṇam || 50 ||
karmaṇā manasā vācā sarvadā''rādhayedgurum |
dīrghadaṇḍaṃ namaskṛtya nirlajjo gurusannidhau || 51 ||
śarīramindriyaṃ prāṇamarthasvajanabāndhavān |
ātmadārādikaṃ sarvaṃ sadgurubhyo nivedayet || 52 ||
gurureko jagatsarvaṃ brahmaviṣṇuśivātmakam |
guroḥ parataraṃ nāsti tasmātsampūjayedgurum || 53 ||
sarvaśrutiśiroratnavirājitapadāmbujam |
vedāntārthapravaktāraṃ tasmāt sampūjayedgurum || 54 ||
yasya smaraṇamātreṇa jñānamutpadyate svayam |
sa eva sarvasampattiḥ tasmātsampūjayedgurum || 55 ||
[pāṭhabhedaḥ -
kṛmikoṭibhirāviṣṭaṃ durgandhamalamūtrakam |
śleṣmaraktatvacāmāṃsairnaddhaṃ caitadvarānane ||
]
kṛmikoṭibhirāviṣṭaṃ durgandhakuladūṣitam |
anityaṃ duḥkhanilayaṃ dehaṃ viddhi varānane || 56 ||
saṃsāravṛkṣamārūḍhāḥ patanti narakārṇave |
yastānuddharate sarvān tasmai śrīgurave namaḥ || 57 ||
gururbrahmā gururviṣṇurgururdevo maheśvaraḥ |
gurussākṣāt parabrahma tasmai śrīgurave namaḥ || 58 ||
ajñānatimirāndhasya jñānāñjanaśalākayā |
cakṣurunmīlitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ || 59 ||
akhaṇḍamaṇḍalākāraṃ vyāptaṃ yena carācaram |
tatpadaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ || 60 ||
sthāvaraṃ jaṅgamaṃ vyāptaṃ yatkiñcitsacarācaram |
tvaṃ padaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ || 61 ||
cinmayavyāpitaṃ sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram |
asitvaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ || 62 ||
nimiṣānnimiṣārdhādvā yadvākyādvai vimucyate |
svātmānaṃ śivamālokya tasmai śrīgurave namaḥ || 63 ||
caitanyaṃ śāśvataṃ śāntaṃ vyomātītaṃ nirañjanam |
nādabindukalātītaṃ tasmai śrīgurave namaḥ || 64 ||
nirguṇaṃ nirmalaṃ śāntaṃ jaṅgamaṃ sthirameva ca |
vyāptaṃ yena jagatsarvaṃ tasmai śrīgurave namaḥ || 65 ||
sa pitā sa ca me mātā sa bandhuḥ sa ca devatā |
saṃsāramohanāśāya tasmai śrīgurave namaḥ || 66 ||
yatsattvena jagatsattvaṃ yatprakāśena bhāti tat |
yadānandena nandanti tasmai śrīgurave namaḥ || 67 ||
yasmin sthitamidaṃ sarvaṃ bhāti yadbhānarūpataḥ |
priyaṃ putrādi yatprītyā tasmai śrīgurave namaḥ || 68 ||
yenedaṃ darśitaṃ tattvaṃ cittacaityādikaṃ tathā |
jāgratsvapnasuṣuptyādi tasmai śrīgurave namaḥ || 69 ||
yasya jñānamidaṃ viśvaṃ na dṛśyaṃ bhinnabhedataḥ |
sadaikarūparūpāya tasmai śrīgurave namaḥ || 70 ||
yasya jñātaṃ mataṃ tasya mataṃ yasya na veda saḥ |
ananyabhāvabhāvāya tasmai śrīgurave namaḥ || 71 ||
yasmai kāraṇarūpāya kāryarūpeṇa bhāti yat |
kāryakāraṇarūpāya tasmai śrīgurave namaḥ || 72 ||
nānārūpamidaṃ viśvaṃ na kenāpyasti bhinnatā |
kāryakāraṇarūpāya tasmai śrīgurave namaḥ || 73 ||
jñānaśaktisamārūḍhatattvamālāvibhūṣiṇe |
bhuktimuktipradātre ca tasmai śrīgurave namaḥ || 74 ||
anekajanmasamprāptakarmabandhavidāhine |
jñānānalaprabhāvena tasmai śrīgurave namaḥ || 75 ||
śoṣaṇaṃ bhavasindhośca dīpanaṃ kṣarasampadām |
guroḥ pādodakaṃ yasya tasmai śrīgurave namaḥ || 76 ||
na guroradhikaṃ tattvaṃ na guroradhikaṃ tapaḥ |
na guroradhikaṃ jñānaṃ tasmai śrīgurave namaḥ || 77 ||
mannāthaḥ śrījagannātho madguruḥ śrījagadguruḥ |
mamā''tmā sarvabhūtātmā tasmai śrīgurave namaḥ || 78 ||
gururādiranādiśca guruḥ paramadaivatam |
gurumantrasamo nāsti tasmai śrīgurave namaḥ || 79 ||
eka eva paro bandhurviṣame samupasthite |
guruḥ sakaladharmātmā tasmai śrīgurave namaḥ || 80 ||
gurumadhye sthitaṃ viśvaṃ viśvamadhye sthito guruḥ |
gururviśvaṃ na cānyo'sti tasmai śrīgurave namaḥ || 81 ||
bhavāraṇyapraviṣṭasya diṅmohabhrāntacetasaḥ |
yena sandarśitaḥ panthāḥ tasmai śrīgurave namaḥ || 82 ||
tāpatrayāgnitaptānāmaśāntaprāṇināṃ mude |
gurureva parā gaṅgā tasmai śrīgurave namaḥ || 83 ||
[pāṭhabhedaḥ -
ajñānenāhinā grastāḥ prāṇinastān cikitsakaḥ |
vidyāsvarūpo bhagavāṃstasmai śrīgurave namaḥ ||
]
ajñānasarpadaṣṭānāṃ prāṇināṃ kaścikitsakaḥ |
samyagjñānamahāmantravedinaṃ sadguru vinā || 84 ||
hetave jagatāmeva saṃsārārṇavasetave |
prabhave sarvavidyānāṃ śambhave gurave namaḥ || 85 ||
dhyānamūlaṃ gurormūrtiḥ pūjāmūlaṃ guroḥ padam |
mantramūlaṃ gurorvākyaṃ muktimūlaṃ guroḥ kṛpā || 86 ||
saptasāgaraparyantatīrthasnānaphalaṃ tu yat |
guroḥ pādodabindośca sahasrāṃśe na tatphalam || 87 ||
śive ruṣṭe gurustrātā gurau ruṣṭe na kaścana |
labdhvā kulaguruṃ samyaggurumeva samāśrayet || 88 ||
madhulubdho yathā bhṛṅgaḥ puṣpātpuṣpāntaraṃ vrajet |
jñānalubdhastathā śiṣyo gurorgurvantaraṃ vrajet || 89 ||
vande gurupadadvandvaṃ vāṅmanātītagocaram |
śvetaraktaprabhābhinnaṃ śivaśaktyātmakaṃ param || 90 ||
gukāraṃ ca guṇātītaṃ rūkāraṃ rūpavarjitam |
guṇātītamarūpaṃ ca yo dadyātsa guruḥ smṛtaḥ || 91 ||
atrinetraḥ śivaḥ sākṣāt dvibāhuśca hariḥ smṛtaḥ |
yo'caturvadano brahmā śrīguruḥ kathitaḥ priye || 92 ||
ayaṃ mayāñjalirbaddho dayāsāgarasiddhaye |
yadanugrahato jantuścitrasaṃsāramuktibhāk || 93 ||
śrīguroḥ paramaṃ rūpaṃ vivekacakṣuragrataḥ |
mandabhāgyā na paśyanti andhāḥ sūryodayaṃ yathā || 94 ||
kulānāṃ kulakoṭīnāṃ tārakastatra tatkṣaṇāt |
atastaṃ sadguruṃ jñātvā trikālamabhivādayet || 95 ||
śrīnāthacaraṇadvandvaṃ yasyāṃ diśi virājate |
tasyāṃ diśi namaskuryāt bhaktyā pratidinaṃ priye || 96 ||
sāṣṭāṅgapraṇipātena stuvannityaṃ guruṃ bhajet |
bhajanāt sthairyamāpnoti svasvarūpamayo bhavet || 97 ||
dorbhyāṃ padbhyāṃ ca jānubhyāmurasā śirasā dṛśā |
manasā vacasā ceti praṇāmo'ṣṭāṅga ucyate || 98 ||
tasyai diśe satatamañjalireṣa nityaṃ
prakṣipyatāṃ mukharitairmadhuraiḥ prasūnaiḥ |
jāgarti yatra bhagavān gurucakravartī
viśvasthitipralayanāṭakanityasākṣī || 99 ||
abhyastaiḥ kimu dīrghakālavimalairvyādhipradairduṣkaraiḥ
prāṇāyāmaśatairanekakaraṇairduḥkhātmakairdurjayaiḥ |
yasminnabhyudite vinaśyati balī vāyuḥ svayaṃ tatkṣaṇāt
prāptuṃ tatsahajasvabhāvamaniśaṃ seveta caikaṃ gurum || 100 ||
jñānaṃ vinā muktipadaṃ labhyate gurubhaktitaḥ |
gurossamānato nānyat sādhanaṃ gurumārgiṇām || 101 ||
yasmātparataraṃ nāsti neti netīti vai śrutiḥ |
manasā vacasā caiva satyamārādhayedgurum || 102 ||
guroḥ kṛpāprasādena brahmaviṣṇumaheśvarāḥ |
sāmarthyamabhajan sarve sṛṣṭisthityantakarmaṇi || 103 ||
devakinnaragandharvāḥ pitṛyakṣāstu tumburaḥ |
munayo'pi na jānanti guruśuśrūṣaṇe vidhim || 104 ||
tārkikāśchāndasāścaiva daivajñāḥ karmaṭhāḥ priye |
laukikāste na jānanti gurutattvaṃ nirākulam || 105 ||
mahāhaṅkāragarveṇa tatovidyābalena ca |
bhramanti cāsmin saṃsāre ghaṭīyantraṃ yathā punaḥ || 106 ||
yajñino'pi na muktāḥ syuḥ na muktā yoginastathā |
tāpasā api no muktā gurutattvātparāṅmukhāḥ || 107 ||
na muktāstu ca gandharvāḥ pitṛyakṣāstu cāraṇāḥ |
ṛṣayaḥ siddhadevādyā gurusevāparāṅmukhāḥ || 108 ||
iti śrīskandapurāṇe uttarakhaṇḍe umāmaheśvara saṃvāde
śrī gurugītāyāṃ prathamo'dhyāyaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.