3.13 ଅରଣ୍ଯକାଣ୍ଡ - ତ୍ରଯୋଦଶ ସର୍ଗଃ

3.13 Aranyakanda - Trayodasha Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Oriya script
📄 Download PDF
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ଅରଣ୍ଯକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ତ୍ରଯୋଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ରାମ ପ୍ରୀତୋଽସ୍ମି ଭଦ୍ରଂ ତେ ପରିତୁଷ୍ଟୋଽସ୍ମି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ।
ଅଭିଵାଦଯିତୁଂ ଯନ୍ମାଂ ପ୍ରାପ୍ତୌ ସ୍ଥ ସ୍ସହ ସୀତଯା ॥ 1 ॥
ଅଧ୍ଵଶ୍ରମେଣ ଵାଂ ଖେଦୋ ବାଧତେ ପ୍ରଚୁରଶ୍ରମଃ ।
ଵ୍ଯକ୍ତମୁତ୍କଣ୍ଠତେ ଵାପି ମୈଥିଲୀ ଜନକାତ୍ମଜା ॥ 2 ॥
ଏଷା ହି ସୁକୁମାରୀ ଚ ଦୁଃଖୈଶ୍ଚ ନ ଵିମାନିତା ।
ପ୍ରାଜ୍ଯଦୋଷଂ ଵନଂ ପ୍ରାପ୍ତା ଭର୍ତୃସ୍ନେହପ୍ରଚୋଦିତା ॥ 3 ॥
ଯଥୈଷା ରମତେ ରାମ ଇହ ସୀତା ତଥା କୁରୁ ।
ଦୁଷ୍କରଂ କୃତଵତ୍ଯେଷା ଵନେ ତ୍ଵାମନୁଗଚ୍ଛତୀ ॥ 4 ॥
ଏଷା ହି ପ୍ରକୃତିଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାମାସୃଷ୍ଟେ ରଘୁନନ୍ଦନ ।
ସମସ୍ଥମନୁରଜ୍ଯାନ୍ତି ଵିଷମସ୍ଥଂ ତ୍ଯଜନ୍ତି ଚ ॥ 5 ॥
ଶତହ୍ରଦାନାଂ ଲୋଲତ୍ଵଂ ଶସ୍ତ୍ରାଣାଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣତାଂ ତଥା ।
ଗରୂଡାନିଲଯୋଶ୍ଶୈଘ୍ର୍ଯମନୁଗଚ୍ଛନ୍ତି ଯୋଷିତଃ ॥ 6 ॥
ଇଯଂ ତୁ ଭଵତୋ ଭାର୍ଯା ଦୋଷୈରେତୈର୍ଵିଵର୍ଜିତା ।
ଶ୍ଲାଘ୍ଯା ଚ ଵ୍ଯପଦେଶ୍ଯା ଚ ଯଥା ଦେଵୀ ହ୍ଯରୁନ୍ଧତୀ ॥ 7 ॥
ଅଲଙ୍କୃତୋଽଯଂ ଦେଶଶ୍ଚ ଯତ୍ର ସୌମିତ୍ରିଣା ସହ ।
ଵୈଦେହ୍ଯା ଚାନଯା ରାମ ଵତ୍ସ୍ଯସି ତ୍ଵମରିନ୍ଦମ ॥ 8 ॥
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ସମୁନିନା ରାଘଵସ୍ସଂଯତାଞ୍ଜଲିଃ ।
ଉଵାଚ ପ୍ରଶ୍ରିତଂ ଵାକ୍ଯମୃଷିଂ ଦୀପ୍ତମିଵାନଲମ୍ ॥ 9 ॥
ଧନ୍ଯୋଽସ୍ମ୍ଯନୁଗୃହୀତୋଽସ୍ମି ଯସ୍ଯ ମେ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵଃ ।
ଗୁଣୈସ୍ସଭ୍ରାତୃଭାର୍ଯସ୍ଯ ଵରଦଃ ପରିତୁଷ୍ଯତି ॥ 10 ॥
କିନ୍ତୁ ଵ୍ଯାଦିଶ ମେ ଦେଶଂ ସୋଦକଂ ବହୁକାନନମ୍ ।
ଯତ୍ରାଶ୍ରମପଦଂ କୃତ୍ଵା ଵସେଯଂ ନିରତସ୍ସୁଖମ୍ ॥ 11 ॥
ତତୋଽବ୍ରଵୀନ୍ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାମସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚଃ ।
ଧ୍ଯାତ୍ଵା ମୁହୂର୍ତଂ ଧର୍ମାତ୍ମା ଧୀରୋ ଧୀରତରଂ ଵଚଃ ॥ 12 ॥
ଇତୋ ଦ୍ଵିଯୋଜନେ ତାତ ବହୁମୂଲଫଲୋଦକଃ ।
ଦେଶୋ ବହୁମୃଗଶ୍ଶ୍ରୀମାନ୍ପଞ୍ଚଵଟ୍ଯଭିଵିଶ୍ରୁତଃ ॥ 13 ॥
ତତ୍ର ଗତ୍ଵାଽଽଶ୍ରମପଦଂ କୃତ୍ଵା ସୌମିତ୍ରିଣା ସହ ।
ରମସ୍ଵ ତ୍ଵଂ ପିତୁର୍ଵାକ୍ଯଂ ତଥୋକ୍ତମନୁପାଲଯନ୍ ॥ 14 ॥
କାଲୋଽଯଂ ଗତଭୂଯିଷ୍ଠୋ ଯଃ କାଲ ସ୍ତଵ ରାଘଵ ।
ସମଯୋ ଯୋ ନରେନ୍ଦ୍ରେଣ କୃତୋ ଦଶରଥେନ ତେ ॥ 15 ॥
ତୀର୍ଣପ୍ରତିଜ୍ଞଃ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ସୁଖଂ ରାଜ୍ଯେ ନିଵତ୍ସ୍ଯସି ।
ଧନ୍ଯସ୍ତେ ଜନକୋ ରାମ ସ ରାଜା ରଘୁନନ୍ଦନ ॥ 16 ॥
ଯସ୍ତ୍ଵଯା ଜ୍ଯେଷ୍ଠପୁତ୍ରେଣ ଯଯାତିରିଵ ତାରିତଃ ।
ଵିଦିତୋ ହ୍ଯେଷ ଵୃତ୍ତାନ୍ତୋ ମମ ସର୍ଵସ୍ତଵାନଘ ॥ 17 ॥
ତପସଶ୍ଚ ପ୍ରଭାଵେଣ ସ୍ନେହାଦ୍ଦଶରଥସ୍ଯ ଚ ।
ହୃଦଯସ୍ଥଶ୍ଚ ତେ ଛନ୍ଦୋ ଵିଜ୍ଞାତସ୍ତପସା ମଯା ॥ 18 ॥
ଇହାଵାସଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ମଯା ସହ ତପୋଵନେ ।
ଅତଶ୍ଚ ତ୍ଵାମହଂ ବ୍ରୂମି ଗଚ୍ଛ ପଞ୍ଚଵଟୀମିତି ॥ 19 ॥
ସ ହି ରମ୍ଯୋ ଵନୋଦ୍ଦେଶୋ ମୈଥିଲୀ ତତ୍ର ରଂସ୍ଯତେ ।
ସ ଦେଶଶ୍ଶ୍ଲାଘନୀଯଶ୍ଚ ନାତିଦୂରେ ଚ ରାଘଵ ॥ 20 ॥
ଗୋଦାଵର୍ଯାସ୍ସମୀପେ ଚ ମୈଥିଲୀ ତତ୍ର ରଂସ୍ଯତେ ।
ପ୍ରାଜ୍ଯମୂଲଫଲଶ୍ଚୈଵ ନାନାଦ୍ଵିଜଗଣାଯୁତଃ ॥ 21 ॥
ଵିଵିକ୍ତଶ୍ଚ ମହାବାହୋ ପୁଣ୍ଯୋରମ୍ଯସ୍ତଥୈଵ ଚ ।
ଭଵାନପି ସଦାରଶ୍ଚ ଶକ୍ତଶ୍ଚ ପରିରକ୍ଷଣେ ।
ଅପି ଚାତ୍ର ଵସନ୍ରାମ ତାପସାନ୍ପାଲଯିଷ୍ଯସି ॥ 22 ॥
ଏତଦାଲକ୍ଷ୍ଯତେ ଵୀର ମଧୂକାନାଂ ମହଦ୍ଵନମ୍ ।
ଉତ୍ତରେଣାସ୍ଯ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ନ୍ଯଗ୍ରୋଧମଭିଗଚ୍ଛତା ॥ 23 ॥
ତତଃ ସ୍ଥଲମୁପାରୁହ୍ଯ ପର୍ଵତସ୍ଯାଵିଦୂରତଃ ।
ଖ୍ଯାତଃ ପଞ୍ଚଵଟୀତ୍ଯେଵ ନିତ୍ଯପୁଷ୍ପିତକାନନଃ ॥ 24 ॥
ଅଗସ୍ତ୍ଯେନୈଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ରାମସ୍ସୌମିତ୍ରିଣା ସହ ।
ସତ୍କୃତ୍ଯାମନ୍ତ୍ରଯାମାସ ତମୃଷିଂ ସତ୍ଯଵାଦିନମ୍ ॥ 25 ॥
ତୌ ତୁ ତେନାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତୌ କୃତପାଦାଭିଵନ୍ଦନୌ ।
ତଦାଶ୍ରମାତ୍ପଞ୍ଚଵଟୀଂ ଜଗ୍ମତୁସ୍ସୀତଯା ସହ ॥ 26 ॥
ଗୃହୀତଚାପୌ ତୁ ନରାଧିପାତ୍ମଜୌ ଵିଷକ୍ତତୂଣୌ ସମରେଷ୍ଵକାତରୌ ।
ଯଥୋପଦିଷ୍ଟେନ ପଥା ମହର୍ଷିଣା ପ୍ରଜଗ୍ମତୁଃ ପଞ୍ଚଵଟୀଂ ସମାହିତୌ ॥ 27 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଅରଣ୍ଯକାଣ୍ଡେ ତ୍ରଯୋଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha trayodaśassargaḥ |
rāma prīto'smi bhadraṃ te parituṣṭo'smi lakṣmaṇa |
abhivādayituṃ yanmāṃ prāptau stha ssaha sītayā || 1 ||
adhvaśrameṇa vāṃ khedo bādhate pracuraśramaḥ |
vyaktamutkaṇṭhate vāpi maithilī janakātmajā || 2 ||
eṣā hi sukumārī ca duḥkhaiśca na vimānitā |
prājyadoṣaṃ vanaṃ prāptā bhartṛsnehapracoditā || 3 ||
yathaiṣā ramate rāma iha sītā tathā kuru |
duṣkaraṃ kṛtavatyeṣā vane tvāmanugacchatī || 4 ||
eṣā hi prakṛtiḥ strīṇāmāsṛṣṭe raghunandana |
samasthamanurajyānti viṣamasthaṃ tyajanti ca || 5 ||
śatahradānāṃ lolatvaṃ śastrāṇāṃ tīkṣṇatāṃ tathā |
garūḍānilayośśaighryamanugacchanti yoṣitaḥ || 6 ||
iyaṃ tu bhavato bhāryā doṣairetairvivarjitā |
ślāghyā ca vyapadeśyā ca yathā devī hyarundhatī || 7 ||
alaṅkṛto'yaṃ deśaśca yatra saumitriṇā saha |
vaidehyā cānayā rāma vatsyasi tvamarindama || 8 ||
evamuktassamuninā rāghavassaṃyatāñjaliḥ |
uvāca praśritaṃ vākyamṛṣiṃ dīptamivānalam || 9 ||
dhanyo'smyanugṛhīto'smi yasya me munipuṅgavaḥ |
guṇaissabhrātṛbhāryasya varadaḥ parituṣyati || 10 ||
kintu vyādiśa me deśaṃ sodakaṃ bahukānanam |
yatrāśramapadaṃ kṛtvā vaseyaṃ niratassukham || 11 ||
tato'bravīnmuniśreṣṭhaśśrutvā rāmasya tadvacaḥ |
dhyātvā muhūrtaṃ dharmātmā dhīro dhīrataraṃ vacaḥ || 12 ||
ito dviyojane tāta bahumūlaphalodakaḥ |
deśo bahumṛgaśśrīmānpañcavaṭyabhiviśrutaḥ || 13 ||
tatra gatvā''śramapadaṃ kṛtvā saumitriṇā saha |
ramasva tvaṃ piturvākyaṃ tathoktamanupālayan || 14 ||
kālo'yaṃ gatabhūyiṣṭho yaḥ kāla stava rāghava |
samayo yo narendreṇa kṛto daśarathena te || 15 ||
tīrṇapratijñaḥ kākutstha sukhaṃ rājye nivatsyasi |
dhanyaste janako rāma sa rājā raghunandana || 16 ||
yastvayā jyeṣṭhaputreṇa yayātiriva tāritaḥ |
vidito hyeṣa vṛttānto mama sarvastavānagha || 17 ||
tapasaśca prabhāveṇa snehāddaśarathasya ca |
hṛdayasthaśca te chando vijñātastapasā mayā || 18 ||
ihāvāsaṃ pratijñāya mayā saha tapovane |
ataśca tvāmahaṃ brūmi gaccha pañcavaṭīmiti || 19 ||
sa hi ramyo vanoddeśo maithilī tatra raṃsyate |
sa deśaśślāghanīyaśca nātidūre ca rāghava || 20 ||
godāvaryāssamīpe ca maithilī tatra raṃsyate |
prājyamūlaphalaścaiva nānādvijagaṇāyutaḥ || 21 ||
viviktaśca mahābāho puṇyoramyastathaiva ca |
bhavānapi sadāraśca śaktaśca parirakṣaṇe |
api cātra vasanrāma tāpasānpālayiṣyasi || 22 ||
etadālakṣyate vīra madhūkānāṃ mahadvanam |
uttareṇāsya gantavyaṃ nyagrodhamabhigacchatā || 23 ||
tataḥ sthalamupāruhya parvatasyāvidūrataḥ |
khyātaḥ pañcavaṭītyeva nityapuṣpitakānanaḥ || 24 ||
agastyenaivamuktastu rāmassaumitriṇā saha |
satkṛtyāmantrayāmāsa tamṛṣiṃ satyavādinam || 25 ||
tau tu tenābhyanujñātau kṛtapādābhivandanau |
tadāśramātpañcavaṭīṃ jagmatussītayā saha || 26 ||
gṛhītacāpau tu narādhipātmajau viṣaktatūṇau samareṣvakātarau |
yathopadiṣṭena pathā maharṣiṇā prajagmatuḥ pañcavaṭīṃ samāhitau || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe trayodaśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ त्रयोदशस्सर्गः ।
राम प्रीतोऽस्मि भद्रं ते परितुष्टोऽस्मि लक्ष्मण ।
अभिवादयितुं यन्मां प्राप्तौ स्थ स्सह सीतया ॥ 1 ॥
अध्वश्रमेण वां खेदो बाधते प्रचुरश्रमः ।
व्यक्तमुत्कण्ठते वापि मैथिली जनकात्मजा ॥ 2 ॥
एषा हि सुकुमारी च दुःखैश्च न विमानिता ।
प्राज्यदोषं वनं प्राप्ता भर्तृस्नेहप्रचोदिता ॥ 3 ॥
यथैषा रमते राम इह सीता तथा कुरु ।
दुष्करं कृतवत्येषा वने त्वामनुगच्छती ॥ 4 ॥
एषा हि प्रकृतिः स्त्रीणामासृष्टे रघुनन्दन ।
समस्थमनुरज्यान्ति विषमस्थं त्यजन्ति च ॥ 5 ॥
शतह्रदानां लोलत्वं शस्त्राणां तीक्ष्णतां तथा ।
गरूडानिलयोश्शैघ्र्यमनुगच्छन्ति योषितः ॥ 6 ॥
इयं तु भवतो भार्या दोषैरेतैर्विवर्जिता ।
श्लाघ्या च व्यपदेश्या च यथा देवी ह्यरुन्धती ॥ 7 ॥
अलङ्कृतोऽयं देशश्च यत्र सौमित्रिणा सह ।
वैदेह्या चानया राम वत्स्यसि त्वमरिन्दम ॥ 8 ॥
एवमुक्तस्समुनिना राघवस्संयताञ्जलिः ।
उवाच प्रश्रितं वाक्यमृषिं दीप्तमिवानलम् ॥ 9 ॥
धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यस्य मे मुनिपुङ्गवः ।
गुणैस्सभ्रातृभार्यस्य वरदः परितुष्यति ॥ 10 ॥
किन्तु व्यादिश मे देशं सोदकं बहुकाननम् ।
यत्राश्रमपदं कृत्वा वसेयं निरतस्सुखम् ॥ 11 ॥
ततोऽब्रवीन्मुनिश्रेष्ठश्श्रुत्वा रामस्य तद्वचः ।
ध्यात्वा मुहूर्तं धर्मात्मा धीरो धीरतरं वचः ॥ 12 ॥
इतो द्वियोजने तात बहुमूलफलोदकः ।
देशो बहुमृगश्श्रीमान्पञ्चवट्यभिविश्रुतः ॥ 13 ॥
तत्र गत्वाऽऽश्रमपदं कृत्वा सौमित्रिणा सह ।
रमस्व त्वं पितुर्वाक्यं तथोक्तमनुपालयन् ॥ 14 ॥
कालोऽयं गतभूयिष्ठो यः काल स्तव राघव ।
समयो यो नरेन्द्रेण कृतो दशरथेन ते ॥ 15 ॥
तीर्णप्रतिज्ञः काकुत्स्थ सुखं राज्ये निवत्स्यसि ।
धन्यस्ते जनको राम स राजा रघुनन्दन ॥ 16 ॥
यस्त्वया ज्येष्ठपुत्रेण ययातिरिव तारितः ।
विदितो ह्येष वृत्तान्तो मम सर्वस्तवानघ ॥ 17 ॥
तपसश्च प्रभावेण स्नेहाद्दशरथस्य च ।
हृदयस्थश्च ते छन्दो विज्ञातस्तपसा मया ॥ 18 ॥
इहावासं प्रतिज्ञाय मया सह तपोवने ।
अतश्च त्वामहं ब्रूमि गच्छ पञ्चवटीमिति ॥ 19 ॥
स हि रम्यो वनोद्देशो मैथिली तत्र रंस्यते ।
स देशश्श्लाघनीयश्च नातिदूरे च राघव ॥ 20 ॥
गोदावर्यास्समीपे च मैथिली तत्र रंस्यते ।
प्राज्यमूलफलश्चैव नानाद्विजगणायुतः ॥ 21 ॥
विविक्तश्च महाबाहो पुण्योरम्यस्तथैव च ।
भवानपि सदारश्च शक्तश्च परिरक्षणे ।
अपि चात्र वसन्राम तापसान्पालयिष्यसि ॥ 22 ॥
एतदालक्ष्यते वीर मधूकानां महद्वनम् ।
उत्तरेणास्य गन्तव्यं न्यग्रोधमभिगच्छता ॥ 23 ॥
ततः स्थलमुपारुह्य पर्वतस्याविदूरतः ।
ख्यातः पञ्चवटीत्येव नित्यपुष्पितकाननः ॥ 24 ॥
अगस्त्येनैवमुक्तस्तु रामस्सौमित्रिणा सह ।
सत्कृत्यामन्त्रयामास तमृषिं सत्यवादिनम् ॥ 25 ॥
तौ तु तेनाभ्यनुज्ञातौ कृतपादाभिवन्दनौ ।
तदाश्रमात्पञ्चवटीं जग्मतुस्सीतया सह ॥ 26 ॥
गृहीतचापौ तु नराधिपात्मजौ विषक्ततूणौ समरेष्वकातरौ ।
यथोपदिष्टेन पथा महर्षिणा प्रजग्मतुः पञ्चवटीं समाहितौ ॥ 27 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे त्रयोदशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha trayodaśassargaḥ |
rāma prīto'smi bhadraṃ te parituṣṭo'smi lakṣmaṇa |
abhivādayituṃ yanmāṃ prāptau stha ssaha sītayā || 1 ||
adhvaśrameṇa vāṃ khedo bādhate pracuraśramaḥ |
vyaktamutkaṇṭhate vāpi maithilī janakātmajā || 2 ||
eṣā hi sukumārī ca duḥkhaiśca na vimānitā |
prājyadoṣaṃ vanaṃ prāptā bhartṛsnehapracoditā || 3 ||
yathaiṣā ramate rāma iha sītā tathā kuru |
duṣkaraṃ kṛtavatyeṣā vane tvāmanugacchatī || 4 ||
eṣā hi prakṛtiḥ strīṇāmāsṛṣṭe raghunandana |
samasthamanurajyānti viṣamasthaṃ tyajanti ca || 5 ||
śatahradānāṃ lolatvaṃ śastrāṇāṃ tīkṣṇatāṃ tathā |
garūḍānilayośśaighryamanugacchanti yoṣitaḥ || 6 ||
iyaṃ tu bhavato bhāryā doṣairetairvivarjitā |
ślāghyā ca vyapadeśyā ca yathā devī hyarundhatī || 7 ||
alaṅkṛto'yaṃ deśaśca yatra saumitriṇā saha |
vaidehyā cānayā rāma vatsyasi tvamarindama || 8 ||
evamuktassamuninā rāghavassaṃyatāñjaliḥ |
uvāca praśritaṃ vākyamṛṣiṃ dīptamivānalam || 9 ||
dhanyo'smyanugṛhīto'smi yasya me munipuṅgavaḥ |
guṇaissabhrātṛbhāryasya varadaḥ parituṣyati || 10 ||
kintu vyādiśa me deśaṃ sodakaṃ bahukānanam |
yatrāśramapadaṃ kṛtvā vaseyaṃ niratassukham || 11 ||
tato'bravīnmuniśreṣṭhaśśrutvā rāmasya tadvacaḥ |
dhyātvā muhūrtaṃ dharmātmā dhīro dhīrataraṃ vacaḥ || 12 ||
ito dviyojane tāta bahumūlaphalodakaḥ |
deśo bahumṛgaśśrīmānpañcavaṭyabhiviśrutaḥ || 13 ||
tatra gatvā''śramapadaṃ kṛtvā saumitriṇā saha |
ramasva tvaṃ piturvākyaṃ tathoktamanupālayan || 14 ||
kālo'yaṃ gatabhūyiṣṭho yaḥ kāla stava rāghava |
samayo yo narendreṇa kṛto daśarathena te || 15 ||
tīrṇapratijñaḥ kākutstha sukhaṃ rājye nivatsyasi |
dhanyaste janako rāma sa rājā raghunandana || 16 ||
yastvayā jyeṣṭhaputreṇa yayātiriva tāritaḥ |
vidito hyeṣa vṛttānto mama sarvastavānagha || 17 ||
tapasaśca prabhāveṇa snehāddaśarathasya ca |
hṛdayasthaśca te chando vijñātastapasā mayā || 18 ||
ihāvāsaṃ pratijñāya mayā saha tapovane |
ataśca tvāmahaṃ brūmi gaccha pañcavaṭīmiti || 19 ||
sa hi ramyo vanoddeśo maithilī tatra raṃsyate |
sa deśaśślāghanīyaśca nātidūre ca rāghava || 20 ||
godāvaryāssamīpe ca maithilī tatra raṃsyate |
prājyamūlaphalaścaiva nānādvijagaṇāyutaḥ || 21 ||
viviktaśca mahābāho puṇyoramyastathaiva ca |
bhavānapi sadāraśca śaktaśca parirakṣaṇe |
api cātra vasanrāma tāpasānpālayiṣyasi || 22 ||
etadālakṣyate vīra madhūkānāṃ mahadvanam |
uttareṇāsya gantavyaṃ nyagrodhamabhigacchatā || 23 ||
tataḥ sthalamupāruhya parvatasyāvidūrataḥ |
khyātaḥ pañcavaṭītyeva nityapuṣpitakānanaḥ || 24 ||
agastyenaivamuktastu rāmassaumitriṇā saha |
satkṛtyāmantrayāmāsa tamṛṣiṃ satyavādinam || 25 ||
tau tu tenābhyanujñātau kṛtapādābhivandanau |
tadāśramātpañcavaṭīṃ jagmatussītayā saha || 26 ||
gṛhītacāpau tu narādhipātmajau viṣaktatūṇau samareṣvakātarau |
yathopadiṣṭena pathā maharṣiṇā prajagmatuḥ pañcavaṭīṃ samāhitau || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe trayodaśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in