ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ ബാലകാണ്ഡമ് ।
അഥ ദശമസ്സര്ഗഃ ।
സുമന്ത്രശ്ചോദിതോ രാജ്ഞാ പ്രോവാചേദം വചസ്തദാ ।
യഥര്ശ്യശൃങ്ഗസ്ത്വാനീത ശ്ശ്രുണു മേ മന്ത്രിഭിസ്സഹ ॥ 1 ॥
രോമപാദമുവാചേദം സഹാമാത്യഃ പുരോഹിതഃ ।
ഉപായോ നിരപായോഽയമസ്മാഭിരഭിചിന്തിതഃ ॥ 2 ॥
ഋശ്യശൃങ്ഗോ വനചരസ്തപസ്സ്വാധ്യയനേ രതഃ ।
അനഭിജ്ഞസ്സ നാരീണാം വിഷയാണാം സുഖസ്യ ച ॥ 3 ॥
ഇന്ദ്രിയാര്ഥൈരഭിമതൈര്നരചിത്തപ്രമാഥിഭിഃ ।
പുരമാനായയിഷ്യാമഃ ക്ഷിപ്രം ചാധ്യവസീയതാമ് ॥ 4 ॥
ഗണികാസ്തത്ര ഗച്ഛന്തു രൂപവത്യസ്സ്വലങ്കൃതാഃ ।
പ്രലോഭ്യ വിവിധോപായൈരാനേഷ്യന്തീഹ സത്കൃതാഃ ॥ 5 ॥
ശ്രുത്വാ തഥേതി രാജാ ച പ്രത്യുവാച പുരോഹിതമ് ।
പുരോഹിതോ മന്ത്രിണശ്ച തഥാ ചക്രുശ്ച തേ തദാ ॥ 6 ॥
വാരമുഖ്യാശ്ച തച്ഛ്രുത്വാ വനം പ്രവിവിശുര്മഹത് ।
ആശ്രമസ്യാവിദൂരേഽസ്മിന് യത്നം കുര്വന്തി ദര്ശനേ ॥ 7 ॥
ഋഷിപുത്രസ്യ ധീരസ്യ നിത്യമാശ്രമവാസിനഃ ।
പിതുസ്സനിത്യസന്തുഷ്ടോ നാതിചക്രാമ ചാശ്രമാത് ॥ 8 ॥
ന തേന ജന്മപ്രഭൃതി ദൃഷ്ടപൂര്വം തപസ്വിനാ ।
സ്ത്രീ വാ പുമാന്വാ യച്ചാന്യത്സര്വം നഗരരാഷ്ട്രജമ് ॥ 9 ॥
തതഃ കദാചിത്തം ദേശമാജഗാമ യദൃച്ഛയാ ।
വിഭണ്ഡകസുതസ്തത്ര താശ്ചാപശ്യദ്വരാങ്ഗനാഃ ॥ 10 ॥
താശ്ചിത്രവേഷാഃ പ്രമദാ ഗായന്ത്യോ മധുരസ്വരാഃ ।
ഋഷിപുത്രമുപാഗമ്യ സര്വാ വചനമബ്രുവന് ॥ 11 ॥
കസ്ത്വം കിം വര്തസേ ബ്രഹ്മന് ജ്ഞാതുമിച്ഛാമഹേ വയമ് ।
ഏകസ്ത്വം വിജനേ ഘോരേ വനേ ചരസി ശംസ നഃ ॥ 12 ॥
അദൃഷ്ടരൂപാസ്താസ്തേന കാമ്യരൂപാ വനേ സ്ത്രിയഃ ।
ഹാര്ദാത്തസ്യ മതിര്ജാതാ വ്യാഖ്യാതും പിതരം സ്വകമ് ॥ 13 ॥
പിതാ വിഭണ്ഡകോഽസ്മാകം തസ്യാഹം സുത ഔരസഃ ।
ഋശ്യശൃങ്ഗ ഇതി ഖ്യാതം നാമ കര്മ ച മേ ഭുവി ॥ 14 ॥
ഇഹാശ്രമപദോഽസ്മാകം സമീപേ ശുഭദര്ശനാഃ ।
കരിഷ്യേ വോഽത്ര പൂജാം വൈ സര്വേഷാം വിധിപൂര്വകമ് ॥ 15 ॥
ഋഷിപുത്രവചശ്ശ്രുത്വാ സര്വാസാം മതിരാസ വൈ ।
തദാശ്രമപദം ദ്രഷ്ടും ജഗ്മുസ്സര്വാശ്ച തേന താഃ ॥ 16 ॥
ആഗതാനാം തതഃ പൂജാമൃഷിപുത്രശ്ചകാര ഹ ।
ഇദമര്ഘ്യമിദം പാദ്യമിദം മൂലമിദം ഫലം ച നഃ ॥ 17 ॥
പ്രതിഗൃഹ്യ ച താം പൂജാം സര്വാ ഏവ സമുത്സുകാഃ ।
ഋഷേര്ഭീതാശ്ച ശീഘ്രം താ ഗമനായ മതിം ദധുഃ ॥ 18 ॥
അസ്മാകമപി മുഖ്യാനി ഫലാനീമാനി വൈ ദ്വിജ ।
ഗൃഹാണ പ്രതി ഭദ്രം തേ ഭക്ഷയസ്വ ച മാ ചിരമ് ॥ 19 ॥
തതസ്താസ്തം സമാലിങ്ഗ്യ സര്വാ ഹര്ഷസമന്വിതാഃ ।
മോദകാന്പ്രദദുസ്തസ്മൈ ഭക്ഷ്യാംശ്ച വിവിധാന് ബഹൂന് ॥ 20 ॥
താനി ചാസ്വാദ്യ തേജസ്വീ ഫലാനീതി സ്മ മന്യതേ ।
അനാസ്വാദിതപൂര്വാണി വനേ നിത്യനിവാസിനാമ് ॥ 21 ॥
ആപൃച്ഛ്യ ച തദാ വിപ്രം വ്രതചര്യാം നിവേദ്യ ച ।
ഗച്ഛന്തി സ്മാപദേശാത്താ ഭീതാസ്തസ്യ പിതുസ്സ്ത്രിയഃ ॥ 22 ॥
ഗതാസു താസു സര്വാസു കാശ്യപസ്യാത്മജോ ദ്വിജഃ ।
അസ്വസ്ഥഹൃദയശ്ചാസീദ്ദുഃഖം സ്മ പരിവര്തതേ ॥ 23 ॥
തതോഽപരേദ്യുസ്തം ദേശമാജഗാമ സ വീര്യവാന് ।
മനോജ്ഞാ യത്ര താ ദൃഷ്ടാ വാരമുഖ്യാസ്സ്വലങ്കൃതാഃ ॥ 24 ॥
ദൃഷ്ട്വൈവ ച താസ്തദാ വിപ്രമായാന്തം ഹൃഷ്ടമാനസാഃ ।
ഉപസൃത്യ തതസ്സര്വാസ്താസ്തമൂചുരിദം വചഃ ॥ 25 ॥
ഏഹ്യാശ്രമപദം സൌമ്യ ഹ്യസ്മാകമിതി ചാബ്രുവന് ।
തത്രാപ്യേഷ വിധിശ്ശ്രീമാന് വിശേഷേണ ഭവിഷ്യതി ॥ 26 ॥
ശ്രുത്വാ തു വചനം താസാം സര്വാസാം ഹൃദയങ്ഗമമ് ।
ഗമനായ മതിം ചക്രേ തം ച നിന്യുസ്തദാ സ്ത്രിയഃ ॥ 27 ॥
തത്ര ചാനീയമാനേ തു വിപ്രേ തസ്മിന്മഹാത്മനി ।
വവര്ഷ സഹസാ ദേവോ ജഗത്പ്രഹ്ലാദയംസ്തദാ ॥ 28 ॥
വര്ഷേണൈവാഗതം വിപ്രം വിഷയം സ്വം നരാധിപഃ ।
പ്രത്യുദ്ഗമ്യ മുനിം പ്രഹ്വശ്ശിരസാ ച മഹീം ഗതഃ ॥ 29 ॥
അര്ഘ്യം ച പ്രദദൌ തസ്മൈ ന്യായതസ്സുസമാഹിതഃ ।
വവ്രേ പ്രസാദം വിപ്രേന്ദ്രാന്മാ വിപ്രം മന്യുരാവിശേത് ॥ 30 ॥
അന്തഃപുരം പ്രവിശ്യാസ്മൈ കന്യാം ദത്ത്വാ യഥാവിധി ।
ശാന്താം ശാന്തേന മനസാ രാജാ ഹര്ഷമവാപ സഃ ॥ 31 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ ബാലകാണ്ഡേ ദശമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha daśamassargaḥ |
sumantraścodito rājñā provācedaṃ vacastadā |
yatharśyaśṛṅgastvānīta śśruṇu me mantribhissaha || 1 ||
romapādamuvācedaṃ sahāmātyaḥ purohitaḥ |
upāyo nirapāyo'yamasmābhirabhicintitaḥ || 2 ||
ṛśyaśṛṅgo vanacarastapassvādhyayane rataḥ |
anabhijñassa nārīṇāṃ viṣayāṇāṃ sukhasya ca || 3 ||
indriyārthairabhimatairnaracittapramāthibhiḥ |
puramānāyayiṣyāmaḥ kṣipraṃ cādhyavasīyatām || 4 ||
gaṇikāstatra gacchantu rūpavatyassvalaṅkṛtāḥ |
pralobhya vividhopāyairāneṣyantīha satkṛtāḥ || 5 ||
śrutvā tatheti rājā ca pratyuvāca purohitam |
purohito mantriṇaśca tathā cakruśca te tadā || 6 ||
vāramukhyāśca tacchrutvā vanaṃ praviviśurmahat |
āśramasyāvidūre'smin yatnaṃ kurvanti darśane || 7 ||
ṛṣiputrasya dhīrasya nityamāśramavāsinaḥ |
pitussanityasantuṣṭo nāticakrāma cāśramāt || 8 ||
na tena janmaprabhṛti dṛṣṭapūrvaṃ tapasvinā |
strī vā pumānvā yaccānyatsarvaṃ nagararāṣṭrajam || 9 ||
tataḥ kadācittaṃ deśamājagāma yadṛcchayā |
vibhaṇḍakasutastatra tāścāpaśyadvarāṅganāḥ || 10 ||
tāścitraveṣāḥ pramadā gāyantyo madhurasvarāḥ |
ṛṣiputramupāgamya sarvā vacanamabruvan || 11 ||
kastvaṃ kiṃ vartase brahman jñātumicchāmahe vayam |
ekastvaṃ vijane ghore vane carasi śaṃsa naḥ || 12 ||
adṛṣṭarūpāstāstena kāmyarūpā vane striyaḥ |
hārdāttasya matirjātā vyākhyātuṃ pitaraṃ svakam || 13 ||
pitā vibhaṇḍako'smākaṃ tasyāhaṃ suta aurasaḥ |
ṛśyaśṛṅga iti khyātaṃ nāma karma ca me bhuvi || 14 ||
ihāśramapado'smākaṃ samīpe śubhadarśanāḥ |
kariṣye vo'tra pūjāṃ vai sarveṣāṃ vidhipūrvakam || 15 ||
ṛṣiputravacaśśrutvā sarvāsāṃ matirāsa vai |
tadāśramapadaṃ draṣṭuṃ jagmussarvāśca tena tāḥ || 16 ||
āgatānāṃ tataḥ pūjāmṛṣiputraścakāra ha |
idamarghyamidaṃ pādyamidaṃ mūlamidaṃ phalaṃ ca naḥ || 17 ||
pratigṛhya ca tāṃ pūjāṃ sarvā eva samutsukāḥ |
ṛṣerbhītāśca śīghraṃ tā gamanāya matiṃ dadhuḥ || 18 ||
asmākamapi mukhyāni phalānīmāni vai dvija |
gṛhāṇa prati bhadraṃ te bhakṣayasva ca mā ciram || 19 ||
tatastāstaṃ samāliṅgya sarvā harṣasamanvitāḥ |
modakānpradadustasmai bhakṣyāṃśca vividhān bahūn || 20 ||
tāni cāsvādya tejasvī phalānīti sma manyate |
anāsvāditapūrvāṇi vane nityanivāsinām || 21 ||
āpṛcchya ca tadā vipraṃ vratacaryāṃ nivedya ca |
gacchanti smāpadeśāttā bhītāstasya pitusstriyaḥ || 22 ||
gatāsu tāsu sarvāsu kāśyapasyātmajo dvijaḥ |
asvasthahṛdayaścāsīdduḥkhaṃ sma parivartate || 23 ||
tato'paredyustaṃ deśamājagāma sa vīryavān |
manojñā yatra tā dṛṣṭā vāramukhyāssvalaṅkṛtāḥ || 24 ||
dṛṣṭvaiva ca tāstadā vipramāyāntaṃ hṛṣṭamānasāḥ |
upasṛtya tatassarvāstāstamūcuridaṃ vacaḥ || 25 ||
ehyāśramapadaṃ saumya hyasmākamiti cābruvan |
tatrāpyeṣa vidhiśśrīmān viśeṣeṇa bhaviṣyati || 26 ||
śrutvā tu vacanaṃ tāsāṃ sarvāsāṃ hṛdayaṅgamam |
gamanāya matiṃ cakre taṃ ca ninyustadā striyaḥ || 27 ||
tatra cānīyamāne tu vipre tasminmahātmani |
vavarṣa sahasā devo jagatprahlādayaṃstadā || 28 ||
varṣeṇaivāgataṃ vipraṃ viṣayaṃ svaṃ narādhipaḥ |
pratyudgamya muniṃ prahvaśśirasā ca mahīṃ gataḥ || 29 ||
arghyaṃ ca pradadau tasmai nyāyatassusamāhitaḥ |
vavre prasādaṃ viprendrānmā vipraṃ manyurāviśet || 30 ||
antaḥpuraṃ praviśyāsmai kanyāṃ dattvā yathāvidhi |
śāntāṃ śāntena manasā rājā harṣamavāpa saḥ || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe daśamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ दशमस्सर्गः ।
सुमन्त्रश्चोदितो राज्ञा प्रोवाचेदं वचस्तदा ।
यथर्श्यशृङ्गस्त्वानीत श्श्रुणु मे मन्त्रिभिस्सह ॥ 1 ॥
रोमपादमुवाचेदं सहामात्यः पुरोहितः ।
उपायो निरपायोऽयमस्माभिरभिचिन्तितः ॥ 2 ॥
ऋश्यशृङ्गो वनचरस्तपस्स्वाध्ययने रतः ।
अनभिज्ञस्स नारीणां विषयाणां सुखस्य च ॥ 3 ॥
इन्द्रियार्थैरभिमतैर्नरचित्तप्रमाथिभिः ।
पुरमानाययिष्यामः क्षिप्रं चाध्यवसीयताम् ॥ 4 ॥
गणिकास्तत्र गच्छन्तु रूपवत्यस्स्वलङ्कृताः ।
प्रलोभ्य विविधोपायैरानेष्यन्तीह सत्कृताः ॥ 5 ॥
श्रुत्वा तथेति राजा च प्रत्युवाच पुरोहितम् ।
पुरोहितो मन्त्रिणश्च तथा चक्रुश्च ते तदा ॥ 6 ॥
वारमुख्याश्च तच्छ्रुत्वा वनं प्रविविशुर्महत् ।
आश्रमस्याविदूरेऽस्मिन् यत्नं कुर्वन्ति दर्शने ॥ 7 ॥
ऋषिपुत्रस्य धीरस्य नित्यमाश्रमवासिनः ।
पितुस्सनित्यसन्तुष्टो नातिचक्राम चाश्रमात् ॥ 8 ॥
न तेन जन्मप्रभृति दृष्टपूर्वं तपस्विना ।
स्त्री वा पुमान्वा यच्चान्यत्सर्वं नगरराष्ट्रजम् ॥ 9 ॥
ततः कदाचित्तं देशमाजगाम यदृच्छया ।
विभण्डकसुतस्तत्र ताश्चापश्यद्वराङ्गनाः ॥ 10 ॥
ताश्चित्रवेषाः प्रमदा गायन्त्यो मधुरस्वराः ।
ऋषिपुत्रमुपागम्य सर्वा वचनमब्रुवन् ॥ 11 ॥
कस्त्वं किं वर्तसे ब्रह्मन् ज्ञातुमिच्छामहे वयम् ।
एकस्त्वं विजने घोरे वने चरसि शंस नः ॥ 12 ॥
अदृष्टरूपास्तास्तेन काम्यरूपा वने स्त्रियः ।
हार्दात्तस्य मतिर्जाता व्याख्यातुं पितरं स्वकम् ॥ 13 ॥
पिता विभण्डकोऽस्माकं तस्याहं सुत औरसः ।
ऋश्यशृङ्ग इति ख्यातं नाम कर्म च मे भुवि ॥ 14 ॥
इहाश्रमपदोऽस्माकं समीपे शुभदर्शनाः ।
करिष्ये वोऽत्र पूजां वै सर्वेषां विधिपूर्वकम् ॥ 15 ॥
ऋषिपुत्रवचश्श्रुत्वा सर्वासां मतिरास वै ।
तदाश्रमपदं द्रष्टुं जग्मुस्सर्वाश्च तेन ताः ॥ 16 ॥
आगतानां ततः पूजामृषिपुत्रश्चकार ह ।
इदमर्घ्यमिदं पाद्यमिदं मूलमिदं फलं च नः ॥ 17 ॥
प्रतिगृह्य च तां पूजां सर्वा एव समुत्सुकाः ।
ऋषेर्भीताश्च शीघ्रं ता गमनाय मतिं दधुः ॥ 18 ॥
अस्माकमपि मुख्यानि फलानीमानि वै द्विज ।
गृहाण प्रति भद्रं ते भक्षयस्व च मा चिरम् ॥ 19 ॥
ततस्तास्तं समालिङ्ग्य सर्वा हर्षसमन्विताः ।
मोदकान्प्रददुस्तस्मै भक्ष्यांश्च विविधान् बहून् ॥ 20 ॥
तानि चास्वाद्य तेजस्वी फलानीति स्म मन्यते ।
अनास्वादितपूर्वाणि वने नित्यनिवासिनाम् ॥ 21 ॥
आपृच्छ्य च तदा विप्रं व्रतचर्यां निवेद्य च ।
गच्छन्ति स्मापदेशात्ता भीतास्तस्य पितुस्स्त्रियः ॥ 22 ॥
गतासु तासु सर्वासु काश्यपस्यात्मजो द्विजः ।
अस्वस्थहृदयश्चासीद्दुःखं स्म परिवर्तते ॥ 23 ॥
ततोऽपरेद्युस्तं देशमाजगाम स वीर्यवान् ।
मनोज्ञा यत्र ता दृष्टा वारमुख्यास्स्वलङ्कृताः ॥ 24 ॥
दृष्ट्वैव च तास्तदा विप्रमायान्तं हृष्टमानसाः ।
उपसृत्य ततस्सर्वास्तास्तमूचुरिदं वचः ॥ 25 ॥
एह्याश्रमपदं सौम्य ह्यस्माकमिति चाब्रुवन् ।
तत्राप्येष विधिश्श्रीमान् विशेषेण भविष्यति ॥ 26 ॥
श्रुत्वा तु वचनं तासां सर्वासां हृदयङ्गमम् ।
गमनाय मतिं चक्रे तं च निन्युस्तदा स्त्रियः ॥ 27 ॥
तत्र चानीयमाने तु विप्रे तस्मिन्महात्मनि ।
ववर्ष सहसा देवो जगत्प्रह्लादयंस्तदा ॥ 28 ॥
वर्षेणैवागतं विप्रं विषयं स्वं नराधिपः ।
प्रत्युद्गम्य मुनिं प्रह्वश्शिरसा च महीं गतः ॥ 29 ॥
अर्घ्यं च प्रददौ तस्मै न्यायतस्सुसमाहितः ।
वव्रे प्रसादं विप्रेन्द्रान्मा विप्रं मन्युराविशेत् ॥ 30 ॥
अन्तःपुरं प्रविश्यास्मै कन्यां दत्त्वा यथाविधि ।
शान्तां शान्तेन मनसा राजा हर्षमवाप सः ॥ 31 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे दशमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha daśamassargaḥ |
sumantraścodito rājñā provācedaṃ vacastadā |
yatharśyaśṛṅgastvānīta śśruṇu me mantribhissaha || 1 ||
romapādamuvācedaṃ sahāmātyaḥ purohitaḥ |
upāyo nirapāyo'yamasmābhirabhicintitaḥ || 2 ||
ṛśyaśṛṅgo vanacarastapassvādhyayane rataḥ |
anabhijñassa nārīṇāṃ viṣayāṇāṃ sukhasya ca || 3 ||
indriyārthairabhimatairnaracittapramāthibhiḥ |
puramānāyayiṣyāmaḥ kṣipraṃ cādhyavasīyatām || 4 ||
gaṇikāstatra gacchantu rūpavatyassvalaṅkṛtāḥ |
pralobhya vividhopāyairāneṣyantīha satkṛtāḥ || 5 ||
śrutvā tatheti rājā ca pratyuvāca purohitam |
purohito mantriṇaśca tathā cakruśca te tadā || 6 ||
vāramukhyāśca tacchrutvā vanaṃ praviviśurmahat |
āśramasyāvidūre'smin yatnaṃ kurvanti darśane || 7 ||
ṛṣiputrasya dhīrasya nityamāśramavāsinaḥ |
pitussanityasantuṣṭo nāticakrāma cāśramāt || 8 ||
na tena janmaprabhṛti dṛṣṭapūrvaṃ tapasvinā |
strī vā pumānvā yaccānyatsarvaṃ nagararāṣṭrajam || 9 ||
tataḥ kadācittaṃ deśamājagāma yadṛcchayā |
vibhaṇḍakasutastatra tāścāpaśyadvarāṅganāḥ || 10 ||
tāścitraveṣāḥ pramadā gāyantyo madhurasvarāḥ |
ṛṣiputramupāgamya sarvā vacanamabruvan || 11 ||
kastvaṃ kiṃ vartase brahman jñātumicchāmahe vayam |
ekastvaṃ vijane ghore vane carasi śaṃsa naḥ || 12 ||
adṛṣṭarūpāstāstena kāmyarūpā vane striyaḥ |
hārdāttasya matirjātā vyākhyātuṃ pitaraṃ svakam || 13 ||
pitā vibhaṇḍako'smākaṃ tasyāhaṃ suta aurasaḥ |
ṛśyaśṛṅga iti khyātaṃ nāma karma ca me bhuvi || 14 ||
ihāśramapado'smākaṃ samīpe śubhadarśanāḥ |
kariṣye vo'tra pūjāṃ vai sarveṣāṃ vidhipūrvakam || 15 ||
ṛṣiputravacaśśrutvā sarvāsāṃ matirāsa vai |
tadāśramapadaṃ draṣṭuṃ jagmussarvāśca tena tāḥ || 16 ||
āgatānāṃ tataḥ pūjāmṛṣiputraścakāra ha |
idamarghyamidaṃ pādyamidaṃ mūlamidaṃ phalaṃ ca naḥ || 17 ||
pratigṛhya ca tāṃ pūjāṃ sarvā eva samutsukāḥ |
ṛṣerbhītāśca śīghraṃ tā gamanāya matiṃ dadhuḥ || 18 ||
asmākamapi mukhyāni phalānīmāni vai dvija |
gṛhāṇa prati bhadraṃ te bhakṣayasva ca mā ciram || 19 ||
tatastāstaṃ samāliṅgya sarvā harṣasamanvitāḥ |
modakānpradadustasmai bhakṣyāṃśca vividhān bahūn || 20 ||
tāni cāsvādya tejasvī phalānīti sma manyate |
anāsvāditapūrvāṇi vane nityanivāsinām || 21 ||
āpṛcchya ca tadā vipraṃ vratacaryāṃ nivedya ca |
gacchanti smāpadeśāttā bhītāstasya pitusstriyaḥ || 22 ||
gatāsu tāsu sarvāsu kāśyapasyātmajo dvijaḥ |
asvasthahṛdayaścāsīdduḥkhaṃ sma parivartate || 23 ||
tato'paredyustaṃ deśamājagāma sa vīryavān |
manojñā yatra tā dṛṣṭā vāramukhyāssvalaṅkṛtāḥ || 24 ||
dṛṣṭvaiva ca tāstadā vipramāyāntaṃ hṛṣṭamānasāḥ |
upasṛtya tatassarvāstāstamūcuridaṃ vacaḥ || 25 ||
ehyāśramapadaṃ saumya hyasmākamiti cābruvan |
tatrāpyeṣa vidhiśśrīmān viśeṣeṇa bhaviṣyati || 26 ||
śrutvā tu vacanaṃ tāsāṃ sarvāsāṃ hṛdayaṅgamam |
gamanāya matiṃ cakre taṃ ca ninyustadā striyaḥ || 27 ||
tatra cānīyamāne tu vipre tasminmahātmani |
vavarṣa sahasā devo jagatprahlādayaṃstadā || 28 ||
varṣeṇaivāgataṃ vipraṃ viṣayaṃ svaṃ narādhipaḥ |
pratyudgamya muniṃ prahvaśśirasā ca mahīṃ gataḥ || 29 ||
arghyaṃ ca pradadau tasmai nyāyatassusamāhitaḥ |
vavre prasādaṃ viprendrānmā vipraṃ manyurāviśet || 30 ||
antaḥpuraṃ praviśyāsmai kanyāṃ dattvā yathāvidhi |
śāntāṃ śāntena manasā rājā harṣamavāpa saḥ || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe daśamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.