Manidvipa Varnana - 2 (devi Bhagavatam) — Kannada Script

(ಶ್ರೀದೇವೀಭಾಗವತಂ, ದ್ವಾದಶ ಸ್ಕನ್ಧಂ, ಏಕಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ, ಮಣಿದ್ವೀಪ ವರ್ಣನ - 2)

ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ ।

ಪುಷ್ಪರಾಗಮಯಾದಗ್ರೇ ಕುಙ್ಕುಮಾರುಣವಿಗ್ರಹಃ ।

ಪದ್ಮರಾಗಮಯಃ ಸಾಲೋ ಮಧ್ಯೇ ಭೂಶ್ಚೈವತಾದೃಶೀ ॥ 1 ॥

ದಶಯೋಜನವಾನ್ದೈರ್ಘ್ಯೇ ಗೋಪುರದ್ವಾರಸಂಯುತಃ ।

ತನ್ಮಣಿಸ್ತಮ್ಭಸಂಯುಕ್ತಾ ಮಣ್ಡಪಾಃ ಶತಶೋ ನೃಪ ॥ 2 ॥

ಮಧ್ಯೇ ಭುವಿಸಮಾಸೀನಾಶ್ಚತುಃಷಷ್ಟಿಮಿತಾಃ ಕಲಾಃ ।

ನಾನಾಯುಧಧರಾವೀರಾ ರತ್ನಭೂಷಣಭೂಷಿತಾಃ ॥ 3 ॥

ಪ್ರತ್ಯೇಕಲೋಕಸ್ತಾಸಾಂ ತು ತತ್ತಲ್ಲೋಕಸ್ಯನಾಯಕಾಃ ।

ಸಮನ್ತಾತ್ಪದ್ಮರಾಗಸ್ಯ ಪರಿವಾರ್ಯಸ್ಥಿತಾಃ ಸದಾ ॥ 4 ॥

ಸ್ವಸ್ವಲೋಕಜನೈರ್ಜುಷ್ಟಾಃ ಸ್ವಸ್ವವಾಹನಹೇತಿಭಿಃ ।

ತಾಸಾಂ ನಾಮಾನಿ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶೃಣು ತ್ವಂ ಜನಮೇಜಯ ॥ 5 ॥

ಪಿಙ್ಗಲಾಕ್ಷೀ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀ ಸಮೃದ್ಧಿ ವೃದ್ಧಿರೇವ ಚ ।

ಶ್ರದ್ಧಾ ಸ್ವಾಹಾ ಸ್ವಧಾಭಿಖ್ಯಾ ಮಾಯಾ ಸಞ್ಜ್ಞಾ ವಸುನ್ಧರಾ ॥ 6 ॥

ತ್ರಿಲೋಕಧಾತ್ರೀ ಸಾವಿತ್ರೀ ಗಾಯತ್ರೀ ತ್ರಿದಶೇಶ್ವರೀ ।

ಸುರೂಪಾ ಬಹುರೂಪಾ ಚ ಸ್ಕನ್ದಮಾತಾಽಚ್ಯುತಪ್ರಿಯಾ ॥ 7 ॥

ವಿಮಲಾ ಚಾಮಲಾ ತದ್ವದರುಣೀ ಪುನರಾರುಣೀ ।

ಪ್ರಕೃತಿರ್ವಿಕೃತಿಃ ಸೃಷ್ಟಿಃ ಸ್ಥಿತಿಃ ಸಂಹೃತಿರೇವ ಚ ॥ 8 ॥

ಸನ್ಧ್ಯಾಮಾತಾ ಸತೀ ಹಂಸೀ ಮರ್ದಿಕಾ ವಜ್ರಿಕಾ ಪರಾ ।

ದೇವಮಾತಾ ಭಗವತೀ ದೇವಕೀ ಕಮಲಾಸನಾ ॥ 9 ॥

ತ್ರಿಮುಖೀ ಸಪ್ತಮುಖ್ಯನ್ಯಾ ಸುರಾಸುರವಿಮರ್ದಿನೀ ।

ಲಮ್ಬೋಷ್ಟೀ ಚೋರ್ಧ್ವಕೇಶೀ ಚ ಬಹುಶೀರ್ಷಾ ವೃಕೋದರೀ ॥ 10 ॥

ರಥರೇಖಾಹ್ವಯಾ ಪಶ್ಚಾಚ್ಛಶಿರೇಖಾ ತಥಾ ಪರಾ ।

ಗಗನವೇಗಾ ಪವನವೇಗಾ ಚೈವ ತತಃ ಪರಮ್ ॥ 11 ॥

ಅಗ್ರೇ ಭುವನಪಾಲಾ ಸ್ಯಾತ್ತತ್ಪಶ್ಚಾನ್ಮದನಾತುರಾ ।

ಅನಙ್ಗಾನಙ್ಗಮಥನಾ ತಥೈವಾನಙ್ಗಮೇಖಲಾ ॥ 12 ॥

ಅನಙ್ಗಕುಸುಮಾ ಪಶ್ಚಾದ್ವಿಶ್ವರೂಪಾ ಸುರಾದಿಕಾ ।

ಕ್ಷಯಙ್ಕರೀ ಭವೇಚ್ಛಕ್ತಿ ರಕ್ಷೋಭ್ಯಾ ಚ ತತಃ ಪರಮ್ ॥ 13 ॥

ಸತ್ಯವಾದಿನ್ಯಥ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಬಹುರೂಪಾ ಶುಚಿವ್ರತಾ ।

ಉದಾರಾಖ್ಯಾ ಚ ವಾಗೀಶೀ ಚತುಷ್ಷಷ್ಟಿಮಿತಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ 14 ॥

ಜ್ವಲಜ್ಜಿಹ್ವಾನನಾಃ ಸರ್ವಾವಮನ್ತ್ಯೋ ವಹ್ನಿಮುಲ್ಬಣಮ್ ।

ಜಲಂ ಪಿಬಾಮಃ ಸಕಲಂ ಸಂಹರಾಮೋವಿಭಾವಸುಮ್ ॥ 15 ॥

ಪವನಂ ಸ್ತಮ್ಭಯಾಮೋದ್ಯ ಭಕ್ಷಯಾಮೋಽಖಿಲಂ ಜಗತ್ ।

ಇತಿ ವಾಚಂ ಸಙ್ಗಿರತೇ ಕ್ರೋಧ ಸಂರಕ್ತಲೋಚನಾಃ ॥ 16 ॥

ಚಾಪಬಾಣಧರಾಃ ಸರ್ವಾಯುದ್ಧಾಯೈವೋತ್ಸುಕಾಃ ಸದಾ ।

ದಂಷ್ಟ್ರಾ ಕಟಕಟಾರಾವೈರ್ಬಧಿರೀಕೃತ ದಿಙ್ಮುಖಾಃ ॥ 17 ॥

ಪಿಙ್ಗೋರ್ಧ್ವಕೇಶ್ಯಃ ಸಮ್ಪ್ರೋಕ್ತಾಶ್ಚಾಪಬಾಣಕರಾಃ ಸದಾ ।

ಶತಾಕ್ಷೌಹಿಣಿಕಾ ಸೇನಾಪ್ಯೇಕೈಕಸ್ಯಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾ ॥ 18 ॥

ಏಕೈಕ ಶಕ್ತೇಃ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಂ ಲಕ್ಷಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡನಾಶನೇ ।

ಶತಾಕ್ಷೌಹಿಣಿಕಾಸೇನಾ ತಾದೃಶೀ ನೃಪ ಸತ್ತಮ ॥ 19 ॥

ಕಿಂ ನ ಕುರ್ಯಾಜ್ಜಗತ್ಯಸ್ಮಿನ್ನಶಕ್ಯಂ ವಕ್ತುಮೇವ ತತ್ ।

ಸರ್ವಾಪಿ ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರೀ ತಸ್ಮಿನ್ಸಾಲೇ ಸ್ಥಿತಾ ಮುನೇ ॥ 20 ॥

ರಥಾನಾಂ ಗಣನಾ ನಾಸ್ತಿ ಹಯಾನಾಂ ಕರಿಣಾಂ ತಥಾ ॥

ಶಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ಗಣನಾ ತದ್ವದ್ಗಣಾನಾಂ ಗಣನಾ ತಥಾ ॥ 21 ॥

ಪದ್ಮರಾಗಮಯಾದಗ್ರೇ ಗೋಮೇದಮಣಿನಿರ್ಮಿತಃ ।

ದಶಯೋಜನದೈರ್ಘ್ಯೇಣ ಪ್ರಾಕಾರೋ ವರ್ತತೇ ಮಹಾನ್ ॥ 22 ॥

ಭಾಸ್ವಜ್ಜಪಾಪ್ರಸೂನಾಭೋ ಮಧ್ಯಭೂಸ್ತಸ್ಯ ತಾದೃಶೀ ।

ಗೋಮೇದಕಲ್ಪಿತಾನ್ಯೇವ ತದ್ವಾಸಿ ಸದನಾನಿ ಚ ॥ 23 ॥

ಪಕ್ಷಿಣಃ ಸ್ತಮ್ಭವರ್ಯಾಶ್ಚ ವೃಕ್ಷಾವಾಪ್ಯಃ ಸರಾಂಸಿ ಚ ।

ಗೋಮೇದಕಲ್ಪಿತಾ ಏವ ಕುಙ್ಕುಮಾರುಣವಿಗ್ರಹಾಃ ॥ 24 ॥

ತನ್ಮಧ್ಯಸ್ಥಾ ಮಹಾದೇವ್ಯೋ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶಚ್ಛಕ್ತಯಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।

ನಾನಾ ಶಸ್ತ್ರಪ್ರಹರಣಾ ಗೋಮೇದಮಣಿಭೂಷಿತಾಃ ॥ 25 ॥

ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲೋಕ ವಾಸಿನ್ಯಃ ಪರಿವಾರ್ಯ ಸಮನ್ತತಃ ।

ಗೋಮೇದಸಾಲೇ ಸನ್ನದ್ಧಾ ಪಿಶಾಚವದನಾ ನೃಪ ॥ 26 ॥

ಸ್ವರ್ಲೋಕವಾಸಿಭಿರ್ನಿತ್ಯಂ ಪೂಜಿತಾಶ್ಚಕ್ರಬಾಹವಃ ।

ಕ್ರೋಧರಕ್ತೇಕ್ಷಣಾ ಭಿನ್ಧಿ ಪಚ ಚ್ಛಿನ್ಧಿ ದಹೇತಿ ಚ ॥ 27 ॥

ವದನ್ತಿ ಸತತಂ ವಾಚಂ ಯುದ್ಧೋತ್ಸುಕಹೃದನ್ತರಾಃ ।

ಏಕೈಕಸ್ಯಾ ಮಹಾಶಕ್ತೇರ್ದಶಾಕ್ಷೌಹಿಣಿಕಾ ಮತಾ ॥ 28 ॥

ಸೇನಾ ತತ್ರಾಪ್ಯೇಕಶಕ್ತಿರ್ಲಕ್ಷಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡನಾಶಿನೀ ।

ತಾದೃಶೀನಾಂ ಮಹಾಸೇನಾ ವರ್ಣನೀಯಾ ಕಥಂ ನೃಪ ॥ 29 ॥

ರಥಾನಾಂ ನೈವ ಗಣಾನಾ ವಾಹನಾನಾಂ ತಥೈವ ಚ ।

ಸರ್ವಯುದ್ಧಸಮಾರಮ್ಭಸ್ತತ್ರ ದೇವ್ಯಾ ವಿರಾಜತೇ ॥ 30 ॥

ತಾಸಾಂ ನಾಮಾನಿ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪಾಪನಾಶಕರಾಣಿ ಚ ।

ವಿದ್ಯಾ ಹ್ರೀ ಪುಷ್ಟ ಯಃ ಪ್ರಜ್ಞಾ ಸಿನೀವಾಲೀ ಕುಹೂಸ್ತಥಾ ॥ 31 ॥

ರುದ್ರಾವೀರ್ಯಾ ಪ್ರಭಾನನ್ದಾ ಪೋಷಿಣೀ ಋದ್ಧಿದಾ ಶುಭಾ ।

ಕಾಲರಾತ್ರಿರ್ಮಹಾರಾತ್ರಿರ್ಭದ್ರಕಾಲೀ ಕಪರ್ದಿನೀ ॥ 32 ॥

ವಿಕೃತಿರ್ದಣ್ಡಿಮುಣ್ಡಿನ್ಯೌ ಸೇನ್ದುಖಣ್ಡಾ ಶಿಖಣ್ಡಿನೀ ।

ನಿಶುಮ್ಭಶುಮ್ಭಮಥಿನೀ ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನೀ ॥ 33 ॥

ಇನ್ದ್ರಾಣೀ ಚೈವ ರುದ್ರಾಣೀ ಶಙ್ಕರಾರ್ಧಶರೀರಿಣೀ ।

ನಾರೀ ನಾರಾಯಣೀ ಚೈವ ತ್ರಿಶೂಲಿನ್ಯಪಿ ಪಾಲಿನೀ ॥ 34 ॥

ಅಮ್ಬಿಕಾಹ್ಲಾದಿನೀ ಪಶ್ಚಾದಿತ್ಯೇವಂ ಶಕ್ತಯಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।

ಯದ್ಯೇತಾಃ ಕುಪಿತಾ ದೇವ್ಯಸ್ತದಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡನಾಶನಮ್ ॥ 35 ॥

ಪರಾಜಯೋ ನ ಚೈತಾಸಾಂ ಕದಾಚಿತ್ಕ್ವಚಿದಸ್ತಿ ಹಿ ।

ಗೋಮೇದಕಮಯಾದಗ್ರೇ ಸದ್ವಜ್ರಮಣಿನಿರ್ಮಿತಃ ॥ 36 ॥

ದಶಯೋಜನ ತುಙ್ಗೋಽಸೌ ಗೋಪುರದ್ವಾರಸಂಯುತಃ ।

ಕಪಾಟಶೃಙ್ಖಲಾಬದ್ಧೋ ನವವೃಕ್ಷ ಸಮುಜ್ಜ್ವಲಃ ॥ 37 ॥

ಸಾಲಸ್ತನ್ಮಧ್ಯಭೂಮ್ಯಾದಿ ಸರ್ವಂ ಹೀರಮಯಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ।

ಗೃಹಾಣಿವೀಥಯೋ ರಥ್ಯಾ ಮಹಾಮಾರ್ಗಾಂ ಗಣಾನಿ ಚ ॥ 38 ॥

ವೃಕ್ಷಾಲವಾಲ ತರವಃ ಸಾರಙ್ಗಾ ಅಪಿ ತಾದೃಶಾಃ ।

ದೀರ್ಘಿಕಾಶ್ರೇಣಯೋವಾಪ್ಯಸ್ತಡಾಗಾಃ ಕೂಪ ಸಂಯುತಾಃ ॥ 39 ॥

ತತ್ರ ಶ್ರೀಭುವನೇಶ್ವರ್ಯಾ ವಸನ್ತಿ ಪರಿಚಾರಿಕಾಃ ।

ಏಕೈಕಾ ಲಕ್ಷದಾಸೀಭಿಃ ಸೇವಿತಾ ಮದಗರ್ವಿತಾಃ ॥ 40 ॥

ತಾಲವೃನ್ತಧರಾಃ ಕಾಶ್ಚಿಚ್ಚಷಕಾಢ್ಯ ಕರಾಮ್ಬುಜಾಃ ।

ಕಾಶ್ಚಿತ್ತಾಮ್ಬೂಲಪಾತ್ರಾಣಿ ಧಾರಯನ್ತ್ಯೋಽತಿಗರ್ವಿತಾಃ ॥ 41 ॥

ಕಾಶ್ಚಿತ್ತಚ್ಛತ್ರಧಾರಿಣ್ಯಶ್ಚಾಮರಾಣಾಂ ವಿಧಾರಿಕಾಃ ।

ನಾನಾ ವಸ್ತ್ರಧರಾಃ ಕಾಶ್ಚಿತ್ಕಾಶ್ಚಿತ್ಪುಷ್ಪ ಕರಾಮ್ಬುಜಾಃ ॥ 42 ॥

ನಾನಾದರ್ಶಕರಾಃ ಕಾಶ್ಚಿತ್ಕಾಶ್ಚಿತ್ಕುಙ್ಕುಮಲೇಪನಮ್ ।

ಧಾರಯನ್ತ್ಯಃ ಕಜ್ಜಲಂ ಚ ಸಿನ್ದೂರ ಚಷಕಂ ಪರಾಃ ॥ 43 ॥

ಕಾಶ್ಚಿಚ್ಚಿತ್ರಕ ನಿರ್ಮಾತ್ರ್ಯಃ ಪಾದ ಸಂವಾಹನೇ ರತಾಃ ।

ಕಾಶ್ಚಿತ್ತು ಭೂಷಾಕಾರಿಣ್ಯೋ ನಾನಾ ಭೂಷಾಧರಾಃ ಪರಾಃ ॥ 44 ॥

ಪುಷ್ಪಭೂಷಣ ನಿರ್ಮಾತ್ರ್ಯಃ ಪುಷ್ಪಶೃಙ್ಗಾರಕಾರಿಕಾಃ ।

ನಾನಾ ವಿಲಾಸಚತುರಾ ಬಹ್ವ್ಯ ಏವಂ ವಿಧಾಃ ಪರಾಃ ॥ 45 ॥

ನಿಬದ್ಧ ಪರಿಧಾನೀಯಾ ಯುವತ್ಯಃ ಸಕಲಾ ಅಪಿ ।

ದೇವೀ ಕೃಪಾ ಲೇಶವಶಾತ್ತುಚ್ಛೀಕೃತ ಜಗತ್ತ್ರಯಾಃ ॥ 46 ॥

ಏತಾ ದೂತ್ಯಃ ಸ್ಮೃತಾ ದೇವ್ಯಃ ಶೃಙ್ಗಾರಮದಗರ್ವಿತಾಃ ।

ತಾಸಾಂ ನಾಮಾನಿ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶೃಣು ಮೇ ನೃಪಸತ್ತಮ ॥ 47 ॥

ಅನಙ್ಗರೂಪಾ ಪ್ರಥಮಾಪ್ಯನಙ್ಗಮದನಾ ಪರಾ ।

ತೃತೀಯಾತು ತತಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಸುನ್ದರೀ ಮದನಾತುರಾ ॥ 48 ॥

ತತೋ ಭುವನವೇಗಾಸ್ಯಾತ್ತಥಾ ಭುವನಪಾಲಿಕಾ ।

ಸ್ಯಾತ್ಸರ್ವಶಿಶಿರಾನಙ್ಗವೇದನಾನಙ್ಗಮೇಖಲಾ ॥ 49 ॥

ವಿದ್ಯುದ್ದಾಮಸಮಾನಾಙ್ಗ್ಯಃ ಕ್ವಣತ್ಕಾಞ್ಚೀಗುಣಾನ್ವಿತಾಃ ।

ರಣನ್ಮಞ್ಜೀರಚರಣಾ ಬಹಿರನ್ತರಿತಸ್ತತಃ ॥ 50 ॥

ಧಾವಮಾನಾಸ್ತು ಶೋಭನ್ತೇ ಸರ್ವಾ ವಿದ್ಯುಲ್ಲತೋಪಮಾಃ ।

ಕುಶಲಾಃ ಸರ್ವಕಾರ್ಯೇಷು ವೇತ್ರಹಸ್ತಾಃ ಸಮನ್ತತಃ ॥ 51 ॥

ಅಷ್ಟದಿಕ್ಷುತಥೈತಾಸಾಂ ಪ್ರಾಕಾರಾದ್ಬಹಿರೇವ ಚ ।

ಸದನಾನಿ ವಿರಾಜನ್ತೇ ನಾನಾ ವಾಹನಹೇತಿಭಿಃ ॥ 52 ॥

ವಜ್ರಸಾಲಾದಗ್ರಭಾಗೇ ಸಾಲೋ ವೈದೂರ್ಯನಿರ್ಮಿತಃ ।

ದಶಯೋಜನತುಙ್ಗೋಽಸೌ ಗೋಪುರದ್ವಾರಭೂಷಿತಃ ॥ 53 ॥

ವೈದೂರ್ಯಭೂಮಿಃ ಸರ್ವಾಪಿಗೃಹಾಣಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ ।

ವೀಥ್ಯೋ ರಥ್ಯಾ ಮಹಾಮಾರ್ಗಾಃ ಸರ್ವೇ ವೇದೂರ್ಯನಿರ್ಮಿತಾಃ ॥ 54 ॥

ವಾಪೀ ಕೂಪ ತಡಾಗಾಶ್ಚ ಸ್ರವನ್ತೀನಾಂ ತಟಾನಿ ಚ ।

ವಾಲುಕಾ ಚೈವ ಸರ್ವಾಽಪಿ ವೈದೂರ್ಯಮಣಿನಿರ್ಮಿತಾ ॥ 55 ॥

ತತ್ರಾಷ್ಟದಿಕ್ಷುಪರಿತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮ್ಯಾದೀನಾಂ ಚ ಮಣ್ಡಲಮ್ ।

ನಿಜೈರ್ಗಣೈಃ ಪರಿವೃತಂ ಭ್ರಾಜತೇ ನೃಪಸತ್ತಮ ॥ 56 ॥

ಪ್ರತಿಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಮಾತೃಣಾಂ ತಾಃ ಸಮಷ್ಟಯ ಈರಿತಾಃ ।

ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮಾಹೇಶ್ವರೀ ಚೈವ ಕೌಮಾರೀ ವೈಷ್ಣವೀ ತಥಾ ॥57 ॥

ವಾರಾಹೀ ಚ ತಥೇನ್ದ್ರಾಣೀ ಚಾಮುಣ್ಡಾಃ ಸಪ್ತಮಾತರಃ ।

ಅಷ್ಟಮೀ ತು ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ನಾಮ್ನಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾಸ್ತು ಮಾತರಃ ॥ 58 ॥

ಬ್ರಹ್ಮರುದ್ರಾದಿದೇವಾನಾಂ ಸಮಾಕಾರಾ ಸ್ತುತಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।

ಜಗತ್ಕಲ್ಯಾಣಕಾರಿಣ್ಯಃ ಸ್ವಸ್ವಸೇನಾಸಮಾವೃತಾಃ ॥ 59 ॥

ತತ್ಸಾಲಸ್ಯ ಚತುರ್ದ್ವಾರ್ಷು ವಾಹನಾನಿ ಮಹೇಶಿತುಃ ।

ಸಜ್ಜಾನಿ ನೃಪತೇ ಸನ್ತಿ ಸಾಲಙ್ಕಾರಾಣಿ ನಿತ್ಯಶಃ ॥ 60 ॥

ದನ್ತಿನಃ ಕೋಟಿಶೋ ವಾಹಾಃ ಕೋಟಿಶಃ ಶಿಬಿಕಾಸ್ತಥಾ ।

ಹಂಸಾಃ ಸಿಂಹಾಶ್ಚ ಗರುಡಾ ಮಯೂರಾ ವೃಷಭಾಸ್ತಥಾ ॥ 61 ॥

ತೈರ್ಯುಕ್ತಾಃ ಸ್ಯನ್ದನಾಸ್ತದ್ವತ್ಕೋಟಿಶೋ ನೃಪನನ್ದನ ।

ಪಾರ್ಷ್ಣಿಗ್ರಾಹಸಮಾಯುಕ್ತಾ ಧ್ವಜೈರಾಕಾಶಚುಮ್ಬಿನಃ ॥ 62 ॥

ಕೋಟಿಶಸ್ತು ವಿಮಾನಾನಿ ನಾನಾ ಚಿಹ್ನಾನ್ವಿತಾನಿ ಚ ।

ನಾನಾ ವಾದಿತ್ರಯುಕ್ತಾನಿ ಮಹಾಧ್ವಜಯುತಾನಿ ಚ ॥ 63 ॥

ವೈದೂರ್ಯಮಣಿ ಸಾಲಸ್ಯಾಪ್ಯಗ್ರೇ ಸಾಲಃ ಪರಃ ಸ್ಮೃತಃ ।

ದಶಯೋಜನ ತುಙ್ಗೋಽಸಾವಿನ್ದ್ರನೀಲಾಶ್ಮನಿರ್ಮಿತಃ ॥ 64 ॥

ತನ್ಮಧ್ಯ ಭೂಸ್ತಥಾ ವೀಥ್ಯೋ ಮಹಾಮಾರ್ಗಾ ಗೃಹಾಣಿ ಚ ।

ವಾಪೀ ಕೂಪ ತಡಾಗಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ತನ್ಮಣಿನಿರ್ಮಿತಾಃ ॥ 65 ॥

ತತ್ರ ಪದ್ಮ ತು ಸಮ್ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಬಹುಯೋಜನ ವಿಸ್ತೃತಮ್ ।

ಷೋಡಶಾರಂ ದೀಪ್ಯಮಾನಂ ಸುದರ್ಶನಮಿವಾಪರಮ್ ॥ 66 ॥

ತತ್ರ ಷೋಡಶಶಕ್ತೀನಾಂ ಸ್ಥಾನಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ ।

ಸರ್ವೋಪಸ್ಕರಯುಕ್ತಾನಿ ಸಮೃದ್ಧಾನಿ ವಸನ್ತಿ ಹಿ ॥ 67 ॥

ತಾಸಾಂ ನಾಮಾನಿ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶೃಣು ಮೇ ನೃಪಸತ್ತಮ ।

ಕರಾಲೀ ವಿಕರಾಲೀ ಚ ತಥೋಮಾ ಚ ಸರಸ್ವತೀ ॥ 68 ॥

ಶ್ರೀ ದುರ್ಗೋಷಾ ತಥಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಶ್ರುತಿಶ್ಚೈವ ಸ್ಮೃತಿರ್ಧೃತಿಃ ।

ಶ್ರದ್ಧಾ ಮೇಧಾ ಮತಿಃ ಕಾನ್ತಿರಾರ್ಯಾ ಷೋಡಶಶಕ್ತಯಃ ॥ 69 ॥

ನೀಲಜೀಮೂತಸಙ್ಕಾಶಾಃ ಕರವಾಲ ಕರಾಮ್ಬುಜಾಃ ।

ಸಮಾಃ ಖೇಟಕಧಾರಿಣ್ಯೋ ಯುದ್ಧೋಪಕ್ರಾನ್ತ ಮಾನಸಾಃ ॥ 70 ॥

ಸೇನಾನ್ಯಃ ಸಕಲಾ ಏತಾಃ ಶ್ರೀದೇವ್ಯಾ ಜಗದೀಶಿತುಃ ।

ಪ್ರತಿಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಸಂಸ್ಥಾನಾಂ ಶಕ್ತೀನಾಂ ನಾಯಿಕಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ 71 ॥

ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಕ್ಷೋಭಕಾರಿಣ್ಯೋ ದೇವೀ ಶಕ್ತ್ಯುಪಬೃಂಹಿತಾಃ ।

ನಾನಾ ರಥಸಮಾರೂಢಾ ನಾನಾ ಶಕ್ತಿಭಿರನ್ವಿತಾಃ ॥ 72 ॥

ಏತತ್ಪರಾಕ್ರಮಂ ವಕ್ತುಂ ಸಹಸ್ರಾಸ್ಯೋಽಪಿ ನ ಕ್ಷಮಃ ।

ಇನ್ದ್ರನೀಲಮಹಾಸಾಲಾದಗ್ರೇ ತು ಬಹುವಿಸ್ತೃತಃ ॥ 73 ॥

ಮುಕ್ತಾಪ್ರಾಕಾರ ಉದಿತೋ ದಶಯೋಜನ ದೈರ್ಘ್ಯವಾನ್ ।

ಮಧ್ಯಭೂಃ ಪೂರ್ವವತ್ಪ್ರೋಕ್ತಾ ತನ್ಮಧ್ಯೇಽಷ್ಟದಲಾಮ್ಬುಜಮ್ ॥ 74 ॥

ಮುಕ್ತಾಮಣಿಗಣಾಕೀರ್ಣಂ ವಿಸ್ತೃತಂ ತು ಸಕೇಸರಮ್ ।

ತತ್ರ ದೇವೀಸಮಾಕಾರಾ ದೇವ್ಯಾಯುಧಧರಾಃ ಸದಾ ॥ 75 ॥

ಸಮ್ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಅಷ್ಟಮನ್ತ್ರಿಣ್ಯೋ ಜಗದ್ವಾರ್ತಾಪ್ರಬೋಧಿಕಾಃ ।

ದೇವೀಸಮಾನಭೋಗಾಸ್ತಾ ಇಙ್ಗಿತಜ್ಞಾಸ್ತುಪಣ್ಡಿತಾಃ ॥ 76 ॥

ಕುಶಲಾಃ ಸರ್ವಕಾರ್ಯೇಷು ಸ್ವಾಮಿಕಾರ್ಯಪರಾಯಣಾಃ ।

ದೇವ್ಯಭಿಪ್ರಾಯ ಬೋಧ್ಯಸ್ತಾಶ್ಚತುರಾ ಅತಿಸುನ್ದರಾಃ ॥ 77 ॥

ನಾನಾ ಶಕ್ತಿಸಮಾಯುಕ್ತಾಃ ಪ್ರತಿಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡವರ್ತಿನಾಮ್ ।

ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ತಾಃ ಸಮಾಚಾರಂ ಜ್ಞಾನಶಕ್ತ್ಯಾವಿದನ್ತಿ ಚ ॥ 78 ॥

ತಾಸಾಂ ನಾಮಾನಿ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಮತ್ತಃ ಶೃಣು ನೃಪೋತ್ತಮ ।

ಅನಙ್ಗಕುಸುಮಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾಪ್ಯನಙ್ಗಕುಸುಮಾತುರಾ ॥ 79 ॥

ಅನಙ್ಗಮದನಾ ತದ್ವದನಙ್ಗಮದನಾತುರಾ ।

ಭುವನಪಾಲಾ ಗಗನವೇಗಾ ಚೈವ ತತಃ ಪರಮ್ ॥ 80 ॥

ಶಶಿರೇಖಾ ಚ ಗಗನರೇಖಾ ಚೈವ ತತಃ ಪರಮ್ ।

ಪಾಶಾಙ್ಕುಶವರಾಭೀತಿಧರಾ ಅರುಣವಿಗ್ರಹಾಃ ॥ 81 ॥

ವಿಶ್ವಸಮ್ಬನ್ಧಿನೀಂ ವಾರ್ತಾಂ ಬೋಧಯನ್ತಿ ಪ್ರತಿಕ್ಷಣಮ್ ।

ಮುಕ್ತಾಸಾಲಾದಗ್ರಭಾಗೇ ಮಹಾಮಾರಕತೋ ಪರಃ ॥ 82 ॥

ಸಾಲೋತ್ತಮಃ ಸಮುದ್ದಿಷ್ಟೋ ದಶಯೋಜನ ದೈರ್ಘ್ಯವಾನ್ ।

ನಾನಾ ಸೌಭಾಗ್ಯಸಂಯುಕ್ತೋ ನಾನಾ ಭೋಗಸಮನ್ವಿತಃ ॥ 83 ॥

ಮಧ್ಯಭೂಸ್ತಾದೃಶೀ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಸದನಾನಿ ತಥೈವ ಚ ।

ಷಟ್ಕೋಣಮತ್ರವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ಕೋಣಸ್ಥಾ ದೇವತಾಃ ಶೃಣುಃ ॥ 84 ॥

ಪೂರ್ವಕೋಣೇ ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರೋ ಗಾಯತ್ರೀ ಸಹಿತೋ ವಿಧಿಃ ।

ಕುಣ್ಡಿಕಾಕ್ಷಗುಣಾಭೀತಿ ದಣ್ಡಾಯುಧಧರಃ ಪರಃ ॥ 85 ॥

ತದಾಯುಧಧರಾ ದೇವೀ ಗಾಯತ್ರೀ ಪರದೇವತಾ ।

ವೇದಾಃ ಸರ್ವೇ ಮೂರ್ತಿಮನ್ತಃ ಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ ॥ 86 ॥

ಸ್ಮೃತಯಶ್ಚ ಪುರಾಣಾನಿ ಮೂರ್ತಿಮನ್ತಿ ವಸನ್ತಿ ಹಿ ।

ಯೇ ಬ್ರಹ್ಮವಿಗ್ರಹಾಃ ಸನ್ತಿ ಗಾಯತ್ರೀವಿಗ್ರಹಾಶ್ಚ ಯೇ ॥ 87 ॥

ವ್ಯಾಹೃತೀನಾಂ ವಿಗ್ರಹಾಶ್ಚ ತೇ ನಿತ್ಯಂ ತತ್ರ ಸನ್ತಿ ಹಿ ।

ರಕ್ಷಃ ಕೋಣೇ ಶಙ್ಖಚಕ್ರಗದಾಮ್ಬುಜ ಕರಾಮ್ಬುಜಾ ॥ 88 ॥

ಸಾವಿತ್ರೀ ವರ್ತತೇ ತತ್ರ ಮಹಾವಿಷ್ಣುಶ್ಚ ತಾದೃಶಃ ।

ಯೇ ವಿಷ್ಣುವಿಗ್ರಹಾಃ ಸನ್ತಿ ಮತ್ಸ್ಯಕೂರ್ಮಾದಯೋಖಿಲಾಃ ॥ 89 ॥

ಸಾವಿತ್ರೀ ವಿಗ್ರಹಾ ಯೇ ಚ ತೇ ಸರ್ವೇ ತತ್ರ ಸನ್ತಿ ಹಿ ।

ವಾಯುಕೋಣೇ ಪರಶ್ವಕ್ಷಮಾಲಾಭಯವರಾನ್ವಿತಃ ॥ 90 ॥

ಮಹಾರುದ್ರೋ ವರ್ತತೇಽತ್ರ ಸರಸ್ವತ್ಯಪಿ ತಾದೃಶೀ ।

ಯೇ ಯೇ ತು ರುದ್ರಭೇದಾಃ ಸ್ಯುರ್ದಕ್ಷಿಣಾಸ್ಯಾದಯೋ ನೃಪ ॥ 91 ॥

ಗೌರೀ ಭೇದಾಶ್ಚ ಯೇ ಸರ್ವೇ ತೇ ತತ್ರ ನಿವಸನ್ತಿ ಹಿ ।

ಚತುಃಷಷ್ಟ್ಯಾಗಮಾ ಯೇ ಚ ಯೇ ಚಾನ್ಯೇಪ್ಯಾಗಮಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ 92 ॥

ತೇ ಸರ್ವೇ ಮೂರ್ತಿಮನ್ತಶ್ಚ ತತ್ರ ವೈ ನಿವಸನ್ತಿ ಹಿ ।

ಅಗ್ನಿಕೋಣೇ ರತ್ನಕುಮ್ಭಂ ತಥಾ ಮಣಿಕರಣ್ಡಕಮ್ ॥ 93 ॥

ದಧಾನೋ ನಿಜಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಕುಬೇರೋ ಧನದಾಯಕಃ ।

ನಾನಾ ವೀಥೀ ಸಮಾಯುಕ್ತೋ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀಸಮನ್ವಿತಃ ॥ 94 ॥

ದೇವ್ಯಾ ನಿಧಿಪತಿಸ್ತ್ವಾಸ್ತೇ ಸ್ವಗುಣೈಃ ಪರಿವೇಷ್ಟಿತಃ ।

ವಾರುಣೇ ತು ಮಹಾಕೋಣೇ ಮದನೋ ರತಿಸಂಯುತಃ ॥ 95 ॥

ಪಾಶಾಙ್ಕುಶಧನುರ್ಬಾಣಧರೋ ನಿತ್ಯಂ ವಿರಾಜತೇ ।

ಶೃಙ್ಗಾರಮೂರ್ತಿಮನ್ತಸ್ತು ತತ್ರ ಸನ್ನಿಹಿತಾಃ ಸದಾ ॥ 96 ॥

ಈಶಾನಕೋಣೇ ವಿಘ್ನೇಶೋ ನಿತ್ಯಂ ಪುಷ್ಟಿಸಮನ್ವಿತಃ ।

ಪಾಶಾಙ್ಕುಶಧರೋ ವೀರೋ ವಿಘ್ನಹರ್ತಾ ವಿರಾಜತೇ ॥ 97 ॥

ವಿಭೂತಯೋ ಗಣೇಶಸ್ಯ ಯಾಯಾಃ ಸನ್ತಿ ನೃಪೋತ್ತಮ ।

ತಾಃ ಸರ್ವಾ ನಿವಸನ್ತ್ಯತ್ರ ಮಹೈಶ್ವರ್ಯಸಮನ್ವಿತಾಃ ॥ 98 ॥

ಪ್ರತಿಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಸಂಸ್ಥಾನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಾದೀನಾಂ ಸಮಷ್ಟಯಃ ।

ಏತೇ ಬ್ರಹ್ಮಾದಯಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಸೇವನ್ತೇ ಜಗದೀಶ್ವರೀಮ್ ॥ 99 ॥

ಮಹಾಮಾರಕತಸ್ಯಾಗ್ರೇ ಶತಯೋಜನ ದೈರ್ಘ್ಯವಾನ್ ।

ಪ್ರವಾಲಶಾಲೋಸ್ತ್ಯಪರಃ ಕುಙ್ಕುಮಾರುಣವಿಗ್ರಹಃ ॥ 100 ॥

ಮಧ್ಯಭೂಸ್ತಾದೃಶೀ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಸದನಾನಿ ಚ ಪೂರ್ವವತ್ ।

ತನ್ಮಧ್ಯೇ ಪಞ್ಚಭೂತಾನಾಂ ಸ್ವಾಮಿನ್ಯಃ ಪಞ್ಚ ಸನ್ತಿ ಚ ॥ 101 ॥

ಹೃಲ್ಲೇಖಾ ಗಗನಾ ರಕ್ತಾ ಚತುರ್ಥೀ ತು ಕರಾಲಿಕಾ ।

ಮಹೋಚ್ಛುಷ್ಮಾ ಪಞ್ಚಮೀ ಚ ಪಞ್ಚಭೂತಸಮಪ್ರಭಾಃ ॥ 102 ॥

ಪಾಶಾಙ್ಕುಶವರಾಭೀತಿಧಾರಿಣ್ಯೋಮಿತಭೂಷಣಾಃ ।

ದೇವೀ ಸಮಾನವೇಷಾಢ್ಯಾ ನವಯೌವನಗರ್ವಿತಾಃ ॥ 103 ॥

ಪ್ರವಾಲಶಾಲಾದಗ್ರೇ ತು ನವರತ್ನ ವಿನಿರ್ಮಿತಃ ।

ಬಹುಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣೋ ಮಹಾಶಾಲೋಽಸ್ತಿ ಭೂಮಿಪ ॥ 104 ॥

ತತ್ರ ಚಾಮ್ನಾಯದೇವೀನಾಂ ಸದನಾನಿ ಬಹೂನ್ಯಪಿ ।

ನವರತ್ನಮಯಾನ್ಯೇವ ತಡಾಗಾಶ್ಚ ಸರಾಂಸಿ ಚ ॥ 105 ॥

ಶ್ರೀದೇವ್ಯಾ ಯೇಽವತಾರಾಃ ಸ್ಯುಸ್ತೇ ತತ್ರ ನಿವಸನ್ತಿ ಹಿ ।

ಮಹಾವಿದ್ಯಾ ಮಹಾಭೇದಾಃ ಸನ್ತಿ ತತ್ರೈವ ಭೂಮಿಪ ॥ 106 ॥

ನಿಜಾವರಣದೇವೀಭಿರ್ನಿಜಭೂಷಣವಾಹನೈಃ ।

ಸರ್ವದೇವ್ಯೋ ವಿರಾಜನ್ತೇ ಕೋಟಿಸೂರ್ಯಸಮಪ್ರಭಾಃ ॥ 107 ॥

ಸಪ್ತಕೋಟಿ ಮಹಾಮನ್ತ್ರದೇವತಾಃ ಸನ್ತಿ ತತ್ರ ಹಿ ।

ನವರತ್ನಮಯಾದಗ್ರೇ ಚಿನ್ತಾಮಣಿಗೃಹಂ ಮಹತ್ ॥ 108 ॥

ತತ್ರ ತ್ಯಂ ವಸ್ತು ಮಾತ್ರಂ ತು ಚಿನ್ತಾಮಣಿ ವಿನಿರ್ಮಿತಮ್ ।

ಸೂರ್ಯೋದ್ಗಾರೋಪಲೈಸ್ತದ್ವಚ್ಚನ್ದ್ರೋದ್ಗಾರೋಪಲೈಸ್ತಥಾ ॥ 109 ॥

ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರಭೋಪಲೈಃ ಸ್ತಮ್ಭಾಃ ಕಲ್ಪಿತಾಸ್ತು ಸಹಸ್ರಶಃ ।

ಯೇಷಾಂ ಪ್ರಭಾಭಿರನ್ತಸ್ಥಂ ವಸ್ತು ಕಿಞ್ಚಿನ್ನ ದೃಶ್ಯತೇ ॥ 110 ॥

ಇತಿ ಶ್ರೀದೇವೀಭಾಗವತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ದ್ವಾದಶಸ್ಕನ್ಧೇ ಏಕಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ।

Roman (IAST) Transliteration

(śrīdevībhāgavataṃ, dvādaśa skandhaṃ, ekādaśo'dhyāyaḥ, maṇidvīpa varṇana - 2)

vyāsa uvāca |

puṣparāgamayādagre kuṅkumāruṇavigrahaḥ |

padmarāgamayaḥ sālo madhye bhūścaivatādṛśī || 1 ||

daśayojanavāndairghye gopuradvārasaṃyutaḥ |

tanmaṇistambhasaṃyuktā maṇḍapāḥ śataśo nṛpa || 2 ||

madhye bhuvisamāsīnāścatuḥṣaṣṭimitāḥ kalāḥ |

nānāyudhadharāvīrā ratnabhūṣaṇabhūṣitāḥ || 3 ||

pratyekalokastāsāṃ tu tattallokasyanāyakāḥ |

samantātpadmarāgasya parivāryasthitāḥ sadā || 4 ||

svasvalokajanairjuṣṭāḥ svasvavāhanahetibhiḥ |

tāsāṃ nāmāni vakṣyāmi śṛṇu tvaṃ janamejaya || 5 ||

piṅgalākṣī viśālākṣī samṛddhi vṛddhireva ca |

śraddhā svāhā svadhābhikhyā māyā sañjñā vasundharā || 6 ||

trilokadhātrī sāvitrī gāyatrī tridaśeśvarī |

surūpā bahurūpā ca skandamātā'cyutapriyā || 7 ||

vimalā cāmalā tadvadaruṇī punarāruṇī |

prakṛtirvikṛtiḥ sṛṣṭiḥ sthitiḥ saṃhṛtireva ca || 8 ||

sandhyāmātā satī haṃsī mardikā vajrikā parā |

devamātā bhagavatī devakī kamalāsanā || 9 ||

trimukhī saptamukhyanyā surāsuravimardinī |

lamboṣṭī cordhvakeśī ca bahuśīrṣā vṛkodarī || 10 ||

ratharekhāhvayā paścācchaśirekhā tathā parā |

gaganavegā pavanavegā caiva tataḥ param || 11 ||

agre bhuvanapālā syāttatpaścānmadanāturā |

anaṅgānaṅgamathanā tathaivānaṅgamekhalā || 12 ||

anaṅgakusumā paścādviśvarūpā surādikā |

kṣayaṅkarī bhavecchakti rakṣobhyā ca tataḥ param || 13 ||

satyavādinyatha proktā bahurūpā śucivratā |

udārākhyā ca vāgīśī catuṣṣaṣṭimitāḥ smṛtāḥ || 14 ||

jvalajjihvānanāḥ sarvāvamantyo vahnimulbaṇam |

jalaṃ pibāmaḥ sakalaṃ saṃharāmovibhāvasum || 15 ||

pavanaṃ stambhayāmodya bhakṣayāmo'khilaṃ jagat |

iti vācaṃ saṅgirate krodha saṃraktalocanāḥ || 16 ||

cāpabāṇadharāḥ sarvāyuddhāyaivotsukāḥ sadā |

daṃṣṭrā kaṭakaṭārāvairbadhirīkṛta diṅmukhāḥ || 17 ||

piṅgordhvakeśyaḥ samproktāścāpabāṇakarāḥ sadā |

śatākṣauhiṇikā senāpyekaikasyāḥ prakīrtitā || 18 ||

ekaika śakteḥ sāmarthyaṃ lakṣabrahmāṇḍanāśane |

śatākṣauhiṇikāsenā tādṛśī nṛpa sattama || 19 ||

kiṃ na kuryājjagatyasminnaśakyaṃ vaktumeva tat |

sarvāpi yuddhasāmagrī tasminsāle sthitā mune || 20 ||

rathānāṃ gaṇanā nāsti hayānāṃ kariṇāṃ tathā ||

śastrāṇāṃ gaṇanā tadvadgaṇānāṃ gaṇanā tathā || 21 ||

padmarāgamayādagre gomedamaṇinirmitaḥ |

daśayojanadairghyeṇa prākāro vartate mahān || 22 ||

bhāsvajjapāprasūnābho madhyabhūstasya tādṛśī |

gomedakalpitānyeva tadvāsi sadanāni ca || 23 ||

pakṣiṇaḥ stambhavaryāśca vṛkṣāvāpyaḥ sarāṃsi ca |

gomedakalpitā eva kuṅkumāruṇavigrahāḥ || 24 ||

tanmadhyasthā mahādevyo dvātriṃśacchaktayaḥ smṛtāḥ |

nānā śastrapraharaṇā gomedamaṇibhūṣitāḥ || 25 ||

pratyeka loka vāsinyaḥ parivārya samantataḥ |

gomedasāle sannaddhā piśācavadanā nṛpa || 26 ||

svarlokavāsibhirnityaṃ pūjitāścakrabāhavaḥ |

krodharaktekṣaṇā bhindhi paca cchindhi daheti ca || 27 ||

vadanti satataṃ vācaṃ yuddhotsukahṛdantarāḥ |

ekaikasyā mahāśakterdaśākṣauhiṇikā matā || 28 ||

senā tatrāpyekaśaktirlakṣabrahmāṇḍanāśinī |

tādṛśīnāṃ mahāsenā varṇanīyā kathaṃ nṛpa || 29 ||

rathānāṃ naiva gaṇānā vāhanānāṃ tathaiva ca |

sarvayuddhasamārambhastatra devyā virājate || 30 ||

tāsāṃ nāmāni vakṣyāmi pāpanāśakarāṇi ca |

vidyā hrī puṣṭa yaḥ prajñā sinīvālī kuhūstathā || 31 ||

rudrāvīryā prabhānandā poṣiṇī ṛddhidā śubhā |

kālarātrirmahārātrirbhadrakālī kapardinī || 32 ||

vikṛtirdaṇḍimuṇḍinyau sendukhaṇḍā śikhaṇḍinī |

niśumbhaśumbhamathinī mahiṣāsuramardinī || 33 ||

indrāṇī caiva rudrāṇī śaṅkarārdhaśarīriṇī |

nārī nārāyaṇī caiva triśūlinyapi pālinī || 34 ||

ambikāhlādinī paścādityevaṃ śaktayaḥ smṛtāḥ |

yadyetāḥ kupitā devyastadā brahmāṇḍanāśanam || 35 ||

parājayo na caitāsāṃ kadācitkvacidasti hi |

gomedakamayādagre sadvajramaṇinirmitaḥ || 36 ||

daśayojana tuṅgo'sau gopuradvārasaṃyutaḥ |

kapāṭaśṛṅkhalābaddho navavṛkṣa samujjvalaḥ || 37 ||

sālastanmadhyabhūmyādi sarvaṃ hīramayaṃ smṛtam |

gṛhāṇivīthayo rathyā mahāmārgāṃ gaṇāni ca || 38 ||

vṛkṣālavāla taravaḥ sāraṅgā api tādṛśāḥ |

dīrghikāśreṇayovāpyastaḍāgāḥ kūpa saṃyutāḥ || 39 ||

tatra śrībhuvaneśvaryā vasanti paricārikāḥ |

ekaikā lakṣadāsībhiḥ sevitā madagarvitāḥ || 40 ||

tālavṛntadharāḥ kāściccaṣakāḍhya karāmbujāḥ |

kāścittāmbūlapātrāṇi dhārayantyo'tigarvitāḥ || 41 ||

kāścittacchatradhāriṇyaścāmarāṇāṃ vidhārikāḥ |

nānā vastradharāḥ kāścitkāścitpuṣpa karāmbujāḥ || 42 ||

nānādarśakarāḥ kāścitkāścitkuṅkumalepanam |

dhārayantyaḥ kajjalaṃ ca sindūra caṣakaṃ parāḥ || 43 ||

kāściccitraka nirmātryaḥ pāda saṃvāhane ratāḥ |

kāścittu bhūṣākāriṇyo nānā bhūṣādharāḥ parāḥ || 44 ||

puṣpabhūṣaṇa nirmātryaḥ puṣpaśṛṅgārakārikāḥ |

nānā vilāsacaturā bahvya evaṃ vidhāḥ parāḥ || 45 ||

nibaddha paridhānīyā yuvatyaḥ sakalā api |

devī kṛpā leśavaśāttucchīkṛta jagattrayāḥ || 46 ||

etā dūtyaḥ smṛtā devyaḥ śṛṅgāramadagarvitāḥ |

tāsāṃ nāmāni vakṣyāmi śṛṇu me nṛpasattama || 47 ||

anaṅgarūpā prathamāpyanaṅgamadanā parā |

tṛtīyātu tataḥ proktā sundarī madanāturā || 48 ||

tato bhuvanavegāsyāttathā bhuvanapālikā |

syātsarvaśiśirānaṅgavedanānaṅgamekhalā || 49 ||

vidyuddāmasamānāṅgyaḥ kvaṇatkāñcīguṇānvitāḥ |

raṇanmañjīracaraṇā bahirantaritastataḥ || 50 ||

dhāvamānāstu śobhante sarvā vidyullatopamāḥ |

kuśalāḥ sarvakāryeṣu vetrahastāḥ samantataḥ || 51 ||

aṣṭadikṣutathaitāsāṃ prākārādbahireva ca |

sadanāni virājante nānā vāhanahetibhiḥ || 52 ||

vajrasālādagrabhāge sālo vaidūryanirmitaḥ |

daśayojanatuṅgo'sau gopuradvārabhūṣitaḥ || 53 ||

vaidūryabhūmiḥ sarvāpigṛhāṇi vividhāni ca |

vīthyo rathyā mahāmārgāḥ sarve vedūryanirmitāḥ || 54 ||

vāpī kūpa taḍāgāśca sravantīnāṃ taṭāni ca |

vālukā caiva sarvā'pi vaidūryamaṇinirmitā || 55 ||

tatrāṣṭadikṣuparito brāhmyādīnāṃ ca maṇḍalam |

nijairgaṇaiḥ parivṛtaṃ bhrājate nṛpasattama || 56 ||

pratibrahmāṇḍamātṛṇāṃ tāḥ samaṣṭaya īritāḥ |

brāhmī māheśvarī caiva kaumārī vaiṣṇavī tathā ||57 ||

vārāhī ca tathendrāṇī cāmuṇḍāḥ saptamātaraḥ |

aṣṭamī tu mahālakṣmīrnāmnā proktāstu mātaraḥ || 58 ||

brahmarudrādidevānāṃ samākārā stutāḥ smṛtāḥ |

jagatkalyāṇakāriṇyaḥ svasvasenāsamāvṛtāḥ || 59 ||

tatsālasya caturdvārṣu vāhanāni maheśituḥ |

sajjāni nṛpate santi sālaṅkārāṇi nityaśaḥ || 60 ||

dantinaḥ koṭiśo vāhāḥ koṭiśaḥ śibikāstathā |

haṃsāḥ siṃhāśca garuḍā mayūrā vṛṣabhāstathā || 61 ||

tairyuktāḥ syandanāstadvatkoṭiśo nṛpanandana |

pārṣṇigrāhasamāyuktā dhvajairākāśacumbinaḥ || 62 ||

koṭiśastu vimānāni nānā cihnānvitāni ca |

nānā vāditrayuktāni mahādhvajayutāni ca || 63 ||

vaidūryamaṇi sālasyāpyagre sālaḥ paraḥ smṛtaḥ |

daśayojana tuṅgo'sāvindranīlāśmanirmitaḥ || 64 ||

tanmadhya bhūstathā vīthyo mahāmārgā gṛhāṇi ca |

vāpī kūpa taḍāgāśca sarve tanmaṇinirmitāḥ || 65 ||

tatra padma tu samproktaṃ bahuyojana vistṛtam |

ṣoḍaśāraṃ dīpyamānaṃ sudarśanamivāparam || 66 ||

tatra ṣoḍaśaśaktīnāṃ sthānāni vividhāni ca |

sarvopaskarayuktāni samṛddhāni vasanti hi || 67 ||

tāsāṃ nāmāni vakṣyāmi śṛṇu me nṛpasattama |

karālī vikarālī ca tathomā ca sarasvatī || 68 ||

śrī durgoṣā tathā lakṣmīḥ śrutiścaiva smṛtirdhṛtiḥ |

śraddhā medhā matiḥ kāntirāryā ṣoḍaśaśaktayaḥ || 69 ||

nīlajīmūtasaṅkāśāḥ karavāla karāmbujāḥ |

samāḥ kheṭakadhāriṇyo yuddhopakrānta mānasāḥ || 70 ||

senānyaḥ sakalā etāḥ śrīdevyā jagadīśituḥ |

pratibrahmāṇḍasaṃsthānāṃ śaktīnāṃ nāyikāḥ smṛtāḥ || 71 ||

brahmāṇḍakṣobhakāriṇyo devī śaktyupabṛṃhitāḥ |

nānā rathasamārūḍhā nānā śaktibhiranvitāḥ || 72 ||

etatparākramaṃ vaktuṃ sahasrāsyo'pi na kṣamaḥ |

indranīlamahāsālādagre tu bahuvistṛtaḥ || 73 ||

muktāprākāra udito daśayojana dairghyavān |

madhyabhūḥ pūrvavatproktā tanmadhye'ṣṭadalāmbujam || 74 ||

muktāmaṇigaṇākīrṇaṃ vistṛtaṃ tu sakesaram |

tatra devīsamākārā devyāyudhadharāḥ sadā || 75 ||

samproktā aṣṭamantriṇyo jagadvārtāprabodhikāḥ |

devīsamānabhogāstā iṅgitajñāstupaṇḍitāḥ || 76 ||

kuśalāḥ sarvakāryeṣu svāmikāryaparāyaṇāḥ |

devyabhiprāya bodhyastāścaturā atisundarāḥ || 77 ||

nānā śaktisamāyuktāḥ pratibrahmāṇḍavartinām |

prāṇināṃ tāḥ samācāraṃ jñānaśaktyāvidanti ca || 78 ||

tāsāṃ nāmāni vakṣyāmi mattaḥ śṛṇu nṛpottama |

anaṅgakusumā proktāpyanaṅgakusumāturā || 79 ||

anaṅgamadanā tadvadanaṅgamadanāturā |

bhuvanapālā gaganavegā caiva tataḥ param || 80 ||

śaśirekhā ca gaganarekhā caiva tataḥ param |

pāśāṅkuśavarābhītidharā aruṇavigrahāḥ || 81 ||

viśvasambandhinīṃ vārtāṃ bodhayanti pratikṣaṇam |

muktāsālādagrabhāge mahāmārakato paraḥ || 82 ||

sālottamaḥ samuddiṣṭo daśayojana dairghyavān |

nānā saubhāgyasaṃyukto nānā bhogasamanvitaḥ || 83 ||

madhyabhūstādṛśī proktā sadanāni tathaiva ca |

ṣaṭkoṇamatravistīrṇaṃ koṇasthā devatāḥ śṛṇuḥ || 84 ||

pūrvakoṇe caturvaktro gāyatrī sahito vidhiḥ |

kuṇḍikākṣaguṇābhīti daṇḍāyudhadharaḥ paraḥ || 85 ||

tadāyudhadharā devī gāyatrī paradevatā |

vedāḥ sarve mūrtimantaḥ śāstrāṇi vividhāni ca || 86 ||

smṛtayaśca purāṇāni mūrtimanti vasanti hi |

ye brahmavigrahāḥ santi gāyatrīvigrahāśca ye || 87 ||

vyāhṛtīnāṃ vigrahāśca te nityaṃ tatra santi hi |

rakṣaḥ koṇe śaṅkhacakragadāmbuja karāmbujā || 88 ||

sāvitrī vartate tatra mahāviṣṇuśca tādṛśaḥ |

ye viṣṇuvigrahāḥ santi matsyakūrmādayokhilāḥ || 89 ||

sāvitrī vigrahā ye ca te sarve tatra santi hi |

vāyukoṇe paraśvakṣamālābhayavarānvitaḥ || 90 ||

mahārudro vartate'tra sarasvatyapi tādṛśī |

ye ye tu rudrabhedāḥ syurdakṣiṇāsyādayo nṛpa || 91 ||

gaurī bhedāśca ye sarve te tatra nivasanti hi |

catuḥṣaṣṭyāgamā ye ca ye cānyepyāgamāḥ smṛtāḥ || 92 ||

te sarve mūrtimantaśca tatra vai nivasanti hi |

agnikoṇe ratnakumbhaṃ tathā maṇikaraṇḍakam || 93 ||

dadhāno nijahastābhyāṃ kubero dhanadāyakaḥ |

nānā vīthī samāyukto mahālakṣmīsamanvitaḥ || 94 ||

devyā nidhipatistvāste svaguṇaiḥ pariveṣṭitaḥ |

vāruṇe tu mahākoṇe madano ratisaṃyutaḥ || 95 ||

pāśāṅkuśadhanurbāṇadharo nityaṃ virājate |

śṛṅgāramūrtimantastu tatra sannihitāḥ sadā || 96 ||

īśānakoṇe vighneśo nityaṃ puṣṭisamanvitaḥ |

pāśāṅkuśadharo vīro vighnahartā virājate || 97 ||

vibhūtayo gaṇeśasya yāyāḥ santi nṛpottama |

tāḥ sarvā nivasantyatra mahaiśvaryasamanvitāḥ || 98 ||

pratibrahmāṇḍasaṃsthānāṃ brahmādīnāṃ samaṣṭayaḥ |

ete brahmādayaḥ proktāḥ sevante jagadīśvarīm || 99 ||

mahāmārakatasyāgre śatayojana dairghyavān |

pravālaśālostyaparaḥ kuṅkumāruṇavigrahaḥ || 100 ||

madhyabhūstādṛśī proktā sadanāni ca pūrvavat |

tanmadhye pañcabhūtānāṃ svāminyaḥ pañca santi ca || 101 ||

hṛllekhā gaganā raktā caturthī tu karālikā |

mahocchuṣmā pañcamī ca pañcabhūtasamaprabhāḥ || 102 ||

pāśāṅkuśavarābhītidhāriṇyomitabhūṣaṇāḥ |

devī samānaveṣāḍhyā navayauvanagarvitāḥ || 103 ||

pravālaśālādagre tu navaratna vinirmitaḥ |

bahuyojanavistīrṇo mahāśālo'sti bhūmipa || 104 ||

tatra cāmnāyadevīnāṃ sadanāni bahūnyapi |

navaratnamayānyeva taḍāgāśca sarāṃsi ca || 105 ||

śrīdevyā ye'vatārāḥ syuste tatra nivasanti hi |

mahāvidyā mahābhedāḥ santi tatraiva bhūmipa || 106 ||

nijāvaraṇadevībhirnijabhūṣaṇavāhanaiḥ |

sarvadevyo virājante koṭisūryasamaprabhāḥ || 107 ||

saptakoṭi mahāmantradevatāḥ santi tatra hi |

navaratnamayādagre cintāmaṇigṛhaṃ mahat || 108 ||

tatra tyaṃ vastu mātraṃ tu cintāmaṇi vinirmitam |

sūryodgāropalaistadvaccandrodgāropalaistathā || 109 ||

vidyutprabhopalaiḥ stambhāḥ kalpitāstu sahasraśaḥ |

yeṣāṃ prabhābhirantasthaṃ vastu kiñcinna dṛśyate || 110 ||

iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe dvādaśaskandhe ekādaśo'dhyāyaḥ |

Sanskrit — Devanagari (original)

(श्रीदेवीभागवतं, द्वादश स्कन्धं, एकादशोऽध्यायः, मणिद्वीप वर्णन - 2)

व्यास उवाच ।

पुष्परागमयादग्रे कुङ्कुमारुणविग्रहः ।

पद्मरागमयः सालो मध्ये भूश्चैवतादृशी ॥ 1 ॥

दशयोजनवान्दैर्घ्ये गोपुरद्वारसंयुतः ।

तन्मणिस्तम्भसंयुक्ता मण्डपाः शतशो नृप ॥ 2 ॥

मध्ये भुविसमासीनाश्चतुःषष्टिमिताः कलाः ।

नानायुधधरावीरा रत्नभूषणभूषिताः ॥ 3 ॥

प्रत्येकलोकस्तासां तु तत्तल्लोकस्यनायकाः ।

समन्तात्पद्मरागस्य परिवार्यस्थिताः सदा ॥ 4 ॥

स्वस्वलोकजनैर्जुष्टाः स्वस्ववाहनहेतिभिः ।

तासां नामानि वक्ष्यामि शृणु त्वं जनमेजय ॥ 5 ॥

पिङ्गलाक्षी विशालाक्षी समृद्धि वृद्धिरेव च ।

श्रद्धा स्वाहा स्वधाभिख्या माया सञ्ज्ञा वसुन्धरा ॥ 6 ॥

त्रिलोकधात्री सावित्री गायत्री त्रिदशेश्वरी ।

सुरूपा बहुरूपा च स्कन्दमाताऽच्युतप्रिया ॥ 7 ॥

विमला चामला तद्वदरुणी पुनरारुणी ।

प्रकृतिर्विकृतिः सृष्टिः स्थितिः संहृतिरेव च ॥ 8 ॥

सन्ध्यामाता सती हंसी मर्दिका वज्रिका परा ।

देवमाता भगवती देवकी कमलासना ॥ 9 ॥

त्रिमुखी सप्तमुख्यन्या सुरासुरविमर्दिनी ।

लम्बोष्टी चोर्ध्वकेशी च बहुशीर्षा वृकोदरी ॥ 10 ॥

रथरेखाह्वया पश्चाच्छशिरेखा तथा परा ।

गगनवेगा पवनवेगा चैव ततः परम् ॥ 11 ॥

अग्रे भुवनपाला स्यात्तत्पश्चान्मदनातुरा ।

अनङ्गानङ्गमथना तथैवानङ्गमेखला ॥ 12 ॥

अनङ्गकुसुमा पश्चाद्विश्वरूपा सुरादिका ।

क्षयङ्करी भवेच्छक्ति रक्षोभ्या च ततः परम् ॥ 13 ॥

सत्यवादिन्यथ प्रोक्ता बहुरूपा शुचिव्रता ।

उदाराख्या च वागीशी चतुष्षष्टिमिताः स्मृताः ॥ 14 ॥

ज्वलज्जिह्वाननाः सर्वावमन्त्यो वह्निमुल्बणम् ।

जलं पिबामः सकलं संहरामोविभावसुम् ॥ 15 ॥

पवनं स्तम्भयामोद्य भक्षयामोऽखिलं जगत् ।

इति वाचं सङ्गिरते क्रोध संरक्तलोचनाः ॥ 16 ॥

चापबाणधराः सर्वायुद्धायैवोत्सुकाः सदा ।

दंष्ट्रा कटकटारावैर्बधिरीकृत दिङ्मुखाः ॥ 17 ॥

पिङ्गोर्ध्वकेश्यः सम्प्रोक्ताश्चापबाणकराः सदा ।

शताक्षौहिणिका सेनाप्येकैकस्याः प्रकीर्तिता ॥ 18 ॥

एकैक शक्तेः सामर्थ्यं लक्षब्रह्माण्डनाशने ।

शताक्षौहिणिकासेना तादृशी नृप सत्तम ॥ 19 ॥

किं न कुर्याज्जगत्यस्मिन्नशक्यं वक्तुमेव तत् ।

सर्वापि युद्धसामग्री तस्मिन्साले स्थिता मुने ॥ 20 ॥

रथानां गणना नास्ति हयानां करिणां तथा ॥

शस्त्राणां गणना तद्वद्गणानां गणना तथा ॥ 21 ॥

पद्मरागमयादग्रे गोमेदमणिनिर्मितः ।

दशयोजनदैर्घ्येण प्राकारो वर्तते महान् ॥ 22 ॥

भास्वज्जपाप्रसूनाभो मध्यभूस्तस्य तादृशी ।

गोमेदकल्पितान्येव तद्वासि सदनानि च ॥ 23 ॥

पक्षिणः स्तम्भवर्याश्च वृक्षावाप्यः सरांसि च ।

गोमेदकल्पिता एव कुङ्कुमारुणविग्रहाः ॥ 24 ॥

तन्मध्यस्था महादेव्यो द्वात्रिंशच्छक्तयः स्मृताः ।

नाना शस्त्रप्रहरणा गोमेदमणिभूषिताः ॥ 25 ॥

प्रत्येक लोक वासिन्यः परिवार्य समन्ततः ।

गोमेदसाले सन्नद्धा पिशाचवदना नृप ॥ 26 ॥

स्वर्लोकवासिभिर्नित्यं पूजिताश्चक्रबाहवः ।

क्रोधरक्तेक्षणा भिन्धि पच च्छिन्धि दहेति च ॥ 27 ॥

वदन्ति सततं वाचं युद्धोत्सुकहृदन्तराः ।

एकैकस्या महाशक्तेर्दशाक्षौहिणिका मता ॥ 28 ॥

सेना तत्राप्येकशक्तिर्लक्षब्रह्माण्डनाशिनी ।

तादृशीनां महासेना वर्णनीया कथं नृप ॥ 29 ॥

रथानां नैव गणाना वाहनानां तथैव च ।

सर्वयुद्धसमारम्भस्तत्र देव्या विराजते ॥ 30 ॥

तासां नामानि वक्ष्यामि पापनाशकराणि च ।

विद्या ह्री पुष्ट यः प्रज्ञा सिनीवाली कुहूस्तथा ॥ 31 ॥

रुद्रावीर्या प्रभानन्दा पोषिणी ऋद्धिदा शुभा ।

कालरात्रिर्महारात्रिर्भद्रकाली कपर्दिनी ॥ 32 ॥

विकृतिर्दण्डिमुण्डिन्यौ सेन्दुखण्डा शिखण्डिनी ।

निशुम्भशुम्भमथिनी महिषासुरमर्दिनी ॥ 33 ॥

इन्द्राणी चैव रुद्राणी शङ्करार्धशरीरिणी ।

नारी नारायणी चैव त्रिशूलिन्यपि पालिनी ॥ 34 ॥

अम्बिकाह्लादिनी पश्चादित्येवं शक्तयः स्मृताः ।

यद्येताः कुपिता देव्यस्तदा ब्रह्माण्डनाशनम् ॥ 35 ॥

पराजयो न चैतासां कदाचित्क्वचिदस्ति हि ।

गोमेदकमयादग्रे सद्वज्रमणिनिर्मितः ॥ 36 ॥

दशयोजन तुङ्गोऽसौ गोपुरद्वारसंयुतः ।

कपाटशृङ्खलाबद्धो नववृक्ष समुज्ज्वलः ॥ 37 ॥

सालस्तन्मध्यभूम्यादि सर्वं हीरमयं स्मृतम् ।

गृहाणिवीथयो रथ्या महामार्गां गणानि च ॥ 38 ॥

वृक्षालवाल तरवः सारङ्गा अपि तादृशाः ।

दीर्घिकाश्रेणयोवाप्यस्तडागाः कूप संयुताः ॥ 39 ॥

तत्र श्रीभुवनेश्वर्या वसन्ति परिचारिकाः ।

एकैका लक्षदासीभिः सेविता मदगर्विताः ॥ 40 ॥

तालवृन्तधराः काश्चिच्चषकाढ्य कराम्बुजाः ।

काश्चित्ताम्बूलपात्राणि धारयन्त्योऽतिगर्विताः ॥ 41 ॥

काश्चित्तच्छत्रधारिण्यश्चामराणां विधारिकाः ।

नाना वस्त्रधराः काश्चित्काश्चित्पुष्प कराम्बुजाः ॥ 42 ॥

नानादर्शकराः काश्चित्काश्चित्कुङ्कुमलेपनम् ।

धारयन्त्यः कज्जलं च सिन्दूर चषकं पराः ॥ 43 ॥

काश्चिच्चित्रक निर्मात्र्यः पाद संवाहने रताः ।

काश्चित्तु भूषाकारिण्यो नाना भूषाधराः पराः ॥ 44 ॥

पुष्पभूषण निर्मात्र्यः पुष्पशृङ्गारकारिकाः ।

नाना विलासचतुरा बह्व्य एवं विधाः पराः ॥ 45 ॥

निबद्ध परिधानीया युवत्यः सकला अपि ।

देवी कृपा लेशवशात्तुच्छीकृत जगत्त्रयाः ॥ 46 ॥

एता दूत्यः स्मृता देव्यः शृङ्गारमदगर्विताः ।

तासां नामानि वक्ष्यामि शृणु मे नृपसत्तम ॥ 47 ॥

अनङ्गरूपा प्रथमाप्यनङ्गमदना परा ।

तृतीयातु ततः प्रोक्ता सुन्दरी मदनातुरा ॥ 48 ॥

ततो भुवनवेगास्यात्तथा भुवनपालिका ।

स्यात्सर्वशिशिरानङ्गवेदनानङ्गमेखला ॥ 49 ॥

विद्युद्दामसमानाङ्ग्यः क्वणत्काञ्चीगुणान्विताः ।

रणन्मञ्जीरचरणा बहिरन्तरितस्ततः ॥ 50 ॥

धावमानास्तु शोभन्ते सर्वा विद्युल्लतोपमाः ।

कुशलाः सर्वकार्येषु वेत्रहस्ताः समन्ततः ॥ 51 ॥

अष्टदिक्षुतथैतासां प्राकाराद्बहिरेव च ।

सदनानि विराजन्ते नाना वाहनहेतिभिः ॥ 52 ॥

वज्रसालादग्रभागे सालो वैदूर्यनिर्मितः ।

दशयोजनतुङ्गोऽसौ गोपुरद्वारभूषितः ॥ 53 ॥

वैदूर्यभूमिः सर्वापिगृहाणि विविधानि च ।

वीथ्यो रथ्या महामार्गाः सर्वे वेदूर्यनिर्मिताः ॥ 54 ॥

वापी कूप तडागाश्च स्रवन्तीनां तटानि च ।

वालुका चैव सर्वाऽपि वैदूर्यमणिनिर्मिता ॥ 55 ॥

तत्राष्टदिक्षुपरितो ब्राह्म्यादीनां च मण्डलम् ।

निजैर्गणैः परिवृतं भ्राजते नृपसत्तम ॥ 56 ॥

प्रतिब्रह्माण्डमातृणां ताः समष्टय ईरिताः ।

ब्राह्मी माहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा ॥57 ॥

वाराही च तथेन्द्राणी चामुण्डाः सप्तमातरः ।

अष्टमी तु महालक्ष्मीर्नाम्ना प्रोक्तास्तु मातरः ॥ 58 ॥

ब्रह्मरुद्रादिदेवानां समाकारा स्तुताः स्मृताः ।

जगत्कल्याणकारिण्यः स्वस्वसेनासमावृताः ॥ 59 ॥

तत्सालस्य चतुर्द्वार्षु वाहनानि महेशितुः ।

सज्जानि नृपते सन्ति सालङ्काराणि नित्यशः ॥ 60 ॥

दन्तिनः कोटिशो वाहाः कोटिशः शिबिकास्तथा ।

हंसाः सिंहाश्च गरुडा मयूरा वृषभास्तथा ॥ 61 ॥

तैर्युक्ताः स्यन्दनास्तद्वत्कोटिशो नृपनन्दन ।

पार्ष्णिग्राहसमायुक्ता ध्वजैराकाशचुम्बिनः ॥ 62 ॥

कोटिशस्तु विमानानि नाना चिह्नान्वितानि च ।

नाना वादित्रयुक्तानि महाध्वजयुतानि च ॥ 63 ॥

वैदूर्यमणि सालस्याप्यग्रे सालः परः स्मृतः ।

दशयोजन तुङ्गोऽसाविन्द्रनीलाश्मनिर्मितः ॥ 64 ॥

तन्मध्य भूस्तथा वीथ्यो महामार्गा गृहाणि च ।

वापी कूप तडागाश्च सर्वे तन्मणिनिर्मिताः ॥ 65 ॥

तत्र पद्म तु सम्प्रोक्तं बहुयोजन विस्तृतम् ।

षोडशारं दीप्यमानं सुदर्शनमिवापरम् ॥ 66 ॥

तत्र षोडशशक्तीनां स्थानानि विविधानि च ।

सर्वोपस्करयुक्तानि समृद्धानि वसन्ति हि ॥ 67 ॥

तासां नामानि वक्ष्यामि शृणु मे नृपसत्तम ।

कराली विकराली च तथोमा च सरस्वती ॥ 68 ॥

श्री दुर्गोषा तथा लक्ष्मीः श्रुतिश्चैव स्मृतिर्धृतिः ।

श्रद्धा मेधा मतिः कान्तिरार्या षोडशशक्तयः ॥ 69 ॥

नीलजीमूतसङ्काशाः करवाल कराम्बुजाः ।

समाः खेटकधारिण्यो युद्धोपक्रान्त मानसाः ॥ 70 ॥

सेनान्यः सकला एताः श्रीदेव्या जगदीशितुः ।

प्रतिब्रह्माण्डसंस्थानां शक्तीनां नायिकाः स्मृताः ॥ 71 ॥

ब्रह्माण्डक्षोभकारिण्यो देवी शक्त्युपबृंहिताः ।

नाना रथसमारूढा नाना शक्तिभिरन्विताः ॥ 72 ॥

एतत्पराक्रमं वक्तुं सहस्रास्योऽपि न क्षमः ।

इन्द्रनीलमहासालादग्रे तु बहुविस्तृतः ॥ 73 ॥

मुक्ताप्राकार उदितो दशयोजन दैर्घ्यवान् ।

मध्यभूः पूर्ववत्प्रोक्ता तन्मध्येऽष्टदलाम्बुजम् ॥ 74 ॥

मुक्तामणिगणाकीर्णं विस्तृतं तु सकेसरम् ।

तत्र देवीसमाकारा देव्यायुधधराः सदा ॥ 75 ॥

सम्प्रोक्ता अष्टमन्त्रिण्यो जगद्वार्ताप्रबोधिकाः ।

देवीसमानभोगास्ता इङ्गितज्ञास्तुपण्डिताः ॥ 76 ॥

कुशलाः सर्वकार्येषु स्वामिकार्यपरायणाः ।

देव्यभिप्राय बोध्यस्ताश्चतुरा अतिसुन्दराः ॥ 77 ॥

नाना शक्तिसमायुक्ताः प्रतिब्रह्माण्डवर्तिनाम् ।

प्राणिनां ताः समाचारं ज्ञानशक्त्याविदन्ति च ॥ 78 ॥

तासां नामानि वक्ष्यामि मत्तः शृणु नृपोत्तम ।

अनङ्गकुसुमा प्रोक्ताप्यनङ्गकुसुमातुरा ॥ 79 ॥

अनङ्गमदना तद्वदनङ्गमदनातुरा ।

भुवनपाला गगनवेगा चैव ततः परम् ॥ 80 ॥

शशिरेखा च गगनरेखा चैव ततः परम् ।

पाशाङ्कुशवराभीतिधरा अरुणविग्रहाः ॥ 81 ॥

विश्वसम्बन्धिनीं वार्तां बोधयन्ति प्रतिक्षणम् ।

मुक्तासालादग्रभागे महामारकतो परः ॥ 82 ॥

सालोत्तमः समुद्दिष्टो दशयोजन दैर्घ्यवान् ।

नाना सौभाग्यसंयुक्तो नाना भोगसमन्वितः ॥ 83 ॥

मध्यभूस्तादृशी प्रोक्ता सदनानि तथैव च ।

षट्कोणमत्रविस्तीर्णं कोणस्था देवताः शृणुः ॥ 84 ॥

पूर्वकोणे चतुर्वक्त्रो गायत्री सहितो विधिः ।

कुण्डिकाक्षगुणाभीति दण्डायुधधरः परः ॥ 85 ॥

तदायुधधरा देवी गायत्री परदेवता ।

वेदाः सर्वे मूर्तिमन्तः शास्त्राणि विविधानि च ॥ 86 ॥

स्मृतयश्च पुराणानि मूर्तिमन्ति वसन्ति हि ।

ये ब्रह्मविग्रहाः सन्ति गायत्रीविग्रहाश्च ये ॥ 87 ॥

व्याहृतीनां विग्रहाश्च ते नित्यं तत्र सन्ति हि ।

रक्षः कोणे शङ्खचक्रगदाम्बुज कराम्बुजा ॥ 88 ॥

सावित्री वर्तते तत्र महाविष्णुश्च तादृशः ।

ये विष्णुविग्रहाः सन्ति मत्स्यकूर्मादयोखिलाः ॥ 89 ॥

सावित्री विग्रहा ये च ते सर्वे तत्र सन्ति हि ।

वायुकोणे परश्वक्षमालाभयवरान्वितः ॥ 90 ॥

महारुद्रो वर्ततेऽत्र सरस्वत्यपि तादृशी ।

ये ये तु रुद्रभेदाः स्युर्दक्षिणास्यादयो नृप ॥ 91 ॥

गौरी भेदाश्च ये सर्वे ते तत्र निवसन्ति हि ।

चतुःषष्ट्यागमा ये च ये चान्येप्यागमाः स्मृताः ॥ 92 ॥

ते सर्वे मूर्तिमन्तश्च तत्र वै निवसन्ति हि ।

अग्निकोणे रत्नकुम्भं तथा मणिकरण्डकम् ॥ 93 ॥

दधानो निजहस्ताभ्यां कुबेरो धनदायकः ।

नाना वीथी समायुक्तो महालक्ष्मीसमन्वितः ॥ 94 ॥

देव्या निधिपतिस्त्वास्ते स्वगुणैः परिवेष्टितः ।

वारुणे तु महाकोणे मदनो रतिसंयुतः ॥ 95 ॥

पाशाङ्कुशधनुर्बाणधरो नित्यं विराजते ।

शृङ्गारमूर्तिमन्तस्तु तत्र सन्निहिताः सदा ॥ 96 ॥

ईशानकोणे विघ्नेशो नित्यं पुष्टिसमन्वितः ।

पाशाङ्कुशधरो वीरो विघ्नहर्ता विराजते ॥ 97 ॥

विभूतयो गणेशस्य यायाः सन्ति नृपोत्तम ।

ताः सर्वा निवसन्त्यत्र महैश्वर्यसमन्विताः ॥ 98 ॥

प्रतिब्रह्माण्डसंस्थानां ब्रह्मादीनां समष्टयः ।

एते ब्रह्मादयः प्रोक्ताः सेवन्ते जगदीश्वरीम् ॥ 99 ॥

महामारकतस्याग्रे शतयोजन दैर्घ्यवान् ।

प्रवालशालोस्त्यपरः कुङ्कुमारुणविग्रहः ॥ 100 ॥

मध्यभूस्तादृशी प्रोक्ता सदनानि च पूर्ववत् ।

तन्मध्ये पञ्चभूतानां स्वामिन्यः पञ्च सन्ति च ॥ 101 ॥

हृल्लेखा गगना रक्ता चतुर्थी तु करालिका ।

महोच्छुष्मा पञ्चमी च पञ्चभूतसमप्रभाः ॥ 102 ॥

पाशाङ्कुशवराभीतिधारिण्योमितभूषणाः ।

देवी समानवेषाढ्या नवयौवनगर्विताः ॥ 103 ॥

प्रवालशालादग्रे तु नवरत्न विनिर्मितः ।

बहुयोजनविस्तीर्णो महाशालोऽस्ति भूमिप ॥ 104 ॥

तत्र चाम्नायदेवीनां सदनानि बहून्यपि ।

नवरत्नमयान्येव तडागाश्च सरांसि च ॥ 105 ॥

श्रीदेव्या येऽवताराः स्युस्ते तत्र निवसन्ति हि ।

महाविद्या महाभेदाः सन्ति तत्रैव भूमिप ॥ 106 ॥

निजावरणदेवीभिर्निजभूषणवाहनैः ।

सर्वदेव्यो विराजन्ते कोटिसूर्यसमप्रभाः ॥ 107 ॥

सप्तकोटि महामन्त्रदेवताः सन्ति तत्र हि ।

नवरत्नमयादग्रे चिन्तामणिगृहं महत् ॥ 108 ॥

तत्र त्यं वस्तु मात्रं तु चिन्तामणि विनिर्मितम् ।

सूर्योद्गारोपलैस्तद्वच्चन्द्रोद्गारोपलैस्तथा ॥ 109 ॥

विद्युत्प्रभोपलैः स्तम्भाः कल्पितास्तु सहस्रशः ।

येषां प्रभाभिरन्तस्थं वस्तु किञ्चिन्न दृश्यते ॥ 110 ॥

इति श्रीदेवीभागवते महापुराणे द्वादशस्कन्धे एकादशोऽध्यायः ।