ੴ ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਅਥ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਭਕ੍ਤਿਯੋਗਃ
ਅਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ
ਏਵਂ ਸਤਤਯੁਕ੍ਤਾ ਯੇ ਭਕ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਤੇ ।
ਯੇ ਚਾਪ੍ਯਕ੍षਰਮਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਤੇषਾਂ ਕੇ ਯੋਗਵਿਤ੍ਤਮਾਃ ॥1॥
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ
ਮਯ੍ਯਾਵੇਸ਼੍ਯ ਮਨੋ ਯੇ ਮਾਂ ਨਿਤ੍ਯਯੁਕ੍ਤਾ ਉਪਾਸਤੇ ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪਰਯੋਪੇਤਾਃ ਤੇ ਮੇ ਯੁਕ੍ਤਤਮਾ ਮਤਾਃ ॥2॥
ਯੇ ਤ੍ਵਕ੍षਰਮਨਿਰ੍ਦੇਸ਼੍ਯਮ੍ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਤੇ ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਗਮਚਿਨ੍ਤ੍ਯਂ ਚ ਕੂਟਸ੍ਥਮਚਲਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ॥3॥
ਸਨ੍ਨਿਯਮ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗ੍ਰਾਮਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਮਬੁਦ੍ਧਯਃ ।
ਤੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਮਾਮੇਵ ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੇ ਰਤਾਃ ॥4॥
ਕ੍ਲੇਸ਼ੋऽਧਿਕਤਰਸ੍ਤੇषਾਮ੍ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਾਸਕ੍ਤਚੇਤਸਾਮ੍ ।
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਾ ਹਿ ਗਤਿਰ੍ਦੁਃਖਂ ਦੇਹਵਦ੍ਭਿਰਵਾਪ੍ਯਤੇ ॥5॥
ਯੇ ਤੁ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਮਯਿ ਸਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਮਤ੍ਪਰਾਃ ।
ਅਨਨ੍ਯੇਨੈਵ ਯੋਗੇਨ ਮਾਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤ ਉਪਾਸਤੇ ॥6॥
ਤੇषਾਮਹਂ ਸਮੁਦ੍ਧਰ੍ਤਾ ਮृਤ੍ਯੁਸਂਸਾਰਸਾਗਰਾਤ੍ ।
ਭਵਾਮਿ ਨਚਿਰਾਤ੍ਪਾਰ੍ਥ ਮਯ੍ਯਾਵੇਸ਼ਿਤਚੇਤਸਾਮ੍ ॥7॥
ਮਯ੍ਯੇਵ ਮਨ ਆਧਤ੍ਸ੍ਵ ਮਯਿ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਨਿਵੇਸ਼ਯ ।
ਨਿਵਸਿष੍ਯਸਿ ਮਯ੍ਯੇਵ ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥8॥
ਅਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਾਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋषਿ ਮਯਿ ਸ੍ਥਿਰਮ੍ ।
ਅਭ੍ਯਾਸਯੋਗੇਨ ਤਤਃ ਮਾਮਿਚ੍ਛਾਪ੍ਤੁਂ ਧਨਞ੍ਜਯ ॥9॥
ਅਭ੍ਯਾਸੇऽਪ੍ਯਸਮਰ੍ਥੋऽਸਿ ਮਤ੍ਕਰ੍ਮਪਰਮੋ ਭਵ ।
ਮਦਰ੍ਥਮਪਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਸਿਦ੍ਧਿਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ॥10॥
ਅਥੈਤਦਪ੍ਯਸ਼ਕ੍ਤੋऽਸਿ ਕਰ੍ਤੁਂ ਮਦ੍ਯੋਗਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ।
ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਫਲਤ੍ਯਾਗਂ ਤਤਃ ਕੁਰੁ ਯਤਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ ॥11॥
ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਹਿ ਜ੍ਞਾਨਮਭ੍ਯਾਸਾਤ੍ ਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਧ੍ਯਾਨਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ ।
ਧ੍ਯਾਨਾਤ੍ਕਰ੍ਮਫਲਤ੍ਯਾਗਃ ਤ੍ਯਾਗਾਚ੍ਛਾਨ੍ਤਿਰਨਨ੍ਤਰਮ੍ ॥12॥
ਅਦ੍ਵੇष੍ਟਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਮੈਤ੍ਰਃ ਕਰੁਣ ਏਵ ਚ ।
ਨਿਰ੍ਮਮੋ ਨਿਰਹਙ੍ਕਾਰਃ ਸਮਦੁਃਖਸੁਖਃ ਕ੍षਮੀ ॥13॥
ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਃ ਸਤਤਂ ਯੋਗੀ ਯਤਾਤ੍ਮਾ ਦृਢਨਿਸ਼੍ਚਯਃ ।
ਮਯ੍ਯਰ੍ਪਿਤਮਨੋਬੁਦ੍ਧਿਃ ਯੋ ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਃ ਸ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਃ ॥14॥
ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਨੋਦ੍ਵਿਜਤੇ ਲੋਕਃ ਲੋਕਾਨ੍ਨੋਦ੍ਵਿਜਤੇ ਚ ਯਃ ।
ਹਰ੍षਾਮਰ੍षਭਯੋਦ੍ਵੇਗੈਃ ਮੁਕ੍ਤੋ ਯਃ ਸ ਚ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਃ ॥15॥
ਅਨਪੇਕ੍षਃ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਦਕ੍षਃ ਉਦਾਸੀਨੋ ਗਤਵ੍ਯਥਃ ।
ਸਰ੍ਵਾਰਮ੍ਭਪਰਿਤ੍ਯਾਗੀ ਯੋ ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਃ ਸ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਃ ॥16॥
ਯੋ ਨ ਹृष੍ਯਤਿ ਨ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਨ ਸ਼ੋਚਤਿ ਨ ਕਾਙ੍ਕ੍षਤਿ ।
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਪਰਿਤ੍ਯਾਗੀ ਭਕ੍ਤਿਮਾਨ੍ਯਃ ਸ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਃ ॥17॥
ਸਮਃ ਸ਼ਤ੍ਰੌ ਚ ਮਿਤ੍ਰੇ ਚ ਤਥਾ ਮਾਨਾਪਮਾਨਯੋਃ ।
ਸ਼ੀਤੋष੍ਣਸੁਖਦੁਃਖੇषੁ ਸਮਃ ਸਙ੍ਗਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ ॥18॥
ਤੁਲ੍ਯਨਿਨ੍ਦਾਸ੍ਤੁਤਿਰ੍ਮੌਨੀ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟੋ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍ ।
ਅਨਿਕੇਤਃ ਸ੍ਥਿਰਮਤਿਃ ਭਕ੍ਤਿਮਾਨ੍ਮੇ ਪ੍ਰਿਯੋ ਨਰਃ ॥19॥
ਯੇ ਤੁ ਧਰ੍ਮ੍ਯਾਮृਤਮਿਦਂ ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਤੇ ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਾ ਮਤ੍ਪਰਮਾਃ ਭਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇऽਤੀਵ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਾਃ ॥20॥
॥ ੴ ਤਤ੍ਸਦਿਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾਸੁ ਉਪਨਿषਤ੍ਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਯਾਂ ਯੋਗਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਾਰ੍ਜੁਨਸਂਵਾਦੇ ਭਕ੍ਤਿਯੋਗੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ।38
Roman (IAST) Transliteration
oṃ śrī paramātmane namaḥ
atha dvādaśo'dhyāyaḥ
bhaktiyogaḥ
arjuna uvāca
evaṃ satatayuktā ye bhaktāstvāṃ paryupāsate |
ye cāpyakṣaramavyaktaṃ teṣāṃ ke yogavittamāḥ ||1||
śrī bhagavānuvāca
mayyāveśya mano ye māṃ nityayuktā upāsate |
śraddhayā parayopetāḥ te me yuktatamā matāḥ ||2||
ye tvakṣaramanirdeśyam avyaktaṃ paryupāsate |
sarvatragamacintyaṃ ca kūṭasthamacalaṃ dhruvam ||3||
sanniyamyendriyagrāmaṃ sarvatra samabuddhayaḥ |
te prāpnuvanti māmeva sarvabhūtahite ratāḥ ||4||
kleśo'dhikatarasteṣām avyaktāsaktacetasām |
avyaktā hi gatirduḥkhaṃ dehavadbhiravāpyate ||5||
ye tu sarvāṇi karmāṇi mayi sannyasya matparāḥ |
ananyenaiva yogena māṃ dhyāyanta upāsate ||6||
teṣāmahaṃ samuddhartā mṛtyusaṃsārasāgarāt |
bhavāmi nacirātpārtha mayyāveśitacetasām ||7||
mayyeva mana ādhatsva mayi buddhiṃ niveśaya |
nivasiṣyasi mayyeva ata ūrdhvaṃ na saṃśayaḥ ||8||
atha cittaṃ samādhātuṃ na śaknoṣi mayi sthiram |
abhyāsayogena tataḥ māmicchāptuṃ dhanañjaya ||9||
abhyāse'pyasamartho'si matkarmaparamo bhava |
madarthamapi karmāṇi kurvansiddhimavāpsyasi ||10||
athaitadapyaśakto'si kartuṃ madyogamāśritaḥ |
sarvakarmaphalatyāgaṃ tataḥ kuru yatātmavān ||11||
śreyo hi jñānamabhyāsāt jñānāddhyānaṃ viśiṣyate |
dhyānātkarmaphalatyāgaḥ tyāgācchāntiranantaram ||12||
adveṣṭā sarvabhūtānāṃ maitraḥ karuṇa eva ca |
nirmamo nirahaṅkāraḥ samaduḥkhasukhaḥ kṣamī ||13||
santuṣṭaḥ satataṃ yogī yatātmā dṛḍhaniścayaḥ |
mayyarpitamanobuddhiḥ yo madbhaktaḥ sa me priyaḥ ||14||
yasmānnodvijate lokaḥ lokānnodvijate ca yaḥ |
harṣāmarṣabhayodvegaiḥ mukto yaḥ sa ca me priyaḥ ||15||
anapekṣaḥ śucirdakṣaḥ udāsīno gatavyathaḥ |
sarvārambhaparityāgī yo madbhaktaḥ sa me priyaḥ ||16||
yo na hṛṣyati na dveṣṭi na śocati na kāṅkṣati |
śubhāśubhaparityāgī bhaktimānyaḥ sa me priyaḥ ||17||
samaḥ śatrau ca mitre ca tathā mānāpamānayoḥ |
śītoṣṇasukhaduḥkheṣu samaḥ saṅgavivarjitaḥ ||18||
tulyanindāstutirmaunī santuṣṭo yena kenacit |
aniketaḥ sthiramatiḥ bhaktimānme priyo naraḥ ||19||
ye tu dharmyāmṛtamidaṃ yathoktaṃ paryupāsate |
śraddadhānā matparamāḥ bhaktāste'tīva me priyāḥ ||20||
|| oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsu upaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre
śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde bhaktiyogo nāma dvādaśo'dhyāyaḥ |38
Sanskrit — Devanagari (original)
ॐ श्री परमात्मने नमः
अथ द्वादशोऽध्यायः
भक्तियोगः
अर्जुन उवाच
एवं सततयुक्ता ये भक्तास्त्वां पर्युपासते ।
ये चाप्यक्षरमव्यक्तं तेषां के योगवित्तमाः ॥1॥
श्री भगवानुवाच
मय्यावेश्य मनो ये मां नित्ययुक्ता उपासते ।
श्रद्धया परयोपेताः ते मे युक्ततमा मताः ॥2॥
ये त्वक्षरमनिर्देश्यम् अव्यक्तं पर्युपासते ।
सर्वत्रगमचिन्त्यं च कूटस्थमचलं ध्रुवम् ॥3॥
सन्नियम्येन्द्रियग्रामं सर्वत्र समबुद्धयः ।
ते प्राप्नुवन्ति मामेव सर्वभूतहिते रताः ॥4॥
क्लेशोऽधिकतरस्तेषाम् अव्यक्तासक्तचेतसाम् ।
अव्यक्ता हि गतिर्दुःखं देहवद्भिरवाप्यते ॥5॥
ये तु सर्वाणि कर्माणि मयि सन्न्यस्य मत्पराः ।
अनन्येनैव योगेन मां ध्यायन्त उपासते ॥6॥
तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् ।
भवामि नचिरात्पार्थ मय्यावेशितचेतसाम् ॥7॥
मय्येव मन आधत्स्व मयि बुद्धिं निवेशय ।
निवसिष्यसि मय्येव अत ऊर्ध्वं न संशयः ॥8॥
अथ चित्तं समाधातुं न शक्नोषि मयि स्थिरम् ।
अभ्यासयोगेन ततः मामिच्छाप्तुं धनञ्जय ॥9॥
अभ्यासेऽप्यसमर्थोऽसि मत्कर्मपरमो भव ।
मदर्थमपि कर्माणि कुर्वन्सिद्धिमवाप्स्यसि ॥10॥
अथैतदप्यशक्तोऽसि कर्तुं मद्योगमाश्रितः ।
सर्वकर्मफलत्यागं ततः कुरु यतात्मवान् ॥11॥
श्रेयो हि ज्ञानमभ्यासात् ज्ञानाद्ध्यानं विशिष्यते ।
ध्यानात्कर्मफलत्यागः त्यागाच्छान्तिरनन्तरम् ॥12॥
अद्वेष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण एव च ।
निर्ममो निरहङ्कारः समदुःखसुखः क्षमी ॥13॥
सन्तुष्टः सततं योगी यतात्मा दृढनिश्चयः ।
मय्यर्पितमनोबुद्धिः यो मद्भक्तः स मे प्रियः ॥14॥
यस्मान्नोद्विजते लोकः लोकान्नोद्विजते च यः ।
हर्षामर्षभयोद्वेगैः मुक्तो यः स च मे प्रियः ॥15॥
अनपेक्षः शुचिर्दक्षः उदासीनो गतव्यथः ।
सर्वारम्भपरित्यागी यो मद्भक्तः स मे प्रियः ॥16॥
यो न हृष्यति न द्वेष्टि न शोचति न काङ्क्षति ।
शुभाशुभपरित्यागी भक्तिमान्यः स मे प्रियः ॥17॥
समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः ।
शीतोष्णसुखदुःखेषु समः सङ्गविवर्जितः ॥18॥
तुल्यनिन्दास्तुतिर्मौनी सन्तुष्टो येन केनचित् ।
अनिकेतः स्थिरमतिः भक्तिमान्मे प्रियो नरः ॥19॥
ये तु धर्म्यामृतमिदं यथोक्तं पर्युपासते ।
श्रद्दधाना मत्परमाः भक्तास्तेऽतीव मे प्रियाः ॥20॥
॥ ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासु उपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे
श्रीकृष्णार्जुनसंवादे भक्तियोगो नाम द्वादशोऽध्यायः ।38
oṃ śrī paramātmane namaḥ
atha dvādaśo'dhyāyaḥ
bhaktiyogaḥ
arjuna uvāca
evaṃ satatayuktā ye bhaktāstvāṃ paryupāsate |
ye cāpyakṣaramavyaktaṃ teṣāṃ ke yogavittamāḥ ||1||
śrī bhagavānuvāca
mayyāveśya mano ye māṃ nityayuktā upāsate |
śraddhayā parayopetāḥ te me yuktatamā matāḥ ||2||
ye tvakṣaramanirdeśyam avyaktaṃ paryupāsate |
sarvatragamacintyaṃ ca kūṭasthamacalaṃ dhruvam ||3||
sanniyamyendriyagrāmaṃ sarvatra samabuddhayaḥ |
te prāpnuvanti māmeva sarvabhūtahite ratāḥ ||4||
kleśo'dhikatarasteṣām avyaktāsaktacetasām |
avyaktā hi gatirduḥkhaṃ dehavadbhiravāpyate ||5||
ye tu sarvāṇi karmāṇi mayi sannyasya matparāḥ |
ananyenaiva yogena māṃ dhyāyanta upāsate ||6||
teṣāmahaṃ samuddhartā mṛtyusaṃsārasāgarāt |
bhavāmi nacirātpārtha mayyāveśitacetasām ||7||
mayyeva mana ādhatsva mayi buddhiṃ niveśaya |
nivasiṣyasi mayyeva ata ūrdhvaṃ na saṃśayaḥ ||8||
atha cittaṃ samādhātuṃ na śaknoṣi mayi sthiram |
abhyāsayogena tataḥ māmicchāptuṃ dhanañjaya ||9||
abhyāse'pyasamartho'si matkarmaparamo bhava |
madarthamapi karmāṇi kurvansiddhimavāpsyasi ||10||
athaitadapyaśakto'si kartuṃ madyogamāśritaḥ |
sarvakarmaphalatyāgaṃ tataḥ kuru yatātmavān ||11||
śreyo hi jñānamabhyāsāt jñānāddhyānaṃ viśiṣyate |
dhyānātkarmaphalatyāgaḥ tyāgācchāntiranantaram ||12||
adveṣṭā sarvabhūtānāṃ maitraḥ karuṇa eva ca |
nirmamo nirahaṅkāraḥ samaduḥkhasukhaḥ kṣamī ||13||
santuṣṭaḥ satataṃ yogī yatātmā dṛḍhaniścayaḥ |
mayyarpitamanobuddhiḥ yo madbhaktaḥ sa me priyaḥ ||14||
yasmānnodvijate lokaḥ lokānnodvijate ca yaḥ |
harṣāmarṣabhayodvegaiḥ mukto yaḥ sa ca me priyaḥ ||15||
anapekṣaḥ śucirdakṣaḥ udāsīno gatavyathaḥ |
sarvārambhaparityāgī yo madbhaktaḥ sa me priyaḥ ||16||
yo na hṛṣyati na dveṣṭi na śocati na kāṅkṣati |
śubhāśubhaparityāgī bhaktimānyaḥ sa me priyaḥ ||17||
samaḥ śatrau ca mitre ca tathā mānāpamānayoḥ |
śītoṣṇasukhaduḥkheṣu samaḥ saṅgavivarjitaḥ ||18||
tulyanindāstutirmaunī santuṣṭo yena kenacit |
aniketaḥ sthiramatiḥ bhaktimānme priyo naraḥ ||19||
ye tu dharmyāmṛtamidaṃ yathoktaṃ paryupāsate |
śraddadhānā matparamāḥ bhaktāste'tīva me priyāḥ ||20||
|| oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsu upaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre
śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde bhaktiyogo nāma dvādaśo'dhyāyaḥ |38
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.