Shiva Sahasra Nama Stotram — Sinhala Script

පූර්වපීඨිකා ..

වාසුදේව උවාච .

තතඃ ස ප්රයතෝ භූත්වා මම තාත යුධිෂ්ඨිර .

ප්රාඤ්ජලිඃ ප්රාහ විප්රර්ෂිර්නාමසඞ්ග්රහමාදිතඃ .. 1 ..

උපමන්යුරුවාච .

බ්රහ්මප්රෝක්තෛරෘෂිප්රෝක්තෛර්වේදවේදාඞ්ගසම්භවෛඃ .

සර්වලෝකේෂු විඛ්යාතං ස්තුත්යං ස්තෝෂ්යාමි නාමභිඃ .. 2 ..

මහද්භිර්විහිතෛඃ සත්යෛඃ සිද්ධෛඃ සර්වාර්ථසාධකෛඃ .

ඍෂිණා තණ්ඩිනා භක්ත්යා කෘතෛර්වේදකෘතාත්මනා .. 3 ..

යථෝක්තෛඃ සාධුභිඃ ඛ්යාතෛර්මුනිභිස්තත්ත්වදර්ශිභිඃ .

ප්රවරං ප්රථමං ස්වර්ග්යං සර්වභූතහිතං ශුභම් .. 4 ..

ශ්රුතෛඃ සර්වත්ර ජගති බ්රහ්මලෝකාවතාරිතෛඃ .

සත්යෛස්තත්පරමං බ්රහ්ම බ්රහ්මප්රෝක්තං සනාතනම් .. 5 ..

වක්ෂ්යේ යදුකුලශ්රේෂ්ඨ ශෘණුෂ්වාවහිතෝ මම .

වරයෛනං භවං දේවං භක්තස්ත්වං පරමේශ්වරම් .. 6 ..

තේන තේ ශ්රාවයිෂ්යාමි යත්තද්බ්රහ්ම සනාතනම් .

න ශක්යං විස්තරාත්කෘත්ස්නං වක්තුං සර්වස්ය කේනචිත් .. 7 ..

යුක්තේනාපි විභූතීනාමපි වර්ෂශතෛරපි .

යස්යාදිර්මධ්යමන්තං ච සුරෛරපි න ගම්යතේ .. 8 ..

කස්තස්ය ශක්නුයාද්වක්තුං ගුණාන් කාර්ත්ස්න්යේන මාධව .

කිං තු දේවස්ය මහතඃ සඞ්ක්ෂිප්තාර්ථපදාක්ෂරම් .. 9 ..

ශක්තිතශ්චරිතං වක්ෂ්යේ ප්රසාදාත්තස්ය ධීමතඃ .

අප්රාප්ය තු තතෝ(අ)නුජ්ඤාං න ශක්යඃ ස්තෝතුමීශ්වරඃ .. 10 ..

යදා තේනාභ්යනුජ්ඤාතඃ ස්තුතෝ වෛ ස තදා මයා .

අනාදිනිධනස්යාහං ජගද්යෝනේර්මහාත්මනඃ .. 11 ..

නාම්නාං කිඤ්චිත්සමුද්දේශං වක්ෂ්යාම්යව්යක්තයෝනිනඃ .

වරදස්ය වරේණ්යස්ය විශ්වරූපස්ය ධීමතඃ .. 12 ..

ශෘණු නාම්නාං ච යං කෘෂ්ණ යදුක්තං පද්මයෝනිනා .

දශනාමසහස්රාණි යාන්යාහ ප්රපිතාමහඃ .. 13 ..

තානි නිර්මථ්ය මනසා දධ්නෝ ඝෘතමිවෝද්ධෘතම් .

ගිරේඃ සාරං යථා හේම පුෂ්පසාරං යථා මධු .. 14 ..

ඝෘතාත්සාරං යථා මණ්ඩස්තථෛතත්සාරමුද්ධෘතම් .

සර්වපාපාපහමිදං චතුර්වේදසමන්විතම් .. 15 ..

ප්රයත්නේනාධිගන්තව්යං ධාර්යං ච ප්රයතාත්මනා .

මාඞ්ගල්යං පෞෂ්ටිකං චෛව රක්ෂෝඝ්නං පාවනං මහත් .. 16 ..

ඉදං භක්තාය දාතව්යං ශ්රද්දධානාස්තිකාය ච .

නාශ්රද්දධානරූපාය නාස්තිකායාජිතාත්මනේ .. 17 ..

යශ්චාභ්යසූයතේ දේවං කාරණාත්මානමීශ්වරම් .

ස කෘෂ්ණ නරකං යාති සහ පූර්වෛඃ සහාත්මජෛඃ .. 18 ..

ඉදං ධ්යානමිදං යෝගමිදං ධ්යේයමනුත්තමම් .

ඉදං ජප්යමිදං ජ්ඤානං රහස්යමිදමුත්තමම් .. 19 ..

යං ජ්ඤාත්වා අන්තකාලේපි ගච්ඡේත පරමාං ගතිම් .

පවිත්රං මඞ්ගලං මේධ්යං කල්යාණමිදමුත්තමම් .. 20 ..

ඉදං බ්රහ්මා පුරා කෘත්වා සර්වලෝකපිතාමහඃ .

සර්ව ස්තවානාං රාජත්වේ දිව්යානාං සමකල්පයත් .. 21 ..

තදා ප්රභෘති චෛවායමීශ්වරස්ය මහාත්මනඃ .

ස්තවරාජ ඉති ඛ්යාතෝ ජගත්යමරපූජිතඃ .. 22 ..

බ්රහ්මලෝකාදයං ස්වර්ගේ ස්තවරාජෝ(අ)වතාරිතඃ .

යතස්තණ්ඩිඃ පුරා ප්රාප තේන තණ්ඩිකෘතෝ(අ)භවත් .. 23 ..

ස්වර්ගාච්චෛවාත්ර භූර්ලෝකං තණ්ඩිනා හ්යවතාරිතඃ .

සර්වමඞ්ගලමාඞ්ගල්යං සර්වපාපප්රණාශනම් .. 24 ..

නිගදිෂ්යේ මහාබාහෝ ස්තවානාමුත්තමං ස්තවම් .

බ්රහ්මණාමපි යද්බ්රහ්ම පරාණාමපි යත්පරම් .. 25 ..

තේජසාමපි යත්තේජස්තපසාමපි යත්තපඃ .

ශාන්තානාමපි යඃ ශාන්තෝ ද්යුතීනාමපි යා ද්යුතිඃ .. 26 ..

දාන්තානාමපි යෝ දාන්තෝ ධීමතාමපි යා ච ධීඃ .

දේවානාමපි යෝ දේව ඍෂීණාමපි යස්ත්වෘෂිඃ .. 27 ..

යජ්ඤානාමපි යෝ යජ්ඤඃ ශිවානාමපි යඃ ශිවඃ .

රුද්රාණාමපි යෝ රුද්රඃ ප්රභා ප්රභවතාමපි .. 28 ..

යෝගිනාමපි යෝ යෝගී කාරණානාං ච කාරණම් .

යතෝ ලෝකාඃ සම්භවන්ති න භවන්ති යතඃ පුනඃ .. 29 ..

සර්වභූතාත්මභූතස්ය හරස්යාමිතතේජසඃ .

අෂ්ටෝත්තරසහස්රං තු නාම්නාං ශර්වස්ය මේ ශෘණු .

යච්ඡ්රුත්වා මනුජව්යාඝ්ර සර්වාන්කාමානවාප්ස්යසි .. 30 ..

ධ්යානම් .

ශාන්තං පද්මාසනස්ථං ශශිධරමුකුටං පඤ්චවක්ත්රං ත්රිනේත්රං

ශූලං වජ්රං ච ඛඩ්ගං පරශුමභයදං දක්ෂභාගේ වහන්තම් .

නාගං පාශං ච ඝණ්ටාං ප්රලයහුතවහං සාඞ්කුශං වාමභාගේ

නානාලඞ්කාරයුක්තං ස්ඵටිකමණිනිභං පාර්වතීශං නමාමි ..

ස්තෝත්රම් .

ඕං ස්ථිරඃ ස්ථාණුඃ ප්රභුර්භීමඃ ප්රවරෝ වරදෝ වරඃ .

සර්වාත්මා සර්වවිඛ්යාතඃ සර්වඃ සර්වකරෝ භවඃ .. 1 ..

ජටී චර්මී ශිඛණ්ඩී ච සර්වාඞ්ගඃ සර්වභාවනඃ .

හරශ්ච හරිණාක්ෂශ්ච සර්වභූතහරඃ ප්රභුඃ .. 2 ..

ප්රවෘත්තිශ්ච නිවෘත්තිශ්ච නියතඃ ශාශ්වතෝ ධ්රුවඃ .

ශ්මශානවාසී භගවාන් ඛචරෝ ගෝචරෝ(අ)ර්දනඃ .. 3 ..

අභිවාද්යෝ මහාකර්මා තපස්වී භූතභාවනඃ .

උන්මත්තවේෂප්රච්ඡන්නඃ සර්වලෝකප්රජාපතිඃ .. 4 ..

මහාරූපෝ මහාකායෝ වෘෂරූපෝ මහායශාඃ .

මහාත්මා සර්වභූතාත්මා විශ්වරූපෝ මහාහනුඃ .. 5 ..

ලෝකපාලෝ(අ)න්තර්හිතාත්මා ප්රසාදෝ හයගර්දභිඃ .

පවිත්රං ච මහාංශ්චෛව නියමෝ නියමාශ්රිතඃ .. 6 ..

සර්වකර්මා ස්වයම්භූත ආදිරාදිකරෝ නිධිඃ .

සහස්රාක්ෂෝ විශාලාක්ෂඃ සෝමෝ නක්ෂත්රසාධකඃ .. 7 ..

චන්ද්රඃ සූර්යඃ ශනිඃ කේතුර්ග්රහෝ ග්රහපතිර්වරඃ .

අත්රිරත්ර්යා නමස්කර්තා මෘගබාණාර්පණෝ(අ)නඝඃ .. 8 .. [ආද්යන්තලයකර්තා ච]

මහාතපා ඝෝරතපා අදීනෝ දීනසාධකඃ .

සංවත්සරකරෝ මන්ත්රඃ ප්රමාණං පරමං තපඃ .. 9 ..

යෝගී යෝජ්යෝ මහාබීජෝ මහාරේතා මහාබලඃ .

සුවර්ණරේතාඃ සර්වජ්ඤඃ සුබීජෝ බීජවාහනඃ .. 10 ..

දශබාහුස්ත්වනිමිෂෝ නීලකණ්ඨ උමාපතිඃ .

විශ්වරූපඃ ස්වයං ශ්රේෂ්ඨෝ බලවීරෝ බලෝ ගණඃ .. 11 ..

ගණකර්තා ගණපතිර්දිග්වාසාඃ කාම ඒව ච .

මන්ත්රවිත්පරමෝ මන්ත්රඃ සර්වභාවකරෝ හරඃ .. 12 ..

කමණ්ඩලුධරෝ ධන්වී බාණහස්තඃ කපාලවාන් .

අශනී ශතඝ්නී ඛඩ්ගී පට්ටිශී චායුධී මහාන් .. 13 ..

ස්රුවහස්තඃ සුරූපශ්ච තේජස්තේජස්කරෝ නිධිඃ .

උෂ්ණීෂී ච සුවක්ත්රශ්ච උදග්රෝ විනතස්තථා .. 14 ..

දීර්ඝශ්ච හරිකේශශ්ච සුතීර්ථඃ කෘෂ්ණ ඒව ච .

සෘගාලරූපඃ සිද්ධාර්ථෝ මුණ්ඩඃ සර්වශුභඞ්කරඃ .. 15 ..

අජශ්ච බහුරූපශ්ච ගන්ධධාරී කපර්ද්යපි .

ඌර්ධ්වරේතා ඌර්ධ්වලිඞ්ග ඌර්ධ්වශායී නභඃස්ථලඃ .. 16 ..

ත්රිජටී චීරවාසාශ්ච රුද්රඃ සේනාපතිර්විභුඃ .

අහශ්චරෝ නක්තඤ්චරස්තිග්මමන්යුඃ සුවර්චසඃ .. 17 ..

ගජහා දෛත්යහා කාලෝ ලෝකධාතා ගුණාකරඃ .

සිංහශාර්දූලරූපශ්ච ආර්ද්රචර්මාම්බරාවෘතඃ .. 18 ..

කාලයෝගී මහානාදඃ සර්වකාමශ්චතුෂ්පථඃ .

නිශාචරඃ ප්රේතචාරී භූතචාරී මහේශ්වරඃ .. 19 ..

බහුභූතෝ බහුධරඃ ස්වර්භානුරමිතෝ ගතිඃ .

නෘත්යප්රියෝ නිත්යනර්තෝ නර්තකඃ සර්වලාලසඃ .. 20 ..

ඝෝරෝ මහාතපාඃ පාශෝ නිත්යෝ ගිරිරුහෝ නභඃ .

සහස්රහස්තෝ විජයෝ ව්යවසායෝ හ්යතන්ද්රිතඃ .. 21 ..

අධර්ෂණෝ ධර්ෂණාත්මා යජ්ඤහා කාමනාශකඃ . [මර්ෂ]

දක්ෂයාගාපහාරී ච සුසහෝ මධ්යමස්තථා .. 22 ..

තේජෝපහාරී බලහා මුදිතෝ(අ)ර්ථෝ(අ)ජිතෝ(අ)වරඃ .

ගම්භීරඝෝෂෝ ගම්භීරෝ ගම්භීරබලවාහනඃ .. 23 ..

න්යග්රෝධරූපෝ න්යග්රෝධෝ වෘක්ෂකර්ණස්ථිතිර්විභුඃ .

සුතීක්ෂ්ණදශනශ්චෛව මහාකායෝ මහානනඃ .. 24 ..

විෂ්වක්සේනෝ හරිර්යජ්ඤඃ සංයුගාපීඩවාහනඃ .

තීක්ෂ්ණතාපශ්ච හර්යශ්වඃ සහායඃ කර්මකාලවිත් .. 25 ..

විෂ්ණුප්රසාදිතෝ යජ්ඤඃ සමුද්රෝ බඩබාමුඛඃ .

හුතාශනසහායශ්ච ප්රශාන්තාත්මා හුතාශනඃ .. 26 ..

උග්රතේජා මහාතේජා ජන්යෝ විජයකාලවිත් .

ජ්යෝතිෂාමයනං සිද්ධිඃ සර්වවිග්රහ ඒව ච .. 27 ..

ශිඛී මුණ්ඩී ජටී ජ්වාලී මූර්තිජෝ මූර්ධගෝ බලී .

වේණවී පණවී තාලී ඛලී කාලකටඞ්කටඃ .. 28 ..

නක්ෂත්රවිග්රහමතිර්ගුණබුද්ධිර්ලයෝ(අ)ගමඃ .

ප්රජාපතිර්විශ්වබාහුර්විභාගඃ සර්වගෝ(අ)මුඛඃ .. 29 ..

විමෝචනඃ සුසරණෝ හිරණ්යකවචෝද්භවඃ .

මේඪ්රජෝ බලචාරී ච මහීචාරී ස්රුතස්තථා .. 30 .. [මේඝජෝ]

සර්වතූර්යනිනාදී ච සර්වාතෝද්යපරිග්රහඃ .

ව්යාලරූපෝ ගුහාවාසී ගුහෝ මාලී තරඞ්ගවිත් .. 31 ..

ත්රිදශස්ත්රිකාලධෘක්කර්මසර්වබන්ධවිමෝචනඃ .

බන්ධනස්ත්වසුරේන්ද්රාණාං යුධිශත්රුවිනාශනඃ .. 32 ..

සාඞ්ඛ්යප්රසාදෝ දුර්වාසාඃ සර්වසාධුනිෂේවිතඃ .

ප්රස්කන්දනෝ විභාගජ්ඤෝ අතුල්යෝ යජ්ඤභාගවිත් .. 33 ..

සර්වවාසඃ සර්වචාරී දුර්වාසා වාසවෝ(අ)මරඃ .

හෛමෝ හේමකරෝ(අ)යජ්ඤඃ සර්වධාරී ධරෝත්තමඃ .. 34 .. [යජ්ඤඃ]

ලෝහිතාක්ෂෝ මහාක්ෂශ්ච විජයාක්ෂෝ විශාරදඃ .

සඞ්ග්රහෝ නිග්රහඃ කර්තා සර්පචීරනිවාසනඃ .. 35 ..

මුඛ්යෝ(අ)මුඛ්යශ්ච දේහශ්ච කාහලිඃ සර්වකාමදඃ .

සර්වකාලප්රසාදශ්ච සුබලෝ බලරූපධෘත් .. 36 ..

සර්වකාමවරශ්චෛව සර්වදඃ සර්වතෝමුඛඃ .

ආකාශනිර්විරූපශ්ච නිපාතී හ්යවශඃ ඛගඃ .. 37 ..

රෞද්රරූපෝ(අ)ංශුරාදිත්යෝ බහුරශ්මිඃ සුවර්චසී .

වසුවේගෝ මහාවේගෝ මනෝවේගෝ නිශාචරඃ .. 38 ..

සර්වවාසී ශ්රියාවාසී උපදේශකරෝ(අ)කරඃ .

මුනිරාත්මනිරාලෝකඃ සම්භග්නශ්ච සහස්රදඃ .. 39 ..

පක්ෂී ච පක්ෂරූපශ්ච අතිදීප්තෝ විශාං පතිඃ .

උන්මාදෝ මදනඃ කාමෝ හ්යශ්වත්ථෝ(අ)ර්ථකරෝ යශඃ .. 40 ..

වාමදේවශ්ච වාමශ්ච ප්රාග්දක්ෂිණශ්ච වාමනඃ .

සිද්ධයෝගී මහර්ෂිශ්ච සිද්ධාර්ථඃ සිද්ධසාධකඃ .. 41 ..

භික්ෂුශ්ච භික්ෂුරූපශ්ච විපණෝ මෘදුරව්යයඃ .

මහාසේනෝ විශාඛශ්ච ෂෂ්ටිභාගෝ ගවාං පතිඃ .. 42 ..

වජ්රහස්තශ්ච විෂ්කම්භී චමූස්තම්භන ඒව ච .

වෘත්තාවෘත්තකරස්තාලෝ මධුර්මධුකලෝචනඃ .. 43 ..

වාචස්පත්යෝ වාජසනෝ නිත්යමාශ්රමපූජිතඃ . [නිත්යමාශ්රිතපූජිතඃ]

බ්රහ්මචාරී ලෝකචාරී සර්වචාරී විචාරවිත් .. 44 ..

ඊශාන ඊශ්වරඃ කාලෝ නිශාචාරී පිනාකභෘත් .

නිමිත්තස්ථෝ නිමිත්තං ච නන්දිර්නන්දිකරෝ හරිඃ .. 45 ..

නන්දීශ්වරශ්ච නන්දී ච නන්දනෝ නන්දිවර්ධනඃ .

භගහාරී නිහන්තා ච කාලෝ බ්රහ්මා පිතාමහඃ .. 46 ..

චතුර්මුඛෝ මහාලිඞ්ගශ්චාරුලිඞ්ගස්තථෛව ච .

ලිඞ්ගාධ්යක්ෂඃ සුරාධ්යක්ෂෝ යෝගාධ්යක්ෂෝ යුගාවහඃ .. 47 ..

බීජාධ්යක්ෂෝ බීජකර්තා අධ්යාත්මානුගතෝ බලඃ .

ඉතිහාසඃ සකල්පශ්ච ගෞතමෝ(අ)ථ නිශාකරඃ .. 48 ..

දම්භෝ හ්යදම්භෝ වෛදම්භෝ වශ්යෝ වශකරඃ කලිඃ .

ලෝකකර්තා පශුපතිර්මහාකර්තා හ්යනෞෂධඃ .. 49 ..

අක්ෂරං පරමං බ්රහ්ම බලවච්ඡක්ර ඒව ච .

නීතිර්හ්යනීතිඃ ශුද්ධාත්මා ශුද්ධෝ මාන්යෝ ගතාගතඃ .. 50 ..

බහුප්රසාදඃ සුස්වප්නෝ දර්පණෝ(අ)ථ ත්වමිත්රජිත් .

වේදකාරෝ මන්ත්රකාරෝ විද්වාන් සමරමර්දනඃ .. 51 ..

මහාමේඝනිවාසී ච මහාඝෝරෝ වශීකරඃ .

අග්නිජ්වාලෝ මහාජ්වාලෝ අතිධූම්රෝ හුතෝ හවිඃ .. 52 ..

වෘෂණඃ ශඞ්කරෝ නිත්යවර්චස්වී ධූමකේතනඃ .

නීලස්තථාඞ්ගලුබ්ධශ්ච ශෝභනෝ නිරවග්රහඃ .. 53 ..

ස්වස්තිදඃ ස්වස්තිභාවශ්ච භාගී භාගකරෝ ලඝුඃ .

උත්සඞ්ගශ්ච මහාඞ්ගශ්ච මහාගර්භපරායණඃ .. 54 ..

කෘෂ්ණවර්ණඃ සුවර්ණශ්ච ඉන්ද්රියං සර්වදේහිනාම් .

මහාපාදෝ මහාහස්තෝ මහාකායෝ මහායශාඃ .. 55 ..

මහාමූර්ධා මහාමාත්රෝ මහානේත්රෝ නිශාලයඃ .

මහාන්තකෝ මහාකර්ණෝ මහෝෂ්ඨශ්ච මහාහනුඃ .. 56 ..

මහානාසෝ මහාකම්බුර්මහාග්රීවඃ ශ්මශානභාක් .

මහාවක්ෂා මහෝරස්කෝ හ්යන්තරාත්මා මෘගාලයඃ .. 57 ..

ලම්බනෝ ලම්බිතෝෂ්ඨශ්ච මහාමායඃ පයෝනිධිඃ .

මහාදන්තෝ මහාදංෂ්ට්රෝ මහාජිහ්වෝ මහාමුඛඃ .. 58 ..

මහානඛෝ මහාරෝමා මහාකේශෝ මහාජටඃ .

ප්රසන්නශ්ච ප්රසාදශ්ච ප්රත්යයෝ ගිරිසාධනඃ .. 59 ..

ස්නේහනෝ(අ)ස්නේහනශ්චෛව අජිතශ්ච මහාමුනිඃ .

වෘක්ෂාකාරෝ වෘක්ෂකේතුරනලෝ වායුවාහනඃ .. 60 ..

ගණ්ඩලී මේරුධාමා ච දේවාධිපතිරේව ච .

අථර්වශීර්ෂඃ සාමාස්ය ඍක්සහස්රාමිතේක්ෂණඃ .. 61 ..

යජුඃ පාදභුජෝ ගුහ්යඃ ප්රකාශෝ ජඞ්ගමස්තථා .

අමෝඝාර්ථඃ ප්රසාදශ්ච අභිගම්යඃ සුදර්ශනඃ .. 62 ..

උපකාරඃ ප්රියඃ සර්වඃ කනකඃ කාඤ්චනච්ඡවිඃ .

නාභිර්නන්දිකරෝ භාවඃ පුෂ්කරස්ථපතිඃ ස්ථිරඃ .. 63 ..

ද්වාදශස්ත්රාසනශ්චාද්යෝ යජ්ඤෝ යජ්ඤසමාහිතඃ .

නක්තං කලිශ්ච කාලශ්ච මකරඃ කාලපූජිතඃ .. 64 ..

සගණෝ ගණකාරශ්ච භූතවාහනසාරථිඃ .

භස්මශයෝ භස්මගෝප්තා භස්මභූතස්තරුර්ගණඃ .. 65 ..

ලෝකපාලස්තථා(අ)ලෝකෝ මහාත්මා සර්වපූජිතඃ .

ශුක්ලස්ත්රිශුක්ලඃ සම්පන්නඃ ශුචිර්භූතනිෂේවිතඃ .. 66 ..

ආශ්රමස්ථඃ ක්රියාවස්ථෝ විශ්වකර්මමතිර්වරඃ .

විශාලශාඛස්තාම්රෝෂ්ඨෝ හ්යම්බුජාලඃ සුනිශ්චලඃ .. 67 ..

කපිලඃ කපිශඃ ශුක්ල ආයුශ්චෛව පරෝ¶ඃ .

ගන්ධර්වෝ හ්යදිතිස්තාර්ක්ෂ්යඃ සුවිජ්ඤේයඃ සුශාරදඃ .. 68 ..

පරශ්වධායුධෝ දේවෝ හ්යනුකාරී සුබාන්ධවඃ .

තුම්බවීණෝ මහාක්රෝධ ඌර්ධ්වරේතා ජලේශයඃ .. 69 ..

උග්රෝ වංශකරෝ වංශෝ වංශනාදෝ හ්යනින්දිතඃ .

සර්වාඞ්ගරූපෝ මායාවී සුහෘදෝ හ්යනිලෝ(අ)නලඃ .. 70 ..

බන්ධනෝ බන්ධකර්තා ච සුබන්ධනවිමෝචනඃ .

ස යජ්ඤාරිඃ ස කාමාරිර්මහාදංෂ්ට්රෝ මහායුධඃ .. 71 ..

බහුධා නින්දිතඃ ශර්වඃ ශඞ්කරඃ ශඞ්කරෝ(අ)ධනඃ .

අමරේශෝ මහාදේවෝ විශ්වදේවඃ සුරාරිහා .. 72 ..

අහිර්බුධ්න්යෝ(අ)නිලාභශ්ච චේකිතානෝ හවිස්තථා . [හරි]

අජෛකපාච්ච කාපාලී ත්රිශඞ්කුරජිතඃ ශිවඃ .. 73 ..

ධන්වන්තරිර්ධූමකේතුඃ ස්කන්දෝ වෛශ්රවණස්තථා .

ධාතා ශක්රශ්ච විෂ්ණුශ්ච මිත්රස්ත්වෂ්ටා ධ්රුවෝ ධරඃ .. 74 ..

ප්රභාවඃ සර්වගෝ වායුරර්යමා සවිතා රවිඃ .

උෂඞ්ගුශ්ච විධාතා ච මාන්ධාතා භූතභාවනඃ .. 75 ..

විභුර්වර්ණවිභාවී ච සර්වකාමගුණාවහඃ .

පද්මනාභෝ මහාගර්භශ්චන්ද්රවක්ත්රෝ(අ)නිලෝ(අ)නලඃ .. 76 ..

බලවාංශ්චෝපශාන්තශ්ච පුරාණඃ පුණ්යචඤ්චුරී .

කුරුකර්තා කුරුවාසී කුරුභූතෝ ගුණෞෂධඃ .. 77 ..

සර්වාශයෝ දර්භචාරී සර්වේෂාං ප්රාණිනාං පතිඃ .

දේවදේවඃ සුඛාසක්තඃ සදසත්සර්වරත්නවිත් .. 78 ..

කෛලාසගිරිවාසී ච හිමවද්ගිරිසංශ්රයඃ .

කූලහාරී කූලකර්තා බහුවිද්යෝ බහුප්රදඃ .. 79 ..

වණිජෝ වර්ධකී වෘක්ෂෝ වකුලශ්චන්දනශ්ඡදඃ .

සාරග්රීවෝ මහාජත්රුරලෝලශ්ච මහෞෂධඃ .. 80 ..

සිද්ධාර්ථකාරී සිද්ධාර්ථශ්ඡන්දෝව්යාකරණෝත්තරඃ .

සිංහනාදඃ සිංහදංෂ්ට්රඃ සිංහගඃ සිංහවාහනඃ .. 81 ..

ප්රභාවාත්මා ජගත්කාලස්ථාලෝ ලෝකහිතස්තරුඃ .

සාරඞ්ගෝ නවචක්රාඞ්ගඃ කේතුමාලී සභාවනඃ .. 82 ..

භූතාලයෝ භූතපතිරහෝරාත්රමනින්දිතඃ .. 83 ..

වාහිතා සර්වභූතානාං නිලයශ්ච විභුර්භවඃ .

අමෝඝඃ සංයතෝ හ්යශ්වෝ භෝජනඃ ප්රාණධාරණඃ .. 84 ..

ධෘතිමාන් මතිමාන් දක්ෂඃ සත්කෘතශ්ච යුගාධිපඃ .

ගෝපාලිර්ගෝපතිර්ග්රාමෝ ගෝචර්මවසනෝ හරිඃ .. 85 ..

හිරණ්යබාහුශ්ච තථා ගුහාපාලඃ ප්රවේශිනාම් .

ප්රකෘෂ්ටාරිර්මහාහර්ෂෝ ජිතකාමෝ ජිතේන්ද්රියඃ .. 86 ..

ගාන්ධාරශ්ච සුවාසශ්ච තපඃසක්තෝ රතිර්නරඃ .

මහාගීතෝ මහානෘත්යෝ හ්යප්සරෝගණසේවිතඃ .. 87 ..

මහාකේතුර්මහාධාතුර්නෛකසානුචරශ්චලඃ .

ආවේදනීය ආදේශඃ සර්වගන්ධසුඛාවහඃ .. 88 ..

තෝරණස්තාරණෝ වාතඃ පරිධී පතිඛේචරඃ .

සංයෝගෝ වර්ධනෝ වෘද්ධෝ අතිවෘද්ධෝ ගුණාධිකඃ .. 89 ..

නිත්ය ආත්මසහායශ්ච දේවාසුරපතිඃ පතිඃ .

යුක්තශ්ච යුක්තබාහුශ්ච දේවෝ දිවිසුපර්වණඃ .. 90 ..

ආෂාඪශ්ච සුෂාඪශ්ච ධ්රුවෝ(අ)ථ හරිණෝ හරඃ .

වපුරාවර්තමානේභ්යෝ වසුශ්රේෂ්ඨෝ මහාපථඃ .. 91 ..

ශිරෝහාරී විමර්ශශ්ච සර්වලක්ෂණලක්ෂිතඃ .

අක්ෂශ්ච රථයෝගී ච සර්වයෝගී මහාබලඃ .. 92 ..

සමාම්නායෝ(අ)සමාම්නායස්තීර්ථදේවෝ මහාරථඃ .

නිර්ජීවෝ ජීවනෝ මන්ත්රඃ ශුභාක්ෂෝ බහුකර්කශඃ .. 93 ..

රත්නප්රභූතෝ රක්තාඞ්ගෝ මහාර්ණවනිපානවිත් . [රත්නාඞ්ගෝ]

මූලං විශාලෝ හ්යමෘතෝ ව්යක්තාව්යක්තස්තපෝනිධිඃ .. 94 ..

ආරෝහණෝ(අ)ධිරෝහශ්ච ශීලධාරී මහායශාඃ .

සේනාකල්පෝ මහාකල්පෝ යෝගෝ යුගකරෝ හරිඃ .. 95 .. [යෝගකරෝ]

යුගරූපෝ මහාරූපෝ මහානාගහනෝ වධඃ .

න්යායනිර්වපණඃ පාදඃ පණ්ඩිතෝ හ්යචලෝපමඃ .. 96 ..

බහුමාලෝ මහාමාලඃ ශශී හරසුලෝචනඃ .

විස්තාරෝ ලවණඃ කූපස්ත්රියුගඃ සඵලෝදයඃ .. 97 ..

ත්රිලෝචනෝ විෂණ්ණාඞ්ගෝ මණිවිද්ධෝ ජටාධරඃ .

බින්දුර්විසර්ගඃ සුමුඛඃ ශරඃ සර්වායුධඃ සහඃ .. 98 ..

නිවේදනඃ සුඛාජාතඃ සුගන්ධාරෝ මහාධනුඃ .

ගන්ධපාලී ච භගවානුත්ථානඃ සර්වකර්මණාම් .. 99 ..

මන්ථානෝ බහුලෝ වායුඃ සකලඃ සර්වලෝචනඃ .

තලස්තාලඃ කරස්ථාලී ඌර්ධ්වසංහනනෝ මහාන් .. 100 ..

ඡත්රං සුච්ඡත්රෝ විඛ්යාතෝ ලෝකඃ සර්වාශ්රයඃ ක්රමඃ .

මුණ්ඩෝ විරූපෝ විකෘතෝ දණ්ඩී කුණ්ඩී විකුර්වණඃ .. 101 ..

හර්යක්ෂඃ කකුභෝ වජ්රී ශතජිහ්වඃ සහස්රපාත් .

සහස්රමූර්ධා දේවේන්ද්රඃ සර්වදේවමයෝ ගුරුඃ .. 102 ..

සහස්රබාහුඃ සර්වාඞ්ගඃ ශරණ්යඃ සර්වලෝකකෘත් .

පවිත්රං ත්රිකකුන්මන්ත්රඃ කනිෂ්ඨඃ කෘෂ්ණපිඞ්ගලඃ .. 103 ..

බ්රහ්මදණ්ඩවිනිර්මාතා ශතඝ්නීපාශශක්තිමාන් .

පද්මගර්භෝ මහාගර්භෝ බ්රහ්මගර්භෝ ජලෝද්භවඃ .. 104 ..

ගභස්තිර්බ්රහ්මකෘද්බ්රහ්මී බ්රහ්මවිද්බ්රාහ්මණෝ ගතිඃ .

අනන්තරූපෝ නෛකාත්මා තිග්මතේජාඃ ස්වයම්භුවඃ .. 105 ..

ඌර්ධ්වගාත්මා පශුපතිර්වාතරංහා මනෝජවඃ .

චන්දනී පද්මනාලාග්රඃ සුරභ්යුත්තරණෝ නරඃ .. 106 ..

කර්ණිකාරමහාස්රග්වී නීලමෞලිඃ පිනාකධෘත් .

උමාපතිරුමාකාන්තෝ ජාහ්නවීධෘදුමාධවඃ .. 107 ..

වරෝ වරාහෝ වරදෝ වරේණ්යඃ සුමහාස්වනඃ .

මහාප්රසාදෝ දමනඃ ශත්රුහා ශ්වේතපිඞ්ගලඃ .. 108 ..

පීතාත්මා පරමාත්මා ච ප්රයතාත්මා ප්රධානධෘත් . [ප්රීතාත්මා]

සර්වපාර්ශ්වමුඛස්ත්ර්යක්ෂෝ ධර්මසාධාරණෝ වරඃ .. 109 ..

චරාචරාත්මා සූක්ෂ්මාත්මා අමෘතෝ ගෝවෘෂේශ්වරඃ .

සාධ්යර්ෂිර්වසුරාදිත්යෝ විවස්වාන්සවිතාමෘතඃ .. 110 ..

ව්යාසඃ සර්ගඃ සුසඞ්ක්ෂේපෝ විස්තරඃ පර්යයෝ නරඃ .

ඍතුඃ සංවත්සරෝ මාසඃ පක්ෂඃ සඞ්ඛ්යාසමාපනඃ .. 111 ..

කලා කාෂ්ඨා ලවා මාත්රා මුහූර්තාහඃ ක්ෂපාඃ ක්ෂණාඃ .

විශ්වක්ෂේත්රං ප්රජාබීජං ලිඞ්ගමාද්යස්තු නිර්ගමඃ .. 112 ..

සදසද්ව්යක්තමව්යක්තං පිතා මාතා පිතාමහඃ .

ස්වර්ගද්වාරං ප්රජාද්වාරං මෝක්ෂද්වාරං ත්රිවිෂ්ටපම් .. 113 ..

නිර්වාණං හ්ලාදනශ්චෛව බ්රහ්මලෝකඃ පරා ගතිඃ .

දේවාසුරවිනිර්මාතා දේවාසුරපරායණඃ .. 114 ..

දේවාසුරගුරුර්දේවෝ දේවාසුරනමස්කෘතඃ .

දේවාසුරමහාමාත්රෝ දේවාසුරගණාශ්රයඃ .. 115 ..

දේවාසුරගණාධ්යක්ෂෝ දේවාසුරගණාග්රණීඃ .

දේවාතිදේවෝ දේවර්ෂිර්දේවාසුරවරප්රදඃ .. 116 .. [දේවාදි]

දේවාසුරේශ්වරෝ විශ්වෝ දේවාසුරමහේශ්වරඃ .

සර්වදේවමයෝ(අ)චින්ත්යෝ දේවතාත්මා(අ)(අ)ත්මසම්භවඃ .. 117 ..

උද්භිත්ත්රිවික්රමෝ වෛද්යෝ විරජෝ නීරජෝ(අ)මරඃ .

ඊඩ්යෝ හස්තීශ්වරෝ ව්යාඝ්රෝ දේවසිංහෝ නරර්ෂභඃ .. 118 ..

විබුධෝ(අ)ග්රවරඃ සූක්ෂ්මඃ සර්වදේවස්තපෝමයඃ .

සුයුක්තඃ ශෝභනෝ වජ්රී ප්රාසානාං ප්රභවෝ(අ)ව්යයඃ .. 119 ..

ගුහඃ කාන්තෝ නිජඃ සර්ගඃ පවිත්රං සර්වපාවනඃ .

ශෘඞ්ගී ශෘඞ්ගප්රියෝ බභ්රූ රාජරාජෝ නිරාමයඃ .. 120 ..

අභිරාමඃ සුරගණෝ විරාමඃ සර්වසාධනඃ .

ලලාටාක්ෂෝ විශ්වදේවෝ හරිණෝ බ්රහ්මවර්චසඃ .. 121 ..

ස්ථාවරාණාං පතිශ්චෛව නියමේන්ද්රියවර්ධනඃ .

සිද්ධාර්ථඃ සිද්ධභූතාර්ථෝ(අ)චින්ත්යඃ සත්යව්රතඃ ශුචිඃ .. 122 ..

ව්රතාධිපඃ පරං බ්රහ්ම භක්තානාං පරමා ගතිඃ . [භක්තානුග්රහකාරකඃ]

විමුක්තෝ මුක්තතේජාශ්ච ශ්රීමාන් ශ්රීවර්ධනෝ ජගත් .. 123 ..

උත්තරපීඨිකා (ඵලශෘති)

යථා ප්රධානං භගවානිති භක්ත්යා ස්තුතෝ මයා .

යං න බ්රහ්මාදයෝ දේවා විදුස්තත්ත්වේන නර්ෂයඃ .. 1 ..

ස්තෝතව්යමර්ච්යං වන්ද්යං ච කඃ ස්තෝෂ්යති ජගත්පතිම් .

භක්ත්යා ත්වේවං පුරස්කෘත්ය මයා යජ්ඤපතිර්විභුඃ .. 2 ..

තතෝ(අ)භ්යනුජ්ඤාං සම්ප්රාප්ය ස්තුතෝ මතිමතාං වරඃ .

ශිවමේභිඃ ස්තුවන් දේවං නාමභිඃ පුෂ්ටිවර්ධනෛඃ .. 3 ..

නිත්යයුක්තඃ ශුචිර්භක්තඃ ප්රාප්නෝත්යාත්මානමාත්මනා .

ඒතද්ධි පරමං බ්රහ්ම පරං බ්රහ්මාධිගච්ඡති .. 4 ..

ඍෂයශ්චෛව දේවාශ්ච ස්තුවන්ත්යේතේන තත්පරම් .

ස්තූයමානෝ මහාදේවස්තුෂ්යතේ නියතාත්මභිඃ .. 5 ..

භක්තානුකම්පී භගවානාත්මසංස්ථාකරෝ විභුඃ .

තථෛව ච මනුෂ්යේෂු යේ මනුෂ්යාඃ ප්රධානතඃ .. 6 ..

ආස්තිකාඃ ශ්රද්දධානාශ්ච බහුභිර්ජන්මභිඃ ස්තවෛඃ .

භක්ත්යා හ්යනන්යමීශානං පරං දේවං සනාතනම් .. 7 ..

කර්මණා මනසා වාචා භාවේනාමිතතේජසඃ .

ශයානා ජාග්රමාණාශ්ච ව්රජන්නුපවිශංස්තථා .. 8 ..

උන්මිෂන්නිමිෂංශ්චෛව චින්තයන්තඃ පුනඃ පුනඃ .

ශෘණ්වන්තඃ ශ්රාවයන්තශ්ච කථයන්තශ්ච තේ භවම් .. 9 ..

ස්තුවන්තඃ ස්තූයමානාශ්ච තුෂ්යන්ති ච රමන්ති ච .

ජන්මකෝටිසහස්රේෂු නානාසංසාරයෝනිෂු .. 10 ..

ජන්තෝර්විගතපාපස්ය භවේ භක්තිඃ ප්රජායතේ .

උත්පන්නා ච භවේ භක්තිරනන්යා සර්වභාවතඃ .. 11 ..

භාවිනඃ කාරණේ චාස්ය සර්වයුක්තස්ය සර්වථා .

ඒතද්දේවේෂු දුෂ්ප්රාපං මනුෂ්යේෂු න ලභ්යතේ .. 12 ..

නිර්විඝ්නා නිශ්චලා රුද්රේ භක්තිරව්යභිචාරිණී .

තස්යෛව ච ප්රසාදේන භක්තිරුත්පද්යතේ නෘණාම් .. 13 ..

යේන යාන්ති පරාං සිද්ධිං තද්භාවගතචේතසඃ .

යේ සර්වභාවානුගතාඃ ප්රපද්යන්තේ මහේශ්වරම් .. 14 ..

ප්රපන්නවත්සලෝ දේවඃ සංසාරාත්තාන්සමුද්ධරේත් .

ඒවමන්යේ විකුර්වන්ති දේවාඃ සංසාරමෝචනම් .. 15 ..

මනුෂ්යාණාමෘතේ දේවං නාන්යා ශක්තිස්තපෝබලම් .

ඉති තේනේන්ද්රකල්පේන භගවාන් සදසත්පතිඃ .. 16 ..

කෘත්තිවාසාඃ ස්තුතඃ කෘෂ්ණ තණ්ඩිනා ශුභබුද්ධිනා .

ස්තවමේතං භගවතෝ බ්රහ්මා ස්වයමධාරයත් .. 17 ..

ගීයතේ ච ස බුද්ධ්යේත බ්රහ්මා ශඞ්කරසන්නිධෞ .

ඉදං පුණ්යං පවිත්රං ච සර්වදා පාපනාශනම් .. 18 ..

යෝගදං මෝක්ෂදං චෛව ස්වර්ගදං තෝෂදං තථා .

ඒවමේතත්පඨන්තේ ය ඒකභක්ත්යා තු ශඞ්කරම් .. 19 ..

යා ගතිඃ සාඞ්ඛ්යයෝගානාං ව්රජන්ත්යේතාං ගතිං තදා .

ස්තවමේතං ප්රයත්නේන සදා රුද්රස්ය සන්නිධෞ .. 20 ..

අබ්දමේකං චරේද්භක්තඃ ප්රාප්නුයාදීප්සිතං ඵලම් .

ඒතද්රහස්යං පරමං බ්රහ්මණෝ හෘදි සංස්ථිතම් .. 21 ..

බ්රහ්මා ප්රෝවාච ශක්රාය ශක්රඃ ප්රෝවාච මෘත්යවේ .

මෘත්යුඃ ප්රෝවාච රුද්රේභ්යෝ රුද්රේභ්යස්තණ්ඩිමාගමත් .. 22 ..

මහතා තපසා ප්රාප්තස්තණ්ඩිනා බ්රහ්මසද්මනි .

තණ්ඩිඃ ප්රෝවාච ශුක්රාය ගෞතමාය ච භාර්ගවඃ .. 23 ..

වෛවස්වතාය මනවේ ගෞතමඃ ප්රාහ මාධව .

නාරායණාය සාධ්යාය සමාධිෂ්ඨාය ධීමතේ .. 24 ..

යමාය ප්රාහ භගවාන් සාධ්යෝ නාරායණෝ(අ)ච්යුතඃ .

නාචිකේතාය භගවානාහ වෛවස්වතෝ යමඃ .. 25 ..

මාර්කණ්ඩේයාය වාර්ෂ්ණේය නාචිකේතෝ(අ)භ්යභාෂත .

මාර්කණ්ඩේයාන්මයා ප්රාප්තෝ නියමේන ජනාර්දන .. 26 ..

තවාප්යහමමිත්රඝ්න ස්තවං දද්යාං හ්යවිශ්රුතම් .

ස්වර්ග්යමාරෝග්යමායුෂ්යං ධන්යං වේදේන සම්මිතම් .. 27 ..

නාස්ය විඝ්නං විකුර්වන්ති දානවා යක්ෂරාක්ෂසාඃ .

පිශාචා යාතුධානා වා ගුහ්යකා භුජගා අපි .. 28 ..

යඃ පඨේත ශුචිඃ පාර්ථ බ්රහ්මචාරී ජිතේන්ද්රියඃ . [භූත්වා]

අභග්නයෝගෝ වර්ෂං තු සෝ(අ)ශ්වමේධඵලං ලභේත් .. 29 ..

ඉති ශ්රීමහාභාරතේ අනුශාසනපර්වණි මහාදේවසහස්රනාම ස්තෝත්රං නාම සප්තදශෝ(අ)ධ්යායඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

pūrvapīṭhikā ||

vāsudeva uvāca |

tataḥ sa prayato bhūtvā mama tāta yudhiṣṭhira |

prāñjaliḥ prāha viprarṣirnāmasaṅgrahamāditaḥ || 1 ||

upamanyuruvāca |

brahmaproktairṛṣiproktairvedavedāṅgasambhavaiḥ |

sarvalokeṣu vikhyātaṃ stutyaṃ stoṣyāmi nāmabhiḥ || 2 ||

mahadbhirvihitaiḥ satyaiḥ siddhaiḥ sarvārthasādhakaiḥ |

ṛṣiṇā taṇḍinā bhaktyā kṛtairvedakṛtātmanā || 3 ||

yathoktaiḥ sādhubhiḥ khyātairmunibhistattvadarśibhiḥ |

pravaraṃ prathamaṃ svargyaṃ sarvabhūtahitaṃ śubham || 4 ||

śrutaiḥ sarvatra jagati brahmalokāvatāritaiḥ |

satyaistatparamaṃ brahma brahmaproktaṃ sanātanam || 5 ||

vakṣye yadukulaśreṣṭha śṛṇuṣvāvahito mama |

varayainaṃ bhavaṃ devaṃ bhaktastvaṃ parameśvaram || 6 ||

tena te śrāvayiṣyāmi yattadbrahma sanātanam |

na śakyaṃ vistarātkṛtsnaṃ vaktuṃ sarvasya kenacit || 7 ||

yuktenāpi vibhūtīnāmapi varṣaśatairapi |

yasyādirmadhyamantaṃ ca surairapi na gamyate || 8 ||

kastasya śaknuyādvaktuṃ guṇān kārtsnyena mādhava |

kiṃ tu devasya mahataḥ saṅkṣiptārthapadākṣaram || 9 ||

śaktitaścaritaṃ vakṣye prasādāttasya dhīmataḥ |

aprāpya tu tato'nujñāṃ na śakyaḥ stotumīśvaraḥ || 10 ||

yadā tenābhyanujñātaḥ stuto vai sa tadā mayā |

anādinidhanasyāhaṃ jagadyonermahātmanaḥ || 11 ||

nāmnāṃ kiñcitsamuddeśaṃ vakṣyāmyavyaktayoninaḥ |

varadasya vareṇyasya viśvarūpasya dhīmataḥ || 12 ||

śṛṇu nāmnāṃ ca yaṃ kṛṣṇa yaduktaṃ padmayoninā |

daśanāmasahasrāṇi yānyāha prapitāmahaḥ || 13 ||

tāni nirmathya manasā dadhno ghṛtamivoddhṛtam |

gireḥ sāraṃ yathā hema puṣpasāraṃ yathā madhu || 14 ||

ghṛtātsāraṃ yathā maṇḍastathaitatsāramuddhṛtam |

sarvapāpāpahamidaṃ caturvedasamanvitam || 15 ||

prayatnenādhigantavyaṃ dhāryaṃ ca prayatātmanā |

māṅgalyaṃ pauṣṭikaṃ caiva rakṣoghnaṃ pāvanaṃ mahat || 16 ||

idaṃ bhaktāya dātavyaṃ śraddadhānāstikāya ca |

nāśraddadhānarūpāya nāstikāyājitātmane || 17 ||

yaścābhyasūyate devaṃ kāraṇātmānamīśvaram |

sa kṛṣṇa narakaṃ yāti saha pūrvaiḥ sahātmajaiḥ || 18 ||

idaṃ dhyānamidaṃ yogamidaṃ dhyeyamanuttamam |

idaṃ japyamidaṃ jñānaṃ rahasyamidamuttamam || 19 ||

yaṃ jñātvā antakālepi gaccheta paramāṃ gatim |

pavitraṃ maṅgalaṃ medhyaṃ kalyāṇamidamuttamam || 20 ||

idaṃ brahmā purā kṛtvā sarvalokapitāmahaḥ |

sarva stavānāṃ rājatve divyānāṃ samakalpayat || 21 ||

tadā prabhṛti caivāyamīśvarasya mahātmanaḥ |

stavarāja iti khyāto jagatyamarapūjitaḥ || 22 ||

brahmalokādayaṃ svarge stavarājo'vatāritaḥ |

yatastaṇḍiḥ purā prāpa tena taṇḍikṛto'bhavat || 23 ||

svargāccaivātra bhūrlokaṃ taṇḍinā hyavatāritaḥ |

sarvamaṅgalamāṅgalyaṃ sarvapāpapraṇāśanam || 24 ||

nigadiṣye mahābāho stavānāmuttamaṃ stavam |

brahmaṇāmapi yadbrahma parāṇāmapi yatparam || 25 ||

tejasāmapi yattejastapasāmapi yattapaḥ |

śāntānāmapi yaḥ śānto dyutīnāmapi yā dyutiḥ || 26 ||

dāntānāmapi yo dānto dhīmatāmapi yā ca dhīḥ |

devānāmapi yo deva ṛṣīṇāmapi yastvṛṣiḥ || 27 ||

yajñānāmapi yo yajñaḥ śivānāmapi yaḥ śivaḥ |

rudrāṇāmapi yo rudraḥ prabhā prabhavatāmapi || 28 ||

yogināmapi yo yogī kāraṇānāṃ ca kāraṇam |

yato lokāḥ sambhavanti na bhavanti yataḥ punaḥ || 29 ||

sarvabhūtātmabhūtasya harasyāmitatejasaḥ |

aṣṭottarasahasraṃ tu nāmnāṃ śarvasya me śṛṇu |

yacchrutvā manujavyāghra sarvānkāmānavāpsyasi || 30 ||

dhyānam |

śāntaṃ padmāsanasthaṃ śaśidharamukuṭaṃ pañcavaktraṃ trinetraṃ

śūlaṃ vajraṃ ca khaḍgaṃ paraśumabhayadaṃ dakṣabhāge vahantam |

nāgaṃ pāśaṃ ca ghaṇṭāṃ pralayahutavahaṃ sāṅkuśaṃ vāmabhāge

nānālaṅkārayuktaṃ sphaṭikamaṇinibhaṃ pārvatīśaṃ namāmi ||

stotram |

oṃ sthiraḥ sthāṇuḥ prabhurbhīmaḥ pravaro varado varaḥ |

sarvātmā sarvavikhyātaḥ sarvaḥ sarvakaro bhavaḥ || 1 ||

jaṭī carmī śikhaṇḍī ca sarvāṅgaḥ sarvabhāvanaḥ |

haraśca hariṇākṣaśca sarvabhūtaharaḥ prabhuḥ || 2 ||

pravṛttiśca nivṛttiśca niyataḥ śāśvato dhruvaḥ |

śmaśānavāsī bhagavān khacaro gocaro'rdanaḥ || 3 ||

abhivādyo mahākarmā tapasvī bhūtabhāvanaḥ |

unmattaveṣapracchannaḥ sarvalokaprajāpatiḥ || 4 ||

mahārūpo mahākāyo vṛṣarūpo mahāyaśāḥ |

mahātmā sarvabhūtātmā viśvarūpo mahāhanuḥ || 5 ||

lokapālo'ntarhitātmā prasādo hayagardabhiḥ |

pavitraṃ ca mahāṃścaiva niyamo niyamāśritaḥ || 6 ||

sarvakarmā svayambhūta ādirādikaro nidhiḥ |

sahasrākṣo viśālākṣaḥ somo nakṣatrasādhakaḥ || 7 ||

candraḥ sūryaḥ śaniḥ keturgraho grahapatirvaraḥ |

atriratryā namaskartā mṛgabāṇārpaṇo'naghaḥ || 8 || [ādyantalayakartā ca]

mahātapā ghoratapā adīno dīnasādhakaḥ |

saṃvatsarakaro mantraḥ pramāṇaṃ paramaṃ tapaḥ || 9 ||

yogī yojyo mahābījo mahāretā mahābalaḥ |

suvarṇaretāḥ sarvajñaḥ subījo bījavāhanaḥ || 10 ||

daśabāhustvanimiṣo nīlakaṇṭha umāpatiḥ |

viśvarūpaḥ svayaṃ śreṣṭho balavīro balo gaṇaḥ || 11 ||

gaṇakartā gaṇapatirdigvāsāḥ kāma eva ca |

mantravitparamo mantraḥ sarvabhāvakaro haraḥ || 12 ||

kamaṇḍaludharo dhanvī bāṇahastaḥ kapālavān |

aśanī śataghnī khaḍgī paṭṭiśī cāyudhī mahān || 13 ||

sruvahastaḥ surūpaśca tejastejaskaro nidhiḥ |

uṣṇīṣī ca suvaktraśca udagro vinatastathā || 14 ||

dīrghaśca harikeśaśca sutīrthaḥ kṛṣṇa eva ca |

sṛgālarūpaḥ siddhārtho muṇḍaḥ sarvaśubhaṅkaraḥ || 15 ||

ajaśca bahurūpaśca gandhadhārī kapardyapi |

ūrdhvaretā ūrdhvaliṅga ūrdhvaśāyī nabhaḥsthalaḥ || 16 ||

trijaṭī cīravāsāśca rudraḥ senāpatirvibhuḥ |

ahaścaro naktañcarastigmamanyuḥ suvarcasaḥ || 17 ||

gajahā daityahā kālo lokadhātā guṇākaraḥ |

siṃhaśārdūlarūpaśca ārdracarmāmbarāvṛtaḥ || 18 ||

kālayogī mahānādaḥ sarvakāmaścatuṣpathaḥ |

niśācaraḥ pretacārī bhūtacārī maheśvaraḥ || 19 ||

bahubhūto bahudharaḥ svarbhānuramito gatiḥ |

nṛtyapriyo nityanarto nartakaḥ sarvalālasaḥ || 20 ||

ghoro mahātapāḥ pāśo nityo giriruho nabhaḥ |

sahasrahasto vijayo vyavasāyo hyatandritaḥ || 21 ||

adharṣaṇo dharṣaṇātmā yajñahā kāmanāśakaḥ | [marṣa]

dakṣayāgāpahārī ca susaho madhyamastathā || 22 ||

tejopahārī balahā mudito'rtho'jito'varaḥ |

gambhīraghoṣo gambhīro gambhīrabalavāhanaḥ || 23 ||

nyagrodharūpo nyagrodho vṛkṣakarṇasthitirvibhuḥ |

sutīkṣṇadaśanaścaiva mahākāyo mahānanaḥ || 24 ||

viṣvakseno hariryajñaḥ saṃyugāpīḍavāhanaḥ |

tīkṣṇatāpaśca haryaśvaḥ sahāyaḥ karmakālavit || 25 ||

viṣṇuprasādito yajñaḥ samudro baḍabāmukhaḥ |

hutāśanasahāyaśca praśāntātmā hutāśanaḥ || 26 ||

ugratejā mahātejā janyo vijayakālavit |

jyotiṣāmayanaṃ siddhiḥ sarvavigraha eva ca || 27 ||

śikhī muṇḍī jaṭī jvālī mūrtijo mūrdhago balī |

veṇavī paṇavī tālī khalī kālakaṭaṅkaṭaḥ || 28 ||

nakṣatravigrahamatirguṇabuddhirlayo'gamaḥ |

prajāpatirviśvabāhurvibhāgaḥ sarvago'mukhaḥ || 29 ||

vimocanaḥ susaraṇo hiraṇyakavacodbhavaḥ |

meḍhrajo balacārī ca mahīcārī srutastathā || 30 || [meghajo]

sarvatūryaninādī ca sarvātodyaparigrahaḥ |

vyālarūpo guhāvāsī guho mālī taraṅgavit || 31 ||

tridaśastrikāladhṛkkarmasarvabandhavimocanaḥ |

bandhanastvasurendrāṇāṃ yudhiśatruvināśanaḥ || 32 ||

sāṅkhyaprasādo durvāsāḥ sarvasādhuniṣevitaḥ |

praskandano vibhāgajño atulyo yajñabhāgavit || 33 ||

sarvavāsaḥ sarvacārī durvāsā vāsavo'maraḥ |

haimo hemakaro'yajñaḥ sarvadhārī dharottamaḥ || 34 || [yajñaḥ]

lohitākṣo mahākṣaśca vijayākṣo viśāradaḥ |

saṅgraho nigrahaḥ kartā sarpacīranivāsanaḥ || 35 ||

mukhyo'mukhyaśca dehaśca kāhaliḥ sarvakāmadaḥ |

sarvakālaprasādaśca subalo balarūpadhṛt || 36 ||

sarvakāmavaraścaiva sarvadaḥ sarvatomukhaḥ |

ākāśanirvirūpaśca nipātī hyavaśaḥ khagaḥ || 37 ||

raudrarūpo'ṃśurādityo bahuraśmiḥ suvarcasī |

vasuvego mahāvego manovego niśācaraḥ || 38 ||

sarvavāsī śriyāvāsī upadeśakaro'karaḥ |

munirātmanirālokaḥ sambhagnaśca sahasradaḥ || 39 ||

pakṣī ca pakṣarūpaśca atidīpto viśāṃ patiḥ |

unmādo madanaḥ kāmo hyaśvattho'rthakaro yaśaḥ || 40 ||

vāmadevaśca vāmaśca prāgdakṣiṇaśca vāmanaḥ |

siddhayogī maharṣiśca siddhārthaḥ siddhasādhakaḥ || 41 ||

bhikṣuśca bhikṣurūpaśca vipaṇo mṛduravyayaḥ |

mahāseno viśākhaśca ṣaṣṭibhāgo gavāṃ patiḥ || 42 ||

vajrahastaśca viṣkambhī camūstambhana eva ca |

vṛttāvṛttakarastālo madhurmadhukalocanaḥ || 43 ||

vācaspatyo vājasano nityamāśramapūjitaḥ | [nityamāśritapūjitaḥ]

brahmacārī lokacārī sarvacārī vicāravit || 44 ||

īśāna īśvaraḥ kālo niśācārī pinākabhṛt |

nimittastho nimittaṃ ca nandirnandikaro hariḥ || 45 ||

nandīśvaraśca nandī ca nandano nandivardhanaḥ |

bhagahārī nihantā ca kālo brahmā pitāmahaḥ || 46 ||

caturmukho mahāliṅgaścāruliṅgastathaiva ca |

liṅgādhyakṣaḥ surādhyakṣo yogādhyakṣo yugāvahaḥ || 47 ||

bījādhyakṣo bījakartā adhyātmānugato balaḥ |

itihāsaḥ sakalpaśca gautamo'tha niśākaraḥ || 48 ||

dambho hyadambho vaidambho vaśyo vaśakaraḥ kaliḥ |

lokakartā paśupatirmahākartā hyanauṣadhaḥ || 49 ||

akṣaraṃ paramaṃ brahma balavacchakra eva ca |

nītirhyanītiḥ śuddhātmā śuddho mānyo gatāgataḥ || 50 ||

bahuprasādaḥ susvapno darpaṇo'tha tvamitrajit |

vedakāro mantrakāro vidvān samaramardanaḥ || 51 ||

mahāmeghanivāsī ca mahāghoro vaśīkaraḥ |

agnijvālo mahājvālo atidhūmro huto haviḥ || 52 ||

vṛṣaṇaḥ śaṅkaro nityavarcasvī dhūmaketanaḥ |

nīlastathāṅgalubdhaśca śobhano niravagrahaḥ || 53 ||

svastidaḥ svastibhāvaśca bhāgī bhāgakaro laghuḥ |

utsaṅgaśca mahāṅgaśca mahāgarbhaparāyaṇaḥ || 54 ||

kṛṣṇavarṇaḥ suvarṇaśca indriyaṃ sarvadehinām |

mahāpādo mahāhasto mahākāyo mahāyaśāḥ || 55 ||

mahāmūrdhā mahāmātro mahānetro niśālayaḥ |

mahāntako mahākarṇo mahoṣṭhaśca mahāhanuḥ || 56 ||

mahānāso mahākamburmahāgrīvaḥ śmaśānabhāk |

mahāvakṣā mahorasko hyantarātmā mṛgālayaḥ || 57 ||

lambano lambitoṣṭhaśca mahāmāyaḥ payonidhiḥ |

mahādanto mahādaṃṣṭro mahājihvo mahāmukhaḥ || 58 ||

mahānakho mahāromā mahākeśo mahājaṭaḥ |

prasannaśca prasādaśca pratyayo girisādhanaḥ || 59 ||

snehano'snehanaścaiva ajitaśca mahāmuniḥ |

vṛkṣākāro vṛkṣaketuranalo vāyuvāhanaḥ || 60 ||

gaṇḍalī merudhāmā ca devādhipatireva ca |

atharvaśīrṣaḥ sāmāsya ṛksahasrāmitekṣaṇaḥ || 61 ||

yajuḥ pādabhujo guhyaḥ prakāśo jaṅgamastathā |

amoghārthaḥ prasādaśca abhigamyaḥ sudarśanaḥ || 62 ||

upakāraḥ priyaḥ sarvaḥ kanakaḥ kāñcanacchaviḥ |

nābhirnandikaro bhāvaḥ puṣkarasthapatiḥ sthiraḥ || 63 ||

dvādaśastrāsanaścādyo yajño yajñasamāhitaḥ |

naktaṃ kaliśca kālaśca makaraḥ kālapūjitaḥ || 64 ||

sagaṇo gaṇakāraśca bhūtavāhanasārathiḥ |

bhasmaśayo bhasmagoptā bhasmabhūtastarurgaṇaḥ || 65 ||

lokapālastathā'loko mahātmā sarvapūjitaḥ |

śuklastriśuklaḥ sampannaḥ śucirbhūtaniṣevitaḥ || 66 ||

āśramasthaḥ kriyāvastho viśvakarmamatirvaraḥ |

viśālaśākhastāmroṣṭho hyambujālaḥ suniścalaḥ || 67 ||

kapilaḥ kapiśaḥ śukla āyuścaiva paro¶ḥ |

gandharvo hyaditistārkṣyaḥ suvijñeyaḥ suśāradaḥ || 68 ||

paraśvadhāyudho devo hyanukārī subāndhavaḥ |

tumbavīṇo mahākrodha ūrdhvaretā jaleśayaḥ || 69 ||

ugro vaṃśakaro vaṃśo vaṃśanādo hyaninditaḥ |

sarvāṅgarūpo māyāvī suhṛdo hyanilo'nalaḥ || 70 ||

bandhano bandhakartā ca subandhanavimocanaḥ |

sa yajñāriḥ sa kāmārirmahādaṃṣṭro mahāyudhaḥ || 71 ||

bahudhā ninditaḥ śarvaḥ śaṅkaraḥ śaṅkaro'dhanaḥ |

amareśo mahādevo viśvadevaḥ surārihā || 72 ||

ahirbudhnyo'nilābhaśca cekitāno havistathā | [hari]

ajaikapācca kāpālī triśaṅkurajitaḥ śivaḥ || 73 ||

dhanvantarirdhūmaketuḥ skando vaiśravaṇastathā |

dhātā śakraśca viṣṇuśca mitrastvaṣṭā dhruvo dharaḥ || 74 ||

prabhāvaḥ sarvago vāyuraryamā savitā raviḥ |

uṣaṅguśca vidhātā ca māndhātā bhūtabhāvanaḥ || 75 ||

vibhurvarṇavibhāvī ca sarvakāmaguṇāvahaḥ |

padmanābho mahāgarbhaścandravaktro'nilo'nalaḥ || 76 ||

balavāṃścopaśāntaśca purāṇaḥ puṇyacañcurī |

kurukartā kuruvāsī kurubhūto guṇauṣadhaḥ || 77 ||

sarvāśayo darbhacārī sarveṣāṃ prāṇināṃ patiḥ |

devadevaḥ sukhāsaktaḥ sadasatsarvaratnavit || 78 ||

kailāsagirivāsī ca himavadgirisaṃśrayaḥ |

kūlahārī kūlakartā bahuvidyo bahupradaḥ || 79 ||

vaṇijo vardhakī vṛkṣo vakulaścandanaśchadaḥ |

sāragrīvo mahājatruralolaśca mahauṣadhaḥ || 80 ||

siddhārthakārī siddhārthaśchandovyākaraṇottaraḥ |

siṃhanādaḥ siṃhadaṃṣṭraḥ siṃhagaḥ siṃhavāhanaḥ || 81 ||

prabhāvātmā jagatkālasthālo lokahitastaruḥ |

sāraṅgo navacakrāṅgaḥ ketumālī sabhāvanaḥ || 82 ||

bhūtālayo bhūtapatirahorātramaninditaḥ || 83 ||

vāhitā sarvabhūtānāṃ nilayaśca vibhurbhavaḥ |

amoghaḥ saṃyato hyaśvo bhojanaḥ prāṇadhāraṇaḥ || 84 ||

dhṛtimān matimān dakṣaḥ satkṛtaśca yugādhipaḥ |

gopālirgopatirgrāmo gocarmavasano hariḥ || 85 ||

hiraṇyabāhuśca tathā guhāpālaḥ praveśinām |

prakṛṣṭārirmahāharṣo jitakāmo jitendriyaḥ || 86 ||

gāndhāraśca suvāsaśca tapaḥsakto ratirnaraḥ |

mahāgīto mahānṛtyo hyapsarogaṇasevitaḥ || 87 ||

mahāketurmahādhāturnaikasānucaraścalaḥ |

āvedanīya ādeśaḥ sarvagandhasukhāvahaḥ || 88 ||

toraṇastāraṇo vātaḥ paridhī patikhecaraḥ |

saṃyogo vardhano vṛddho ativṛddho guṇādhikaḥ || 89 ||

nitya ātmasahāyaśca devāsurapatiḥ patiḥ |

yuktaśca yuktabāhuśca devo divisuparvaṇaḥ || 90 ||

āṣāḍhaśca suṣāḍhaśca dhruvo'tha hariṇo haraḥ |

vapurāvartamānebhyo vasuśreṣṭho mahāpathaḥ || 91 ||

śirohārī vimarśaśca sarvalakṣaṇalakṣitaḥ |

akṣaśca rathayogī ca sarvayogī mahābalaḥ || 92 ||

samāmnāyo'samāmnāyastīrthadevo mahārathaḥ |

nirjīvo jīvano mantraḥ śubhākṣo bahukarkaśaḥ || 93 ||

ratnaprabhūto raktāṅgo mahārṇavanipānavit | [ratnāṅgo]

mūlaṃ viśālo hyamṛto vyaktāvyaktastaponidhiḥ || 94 ||

ārohaṇo'dhirohaśca śīladhārī mahāyaśāḥ |

senākalpo mahākalpo yogo yugakaro hariḥ || 95 || [yogakaro]

yugarūpo mahārūpo mahānāgahano vadhaḥ |

nyāyanirvapaṇaḥ pādaḥ paṇḍito hyacalopamaḥ || 96 ||

bahumālo mahāmālaḥ śaśī harasulocanaḥ |

vistāro lavaṇaḥ kūpastriyugaḥ saphalodayaḥ || 97 ||

trilocano viṣaṇṇāṅgo maṇividdho jaṭādharaḥ |

bindurvisargaḥ sumukhaḥ śaraḥ sarvāyudhaḥ sahaḥ || 98 ||

nivedanaḥ sukhājātaḥ sugandhāro mahādhanuḥ |

gandhapālī ca bhagavānutthānaḥ sarvakarmaṇām || 99 ||

manthāno bahulo vāyuḥ sakalaḥ sarvalocanaḥ |

talastālaḥ karasthālī ūrdhvasaṃhanano mahān || 100 ||

chatraṃ succhatro vikhyāto lokaḥ sarvāśrayaḥ kramaḥ |

muṇḍo virūpo vikṛto daṇḍī kuṇḍī vikurvaṇaḥ || 101 ||

haryakṣaḥ kakubho vajrī śatajihvaḥ sahasrapāt |

sahasramūrdhā devendraḥ sarvadevamayo guruḥ || 102 ||

sahasrabāhuḥ sarvāṅgaḥ śaraṇyaḥ sarvalokakṛt |

pavitraṃ trikakunmantraḥ kaniṣṭhaḥ kṛṣṇapiṅgalaḥ || 103 ||

brahmadaṇḍavinirmātā śataghnīpāśaśaktimān |

padmagarbho mahāgarbho brahmagarbho jalodbhavaḥ || 104 ||

gabhastirbrahmakṛdbrahmī brahmavidbrāhmaṇo gatiḥ |

anantarūpo naikātmā tigmatejāḥ svayambhuvaḥ || 105 ||

ūrdhvagātmā paśupatirvātaraṃhā manojavaḥ |

candanī padmanālāgraḥ surabhyuttaraṇo naraḥ || 106 ||

karṇikāramahāsragvī nīlamauliḥ pinākadhṛt |

umāpatirumākānto jāhnavīdhṛdumādhavaḥ || 107 ||

varo varāho varado vareṇyaḥ sumahāsvanaḥ |

mahāprasādo damanaḥ śatruhā śvetapiṅgalaḥ || 108 ||

pītātmā paramātmā ca prayatātmā pradhānadhṛt | [prītātmā]

sarvapārśvamukhastryakṣo dharmasādhāraṇo varaḥ || 109 ||

carācarātmā sūkṣmātmā amṛto govṛṣeśvaraḥ |

sādhyarṣirvasurādityo vivasvānsavitāmṛtaḥ || 110 ||

vyāsaḥ sargaḥ susaṅkṣepo vistaraḥ paryayo naraḥ |

ṛtuḥ saṃvatsaro māsaḥ pakṣaḥ saṅkhyāsamāpanaḥ || 111 ||

kalā kāṣṭhā lavā mātrā muhūrtāhaḥ kṣapāḥ kṣaṇāḥ |

viśvakṣetraṃ prajābījaṃ liṅgamādyastu nirgamaḥ || 112 ||

sadasadvyaktamavyaktaṃ pitā mātā pitāmahaḥ |

svargadvāraṃ prajādvāraṃ mokṣadvāraṃ triviṣṭapam || 113 ||

nirvāṇaṃ hlādanaścaiva brahmalokaḥ parā gatiḥ |

devāsuravinirmātā devāsuraparāyaṇaḥ || 114 ||

devāsuragururdevo devāsuranamaskṛtaḥ |

devāsuramahāmātro devāsuragaṇāśrayaḥ || 115 ||

devāsuragaṇādhyakṣo devāsuragaṇāgraṇīḥ |

devātidevo devarṣirdevāsuravarapradaḥ || 116 || [devādi]

devāsureśvaro viśvo devāsuramaheśvaraḥ |

sarvadevamayo'cintyo devatātmā''tmasambhavaḥ || 117 ||

udbhittrivikramo vaidyo virajo nīrajo'maraḥ |

īḍyo hastīśvaro vyāghro devasiṃho nararṣabhaḥ || 118 ||

vibudho'gravaraḥ sūkṣmaḥ sarvadevastapomayaḥ |

suyuktaḥ śobhano vajrī prāsānāṃ prabhavo'vyayaḥ || 119 ||

guhaḥ kānto nijaḥ sargaḥ pavitraṃ sarvapāvanaḥ |

śṛṅgī śṛṅgapriyo babhrū rājarājo nirāmayaḥ || 120 ||

abhirāmaḥ suragaṇo virāmaḥ sarvasādhanaḥ |

lalāṭākṣo viśvadevo hariṇo brahmavarcasaḥ || 121 ||

sthāvarāṇāṃ patiścaiva niyamendriyavardhanaḥ |

siddhārthaḥ siddhabhūtārtho'cintyaḥ satyavrataḥ śuciḥ || 122 ||

vratādhipaḥ paraṃ brahma bhaktānāṃ paramā gatiḥ | [bhaktānugrahakārakaḥ]

vimukto muktatejāśca śrīmān śrīvardhano jagat || 123 ||

uttarapīṭhikā (phalaśṛti)

yathā pradhānaṃ bhagavāniti bhaktyā stuto mayā |

yaṃ na brahmādayo devā vidustattvena narṣayaḥ || 1 ||

stotavyamarcyaṃ vandyaṃ ca kaḥ stoṣyati jagatpatim |

bhaktyā tvevaṃ puraskṛtya mayā yajñapatirvibhuḥ || 2 ||

tato'bhyanujñāṃ samprāpya stuto matimatāṃ varaḥ |

śivamebhiḥ stuvan devaṃ nāmabhiḥ puṣṭivardhanaiḥ || 3 ||

nityayuktaḥ śucirbhaktaḥ prāpnotyātmānamātmanā |

etaddhi paramaṃ brahma paraṃ brahmādhigacchati || 4 ||

ṛṣayaścaiva devāśca stuvantyetena tatparam |

stūyamāno mahādevastuṣyate niyatātmabhiḥ || 5 ||

bhaktānukampī bhagavānātmasaṃsthākaro vibhuḥ |

tathaiva ca manuṣyeṣu ye manuṣyāḥ pradhānataḥ || 6 ||

āstikāḥ śraddadhānāśca bahubhirjanmabhiḥ stavaiḥ |

bhaktyā hyananyamīśānaṃ paraṃ devaṃ sanātanam || 7 ||

karmaṇā manasā vācā bhāvenāmitatejasaḥ |

śayānā jāgramāṇāśca vrajannupaviśaṃstathā || 8 ||

unmiṣannimiṣaṃścaiva cintayantaḥ punaḥ punaḥ |

śṛṇvantaḥ śrāvayantaśca kathayantaśca te bhavam || 9 ||

stuvantaḥ stūyamānāśca tuṣyanti ca ramanti ca |

janmakoṭisahasreṣu nānāsaṃsārayoniṣu || 10 ||

jantorvigatapāpasya bhave bhaktiḥ prajāyate |

utpannā ca bhave bhaktirananyā sarvabhāvataḥ || 11 ||

bhāvinaḥ kāraṇe cāsya sarvayuktasya sarvathā |

etaddeveṣu duṣprāpaṃ manuṣyeṣu na labhyate || 12 ||

nirvighnā niścalā rudre bhaktiravyabhicāriṇī |

tasyaiva ca prasādena bhaktirutpadyate nṛṇām || 13 ||

yena yānti parāṃ siddhiṃ tadbhāvagatacetasaḥ |

ye sarvabhāvānugatāḥ prapadyante maheśvaram || 14 ||

prapannavatsalo devaḥ saṃsārāttānsamuddharet |

evamanye vikurvanti devāḥ saṃsāramocanam || 15 ||

manuṣyāṇāmṛte devaṃ nānyā śaktistapobalam |

iti tenendrakalpena bhagavān sadasatpatiḥ || 16 ||

kṛttivāsāḥ stutaḥ kṛṣṇa taṇḍinā śubhabuddhinā |

stavametaṃ bhagavato brahmā svayamadhārayat || 17 ||

gīyate ca sa buddhyeta brahmā śaṅkarasannidhau |

idaṃ puṇyaṃ pavitraṃ ca sarvadā pāpanāśanam || 18 ||

yogadaṃ mokṣadaṃ caiva svargadaṃ toṣadaṃ tathā |

evametatpaṭhante ya ekabhaktyā tu śaṅkaram || 19 ||

yā gatiḥ sāṅkhyayogānāṃ vrajantyetāṃ gatiṃ tadā |

stavametaṃ prayatnena sadā rudrasya sannidhau || 20 ||

abdamekaṃ caredbhaktaḥ prāpnuyādīpsitaṃ phalam |

etadrahasyaṃ paramaṃ brahmaṇo hṛdi saṃsthitam || 21 ||

brahmā provāca śakrāya śakraḥ provāca mṛtyave |

mṛtyuḥ provāca rudrebhyo rudrebhyastaṇḍimāgamat || 22 ||

mahatā tapasā prāptastaṇḍinā brahmasadmani |

taṇḍiḥ provāca śukrāya gautamāya ca bhārgavaḥ || 23 ||

vaivasvatāya manave gautamaḥ prāha mādhava |

nārāyaṇāya sādhyāya samādhiṣṭhāya dhīmate || 24 ||

yamāya prāha bhagavān sādhyo nārāyaṇo'cyutaḥ |

nāciketāya bhagavānāha vaivasvato yamaḥ || 25 ||

mārkaṇḍeyāya vārṣṇeya nāciketo'bhyabhāṣata |

mārkaṇḍeyānmayā prāpto niyamena janārdana || 26 ||

tavāpyahamamitraghna stavaṃ dadyāṃ hyaviśrutam |

svargyamārogyamāyuṣyaṃ dhanyaṃ vedena sammitam || 27 ||

nāsya vighnaṃ vikurvanti dānavā yakṣarākṣasāḥ |

piśācā yātudhānā vā guhyakā bhujagā api || 28 ||

yaḥ paṭheta śuciḥ pārtha brahmacārī jitendriyaḥ | [bhūtvā]

abhagnayogo varṣaṃ tu so'śvamedhaphalaṃ labhet || 29 ||

iti śrīmahābhārate anuśāsanaparvaṇi mahādevasahasranāma stotraṃ nāma saptadaśo'dhyāyaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

पूर्वपीठिका ॥

वासुदेव उवाच ।

ततः स प्रयतो भूत्वा मम तात युधिष्ठिर ।

प्राञ्जलिः प्राह विप्रर्षिर्नामसङ्ग्रहमादितः ॥ 1 ॥

उपमन्युरुवाच ।

ब्रह्मप्रोक्तैरृषिप्रोक्तैर्वेदवेदाङ्गसम्भवैः ।

सर्वलोकेषु विख्यातं स्तुत्यं स्तोष्यामि नामभिः ॥ 2 ॥

महद्भिर्विहितैः सत्यैः सिद्धैः सर्वार्थसाधकैः ।

ऋषिणा तण्डिना भक्त्या कृतैर्वेदकृतात्मना ॥ 3 ॥

यथोक्तैः साधुभिः ख्यातैर्मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभिः ।

प्रवरं प्रथमं स्वर्ग्यं सर्वभूतहितं शुभम् ॥ 4 ॥

श्रुतैः सर्वत्र जगति ब्रह्मलोकावतारितैः ।

सत्यैस्तत्परमं ब्रह्म ब्रह्मप्रोक्तं सनातनम् ॥ 5 ॥

वक्ष्ये यदुकुलश्रेष्ठ शृणुष्वावहितो मम ।

वरयैनं भवं देवं भक्तस्त्वं परमेश्वरम् ॥ 6 ॥

तेन ते श्रावयिष्यामि यत्तद्ब्रह्म सनातनम् ।

न शक्यं विस्तरात्कृत्स्नं वक्तुं सर्वस्य केनचित् ॥ 7 ॥

युक्तेनापि विभूतीनामपि वर्षशतैरपि ।

यस्यादिर्मध्यमन्तं च सुरैरपि न गम्यते ॥ 8 ॥

कस्तस्य शक्नुयाद्वक्तुं गुणान् कार्त्स्न्येन माधव ।

किं तु देवस्य महतः सङ्क्षिप्तार्थपदाक्षरम् ॥ 9 ॥

शक्तितश्चरितं वक्ष्ये प्रसादात्तस्य धीमतः ।

अप्राप्य तु ततोऽनुज्ञां न शक्यः स्तोतुमीश्वरः ॥ 10 ॥

यदा तेनाभ्यनुज्ञातः स्तुतो वै स तदा मया ।

अनादिनिधनस्याहं जगद्योनेर्महात्मनः ॥ 11 ॥

नाम्नां किञ्चित्समुद्देशं वक्ष्याम्यव्यक्तयोनिनः ।

वरदस्य वरेण्यस्य विश्वरूपस्य धीमतः ॥ 12 ॥

शृणु नाम्नां च यं कृष्ण यदुक्तं पद्मयोनिना ।

दशनामसहस्राणि यान्याह प्रपितामहः ॥ 13 ॥

तानि निर्मथ्य मनसा दध्नो घृतमिवोद्धृतम् ।

गिरेः सारं यथा हेम पुष्पसारं यथा मधु ॥ 14 ॥

घृतात्सारं यथा मण्डस्तथैतत्सारमुद्धृतम् ।

सर्वपापापहमिदं चतुर्वेदसमन्वितम् ॥ 15 ॥

प्रयत्नेनाधिगन्तव्यं धार्यं च प्रयतात्मना ।

माङ्गल्यं पौष्टिकं चैव रक्षोघ्नं पावनं महत् ॥ 16 ॥

इदं भक्ताय दातव्यं श्रद्दधानास्तिकाय च ।

नाश्रद्दधानरूपाय नास्तिकायाजितात्मने ॥ 17 ॥

यश्चाभ्यसूयते देवं कारणात्मानमीश्वरम् ।

स कृष्ण नरकं याति सह पूर्वैः सहात्मजैः ॥ 18 ॥

इदं ध्यानमिदं योगमिदं ध्येयमनुत्तमम् ।

इदं जप्यमिदं ज्ञानं रहस्यमिदमुत्तमम् ॥ 19 ॥

यं ज्ञात्वा अन्तकालेपि गच्छेत परमां गतिम् ।

पवित्रं मङ्गलं मेध्यं कल्याणमिदमुत्तमम् ॥ 20 ॥

इदं ब्रह्मा पुरा कृत्वा सर्वलोकपितामहः ।

सर्व स्तवानां राजत्वे दिव्यानां समकल्पयत् ॥ 21 ॥

तदा प्रभृति चैवायमीश्वरस्य महात्मनः ।

स्तवराज इति ख्यातो जगत्यमरपूजितः ॥ 22 ॥

ब्रह्मलोकादयं स्वर्गे स्तवराजोऽवतारितः ।

यतस्तण्डिः पुरा प्राप तेन तण्डिकृतोऽभवत् ॥ 23 ॥

स्वर्गाच्चैवात्र भूर्लोकं तण्डिना ह्यवतारितः ।

सर्वमङ्गलमाङ्गल्यं सर्वपापप्रणाशनम् ॥ 24 ॥

निगदिष्ये महाबाहो स्तवानामुत्तमं स्तवम् ।

ब्रह्मणामपि यद्ब्रह्म पराणामपि यत्परम् ॥ 25 ॥

तेजसामपि यत्तेजस्तपसामपि यत्तपः ।

शान्तानामपि यः शान्तो द्युतीनामपि या द्युतिः ॥ 26 ॥

दान्तानामपि यो दान्तो धीमतामपि या च धीः ।

देवानामपि यो देव ऋषीणामपि यस्त्वृषिः ॥ 27 ॥

यज्ञानामपि यो यज्ञः शिवानामपि यः शिवः ।

रुद्राणामपि यो रुद्रः प्रभा प्रभवतामपि ॥ 28 ॥

योगिनामपि यो योगी कारणानां च कारणम् ।

यतो लोकाः सम्भवन्ति न भवन्ति यतः पुनः ॥ 29 ॥

सर्वभूतात्मभूतस्य हरस्यामिततेजसः ।

अष्टोत्तरसहस्रं तु नाम्नां शर्वस्य मे शृणु ।

यच्छ्रुत्वा मनुजव्याघ्र सर्वान्कामानवाप्स्यसि ॥ 30 ॥

ध्यानम् ।

शान्तं पद्मासनस्थं शशिधरमुकुटं पञ्चवक्त्रं त्रिनेत्रं

शूलं वज्रं च खड्गं परशुमभयदं दक्षभागे वहन्तम् ।

नागं पाशं च घण्टां प्रलयहुतवहं साङ्कुशं वामभागे

नानालङ्कारयुक्तं स्फटिकमणिनिभं पार्वतीशं नमामि ॥

स्तोत्रम् ।

ॐ स्थिरः स्थाणुः प्रभुर्भीमः प्रवरो वरदो वरः ।

सर्वात्मा सर्वविख्यातः सर्वः सर्वकरो भवः ॥ 1 ॥

जटी चर्मी शिखण्डी च सर्वाङ्गः सर्वभावनः ।

हरश्च हरिणाक्षश्च सर्वभूतहरः प्रभुः ॥ 2 ॥

प्रवृत्तिश्च निवृत्तिश्च नियतः शाश्वतो ध्रुवः ।

श्मशानवासी भगवान् खचरो गोचरोऽर्दनः ॥ 3 ॥

अभिवाद्यो महाकर्मा तपस्वी भूतभावनः ।

उन्मत्तवेषप्रच्छन्नः सर्वलोकप्रजापतिः ॥ 4 ॥

महारूपो महाकायो वृषरूपो महायशाः ।

महात्मा सर्वभूतात्मा विश्वरूपो महाहनुः ॥ 5 ॥

लोकपालोऽन्तर्हितात्मा प्रसादो हयगर्दभिः ।

पवित्रं च महांश्चैव नियमो नियमाश्रितः ॥ 6 ॥

सर्वकर्मा स्वयम्भूत आदिरादिकरो निधिः ।

सहस्राक्षो विशालाक्षः सोमो नक्षत्रसाधकः ॥ 7 ॥

चन्द्रः सूर्यः शनिः केतुर्ग्रहो ग्रहपतिर्वरः ।

अत्रिरत्र्या नमस्कर्ता मृगबाणार्पणोऽनघः ॥ 8 ॥ [आद्यन्तलयकर्ता च]

महातपा घोरतपा अदीनो दीनसाधकः ।

संवत्सरकरो मन्त्रः प्रमाणं परमं तपः ॥ 9 ॥

योगी योज्यो महाबीजो महारेता महाबलः ।

सुवर्णरेताः सर्वज्ञः सुबीजो बीजवाहनः ॥ 10 ॥

दशबाहुस्त्वनिमिषो नीलकण्ठ उमापतिः ।

विश्वरूपः स्वयं श्रेष्ठो बलवीरो बलो गणः ॥ 11 ॥

गणकर्ता गणपतिर्दिग्वासाः काम एव च ।

मन्त्रवित्परमो मन्त्रः सर्वभावकरो हरः ॥ 12 ॥

कमण्डलुधरो धन्वी बाणहस्तः कपालवान् ।

अशनी शतघ्नी खड्गी पट्टिशी चायुधी महान् ॥ 13 ॥

स्रुवहस्तः सुरूपश्च तेजस्तेजस्करो निधिः ।

उष्णीषी च सुवक्त्रश्च उदग्रो विनतस्तथा ॥ 14 ॥

दीर्घश्च हरिकेशश्च सुतीर्थः कृष्ण एव च ।

सृगालरूपः सिद्धार्थो मुण्डः सर्वशुभङ्करः ॥ 15 ॥

अजश्च बहुरूपश्च गन्धधारी कपर्द्यपि ।

ऊर्ध्वरेता ऊर्ध्वलिङ्ग ऊर्ध्वशायी नभःस्थलः ॥ 16 ॥

त्रिजटी चीरवासाश्च रुद्रः सेनापतिर्विभुः ।

अहश्चरो नक्तञ्चरस्तिग्ममन्युः सुवर्चसः ॥ 17 ॥

गजहा दैत्यहा कालो लोकधाता गुणाकरः ।

सिंहशार्दूलरूपश्च आर्द्रचर्माम्बरावृतः ॥ 18 ॥

कालयोगी महानादः सर्वकामश्चतुष्पथः ।

निशाचरः प्रेतचारी भूतचारी महेश्वरः ॥ 19 ॥

बहुभूतो बहुधरः स्वर्भानुरमितो गतिः ।

नृत्यप्रियो नित्यनर्तो नर्तकः सर्वलालसः ॥ 20 ॥

घोरो महातपाः पाशो नित्यो गिरिरुहो नभः ।

सहस्रहस्तो विजयो व्यवसायो ह्यतन्द्रितः ॥ 21 ॥

अधर्षणो धर्षणात्मा यज्ञहा कामनाशकः । [मर्ष]

दक्षयागापहारी च सुसहो मध्यमस्तथा ॥ 22 ॥

तेजोपहारी बलहा मुदितोऽर्थोऽजितोऽवरः ।

गम्भीरघोषो गम्भीरो गम्भीरबलवाहनः ॥ 23 ॥

न्यग्रोधरूपो न्यग्रोधो वृक्षकर्णस्थितिर्विभुः ।

सुतीक्ष्णदशनश्चैव महाकायो महाननः ॥ 24 ॥

विष्वक्सेनो हरिर्यज्ञः संयुगापीडवाहनः ।

तीक्ष्णतापश्च हर्यश्वः सहायः कर्मकालवित् ॥ 25 ॥

विष्णुप्रसादितो यज्ञः समुद्रो बडबामुखः ।

हुताशनसहायश्च प्रशान्तात्मा हुताशनः ॥ 26 ॥

उग्रतेजा महातेजा जन्यो विजयकालवित् ।

ज्योतिषामयनं सिद्धिः सर्वविग्रह एव च ॥ 27 ॥

शिखी मुण्डी जटी ज्वाली मूर्तिजो मूर्धगो बली ।

वेणवी पणवी ताली खली कालकटङ्कटः ॥ 28 ॥

नक्षत्रविग्रहमतिर्गुणबुद्धिर्लयोऽगमः ।

प्रजापतिर्विश्वबाहुर्विभागः सर्वगोऽमुखः ॥ 29 ॥

विमोचनः सुसरणो हिरण्यकवचोद्भवः ।

मेढ्रजो बलचारी च महीचारी स्रुतस्तथा ॥ 30 ॥ [मेघजो]

सर्वतूर्यनिनादी च सर्वातोद्यपरिग्रहः ।

व्यालरूपो गुहावासी गुहो माली तरङ्गवित् ॥ 31 ॥

त्रिदशस्त्रिकालधृक्कर्मसर्वबन्धविमोचनः ।

बन्धनस्त्वसुरेन्द्राणां युधिशत्रुविनाशनः ॥ 32 ॥

साङ्ख्यप्रसादो दुर्वासाः सर्वसाधुनिषेवितः ।

प्रस्कन्दनो विभागज्ञो अतुल्यो यज्ञभागवित् ॥ 33 ॥

सर्ववासः सर्वचारी दुर्वासा वासवोऽमरः ।

हैमो हेमकरोऽयज्ञः सर्वधारी धरोत्तमः ॥ 34 ॥ [यज्ञः]

लोहिताक्षो महाक्षश्च विजयाक्षो विशारदः ।

सङ्ग्रहो निग्रहः कर्ता सर्पचीरनिवासनः ॥ 35 ॥

मुख्योऽमुख्यश्च देहश्च काहलिः सर्वकामदः ।

सर्वकालप्रसादश्च सुबलो बलरूपधृत् ॥ 36 ॥

सर्वकामवरश्चैव सर्वदः सर्वतोमुखः ।

आकाशनिर्विरूपश्च निपाती ह्यवशः खगः ॥ 37 ॥

रौद्ररूपोऽंशुरादित्यो बहुरश्मिः सुवर्चसी ।

वसुवेगो महावेगो मनोवेगो निशाचरः ॥ 38 ॥

सर्ववासी श्रियावासी उपदेशकरोऽकरः ।

मुनिरात्मनिरालोकः सम्भग्नश्च सहस्रदः ॥ 39 ॥

पक्षी च पक्षरूपश्च अतिदीप्तो विशां पतिः ।

उन्मादो मदनः कामो ह्यश्वत्थोऽर्थकरो यशः ॥ 40 ॥

वामदेवश्च वामश्च प्राग्दक्षिणश्च वामनः ।

सिद्धयोगी महर्षिश्च सिद्धार्थः सिद्धसाधकः ॥ 41 ॥

भिक्षुश्च भिक्षुरूपश्च विपणो मृदुरव्ययः ।

महासेनो विशाखश्च षष्टिभागो गवां पतिः ॥ 42 ॥

वज्रहस्तश्च विष्कम्भी चमूस्तम्भन एव च ।

वृत्तावृत्तकरस्तालो मधुर्मधुकलोचनः ॥ 43 ॥

वाचस्पत्यो वाजसनो नित्यमाश्रमपूजितः । [नित्यमाश्रितपूजितः]

ब्रह्मचारी लोकचारी सर्वचारी विचारवित् ॥ 44 ॥

ईशान ईश्वरः कालो निशाचारी पिनाकभृत् ।

निमित्तस्थो निमित्तं च नन्दिर्नन्दिकरो हरिः ॥ 45 ॥

नन्दीश्वरश्च नन्दी च नन्दनो नन्दिवर्धनः ।

भगहारी निहन्ता च कालो ब्रह्मा पितामहः ॥ 46 ॥

चतुर्मुखो महालिङ्गश्चारुलिङ्गस्तथैव च ।

लिङ्गाध्यक्षः सुराध्यक्षो योगाध्यक्षो युगावहः ॥ 47 ॥

बीजाध्यक्षो बीजकर्ता अध्यात्मानुगतो बलः ।

इतिहासः सकल्पश्च गौतमोऽथ निशाकरः ॥ 48 ॥

दम्भो ह्यदम्भो वैदम्भो वश्यो वशकरः कलिः ।

लोककर्ता पशुपतिर्महाकर्ता ह्यनौषधः ॥ 49 ॥

अक्षरं परमं ब्रह्म बलवच्छक्र एव च ।

नीतिर्ह्यनीतिः शुद्धात्मा शुद्धो मान्यो गतागतः ॥ 50 ॥

बहुप्रसादः सुस्वप्नो दर्पणोऽथ त्वमित्रजित् ।

वेदकारो मन्त्रकारो विद्वान् समरमर्दनः ॥ 51 ॥

महामेघनिवासी च महाघोरो वशीकरः ।

अग्निज्वालो महाज्वालो अतिधूम्रो हुतो हविः ॥ 52 ॥

वृषणः शङ्करो नित्यवर्चस्वी धूमकेतनः ।

नीलस्तथाङ्गलुब्धश्च शोभनो निरवग्रहः ॥ 53 ॥

स्वस्तिदः स्वस्तिभावश्च भागी भागकरो लघुः ।

उत्सङ्गश्च महाङ्गश्च महागर्भपरायणः ॥ 54 ॥

कृष्णवर्णः सुवर्णश्च इन्द्रियं सर्वदेहिनाम् ।

महापादो महाहस्तो महाकायो महायशाः ॥ 55 ॥

महामूर्धा महामात्रो महानेत्रो निशालयः ।

महान्तको महाकर्णो महोष्ठश्च महाहनुः ॥ 56 ॥

महानासो महाकम्बुर्महाग्रीवः श्मशानभाक् ।

महावक्षा महोरस्को ह्यन्तरात्मा मृगालयः ॥ 57 ॥

लम्बनो लम्बितोष्ठश्च महामायः पयोनिधिः ।

महादन्तो महादंष्ट्रो महाजिह्वो महामुखः ॥ 58 ॥

महानखो महारोमा महाकेशो महाजटः ।

प्रसन्नश्च प्रसादश्च प्रत्ययो गिरिसाधनः ॥ 59 ॥

स्नेहनोऽस्नेहनश्चैव अजितश्च महामुनिः ।

वृक्षाकारो वृक्षकेतुरनलो वायुवाहनः ॥ 60 ॥

गण्डली मेरुधामा च देवाधिपतिरेव च ।

अथर्वशीर्षः सामास्य ऋक्सहस्रामितेक्षणः ॥ 61 ॥

यजुः पादभुजो गुह्यः प्रकाशो जङ्गमस्तथा ।

अमोघार्थः प्रसादश्च अभिगम्यः सुदर्शनः ॥ 62 ॥

उपकारः प्रियः सर्वः कनकः काञ्चनच्छविः ।

नाभिर्नन्दिकरो भावः पुष्करस्थपतिः स्थिरः ॥ 63 ॥

द्वादशस्त्रासनश्चाद्यो यज्ञो यज्ञसमाहितः ।

नक्तं कलिश्च कालश्च मकरः कालपूजितः ॥ 64 ॥

सगणो गणकारश्च भूतवाहनसारथिः ।

भस्मशयो भस्मगोप्ता भस्मभूतस्तरुर्गणः ॥ 65 ॥

लोकपालस्तथाऽलोको महात्मा सर्वपूजितः ।

शुक्लस्त्रिशुक्लः सम्पन्नः शुचिर्भूतनिषेवितः ॥ 66 ॥

आश्रमस्थः क्रियावस्थो विश्वकर्ममतिर्वरः ।

विशालशाखस्ताम्रोष्ठो ह्यम्बुजालः सुनिश्चलः ॥ 67 ॥

कपिलः कपिशः शुक्ल आयुश्चैव परो¶ः ।

गन्धर्वो ह्यदितिस्तार्क्ष्यः सुविज्ञेयः सुशारदः ॥ 68 ॥

परश्वधायुधो देवो ह्यनुकारी सुबान्धवः ।

तुम्बवीणो महाक्रोध ऊर्ध्वरेता जलेशयः ॥ 69 ॥

उग्रो वंशकरो वंशो वंशनादो ह्यनिन्दितः ।

सर्वाङ्गरूपो मायावी सुहृदो ह्यनिलोऽनलः ॥ 70 ॥

बन्धनो बन्धकर्ता च सुबन्धनविमोचनः ।

स यज्ञारिः स कामारिर्महादंष्ट्रो महायुधः ॥ 71 ॥

बहुधा निन्दितः शर्वः शङ्करः शङ्करोऽधनः ।

अमरेशो महादेवो विश्वदेवः सुरारिहा ॥ 72 ॥

अहिर्बुध्न्योऽनिलाभश्च चेकितानो हविस्तथा । [हरि]

अजैकपाच्च कापाली त्रिशङ्कुरजितः शिवः ॥ 73 ॥

धन्वन्तरिर्धूमकेतुः स्कन्दो वैश्रवणस्तथा ।

धाता शक्रश्च विष्णुश्च मित्रस्त्वष्टा ध्रुवो धरः ॥ 74 ॥

प्रभावः सर्वगो वायुरर्यमा सविता रविः ।

उषङ्गुश्च विधाता च मान्धाता भूतभावनः ॥ 75 ॥

विभुर्वर्णविभावी च सर्वकामगुणावहः ।

पद्मनाभो महागर्भश्चन्द्रवक्त्रोऽनिलोऽनलः ॥ 76 ॥

बलवांश्चोपशान्तश्च पुराणः पुण्यचञ्चुरी ।

कुरुकर्ता कुरुवासी कुरुभूतो गुणौषधः ॥ 77 ॥

सर्वाशयो दर्भचारी सर्वेषां प्राणिनां पतिः ।

देवदेवः सुखासक्तः सदसत्सर्वरत्नवित् ॥ 78 ॥

कैलासगिरिवासी च हिमवद्गिरिसंश्रयः ।

कूलहारी कूलकर्ता बहुविद्यो बहुप्रदः ॥ 79 ॥

वणिजो वर्धकी वृक्षो वकुलश्चन्दनश्छदः ।

सारग्रीवो महाजत्रुरलोलश्च महौषधः ॥ 80 ॥

सिद्धार्थकारी सिद्धार्थश्छन्दोव्याकरणोत्तरः ।

सिंहनादः सिंहदंष्ट्रः सिंहगः सिंहवाहनः ॥ 81 ॥

प्रभावात्मा जगत्कालस्थालो लोकहितस्तरुः ।

सारङ्गो नवचक्राङ्गः केतुमाली सभावनः ॥ 82 ॥

भूतालयो भूतपतिरहोरात्रमनिन्दितः ॥ 83 ॥

वाहिता सर्वभूतानां निलयश्च विभुर्भवः ।

अमोघः संयतो ह्यश्वो भोजनः प्राणधारणः ॥ 84 ॥

धृतिमान् मतिमान् दक्षः सत्कृतश्च युगाधिपः ।

गोपालिर्गोपतिर्ग्रामो गोचर्मवसनो हरिः ॥ 85 ॥

हिरण्यबाहुश्च तथा गुहापालः प्रवेशिनाम् ।

प्रकृष्टारिर्महाहर्षो जितकामो जितेन्द्रियः ॥ 86 ॥

गान्धारश्च सुवासश्च तपःसक्तो रतिर्नरः ।

महागीतो महानृत्यो ह्यप्सरोगणसेवितः ॥ 87 ॥

महाकेतुर्महाधातुर्नैकसानुचरश्चलः ।

आवेदनीय आदेशः सर्वगन्धसुखावहः ॥ 88 ॥

तोरणस्तारणो वातः परिधी पतिखेचरः ।

संयोगो वर्धनो वृद्धो अतिवृद्धो गुणाधिकः ॥ 89 ॥

नित्य आत्मसहायश्च देवासुरपतिः पतिः ।

युक्तश्च युक्तबाहुश्च देवो दिविसुपर्वणः ॥ 90 ॥

आषाढश्च सुषाढश्च ध्रुवोऽथ हरिणो हरः ।

वपुरावर्तमानेभ्यो वसुश्रेष्ठो महापथः ॥ 91 ॥

शिरोहारी विमर्शश्च सर्वलक्षणलक्षितः ।

अक्षश्च रथयोगी च सर्वयोगी महाबलः ॥ 92 ॥

समाम्नायोऽसमाम्नायस्तीर्थदेवो महारथः ।

निर्जीवो जीवनो मन्त्रः शुभाक्षो बहुकर्कशः ॥ 93 ॥

रत्नप्रभूतो रक्ताङ्गो महार्णवनिपानवित् । [रत्नाङ्गो]

मूलं विशालो ह्यमृतो व्यक्ताव्यक्तस्तपोनिधिः ॥ 94 ॥

आरोहणोऽधिरोहश्च शीलधारी महायशाः ।

सेनाकल्पो महाकल्पो योगो युगकरो हरिः ॥ 95 ॥ [योगकरो]

युगरूपो महारूपो महानागहनो वधः ।

न्यायनिर्वपणः पादः पण्डितो ह्यचलोपमः ॥ 96 ॥

बहुमालो महामालः शशी हरसुलोचनः ।

विस्तारो लवणः कूपस्त्रियुगः सफलोदयः ॥ 97 ॥

त्रिलोचनो विषण्णाङ्गो मणिविद्धो जटाधरः ।

बिन्दुर्विसर्गः सुमुखः शरः सर्वायुधः सहः ॥ 98 ॥

निवेदनः सुखाजातः सुगन्धारो महाधनुः ।

गन्धपाली च भगवानुत्थानः सर्वकर्मणाम् ॥ 99 ॥

मन्थानो बहुलो वायुः सकलः सर्वलोचनः ।

तलस्तालः करस्थाली ऊर्ध्वसंहननो महान् ॥ 100 ॥

छत्रं सुच्छत्रो विख्यातो लोकः सर्वाश्रयः क्रमः ।

मुण्डो विरूपो विकृतो दण्डी कुण्डी विकुर्वणः ॥ 101 ॥

हर्यक्षः ककुभो वज्री शतजिह्वः सहस्रपात् ।

सहस्रमूर्धा देवेन्द्रः सर्वदेवमयो गुरुः ॥ 102 ॥

सहस्रबाहुः सर्वाङ्गः शरण्यः सर्वलोककृत् ।

पवित्रं त्रिककुन्मन्त्रः कनिष्ठः कृष्णपिङ्गलः ॥ 103 ॥

ब्रह्मदण्डविनिर्माता शतघ्नीपाशशक्तिमान् ।

पद्मगर्भो महागर्भो ब्रह्मगर्भो जलोद्भवः ॥ 104 ॥

गभस्तिर्ब्रह्मकृद्ब्रह्मी ब्रह्मविद्ब्राह्मणो गतिः ।

अनन्तरूपो नैकात्मा तिग्मतेजाः स्वयम्भुवः ॥ 105 ॥

ऊर्ध्वगात्मा पशुपतिर्वातरंहा मनोजवः ।

चन्दनी पद्मनालाग्रः सुरभ्युत्तरणो नरः ॥ 106 ॥

कर्णिकारमहास्रग्वी नीलमौलिः पिनाकधृत् ।

उमापतिरुमाकान्तो जाह्नवीधृदुमाधवः ॥ 107 ॥

वरो वराहो वरदो वरेण्यः सुमहास्वनः ।

महाप्रसादो दमनः शत्रुहा श्वेतपिङ्गलः ॥ 108 ॥

पीतात्मा परमात्मा च प्रयतात्मा प्रधानधृत् । [प्रीतात्मा]

सर्वपार्श्वमुखस्त्र्यक्षो धर्मसाधारणो वरः ॥ 109 ॥

चराचरात्मा सूक्ष्मात्मा अमृतो गोवृषेश्वरः ।

साध्यर्षिर्वसुरादित्यो विवस्वान्सवितामृतः ॥ 110 ॥

व्यासः सर्गः सुसङ्क्षेपो विस्तरः पर्ययो नरः ।

ऋतुः संवत्सरो मासः पक्षः सङ्ख्यासमापनः ॥ 111 ॥

कला काष्ठा लवा मात्रा मुहूर्ताहः क्षपाः क्षणाः ।

विश्वक्षेत्रं प्रजाबीजं लिङ्गमाद्यस्तु निर्गमः ॥ 112 ॥

सदसद्व्यक्तमव्यक्तं पिता माता पितामहः ।

स्वर्गद्वारं प्रजाद्वारं मोक्षद्वारं त्रिविष्टपम् ॥ 113 ॥

निर्वाणं ह्लादनश्चैव ब्रह्मलोकः परा गतिः ।

देवासुरविनिर्माता देवासुरपरायणः ॥ 114 ॥

देवासुरगुरुर्देवो देवासुरनमस्कृतः ।

देवासुरमहामात्रो देवासुरगणाश्रयः ॥ 115 ॥

देवासुरगणाध्यक्षो देवासुरगणाग्रणीः ।

देवातिदेवो देवर्षिर्देवासुरवरप्रदः ॥ 116 ॥ [देवादि]

देवासुरेश्वरो विश्वो देवासुरमहेश्वरः ।

सर्वदेवमयोऽचिन्त्यो देवतात्माऽऽत्मसम्भवः ॥ 117 ॥

उद्भित्त्रिविक्रमो वैद्यो विरजो नीरजोऽमरः ।

ईड्यो हस्तीश्वरो व्याघ्रो देवसिंहो नरर्षभः ॥ 118 ॥

विबुधोऽग्रवरः सूक्ष्मः सर्वदेवस्तपोमयः ।

सुयुक्तः शोभनो वज्री प्रासानां प्रभवोऽव्ययः ॥ 119 ॥

गुहः कान्तो निजः सर्गः पवित्रं सर्वपावनः ।

शृङ्गी शृङ्गप्रियो बभ्रू राजराजो निरामयः ॥ 120 ॥

अभिरामः सुरगणो विरामः सर्वसाधनः ।

ललाटाक्षो विश्वदेवो हरिणो ब्रह्मवर्चसः ॥ 121 ॥

स्थावराणां पतिश्चैव नियमेन्द्रियवर्धनः ।

सिद्धार्थः सिद्धभूतार्थोऽचिन्त्यः सत्यव्रतः शुचिः ॥ 122 ॥

व्रताधिपः परं ब्रह्म भक्तानां परमा गतिः । [भक्तानुग्रहकारकः]

विमुक्तो मुक्ततेजाश्च श्रीमान् श्रीवर्धनो जगत् ॥ 123 ॥

उत्तरपीठिका (फलशृति)

यथा प्रधानं भगवानिति भक्त्या स्तुतो मया ।

यं न ब्रह्मादयो देवा विदुस्तत्त्वेन नर्षयः ॥ 1 ॥

स्तोतव्यमर्च्यं वन्द्यं च कः स्तोष्यति जगत्पतिम् ।

भक्त्या त्वेवं पुरस्कृत्य मया यज्ञपतिर्विभुः ॥ 2 ॥

ततोऽभ्यनुज्ञां सम्प्राप्य स्तुतो मतिमतां वरः ।

शिवमेभिः स्तुवन् देवं नामभिः पुष्टिवर्धनैः ॥ 3 ॥

नित्ययुक्तः शुचिर्भक्तः प्राप्नोत्यात्मानमात्मना ।

एतद्धि परमं ब्रह्म परं ब्रह्माधिगच्छति ॥ 4 ॥

ऋषयश्चैव देवाश्च स्तुवन्त्येतेन तत्परम् ।

स्तूयमानो महादेवस्तुष्यते नियतात्मभिः ॥ 5 ॥

भक्तानुकम्पी भगवानात्मसंस्थाकरो विभुः ।

तथैव च मनुष्येषु ये मनुष्याः प्रधानतः ॥ 6 ॥

आस्तिकाः श्रद्दधानाश्च बहुभिर्जन्मभिः स्तवैः ।

भक्त्या ह्यनन्यमीशानं परं देवं सनातनम् ॥ 7 ॥

कर्मणा मनसा वाचा भावेनामिततेजसः ।

शयाना जाग्रमाणाश्च व्रजन्नुपविशंस्तथा ॥ 8 ॥

उन्मिषन्निमिषंश्चैव चिन्तयन्तः पुनः पुनः ।

शृण्वन्तः श्रावयन्तश्च कथयन्तश्च ते भवम् ॥ 9 ॥

स्तुवन्तः स्तूयमानाश्च तुष्यन्ति च रमन्ति च ।

जन्मकोटिसहस्रेषु नानासंसारयोनिषु ॥ 10 ॥

जन्तोर्विगतपापस्य भवे भक्तिः प्रजायते ।

उत्पन्ना च भवे भक्तिरनन्या सर्वभावतः ॥ 11 ॥

भाविनः कारणे चास्य सर्वयुक्तस्य सर्वथा ।

एतद्देवेषु दुष्प्रापं मनुष्येषु न लभ्यते ॥ 12 ॥

निर्विघ्ना निश्चला रुद्रे भक्तिरव्यभिचारिणी ।

तस्यैव च प्रसादेन भक्तिरुत्पद्यते नृणाम् ॥ 13 ॥

येन यान्ति परां सिद्धिं तद्भावगतचेतसः ।

ये सर्वभावानुगताः प्रपद्यन्ते महेश्वरम् ॥ 14 ॥

प्रपन्नवत्सलो देवः संसारात्तान्समुद्धरेत् ।

एवमन्ये विकुर्वन्ति देवाः संसारमोचनम् ॥ 15 ॥

मनुष्याणामृते देवं नान्या शक्तिस्तपोबलम् ।

इति तेनेन्द्रकल्पेन भगवान् सदसत्पतिः ॥ 16 ॥

कृत्तिवासाः स्तुतः कृष्ण तण्डिना शुभबुद्धिना ।

स्तवमेतं भगवतो ब्रह्मा स्वयमधारयत् ॥ 17 ॥

गीयते च स बुद्ध्येत ब्रह्मा शङ्करसन्निधौ ।

इदं पुण्यं पवित्रं च सर्वदा पापनाशनम् ॥ 18 ॥

योगदं मोक्षदं चैव स्वर्गदं तोषदं तथा ।

एवमेतत्पठन्ते य एकभक्त्या तु शङ्करम् ॥ 19 ॥

या गतिः साङ्ख्ययोगानां व्रजन्त्येतां गतिं तदा ।

स्तवमेतं प्रयत्नेन सदा रुद्रस्य सन्निधौ ॥ 20 ॥

अब्दमेकं चरेद्भक्तः प्राप्नुयादीप्सितं फलम् ।

एतद्रहस्यं परमं ब्रह्मणो हृदि संस्थितम् ॥ 21 ॥

ब्रह्मा प्रोवाच शक्राय शक्रः प्रोवाच मृत्यवे ।

मृत्युः प्रोवाच रुद्रेभ्यो रुद्रेभ्यस्तण्डिमागमत् ॥ 22 ॥

महता तपसा प्राप्तस्तण्डिना ब्रह्मसद्मनि ।

तण्डिः प्रोवाच शुक्राय गौतमाय च भार्गवः ॥ 23 ॥

वैवस्वताय मनवे गौतमः प्राह माधव ।

नारायणाय साध्याय समाधिष्ठाय धीमते ॥ 24 ॥

यमाय प्राह भगवान् साध्यो नारायणोऽच्युतः ।

नाचिकेताय भगवानाह वैवस्वतो यमः ॥ 25 ॥

मार्कण्डेयाय वार्ष्णेय नाचिकेतोऽभ्यभाषत ।

मार्कण्डेयान्मया प्राप्तो नियमेन जनार्दन ॥ 26 ॥

तवाप्यहममित्रघ्न स्तवं दद्यां ह्यविश्रुतम् ।

स्वर्ग्यमारोग्यमायुष्यं धन्यं वेदेन सम्मितम् ॥ 27 ॥

नास्य विघ्नं विकुर्वन्ति दानवा यक्षराक्षसाः ।

पिशाचा यातुधाना वा गुह्यका भुजगा अपि ॥ 28 ॥

यः पठेत शुचिः पार्थ ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः । [भूत्वा]

अभग्नयोगो वर्षं तु सोऽश्वमेधफलं लभेत् ॥ 29 ॥

इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि महादेवसहस्रनाम स्तोत्रं नाम सप्तदशोऽध्यायः ॥