ಅಶ್ವತರ ಉವಾಚ ।
ಜಗದ್ಧಾತ್ರೀಮಹಂ ದೇವೀಮಾರಿರಾಧಯಿಷುಃ ಶುಭಾಮ್ ।
ಸ್ತೋಷ್ಯೇ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಶಿರಸಾ ಬ್ರಹ್ಮಯೋನಿಂ ಸರಸ್ವತೀಮ್ ॥ 1 ॥
ಸದಸದ್ದೇವಿ ಯತ್ಕಿಞ್ಚಿನ್ಮೋಕ್ಷವಚ್ಚಾರ್ಥವತ್ಪದಮ್ ।
ತತ್ಸರ್ವಂ ತ್ವಯ್ಯಸಂಯೋಗಂ ಯೋಗವದ್ದೇವಿ ಸಂಸ್ಥಿತಮ್ ॥ 2 ॥
ತ್ವಮಕ್ಷರಂ ಪರಂ ದೇವಿ ಯತ್ರ ಸರ್ವಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್ ।
ಅಕ್ಷರಂ ಪರಮಂ ದೇವಿ ಸಂಸ್ಥಿತಂ ಪರಮಾಣುವತ್ ॥ 3 ॥
ಅಕ್ಷರಂ ಪರಮಂ ಬ್ರಹ್ಮ ವಿಶ್ವಞ್ಚೈತತ್ಕ್ಷರಾತ್ಮಕಮ್ ।
ದಾರುಣ್ಯವಸ್ಥಿತೋ ವಹ್ನಿರ್ಭೌಮಾಶ್ಚ ಪರಮಾಣವಃ ॥ 4 ॥
ತಥಾ ತ್ವಯಿ ಸ್ಥಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಜಗಚ್ಚೇದಮಶೇಷತಃ ।
ಓಙ್ಕಾರಾಕ್ಷರಸಂಸ್ಥಾನಂ ಯತ್ತು ದೇವಿ ಸ್ಥಿರಾಸ್ಥಿರಮ್ ॥ 5 ॥
ತತ್ರ ಮಾತ್ರಾತ್ರಯಂ ಸರ್ವಮಸ್ತಿ ಯದ್ದೇವಿ ನಾಸ್ತಿ ಚ ।
ತ್ರಯೋ ಲೋಕಾಸ್ತ್ರಯೋ ವೇದಾಸ್ತ್ರೈವಿದ್ಯಂ ಪಾವಕತ್ರಯಮ್ ॥ 6 ॥
ತ್ರೀಣಿ ಜ್ಯೋತೀಂಷಿ ವರ್ಣಾಶ್ಚ ತ್ರಯೋ ಧರ್ಮಾಗಮಾಸ್ತಥಾ ।
ತ್ರಯೋ ಗುಣಾಸ್ತ್ರಯಃ ಶಬ್ದಸ್ತ್ರಯೋ ವೇದಾಸ್ತಥಾಶ್ರಮಾಃ ॥ 7 ॥
ತ್ರಯಃ ಕಾಲಾಸ್ತಥಾವಸ್ಥಾಃ ಪಿತರೋಽಹರ್ನಿಶಾದಯಃ ।
ಏತನ್ಮಾತ್ರಾತ್ರಯಂ ದೇವಿ ತವ ರೂಪಂ ಸರಸ್ವತಿ ॥ 8 ॥
ವಿಭಿನ್ನದರ್ಶಿನಾಮಾದ್ಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಹಿ ಸನಾತನಾಃ ।
ಸೋಮಸಂಸ್ಥಾ ಹವಿಃ ಸಂಸ್ಥಾಃ ಪಾಕಸಂಸ್ಥಾಶ್ಚ ಸಪ್ತ ಯಾಃ ॥ 9 ॥
ತಾಸ್ತ್ವದುಚ್ಚಾರಣಾದ್ದೇವಿ ಕ್ರಿಯನ್ತೇ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಭಿಃ ।
ಅನಿರ್ದೇಶ್ಯಂ ತಥಾ ಚಾನ್ಯದರ್ಧಮಾತ್ರಾನ್ವಿತಂ ಪರಮ್ ॥ 10 ॥
ಅವಿಕಾರ್ಯಕ್ಷಯಂ ದಿವ್ಯಂ ಪರಿಣಾಮವಿವರ್ಜಿತಮ್ ।
ತವೈತತ್ಪರಮಂ ರೂಪಂ ಯನ್ನ ಶಕ್ಯಂ ಮಯೋದಿತುಮ್ ॥ 11 ॥
ನ ಚಾಸ್ಯೇನ ಚ ತಜ್ಜಿಹ್ವಾ ತಾಮ್ರೋಷ್ಠಾದಿಭಿರುಚ್ಯತೇ ।
ಇನ್ದ್ರೋಽಪಿ ವಸವೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚನ್ದ್ರಾರ್ಕೌ ಜ್ಯೋತಿರೇವ ಚ ॥ 12 ॥
ವಿಶ್ವಾವಾಸಂ ವಿಶ್ವರೂಪಂ ವಿಶ್ವೇಶಂ ಪರಮೇಶ್ವರಮ್ ।
ಸಾಙ್ಖ್ಯವೇದಾನ್ತವಾದೋಕ್ತಂ ಬಹುಶಾಖಾಸ್ಥಿರೀಕೃತಮ್ ॥ 13 ॥
ಅನಾದಿಮಧ್ಯನಿಧನಂ ಸದಸನ್ನ ಸದೇವ ಯತ್ ।
ಏಕನ್ತ್ವನೇಕಂ ನಾಪ್ಯೇಕಂ ಭವಭೇದಸಮಾಶ್ರಿತಮ್ ॥ 14 ॥
ಅನಾಖ್ಯಂ ಷಡ್ಗುಣಾಖ್ಯಞ್ಚ ವರ್ಗಾಖ್ಯಂ ತ್ರಿಗುಣಾಶ್ರಯಮ್ ।
ನಾನಾಶಕ್ತಿಮತಾಮೇಕಂ ಶಕ್ತಿವೈಭವಿಕಂ ಪರಮ್ ॥ 15 ॥
ಸುಖಾಸುಖಂ ಮಹಾಸೌಖ್ಯರೂಪಂ ತ್ವಯಿ ವಿಭಾವ್ಯತೇ ।
ಏವಂ ದೇವಿ ತ್ವಯಾ ವ್ಯಾಪ್ತಂ ಸಕಲಂ ನಿಷ್ಕಲಞ್ಚ ಯತ್ ।
ಅದ್ವೈತಾವಸ್ಥಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಯಚ್ಚ ದ್ವೈತೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್ ॥ 16 ॥
ಯೇಽರ್ಥಾ ನಿತ್ಯಾ ಯೇ ವಿನಶ್ಯನ್ತಿ ಚಾನ್ಯೇ
ಯೇ ವಾ ಸ್ಥೂಲಾ ಯೇ ಚ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಾಃ ।
ಯೇ ವಾ ಭೂಮೌ ಯೇಽನ್ತರೀಕ್ಷೇಽನ್ಯತೋ ವಾ
ತೇಷಾಂ ತೇಷಾಂ ತ್ವತ್ತ ಏವೋಪಲಬ್ಧಿಃ ॥ 17 ॥
ಯಚ್ಚಾಮೂರ್ತಂ ಯಚ್ಚ ಮೂರ್ತಂ ಸಮಸ್ತಂ
ಯದ್ವಾ ಭೂತೇಷ್ವೇಕಮೇಕಞ್ಚ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ।
ಯದ್ದಿವ್ಯಸ್ತಿ ಕ್ಷ್ಮಾತಲೇ ಖೇಽನ್ಯತೋ ವಾ
ತ್ವತ್ಸಮ್ಬನ್ಧಂ ತ್ವತ್ಸ್ವರೈರ್ವ್ಯಞ್ಜನೈಶ್ಚ ॥ 18 ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಪುರಾಣೇ ತ್ರಯೋವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯೇ ಅಶ್ವತರ ಪ್ರೋಕ್ತ ಮಹಾಸರಸ್ವತೀ ಸ್ತವಮ್ ।
Roman (IAST) Transliteration
aśvatara uvāca |
jagaddhātrīmahaṃ devīmārirādhayiṣuḥ śubhām |
stoṣye praṇamya śirasā brahmayoniṃ sarasvatīm || 1 ||
sadasaddevi yatkiñcinmokṣavaccārthavatpadam |
tatsarvaṃ tvayyasaṃyogaṃ yogavaddevi saṃsthitam || 2 ||
tvamakṣaraṃ paraṃ devi yatra sarvaṃ pratiṣṭhitam |
akṣaraṃ paramaṃ devi saṃsthitaṃ paramāṇuvat || 3 ||
akṣaraṃ paramaṃ brahma viśvañcaitatkṣarātmakam |
dāruṇyavasthito vahnirbhaumāśca paramāṇavaḥ || 4 ||
tathā tvayi sthitaṃ brahma jagaccedamaśeṣataḥ |
oṅkārākṣarasaṃsthānaṃ yattu devi sthirāsthiram || 5 ||
tatra mātrātrayaṃ sarvamasti yaddevi nāsti ca |
trayo lokāstrayo vedāstraividyaṃ pāvakatrayam || 6 ||
trīṇi jyotīṃṣi varṇāśca trayo dharmāgamāstathā |
trayo guṇāstrayaḥ śabdastrayo vedāstathāśramāḥ || 7 ||
trayaḥ kālāstathāvasthāḥ pitaro'harniśādayaḥ |
etanmātrātrayaṃ devi tava rūpaṃ sarasvati || 8 ||
vibhinnadarśināmādyā brahmaṇo hi sanātanāḥ |
somasaṃsthā haviḥ saṃsthāḥ pākasaṃsthāśca sapta yāḥ || 9 ||
tāstvaduccāraṇāddevi kriyante brahmavādibhiḥ |
anirdeśyaṃ tathā cānyadardhamātrānvitaṃ param || 10 ||
avikāryakṣayaṃ divyaṃ pariṇāmavivarjitam |
tavaitatparamaṃ rūpaṃ yanna śakyaṃ mayoditum || 11 ||
na cāsyena ca tajjihvā tāmroṣṭhādibhirucyate |
indro'pi vasavo brahmā candrārkau jyotireva ca || 12 ||
viśvāvāsaṃ viśvarūpaṃ viśveśaṃ parameśvaram |
sāṅkhyavedāntavādoktaṃ bahuśākhāsthirīkṛtam || 13 ||
anādimadhyanidhanaṃ sadasanna sadeva yat |
ekantvanekaṃ nāpyekaṃ bhavabhedasamāśritam || 14 ||
anākhyaṃ ṣaḍguṇākhyañca vargākhyaṃ triguṇāśrayam |
nānāśaktimatāmekaṃ śaktivaibhavikaṃ param || 15 ||
sukhāsukhaṃ mahāsaukhyarūpaṃ tvayi vibhāvyate |
evaṃ devi tvayā vyāptaṃ sakalaṃ niṣkalañca yat |
advaitāvasthitaṃ brahma yacca dvaite vyavasthitam || 16 ||
ye'rthā nityā ye vinaśyanti cānye
ye vā sthūlā ye ca sūkṣmātisūkṣmāḥ |
ye vā bhūmau ye'ntarīkṣe'nyato vā
teṣāṃ teṣāṃ tvatta evopalabdhiḥ || 17 ||
yaccāmūrtaṃ yacca mūrtaṃ samastaṃ
yadvā bhūteṣvekamekañca kiñcit |
yaddivyasti kṣmātale khe'nyato vā
tvatsambandhaṃ tvatsvarairvyañjanaiśca || 18 ||
iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe trayoviṃśo'dhyāye aśvatara prokta mahāsarasvatī stavam |
Sanskrit — Devanagari (original)
अश्वतर उवाच ।
जगद्धात्रीमहं देवीमारिराधयिषुः शुभाम् ।
स्तोष्ये प्रणम्य शिरसा ब्रह्मयोनिं सरस्वतीम् ॥ 1 ॥
सदसद्देवि यत्किञ्चिन्मोक्षवच्चार्थवत्पदम् ।
तत्सर्वं त्वय्यसंयोगं योगवद्देवि संस्थितम् ॥ 2 ॥
त्वमक्षरं परं देवि यत्र सर्वं प्रतिष्ठितम् ।
अक्षरं परमं देवि संस्थितं परमाणुवत् ॥ 3 ॥
अक्षरं परमं ब्रह्म विश्वञ्चैतत्क्षरात्मकम् ।
दारुण्यवस्थितो वह्निर्भौमाश्च परमाणवः ॥ 4 ॥
तथा त्वयि स्थितं ब्रह्म जगच्चेदमशेषतः ।
ओङ्काराक्षरसंस्थानं यत्तु देवि स्थिरास्थिरम् ॥ 5 ॥
तत्र मात्रात्रयं सर्वमस्ति यद्देवि नास्ति च ।
त्रयो लोकास्त्रयो वेदास्त्रैविद्यं पावकत्रयम् ॥ 6 ॥
त्रीणि ज्योतींषि वर्णाश्च त्रयो धर्मागमास्तथा ।
त्रयो गुणास्त्रयः शब्दस्त्रयो वेदास्तथाश्रमाः ॥ 7 ॥
त्रयः कालास्तथावस्थाः पितरोऽहर्निशादयः ।
एतन्मात्रात्रयं देवि तव रूपं सरस्वति ॥ 8 ॥
विभिन्नदर्शिनामाद्या ब्रह्मणो हि सनातनाः ।
सोमसंस्था हविः संस्थाः पाकसंस्थाश्च सप्त याः ॥ 9 ॥
तास्त्वदुच्चारणाद्देवि क्रियन्ते ब्रह्मवादिभिः ।
अनिर्देश्यं तथा चान्यदर्धमात्रान्वितं परम् ॥ 10 ॥
अविकार्यक्षयं दिव्यं परिणामविवर्जितम् ।
तवैतत्परमं रूपं यन्न शक्यं मयोदितुम् ॥ 11 ॥
न चास्येन च तज्जिह्वा ताम्रोष्ठादिभिरुच्यते ।
इन्द्रोऽपि वसवो ब्रह्मा चन्द्रार्कौ ज्योतिरेव च ॥ 12 ॥
विश्वावासं विश्वरूपं विश्वेशं परमेश्वरम् ।
साङ्ख्यवेदान्तवादोक्तं बहुशाखास्थिरीकृतम् ॥ 13 ॥
अनादिमध्यनिधनं सदसन्न सदेव यत् ।
एकन्त्वनेकं नाप्येकं भवभेदसमाश्रितम् ॥ 14 ॥
अनाख्यं षड्गुणाख्यञ्च वर्गाख्यं त्रिगुणाश्रयम् ।
नानाशक्तिमतामेकं शक्तिवैभविकं परम् ॥ 15 ॥
सुखासुखं महासौख्यरूपं त्वयि विभाव्यते ।
एवं देवि त्वया व्याप्तं सकलं निष्कलञ्च यत् ।
अद्वैतावस्थितं ब्रह्म यच्च द्वैते व्यवस्थितम् ॥ 16 ॥
येऽर्था नित्या ये विनश्यन्ति चान्ये
ये वा स्थूला ये च सूक्ष्मातिसूक्ष्माः ।
ये वा भूमौ येऽन्तरीक्षेऽन्यतो वा
तेषां तेषां त्वत्त एवोपलब्धिः ॥ 17 ॥
यच्चामूर्तं यच्च मूर्तं समस्तं
यद्वा भूतेष्वेकमेकञ्च किञ्चित् ।
यद्दिव्यस्ति क्ष्मातले खेऽन्यतो वा
त्वत्सम्बन्धं त्वत्स्वरैर्व्यञ्जनैश्च ॥ 18 ॥
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे त्रयोविंशोऽध्याये अश्वतर प्रोक्त महासरस्वती स्तवम् ।
aśvatara uvāca |
jagaddhātrīmahaṃ devīmārirādhayiṣuḥ śubhām |
stoṣye praṇamya śirasā brahmayoniṃ sarasvatīm || 1 ||
sadasaddevi yatkiñcinmokṣavaccārthavatpadam |
tatsarvaṃ tvayyasaṃyogaṃ yogavaddevi saṃsthitam || 2 ||
tvamakṣaraṃ paraṃ devi yatra sarvaṃ pratiṣṭhitam |
akṣaraṃ paramaṃ devi saṃsthitaṃ paramāṇuvat || 3 ||
akṣaraṃ paramaṃ brahma viśvañcaitatkṣarātmakam |
dāruṇyavasthito vahnirbhaumāśca paramāṇavaḥ || 4 ||
tathā tvayi sthitaṃ brahma jagaccedamaśeṣataḥ |
oṅkārākṣarasaṃsthānaṃ yattu devi sthirāsthiram || 5 ||
tatra mātrātrayaṃ sarvamasti yaddevi nāsti ca |
trayo lokāstrayo vedāstraividyaṃ pāvakatrayam || 6 ||
trīṇi jyotīṃṣi varṇāśca trayo dharmāgamāstathā |
trayo guṇāstrayaḥ śabdastrayo vedāstathāśramāḥ || 7 ||
trayaḥ kālāstathāvasthāḥ pitaro'harniśādayaḥ |
etanmātrātrayaṃ devi tava rūpaṃ sarasvati || 8 ||
vibhinnadarśināmādyā brahmaṇo hi sanātanāḥ |
somasaṃsthā haviḥ saṃsthāḥ pākasaṃsthāśca sapta yāḥ || 9 ||
tāstvaduccāraṇāddevi kriyante brahmavādibhiḥ |
anirdeśyaṃ tathā cānyadardhamātrānvitaṃ param || 10 ||
avikāryakṣayaṃ divyaṃ pariṇāmavivarjitam |
tavaitatparamaṃ rūpaṃ yanna śakyaṃ mayoditum || 11 ||
na cāsyena ca tajjihvā tāmroṣṭhādibhirucyate |
indro'pi vasavo brahmā candrārkau jyotireva ca || 12 ||
viśvāvāsaṃ viśvarūpaṃ viśveśaṃ parameśvaram |
sāṅkhyavedāntavādoktaṃ bahuśākhāsthirīkṛtam || 13 ||
anādimadhyanidhanaṃ sadasanna sadeva yat |
ekantvanekaṃ nāpyekaṃ bhavabhedasamāśritam || 14 ||
anākhyaṃ ṣaḍguṇākhyañca vargākhyaṃ triguṇāśrayam |
nānāśaktimatāmekaṃ śaktivaibhavikaṃ param || 15 ||
sukhāsukhaṃ mahāsaukhyarūpaṃ tvayi vibhāvyate |
evaṃ devi tvayā vyāptaṃ sakalaṃ niṣkalañca yat |
advaitāvasthitaṃ brahma yacca dvaite vyavasthitam || 16 ||
ye'rthā nityā ye vinaśyanti cānye
ye vā sthūlā ye ca sūkṣmātisūkṣmāḥ |
ye vā bhūmau ye'ntarīkṣe'nyato vā
teṣāṃ teṣāṃ tvatta evopalabdhiḥ || 17 ||
yaccāmūrtaṃ yacca mūrtaṃ samastaṃ
yadvā bhūteṣvekamekañca kiñcit |
yaddivyasti kṣmātale khe'nyato vā
tvatsambandhaṃ tvatsvarairvyañjanaiśca || 18 ||
iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe trayoviṃśo'dhyāye aśvatara prokta mahāsarasvatī stavam |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.