ଵିରିଞ୍ଚ୍ଯାଦିଭିଃ ପଞ୍ଚଭିର୍ଲୋକପାଲୈଃ
ସମୂଢେ ମହାନନ୍ଦପୀଠେ ନିଷଣ୍ଣମ୍ ।
ଧନୁର୍ବାଣପାଶାଙ୍କୁଶପ୍ରୋତହସ୍ତଂ
ମହସ୍ତ୍ରୈପୁରଂ ଶଙ୍କରାଦ୍ଵୈତମଵ୍ଯାତ୍ ॥ 1 ॥
ଯଦନ୍ନାଦିଭିଃ ପଞ୍ଚଭିଃ କୋଶଜାଲୈଃ
ଶିରଃପକ୍ଷପୁଚ୍ଛାତ୍ମକୈରନ୍ତରନ୍ତଃ ।
ନିଗୂଢେ ମହାଯୋଗପୀଠେ ନିଷଣ୍ଣଂ
ପୁରାରେରଥାନ୍ତଃପୁରଂ ନୌମି ନିତ୍ଯମ୍ ॥ 2 ॥
ଵିରିଞ୍ଚାଦିରୂପୈଃ ପ୍ରପଞ୍ଚେ ଵିହୃତ୍ଯ
ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରା ଯଦା ସ୍ଵାତ୍ମଵିଶ୍ରାନ୍ତିରେଷା ।
ତଦା ମାନମାତୃପ୍ରମେଯାତିରିକ୍ତଂ
ପରାନନ୍ଦମୀଡେ ଭଵାନି ତ୍ଵଦୀଯମ୍ ॥ 3 ॥
ଵିନୋଦାଯ ଚୈତନ୍ଯମେକଂ ଵିଭଜ୍ଯ
ଦ୍ଵିଧା ଦେଵି ଜୀଵଃ ଶିଵଶ୍ଚେତି ନାମ୍ନା ।
ଶିଵସ୍ଯାପି ଜୀଵତ୍ଵମାପାଦଯନ୍ତୀ
ପୁନର୍ଜୀଵମେନଂ ଶିଵଂ ଵା କରୋଷି ॥ 4 ॥
ସମାକୁଞ୍ଚ୍ଯ ମୂଲଂ ହୃଦି ନ୍ଯସ୍ଯ ଵାଯୁଂ
ମନୋ ଭ୍ରୂବିଲଂ ପ୍ରାପଯିତ୍ଵା ନିଵୃତ୍ତାଃ ।
ତତଃ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦରୂପେ ପଦେ ତେ
ଭଵନ୍ତ୍ଯମ୍ବ ଜୀଵାଃ ଶିଵତ୍ଵେନ କେଚିତ୍ ॥ 5 ॥
ଶରୀରେଽତିକଷ୍ଟେ ରିପୌ ପୁତ୍ରଵର୍ଗେ
ସଦାଭୀତିମୂଲେ କଲତ୍ରେ ଧନେ ଵା ।
ନ କଶ୍ଚିଦ୍ଵିରଜ୍ଯତ୍ଯହୋ ଦେଵି ଚିତ୍ରଂ
କଥଂ ତ୍ଵତ୍କଟାକ୍ଷଂ ଵିନା ତତ୍ତ୍ଵବୋଧଃ ॥ 6 ॥
ଶରୀରେ ଧନେଽପତ୍ଯଵର୍ଗେ କଲତ୍ରେ
ଵିରକ୍ତସ୍ଯ ସଦ୍ଦେଶିକାଦିଷ୍ଟବୁଦ୍ଧେଃ ।
ଯଦାକସ୍ମିକଂ ଜ୍ଯୋତିରାନନ୍ଦରୂପଂ
ସମାଧୌ ଭଵେତ୍ତତ୍ତ୍ଵମସ୍ଯମ୍ବ ସତ୍ଯମ୍ ॥ 7 ॥
ମୃଷାନ୍ଯୋ ମୃଷାନ୍ଯଃ ପରୋ ମିଶ୍ରମେନଂ
ପରଃ ପ୍ରାକୃତଂ ଚାପରୋ ବୁଦ୍ଧିମାତ୍ରମ୍ ।
ପ୍ରପଞ୍ଚଂ ମିମୀତେ ମୁନୀନାଂ ଗଣୋଽଯଂ
ତଦେତତ୍ତ୍ଵମେଵେତି ନ ତ୍ଵାଂ ଜହୀମଃ ॥ 8 ॥
ନିଵୃତ୍ତିଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଚ ଵିଦ୍ଯା ଚ ଶାନ୍ତି-
ସ୍ତଥା ଶାନ୍ତ୍ଯତୀତେତି ପଞ୍ଚୀକୃତାଭିଃ ।
କଲାଭିଃ ପରେ ପଞ୍ଚଵିଂଶାତ୍ମିକାଭି-
ସ୍ତ୍ଵମେକୈଵ ସେଵ୍ଯା ଶିଵାଭିନ୍ନରୂପା ॥ 9 ॥
ଅଗାଧେଽତ୍ର ସଂସାରପଙ୍କେ ନିମଗ୍ନଂ
କଲତ୍ରାଦିଭାରେଣ ଖିନ୍ନଂ ନିତାନ୍ତମ୍ ।
ମହାମୋହପାଶୌଘବଦ୍ଧଂ ଚିରାନ୍ମାଂ
ସମୁଦ୍ଧର୍ତୁମମ୍ବ ତ୍ଵମେକୈଵ ଶକ୍ତା ॥ 10 ॥
ସମାରଭ୍ଯ ମୂଲଂ ଗତୋ ବ୍ରହ୍ମଚକ୍ରଂ
ଭଵଦ୍ଦିଵ୍ଯଚକ୍ରେଶ୍ଵରୀଧାମଭାଜଃ ।
ମହାସିଦ୍ଧିସଙ୍ଘାତକଲ୍ପଦ୍ରୁମାଭା-
ନଵାପ୍ଯାମ୍ବ ନାଦାନୁପାସ୍ତେ ଚ ଯୋଗୀ ॥ 11 ॥
ଗଣେଶୈର୍ଗ୍ରହୈରମ୍ବ ନକ୍ଷତ୍ରପଙ୍କ୍ତ୍ଯା
ତଥା ଯୋଗିନୀରାଶିପୀଠୈରଭିନ୍ନମ୍ ।
ମହାକାଲମାତ୍ମାନମାମୃଶ୍ଯ ଲୋକଂ
ଵିଧତ୍ସେ କୃତିଂ ଵା ସ୍ଥିତିଂ ଵା ମହେଶି ॥ 12 ॥
ଲସତ୍ତାରହାରାମତିସ୍ଵଚ୍ଛଚେଲାଂ
ଵହନ୍ତୀଂ କରେ ପୁସ୍ତକଂ ଚାକ୍ଷମାଲାମ୍ ।
ଶରଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରକୋଟିପ୍ରଭାଭାସୁରାଂ ତ୍ଵାଂ
ସକୃଦ୍ଭାଵଯନ୍ଭାରତୀଵଲ୍ଲଭଃ ସ୍ଯାତ୍ ॥ 13 ॥
ସମୁଦ୍ଯତ୍ସହସ୍ରାର୍କବିମ୍ବାଭଵକ୍ତ୍ରାଂ
ସ୍ଵଭାସୈଵ ସିନ୍ଦୂରିତାଜାଣ୍ଡକୋଟିମ୍ ।
ଧନୁର୍ବାଣପାଶାଙ୍କୁଶାନ୍ଧାରଯନ୍ତୀଂ
ସ୍ମରନ୍ତଃ ସ୍ମରଂ ଵାପି ସମ୍ମୋହଯେଯୁଃ ॥ 14 ॥
ମଣିସ୍ଯୂତତାଟଙ୍କଶୋଣାସ୍ଯବିମ୍ବାଂ
ହରିତ୍ପଟ୍ଟଵସ୍ତ୍ରାଂ ତ୍ଵଗୁଲ୍ଲାସିଭୂଷାମ୍ ।
ହୃଦା ଭାଵଯଂସ୍ତପ୍ତହେମପ୍ରଭାଂ ତ୍ଵାଂ
ଶ୍ରିଯୋ ନାଶଯତ୍ଯମ୍ବ ଚାଞ୍ଚଲ୍ଯଭାଵମ୍ ॥ 15 ॥
ମହାମନ୍ତ୍ରରାଜାନ୍ତବୀଜଂ ପରାଖ୍ଯଂ
ସ୍ଵତୋ ନ୍ଯସ୍ତବିନ୍ଦୁ ସ୍ଵଯଂ ନ୍ଯସ୍ତହାର୍ଦମ୍ ।
ଭଵଦ୍ଵକ୍ତ୍ରଵକ୍ଷୋଜଗୁହ୍ଯାଭିଧାନଂ
ସ୍ଵରୂପଂ ସକୃଦ୍ଭାଵଯେତ୍ସ ତ୍ଵମେଵ ॥ 16 ॥
ତଥାନ୍ଯେ ଵିକଲ୍ପେଷୁ ନିର୍ଵିଣ୍ଣଚିତ୍ତା-
ସ୍ତଦେକଂ ସମାଧାଯ ବିନ୍ଦୁତ୍ରଯଂ ତେ ।
ପରାନନ୍ଦସନ୍ଧାନସିନ୍ଧୌ ନିମଗ୍ନାଃ
ପୁନର୍ଗର୍ଭରନ୍ଧ୍ରଂ ନ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଧୀରାଃ ॥ 17 ॥
ତ୍ଵଦୁନ୍ମେଷଲୀଲାନୁବନ୍ଧାଧିକାରା-
ନ୍ଵିରିଞ୍ଚ୍ଯାଦିକାଂସ୍ତ୍ଵଦ୍ଗୁଣାମ୍ଭୋଧିବିନ୍ଦୂନ୍ ।
ଭଜନ୍ତସ୍ତିତୀର୍ଷନ୍ତି ସଂସାରସିନ୍ଧୁଂ
ଶିଵେ ତାଵକୀନା ସୁସମ୍ଭାଵନେଯମ୍ ॥ 18 ॥
କଦା ଵା ଭଵତ୍ପାଦପୋତେନ ତୂର୍ଣଂ
ଭଵାମ୍ଭୋଧିମୁତ୍ତୀର୍ଯ ପୂର୍ଣାନ୍ତରଙ୍ଗଃ ।
ନିମଜ୍ଜନ୍ତମେନଂ ଦୁରାଶାଵିଷାବ୍ଧୌ
ସମାଲୋକ୍ଯ ଲୋକଂ କଥଂ ପର୍ଯୁଦାସ୍ସେ ॥ 19 ॥
କଦାଵା ହୃଷୀକାଣି ସାମ୍ଯଂ ଭଜେଯୁଃ
କଦା ଵା ନ ଶତ୍ରୁର୍ନ ମିତ୍ରଂ ଭଵାନି ।
କଦା ଵା ଦୁରାଶାଵିଷୂଚୀଵିଲୋପଃ
କଦା ଵା ମନୋ ମେ ସମୂଲଂ ଵିନଶ୍ଯେତ୍ ॥ 20 ॥
ନମୋଵାକମାଶାସ୍ମହେ ଦେଵି ଯୁଷ୍ମ-
ତ୍ପଦାମ୍ଭୋଜଯୁଗ୍ମାଯ ତିଗ୍ମାଯ ଗୌରି ।
ଵିରିଞ୍ଚ୍ଯାଦିଭାସ୍ଵତ୍କିରୀଟପ୍ରତୋଲୀ-
ପ୍ରଦୀପାଯମାନପ୍ରଭାଭାସ୍ଵରାଯ ॥ 21 ॥
କଚେ ଚନ୍ଦ୍ରରେଖଂ କୁଚେ ତାରହାରଂ
କରେ ସ୍ଵାଦୁଚାପଂ ଶରେ ଷଟ୍ପଦୌଘମ୍ ।
ସ୍ମରାମି ସ୍ମରାରେରଭିପ୍ରାଯମେକଂ
ମଦାଘୂର୍ଣନେତ୍ରଂ ମଦୀଯଂ ନିଧାନମ୍ ॥ 22 ॥
ଶରେଷ୍ଵେଵ ନାସା ଧନୁଷ୍ଵେଵ ଜିହ୍ଵା
ଜପାପାଟଲେ ଲୋଚନେ ତେ ସ୍ଵରୂପେ ।
ତ୍ଵଗେଷା ଭଵଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରଖଣ୍ଡେ ଶ୍ରଵୋ ମେ
ଗୁଣେ ତେ ମନୋଵୃତ୍ତିରମ୍ବ ତ୍ଵଯି ସ୍ଯାତ୍ ॥ 23 ॥
ଜଗତ୍କର୍ମଧୀରାନ୍ଵଚୋଧୂତକୀରାନ୍
କୁଚନ୍ଯସ୍ତହାରାଙ୍କୃପାସିନ୍ଧୁପୂରାନ୍ ।
ଭଵାମ୍ଭୋଧିପାରାନ୍ମହାପାପଦୂରାନ୍
ଭଜେ ଵେଦସାରାଂଶିଵପ୍ରେମଦାରାନ୍ ॥ 24 ॥
ସୁଧାସିନ୍ଧୁସାରେ ଚିଦାନନ୍ଦନୀରେ
ସମୁତ୍ଫୁଲ୍ଲନୀପେ ସୁରତ୍ରାନ୍ତରୀପେ ।
ମଣିଵ୍ଯୂହସାଲେ ସ୍ଥିତେ ହୈମଶାଲେ
ମନୋଜାରିଵାମେ ନିଷଣ୍ଣଂ ମନୋ ମେ ॥ 25 ॥
ଦୃଗନ୍ତେ ଵିଲୋଲା ସୁଗନ୍ଧୀଷୁମାଲା
ପ୍ରପଞ୍ଚେନ୍ଦ୍ରଜାଲା ଵିପତ୍ସିନ୍ଧୁକୂଲା ।
ମୁନିସ୍ଵାନ୍ତଶାଲା ନମଲ୍ଲୋକପାଲା
ହୃଦି ପ୍ରେମଲୋଲାମୃତସ୍ଵାଦୁଲୀଲା ॥ 26 ॥
ଜଗଜ୍ଜାଲମେତତ୍ତ୍ଵଯୈଵାମ୍ବ ସୃଷ୍ଟଂ
ତ୍ଵମେଵାଦ୍ଯ ଯାସୀନ୍ଦ୍ରିଯୈରର୍ଥଜାଲମ୍ ।
ତ୍ଵମେକୈଵ କର୍ତ୍ରୀ ତ୍ଵମେକୈଵ ଭୋକ୍ତ୍ରୀ
ନ ମେ ପୁଣ୍ଯପାପେ ନ ମେ ବନ୍ଧମୋକ୍ଷୌ ॥ 27 ॥
ଇତି ପ୍ରେମଭାରେଣ କିଞ୍ଚିନ୍ମଯୋକ୍ତଂ
ନ ବୁଧ୍ଵୈଵ ତତ୍ତ୍ଵଂ ମଦୀଯଂ ତ୍ଵଦୀଯମ୍ ।
ଵିନୋଦାଯ ବାଲସ୍ଯ ମୌର୍ଖ୍ଯଂ ହି ମାତସ୍-
ତଦେତତ୍ପ୍ରଲାପସ୍ତୁତିଂ ମେ ଗୃହାଣ ॥ 28 ॥
॥ ଇତି ଶ୍ରୀମଚ୍ଛଙ୍କରାଚାର୍ଯଵିରଚିତା ଦେଵୀଭୁଜଙ୍ଗଂ ସମ୍ପୂର୍ଣମ୍ ॥
Roman (IAST) Transliteration
viriñcyādibhiḥ pañcabhirlokapālaiḥ
samūḍhe mahānandapīṭhe niṣaṇṇam |
dhanurbāṇapāśāṅkuśaprotahastaṃ
mahastraipuraṃ śaṅkarādvaitamavyāt || 1 ||
yadannādibhiḥ pañcabhiḥ kośajālaiḥ
śiraḥpakṣapucchātmakairantarantaḥ |
nigūḍhe mahāyogapīṭhe niṣaṇṇaṃ
purārerathāntaḥpuraṃ naumi nityam || 2 ||
viriñcādirūpaiḥ prapañce vihṛtya
svatantrā yadā svātmaviśrāntireṣā |
tadā mānamātṛprameyātiriktaṃ
parānandamīḍe bhavāni tvadīyam || 3 ||
vinodāya caitanyamekaṃ vibhajya
dvidhā devi jīvaḥ śivaśceti nāmnā |
śivasyāpi jīvatvamāpādayantī
punarjīvamenaṃ śivaṃ vā karoṣi || 4 ||
samākuñcya mūlaṃ hṛdi nyasya vāyuṃ
mano bhrūbilaṃ prāpayitvā nivṛttāḥ |
tataḥ saccidānandarūpe pade te
bhavantyamba jīvāḥ śivatvena kecit || 5 ||
śarīre'tikaṣṭe ripau putravarge
sadābhītimūle kalatre dhane vā |
na kaścidvirajyatyaho devi citraṃ
kathaṃ tvatkaṭākṣaṃ vinā tattvabodhaḥ || 6 ||
śarīre dhane'patyavarge kalatre
viraktasya saddeśikādiṣṭabuddheḥ |
yadākasmikaṃ jyotirānandarūpaṃ
samādhau bhavettattvamasyamba satyam || 7 ||
mṛṣānyo mṛṣānyaḥ paro miśramenaṃ
paraḥ prākṛtaṃ cāparo buddhimātram |
prapañcaṃ mimīte munīnāṃ gaṇo'yaṃ
tadetattvameveti na tvāṃ jahīmaḥ || 8 ||
nivṛttiḥ pratiṣṭhā ca vidyā ca śānti-
stathā śāntyatīteti pañcīkṛtābhiḥ |
kalābhiḥ pare pañcaviṃśātmikābhi-
stvamekaiva sevyā śivābhinnarūpā || 9 ||
agādhe'tra saṃsārapaṅke nimagnaṃ
kalatrādibhāreṇa khinnaṃ nitāntam |
mahāmohapāśaughabaddhaṃ cirānmāṃ
samuddhartumamba tvamekaiva śaktā || 10 ||
samārabhya mūlaṃ gato brahmacakraṃ
bhavaddivyacakreśvarīdhāmabhājaḥ |
mahāsiddhisaṅghātakalpadrumābhā-
navāpyāmba nādānupāste ca yogī || 11 ||
gaṇeśairgrahairamba nakṣatrapaṅktyā
tathā yoginīrāśipīṭhairabhinnam |
mahākālamātmānamāmṛśya lokaṃ
vidhatse kṛtiṃ vā sthitiṃ vā maheśi || 12 ||
lasattārahārāmatisvacchacelāṃ
vahantīṃ kare pustakaṃ cākṣamālām |
śaraccandrakoṭiprabhābhāsurāṃ tvāṃ
sakṛdbhāvayanbhāratīvallabhaḥ syāt || 13 ||
samudyatsahasrārkabimbābhavaktrāṃ
svabhāsaiva sindūritājāṇḍakoṭim |
dhanurbāṇapāśāṅkuśāndhārayantīṃ
smarantaḥ smaraṃ vāpi sammohayeyuḥ || 14 ||
maṇisyūtatāṭaṅkaśoṇāsyabimbāṃ
haritpaṭṭavastrāṃ tvagullāsibhūṣām |
hṛdā bhāvayaṃstaptahemaprabhāṃ tvāṃ
śriyo nāśayatyamba cāñcalyabhāvam || 15 ||
mahāmantrarājāntabījaṃ parākhyaṃ
svato nyastabindu svayaṃ nyastahārdam |
bhavadvaktravakṣojaguhyābhidhānaṃ
svarūpaṃ sakṛdbhāvayetsa tvameva || 16 ||
tathānye vikalpeṣu nirviṇṇacittā-
stadekaṃ samādhāya bindutrayaṃ te |
parānandasandhānasindhau nimagnāḥ
punargarbharandhraṃ na paśyanti dhīrāḥ || 17 ||
tvadunmeṣalīlānubandhādhikārā-
nviriñcyādikāṃstvadguṇāmbhodhibindūn |
bhajantastitīrṣanti saṃsārasindhuṃ
śive tāvakīnā susambhāvaneyam || 18 ||
kadā vā bhavatpādapotena tūrṇaṃ
bhavāmbhodhimuttīrya pūrṇāntaraṅgaḥ |
nimajjantamenaṃ durāśāviṣābdhau
samālokya lokaṃ kathaṃ paryudāsse || 19 ||
kadāvā hṛṣīkāṇi sāmyaṃ bhajeyuḥ
kadā vā na śatrurna mitraṃ bhavāni |
kadā vā durāśāviṣūcīvilopaḥ
kadā vā mano me samūlaṃ vinaśyet || 20 ||
namovākamāśāsmahe devi yuṣma-
tpadāmbhojayugmāya tigmāya gauri |
viriñcyādibhāsvatkirīṭapratolī-
pradīpāyamānaprabhābhāsvarāya || 21 ||
kace candrarekhaṃ kuce tārahāraṃ
kare svāducāpaṃ śare ṣaṭpadaugham |
smarāmi smarārerabhiprāyamekaṃ
madāghūrṇanetraṃ madīyaṃ nidhānam || 22 ||
śareṣveva nāsā dhanuṣveva jihvā
japāpāṭale locane te svarūpe |
tvageṣā bhavaccandrakhaṇḍe śravo me
guṇe te manovṛttiramba tvayi syāt || 23 ||
jagatkarmadhīrānvacodhūtakīrān
kucanyastahārāṅkṛpāsindhupūrān |
bhavāmbhodhipārānmahāpāpadūrān
bhaje vedasārāṃśivapremadārān || 24 ||
sudhāsindhusāre cidānandanīre
samutphullanīpe suratrāntarīpe |
maṇivyūhasāle sthite haimaśāle
manojārivāme niṣaṇṇaṃ mano me || 25 ||
dṛgante vilolā sugandhīṣumālā
prapañcendrajālā vipatsindhukūlā |
munisvāntaśālā namallokapālā
hṛdi premalolāmṛtasvādulīlā || 26 ||
jagajjālametattvayaivāmba sṛṣṭaṃ
tvamevādya yāsīndriyairarthajālam |
tvamekaiva kartrī tvamekaiva bhoktrī
na me puṇyapāpe na me bandhamokṣau || 27 ||
iti premabhāreṇa kiñcinmayoktaṃ
na budhvaiva tattvaṃ madīyaṃ tvadīyam |
vinodāya bālasya maurkhyaṃ hi mātas-
tadetatpralāpastutiṃ me gṛhāṇa || 28 ||
|| iti śrīmacchaṅkarācāryaviracitā devībhujaṅgaṃ sampūrṇam ||
Sanskrit — Devanagari (original)
विरिञ्च्यादिभिः पञ्चभिर्लोकपालैः
समूढे महानन्दपीठे निषण्णम् ।
धनुर्बाणपाशाङ्कुशप्रोतहस्तं
महस्त्रैपुरं शङ्कराद्वैतमव्यात् ॥ 1 ॥
यदन्नादिभिः पञ्चभिः कोशजालैः
शिरःपक्षपुच्छात्मकैरन्तरन्तः ।
निगूढे महायोगपीठे निषण्णं
पुरारेरथान्तःपुरं नौमि नित्यम् ॥ 2 ॥
विरिञ्चादिरूपैः प्रपञ्चे विहृत्य
स्वतन्त्रा यदा स्वात्मविश्रान्तिरेषा ।
तदा मानमातृप्रमेयातिरिक्तं
परानन्दमीडे भवानि त्वदीयम् ॥ 3 ॥
विनोदाय चैतन्यमेकं विभज्य
द्विधा देवि जीवः शिवश्चेति नाम्ना ।
शिवस्यापि जीवत्वमापादयन्ती
पुनर्जीवमेनं शिवं वा करोषि ॥ 4 ॥
समाकुञ्च्य मूलं हृदि न्यस्य वायुं
मनो भ्रूबिलं प्रापयित्वा निवृत्ताः ।
ततः सच्चिदानन्दरूपे पदे ते
भवन्त्यम्ब जीवाः शिवत्वेन केचित् ॥ 5 ॥
शरीरेऽतिकष्टे रिपौ पुत्रवर्गे
सदाभीतिमूले कलत्रे धने वा ।
न कश्चिद्विरज्यत्यहो देवि चित्रं
कथं त्वत्कटाक्षं विना तत्त्वबोधः ॥ 6 ॥
शरीरे धनेऽपत्यवर्गे कलत्रे
विरक्तस्य सद्देशिकादिष्टबुद्धेः ।
यदाकस्मिकं ज्योतिरानन्दरूपं
समाधौ भवेत्तत्त्वमस्यम्ब सत्यम् ॥ 7 ॥
मृषान्यो मृषान्यः परो मिश्रमेनं
परः प्राकृतं चापरो बुद्धिमात्रम् ।
प्रपञ्चं मिमीते मुनीनां गणोऽयं
तदेतत्त्वमेवेति न त्वां जहीमः ॥ 8 ॥
निवृत्तिः प्रतिष्ठा च विद्या च शान्ति-
स्तथा शान्त्यतीतेति पञ्चीकृताभिः ।
कलाभिः परे पञ्चविंशात्मिकाभि-
स्त्वमेकैव सेव्या शिवाभिन्नरूपा ॥ 9 ॥
अगाधेऽत्र संसारपङ्के निमग्नं
कलत्रादिभारेण खिन्नं नितान्तम् ।
महामोहपाशौघबद्धं चिरान्मां
समुद्धर्तुमम्ब त्वमेकैव शक्ता ॥ 10 ॥
समारभ्य मूलं गतो ब्रह्मचक्रं
भवद्दिव्यचक्रेश्वरीधामभाजः ।
महासिद्धिसङ्घातकल्पद्रुमाभा-
नवाप्याम्ब नादानुपास्ते च योगी ॥ 11 ॥
गणेशैर्ग्रहैरम्ब नक्षत्रपङ्क्त्या
तथा योगिनीराशिपीठैरभिन्नम् ।
महाकालमात्मानमामृश्य लोकं
विधत्से कृतिं वा स्थितिं वा महेशि ॥ 12 ॥
लसत्तारहारामतिस्वच्छचेलां
वहन्तीं करे पुस्तकं चाक्षमालाम् ।
शरच्चन्द्रकोटिप्रभाभासुरां त्वां
सकृद्भावयन्भारतीवल्लभः स्यात् ॥ 13 ॥
समुद्यत्सहस्रार्कबिम्बाभवक्त्रां
स्वभासैव सिन्दूरिताजाण्डकोटिम् ।
धनुर्बाणपाशाङ्कुशान्धारयन्तीं
स्मरन्तः स्मरं वापि सम्मोहयेयुः ॥ 14 ॥
मणिस्यूतताटङ्कशोणास्यबिम्बां
हरित्पट्टवस्त्रां त्वगुल्लासिभूषाम् ।
हृदा भावयंस्तप्तहेमप्रभां त्वां
श्रियो नाशयत्यम्ब चाञ्चल्यभावम् ॥ 15 ॥
महामन्त्रराजान्तबीजं पराख्यं
स्वतो न्यस्तबिन्दु स्वयं न्यस्तहार्दम् ।
भवद्वक्त्रवक्षोजगुह्याभिधानं
स्वरूपं सकृद्भावयेत्स त्वमेव ॥ 16 ॥
तथान्ये विकल्पेषु निर्विण्णचित्ता-
स्तदेकं समाधाय बिन्दुत्रयं ते ।
परानन्दसन्धानसिन्धौ निमग्नाः
पुनर्गर्भरन्ध्रं न पश्यन्ति धीराः ॥ 17 ॥
त्वदुन्मेषलीलानुबन्धाधिकारा-
न्विरिञ्च्यादिकांस्त्वद्गुणाम्भोधिबिन्दून् ।
भजन्तस्तितीर्षन्ति संसारसिन्धुं
शिवे तावकीना सुसम्भावनेयम् ॥ 18 ॥
कदा वा भवत्पादपोतेन तूर्णं
भवाम्भोधिमुत्तीर्य पूर्णान्तरङ्गः ।
निमज्जन्तमेनं दुराशाविषाब्धौ
समालोक्य लोकं कथं पर्युदास्से ॥ 19 ॥
कदावा हृषीकाणि साम्यं भजेयुः
कदा वा न शत्रुर्न मित्रं भवानि ।
कदा वा दुराशाविषूचीविलोपः
कदा वा मनो मे समूलं विनश्येत् ॥ 20 ॥
नमोवाकमाशास्महे देवि युष्म-
त्पदाम्भोजयुग्माय तिग्माय गौरि ।
विरिञ्च्यादिभास्वत्किरीटप्रतोली-
प्रदीपायमानप्रभाभास्वराय ॥ 21 ॥
कचे चन्द्ररेखं कुचे तारहारं
करे स्वादुचापं शरे षट्पदौघम् ।
स्मरामि स्मरारेरभिप्रायमेकं
मदाघूर्णनेत्रं मदीयं निधानम् ॥ 22 ॥
शरेष्वेव नासा धनुष्वेव जिह्वा
जपापाटले लोचने ते स्वरूपे ।
त्वगेषा भवच्चन्द्रखण्डे श्रवो मे
गुणे ते मनोवृत्तिरम्ब त्वयि स्यात् ॥ 23 ॥
जगत्कर्मधीरान्वचोधूतकीरान्
कुचन्यस्तहाराङ्कृपासिन्धुपूरान् ।
भवाम्भोधिपारान्महापापदूरान्
भजे वेदसारांशिवप्रेमदारान् ॥ 24 ॥
सुधासिन्धुसारे चिदानन्दनीरे
समुत्फुल्लनीपे सुरत्रान्तरीपे ।
मणिव्यूहसाले स्थिते हैमशाले
मनोजारिवामे निषण्णं मनो मे ॥ 25 ॥
दृगन्ते विलोला सुगन्धीषुमाला
प्रपञ्चेन्द्रजाला विपत्सिन्धुकूला ।
मुनिस्वान्तशाला नमल्लोकपाला
हृदि प्रेमलोलामृतस्वादुलीला ॥ 26 ॥
जगज्जालमेतत्त्वयैवाम्ब सृष्टं
त्वमेवाद्य यासीन्द्रियैरर्थजालम् ।
त्वमेकैव कर्त्री त्वमेकैव भोक्त्री
न मे पुण्यपापे न मे बन्धमोक्षौ ॥ 27 ॥
इति प्रेमभारेण किञ्चिन्मयोक्तं
न बुध्वैव तत्त्वं मदीयं त्वदीयम् ।
विनोदाय बालस्य मौर्ख्यं हि मातस्-
तदेतत्प्रलापस्तुतिं मे गृहाण ॥ 28 ॥
॥ इति श्रीमच्छङ्कराचार्यविरचिता देवीभुजङ्गं सम्पूर्णम् ॥
viriñcyādibhiḥ pañcabhirlokapālaiḥ
samūḍhe mahānandapīṭhe niṣaṇṇam |
dhanurbāṇapāśāṅkuśaprotahastaṃ
mahastraipuraṃ śaṅkarādvaitamavyāt || 1 ||
yadannādibhiḥ pañcabhiḥ kośajālaiḥ
śiraḥpakṣapucchātmakairantarantaḥ |
nigūḍhe mahāyogapīṭhe niṣaṇṇaṃ
purārerathāntaḥpuraṃ naumi nityam || 2 ||
viriñcādirūpaiḥ prapañce vihṛtya
svatantrā yadā svātmaviśrāntireṣā |
tadā mānamātṛprameyātiriktaṃ
parānandamīḍe bhavāni tvadīyam || 3 ||
vinodāya caitanyamekaṃ vibhajya
dvidhā devi jīvaḥ śivaśceti nāmnā |
śivasyāpi jīvatvamāpādayantī
punarjīvamenaṃ śivaṃ vā karoṣi || 4 ||
samākuñcya mūlaṃ hṛdi nyasya vāyuṃ
mano bhrūbilaṃ prāpayitvā nivṛttāḥ |
tataḥ saccidānandarūpe pade te
bhavantyamba jīvāḥ śivatvena kecit || 5 ||
śarīre'tikaṣṭe ripau putravarge
sadābhītimūle kalatre dhane vā |
na kaścidvirajyatyaho devi citraṃ
kathaṃ tvatkaṭākṣaṃ vinā tattvabodhaḥ || 6 ||
śarīre dhane'patyavarge kalatre
viraktasya saddeśikādiṣṭabuddheḥ |
yadākasmikaṃ jyotirānandarūpaṃ
samādhau bhavettattvamasyamba satyam || 7 ||
mṛṣānyo mṛṣānyaḥ paro miśramenaṃ
paraḥ prākṛtaṃ cāparo buddhimātram |
prapañcaṃ mimīte munīnāṃ gaṇo'yaṃ
tadetattvameveti na tvāṃ jahīmaḥ || 8 ||
nivṛttiḥ pratiṣṭhā ca vidyā ca śānti-
stathā śāntyatīteti pañcīkṛtābhiḥ |
kalābhiḥ pare pañcaviṃśātmikābhi-
stvamekaiva sevyā śivābhinnarūpā || 9 ||
agādhe'tra saṃsārapaṅke nimagnaṃ
kalatrādibhāreṇa khinnaṃ nitāntam |
mahāmohapāśaughabaddhaṃ cirānmāṃ
samuddhartumamba tvamekaiva śaktā || 10 ||
samārabhya mūlaṃ gato brahmacakraṃ
bhavaddivyacakreśvarīdhāmabhājaḥ |
mahāsiddhisaṅghātakalpadrumābhā-
navāpyāmba nādānupāste ca yogī || 11 ||
gaṇeśairgrahairamba nakṣatrapaṅktyā
tathā yoginīrāśipīṭhairabhinnam |
mahākālamātmānamāmṛśya lokaṃ
vidhatse kṛtiṃ vā sthitiṃ vā maheśi || 12 ||
lasattārahārāmatisvacchacelāṃ
vahantīṃ kare pustakaṃ cākṣamālām |
śaraccandrakoṭiprabhābhāsurāṃ tvāṃ
sakṛdbhāvayanbhāratīvallabhaḥ syāt || 13 ||
samudyatsahasrārkabimbābhavaktrāṃ
svabhāsaiva sindūritājāṇḍakoṭim |
dhanurbāṇapāśāṅkuśāndhārayantīṃ
smarantaḥ smaraṃ vāpi sammohayeyuḥ || 14 ||
maṇisyūtatāṭaṅkaśoṇāsyabimbāṃ
haritpaṭṭavastrāṃ tvagullāsibhūṣām |
hṛdā bhāvayaṃstaptahemaprabhāṃ tvāṃ
śriyo nāśayatyamba cāñcalyabhāvam || 15 ||
mahāmantrarājāntabījaṃ parākhyaṃ
svato nyastabindu svayaṃ nyastahārdam |
bhavadvaktravakṣojaguhyābhidhānaṃ
svarūpaṃ sakṛdbhāvayetsa tvameva || 16 ||
tathānye vikalpeṣu nirviṇṇacittā-
stadekaṃ samādhāya bindutrayaṃ te |
parānandasandhānasindhau nimagnāḥ
punargarbharandhraṃ na paśyanti dhīrāḥ || 17 ||
tvadunmeṣalīlānubandhādhikārā-
nviriñcyādikāṃstvadguṇāmbhodhibindūn |
bhajantastitīrṣanti saṃsārasindhuṃ
śive tāvakīnā susambhāvaneyam || 18 ||
kadā vā bhavatpādapotena tūrṇaṃ
bhavāmbhodhimuttīrya pūrṇāntaraṅgaḥ |
nimajjantamenaṃ durāśāviṣābdhau
samālokya lokaṃ kathaṃ paryudāsse || 19 ||
kadāvā hṛṣīkāṇi sāmyaṃ bhajeyuḥ
kadā vā na śatrurna mitraṃ bhavāni |
kadā vā durāśāviṣūcīvilopaḥ
kadā vā mano me samūlaṃ vinaśyet || 20 ||
namovākamāśāsmahe devi yuṣma-
tpadāmbhojayugmāya tigmāya gauri |
viriñcyādibhāsvatkirīṭapratolī-
pradīpāyamānaprabhābhāsvarāya || 21 ||
kace candrarekhaṃ kuce tārahāraṃ
kare svāducāpaṃ śare ṣaṭpadaugham |
smarāmi smarārerabhiprāyamekaṃ
madāghūrṇanetraṃ madīyaṃ nidhānam || 22 ||
śareṣveva nāsā dhanuṣveva jihvā
japāpāṭale locane te svarūpe |
tvageṣā bhavaccandrakhaṇḍe śravo me
guṇe te manovṛttiramba tvayi syāt || 23 ||
jagatkarmadhīrānvacodhūtakīrān
kucanyastahārāṅkṛpāsindhupūrān |
bhavāmbhodhipārānmahāpāpadūrān
bhaje vedasārāṃśivapremadārān || 24 ||
sudhāsindhusāre cidānandanīre
samutphullanīpe suratrāntarīpe |
maṇivyūhasāle sthite haimaśāle
manojārivāme niṣaṇṇaṃ mano me || 25 ||
dṛgante vilolā sugandhīṣumālā
prapañcendrajālā vipatsindhukūlā |
munisvāntaśālā namallokapālā
hṛdi premalolāmṛtasvādulīlā || 26 ||
jagajjālametattvayaivāmba sṛṣṭaṃ
tvamevādya yāsīndriyairarthajālam |
tvamekaiva kartrī tvamekaiva bhoktrī
na me puṇyapāpe na me bandhamokṣau || 27 ||
iti premabhāreṇa kiñcinmayoktaṃ
na budhvaiva tattvaṃ madīyaṃ tvadīyam |
vinodāya bālasya maurkhyaṃ hi mātas-
tadetatpralāpastutiṃ me gṛhāṇa || 28 ||
|| iti śrīmacchaṅkarācāryaviracitā devībhujaṅgaṃ sampūrṇam ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.