📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
1.10 ബാലകാണ്ഡ - ദശമ സര്ഗഃ
1.10 Balakanda - Dashama Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ ബാലകാണ്ഡമ് ।
അഥ ദശമസ്സര്ഗഃ ।
സുമന്ത്രശ്ചോദിതോ രാജ്ഞാ പ്രോവാചേദം വചസ്തദാ ।
യഥര്ശ്യശൃങ്ഗസ്ത്വാനീത ശ്ശ്രുണു മേ മന്ത്രിഭിസ്സഹ ॥ 1 ॥
രോമപാദമുവാചേദം സഹാമാത്യഃ പുരോഹിതഃ ।
ഉപായോ നിരപായോഽയമസ്മാഭിരഭിചിന്തിതഃ ॥ 2 ॥
ഋശ്യശൃങ്ഗോ വനചരസ്തപസ്സ്വാധ്യയനേ രതഃ ।
അനഭിജ്ഞസ്സ നാരീണാം വിഷയാണാം സുഖസ്യ ച ॥ 3 ॥
ഇന്ദ്രിയാര്ഥൈരഭിമതൈര്നരചിത്തപ്രമാഥിഭിഃ ।
പുരമാനായയിഷ്യാമഃ ക്ഷിപ്രം ചാധ്യവസീയതാമ് ॥ 4 ॥
ഗണികാസ്തത്ര ഗച്ഛന്തു രൂപവത്യസ്സ്വലങ്കൃതാഃ ।
പ്രലോഭ്യ വിവിധോപായൈരാനേഷ്യന്തീഹ സത്കൃതാഃ ॥ 5 ॥
ശ്രുത്വാ തഥേതി രാജാ ച പ്രത്യുവാച പുരോഹിതമ് ।
പുരോഹിതോ മന്ത്രിണശ്ച തഥാ ചക്രുശ്ച തേ തദാ ॥ 6 ॥
വാരമുഖ്യാശ്ച തച്ഛ്രുത്വാ വനം പ്രവിവിശുര്മഹത് ।
ആശ്രമസ്യാവിദൂരേഽസ്മിന് യത്നം കുര്വന്തി ദര്ശനേ ॥ 7 ॥
ഋഷിപുത്രസ്യ ധീരസ്യ നിത്യമാശ്രമവാസിനഃ ।
പിതുസ്സനിത്യസന്തുഷ്ടോ നാതിചക്രാമ ചാശ്രമാത് ॥ 8 ॥
ന തേന ജന്മപ്രഭൃതി ദൃഷ്ടപൂര്വം തപസ്വിനാ ।
സ്ത്രീ വാ പുമാന്വാ യച്ചാന്യത്സര്വം നഗരരാഷ്ട്രജമ് ॥ 9 ॥
തതഃ കദാചിത്തം ദേശമാജഗാമ യദൃച്ഛയാ ।
വിഭണ്ഡകസുതസ്തത്ര താശ്ചാപശ്യദ്വരാങ്ഗനാഃ ॥ 10 ॥
താശ്ചിത്രവേഷാഃ പ്രമദാ ഗായന്ത്യോ മധുരസ്വരാഃ ।
ഋഷിപുത്രമുപാഗമ്യ സര്വാ വചനമബ്രുവന് ॥ 11 ॥
കസ്ത്വം കിം വര്തസേ ബ്രഹ്മന് ജ്ഞാതുമിച്ഛാമഹേ വയമ് ।
ഏകസ്ത്വം വിജനേ ഘോരേ വനേ ചരസി ശംസ നഃ ॥ 12 ॥
അദൃഷ്ടരൂപാസ്താസ്തേന കാമ്യരൂപാ വനേ സ്ത്രിയഃ ।
ഹാര്ദാത്തസ്യ മതിര്ജാതാ വ്യാഖ്യാതും പിതരം സ്വകമ് ॥ 13 ॥
പിതാ വിഭണ്ഡകോഽസ്മാകം തസ്യാഹം സുത ഔരസഃ ।
ഋശ്യശൃങ്ഗ ഇതി ഖ്യാതം നാമ കര്മ ച മേ ഭുവി ॥ 14 ॥
ഇഹാശ്രമപദോഽസ്മാകം സമീപേ ശുഭദര്ശനാഃ ।
കരിഷ്യേ വോഽത്ര പൂജാം വൈ സര്വേഷാം വിധിപൂര്വകമ് ॥ 15 ॥
ഋഷിപുത്രവചശ്ശ്രുത്വാ സര്വാസാം മതിരാസ വൈ ।
തദാശ്രമപദം ദ്രഷ്ടും ജഗ്മുസ്സര്വാശ്ച തേന താഃ ॥ 16 ॥
ആഗതാനാം തതഃ പൂജാമൃഷിപുത്രശ്ചകാര ഹ ।
ഇദമര്ഘ്യമിദം പാദ്യമിദം മൂലമിദം ഫലം ച നഃ ॥ 17 ॥
പ്രതിഗൃഹ്യ ച താം പൂജാം സര്വാ ഏവ സമുത്സുകാഃ ।
ഋഷേര്ഭീതാശ്ച ശീഘ്രം താ ഗമനായ മതിം ദധുഃ ॥ 18 ॥
അസ്മാകമപി മുഖ്യാനി ഫലാനീമാനി വൈ ദ്വിജ ।
ഗൃഹാണ പ്രതി ഭദ്രം തേ ഭക്ഷയസ്വ ച മാ ചിരമ് ॥ 19 ॥
തതസ്താസ്തം സമാലിങ്ഗ്യ സര്വാ ഹര്ഷസമന്വിതാഃ ।
മോദകാന്പ്രദദുസ്തസ്മൈ ഭക്ഷ്യാംശ്ച വിവിധാന് ബഹൂന് ॥ 20 ॥
താനി ചാസ്വാദ്യ തേജസ്വീ ഫലാനീതി സ്മ മന്യതേ ।
അനാസ്വാദിതപൂര്വാണി വനേ നിത്യനിവാസിനാമ് ॥ 21 ॥
ആപൃച്ഛ്യ ച തദാ വിപ്രം വ്രതചര്യാം നിവേദ്യ ച ।
ഗച്ഛന്തി സ്മാപദേശാത്താ ഭീതാസ്തസ്യ പിതുസ്സ്ത്രിയഃ ॥ 22 ॥
ഗതാസു താസു സര്വാസു കാശ്യപസ്യാത്മജോ ദ്വിജഃ ।
അസ്വസ്ഥഹൃദയശ്ചാസീദ്ദുഃഖം സ്മ പരിവര്തതേ ॥ 23 ॥
തതോഽപരേദ്യുസ്തം ദേശമാജഗാമ സ വീര്യവാന് ।
മനോജ്ഞാ യത്ര താ ദൃഷ്ടാ വാരമുഖ്യാസ്സ്വലങ്കൃതാഃ ॥ 24 ॥
ദൃഷ്ട്വൈവ ച താസ്തദാ വിപ്രമായാന്തം ഹൃഷ്ടമാനസാഃ ।
ഉപസൃത്യ തതസ്സര്വാസ്താസ്തമൂചുരിദം വചഃ ॥ 25 ॥
ഏഹ്യാശ്രമപദം സൌമ്യ ഹ്യസ്മാകമിതി ചാബ്രുവന് ।
തത്രാപ്യേഷ വിധിശ്ശ്രീമാന് വിശേഷേണ ഭവിഷ്യതി ॥ 26 ॥
ശ്രുത്വാ തു വചനം താസാം സര്വാസാം ഹൃദയങ്ഗമമ് ।
ഗമനായ മതിം ചക്രേ തം ച നിന്യുസ്തദാ സ്ത്രിയഃ ॥ 27 ॥
തത്ര ചാനീയമാനേ തു വിപ്രേ തസ്മിന്മഹാത്മനി ।
വവര്ഷ സഹസാ ദേവോ ജഗത്പ്രഹ്ലാദയംസ്തദാ ॥ 28 ॥
വര്ഷേണൈവാഗതം വിപ്രം വിഷയം സ്വം നരാധിപഃ ।
പ്രത്യുദ്ഗമ്യ മുനിം പ്രഹ്വശ്ശിരസാ ച മഹീം ഗതഃ ॥ 29 ॥
അര്ഘ്യം ച പ്രദദൌ തസ്മൈ ന്യായതസ്സുസമാഹിതഃ ।
വവ്രേ പ്രസാദം വിപ്രേന്ദ്രാന്മാ വിപ്രം മന്യുരാവിശേത് ॥ 30 ॥
അന്തഃപുരം പ്രവിശ്യാസ്മൈ കന്യാം ദത്ത്വാ യഥാവിധി ।
ശാന്താം ശാന്തേന മനസാ രാജാ ഹര്ഷമവാപ സഃ ॥ 31 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ ബാലകാണ്ഡേ ദശമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha daśamassargaḥ |
sumantraścodito rājñā provācedaṃ vacastadā |
yatharśyaśṛṅgastvānīta śśruṇu me mantribhissaha || 1 ||
romapādamuvācedaṃ sahāmātyaḥ purohitaḥ |
upāyo nirapāyo'yamasmābhirabhicintitaḥ || 2 ||
ṛśyaśṛṅgo vanacarastapassvādhyayane rataḥ |
anabhijñassa nārīṇāṃ viṣayāṇāṃ sukhasya ca || 3 ||
indriyārthairabhimatairnaracittapramāthibhiḥ |
puramānāyayiṣyāmaḥ kṣipraṃ cādhyavasīyatām || 4 ||
gaṇikāstatra gacchantu rūpavatyassvalaṅkṛtāḥ |
pralobhya vividhopāyairāneṣyantīha satkṛtāḥ || 5 ||
śrutvā tatheti rājā ca pratyuvāca purohitam |
purohito mantriṇaśca tathā cakruśca te tadā || 6 ||
vāramukhyāśca tacchrutvā vanaṃ praviviśurmahat |
āśramasyāvidūre'smin yatnaṃ kurvanti darśane || 7 ||
ṛṣiputrasya dhīrasya nityamāśramavāsinaḥ |
pitussanityasantuṣṭo nāticakrāma cāśramāt || 8 ||
na tena janmaprabhṛti dṛṣṭapūrvaṃ tapasvinā |
strī vā pumānvā yaccānyatsarvaṃ nagararāṣṭrajam || 9 ||
tataḥ kadācittaṃ deśamājagāma yadṛcchayā |
vibhaṇḍakasutastatra tāścāpaśyadvarāṅganāḥ || 10 ||
tāścitraveṣāḥ pramadā gāyantyo madhurasvarāḥ |
ṛṣiputramupāgamya sarvā vacanamabruvan || 11 ||
kastvaṃ kiṃ vartase brahman jñātumicchāmahe vayam |
ekastvaṃ vijane ghore vane carasi śaṃsa naḥ || 12 ||
adṛṣṭarūpāstāstena kāmyarūpā vane striyaḥ |
hārdāttasya matirjātā vyākhyātuṃ pitaraṃ svakam || 13 ||
pitā vibhaṇḍako'smākaṃ tasyāhaṃ suta aurasaḥ |
ṛśyaśṛṅga iti khyātaṃ nāma karma ca me bhuvi || 14 ||
ihāśramapado'smākaṃ samīpe śubhadarśanāḥ |
kariṣye vo'tra pūjāṃ vai sarveṣāṃ vidhipūrvakam || 15 ||
ṛṣiputravacaśśrutvā sarvāsāṃ matirāsa vai |
tadāśramapadaṃ draṣṭuṃ jagmussarvāśca tena tāḥ || 16 ||
āgatānāṃ tataḥ pūjāmṛṣiputraścakāra ha |
idamarghyamidaṃ pādyamidaṃ mūlamidaṃ phalaṃ ca naḥ || 17 ||
pratigṛhya ca tāṃ pūjāṃ sarvā eva samutsukāḥ |
ṛṣerbhītāśca śīghraṃ tā gamanāya matiṃ dadhuḥ || 18 ||
asmākamapi mukhyāni phalānīmāni vai dvija |
gṛhāṇa prati bhadraṃ te bhakṣayasva ca mā ciram || 19 ||
tatastāstaṃ samāliṅgya sarvā harṣasamanvitāḥ |
modakānpradadustasmai bhakṣyāṃśca vividhān bahūn || 20 ||
tāni cāsvādya tejasvī phalānīti sma manyate |
anāsvāditapūrvāṇi vane nityanivāsinām || 21 ||
āpṛcchya ca tadā vipraṃ vratacaryāṃ nivedya ca |
gacchanti smāpadeśāttā bhītāstasya pitusstriyaḥ || 22 ||
gatāsu tāsu sarvāsu kāśyapasyātmajo dvijaḥ |
asvasthahṛdayaścāsīdduḥkhaṃ sma parivartate || 23 ||
tato'paredyustaṃ deśamājagāma sa vīryavān |
manojñā yatra tā dṛṣṭā vāramukhyāssvalaṅkṛtāḥ || 24 ||
dṛṣṭvaiva ca tāstadā vipramāyāntaṃ hṛṣṭamānasāḥ |
upasṛtya tatassarvāstāstamūcuridaṃ vacaḥ || 25 ||
ehyāśramapadaṃ saumya hyasmākamiti cābruvan |
tatrāpyeṣa vidhiśśrīmān viśeṣeṇa bhaviṣyati || 26 ||
śrutvā tu vacanaṃ tāsāṃ sarvāsāṃ hṛdayaṅgamam |
gamanāya matiṃ cakre taṃ ca ninyustadā striyaḥ || 27 ||
tatra cānīyamāne tu vipre tasminmahātmani |
vavarṣa sahasā devo jagatprahlādayaṃstadā || 28 ||
varṣeṇaivāgataṃ vipraṃ viṣayaṃ svaṃ narādhipaḥ |
pratyudgamya muniṃ prahvaśśirasā ca mahīṃ gataḥ || 29 ||
arghyaṃ ca pradadau tasmai nyāyatassusamāhitaḥ |
vavre prasādaṃ viprendrānmā vipraṃ manyurāviśet || 30 ||
antaḥpuraṃ praviśyāsmai kanyāṃ dattvā yathāvidhi |
śāntāṃ śāntena manasā rājā harṣamavāpa saḥ || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe daśamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever