Maha Sarasvati Stavam — Devanagari Script

Verse 1

जगद्धात्रीमहं देवीमारिराधयिषुः शुभाम् ।
स्तोष्ये प्रणम्य शिरसा ब्रह्मयोनिं सरस्वतीम् ॥ 1 ॥

jagaddhātrīmahaṃ devīmārirādhayiṣuḥ śubhām |
stoṣye praṇamya śirasā brahmayoniṃ sarasvatīm || 1 ||

Verse 2

सदसद्देवि यत्किञ्चिन्मोक्षवच्चार्थवत्पदम् ।
तत्सर्वं त्वय्यसंयोगं योगवद्देवि संस्थितम् ॥ 2 ॥

sadasaddevi yatkiñcinmokṣavaccārthavatpadam |
tatsarvaṃ tvayyasaṃyogaṃ yogavaddevi saṃsthitam || 2 ||

Verse 3

त्वमक्षरं परं देवि यत्र सर्वं प्रतिष्ठितम् ।
अक्षरं परमं देवि संस्थितं परमाणुवत् ॥ 3 ॥

tvamakṣaraṃ paraṃ devi yatra sarvaṃ pratiṣṭhitam |
akṣaraṃ paramaṃ devi saṃsthitaṃ paramāṇuvat || 3 ||

Verse 4

अक्षरं परमं ब्रह्म विश्वञ्चैतत्क्षरात्मकम् ।
दारुण्यवस्थितो वह्निर्भौमाश्च परमाणवः ॥ 4 ॥

akṣaraṃ paramaṃ brahma viśvañcaitatkṣarātmakam |
dāruṇyavasthito vahnirbhaumāśca paramāṇavaḥ || 4 ||

Verse 5

तथा त्वयि स्थितं ब्रह्म जगच्चेदमशेषतः ।
ओङ्काराक्षरसंस्थानं यत्तु देवि स्थिरास्थिरम् ॥ 5 ॥

tathā tvayi sthitaṃ brahma jagaccedamaśeṣataḥ |
oṅkārākṣarasaṃsthānaṃ yattu devi sthirāsthiram || 5 ||

Verse 6

तत्र मात्रात्रयं सर्वमस्ति यद्देवि नास्ति च ।
त्रयो लोकास्त्रयो वेदास्त्रैविद्यं पावकत्रयम् ॥ 6 ॥

tatra mātrātrayaṃ sarvamasti yaddevi nāsti ca |
trayo lokāstrayo vedāstraividyaṃ pāvakatrayam || 6 ||

Verse 7

त्रीणि ज्योतींषि वर्णाश्च त्रयो धर्मागमास्तथा ।
त्रयो गुणास्त्रयः शब्दस्त्रयो वेदास्तथाश्रमाः ॥ 7 ॥

trīṇi jyotīṃṣi varṇāśca trayo dharmāgamāstathā |
trayo guṇāstrayaḥ śabdastrayo vedāstathāśramāḥ || 7 ||

Verse 8

त्रयः कालास्तथावस्थाः पितरोऽहर्निशादयः ।
एतन्मात्रात्रयं देवि तव रूपं सरस्वति ॥ 8 ॥

trayaḥ kālāstathāvasthāḥ pitaro'harniśādayaḥ |
etanmātrātrayaṃ devi tava rūpaṃ sarasvati || 8 ||

Verse 9

विभिन्नदर्शिनामाद्या ब्रह्मणो हि सनातनाः ।
सोमसंस्था हविः संस्थाः पाकसंस्थाश्च सप्त याः ॥ 9 ॥

vibhinnadarśināmādyā brahmaṇo hi sanātanāḥ |
somasaṃsthā haviḥ saṃsthāḥ pākasaṃsthāśca sapta yāḥ || 9 ||

Verse 10

तास्त्वदुच्चारणाद्देवि क्रियन्ते ब्रह्मवादिभिः ।
अनिर्देश्यं तथा चान्यदर्धमात्रान्वितं परम् ॥ 10 ॥

tāstvaduccāraṇāddevi kriyante brahmavādibhiḥ |
anirdeśyaṃ tathā cānyadardhamātrānvitaṃ param || 10 ||

Verse 11

अविकार्यक्षयं दिव्यं परिणामविवर्जितम् ।
तवैतत्परमं रूपं यन्न शक्यं मयोदितुम् ॥ 11 ॥

avikāryakṣayaṃ divyaṃ pariṇāmavivarjitam |
tavaitatparamaṃ rūpaṃ yanna śakyaṃ mayoditum || 11 ||

Verse 12

न चास्येन च तज्जिह्वा ताम्रोष्ठादिभिरुच्यते ।
इन्द्रोऽपि वसवो ब्रह्मा चन्द्रार्कौ ज्योतिरेव च ॥ 12 ॥

na cāsyena ca tajjihvā tāmroṣṭhādibhirucyate |
indro'pi vasavo brahmā candrārkau jyotireva ca || 12 ||

Verse 13

विश्वावासं विश्वरूपं विश्वेशं परमेश्वरम् ।
साङ्ख्यवेदान्तवादोक्तं बहुशाखास्थिरीकृतम् ॥ 13 ॥

viśvāvāsaṃ viśvarūpaṃ viśveśaṃ parameśvaram |
sāṅkhyavedāntavādoktaṃ bahuśākhāsthirīkṛtam || 13 ||

Verse 14

अनादिमध्यनिधनं सदसन्न सदेव यत् ।
एकन्त्वनेकं नाप्येकं भवभेदसमाश्रितम् ॥ 14 ॥

anādimadhyanidhanaṃ sadasanna sadeva yat |
ekantvanekaṃ nāpyekaṃ bhavabhedasamāśritam || 14 ||

Verse 15

अनाख्यं षड्गुणाख्यञ्च वर्गाख्यं त्रिगुणाश्रयम् ।
नानाशक्तिमतामेकं शक्तिवैभविकं परम् ॥ 15 ॥

anākhyaṃ ṣaḍguṇākhyañca vargākhyaṃ triguṇāśrayam |
nānāśaktimatāmekaṃ śaktivaibhavikaṃ param || 15 ||

Verse 16

सुखासुखं महासौख्यरूपं त्वयि विभाव्यते ।
एवं देवि त्वया व्याप्तं सकलं निष्कलञ्च यत् ।
अद्वैतावस्थितं ब्रह्म यच्च द्वैते व्यवस्थितम् ॥ 16 ॥

sukhāsukhaṃ mahāsaukhyarūpaṃ tvayi vibhāvyate |
evaṃ devi tvayā vyāptaṃ sakalaṃ niṣkalañca yat |
advaitāvasthitaṃ brahma yacca dvaite vyavasthitam || 16 ||

Verse 17

येऽर्था नित्या ये विनश्यन्ति चान्ये
ये वा स्थूला ये च सूक्ष्मातिसूक्ष्माः ।
ये वा भूमौ येऽन्तरीक्षेऽन्यतो वा
तेषां तेषां त्वत्त एवोपलब्धिः ॥ 17 ॥

ye'rthā nityā ye vinaśyanti cānye
ye vā sthūlā ye ca sūkṣmātisūkṣmāḥ |
ye vā bhūmau ye'ntarīkṣe'nyato vā
teṣāṃ teṣāṃ tvatta evopalabdhiḥ || 17 ||

Verse 18

यच्चामूर्तं यच्च मूर्तं समस्तं
यद्वा भूतेष्वेकमेकञ्च किञ्चित् ।
यद्दिव्यस्ति क्ष्मातले खेऽन्यतो वा
त्वत्सम्बन्धं त्वत्स्वरैर्व्यञ्जनैश्च ॥ 18 ॥

yaccāmūrtaṃ yacca mūrtaṃ samastaṃ
yadvā bhūteṣvekamekañca kiñcit |
yaddivyasti kṣmātale khe'nyato vā
tvatsambandhaṃ tvatsvarairvyañjanaiśca || 18 ||

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे त्रयोविंशोऽध्याये अश्वतर प्रोक्त महासरस्वती स्तवम् ।

महा सरस्वती स्तवम्