Krishna

5.7 - ಯೋ ವಾ ಅಯಥಾ ದೇವತಮ್ - ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾ ಪಾಠಃ

5.7 - Yo Va Ayatha Devatam - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah

✍️ Vedic 🖋️ Kannada script
📄 Download PDF
ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾಯಾ-ಮ್ಪಞ್ಚಮಕಾಣ್ಡೇ ಸಪ್ತಮಃ ಪ್ರಶ್ನಃ-ಉಪಾನುವಾಕ್ಯಾವಶಿಷ್ಟಕರ್ಮನಿರೂಪಣಂ
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹ॒ರಿಃ॒ ಓಮ್ ॥
ಯೋ ವಾ ಅಯ॑ಥಾದೇವತಮ॒ಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿ॑ನು॒ತ ಆ ದೇ॒ವತಾ᳚ಭ್ಯೋ ವೃಶ್ಚ್ಯತೇ॒ ಪಾಪೀ॑ಯಾ-ನ್ಭವತಿ॒ ಯೋ ಯ॑ಥಾದೇವ॒ತ-ನ್ನ ದೇ॒ವತಾ᳚ಭ್ಯ॒ ಆ ವೃ॑ಶ್ಚ್ಯತೇ॒ ವಸೀ॑ಯಾ-ನ್ಭವತ್ಯಾಗ್ನೇ॒ಯ್ಯಾ ಗಾ॑ಯತ್ರಿ॒ಯಾ ಪ್ರ॑ಥ॒ಮಾ-ಞ್ಚಿತಿ॑ಮ॒ಭಿ ಮೃ॑ಶೇ-ತ್ತ್ರಿ॒ಷ್ಟುಭಾ᳚ ದ್ವಿ॒ತೀಯಾ॒-ಞ್ಜಗ॑ತ್ಯಾ ತೃ॒ತೀಯಾ॑ಮನು॒ಷ್ಟುಭಾ॑ ಚತು॒ರ್ಥೀ-ಮ್ಪ॒ಙ್ಕ್ತ್ಯಾ ಪ॑ಞ್ಚ॒ಮೀಂ-ಯಁ॑ಥಾದೇವ॒ತಮೇ॒ವಾಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿ॑ನುತೇ॒ ನ ದೇ॒ವತಾ᳚ಭ್ಯ॒ ಆ ವೃ॑ಶ್ಚ್ಯತೇ॒ ವಸೀ॑ಯಾ-ನ್ಭವ॒ತೀಡಾ॑ಯೈ॒ ವಾ ಏ॒ಷಾ ವಿಭ॑ಕ್ತಿಃ ಪ॒ಶವ॒ ಇಡಾ॑ ಪ॒ಶುಭಿ॑ರೇನ- [ಪ॒ಶುಭಿ॑ರೇನಮ್, ಚಿ॒ನು॒ತೇ॒ ಯೋ ವೈ] 1
-ಞ್ಚಿನುತೇ॒ ಯೋ ವೈ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಯೇ ಪ್ರತಿ॒ ಪ್ರೋಚ್ಯಾ॒ಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿ॒ನೋತಿ॒ ನಾ-ಽಽರ್ತಿ॒ಮಾರ್ಚ್ಛ॒-ತ್ಯಶ್ವಾ॑ವ॒ಭಿತ॑ಸ್ತಿಷ್ಠೇತಾ-ಙ್ಕೃ॒ಷ್ಣ ಉ॑ತ್ತರ॒ತ-ಶ್ಶ್ವೇ॒ತೋ ದಕ್ಷಿ॑ಣ॒ಸ್ತಾವಾ॒ಲಭ್ಯೇಷ್ಟ॑ಕಾ॒ ಉಪ॑ ದದ್ಧ್ಯಾದೇ॒ತದ್ವೈ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತೇ ರೂ॒ಪ-ಮ್ಪ್ರಾ॑ಜಾಪ॒ತ್ಯೋ-ಽಶ್ವಃ॑ ಸಾ॒ಕ್ಷಾದೇ॒ವ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಯೇ ಪ್ರತಿ॒ಪ್ರೋಚ್ಯಾ॒ಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿ॑ನೋತಿ॒ ನಾ-ಽಽರ್ತಿ॒ಮಾರ್ಚ್ಛ॑ತ್ಯೇ॒ತದ್ವಾ ಅಹ್ನೋ॑ ರೂ॒ಪಂ-ಯಁಚ್ಛ್ವೇ॒ತೋ-ಽಶ್ವೋ॒ ರಾತ್ರಿ॑ಯೈ ಕೃ॒ಷ್ಣ ಏ॒ತದಹ್ನೋ॑ [ಏ॒ತದಹ್ನಃ॑, ರೂ॒ಪಂ-ಯಁದಿಷ್ಟ॑ಕಾ॒] 2
ರೂ॒ಪಂ-ಯಁದಿಷ್ಟ॑ಕಾ॒ ರಾತ್ರಿ॑ಯೈ॒ ಪುರೀ॑ಷ॒ಮಿಷ್ಟ॑ಕಾ ಉಪಧಾ॒ಸ್ಯಞ್ಛ್ವೇ॒ತ-ಮಶ್ವ॑ಮ॒ಭಿ ಮೃ॑ಶೇ॒-ತ್ಪುರೀ॑ಷಮುಪಧಾ॒ಸ್ಯನ್ ಕೃ॒ಷ್ಣಮ॑ಹೋರಾ॒ತ್ರಾಭ್ಯಾ॑ಮೇ॒ವೈನ॑-ಞ್ಚಿನುತೇ ಹಿರಣ್ಯ ಪಾ॒ತ್ರ-ಮ್ಮಧೋಃ᳚ ಪೂ॒ರ್ಣ-ನ್ದ॑ದಾತಿ ಮಧ॒ವ್ಯೋ॑ ಽಸಾ॒ನೀತಿ॑ ಸೌ॒ರ್ಯಾ ಚಿ॒ತ್ರವ॒ತ್ಯಾ-ಽವೇ᳚ಕ್ಷತೇ ಚಿ॒ತ್ರಮೇ॒ವ ಭ॑ವತಿ ಮ॒ದ್ಧ್ಯನ್ದಿ॒ನೇ-ಽಶ್ವ॒ಮವ॑ ಘ್ರಾಪಯತ್ಯ॒ಸೌ ವಾ ಆ॑ದಿ॒ತ್ಯ ಇನ್ದ್ರ॑ ಏ॒ಷ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ ಪ್ರಾಜಾಪ॒ತ್ಯೋ-ಽಶ್ವ॒ಸ್ತಮೇ॒ವ ಸಾ॒ಕ್ಷಾದೃ॑ದ್ಧ್ನೋತಿ ॥ 3 ॥
(ಏ॒ನ॒ - ಮೇ॒ತದಹ್ನೋ॒ - ಽಷ್ಟಾಚ॑ತ್ವಾರಿಗ್ಂಶಚ್ಚ) (ಅ. 1)
ತ್ವಾಮ॑ಗ್ನೇ ವೃಷ॒ಭ-ಞ್ಚೇಕಿ॑ತಾನ॒-ಮ್ಪುನ॒ರ್ಯುವಾ॑ನ-ಞ್ಜ॒ನಯ॑ನ್ನು॒ಪಾಗಾ᳚ಮ್ । ಅ॒ಸ್ಥೂ॒ರಿ ಣೋ॒ ಗಾರ್​ಹ॑ಪತ್ಯಾನಿ ಸನ್ತು ತಿ॒ಗ್ಮೇನ॑ ನೋ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಾ॒ ಸಗ್ಂ ಶಿ॑ಶಾಧಿ ॥ ಪ॒ಶವೋ॒ ವಾ ಏ॒ತೇ ಯದಿಷ್ಟ॑ಕಾ॒ಶ್ಚಿತ್ಯಾ᳚-ಞ್ಚಿತ್ಯಾಮೃಷ॒ಭಮುಪ॑ ದಧಾತಿ ಮಿಥು॒ನಮೇ॒ವಾಸ್ಯ॒ ತ-ದ್ಯ॒ಜ್ಞೇ ಕ॑ರೋತಿ ಪ್ರ॒ಜನ॑ನಾಯ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ಯೂ॒ಥೇಯೂ॑ಥ ಋಷ॒ಭಃ ॥ ಸಂ॒​ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರಸ್ಯ॑ ಪ್ರತಿ॒ಮಾಂ-ಯಾಁ-ನ್ತ್ವಾ॑ ರಾತ್ರ್ಯು॒ಪಾಸ॑ತೇ । ಪ್ರ॒ಜಾಗ್ಂ ಸು॒ವೀರಾ᳚-ಙ್ಕೃ॒ತ್ವಾ ವಿಶ್ವ॒ಮಾಯು॒ರ್ವ್ಯ॑ಶ್ಞವತ್ ॥ ಪ್ರಾ॒ಜಾ॒ಪ॒ತ್ಯಾ- [ಪ್ರಾ॒ಜಾ॒ಪ॒ತ್ಯಾಮ್, ಏ॒ತಾಮುಪ॑] 4
-ಮೇ॒ತಾಮುಪ॑ ದಧಾತೀ॒ಯಂ-ವಾಁ ವೈಷೈಕಾ᳚ಷ್ಟ॒ಕಾ ಯದೇ॒ವೈಕಾ᳚ಷ್ಟ॒ಕಾಯಾ॒ಮನ್ನ॑-ಙ್ಕ್ರಿ॒ಯತೇ॒ ತದೇ॒ವೈತಯಾವ॑ ರುನ್ಧ ಏ॒ಷಾ ವೈ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತೇಃ ಕಾಮ॒ದುಘಾ॒ ತಯೈ॒ವ ಯಜ॑ಮಾನೋ॒-ಽಮುಷ್ಮಿ॑ನ್ ಁಲೋ॒ಕೇ᳚-ಽಗ್ನಿ-ನ್ದು॑ಹೇ॒ ಯೇನ॑ ದೇ॒ವಾ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷೋ॒ರ್ಧ್ವಾ ಉ॒ದಾಯ॒ನ್॒ ಯೇನಾ॑-ಽಽದಿ॒ತ್ಯಾ ವಸ॑ವೋ॒ ಯೇನ॑ ರು॒ದ್ರಾಃ । ಯೇನಾಙ್ಗಿ॑ರಸೋ ಮಹಿ॒ಮಾನ॑-ಮಾನ॒ಶುಸ್ತೇನೈ॑ತು॒ ಯಜ॑ಮಾನ-ಸ್ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ ॥ ಸು॒ವ॒ರ್ಗಾಯ॒ ವಾ ಏ॒ಷ ಲೋ॒ಕಾಯ॑ [ಲೋ॒ಕಾಯ॑, ಚೀ॒ಯ॒ತೇ॒ ಯದ॒ಗ್ನಿರ್ಯೇನ॑] 5
ಚೀಯತೇ॒ ಯದ॒ಗ್ನಿರ್ಯೇನ॑ ದೇ॒ವಾ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷೋ॒ರ್ಧ್ವಾ ಉ॒ದಾಯ॒ನ್ನಿತ್ಯುಖ್ಯ॒ಗ್ಂ॒ ಸಮಿ॑ನ್ಧ॒ ಇಷ್ಟ॑ಕಾ ಏ॒ವೈತಾ ಉಪ॑ ಧತ್ತೇ ವಾನಸ್ಪ॒ತ್ಯಾ-ಸ್ಸು॑ವ॒ರ್ಗಸ್ಯ॑ ಲೋ॒ಕಸ್ಯ॒ ಸಮ॑ಷ್ಟ್ಯೈ ಶ॒ತಾಯು॑ಧಾಯ ಶ॒ತವೀ᳚ರ್ಯಾಯ ಶ॒ತೋತ॑ಯೇ ಽಭಿಮಾತಿ॒ಷಾಹೇ᳚ । ಶ॒ತಂ-ಯೋಁ ನಃ॑ ಶ॒ರದೋ॒ ಅಜೀ॑ತಾ॒ನಿನ್ದ್ರೋ॑ ನೇಷ॒ದತಿ॑ ದುರಿ॒ತಾನಿ॒ ವಿಶ್ವಾ᳚ ॥ ಯೇ ಚ॒ತ್ವಾರಃ॑ ಪ॒ಥಯೋ॑ ದೇವ॒ಯಾನಾ॑ ಅನ್ತ॒ರಾ ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀ ವಿ॒ಯನ್ತಿ॑ । ತೇಷಾಂ॒-ಯೋಁ ಅಜ್ಯಾ॑ನಿ॒- ಮಜೀ॑ತಿ-ಮಾ॒ವಹಾ॒-ತ್ತಸ್ಮೈ॑ ನೋ ದೇವಾಃ॒ [ನೋ ದೇವಾಃ, ಪರಿ॑ ದತ್ತೇ॒ಹ ಸರ್ವೇ᳚ ।] 6
ಪರಿ॑ ದತ್ತೇ॒ಹ ಸರ್ವೇ᳚ ॥ ಗ್ರೀ॒ಷ್ಮೋ ಹೇ॑ಮ॒ನ್ತ ಉ॒ತ ನೋ॑ ವಸ॒ನ್ತ-ಶ್ಶ॒ರ-ದ್ವ॒ರ್॒ಷಾ-ಸ್ಸು॑ವಿ॒ತನ್ನೋ॑ ಅಸ್ತು । ತೇಷಾ॑ಮೃತೂ॒ನಾಗ್ಂ ಶ॒ತ ಶಾ॑ರದಾನಾ-ನ್ನಿವಾ॒ತ ಏ॑ಷಾ॒ಮಭ॑ಯೇ ಸ್ಯಾಮ ॥ ಇ॒ದು॒ವ॒ಥ್ಸ॒ರಾಯ॑ ಪರಿವಥ್ಸ॒ರಾಯ॑ ಸಂ​ವఁ%ಥ್ಸ॒ರಾಯ॑ ಕೃಣುತಾ ಬೃ॒ಹನ್ನಮಃ॑ । ತೇಷಾಂ᳚-ವಁ॒ಯಗ್ಂ ಸು॑ಮ॒ತೌ ಯ॒ಜ್ಞಿಯಾ॑ನಾ॒-ಞ್ಜ್ಯೋಗಜೀ॑ತಾ॒ ಅಹ॑ತಾ-ಸ್ಸ್ಯಾಮ ॥ ಭ॒ದ್ರಾನ್ನ॒-ಶ್ಶ್ರೇಯ॒-ಸ್ಸಮ॑ನೈಷ್ಟ ದೇವಾ॒ಸ್ತ್ವಯಾ॑-ಽವ॒ಸೇನ॒ ಸಮ॑ಶೀಮಹಿ ತ್ವಾ । ಸ ನೋ॑ ಮಯೋ॒ ಭೂಃ ಪಿ॑ತೋ॒ [ಮಯೋ॒ ಭೂಃ ಪಿ॑ತೋ, ಆ ವಿ॑ಶಸ್ವ॒] 7
ಆ ವಿ॑ಶಸ್ವ॒ ಶ-ನ್ತೋ॒ಕಾಯ॑ ತ॒ನುವೇ᳚ ಸ್ಯೋ॒ನಃ ॥ ಅಜ್ಯಾ॑ನೀರೇ॒ತಾ ಉಪ॑ ದಧಾತ್ಯೇ॒ತಾ ವೈ ದೇ॒ವತಾ॒ ಅಪ॑ರಾಜಿತಾ॒ಸ್ತಾ ಏ॒ವ ಪ್ರ ವಿ॑ಶತಿ॒ ನೈವ ಜೀ॑ಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮವಾ॒ದಿನೋ॑ ವದನ್ತಿ॒ ಯದ॑ರ್ಧಮಾ॒ಸಾ ಮಾಸಾ॑ ಋ॒ತವಃ॑ ಸಂ​ವಁಥ್ಸ॒ರ ಓಷ॑ಧೀಃ॒ ಪಚ॒ನ್ತ್ಯಥ॒ ಕಸ್ಮಾ॑ದ॒ನ್ಯಾಭ್ಯೋ॑ ದೇ॒ವತಾ᳚ಭ್ಯ ಆಗ್ರಯ॒ಣ-ನ್ನಿರು॑ಪ್ಯತ॒ ಇತ್ಯೇ॒ತಾ ಹಿ ತ-ದ್ದೇ॒ವತಾ॑ ಉ॒ದಜ॑ಯ॒ನ್॒ ಯದೃ॒ತುಭ್ಯೋ॑ ನಿ॒ರ್ವಪೇ᳚-ದ್ದೇ॒ವತಾ᳚ಭ್ಯ-ಸ್ಸ॒ಮದ॑-ನ್ದದ್ಧ್ಯಾದಾಗ್ರಯ॒ಣ-ನ್ನಿ॒ರುಪ್ಯೈ॒ತಾ ಆಹು॑ತೀ ರ್ಜುಹೋತ್ಯರ್ಧಮಾ॒ಸಾನೇ॒ವ ಮಾಸಾ॑ನೃ॒ತೂನ್-ಥ್ಸಂ॑​ವಁಥ್ಸ॒ರ-ಮ್ಪ್ರೀ॑ಣಾತಿ॒ ನ ದೇ॒ವತಾ᳚ಭ್ಯ-ಸ್ಸ॒ಮದ॑-ನ್ದಧಾತಿ ಭ॒ದ್ರಾನ್ನ॒-ಶ್ಶ್ರೇಯ॒-ಸ್ಸಮ॑ನೈಷ್ಟ ದೇವಾ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹ ಹು॒ತಾದ್ಯಾ॑ಯ॒ ಯಜ॑ಮಾನ॒ಸ್ಯಾ-ಽಪ॑ರಾಭಾವಾಯ ॥ 8 ॥
(ಪ್ರ॒ಜಾ॒ಪ॒ತ್ಯಾಂ - ಁಲೋ॒ಕಾಯ॑ - ದೇವಾಃ - ಪಿತೋ - ದಧ್ಯಾದಾಗ್ರಯ॒ಣಂ - ಪಞ್ಚ॑ವಿಗ್ಂಶತಿಶ್ಚ) (ಅ. 2)
ಇನ್ದ್ರ॑ಸ್ಯ॒ ವಜ್ರೋ॑-ಽಸಿ॒ ವಾರ್ತ್ರ॑ಘ್ನಸ್ತನೂ॒ಪಾ ನಃ॑ ಪ್ರತಿಸ್ಪ॒ಶಃ । ಯೋ ನಃ॑ ಪು॒ರಸ್ತಾ᳚-ದ್ದಕ್ಷಿಣ॒ತಃ ಪ॒ಶ್ಚಾ-ದು॑ತ್ತರ॒ತೋ॑-ಽಘಾ॒ಯುರ॑ಭಿ॒ದಾಸ॑ತ್ಯೇ॒ತಗ್ಂ ಸೋ-ಽಶ್ಮಾ॑ನಮೃಚ್ಛತು ॥ ದೇ॒ವಾ॒ಸು॒ರಾ-ಸ್ಸಂ​ಯಁ॑ತ್ತಾ ಆಸ॒-ನ್ತೇ-ಽಸು॑ರಾ ದಿ॒ಗ್ಭ್ಯ ಆ-ಽಬಾ॑ಧನ್ತ॒ ತಾ-ನ್ದೇ॒ವಾ ಇಷ್ವಾ॑ ಚ॒ ವಜ್ರೇ॑ಣ॒ ಚಾಪಾ॑ನುದನ್ತ॒ ಯ-ದ್ವ॒ಜ್ರಿಣೀ॑ರುಪ॒ದಧಾ॒ತೀಷ್ವಾ॑ ಚೈ॒ವ ತ-ದ್ವಜ್ರೇ॑ಣ ಚ॒ ಯಜ॑ಮಾನೋ॒ ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಾ॒ನಪ॑ ನುದತೇ ದಿ॒ಕ್ಷೂಪ॑ [ದಿ॒ಕ್ಷೂಪ॑, ದ॒ಧಾ॒ತಿ॒ ದೇ॒ವ॒ಪು॒ರಾ] 9
ದಧಾತಿ ದೇವಪು॒ರಾ ಏ॒ವೈತಾಸ್ತ॑ನೂ॒ಪಾನೀಃ॒ ಪರ್ಯೂ॑ಹ॒ತೇ ಽಗ್ನಾ॑ವಿಷ್ಣೂ ಸ॒ಜೋಷ॑ಸೇ॒ಮಾ ವ॑ರ್ಧನ್ತು ವಾ॒ಗಿಂರಃ॑ । ದ್ಯು॒ಮ್ನೈರ್ವಾಜೇ॑ಭಿ॒ರಾ ಗ॑ತಮ್ ॥ ಬ್ರ॒ಹ್ಮ॒ವಾ॒ದಿನೋ॑ ವದನ್ತಿ॒ ಯನ್ನ ದೇ॒ವತಾ॑ಯೈ॒ ಜುಹ್ವ॒ತ್ಯಥ॑ ಕಿ-ನ್ದೇವ॒ತ್ಯಾ॑ ವಸೋ॒ರ್ಧಾರೇತ್ಯ॒ಗ್ನಿ-ರ್ವಸು॒ಸ್ತಸ್ಯೈ॒ಷಾ ಧಾರಾ॒ ವಿಷ್ಣು॒-ರ್ವಸು॒ಸ್ತಸ್ಯೈ॒ಷಾ ಧಾರಾ᳚ ಽಽಗ್ನಾವೈಷ್ಣ॒ವ್ಯರ್ಚಾ ವಸೋ॒ರ್ಧಾರಾ᳚-ಞ್ಜುಹೋತಿ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॑ನೈ॒ವೈನೌ॒ ಸಮ॑ರ್ಧಯ॒ತ್ಯಥೋ॑ ಏ॒ತಾ- [ಏ॒ತಾಮ್, ಏ॒ವಾ-ಽಽಹು॑ತಿ-] 10
-ಮೇ॒ವಾ-ಽಽಹು॑ತಿ-ಮಾ॒ಯತ॑ನವತೀ-ಙ್ಕರೋತಿ॒ ಯತ್ಕಾ॑ಮ ಏನಾ-ಞ್ಜು॒ಹೋತಿ॒ ತದೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ ರು॒ದ್ರೋ ವಾ ಏ॒ಷ ಯದ॒ಗ್ನಿಸ್ತಸ್ಯೈ॒ತೇ ತ॒ನುವೌ॑ ಘೋ॒ರಾ-ಽನ್ಯಾ ಶಿ॒ವಾ-ಽನ್ಯಾ ಯಚ್ಛ॑ತರು॒ದ್ರೀಯ॑-ಞ್ಜು॒ಹೋತಿ॒ ಯೈವಾಸ್ಯ॑ ಘೋ॒ರಾ ತ॒ನೂಸ್ತಾ-ನ್ತೇನ॑ ಶಮಯತಿ॒ ಯ-ದ್ವಸೋ॒ರ್ಧಾರಾ᳚-ಞ್ಜು॒ಹೋತಿ॒ ಯೈವಾಸ್ಯ॑ ಶಿ॒ವಾ ತ॒ನೂಸ್ತಾ-ನ್ತೇನ॑ ಪ್ರೀಣಾತಿ॒ ಯೋ ವೈ ವಸೋ॒ರ್ಧಾರಾ॑ಯೈ [ವಸೋ॒ರ್ಧಾರಾ॑ಯೈ, ಪ್ರ॒ತಿ॒ಷ್ಠಾಂ-ವೇಁದ॒] 11
ಪ್ರತಿ॒ಷ್ಠಾಂ-ವೇಁದ॒ ಪ್ರತ್ಯೇ॒ವ ತಿ॑ಷ್ಠತಿ॒ ಯದಾಜ್ಯ॑ಮು॒ಚ್ಛಿಷ್ಯೇ॑ತ॒ ತಸ್ಮಿ॑-ನ್ಬ್ರಹ್ಮೌದ॒ನ-ಮ್ಪ॑ಚೇ॒-ತ್ತ-ಮ್ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣಾಶ್ಚ॒ತ್ವಾರಃ॒ ಪ್ರಾ-ಽಶ್ಞೀ॑ಯುರೇ॒ಷ ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿರ್ವೈ᳚ಶ್ವಾನ॒ರೋ ಯದ್ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣ ಏ॒ಷಾ ಖಲು॒ ವಾ ಅ॒ಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿ॒ಯಾ ತ॒ನೂರ್ಯ-ದ್ವೈ᳚ಶ್ವಾನ॒ರಃ ಪ್ರಿ॒ಯಾಯಾ॑ಮೇ॒ವೈನಾ᳚-ನ್ತ॒ನುವಾ॒-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ ಷ್ಠಾಪಯತಿ॒ ಚತ॑ಸ್ರೋ ಧೇ॒ನೂರ್ದ॑ದ್ಯಾ॒-ತ್ತಾಭಿ॑ರೇ॒ವ ಯಜ॑ಮಾನೋ॒-ಽಮುಷ್ಮಿ॑ನ್ ಁಲೋ॒ಕೇ᳚-ಽಗ್ನಿ-ನ್ದು॑ಹೇ ॥ 12 ॥
(ಉಪೈ॒ - ತಾಂ - ಧಾರಾ॑ಯೈ॒ - ಷಟ್ಚ॑ತ್ವಾರಿಗ್ಂಶಚ್ಚ) (ಅ. 3)
ಚಿತ್ತಿ॑-ಞ್ಜುಹೋಮಿ॒ ಮನ॑ಸಾ ಘೃ॒ತೇನೇತ್ಯಾ॒ಹಾದಾ᳚ಭ್ಯಾ॒ ವೈ ನಾಮೈ॒ಷಾ-ಽಽಹು॑ತಿರ್ವೈಶ್ವಕರ್ಮ॒ಣೀ ನೈನ॑-ಞ್ಚಿಕ್ಯಾ॒ನ-ಮ್ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯೋ ದಭ್ನೋ॒ತ್ಯಥೋ॑ ದೇ॒ವತಾ॑ ಏ॒ವಾವ॑ ರು॒ನ್ಧೇ ಽಗ್ನೇ॒ ತಮ॒ದ್ಯೇತಿ॑ ಪ॒ಙ್ಕ್ತ್ಯಾ ಜು॑ಹೋತಿ ಪ॒ಙ್ಕ್ತ್ಯಾ-ಽಽಹು॑ತ್ಯಾ ಯಜ್ಞಮು॒ಖಮಾ ರ॑ಭತೇ ಸ॒ಪ್ತ ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ ಸ॒ಮಿಧಃ॑ ಸ॒ಪ್ತಜಿ॒ಹ್ವಾ ಇತ್ಯಾ॑ಹ॒ ಹೋತ್ರಾ॑ ಏ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ॒ ಽಗ್ನಿರ್ದೇ॒ವೇಭ್ಯೋ-ಽಪಾ᳚ಕ್ರಾ-ಽಮ-ದ್ಭಾಗ॒ಧೇಯ॑- [-ಽಪಾ᳚ಕ್ರಾ-ಽಮ-ದ್ಭಾಗ॒ಧೇಯ᳚ಮ್, ಇ॒ಚ್ಛಮಾ॑ನ॒ಸ್ತಸ್ಮಾ॑] 13
-ಮಿ॒ಚ್ಛಮಾ॑ನ॒ಸ್ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತ-ದ್ಭಾ॑ಗ॒ಧೇಯ॒-ಮ್ಪ್ರಾಯ॑ಚ್ಛನ್ನೇ॒ತದ್ವಾ ಅ॒ಗ್ನೇರ॑ಗ್ನಿಹೋ॒ತ್ರಮೇ॒ತರ್​ಹಿ॒ ಖಲು॒ ವಾ ಏ॒ಷ ಜಾ॒ತೋ ಯರ್​ಹಿ॒ ಸರ್ವ॑ಶ್ಚಿ॒ತೋ ಜಾ॒ತಾಯೈ॒ವಾಸ್ಮಾ॒ ಅನ್ನ॒ಮಪಿ॑ ದಧಾತಿ॒ ಸ ಏ॑ನ-ಮ್ಪ್ರೀ॒ತಃ ಪ್ರೀ॑ಣಾತಿ॒ ವಸೀ॑ಯಾ-ನ್ಭವತಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾ॒ದಿನೋ॑ ವದನ್ತಿ॒ ಯದೇ॒ಷ ಗಾರ್​ಹ॑ಪತ್ಯಶ್ಚೀ॒ಯತೇ-ಽಥ॒ ಕ್ವಾ᳚ಸ್ಯಾ-ಽಽಹವ॒ನೀಯ॒ ಇತ್ಯ॒ಸಾವಾ॑ದಿ॒ತ್ಯ ಇತಿ॑ ಬ್ರೂಯಾದೇ॒ತಸ್ಮಿ॒ನ್॒ಃಇ ಸರ್ವಾ᳚ಭ್ಯೋ ದೇ॒ವತಾ᳚ಭ್ಯೋ॒ ಜುಹ್ವ॑ತಿ॒ [ಜುಹ್ವ॑ತಿ, ಯ ಏ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾನ॒ಗ್ನಿ-] 14
ಯ ಏ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾನ॒ಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿ॑ನು॒ತೇ ಸಾ॒ಕ್ಷಾದೇ॒ವ ದೇ॒ವತಾ॑ ಋದ್ಧ್ನೋ॒ತ್ಯಗ್ನೇ॑ ಯಶಸ್ವಿ॒ನ್॒ ಯಶ॑ಸೇ॒ ಮಮ॑ರ್ಪ॒ಯೇನ್ದ್ರಾ॑ವತೀ॒ ಮಪ॑ಚಿತೀ ಮಿ॒ಹಾ-ಽಽವ॑ಹ । ಅ॒ಯ-ಮ್ಮೂ॒ರ್ಧಾ ಪ॑ರಮೇ॒ಷ್ಠೀ ಸು॒ವರ್ಚಾ᳚-ಸ್ಸಮಾ॒ನಾನಾ॑ಮುತ್ತ॒ಮ ಶ್ಲೋ॑ಕೋ ಅಸ್ತು ॥ ಭ॒ದ್ರ-ಮ್ಪಶ್ಯ॑ನ್ತ॒ ಉಪ॑ ಸೇದು॒ರಗ್ರೇ॒ ತಪೋ॑ ದೀ॒ಕ್ಷಾಮೃಷ॑ಯ-ಸ್ಸುವ॒ರ್ವಿದಃ॑ । ತತಃ॑ ಕ್ಷ॒ತ್ರ-ಮ್ಬಲ॒ಮೋಜ॑ಶ್ಚ ಜಾ॒ತ-ನ್ತದ॒ಸ್ಮೈ ದೇ॒ವಾ ಅ॒ಭಿ ಸ-ನ್ನ॑ಮನ್ತು ॥ ಧಾ॒ತಾ ವಿ॑ಧಾ॒ತಾ ಪ॑ರ॒ಮೋ- [ಪ॑ರ॒ಮಾ, ಉ॒ತ ಸ॒ನ್ದೃ-ಕ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ] 15
-ತ ಸ॒ನ್ದೃ-ಕ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ ಪರಮೇ॒ಷ್ಠೀ ವಿ॒ರಾಜಾ᳚ । ಸ್ತೋಮಾ॒-ಶ್ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ ನಿ॒ವಿದೋ॑ ಮ ಆಹುರೇ॒ತಸ್ಮೈ॑ ರಾ॒ಷ್ಟ್ರಮ॒ಭಿ ಸ-ನ್ನ॑ಮಾಮ ॥ ಅ॒ಭ್ಯಾವ॑ರ್ತದ್ಧ್ವ॒ಮುಪ॒ ಮೇತ॑ ಸಾ॒ಕಮ॒ಯಗ್ಂ ಶಾ॒ಸ್ತಾ-ಽಧಿ॑ಪತಿರ್ವೋ ಅಸ್ತು । ಅ॒ಸ್ಯ ವಿ॒ಜ್ಞಾನ॒ಮನು॒ ಸಗ್ಂ ರ॑ಭದ್ಧ್ವಮಿ॒ಮ-ಮ್ಪ॒ಶ್ಚಾದನು॑ ಜೀವಾಥ॒ ಸರ್ವೇ᳚ ॥ ರಾ॒ಷ್ಟ್ರ॒ಭೃತ॑ ಏ॒ತಾ ಉಪ॑ ದಧಾತ್ಯೇ॒ಷಾ ವಾ ಅ॒ಗ್ನೇಶ್ಚಿತೀ॑ ರಾಷ್ಟ್ರ॒ಭೃ-ತ್ತಯೈ॒ವಾಸ್ಮಿ॑-ನ್ರಾ॒ಷ್ಟ್ರ-ನ್ದ॑ಧಾತಿ ರಾ॒ಷ್ಟ್ರಮೇ॒ವ ಭ॑ವತಿ॒ ನಾಸ್ಮಾ᳚-ದ್ರಾ॒ಷ್ಟ್ರ-ಮ್ಭ್ರಗ್ಂ॑ಶತೇ ॥ 16 ॥
(ಭಾ॒ಗ॒ಧೇಯಂ॒ - ಜುಹ್ವ॑ತಿ - ಪರ॒ಮಾ - ರಾ॒ಷ್ಟ್ರ-ನ್ದ॑ಧಾತಿ - ಸ॒ಪ್ತ ಚ॑) (ಅ. 4)
ಯಥಾ॒ ವೈ ಪು॒ತ್ರೋ ಜಾ॒ತೋ ಮ್ರಿ॒ಯತ॑ ಏ॒ವಂ-ವಾಁ ಏ॒ಷ ಮ್ರಿ॑ಯತೇ॒ ಯಸ್ಯಾ॒ಗ್ನಿರುಖ್ಯ॑ ಉ॒ದ್ವಾಯ॑ತಿ॒ ಯನ್ನಿ॑ರ್ಮ॒ನ್ಥ್ಯ॑-ಙ್ಕು॒ರ್ಯಾ-ದ್ವಿಚ್ಛಿ॑ನ್ದ್ಯಾ॒-ದ್ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಮಸ್ಮೈ ಜನಯೇ॒-ಥ್ಸ ಏ॒ವ ಪುನಃ॑ ಪ॒ರೀದ್ಧ್ಯ॒-ಸ್ಸ್ವಾದೇ॒ವೈನಂ॒-ಯೋಁನೇ᳚ರ್ಜನಯತಿ॒ ನಾಸ್ಮೈ॒ ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯ-ಞ್ಜನಯತಿ॒ ತಮೋ॒ ವಾ ಏ॒ತ-ಙ್ಗೃ॑ಹ್ಣಾತಿ॒ ಯಸ್ಯಾ॒ಗ್ನಿರುಖ್ಯ॑ ಉ॒ದ್ವಾಯ॑ತಿ ಮೃ॒ತ್ಯುಸ್ತಮಃ॑ ಕೃ॒ಷ್ಣಂ-ವಾಁಸಃ॑ ಕೃ॒ಷ್ಣಾ ಧೇ॒ನುರ್ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ॒ ತಮ॑ಸೈ॒- [ತಮ॑ಸಾ, ಏ॒ವ ತಮೋ॑] 17
-ವ ತಮೋ॑ ಮೃ॒ತ್ಯುಮಪ॑ ಹತೇ॒ ಹಿರ॑ಣ್ಯ-ನ್ದದಾತಿ॒ ಜ್ಯೋತಿ॒ರ್ವೈ ಹಿರ॑ಣ್ಯ॒-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॑ಷೈ॒ವ ತಮೋ-ಽಪ॑ ಹ॒ತೇ-ಽಥೋ॒ ತೇಜೋ॒ ವೈ ಹಿರ॑ಣ್ಯ॒-ನ್ತೇಜ॑ ಏ॒ವಾ-ಽಽತ್ಮ-ನ್ಧ॑ತ್ತೇ॒ ಸುವ॒ರ್ನ ಘ॒ರ್ಮ-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ॒ ಸುವ॒ರ್ನಾ-ಽರ್ಕ-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ॒ ಸುವ॒ರ್ನ ಶು॒ಕ್ರ-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ॒ ಸುವ॒ರ್ನ ಜ್ಯೋತಿ॒-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ॒ ಸುವ॒ರ್ನ ಸೂರ್ಯ॒-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ॒ ಽರ್ಕೋ ವಾ ಏ॒ಷ ಯದ॒ಗ್ನಿ-ರ॒ಸಾ-ವಾ॑ದಿ॒ತ್ಯೋ᳚- [ಯದ॒ಗ್ನಿ-ರ॒ಸಾ-ವಾ॑ದಿ॒ತ್ಯಃ, ಆ॒ಶ್ವ॒ಮೇ॒ಧೋ ಯದೇ॒ತಾ] 18
-ಽಶ್ವಮೇ॒ಧೋ ಯದೇ॒ತಾ ಆಹು॑ತೀ ರ್ಜು॒ಹೋತ್ಯ॑ರ್ಕಾ-ಶ್ವಮೇ॒ಧಯೋ॑ರೇ॒ವ ಜ್ಯೋತೀಗ್ಂ॑ಷಿ॒ ಸ-ನ್ದ॑ಧಾತ್ಯೇ॒ಷ ಹ॒ ತ್ವಾ ಅ॑ರ್ಕಾಶ್ವಮೇ॒ಧೀ ಯಸ್ಯೈ॒ತದ॒ಗ್ನೌ ಕ್ರಿ॒ಯತ॒ ಆಪೋ॒ ವಾ ಇ॒ದಮಗ್ರೇ॑ ಸಲಿ॒ಲಮಾ॑ಸೀ॒-ಥ್ಸ ಏ॒ತಾ-ಮ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ ಪ್ರಥ॒ಮಾ-ಞ್ಚಿತಿ॑ಮಪಶ್ಯ॒-ತ್ತಾಮುಪಾ॑ಧತ್ತ॒ ತದಿ॒ಯಮ॑ಭವ॒-ತ್ತಂ-ವಿಁ॒ಶ್ವಕ॑ರ್ಮಾ-ಽಬ್ರವೀ॒ದುಪ॒ ತ್ವಾ-ಽಽಯಾ॒ನೀತಿ॒ ನೇಹ ಲೋ॒ಕೋ᳚-ಽಸ್ತೀತ್ಯ॑- [ಲೋ॒ಕೋ᳚-ಽಸ್ತೀತಿ॑, ಅ॒ಬ್ರ॒ವೀ॒-ಥ್ಸ] 19
-ತ್ಯಬ್ರವೀ॒-ಥ್ಸ ಏ॒ತಾ-ನ್ದ್ವಿ॒ತೀಯಾ॒-ಞ್ಚಿತಿ॑ಮಪಶ್ಯ॒-ತ್ತಾಮುಪಾ॑ಧತ್ತ॒ ತದ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಮಭವ॒-ಥ್ಸ ಯ॒ಜ್ಞಃ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಮಬ್ರವೀ॒ದುಪ॒ ತ್ವಾ-ಽಽಯಾ॒ನೀತಿ॒ ನೇಹ ಲೋ॒ಕೋ᳚-ಽಸ್ತೀತ್ಯ॑ಬ್ರವೀ॒-ಥ್ಸ ವಿ॒ಶ್ವಕ॑ರ್ಮಾಣ-ಮಬ್ರವೀ॒ದುಪ॒ ತ್ವಾ-ಽಽಯಾ॒ನೀತಿ॒ ಕೇನ॑ ಮೋ॒ಪೈಷ್ಯ॒ಸೀತಿ॒ ದಿಶ್ಯಾ॑ಭಿ॒ರಿತ್ಯ॑ಬ್ರವೀ॒-ತ್ತ-ನ್ದಿಶ್ಯಾ॑ಭಿರು॒ಪೈ-ತ್ತಾ ಉಪಾ॑ಧತ್ತ॒ ತಾ ದಿಶೋ॑- [ತಾ ದಿಶಃ॑, ಅ॒ಭ॒ವ॒ನ್-ಥ್ಸ] 20
-ಽಭವ॒ನ್-ಥ್ಸ ಪ॑ರಮೇ॒ಷ್ಠೀ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಮಬ್ರವೀ॒ದುಪ॒ ತ್ವಾ-ಽಽಯಾ॒ನೀತಿ॒ ನೇಹ ಲೋ॒ಕೋ᳚-ಽಸ್ತೀತ್ಯ॑ಬ್ರವೀ॒-ಥ್ಸ ವಿ॒ಶ್ವಕ॑ರ್ಮಾಣ-ಞ್ಚ ಯ॒ಜ್ಞ-ಞ್ಚಾ᳚ಬ್ರವೀ॒ದುಪ॑ ವಾ॒ಮಾ ಽಯಾ॒ನೀತಿ॒ ನೇಹ ಲೋ॒ಕೋ᳚-ಽಸ್ತೀತ್ಯ॑ಬ್ರೂತಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸ ಏ॒ತಾ-ನ್ತೃ॒ತೀಯಾ॒-ಞ್ಚಿತಿ॑ಮಪಶ್ಯ॒-ತ್ತಾಮುಪಾ॑ಧತ್ತ॒ ತದ॒ಸಾವ॑ಭವ॒-ಥ್ಸ ಆ॑ದಿ॒ತ್ಯಃ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-ಮಬ್ರವೀ॒ದುಪ॒ ತ್ವಾ- [-ಮಬ್ರವೀ॒ದುಪ॒ ತ್ವಾ, ಆಯಾ॒ನೀತಿ॒] 21
-ಽಽಯಾ॒ನೀತಿ॒ ನೇಹ ಲೋ॒ಕೋ᳚-ಽಸ್ತೀತ್ಯ॑ಬ್ರವೀ॒-ಥ್ಸ ವಿ॒ಶ್ವಕ॑ರ್ಮಾಣ-ಞ್ಚ ಯ॒ಜ್ಞ-ಞ್ಚಾ᳚ಬ್ರವೀ॒ದುಪ॑ ವಾ॒ಮಾ-ಽಯಾ॒ನೀತಿ॒ ನೇಹ ಲೋ॒ಕೋ᳚-ಽಸ್ತೀತ್ಯ॑ಬ್ರೂತಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸ ಪ॑ರಮೇ॒ಷ್ಠಿನ॑ಮಬ್ರವೀ॒ದುಪ॒ ತ್ವಾ-ಽಽಯಾ॒ನೀತಿ॒ ಕೇನ॑ ಮೋ॒ಪೈಷ್ಯ॒ಸೀತಿ॑ ಲೋಕ-ಮ್ಪೃ॒ಣಯೇತ್ಯ॑ಬ್ರವೀ॒-ತ್ತಂ-ಲೋಁ॑ಕ-ಮ್ಪೃ॒ಣಯೋ॒ಪೈ-ತ್ತಸ್ಮಾ॒ದಯಾ॑ತಯಾಮ್ನೀ ಲೋಕ-ಮ್ಪೃ॒ಣಾ-ಽಯಾ॑ತಯಾಮಾ॒ ಹ್ಯ॑ಸಾ- [ಹ್ಯ॑ಸೌ, ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯಸ್ತಾನೃಷ॑ಯೋ] 22
-ವಾ॑ದಿ॒ತ್ಯಸ್ತಾನೃಷ॑ಯೋ ಽಬ್ರುವ॒ನ್ನುಪ॑ ವ॒ ಆ-ಽಯಾ॒ಮೇತಿ॒ ಕೇನ॑ ನ ಉ॒ಪೈಷ್ಯ॒ಥೇತಿ॑ ಭೂ॒ಮ್ನೇತ್ಯ॑ಬ್ರುವ॒-ನ್ತಾ-ನ್ದ್ವಾಭ್ಯಾ॒-ಞ್ಚಿತೀ᳚ಭ್ಯಾಮು॒ಪಾಯ॒ನ್-ಥ್ಸ ಪಞ್ಚ॑ಚಿತೀಕ॒-ಸ್ಸಮ॑ಪದ್ಯತ॒ ಯ ಏ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾನ॒ಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿ॑ನು॒ತೇ ಭೂಯಾ॑ನೇ॒ವ ಭ॑ವತ್ಯ॒ಭೀಮಾನ್ ಁಲೋ॒ಕಾಞ್ಜ॑ಯತಿ ವಿ॒ದುರೇ॑ನ-ನ್ದೇ॒ವಾ ಅಥೋ॑ ಏ॒ತಾಸಾ॑ಮೇ॒ವ ದೇ॒ವತಾ॑ನಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸಾಯು॑ಜ್ಯ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ ॥ 23 ॥
(ತಮ॑ಸಾ - ಽಽದಿ॒ತ್ಯೋ᳚ - ಽಸ್ತೀತಿ॒ - ದಿಶ॑ - ಆದಿ॒ತ್ಯಃ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಮಬ್ರವೀ॒ದುಪ॑ ತ್ವಾ॒ - ಽಸೌ - ಪಞ್ಚ॑ಚತ್ವಾರಿಗ್ಂಶಚ್ಚ) (ಅ. 5)
ವಯೋ॒ ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿರ್ಯದ॑ಗ್ನಿ॒ಚಿ-ತ್ಪ॒ಕ್ಷಿಣೋ᳚-ಽಶ್ಞೀ॒ಯಾ-ತ್ತಮೇ॒ವಾಗ್ನಿಮ॑ದ್ಯಾ॒ದಾ-ರ್ತಿ॒ಮಾರ್ಚ್ಛೇ᳚-ಥ್ಸಂ​ವಁಥ್ಸ॒ರಂ-ವ್ರಁ॒ತ-ಞ್ಚ॑ರೇ-ಥ್ಸಂ​ವಁಥ್ಸ॒ರಗ್ಂ ಹಿ ವ್ರ॒ತ-ನ್ನಾತಿ॑ ಪ॒ಶುರ್ವಾ ಏ॒ಷ ಯದ॒ಗ್ನಿರ್​ಹಿ॒ನಸ್ತಿ॒ ಖಲು॒ ವೈ ತ-ಮ್ಪ॒ಶುರ್ಯ ಏ॑ನ-ಮ್ಪು॒ರಸ್ತಾ᳚-ತ್ಪ್ರ॒ತ್ಯಞ್ಚ॑ಮುಪ॒ಚರ॑ತಿ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ತ್ಪ॒ಶ್ಚಾ-ತ್ಪ್ರಾಂಉ॑ಪ॒ಚರ್ಯ॑ ಆ॒ತ್ಮನೋ-ಽಹಿಗ್ಂ॑ಸಾಯೈ॒ ತೇಜೋ॑-ಽಸಿ॒ ತೇಜೋ॑ ಮೇ ಯಚ್ಛ ಪೃಥಿ॒ವೀಂ-ಯಁ॑ಚ್ಛ [ಪೃಥಿ॒ವೀಂ-ಯಁ॑ಚ್ಛ, ಪೃ॒ಥಿ॒ವ್ಯೈ ಮಾ॑ ಪಾಹಿ॒] 24
ಪೃಥಿ॒ವ್ಯೈ ಮಾ॑ ಪಾಹಿ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ರಸಿ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ರ್ಮೇ ಯಚ್ಛಾ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಂ-ಯಁಚ್ಛಾ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಾನ್ಮಾ ಪಾಹಿ॒ ಸುವ॑ರಸಿ॒ ಸುವ॑ರ್ಮೇ ಯಚ್ಛ॒ ದಿವಂ॑-ಯಁಚ್ಛ ದಿ॒ವೋ ಮಾ॑ ಪಾ॒ಹೀತ್ಯಾ॑ಹೈ॒ತಾಭಿ॒ರ್ವಾ ಇ॒ಮೇ ಲೋ॒ಕಾ ವಿಧೃ॑ತಾ॒ ಯದೇ॒ತಾ ಉ॑ಪ॒ದಧಾ᳚ತ್ಯೇ॒ಷಾಂ-ಲೋಁ॒ಕಾನಾಂ॒-ವಿಁಧೃ॑ತ್ಯೈ ಸ್ವಯಮಾತೃ॒ಣ್ಣಾ ಉ॑ಪ॒ಧಾಯ॑ ಹಿರಣ್ಯೇಷ್ಟ॒ಕಾ ಉಪ॑ದಧಾತೀ॒ಮೇ ವೈ ಲೋ॒ಕಾ-ಸ್ಸ್ವ॑ಯಮಾತೃ॒ಣ್ಣಾ ಜ್ಯೋತಿ॒ರ್॒ಹಿರ॑ಣ್ಯಂ॒-ಯಁ-ಥ್ಸ್ವ॑ಯಮಾತೃ॒ಣ್ಣಾ ಉ॑ಪ॒ಧಾಯ॑ [ಉ॑ಪ॒ಧಾಯ॑, ಹಿ॒ರ॒ಣ್ಯೇ॒ಷ್ಟ॒ಕಾ ಉ॑ಪ॒ದಧಾ॑ತೀ॒-] 25
ಹಿರಣ್ಯೇಷ್ಟ॒ಕಾ ಉ॑ಪ॒ದಧಾ॑ತೀ॒ಮಾ-ನೇ॒ವೈತಾಭಿ॑-ರ್ಲೋ॒ಕಾ-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॑ಷ್ಮತಃ ಕುರು॒ತೇ-ಽಥೋ॑ ಏ॒ತಾಭಿ॑ರೇ॒ವಾಸ್ಮಾ॑ ಇ॒ಮೇ ಲೋ॒ಕಾಃ ಪ್ರ ಭಾ᳚ನ್ತಿ॒ ಯಾಸ್ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ॒ ಸೂರ್ಯೇ॒ ರುಚ॑ ಉದ್ಯ॒ತೋ ದಿವ॑ಮಾತ॒ನ್ವನ್ತಿ॑ ರ॒ಶ್ಮಿಭಿಃ॑ । ತಾಭಿ॒-ಸ್ಸರ್ವಾ॑ಭೀ ರು॒ಚೇ ಜನಾ॑ಯ ನಸ್ಕೃಧಿ ॥ ಯಾ ವೋ॑ ದೇವಾ॒-ಸ್ಸೂರ್ಯೇ॒ ರುಚೋ॒ ಗೋಷ್ವಶ್ವೇ॑ಷು॒ ಯಾ ರುಚಃ॑ । ಇನ್ದ್ರಾ᳚ಗ್ನೀ॒ ತಾಭಿ॒-ಸ್ಸರ್ವಾ॑ಭೀ॒ ರುಚ॑-ನ್ನೋ ಧತ್ತ ಬೃಹಸ್ಪತೇ ॥ ರುಚ॑ನ್ನೋ ಧೇಹಿ [ಧೇಹಿ, ಬ್ರಾ॒ಹ್ಮ॒ಣೇಷು॒ ರುಚ॒ಗ್ಂ॒] 26
ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣೇಷು॒ ರುಚ॒ಗ್ಂ॒ ರಾಜ॑ಸು ನಸ್ಕೃಧಿ । ರುಚಂ॑-ವಿಁ॒ಶ್ಯೇ॑ಷು ಶೂ॒ದ್ರೇಷು॒ ಮಯಿ॑ ಧೇಹಿ ರು॒ಚಾ ರುಚ᳚ಮ್ ॥ ದ್ವೇ॒ಧಾ ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿ॑ಕ್ಯಾ॒ನಸ್ಯ॒ ಯಶ॑ ಇನ್ದ್ರಿ॒ಯ-ಙ್ಗ॑ಚ್ಛತ್ಯ॒ಗ್ನಿಂ-ವಾಁ॑ ಚಿ॒ತಮೀ॑ಜಾ॒ನಂ-ವಾಁ॒ ಯದೇ॒ತಾ ಆಹು॑ತೀರ್ಜು॒ಹೋತ್ಯಾ॒ತ್ಮನ್ನೇ॒ವ ಯಶ॑ ಇನ್ದ್ರಿ॒ಯ-ನ್ಧ॑ತ್ತ ಈಶ್ವ॒ರೋ ವಾ ಏ॒ಷ ಆರ್ತಿ॒ಮಾರ್ತೋ॒ರ್ಯೋ᳚-ಽಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿ॒ನ್ವನ್ನ॑ಧಿ॒ ಕ್ರಾಮ॑ತಿ॒ ತತ್ತ್ವಾ॑ ಯಾಮಿ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಾ॒ ವನ್ದ॑ಮಾನ॒ ಇತಿ॑ ವಾರು॒ಣ್ಯರ್ಚಾ [ಇತಿ॑ ವಾರು॒ಣ್ಯರ್ಚಾ, ಜು॒ಹು॒ಯಾ॒ಚ್ಛಾನ್ತಿ॑-] 27
ಜು॑ಹುಯಾ॒ಚ್ಛಾನ್ತಿ॑-ರೇ॒ವೈಷಾ ಽಗ್ನೇರ್ಗುಪ್ತಿ॑ರಾ॒ತ್ಮನೋ॑ ಹ॒ವಿಷ್ಕೃ॑ತೋ॒ ವಾ ಏ॒ಷ ಯೋ᳚-ಽಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿ॑ನು॒ತೇ ಯಥಾ॒ ವೈ ಹ॒ವಿ-ಸ್ಸ್ಕನ್ದ॑ತ್ಯೇ॒ವಂ-ವಾಁ ಏ॒ಷ ಸ್ಕ॑ನ್ದತಿ॒ ಯೋ᳚-ಽಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿ॒ತ್ವಾ ಸ್ತ್ರಿಯ॑ಮು॒ಪೈತಿ॑ ಮೈತ್ರಾವರು॒ಣ್ಯಾ-ಽಽಮಿಕ್ಷ॑ಯಾ ಯಜೇತ ಮೈತ್ರಾವರು॒ಣತಾ॑-ಮೇ॒ವೋಪೈ᳚ತ್ಯಾ॒ತ್ಮನೋ ಽಸ್ಕ॑ನ್ದಾಯ॒ ಯೋ ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿಮೃ॑ತು॒ಸ್ಥಾಂ-ವೇಁದ॒ರ್ತುರ್-ಋ॑ತುರಸ್ಮೈ॒ ಕಲ್ಪ॑ಮಾನ ಏತಿ॒ ಪ್ರತ್ಯೇ॒ವ ತಿ॑ಷ್ಠತಿ ಸಂ​ವಁಥ್ಸ॒ರೋ ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿರ್- [ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿಃ, ಋ॒ತು॒ಸ್ಥಾ-ಸ್ತಸ್ಯ॑] 28
-ಋ॑ತು॒ಸ್ಥಾ-ಸ್ತಸ್ಯ॑ ವಸ॒ನ್ತ-ಶ್ಶಿರೋ᳚ ಗ್ರೀ॒ಷ್ಮೋ ದಕ್ಷಿ॑ಣಃ ಪ॒ಕ್ಷೋ ವ॒ರ್॒ಷಾಃ ಪುಚ್ಛಗ್ಂ॑ ಶ॒ರದುತ್ತ॑ರಃ ಪ॒ಕ್ಷೋ ಹೇ॑ಮ॒ನ್ತೋ ಮದ್ಧ್ಯ॑-ಮ್ಪೂರ್ವಪ॒ಕ್ಷಾ-ಶ್ಚಿತ॑ಯೋ¶ಪ॒ಕ್ಷಾಃ ಪುರೀ॑ಷ-ಮಹೋರಾ॒ತ್ರಾಣೀಷ್ಟ॑ಕಾ ಏ॒ಷ ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿರ್-ಋ॑ತು॒ಸ್ಥಾ ಯ ಏ॒ವಂ-ವೇಁದ॒ರ್ತುರ್-ಋ॑ತುರಸ್ಮೈ॒ ಕಲ್ಪ॑ಮಾನ ಏತಿ॒ ಪ್ರತ್ಯೇ॒ವ ತಿ॑ಷ್ಠತಿ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒ರ್ವಾ ಏ॒ತ-ಞ್ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯ॑ಕಾಮೋ॒ ನ್ಯ॑ಧತ್ತ॒ ತತೋ॒ ವೈ ಸ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯ॑ಮಗಚ್ಛ॒ದ್ಯ ಏ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾನ॒ಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿ॑ನು॒ತೇ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯ॑ಮೇ॒ವ ಗ॑ಚ್ಛತಿ ॥ 29 ॥
(ಪೃ॒ಥಿ॒ವೀಂ-ಯಁ॑ಚ್ಛ॒ - ಯ-ಥ್ಸ್ವ॑ಯಮಾತೃ॒ಣ್ಣಾ ಉ॑ಪ॒ಧಾಯ॑ - ಧೇಹ್ಯೃ॒ - ಚಾ - ಗ್ನಿ - ಶ್ಚಿ॑ನು॒ತೇ - ತ್ರೀಣಿ॑ ಚ) (ಅ. 6)
ಯದಾಕೂ॑ತಾ-ಥ್ಸ॒ಮಸು॑ಸ್ರೋದ್ಧೃ॒ದೋ ವಾ॒ ಮನ॑ಸೋ ವಾ॒ ಸಮ್ಭೃ॑ತ॒-ಞ್ಚಕ್ಷು॑ಷೋ ವಾ । ತಮನು॒ ಪ್ರೇಹಿ॑ ಸುಕೃ॒ತಸ್ಯ॑ ಲೋ॒ಕಂ-ಯಁತ್ರರ್​ಷ॑ಯಃ ಪ್ರಥಮ॒ಜಾ ಯೇ ಪು॑ರಾ॒ಣಾಃ ॥ ಏ॒ತಗ್ಂ ಸ॑ಧಸ್ಥ॒ ಪರಿ॑ ತೇ ದದಾಮಿ॒ ಯಮಾ॒ವಹಾ᳚ಚ್ಛೇವ॒ಧಿ-ಞ್ಜಾ॒ತವೇ॑ದಾಃ । ಅ॒ನ್ವಾ॒ಗ॒ನ್ತಾ ಯ॒ಜ್ಞಪ॑ತಿರ್ವೋ॒ ಅತ್ರ॒ ತಗ್ಗ್​ ಸ್ಮ॑ ಜಾನೀತ ಪರ॒ಮೇ ವ್ಯೋ॑ಮನ್ನ್ ॥ ಜಾ॒ನೀ॒ತಾದೇ॑ನ-ಮ್ಪರ॒ಮೇ ವ್ಯೋ॑ಮ॒-ನ್ದೇವಾ᳚-ಸ್ಸಧಸ್ಥಾ ವಿ॒ದ ರೂ॒ಪಮ॑ಸ್ಯ । ಯದಾ॒ಗಚ್ಛಾ᳚- [ಯದಾ॒ಗಚ್ಛಾ᳚ತ್, ಪ॒ಥಿಭಿ॑-ರ್ದೇವ॒ಯಾನೈ॑] 30
-ತ್ಪ॒ಥಿಭಿ॑-ರ್ದೇವ॒ಯಾನೈ॑-ರಿಷ್ಟಾಪೂ॒ರ್ತೇ ಕೃ॑ಣುತಾ-ದಾ॒ವಿ-ರ॑ಸ್ಮೈ ॥ ಸ-ಮ್ಪ್ರ ಚ್ಯ॑ವದ್ಧ್ವ॒-ಮನು॒ ಸ-ಮ್ಪ್ರ ಯಾ॒ತಾಗ್ನೇ॑ ಪ॒ಥೋ ದೇ॑ವ॒ಯಾನಾ᳚ನ್ ಕೃಣುದ್ಧ್ವಮ್ । ಅ॒ಸ್ಮಿನ್-ಥ್ಸ॒ಧಸ್ಥೇ॒ ಅದ್ಧ್ಯುತ್ತ॑ರಸ್ಮಿ॒ನ್ ವಿಶ್ವೇ॑ ದೇವಾ॒ ಯಜ॑ಮಾನಶ್ಚ ಸೀದತ ॥ ಪ್ರ॒ಸ್ತ॒ರೇಣ॑ ಪರಿ॒ಧಿನಾ᳚ ಸ್ರು॒ಚಾ ವೇದ್ಯಾ॑ ಚ ಬ॒ರ್॒ಹಿಷಾ᳚ । ಋ॒ಚೇಮಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞ-ನ್ನೋ॑ ವಹ॒ ಸುವ॑ರ್ದೇ॒ವೇಷು॒ ಗನ್ತ॑ವೇ ॥ ಯದಿ॒ಷ್ಟಂ-ಯಁ-ತ್ಪ॑ರಾ॒ದಾನಂ॒-ಯಁದ್ದ॒ತ್ತಂ-ಯಾಁ ಚ॒ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ । ತ- [ತತ್, ಅ॒ಗ್ನಿ-] 31
-ದ॒ಗ್ನಿ-ರ್ವೈ᳚ಶ್ವಕರ್ಮ॒ಣ-ಸ್ಸುವ॑ರ್ದೇ॒ವೇಷು॑ ನೋ ದಧತ್ ॥ ಯೇನಾ॑ ಸ॒ಹಸ್ರಂ॒-ವಁಹ॑ಸಿ॒ ಯೇನಾ᳚ಗ್ನೇ ಸರ್ವವೇದ॒ಸಮ್ । ತೇನೇ॒ಮಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞ-ನ್ನೋ॑ ವಹ॒ ಸುವ॑ರ್ದೇ॒ವೇಷು॒ ಗನ್ತ॑ವೇ ॥ ಯೇನಾ᳚ಗ್ನೇ॒ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ ಯು॒ಕ್ತಾ ಯ॒ಜ್ಞಂ-ವಁಹ॑ನ್ತ್ಯೃ॒ತ್ವಿಜಃ॑ । ತೇನೇ॒ಮಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞ-ನ್ನೋ॑ ವಹ॒ ಸುವ॑ರ್ದೇ॒ವೇಷು॒ ಗನ್ತ॑ವೇ ॥ ಯೇನಾ᳚-ಽಗ್ನೇ ಸು॒ಕೃತಃ॑ ಪ॒ಥಾ ಮಧೋ॒ರ್ಧಾರಾ᳚ ವ್ಯಾನ॒ಶುಃ । ತೇನೇ॒ಮಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞ-ನ್ನೋ॑ ವಹ॒ ಸುವ॑ರ್ದೇ॒ವೇಷು॒ ಗನ್ತ॑ವೇ ॥ ಯತ್ರ॒ ಧಾರಾ॒ ಅನ॑ಪೇತಾ॒ ಮಧೋ᳚ರ್ಘೃ॒ತಸ್ಯ॑ ಚ॒ ಯಾಃ । ತದ॒ಗ್ನಿರ್ವೈ᳚ಶ್ವಕರ್ಮ॒ಣ-ಸ್ಸುವ॑ರ್ದೇ॒ವೇಷು॑ ನೋ ದಧತ್ ॥ 32 ॥
(ಆ॒ಗಚ್ಛಾ॒ತ್ - ತ - ದ್ವಯಾ॑ನ॒ಶು ಸ್ತೇನೇ॒ಮಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞ-ನ್ನೋ॑ ವಹ॒ ಸುವ॑ರ್ದೇ॒ವೇಷು॒ ಗನ್ತ॑ವೇ॒ - ಚತು॑ರ್ದಶ ಚ) (ಅ. 7)
ಯಾಸ್ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ ಸ॒ಮಿಧೋ॒ ಯಾನಿ॒ ಧಾಮ॒ ಯಾ ಜಿ॒ಹ್ವಾ ಜಾ॑ತವೇದೋ॒ ಯೋ ಅ॒ರ್ಚಿಃ । ಯೇ ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ ಮೇ॒ಡಯೋ॒ ಯ ಇನ್ದ॑ವ॒ಸ್ತೇಭಿ॑ರಾ॒ತ್ಮಾನ॑-ಞ್ಚಿನುಹಿ ಪ್ರಜಾ॒ನನ್ನ್ ॥ ಉ॒ಥ್ಸ॒ನ್ನ॒ಯ॒ಜ್ಞೋ ವಾ ಏ॒ಷ ಯದ॒ಗ್ನಿಃ ಕಿಂ-ವಾಁ-ಽಹೈ॒ತಸ್ಯ॑ ಕ್ರಿ॒ಯತೇ॒ ಕಿಂ-ವಾಁ॒ ನ ಯದ್ವಾ ಅ॑ದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯು-ರ॒ಗ್ನೇಶ್ಚಿ॒ನ್ವನ್ನ॑-ನ್ತ॒ರೇತ್ಯಾ॒ತ್ಮನೋ॒ ವೈ ತದ॒ನ್ತರೇ॑ತಿ॒ ಯಾಸ್ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ ಸ॒ಮಿಧೋ॒ ಯಾನಿ॒ [ಸ॒ಮಿಧೋ॒ ಯಾನಿ॑, ಧಾಮೇತ್ಯಾ॑ಹೈ॒ಷಾ] 33
ಧಾಮೇತ್ಯಾ॑ಹೈ॒ಷಾ ವಾ ಅ॒ಗ್ನೇ-ಸ್ಸ್ವ॑ಯ-ಞ್ಚಿ॒ತಿರ॒ಗ್ನಿರೇ॒ವ ತದ॒ಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿ॑ನೋತಿ॒ ನಾದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯುರಾ॒ತ್ಮನೋ॒-ಽನ್ತರೇ॑ತಿ॒ ಚತ॑ಸ್ರ॒ ಆಶಾಃ॒ ಪ್ರಚ॑ರನ್ತ್ವ॒ಗ್ನಯ॑ ಇ॒ಮ-ನ್ನೋ॑ ಯ॒ಜ್ಞ-ನ್ನ॑ಯತು ಪ್ರಜಾ॒ನನ್ನ್ । ಘೃ॒ತ-ಮ್ಪಿನ್ವ॑ನ್ನ॒ಜರಗ್ಂ॑ ಸು॒ವೀರ॒-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಸ॒ಮಿ-ದ್ಭ॑ವ॒ತ್ಯಾಹು॑ತೀನಾಮ್ ॥ ಸು॒ವ॒ರ್ಗಾಯ॒ ವಾ ಏ॒ಷ ಲೋ॒ಕಾಯೋಪ॑ ಧೀಯತೇ॒ ಯ-ತ್ಕೂ॒ರ್ಮಶ್ಚತ॑ಸ್ರ॒ ಆಶಾಃ॒ ಪ್ರ ಚ॑ರನ್ತ್ವ॒ಗ್ನಯ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹ॒ [ಇತ್ಯಾ॑ಹ, ದಿಶ॑ ಏ॒ವೈತೇನ॒] 34
ದಿಶ॑ ಏ॒ವೈತೇನ॒ ಪ್ರ ಜಾ॑ನಾತೀ॒ಮ-ನ್ನೋ॑ ಯ॒ಜ್ಞ-ನ್ನ॑ಯತು ಪ್ರಜಾ॒ನನ್ನಿತ್ಯಾ॑ಹ ಸುವ॒ರ್ಗಸ್ಯ॑ ಲೋ॒ಕಸ್ಯಾ॒ಭಿನೀ᳚ತ್ಯೈ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಸ॒ಮಿ-ದ್ಭ॑ವ॒ತ್ಯಾಹು॑ತೀನಾ॒-ಮಿತ್ಯಾ॑ಹ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಾ॒ ವೈ ದೇ॒ವಾ-ಸ್ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮಾ॑ಯ॒ನ್॒ ಯ-ದ್ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣ್ವತ್ಯೋಪ॒ದಧಾ॑ತಿ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣೈ॒ವ ತ-ದ್ಯಜ॑ಮಾನ-ಸ್ಸುವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮೇ॑ತಿ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒ರ್ವಾ ಏ॒ಷ ಯದ॒ಗ್ನಿಸ್ತಸ್ಯ॑ ಪ್ರ॒ಜಾಃ ಪ॒ಶವ॒-ಶ್ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ ರೂ॒ಪಗ್ಂ ಸರ್ವಾ॒ನ್॒ ವರ್ಣಾ॒ನಿಷ್ಟ॑ಕಾನಾ-ಙ್ಕುರ್ಯಾ-ದ್ರೂ॒ಪೇಣೈ॒ವ ಪ್ರ॒ಜಾ-ಮ್ಪ॒ಶೂನ್ ಛನ್ದಾ॒ಗ್॒ಸ್ಯವ॑ ರು॒ನ್ಧೇ-ಽಥೋ᳚ ಪ್ರ॒ಜಾಭ್ಯ॑ ಏ॒ವೈನ॑-ಮ್ಪ॒ಶುಭ್ಯ॒-ಶ್ಛನ್ದೋ᳚ಭ್ಯೋ ಽವ॒ರುದ್ಧ್ಯ॑ ಚಿನುತೇ ॥ 35 ॥
(ಯಾನ್ಯ॒ - ಗ್ನಯ॒ ಇತ್ಯಾ॒ಹೇ - ಷ್ಟ॑ಕಾನಾ॒ಗ್ಂ॒ - ಷೋಡ॑ಶ ಚ) (ಅ. 8)
ಮಯಿ॑ ಗೃಹ್ಣಾ॒ಮ್ಯಗ್ರೇ॑ ಅ॒ಗ್ನಿಗ್ಂ ರಾ॒ಯಸ್ಪೋಷಾ॑ಯ ಸುಪ್ರಜಾ॒ಸ್ತ್ವಾಯ॑ ಸು॒ವೀರ್ಯಾ॑ಯ । ಮಯಿ॑ ಪ್ರ॒ಜಾ-ಮ್ಮಯಿ॒ ವರ್ಚೋ॑ ದಧಾ॒ಮ್ಯರಿ॑ಷ್ಟಾ-ಸ್ಸ್ಯಾಮ ತ॒ನುವಾ॑ ಸು॒ವೀರಾಃ᳚ ॥ ಯೋ ನೋ॑ ಅ॒ಗ್ನಿಃ ಪಿ॑ತರೋ ಹೃ॒ಥ್ಸ್ವ॑ನ್ತರಮ॑ರ್ತ್ಯೋ॒ ಮರ್ತ್ಯಾಗ್ಂ॑ ಆವಿ॒ವೇಶ॑ । ತಮಾ॒ತ್ಮ-ನ್ಪರಿ॑ ಗೃಹ್ಣೀಮಹೇ ವ॒ಯ-ಮ್ಮಾ ಸೋ ಅ॒ಸ್ಮಾಗ್ಂ ಅ॑ವ॒ಹಾಯ॒ ಪರಾ॑ ಗಾತ್ ॥ ಯದ॑ದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯುರಾ॒ತ್ಮನ್ನ॒ಗ್ನಿಮ-ಗೃ॑ಹೀತ್ವಾ॒-ಽಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿ॑ನು॒ಯಾದ್ಯೋ᳚-ಽಸ್ಯ॒ ಸ್ವೋ᳚-ಽಗ್ನಿಸ್ತಮಪಿ॒ [ಸ್ವೋ᳚-ಽಗ್ನಿಸ್ತಮಪಿ॑, ಯಜ॑ಮಾನಾಯ] 36
ಯಜ॑ಮಾನಾಯ ಚಿನುಯಾದ॒ಗ್ನಿ-ಙ್ಖಲು॒ ವೈ ಪ॒ಶವೋ-ಽನೂಪ॑ ತಿಷ್ಠನ್ತೇ-ಽಪ॒ಕ್ರಾಮು॑ಕಾ ಅಸ್ಮಾ-ತ್ಪ॒ಶವಃ॑ ಸ್ಯು॒ರ್ಮಯಿ॑ ಗೃಹ್ಣಾ॒ಮ್ಯಗ್ರೇ॑ ಅ॒ಗ್ನಿಮಿತ್ಯಾ॑ಹಾ॒-ಽಽತ್ಮನ್ನೇ॒ವ ಸ್ವಮ॒ಗ್ನಿ-ನ್ದಾ॑ಧಾರ॒ ನಾಸ್ಮಾ᳚-ತ್ಪ॒ಶವೋ-ಽಪ॑ ಕ್ರಾಮನ್ತಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾ॒ದಿನೋ॑ ವದನ್ತಿ॒ ಯನ್ಮೃಚ್ಚಾ-ಽಽಪ॑ಶ್ಚಾ॒ಗ್ನೇ-ರ॑ನಾ॒ದ್ಯ-ಮಥ॒ ಕಸ್ಮಾ᳚ನ್ಮೃ॒ದಾ ಚಾ॒ದ್ಭಿಶ್ಚಾ॒-ಽಗ್ನಿಶ್ಚೀ॑ಯತ॒ ಇತಿ॒ ಯದ॒ದ್ಭಿ-ಸ್ಸಂ॒-ಯೌಁ- [ಯದ॒ದ್ಭಿ-ಸ್ಸಂ॒-ಯೌಁತಿ॑, ಆಪೋ॒ ವೈ] 37
-ತ್ಯಾಪೋ॒ ವೈ ಸರ್ವಾ॑ ದೇ॒ವತಾ॑ ದೇ॒ವತಾ॑ಭಿರೇ॒ವೈನ॒ಗ್ಂ॒ ಸಗ್ಂ ಸೃ॑ಜತಿ॒ ಯನ್ಮೃ॒ದಾ ಚಿ॒ನೋತೀ॒ಯಂ-ವಾಁ ಅ॒ಗ್ನಿರ್ವೈ᳚ಶ್ವಾನ॒ರೋ᳚-ಽಗ್ನಿನೈ॒ವ ತದ॒ಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿ॑ನೋತಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾ॒ದಿನೋ॑ ವದನ್ತಿ॒ ಯನ್ಮೃ॒ದಾ ಚಾ॒ದ್ಭಿಶ್ಚಾ॒ಗ್ನಿಶ್ಚೀ॒ಯತೇ-ಽಥ॒ ಕಸ್ಮಾ॑ದ॒ಗ್ನಿರು॑ಚ್ಯತ॒ ಇತಿ॒ ಯಚ್ಛನ್ದೋ॑ಭಿ-ಶ್ಚಿ॒ನೋತ್ಯ॒ಗ್ನಯೋ॒ ವೈ ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ತಸ್ಮಾ॑ದ॒ಗ್ನಿರು॑ಚ್ಯ॒ತೇ-ಽಥೋ॑ ಇ॒ಯಂ-ವಾಁ ಅ॒ಗ್ನಿರ್ವೈ᳚ಶ್ವಾನ॒ರೋ ಯ- [ಅ॒ಗ್ನಿರ್ವೈ᳚ಶ್ವಾನ॒ರೋ ಯತ್, ಮೃ॒ದಾ ಚಿ॒ನೋತಿ॒] 38
-ನ್ಮೃ॒ದಾ ಚಿ॒ನೋತಿ॒ ತಸ್ಮಾ॑ದ॒ಗ್ನಿರು॑ಚ್ಯತೇ ಹಿರಣ್ಯೇಷ್ಟ॒ಕಾ ಉಪ॑ ದಧಾತಿ॒ ಜ್ಯೋತಿ॒ರ್ವೈ ಹಿರ॑ಣ್ಯ॒-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॑ರೇ॒ವಾ-ಽಸ್ಮಿ॑-ನ್ದಧಾ॒ತ್ಯಥೋ॒ ತೇಜೋ॒ ವೈ ಹಿರ॑ಣ್ಯ॒-ನ್ತೇಜ॑ ಏ॒ವಾ-ಽಽತ್ಮ-ನ್ಧ॑ತ್ತೇ॒ ಯೋ ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿಗ್ಂ ಸ॒ರ್ವತೋ॑ಮುಖ-ಞ್ಚಿನು॒ತೇ ಸರ್ವಾ॑ಸು ಪ್ರ॒ಜಾಸ್ವನ್ನ॑ಮತ್ತಿ॒ ಸರ್ವಾ॒ ದಿಶೋ॒-ಽಭಿ ಜ॑ಯತಿ ಗಾಯ॒ತ್ರೀ-ಮ್ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದುಪ॑ ದಧಾತಿ ತ್ರಿ॒ಷ್ಟುಭ॑-ನ್ದಕ್ಷಿಣ॒ತೋ ಜಗ॑ತೀ-ಮ್ಪ॒ಶ್ಚಾದ॑ನು॒ಷ್ಟುಭ॑ಮುತ್ತರ॒ತಃ ಪ॒ಙ್ಕ್ತಿ-ಮ್ಮದ್ಧ್ಯ॑ ಏ॒ಷ ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿ-ಸ್ಸ॒ರ್ವತೋ॑ಮುಖ॒ಸ್ತಂ-ಯಁ ಏ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾಗ್​ಶ್ಚಿ॑ನು॒ತೇ ಸರ್ವಾ॑ಸು ಪ್ರ॒ಜಾಸ್ವನ್ನ॑ಮತ್ತಿ॒ ಸರ್ವಾ॒ ದಿಶೋ॒-ಽಭಿ ಜ॑ಯ॒ತ್ಯಥೋ॑ ದಿ॒ಶ್ಯೇ॑ವ ದಿಶ॒-ಮ್ಪ್ರ ವ॑ಯತಿ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ದಿ॒ಶಿ ದಿ-ಕ್ಪ್ರೋತಾ᳚ ॥ 39 ॥
(ಅಪಿ॑-ಸಂ॒​ಯೌಁತಿ॑-ವೈಶ್ವಾನ॒ರೋ ಯ-ದೇ॒ಷ ವೈ-ಪಞ್ಚ॑ವಿಗ್ಂಶತಿಶ್ಚ) (ಅ. 9)
ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-ರ॒ಗ್ನಿ-ಮ॑ಸೃಜತ॒ ಸೋ᳚-ಽಸ್ಮಾ-ಥ್ಸೃ॒ಷ್ಟಃ ಪ್ರಾ-ಮ್ಪ್ರಾ-ಽದ್ರ॑ವ॒-ತ್ತಸ್ಮಾ॒ ಅಶ್ವ॒-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಾ᳚ಸ್ಯ॒-ಥ್ಸ ದ॑ಕ್ಷಿ॒ಣಾ-ಽಽವ॑ರ್ತತ॒ ತಸ್ಮೈ॑ ವೃ॒ಷ್ಣಿ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಾ᳚ಸ್ಯ॒-ಥ್ಸ ಪ್ರ॒ತ್ಯಙ್ಙಾ-ಽವ॑ರ್ತತ॒ ತಸ್ಮಾ॑ ಋಷ॒ಭ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಾ᳚ಸ್ಯ॒-ಥ್ಸ ಉದ॒ಙ್ಙಾ-ಽವ॑ರ್ತತ॒ ತಸ್ಮೈ॑ ಬ॒ಸ್ತ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಾ᳚ಸ್ಯ॒-ಥ್ಸ ಊ॒ರ್ಧ್ವೋ᳚-ಽದ್ರವ॒-ತ್ತಸ್ಮೈ॒ ಪುರು॑ಷ॒-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಾ᳚ಸ್ಯ॒ದ್ಯ-ತ್ಪ॑ಶುಶೀ॒ರ್॒ಷಾಣ್ಯು॑ಪ॒ದಧಾ॑ತಿ ಸ॒ರ್ವತ॑ ಏ॒ವೈನ॑- [ಏ॒ವೈನ᳚ಮ್, ಅ॒ವ॒ರುದ್ಧ್ಯ॑ ಚಿನುತ] 40
-ಮವ॒ರುದ್ಧ್ಯ॑ ಚಿನುತ ಏ॒ತಾ ವೈ ಪ್ರಾ॑ಣ॒ಭೃತ॒-ಶ್ಚಕ್ಷು॑ಷ್ಮತೀ॒ರಿಷ್ಟ॑ಕಾ॒ ಯ-ತ್ಪ॑ಶುಶೀ॒ರ್॒ಷಾಣಿ॒ ಯ-ತ್ಪ॑ಶುಶೀ॒ರ್॒ಷಾಣ್ಯು॑ಪ॒ದಧಾ॑ತಿ॒ ತಾಭಿ॑ರೇ॒ವ ಯಜ॑ಮಾನೋ॒-ಽಮುಷ್ಮಿ॑ಁಲ್ಲೋ॒ಕೇ ಪ್ರಾಣಿ॒ತ್ಯಥೋ॒ ತಾಭಿ॑ರೇ॒ವಾಸ್ಮಾ॑ ಇ॒ಮೇ ಲೋ॒ಕಾಃ ಪ್ರ ಭಾ᳚ನ್ತಿ ಮೃ॒ದಾ-ಽಭಿ॒ಲಿಪ್ಯೋಪ॑ ದಧಾತಿ ಮೇದ್ಧ್ಯ॒ತ್ವಾಯ॑ ಪ॒ಶುರ್ವಾ ಏ॒ಷ ಯದ॒ಗ್ನಿರನ್ನ॑-ಮ್ಪ॒ಶವ॑ ಏ ॒ಷ ಖಲು॒ ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿರ್ಯ-ತ್ಪ॑ಶುಶೀ॒ರ್॒ಷಾಣಿ॒ ಯ-ಙ್ಕಾ॒ಮಯೇ॑ತ॒ ಕನೀ॑ಯೋ॒-ಽಸ್ಯಾ-ಽನ್ನಗ್ಗ್॑ - [ಕನೀ॑ಯೋ॒-ಽಸ್ಯಾ-ಽನ್ನ᳚ಮ್, ಸ್ಯಾ॒ದಿತಿ॑] 41
ಸ್ಯಾ॒ದಿತಿ॑ ಸನ್ತ॒ರಾ-ನ್ತಸ್ಯ॑ ಪಶುಶೀ॒ರ್॒ಷಾಣ್ಯುಪ॑ ದದ್ಧ್ಯಾ॒-ತ್ಕನೀ॑ಯ ಏ॒ವಾಸ್ಯಾನ್ನ॑-ಮ್ಭವತಿ॒ ಯ-ಙ್ಕಾ॒ಮಯೇ॑ತ ಸ॒ಮಾವ॑ದ॒ಸ್ಯಾನ್ನಗ್ಗ್॑ ಸ್ಯಾ॒ದಿತಿ॑ ಮದ್ಧ್ಯ॒ತಸ್ತಸ್ಯೋಪ॑ ದದ್ಧ್ಯಾ-ಥ್ಸ॒ಮಾವ॑-ದೇ॒ವಾಸ್ಯಾನ್ನ॑-ಮ್ಭವತಿ॒ ಯ-ಙ್ಕಾ॒ಮಯೇ॑ತ॒ ಭೂಯೋ॒-ಽಸ್ಯಾ-ಽನ್ನಗ್ಗ್॑ ಸ್ಯಾ॒ದಿತ್ಯನ್ತೇ॑ಷು॒ ತಸ್ಯ॑ ವ್ಯು॒ದೂಹ್ಯೋಪ॑ ದದ್ಧ್ಯಾದನ್ತ॒ತ ಏ॒ವಾಸ್ಮಾ॒ ಅನ್ನ॒ಮವ॑ ರುನ್ಧೇ॒ ಭೂಯೋ॒-ಽಸ್ಯಾನ್ನ॑-ಮ್ಭವತಿ ॥ 42 ॥
(ಏ॒ನ॒- ಮ॒ಸ್ಯಾನ್ನಂ॒ - ಭೂಯೋ॒-ಽಸ್ಯಾ-ಽನ್ನ॑-ಮ್ಭವತಿ) (ಅ. 10)
ಸ್ತೇ॒ಗಾ-ನ್ದಗ್ಗ್​ಷ್ಟ್ರಾ᳚ಭ್ಯಾ-ಮ್ಮ॒ಣ್ಡೂಕಾ॒ನ್ ಜಮ್ಭ್ಯೇ॑ಭಿ॒ರಾದ॑ಕಾಂ-ಖಾ॒ದೇನೋರ್ಜಗ್ಂ॑ ಸಗ್ಂ ಸೂ॒ದೇನಾ-ಽರ॑ಣ್ಯ॒-ಞ್ಜಾಮ್ಬೀ॑ಲೇನ॒ ಮೃದ॑-ಮ್ಬ॒ರ್​ಸ್ವೇ॑ಭಿ॒-ಶ್ಶರ್ಕ॑ರಾಭಿ॒ರವ॑ಕಾ॒ಮವ॑ಕಾಭಿ॒-ಶ್ಶರ್ಕ॑ರಾಮುಥ್ಸಾ॒ದೇನ॑ ಜಿ॒ಹ್ವಾಮ॑ವಕ್ರ॒ನ್ದೇನ॒ ತಾಲು॒ಗ್ಂ॒ ಸರ॑ಸ್ವತೀ-ಞ್ಜಿಹ್ವಾ॒ಗ್ರೇಣ॑ ॥ 43 ॥
(ಸ್ತೇ॒ಗಾನ್ - ದ್ವಾವಿಗ್ಂ॑ಶತಿಃ) (ಅ. 11)
ವಾಜ॒ಗ್ಂ॒ ಹನೂ᳚ಭ್ಯಾಮ॒ಪ ಆ॒ಸ್ಯೇ॑ನಾ-ಽಽದಿ॒ತ್ಯಾ-ಞ್ಛ್ಮಶ್ರು॑ಭಿ-ರುಪಯಾ॒ಮ-ಮಧ॑ರೇ॒ಣೋಷ್ಠೇ॑ನ॒ ಸದುತ್ತ॑ರೇ॒ಣಾನ್ತ॑ರೇಣಾ-ನೂಕಾ॒ಶ-ಮ್ಪ್ರ॑ಕಾ॒ಶೇನ॒ ಬಾಹ್ಯಗ್ಗ್॑ ಸ್ತನಯಿ॒ತ್ನು-ನ್ನಿ॑ರ್ಬಾ॒ಧೇನ॑ ಸೂರ್ಯಾ॒ಗ್ನೀ ಚಕ್ಷು॑ರ್ಭ್ಯಾಂ-ವಿಁ॒ದ್ಯುತೌ॑ ಕ॒ನಾನ॑ಕಾಭ್ಯಾಮ॒ಶನಿ॑-ಮ್ಮ॒ಸ್ತಿಷ್ಕೇ॑ಣ॒ ಬಲ॑-ಮ್ಮ॒ಜ್ಜಭಿಃ॑ ॥ 44 ॥
(ವಾಜ॒-ಮ್ಪಞ್ಚ॑ವಿಗ್ಂಶತಿಃ) (ಅ. 12)
ಕೂ॒ರ್ಮಾ-ಞ್ಛ॒ಫೈರ॒ಚ್ಛಲಾ॑ಭಿಃ ಕ॒ಪಿಞ್ಜ॑ಲಾ॒ನ್​ಥ್ಸಾಮ॒ ಕುಷ್ಠಿ॑ಕಾಭಿರ್ಜ॒ವ-ಞ್ಜಙ್ಘಾ॑ಭಿರಗ॒ದ-ಞ್ಜಾನು॑ಭ್ಯಾಂ-ವೀಁ॒ರ್ಯ॑-ಙ್ಕು॒ಹಾಭ್ಯಾ᳚-ಮ್ಭ॒ಯ-ಮ್ಪ್ರ॑ಚಾ॒ಲಾಭ್ಯಾ॒-ಙ್ಗುಹೋ॑ಪಪ॒ಕ್ಷಾಭ್ಯಾ॑-ಮ॒ಶ್ವಿನಾ॒ವಗ್ಂ ಸಾ᳚ಭ್ಯಾ॒ಮದಿ॑ತಿಗ್ಂ ಶೀ॒ರ್​ಷ್ಣಾ ನಿರ್-ಋ॑ತಿ॒-ನ್ನಿರ್ಜಾ᳚ಲ್ಮಕೇನ ಶೀ॒ರ್​ಷ್ಣಾ ॥ 45 ॥
(ಕೂ॒ರ್ಮಾನ್-ತ್ರಯೋ॑ವಿಗ್ಂಶತಿಃ) (ಅ. 13)
ಯೋಕ್ತ್ರ॒-ಙ್ಗೃದ್ಧ್ರಾ॑ಭಿರ್ಯು॒ಗಮಾನ॑ತೇನ ಚಿ॒ತ್ತ-ಮ್ಮನ್ಯಾ॑ಭಿ-ಸ್ಸಙ್ಕ್ರೋ॒ಶಾ-ನ್ಪ್ರಾ॒ಣೈಃ ಪ್ರ॑ಕಾ॒ಶೇನ॒ ತ್ವಚ॑-ಮ್ಪರಾಕಾ॒ಶೇನಾನ್ತ॑ರಾ-ಮ್ಮ॒ಶಕಾ॒ನ್ ಕೇಶೈ॒ರಿನ್ದ್ರ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಪ॑ಸಾ॒ ವಹೇ॑ನ॒ ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿಗ್ಂ॑ ಶಕುನಿಸಾ॒ದೇನ॒ ರಥ॑ಮು॒ಷ್ಣಿಹಾ॑ಭಿಃ ॥ 46 ॥
(ಯೋಕ್ತ್ರ॒ - ಮೇಕ॑ವಿಗ್ಂಶತಿಃ) (ಅ. 14)
ಮಿ॒ತ್ರಾವರು॑ಣೌ॒ ಶ್ರೋಣೀ᳚ಭ್ಯಾಮಿನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನೀ ಶಿ॑ಖ॒ಣ್ಡಾಭ್ಯಾ॒-ಮಿನ್ದ್ರಾ॒ಬೃಹ॒ಸ್ಪತೀ॑ ಊ॒ರುಭ್ಯಾ॒ಮಿನ್ದ್ರಾ॒ವಿಷ್ಣೂ॑ ಅಷ್ಠೀ॒ವದ್ಭ್ಯಾಗ್ಂ॑ ಸವಿ॒ತಾರ॒-ಮ್ಪುಚ್ಛೇ॑ನ ಗನ್ಧ॒ರ್ವಾಞ್ಛೇಪೇ॑ನಾ-ಫ್ಸ॒ರಸೋ॑ ಮು॒ಷ್ಕಾಭ್ಯಾ॒-ಮ್ಪವ॑ಮಾನ-ಮ್ಪಾ॒ಯುನಾ॑ ಪ॒ವಿತ್ರ॒-ಮ್ಪೋತ್ರಾ᳚ಭ್ಯಾಮಾ॒ಕ್ರಮ॑ಣಗ್ಗ್​ ಸ್ಥೂ॒ರಾಭ್ಯಾ᳚-ಮ್ಪ್ರತಿ॒ಕ್ರಮ॑ಣ॒-ಙ್ಕುಷ್ಠಾ᳚ಭ್ಯಾಮ್ ॥ 47 ॥
(ಮಿ॒ತ್ರಾವರು॑ಣೌ॒ - ದ್ವಾವಿಗ್ಂ॑ಶತಿಃ) (ಅ. 15)
ಇನ್ದ್ರ॑ಸ್ಯ ಕ್ರೋ॒ಡೋ ಽದಿ॑ತ್ಯೈ ಪಾಜ॒ಸ್ಯ॑-ನ್ದಿ॒ಶಾ-ಞ್ಜ॒ತ್ರವೋ॑ ಜೀ॒ಮೂತಾ᳚ನ್ ಹೃದಯೌಪ॒ಶಾಭ್ಯಾ॑-ಮ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷ-ಮ್ಪುರಿ॒ತತಾ॒ ನಭ॑ ಉದ॒ರ್ಯೇ॑ಣೇನ್ದ್ರಾ॒ಣೀ-ಮ್ಪ್ಲೀ॒ಹ್ನಾ ವ॒ಲ್ಮೀಕಾ᳚ನ್ ಕ್ಲೋ॒ಮ್ನಾ ಗಿ॒ರೀ-ನ್ಪ್ಲಾ॒ಶಿಭಿಃ॑ ಸಮು॒ದ್ರಮು॒ದರೇ॑ಣ ವೈಶ್ವಾನ॒ರ-ಮ್ಭಸ್ಮ॑ನಾ ॥ 48 ॥
(ಇನ್ದ್ರ॑ಸ್ಯ॒ - ದ್ವಾವಿ॑ಶತಿಃ॒) (ಅ. 16)
ಪೂ॒ಷ್ಣೋ ವ॑ನಿ॒ಷ್ಠುರ॑ನ್ಧಾ॒ಹೇ-ಸ್ಸ್ಥೂ॑ರಗು॒ದಾ ಸ॒ರ್ಪಾ-ನ್ಗುದಾ॑ಭಿರ್-ಋ॒ತೂ-ನ್ಪೃ॒ಷ್ಟೀಭಿ॒ರ್ದಿವ॑-ಮ್ಪೃ॒ಷ್ಠೇನ॒ ವಸೂ॑ನಾ-ಮ್ಪ್ರಥ॒ಮಾ ಕೀಕ॑ಸಾ ರು॒ದ್ರಾಣಾ᳚-ನ್ದ್ವಿ॒ತೀಯಾ॑ ಽಽದಿ॒ತ್ಯಾನಾ᳚-ನ್ತೃ॒ತೀಯಾ ಽಙ್ಗಿ॑ರಸಾ-ಞ್ಚತು॒ರ್ಥೀ ಸಾ॒ದ್ಧ್ಯಾನಾ᳚-ಮ್ಪಞ್ಚ॒ಮೀ ವಿಶ್ವೇ॑ಷಾ-ನ್ದೇ॒ವಾನಾಗ್ಂ॑ ಷ॒ಷ್ಠೀ ॥ 49 ॥
(ಪೂ॒ಷ್ಣ - ಶ್ಚತು॑ರ್ವಿಗ್ಂಶತಿಃ) (ಅ. 17)
ಓಜೋ᳚ ಗ್ರೀ॒ವಾಭಿ॒-ರ್ನಿರ್-ಋ॑ತಿಮ॒ಸ್ಥಭಿ॒ರಿನ್ದ್ರ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಪ॑ಸಾ॒ ವಹೇ॑ನ ರು॒ದ್ರಸ್ಯ॑ ವಿಚ॒ಲ-ಸ್ಸ್ಕ॒ನ್ಧೋ॑ ಽಹೋರಾ॒ತ್ರಯೋ᳚ರ್ದ್ವಿ॒ತೀಯೋ᳚ ಽರ್ಧಮಾ॒ಸಾನಾ᳚-ನ್ತೃ॒ತೀಯೋ॑ ಮಾ॒ಸಾ-ಞ್ಚ॑ತು॒ರ್ಥ ಋ॑ತೂ॒ನಾ-ಮ್ಪ॑ಞ್ಚ॒ಮ-ಸ್ಸಂ॑​ವಁಥ್ಸ॒ರಸ್ಯ॑ ಷ॒ಷ್ಠಃ ॥ 50 ॥
(ಓಜೋ॑ - ವಿಗ್ಂಶ॒ತಿಃ) (ಅ. 18)
ಆ॒ನ॒ನ್ದ-ನ್ನ॒ನ್ದಥು॑ನಾ॒ ಕಾಮ॑-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಾ॒ಸಾಭ್ಯಾ᳚-ಮ್ಭ॒ಯಗ್ಂ ಶಿ॑ತೀ॒ಮಭ್ಯಾ᳚-ಮ್ಪ್ರ॒ಶಿಷ॑-ಮ್ಪ್ರಶಾ॒ಸಾಭ್ಯಾಗ್ಂ॑ ಸೂರ್ಯಾಚನ್ದ್ರ॒ಮಸೌ॒ ವೃಕ್ಯಾ᳚ಭ್ಯಾಗ್​ ಶ್ಯಾಮಶಬ॒ಲೌ ಮತ॑ಸ್ನಾಭ್ಯಾಂ॒-ವ್ಯುಁ॑ಷ್ಟಿಗ್ಂ ರೂ॒ಪೇಣ॒ ನಿಮ್ರು॑ಕ್ತಿ॒ಮರೂ॑ಪೇಣ ॥ 51 ॥
(ಆ॒ನ॒ನ್ದಗ್ಂ - ಷೋಡ॑ಶ) (ಅ. 19)
ಅಹ॑ರ್ಮಾ॒ಗ್ಂ॒ಸೇನ॒ ರಾತ್ರಿ॒-ಮ್ಪೀವ॑ಸಾ॒-ಽಪೋ ಯೂ॒ಷೇಣ॑ ಘೃ॒ತಗ್ಂ ರಸೇ॑ನ॒ ಶ್ಯಾಂ-ವಁಸ॑ಯಾ ದೂ॒ಷೀಕಾ॑ಭಿರ್-ಹ್ರಾ॒ದುನಿ॒-ಮಶ್ರು॑ಭಿಃ॒ ಪೃಷ್ವಾ॒-ನ್ದಿವಗ್ಂ॑ ರೂ॒ಪೇಣ॒ ನಕ್ಷ॑ತ್ರಾಣಿ॒ ಪ್ರತಿ॑ರೂಪೇಣ ಪೃಥಿ॒ವೀ-ಞ್ಚರ್ಮ॑ಣಾ ಛ॒ವೀ-ಞ್ಛ॒ವ್ಯೋ॑ ಪಾಕೃ॑ತಾಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ ಽಽಲ॑ಬ್ಧಾಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ॑ ಹು॒ತಾಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ॥ 52 ॥
(ಅಹ॑ರ॒ - ಷ್ಟಾವಿಗ್ಂ॑ಶತಿಃ) (ಅ. 20)
ಅ॒ಗ್ನೇಃ ಪ॑ಕ್ಷ॒ತಿ-ಸ್ಸರ॑ಸ್ವತ್ಯೈ॒ ನಿಪ॑ಕ್ಷತಿ॒-ಸ್ಸೋಮ॑ಸ್ಯ ತೃ॒ತೀಯಾ॒-ಽಪಾ-ಞ್ಚ॑ತು॒ರ್ಥ್ಯೋಷ॑ಧೀನಾ-ಮ್ಪಞ್ಚ॒ಮೀ ಸಂ॑​ವಁಥ್ಸ॒ರಸ್ಯ॑ ಷ॒ಷ್ಠೀ ಮ॒ರುತಾಗ್ಂ॑ ಸಪ್ತ॒ಮೀ ಬೃಹ॒ಸ್ಪತೇ॑ರಷ್ಟ॒ಮೀ ಮಿ॒ತ್ರಸ್ಯ॑ ನವ॒ಮೀ ವರು॑ಣಸ್ಯ ದಶ॒ಮೀನ್ದ್ರ॑ಸ್ಯೈಕಾದ॒ಶೀ ವಿಶ್ವೇ॑ಷಾ-ನ್ದೇ॒ವಾನಾ᳚-ನ್ದ್ವಾದ॒ಶೀ ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವ್ಯೋಃ ಪಾ॒ರ್​ಶ್ವಂ-ಯಁ॒ಮಸ್ಯ॑ ಪಾಟೂ॒ರಃ ॥ 53 ॥
(ಅ॒ಗ್ನೇ-ರೇಕಾ॒ನ್ನ ತ್ರಿ॒ಗ್ಂ॒ಶತ್) (ಅ. 21)
ವಾ॒ಯೋಃ ಪ॑ಕ್ಷ॒ತಿ-ಸ್ಸರ॑ಸ್ವತೋ॒ ನಿಪ॑ಕ್ಷತಿ-ಶ್ಚ॒ನ್ದ್ರಮ॑ಸ-ಸ್ತೃ॒ತೀಯಾ॒ ನಕ್ಷ॑ತ್ರಾಣಾ-ಞ್ಚತು॒ರ್ಥೀ ಸ॑ವಿ॒ತುಃ ಪ॑ಞ್ಚ॒ಮೀ ರು॒ದ್ರಸ್ಯ॑ ಷ॒ಷ್ಠೀ ಸ॒ರ್ಪಾಣಾಗ್ಂ॑ ಸಪ್ತ॒ಮ್ಯ॑ರ್ಯ॒ಮ್ಣೋ᳚-ಽಷ್ಟ॒ಮೀ ತ್ವಷ್ಟು॑ರ್ನವ॒ಮೀ ಧಾ॒ತುರ್ದ॑ಶ॒ಮೀನ್ದ್ರಾ॒ಣ್ಯಾ ಏ॑ಕಾದ॒ಶ್ಯದಿ॑ತ್ಯೈ ದ್ವಾದ॒ಶೀ ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವ್ಯೋಃ ಪಾ॒ರ್​ಶ್ವಂ-ಯಁ॒ಮ್ಯೈ॑ ಪಾಟೂ॒ರಃ ॥ 54 ॥
(ವಾ॒ಯೋ - ರ॒ಷ್ಟಾವಿಗ್ಂ॑ಶತಿಃ) (ಅ. 22)
ಪನ್ಥಾ॑ಮನೂ॒ವೃಗ್ಭ್ಯಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸನ್ತ॑ತಿಗ್ಗ್​ ಸ್ನಾವ॒ನ್ಯಾ᳚ಭ್ಯಾ॒ಗ್ಂ॒ ಶುಕಾ᳚-ನ್ಪಿ॒ತ್ತೇನ॑ ಹರಿ॒ಮಾಣಂ॑-ಯಁ॒ಕ್ನಾ ಹಲೀ᳚ಕ್ಷ್ಣಾ-ನ್ಪಾಪವಾ॒ತೇನ॑ ಕೂ॒ಶ್ಮಾಞ್ಛಕ॑ಭಿ-ಶ್ಶವ॒ರ್ತಾನೂವ॑ದ್ಧ್ಯೇನ॒ ಶುನೋ॑ ವಿ॒ಶಸ॑ನೇನ ಸ॒ರ್ಪಾನ್ ಁಲೋ॑ಹಿತಗ॒ನ್ಧೇನ॒ ವಯಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಪಕ್ವಗ॒ನ್ಧೇನ॑ ಪಿ॒ಪೀಲಿ॑ಕಾಃ ಪ್ರಶಾ॒ದೇನ॑ ॥ 55 ॥
(ಪನ್ಥಾಂ॒ - ದ್ವಾವಿಗ್ಂ॑ಶತಿಃ) (ಅ. 23)
ಕ್ರಮೈ॒ರತ್ಯ॑ಕ್ರಮೀ-ದ್ವಾ॒ಜೀ ವಿಶ್ವೈ᳚ರ್ದೇ॒ವೈರ್ಯ॒ಜ್ಞಿಯೈ᳚-ಸ್ಸಂ​ವಿಁದಾ॒ನಃ । ಸ ನೋ॑ ನಯ ಸುಕೃ॒ತಸ್ಯ॑ ಲೋ॒ಕ-ನ್ತಸ್ಯ॑ ತೇ ವ॒ಯಗ್ಗ್​ ಸ್ವ॒ಧಯಾ॑ ಮದೇಮ ॥ 56 ॥
(ಕ್ರಮೈ॑ - ರ॒ಷ್ಟಾದ॑ಶ) (ಅ. 24)
ದ್ಯೌಸ್ತೇ॑ ಪೃ॒ಷ್ಠ-ಮ್ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀ ಸ॒ಧಸ್ಥ॑ಮಾ॒ತ್ಮಾನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಗ್ಂ ಸಮು॒ದ್ರೋ ಯೋನಿ॒-ಸ್ಸೂರ್ಯ॑ಸ್ತೇ॒ ಚಕ್ಷು॒ರ್ವಾತಃ॑ ಪ್ರಾ॒ಣಶ್ಚ॒ನ್ದ್ರಮಾ॒-ಶ್ಶ್ರೋತ್ರ॒-ಮ್ಮಾಸಾ᳚ಶ್ಚಾರ್ಧಮಾ॒ಸಾಶ್ಚ॒ ಪರ್ವಾ᳚ಣ್ಯೃ॒ತವೋಙ್ಗಾ॑ನಿ ಸಂ​ವಁಥ್ಸ॒ರೋ ಮ॑ಹಿ॒ಮಾ ॥ 57 ॥
(ದ್ಯೌ - ಪಞ್ಚ॑ವಿಗ್ಂಶತಿಃ) (ಅ. 25)
ಅ॒ಗ್ನಿಃ ಪ॒ಶುರಾ॑ಸೀ॒-ತ್ತೇನಾ॑ಯಜನ್ತ॒ ಸ ಏ॒ತಂ-ಲೋಁ॒ಕಮ॑ಜಯ॒-ದ್ಯಸ್ಮಿ॑ನ್ನ॒ಗ್ನಿ-ಸ್ಸ ತೇ॑ ಲೋ॒ಕಸ್ತ-ಞ್ಜೇ᳚ಷ್ಯ॒ಸ್ಯಥಾವ॑ ಜಿಘ್ರ ವಾ॒ಯುಃ ಪ॒ಶುರಾ॑ಸೀ॒-ತ್ತೇನಾ॑ಯಜನ್ತ॒ ಸ ಏ॒ತಂ-ಲೋಁ॒ಕಮ॑ಜಯ॒-ದ್ಯಸ್ಮಿ॑ನ್ ವಾ॒ಯು-ಸ್ಸ ತೇ॑ ಲೋ॒ಕಸ್ತಸ್ಮಾ᳚-ತ್ತ್ವಾ॒-ಽನ್ತರೇ᳚ಷ್ಯಾಮಿ॒ ಯದಿ॒ ನಾವ॒ಜಿಘ್ರ॑ಸ್ಯಾದಿ॒ತ್ಯಃ ಪ॒ಶುರಾ॑ಸೀ॒-ತ್ತೇನಾ॑ಯಜನ್ತ॒ ಸ ಏ॒ತಂ-ಲೋಁ॒ಕಮ॑ಜಯ॒-ದ್ಯಸ್ಮಿ॑-ನ್ನಾದಿ॒ತ್ಯ-ಸ್ಸ ತೇ॑ ಲೋ॒ಕಸ್ತ-ಞ್ಜೇ᳚ಷ್ಯಸಿ॒ ಯದ್ಯ॑ವ॒ಜಿಘ್ರ॑ಸಿ ॥ 58 ॥
(ಯಸ್ಮಿ॑ - ನ್ನ॒ಷ್ಟೌ ಚ॑) (ಅ. 26)
(ಯೋ ವಾ ಅಯ॑ಥಾದೇವತ॒ - ನ್ತ್ವಾಮ॑ಗ್ನ॒ - ಇನ್ದ್ರ॑ಸ್ಯ॒ - ಚಿತ್ತಿಂ॒ - ಁಯಥಾ॒ ವೈ - ವಯೋ॒ ವೈ - ಯದಾಕೂ॑ತಾ॒--ದ್ಯಾಸ್ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ॒ - ಮಯಿ॑ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ - ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒-ಸ್ಸೋ᳚-ಽಸ್ಮಾಥ್ - ಸ್ತೇ॒ಗಾನ್ - ವಾಜಂ॑ - ಕೂ॒ರ್ಮಾನ್ - ಯೋಕ್ತ್ರಂ॑ - ಮಿ॒ತ್ರಾವರು॑ಣಾ॒ - ವಿನ್ದ್ರ॑ಸ್ಯ - ಪೂ॒ಷ್ಣ - ಓಜ॑ - ಆನ॒ನ್ದ - ಮಹ॑ - ರ॒ಗ್ನೇ - ರ್ವಾ॒ಯೋಃ - ಪನ್ಥಾಂ॒ - ಕ್ರಮೈ॒ - ರ್ದ್ಯೌಸ್ತೇ॒ - ಽಗ್ನಿಃ ಪ॒ಶುರಾ॑ಸೀ॒ಥ್ - ಷಡ್ವಿಗ್ಂ॑ಶತಿಃ)
(ಯೋ ವಾ - ಏ॒ವಾ-ಽಽಹು॑ತಿ - ಮಭವನ್ - ಪ॒ಥಿಭಿ॑ - ರವ॒ರುಧ್ಯಾ॑ - ಽಽನ॒ನ್ದ - ಮ॒ಷ್ಟೌ ಪ॑ಞ್ಚ॒ಶತ್ )
(ಯೋ ವಾ ಅಯ॑ಥಾದೇವತ॒ಮ್, ಁಯದ್ಯ॑ವ॒ಜಿಘ್ರ॑ಸಿ)
( ಸಾ॒ವಿ॒ತ್ರಾಣಿ॒ - ವಿಷ್ಣು॑ಮುಖಾ - ಉಥ್ಸನ್ನಯ॒ಜ್ಞೋ - ದೇ॑ವಾಸು॒ರಾ - ಯದೇಕೇ॑ನ॒ - ಹಿರ॑ಣ್ಯವರ್ಣಾ॒ - ಯೋ ವಾ॑- ಸ॒ಪ್ತ ) (7)
॥ ಹರಿಃ॑ ಓಮ್ ॥
॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾಯಾ-ಮ್ಪಞ್ಚಮಕಾಣ್ಡೇ ಸಪ್ತಮಃ ಪ್ರಶ್ನ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe saptamaḥ praśnaḥ-upānuvākyāvaśiṣṭakarmanirūpaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
yo vā aya̭thādevatama॒gni-ñci̭nu॒ta ā de॒vatā᳚bhyo vṛścyate॒ pāpī̭yā-nbhavati॒ yo ya̭thādeva॒ta-nna de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate॒ vasī̭yā-nbhavatyāgne॒yyā gā̭yatri॒yā pra̭tha॒mā-ñciti̭ma॒bhi mṛ̭śe-ttri॒ṣṭubhā᳚ dvi॒tīyā॒-ñjaga̭tyā tṛ॒tīyā̭manu॒ṣṭubhā̭ catu॒rthī-mpa॒ṅktyā pa̭ñca॒mīṃ-ya~̭thādeva॒tame॒vāgni-ñci̭nute॒ na de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate॒ vasī̭yā-nbhava॒tīḍā̭yai॒ vā e॒ṣā vibha̭ktiḥ pa॒śava॒ iḍā̭ pa॒śubhi̭rena- [pa॒śubhi̭renam, ci॒nu॒te॒ yo vai] 1
-ñcinute॒ yo vai pra॒jāpa̭taye prati॒ procyā॒gni-ñci॒noti॒ nā-''rti॒mārccha॒-tyaśvā̭va॒bhita̭stiṣṭhetā-ṅkṛ॒ṣṇa ṷttara॒ta-śśve॒to dakṣi̭ṇa॒stāvā॒labhyeṣṭa̭kā॒ upa̭ daddhyāde॒tadvai pra॒jāpa̭te rū॒pa-mprā̭jāpa॒tyo-'śvaḥ̭ sā॒kṣāde॒va pra॒jāpa̭taye prati॒procyā॒gni-ñci̭noti॒ nā-''rti॒mārccha̭tye॒tadvā ahno̭ rū॒paṃ-ya~cchve॒to-'śvo॒ rātri̭yai kṛ॒ṣṇa e॒tadahno̭ [e॒tadahnaḥ̭, rū॒paṃ-ya~diṣṭa̭kā॒] 2
rū॒paṃ-ya~diṣṭa̭kā॒ rātri̭yai॒ purī̭ṣa॒miṣṭa̭kā upadhā॒syañchve॒ta-maśva̭ma॒bhi mṛ̭śe॒-tpurī̭ṣamupadhā॒syan kṛ॒ṣṇama̭horā॒trābhyā̭me॒vaina̭-ñcinute hiraṇya pā॒tra-mmadhoḥ᳚ pū॒rṇa-nda̭dāti madha॒vyo̭ 'sā॒nīti̭ sau॒ryā ci॒trava॒tyā-'ve᳚kṣate ci॒trame॒va bha̭vati ma॒ddhyandi॒ne-'śva॒mava̭ ghrāpayatya॒sau vā ā̭di॒tya indra̭ e॒ṣa pra॒jāpa̭tiḥ prājāpa॒tyo-'śva॒stame॒va sā॒kṣādṛ̭ddhnoti || 3 ||
(e॒na॒ - me॒tadahno॒ - 'ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 1)
tvāma̭gne vṛṣa॒bha-ñceki̭tāna॒-mpuna॒ryuvā̭na-ñja॒naya̭nnu॒pāgā᳚m | a॒sthū॒ri ṇo॒ gār​ha̭patyāni santu ti॒gmena̭ no॒ brahma̭ṇā॒ sagṃ śi̭śādhi || pa॒śavo॒ vā e॒te yadiṣṭa̭kā॒ścityā᳚-ñcityāmṛṣa॒bhamupa̭ dadhāti mithu॒name॒vāsya॒ ta-dya॒jñe ka̭roti pra॒jana̭nāya॒ tasmā᳚-dyū॒theyṷ̄tha ṛṣa॒bhaḥ || saṃ॒​va~॒thsa॒rasya̭ prati॒māṃ-yā~-ntvā̭ rātryu॒pāsa̭te | pra॒jāgṃ su॒vīrā᳚-ṅkṛ॒tvā viśva॒māyu॒rvya̭śñavat || prā॒jā॒pa॒tyā- [prā॒jā॒pa॒tyām, e॒tāmupa̭] 4
-me॒tāmupa̭ dadhātī॒yaṃ-vā~ vaiṣaikā᳚ṣṭa॒kā yade॒vaikā᳚ṣṭa॒kāyā॒manna̭-ṅkri॒yate॒ tade॒vaitayāva̭ rundha e॒ṣā vai pra॒jāpa̭teḥ kāma॒dughā॒ tayai॒va yaja̭māno॒-'muṣmi̭n ~lo॒ke᳚-'gni-ndṷhe॒ yena̭ de॒vā jyoti̭ṣo॒rdhvā u॒dāya॒n॒ yenā̭-''di॒tyā vasa̭vo॒ yena̭ ru॒drāḥ | yenāṅgi̭raso mahi॒māna̭-māna॒śustenai̭tu॒ yaja̭māna-ssva॒sti || su॒va॒rgāya॒ vā e॒ṣa lo॒kāya̭ [lo॒kāya̭, cī॒ya॒te॒ yada॒gniryena̭] 5
cīyate॒ yada॒gniryena̭ de॒vā jyoti̭ṣo॒rdhvā u॒dāya॒nnityukhya॒gṃ॒ sami̭ndha॒ iṣṭa̭kā e॒vaitā upa̭ dhatte vānaspa॒tyā-ssṷva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai śa॒tāyṷdhāya śa॒tavī᳚ryāya śa॒tota̭ye 'bhimāti॒ṣāhe᳚ | śa॒taṃ-yo~ naḥ̭ śa॒rado॒ ajī̭tā॒nindro̭ neṣa॒dati̭ duri॒tāni॒ viśvā᳚ || ye ca॒tvāraḥ̭ pa॒thayo̭ deva॒yānā̭ anta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒yanti̭ | teṣāṃ॒-yo~ ajyā̭ni॒- majī̭ti-mā॒vahā॒-ttasmai̭ no devāḥ॒ [no devāḥ, pari̭ datte॒ha sarve᳚ |] 6
pari̭ datte॒ha sarve᳚ || grī॒ṣmo hḙma॒nta u॒ta no̭ vasa॒nta-śśa॒ra-dva॒r॒ṣā-ssṷvi॒tanno̭ astu | teṣā̭mṛtū॒nāgṃ śa॒ta śā̭radānā-nnivā॒ta ḙṣā॒mabha̭ye syāma || i॒du॒va॒thsa॒rāya̭ parivathsa॒rāya̭ saṃ​vaఁ%thsa॒rāya̭ kṛṇutā bṛ॒hannamaḥ̭ | teṣāṃ᳚-va~॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiyā̭nā॒-ñjyogajī̭tā॒ aha̭tā-ssyāma || bha॒drānna॒-śśreya॒-ssama̭naiṣṭa devā॒stvayā̭-'va॒sena॒ sama̭śīmahi tvā | sa no̭ mayo॒ bhūḥ pi̭to॒ [mayo॒ bhūḥ pi̭to, ā vi̭śasva॒] 7
ā vi̭śasva॒ śa-nto॒kāya̭ ta॒nuve᳚ syo॒naḥ || ajyā̭nīre॒tā upa̭ dadhātye॒tā vai de॒vatā॒ apa̭rājitā॒stā e॒va pra vi̭śati॒ naiva jī̭yate brahmavā॒dino̭ vadanti॒ yada̭rdhamā॒sā māsā̭ ṛ॒tavaḥ̭ saṃ​va~thsa॒ra oṣa̭dhīḥ॒ paca॒ntyatha॒ kasmā̭da॒nyābhyo̭ de॒vatā᳚bhya āgraya॒ṇa-nnirṷpyata॒ itye॒tā hi ta-dde॒vatā̭ u॒daja̭ya॒n॒ yadṛ॒tubhyo̭ ni॒rvape᳚-dde॒vatā᳚bhya-ssa॒mada̭-ndaddhyādāgraya॒ṇa-nni॒rupyai॒tā āhṷtī rjuhotyardhamā॒sāne॒va māsā̭nṛ॒tūn-thsaṃ̭​va~thsa॒ra-mprī̭ṇāti॒ na de॒vatā᳚bhya-ssa॒mada̭-ndadhāti bha॒drānna॒-śśreya॒-ssama̭naiṣṭa devā॒ ityā̭ha hu॒tādyā̭ya॒ yaja̭māna॒syā-'pa̭rābhāvāya || 8 ||
(pra॒jā॒pa॒tyāṃ - ~lo॒kāya̭ - devāḥ - pito - dadhyādāgraya॒ṇaṃ - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 2)
indra̭sya॒ vajro̭-'si॒ vārtra̭ghnastanū॒pā naḥ̭ pratispa॒śaḥ | yo naḥ̭ pu॒rastā᳚-ddakṣiṇa॒taḥ pa॒ścā-dṷttara॒to̭-'ghā॒yura̭bhi॒dāsa̭tye॒tagṃ so-'śmā̭namṛcchatu || de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsa॒-nte-'sṷrā di॒gbhya ā-'bā̭dhanta॒ tā-nde॒vā iṣvā̭ ca॒ vajrḙṇa॒ cāpā̭nudanta॒ ya-dva॒jriṇī̭rupa॒dadhā॒tīṣvā̭ cai॒va ta-dvajrḙṇa ca॒ yaja̭māno॒ bhrātṛ̭vyā॒napa̭ nudate di॒kṣūpa̭ [di॒kṣūpa̭, da॒dhā॒ti॒ de॒va॒pu॒rā] 9
dadhāti devapu॒rā e॒vaitāsta̭nū॒pānīḥ॒ paryṷ̄ha॒te 'gnā̭viṣṇū sa॒joṣa̭se॒mā va̭rdhantu vā॒giṃraḥ̭ | dyu॒mnairvājḙbhi॒rā ga̭tam || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti॒ yanna de॒vatā̭yai॒ juhva॒tyatha̭ ki-ndeva॒tyā̭ vaso॒rdhāretya॒gni-rvasu॒stasyai॒ṣā dhārā॒ viṣṇu॒-rvasu॒stasyai॒ṣā dhārā᳚ ''gnāvaiṣṇa॒vyarcā vaso॒rdhārā᳚-ñjuhoti bhāga॒dheyḙnai॒vainau॒ sama̭rdhaya॒tyatho̭ e॒tā- [e॒tām, e॒vā-''hṷti-] 10
-me॒vā-''hṷti-mā॒yata̭navatī-ṅkaroti॒ yatkā̭ma enā-ñju॒hoti॒ tade॒vāva̭ rundhe ru॒dro vā e॒ṣa yada॒gnistasyai॒te ta॒nuvaṷ gho॒rā-'nyā śi॒vā-'nyā yaccha̭taru॒drīya̭-ñju॒hoti॒ yaivāsya̭ gho॒rā ta॒nūstā-ntena̭ śamayati॒ ya-dvaso॒rdhārā᳚-ñju॒hoti॒ yaivāsya̭ śi॒vā ta॒nūstā-ntena̭ prīṇāti॒ yo vai vaso॒rdhārā̭yai [vaso॒rdhārā̭yai, pra॒ti॒ṣṭhāṃ-ve~da॒] 11
prati॒ṣṭhāṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati॒ yadājya̭mu॒cchiṣyḙta॒ tasmi̭-nbrahmauda॒na-mpa̭ce॒-tta-mbrā᳚hma॒ṇāśca॒tvāraḥ॒ prā-'śñī̭yure॒ṣa vā a॒gnirvai᳚śvāna॒ro yadbrā᳚hma॒ṇa e॒ṣā khalu॒ vā a॒gneḥ pri॒yā ta॒nūrya-dvai᳚śvāna॒raḥ pri॒yāyā̭me॒vainā᳚-nta॒nuvā॒-mprati̭ ṣṭhāpayati॒ cata̭sro dhe॒nūrda̭dyā॒-ttābhi̭re॒va yaja̭māno॒-'muṣmi̭n ~lo॒ke᳚-'gni-ndṷhe || 12 ||
(upai॒ - tāṃ - dhārā̭yai॒ - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 3)
citti̭-ñjuhomi॒ mana̭sā ghṛ॒tenetyā॒hādā᳚bhyā॒ vai nāmai॒ṣā-''hṷtirvaiśvakarma॒ṇī naina̭-ñcikyā॒na-mbhrātṛ̭vyo dabhno॒tyatho̭ de॒vatā̭ e॒vāva̭ ru॒ndhe 'gne॒ tama॒dyeti̭ pa॒ṅktyā jṷhoti pa॒ṅktyā-''hṷtyā yajñamu॒khamā ra̭bhate sa॒pta tḙ agne sa॒midhaḥ̭ sa॒ptaji॒hvā ityā̭ha॒ hotrā̭ e॒vāva̭ rundhe॒ 'gnirde॒vebhyo-'pā᳚krā-'ma-dbhāga॒dheya̭- [-'pā᳚krā-'ma-dbhāga॒dheya᳚m, i॒cchamā̭na॒stasmā̭] 13
-mi॒cchamā̭na॒stasmā̭ e॒ta-dbhā̭ga॒dheya॒-mprāya̭cchanne॒tadvā a॒gnera̭gniho॒trame॒tar​hi॒ khalu॒ vā e॒ṣa jā॒to yar​hi॒ sarva̭ści॒to jā॒tāyai॒vāsmā॒ anna॒mapi̭ dadhāti॒ sa ḙna-mprī॒taḥ prī̭ṇāti॒ vasī̭yā-nbhavati brahmavā॒dino̭ vadanti॒ yade॒ṣa gār​ha̭patyaścī॒yate-'tha॒ kvā᳚syā-''hava॒nīya॒ itya॒sāvā̭di॒tya iti̭ brūyāde॒tasmi॒n॒ḥi sarvā᳚bhyo de॒vatā᳚bhyo॒ juhva̭ti॒ [juhva̭ti, ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-] 14
ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒te sā॒kṣāde॒va de॒vatā̭ ṛddhno॒tyagnḙ yaśasvi॒n॒ yaśa̭se॒ mama̭rpa॒yendrā̭vatī॒ mapa̭citī mi॒hā-''va̭ha | a॒ya-mmū॒rdhā pa̭rame॒ṣṭhī su॒varcā᳚-ssamā॒nānā̭mutta॒ma ślo̭ko astu || bha॒dra-mpaśya̭nta॒ upa̭ sedu॒ragre॒ tapo̭ dī॒kṣāmṛṣa̭ya-ssuva॒rvidaḥ̭ | tataḥ̭ kṣa॒tra-mbala॒moja̭śca jā॒ta-ntada॒smai de॒vā a॒bhi sa-nna̭mantu || dhā॒tā vi̭dhā॒tā pa̭ra॒mo- [pa̭ra॒mā, u॒ta sa॒ndṛ-kpra॒jāpa̭tiḥ] 15
-ta sa॒ndṛ-kpra॒jāpa̭tiḥ parame॒ṣṭhī vi॒rājā᳚ | stomā॒-śchandāgṃ̭si ni॒vido̭ ma āhure॒tasmai̭ rā॒ṣṭrama॒bhi sa-nna̭māma || a॒bhyāva̭rtaddhva॒mupa॒ meta̭ sā॒kama॒yagṃ śā॒stā-'dhi̭patirvo astu | a॒sya vi॒jñāna॒manu॒ sagṃ ra̭bhaddhvami॒ma-mpa॒ścādanṷ jīvātha॒ sarve᳚ || rā॒ṣṭra॒bhṛta̭ e॒tā upa̭ dadhātye॒ṣā vā a॒gneścitī̭ rāṣṭra॒bhṛ-ttayai॒vāsmi̭-nrā॒ṣṭra-nda̭dhāti rā॒ṣṭrame॒va bha̭vati॒ nāsmā᳚-drā॒ṣṭra-mbhragṃ̭śate || 16 ||
(bhā॒ga॒dheyaṃ॒ - juhva̭ti - para॒mā - rā॒ṣṭra-nda̭dhāti - sa॒pta ca̭) (a. 4)
yathā॒ vai pu॒tro jā॒to mri॒yata̭ e॒vaṃ-vā~ e॒ṣa mri̭yate॒ yasyā॒gnirukhya̭ u॒dvāya̭ti॒ yanni̭rma॒nthya̭-ṅku॒ryā-dvicchi̭ndyā॒-dbhrātṛ̭vyamasmai janaye॒-thsa e॒va punaḥ̭ pa॒rīddhya॒-ssvāde॒vainaṃ॒-yo~ne᳚rjanayati॒ nāsmai॒ bhrātṛ̭vya-ñjanayati॒ tamo॒ vā e॒ta-ṅgṛ̭hṇāti॒ yasyā॒gnirukhya̭ u॒dvāya̭ti mṛ॒tyustamaḥ̭ kṛ॒ṣṇaṃ-vā~saḥ̭ kṛ॒ṣṇā dhe॒nurdakṣi̭ṇā॒ tama̭sai॒- [tama̭sā, e॒va tamo̭] 17
-va tamo̭ mṛ॒tyumapa̭ hate॒ hira̭ṇya-ndadāti॒ jyoti॒rvai hira̭ṇya॒-ñjyoti̭ṣai॒va tamo-'pa̭ ha॒te-'tho॒ tejo॒ vai hira̭ṇya॒-nteja̭ e॒vā-''tma-ndha̭tte॒ suva॒rna gha॒rma-ssvāhā॒ suva॒rnā-'rka-ssvāhā॒ suva॒rna śu॒kra-ssvāhā॒ suva॒rna jyoti॒-ssvāhā॒ suva॒rna sūrya॒-ssvāhā॒ 'rko vā e॒ṣa yada॒gni-ra॒sā-vā̭di॒tyo᳚- [yada॒gni-ra॒sā-vā̭di॒tyaḥ, ā॒śva॒me॒dho yade॒tā] 18
-'śvame॒dho yade॒tā āhṷtī rju॒hotya̭rkā-śvame॒dhayo̭re॒va jyotīgṃ̭ṣi॒ sa-nda̭dhātye॒ṣa ha॒ tvā a̭rkāśvame॒dhī yasyai॒tada॒gnau kri॒yata॒ āpo॒ vā i॒damagrḙ sali॒lamā̭sī॒-thsa e॒tā-mpra॒jāpa̭tiḥ pratha॒mā-ñciti̭mapaśya॒-ttāmupā̭dhatta॒ tadi॒yama̭bhava॒-ttaṃ-vi~॒śvaka̭rmā-'bravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭- [lo॒ko᳚-'stīti̭, a॒bra॒vī॒-thsa] 19
-tyabravī॒-thsa e॒tā-ndvi॒tīyā॒-ñciti̭mapaśya॒-ttāmupā̭dhatta॒ tada॒ntari̭kṣamabhava॒-thsa ya॒jñaḥ pra॒jāpa̭timabravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭bravī॒-thsa vi॒śvaka̭rmāṇa-mabravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ kena̭ mo॒paiṣya॒sīti॒ diśyā̭bhi॒ritya̭bravī॒-tta-ndiśyā̭bhiru॒pai-ttā upā̭dhatta॒ tā diśo̭- [tā diśaḥ̭, a॒bha॒va॒n-thsa] 20
-'bhava॒n-thsa pa̭rame॒ṣṭhī pra॒jāpa̭timabravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭bravī॒-thsa vi॒śvaka̭rmāṇa-ñca ya॒jña-ñcā᳚bravī॒dupa̭ vā॒mā 'yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭brūtā॒gṃ॒ sa e॒tā-ntṛ॒tīyā॒-ñciti̭mapaśya॒-ttāmupā̭dhatta॒ tada॒sāva̭bhava॒-thsa ā̭di॒tyaḥ pra॒jāpa̭ti-mabravī॒dupa॒ tvā- [-mabravī॒dupa॒ tvā, āyā॒nīti॒] 21
-''yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭bravī॒-thsa vi॒śvaka̭rmāṇa-ñca ya॒jña-ñcā᳚bravī॒dupa̭ vā॒mā-'yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭brūtā॒gṃ॒ sa pa̭rame॒ṣṭhina̭mabravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ kena̭ mo॒paiṣya॒sīti̭ loka-mpṛ॒ṇayetya̭bravī॒-ttaṃ-lo~̭ka-mpṛ॒ṇayo॒pai-ttasmā॒dayā̭tayāmnī loka-mpṛ॒ṇā-'yā̭tayāmā॒ hya̭sā- [hya̭sau, ā॒di॒tyastānṛṣa̭yo] 22
-vā̭di॒tyastānṛṣa̭yo 'bruva॒nnupa̭ va॒ ā-'yā॒meti॒ kena̭ na u॒paiṣya॒theti̭ bhū॒mnetya̭bruva॒-ntā-ndvābhyā॒-ñcitī᳚bhyāmu॒pāya॒n-thsa pañca̭citīka॒-ssama̭padyata॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒te bhūyā̭ne॒va bha̭vatya॒bhīmān ~lo॒kāñja̭yati vi॒durḙna-nde॒vā atho̭ e॒tāsā̭me॒va de॒vatā̭nā॒gṃ॒ sāyṷjya-ṅgacchati || 23 ||
(tama̭sā - ''di॒tyo᳚ - 'stīti॒ - diśa̭ - ādi॒tyaḥ pra॒jāpa̭timabravī॒dupa̭ tvā॒ - 'sau - pañca̭catvārigṃśacca) (a. 5)
vayo॒ vā a॒gniryada̭gni॒ci-tpa॒kṣiṇo᳚-'śñī॒yā-ttame॒vāgnima̭dyā॒dā-rti॒mārcche᳚-thsaṃ​va~thsa॒raṃ-vra~॒ta-ñca̭re-thsaṃ​va~thsa॒ragṃ hi vra॒ta-nnāti̭ pa॒śurvā e॒ṣa yada॒gnir​hi॒nasti॒ khalu॒ vai ta-mpa॒śurya ḙna-mpu॒rastā᳚-tpra॒tyañca̭mupa॒cara̭ti॒ tasmā᳚-tpa॒ścā-tprāṃṷpa॒carya̭ ā॒tmano-'higṃ̭sāyai॒ tejo̭-'si॒ tejo̭ me yaccha pṛthi॒vīṃ-ya~̭ccha [pṛthi॒vīṃ-ya~̭ccha, pṛ॒thi॒vyai mā̭ pāhi॒] 24
pṛthi॒vyai mā̭ pāhi॒ jyoti̭rasi॒ jyoti̭rme yacchā॒ntari̭kṣaṃ-ya~cchā॒ntari̭kṣānmā pāhi॒ suva̭rasi॒ suva̭rme yaccha॒ divaṃ̭-ya~ccha di॒vo mā̭ pā॒hītyā̭hai॒tābhi॒rvā i॒me lo॒kā vidhṛ̭tā॒ yade॒tā ṷpa॒dadhā᳚tye॒ṣāṃ-lo~॒kānāṃ॒-vi~dhṛ̭tyai svayamātṛ॒ṇṇā ṷpa॒dhāya̭ hiraṇyeṣṭa॒kā upa̭dadhātī॒me vai lo॒kā-ssva̭yamātṛ॒ṇṇā jyoti॒r॒hira̭ṇyaṃ॒-ya~-thsva̭yamātṛ॒ṇṇā ṷpa॒dhāya̭ [ṷpa॒dhāya̭, hi॒ra॒ṇye॒ṣṭa॒kā ṷpa॒dadhā̭tī॒-] 25
hiraṇyeṣṭa॒kā ṷpa॒dadhā̭tī॒mā-ne॒vaitābhi̭-rlo॒kā-ñjyoti̭ṣmataḥ kuru॒te-'tho̭ e॒tābhi̭re॒vāsmā̭ i॒me lo॒kāḥ pra bhā᳚nti॒ yāstḙ agne॒ sūrye॒ ruca̭ udya॒to diva̭māta॒nvanti̭ ra॒śmibhiḥ̭ | tābhi॒-ssarvā̭bhī ru॒ce janā̭ya naskṛdhi || yā vo̭ devā॒-ssūrye॒ ruco॒ goṣvaśvḙṣu॒ yā rucaḥ̭ | indrā᳚gnī॒ tābhi॒-ssarvā̭bhī॒ ruca̭-nno dhatta bṛhaspate || ruca̭nno dhehi [dhehi, brā॒hma॒ṇeṣu॒ ruca॒gṃ॒] 26
brāhma॒ṇeṣu॒ ruca॒gṃ॒ rāja̭su naskṛdhi | rucaṃ̭-vi~॒śyḙṣu śū॒dreṣu॒ mayi̭ dhehi ru॒cā ruca᳚m || dve॒dhā vā a॒gni-ñci̭kyā॒nasya॒ yaśa̭ indri॒ya-ṅga̭cchatya॒gniṃ-vā~̭ ci॒tamī̭jā॒naṃ-vā~॒ yade॒tā āhṷtīrju॒hotyā॒tmanne॒va yaśa̭ indri॒ya-ndha̭tta īśva॒ro vā e॒ṣa ārti॒mārto॒ryo᳚-'gni-ñci॒nvanna̭dhi॒ krāma̭ti॒ tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒ iti̭ vāru॒ṇyarcā [iti̭ vāru॒ṇyarcā, ju॒hu॒yā॒cchānti̭-] 27
jṷhuyā॒cchānti̭-re॒vaiṣā 'gnergupti̭rā॒tmano̭ ha॒viṣkṛ̭to॒ vā e॒ṣa yo᳚-'gni-ñci̭nu॒te yathā॒ vai ha॒vi-sskanda̭tye॒vaṃ-vā~ e॒ṣa ska̭ndati॒ yo᳚-'gni-ñci॒tvā striya̭mu॒paiti̭ maitrāvaru॒ṇyā-''mikṣa̭yā yajeta maitrāvaru॒ṇatā̭-me॒vopai᳚tyā॒tmano 'ska̭ndāya॒ yo vā a॒gnimṛ̭tu॒sthāṃ-ve~da॒rtur-ṛ̭turasmai॒ kalpa̭māna eti॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati saṃ​va~thsa॒ro vā a॒gnir- [vā a॒gniḥ, ṛ॒tu॒sthā-stasya̭] 28
-ṛ̭tu॒sthā-stasya̭ vasa॒nta-śśiro᳚ grī॒ṣmo dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣo va॒r॒ṣāḥ pucchagṃ̭ śa॒radutta̭raḥ pa॒kṣo hḙma॒nto maddhya̭-mpūrvapa॒kṣā-ścita̭yo¶pa॒kṣāḥ purī̭ṣa-mahorā॒trāṇīṣṭa̭kā e॒ṣa vā a॒gnir-ṛ̭tu॒sthā ya e॒vaṃ-ve~da॒rtur-ṛ̭turasmai॒ kalpa̭māna eti॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ta-ñjyaiṣṭhya̭kāmo॒ nya̭dhatta॒ tato॒ vai sa jyaiṣṭhya̭magaccha॒dya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒te jyaiṣṭhya̭me॒va ga̭cchati || 29 ||
(pṛ॒thi॒vīṃ-ya~̭ccha॒ - ya-thsva̭yamātṛ॒ṇṇā ṷpa॒dhāya̭ - dhehyṛ॒ - cā - gni - ści̭nu॒te - trīṇi̭ ca) (a. 6)
yadākṷ̄tā-thsa॒masṷsroddhṛ॒do vā॒ mana̭so vā॒ sambhṛ̭ta॒-ñcakṣṷṣo vā | tamanu॒ prehi̭ sukṛ॒tasya̭ lo॒kaṃ-ya~trar​ṣa̭yaḥ prathama॒jā ye pṷrā॒ṇāḥ || e॒tagṃ sa̭dhastha॒ pari̭ te dadāmi॒ yamā॒vahā᳚ccheva॒dhi-ñjā॒tavḙdāḥ | a॒nvā॒ga॒ntā ya॒jñapa̭tirvo॒ atra॒ tagg​ sma̭ jānīta para॒me vyo̭mann || jā॒nī॒tādḙna-mpara॒me vyo̭ma॒-ndevā᳚-ssadhasthā vi॒da rū॒pama̭sya | yadā॒gacchā᳚- [yadā॒gacchā᳚t, pa॒thibhi̭-rdeva॒yānai̭] 30
-tpa॒thibhi̭-rdeva॒yānai̭-riṣṭāpū॒rte kṛ̭ṇutā-dā॒vi-ra̭smai || sa-mpra cya̭vaddhva॒-manu॒ sa-mpra yā॒tāgnḙ pa॒tho dḙva॒yānā᳚n kṛṇuddhvam | a॒smin-thsa॒dhasthe॒ addhyutta̭rasmi॒n viśvḙ devā॒ yaja̭mānaśca sīdata || pra॒sta॒reṇa̭ pari॒dhinā᳚ sru॒cā vedyā̭ ca ba॒r॒hiṣā᳚ | ṛ॒cemaṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve || yadi॒ṣṭaṃ-ya~-tpa̭rā॒dānaṃ॒-ya~dda॒ttaṃ-yā~ ca॒ dakṣi̭ṇā | ta- [tat, a॒gni-] 31
-da॒gni-rvai᳚śvakarma॒ṇa-ssuva̭rde॒veṣṷ no dadhat || yenā̭ sa॒hasraṃ॒-va~ha̭si॒ yenā᳚gne sarvaveda॒sam | tene॒maṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve || yenā᳚gne॒ dakṣi̭ṇā yu॒ktā ya॒jñaṃ-va~ha̭ntyṛ॒tvijaḥ̭ | tene॒maṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve || yenā᳚-'gne su॒kṛtaḥ̭ pa॒thā madho॒rdhārā᳚ vyāna॒śuḥ | tene॒maṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve || yatra॒ dhārā॒ ana̭petā॒ madho᳚rghṛ॒tasya̭ ca॒ yāḥ | tada॒gnirvai᳚śvakarma॒ṇa-ssuva̭rde॒veṣṷ no dadhat || 32 ||
(ā॒gacchā॒t - ta - dvayā̭na॒śu stene॒maṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve॒ - catṷrdaśa ca) (a. 7)
yāstḙ agne sa॒midho॒ yāni॒ dhāma॒ yā ji॒hvā jā̭tavedo॒ yo a॒rciḥ | ye tḙ agne me॒ḍayo॒ ya inda̭va॒stebhi̭rā॒tmāna̭-ñcinuhi prajā॒nann || u॒thsa॒nna॒ya॒jño vā e॒ṣa yada॒gniḥ kiṃ-vā~-'hai॒tasya̭ kri॒yate॒ kiṃ-vā~॒ na yadvā a̭ddhva॒ryu-ra॒gneści॒nvanna̭-nta॒retyā॒tmano॒ vai tada॒ntarḙti॒ yāstḙ agne sa॒midho॒ yāni॒ [sa॒midho॒ yāni̭, dhāmetyā̭hai॒ṣā] 33
dhāmetyā̭hai॒ṣā vā a॒gne-ssva̭ya-ñci॒tira॒gnire॒va tada॒gni-ñci̭noti॒ nāddhva॒ryurā॒tmano॒-'ntarḙti॒ cata̭sra॒ āśāḥ॒ praca̭rantva॒gnaya̭ i॒ma-nno̭ ya॒jña-nna̭yatu prajā॒nann | ghṛ॒ta-mpinva̭nna॒jaragṃ̭ su॒vīra॒-mbrahma̭ sa॒mi-dbha̭va॒tyāhṷtīnām || su॒va॒rgāya॒ vā e॒ṣa lo॒kāyopa̭ dhīyate॒ ya-tkū॒rmaścata̭sra॒ āśāḥ॒ pra ca̭rantva॒gnaya॒ ityā̭ha॒ [ityā̭ha, diśa̭ e॒vaitena॒] 34
diśa̭ e॒vaitena॒ pra jā̭nātī॒ma-nno̭ ya॒jña-nna̭yatu prajā॒nannityā̭ha suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhinī᳚tyai॒ brahma̭ sa॒mi-dbha̭va॒tyāhṷtīnā॒-mityā̭ha॒ brahma̭ṇā॒ vai de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒n॒ ya-dbrahma̭ṇvatyopa॒dadhā̭ti॒ brahma̭ṇai॒va ta-dyaja̭māna-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yada॒gnistasya̭ pra॒jāḥ pa॒śava॒-śchandāgṃ̭si rū॒pagṃ sarvā॒n॒ varṇā॒niṣṭa̭kānā-ṅkuryā-drū॒peṇai॒va pra॒jā-mpa॒śūn chandā॒g॒syava̭ ru॒ndhe-'tho᳚ pra॒jābhya̭ e॒vaina̭-mpa॒śubhya॒-śchando᳚bhyo 'va॒ruddhya̭ cinute || 35 ||
(yānya॒ - gnaya॒ ityā॒he - ṣṭa̭kānā॒gṃ॒ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 8)
mayi̭ gṛhṇā॒myagrḙ a॒gnigṃ rā॒yaspoṣā̭ya suprajā॒stvāya̭ su॒vīryā̭ya | mayi̭ pra॒jā-mmayi॒ varco̭ dadhā॒myari̭ṣṭā-ssyāma ta॒nuvā̭ su॒vīrāḥ᳚ || yo no̭ a॒gniḥ pi̭taro hṛ॒thsva̭ntarama̭rtyo॒ martyāgṃ̭ āvi॒veśa̭ | tamā॒tma-npari̭ gṛhṇīmahe va॒ya-mmā so a॒smāgṃ a̭va॒hāya॒ parā̭ gāt || yada̭ddhva॒ryurā॒tmanna॒gnima-gṛ̭hītvā॒-'gni-ñci̭nu॒yādyo᳚-'sya॒ svo᳚-'gnistamapi॒ [svo᳚-'gnistamapi̭, yaja̭mānāya] 36
yaja̭mānāya cinuyāda॒gni-ṅkhalu॒ vai pa॒śavo-'nūpa̭ tiṣṭhante-'pa॒krāmṷkā asmā-tpa॒śavaḥ̭ syu॒rmayi̭ gṛhṇā॒myagrḙ a॒gnimityā̭hā॒-''tmanne॒va svama॒gni-ndā̭dhāra॒ nāsmā᳚-tpa॒śavo-'pa̭ krāmanti brahmavā॒dino̭ vadanti॒ yanmṛccā-''pa̭ścā॒gne-ra̭nā॒dya-matha॒ kasmā᳚nmṛ॒dā cā॒dbhiścā॒-'gniścī̭yata॒ iti॒ yada॒dbhi-ssaṃ॒-yau~- [yada॒dbhi-ssaṃ॒-yau~ti̭, āpo॒ vai] 37
-tyāpo॒ vai sarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā̭bhire॒vaina॒gṃ॒ sagṃ sṛ̭jati॒ yanmṛ॒dā ci॒notī॒yaṃ-vā~ a॒gnirvai᳚śvāna॒ro᳚-'gninai॒va tada॒gni-ñci̭noti brahmavā॒dino̭ vadanti॒ yanmṛ॒dā cā॒dbhiścā॒gniścī॒yate-'tha॒ kasmā̭da॒gnirṷcyata॒ iti॒ yacchando̭bhi-ści॒notya॒gnayo॒ vai chandāgṃ̭si॒ tasmā̭da॒gnirṷcya॒te-'tho̭ i॒yaṃ-vā~ a॒gnirvai᳚śvāna॒ro ya- [a॒gnirvai᳚śvāna॒ro yat, mṛ॒dā ci॒noti॒] 38
-nmṛ॒dā ci॒noti॒ tasmā̭da॒gnirṷcyate hiraṇyeṣṭa॒kā upa̭ dadhāti॒ jyoti॒rvai hira̭ṇya॒-ñjyoti̭re॒vā-'smi̭-ndadhā॒tyatho॒ tejo॒ vai hira̭ṇya॒-nteja̭ e॒vā-''tma-ndha̭tte॒ yo vā a॒gnigṃ sa॒rvato̭mukha-ñcinu॒te sarvā̭su pra॒jāsvanna̭matti॒ sarvā॒ diśo॒-'bhi ja̭yati gāya॒trī-mpu॒rastā॒dupa̭ dadhāti tri॒ṣṭubha̭-ndakṣiṇa॒to jaga̭tī-mpa॒ścāda̭nu॒ṣṭubha̭muttara॒taḥ pa॒ṅkti-mmaddhya̭ e॒ṣa vā a॒gni-ssa॒rvato̭mukha॒staṃ-ya~ e॒vaṃ-vi~॒dvāg​ści̭nu॒te sarvā̭su pra॒jāsvanna̭matti॒ sarvā॒ diśo॒-'bhi ja̭ya॒tyatho̭ di॒śyḙva diśa॒-mpra va̭yati॒ tasmā᳚-ddi॒śi di-kprotā᳚ || 39 ||
(api̭-saṃ॒​yau~ti̭-vaiśvāna॒ro ya-de॒ṣa vai-pañca̭vigṃśatiśca) (a. 9)
pra॒jāpa̭ti-ra॒gni-ma̭sṛjata॒ so᳚-'smā-thsṛ॒ṣṭaḥ prā-mprā-'dra̭va॒-ttasmā॒ aśva॒-mpratyā᳚sya॒-thsa da̭kṣi॒ṇā-''va̭rtata॒ tasmai̭ vṛ॒ṣṇi-mpratyā᳚sya॒-thsa pra॒tyaṅṅā-'va̭rtata॒ tasmā̭ ṛṣa॒bha-mpratyā᳚sya॒-thsa uda॒ṅṅā-'va̭rtata॒ tasmai̭ ba॒sta-mpratyā᳚sya॒-thsa ū॒rdhvo᳚-'drava॒-ttasmai॒ purṷṣa॒-mpratyā᳚sya॒dya-tpa̭śuśī॒r॒ṣāṇyṷpa॒dadhā̭ti sa॒rvata̭ e॒vaina̭- [e॒vaina᳚m, a॒va॒ruddhya̭ cinuta] 40
-mava॒ruddhya̭ cinuta e॒tā vai prā̭ṇa॒bhṛta॒-ścakṣṷṣmatī॒riṣṭa̭kā॒ ya-tpa̭śuśī॒r॒ṣāṇi॒ ya-tpa̭śuśī॒r॒ṣāṇyṷpa॒dadhā̭ti॒ tābhi̭re॒va yaja̭māno॒-'muṣmi̭~llo॒ke prāṇi॒tyatho॒ tābhi̭re॒vāsmā̭ i॒me lo॒kāḥ pra bhā᳚nti mṛ॒dā-'bhi॒lipyopa̭ dadhāti meddhya॒tvāya̭ pa॒śurvā e॒ṣa yada॒gniranna̭-mpa॒śava̭ e ॒ṣa khalu॒ vā a॒gnirya-tpa̭śuśī॒r॒ṣāṇi॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ kanī̭yo॒-'syā-'nnagg̭ - [kanī̭yo॒-'syā-'nna᳚m, syā॒diti̭] 41
syā॒diti̭ santa॒rā-ntasya̭ paśuśī॒r॒ṣāṇyupa̭ daddhyā॒-tkanī̭ya e॒vāsyānna̭-mbhavati॒ ya-ṅkā॒mayḙta sa॒māva̭da॒syānnagg̭ syā॒diti̭ maddhya॒tastasyopa̭ daddhyā-thsa॒māva̭-de॒vāsyānna̭-mbhavati॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ bhūyo॒-'syā-'nnagg̭ syā॒dityantḙṣu॒ tasya̭ vyu॒dūhyopa̭ daddhyādanta॒ta e॒vāsmā॒ anna॒mava̭ rundhe॒ bhūyo॒-'syānna̭-mbhavati || 42 ||
(e॒na॒- ma॒syānnaṃ॒ - bhūyo॒-'syā-'nna̭-mbhavati) (a. 10)
ste॒gā-ndagg​ṣṭrā᳚bhyā-mma॒ṇḍūkā॒n jambhyḙbhi॒rāda̭kāṃ-khā॒denorjagṃ̭ sagṃ sū॒denā-'ra̭ṇya॒-ñjāmbī̭lena॒ mṛda̭-mba॒r​svḙbhi॒-śśarka̭rābhi॒rava̭kā॒mava̭kābhi॒-śśarka̭rāmuthsā॒dena̭ ji॒hvāma̭vakra॒ndena॒ tālu॒gṃ॒ sara̭svatī-ñjihvā॒greṇa̭ || 43 ||
(ste॒gān - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 11)
vāja॒gṃ॒ hanū᳚bhyāma॒pa ā॒syḙnā-''di॒tyā-ñchmaśrṷbhi-rupayā॒ma-madha̭re॒ṇoṣṭhḙna॒ sadutta̭re॒ṇānta̭reṇā-nūkā॒śa-mpra̭kā॒śena॒ bāhyagg̭ stanayi॒tnu-nni̭rbā॒dhena̭ sūryā॒gnī cakṣṷrbhyāṃ-vi~॒dyutaṷ ka॒nāna̭kābhyāma॒śani̭-mma॒stiṣkḙṇa॒ bala̭-mma॒jjabhiḥ̭ || 44 ||
(vāja॒-mpañca̭vigṃśatiḥ) (a. 12)
kū॒rmā-ñcha॒phaira॒cchalā̭bhiḥ ka॒piñja̭lā॒n​thsāma॒ kuṣṭhi̭kābhirja॒va-ñjaṅghā̭bhiraga॒da-ñjānṷbhyāṃ-vī~॒rya̭-ṅku॒hābhyā᳚-mbha॒ya-mpra̭cā॒lābhyā॒-ṅguho̭papa॒kṣābhyā̭-ma॒śvinā॒vagṃ sā᳚bhyā॒madi̭tigṃ śī॒r​ṣṇā nir-ṛ̭ti॒-nnirjā᳚lmakena śī॒r​ṣṇā || 45 ||
(kū॒rmān-trayo̭vigṃśatiḥ) (a. 13)
yoktra॒-ṅgṛddhrā̭bhiryu॒gamāna̭tena ci॒tta-mmanyā̭bhi-ssaṅkro॒śā-nprā॒ṇaiḥ pra̭kā॒śena॒ tvaca̭-mparākā॒śenānta̭rā-mma॒śakā॒n keśai॒rindra॒gg॒ svapa̭sā॒ vahḙna॒ bṛha॒spatigṃ̭ śakunisā॒dena॒ ratha̭mu॒ṣṇihā̭bhiḥ || 46 ||
(yoktra॒ - meka̭vigṃśatiḥ) (a. 14)
mi॒trāvarṷṇau॒ śroṇī᳚bhyāmindrā॒gnī śi̭kha॒ṇḍābhyā॒-mindrā॒bṛha॒spatī̭ ū॒rubhyā॒mindrā॒viṣṇṷ̄ aṣṭhī॒vadbhyāgṃ̭ savi॒tāra॒-mpucchḙna gandha॒rvāñchepḙnā-phsa॒raso̭ mu॒ṣkābhyā॒-mpava̭māna-mpā॒yunā̭ pa॒vitra॒-mpotrā᳚bhyāmā॒krama̭ṇagg​ sthū॒rābhyā᳚-mprati॒krama̭ṇa॒-ṅkuṣṭhā᳚bhyām || 47 ||
(mi॒trāvarṷṇau॒ - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 15)
indra̭sya kro॒ḍo 'di̭tyai pāja॒sya̭-ndi॒śā-ñja॒travo̭ jī॒mūtā᳚n hṛdayaupa॒śābhyā̭-ma॒ntari̭kṣa-mpuri॒tatā॒ nabha̭ uda॒ryḙṇendrā॒ṇī-mplī॒hnā va॒lmīkā᳚n klo॒mnā gi॒rī-nplā॒śibhiḥ̭ samu॒dramu॒darḙṇa vaiśvāna॒ra-mbhasma̭nā || 48 ||
(indra̭sya॒ - dvāvi̭śatiḥ॒) (a. 16)
pū॒ṣṇo va̭ni॒ṣṭhura̭ndhā॒he-ssthṷ̄ragu॒dā sa॒rpā-ngudā̭bhir-ṛ॒tū-npṛ॒ṣṭībhi॒rdiva̭-mpṛ॒ṣṭhena॒ vasṷ̄nā-mpratha॒mā kīka̭sā ru॒drāṇā᳚-ndvi॒tīyā̭ ''di॒tyānā᳚-ntṛ॒tīyā 'ṅgi̭rasā-ñcatu॒rthī sā॒ddhyānā᳚-mpañca॒mī viśvḙṣā-nde॒vānāgṃ̭ ṣa॒ṣṭhī || 49 ||
(pū॒ṣṇa - ścatṷrvigṃśatiḥ) (a. 17)
ojo᳚ grī॒vābhi॒-rnir-ṛ̭tima॒sthabhi॒rindra॒gg॒ svapa̭sā॒ vahḙna ru॒drasya̭ vica॒la-sska॒ndho̭ 'horā॒trayo᳚rdvi॒tīyo᳚ 'rdhamā॒sānā᳚-ntṛ॒tīyo̭ mā॒sā-ñca̭tu॒rtha ṛ̭tū॒nā-mpa̭ñca॒ma-ssaṃ̭​va~thsa॒rasya̭ ṣa॒ṣṭhaḥ || 50 ||
(ojo̭ - vigṃśa॒tiḥ) (a. 18)
ā॒na॒nda-nna॒ndathṷnā॒ kāma̭-mpratyā॒sābhyā᳚-mbha॒yagṃ śi̭tī॒mabhyā᳚-mpra॒śiṣa̭-mpraśā॒sābhyāgṃ̭ sūryācandra॒masau॒ vṛkyā᳚bhyāg​ śyāmaśaba॒lau mata̭snābhyāṃ॒-vyu~̭ṣṭigṃ rū॒peṇa॒ nimrṷkti॒marṷ̄peṇa || 51 ||
(ā॒na॒ndagṃ - ṣoḍa̭śa) (a. 19)
aha̭rmā॒gṃ॒sena॒ rātri॒-mpīva̭sā॒-'po yū॒ṣeṇa̭ ghṛ॒tagṃ rasḙna॒ śyāṃ-va~sa̭yā dū॒ṣīkā̭bhir-hrā॒duni॒-maśrṷbhiḥ॒ pṛṣvā॒-ndivagṃ̭ rū॒peṇa॒ nakṣa̭trāṇi॒ prati̭rūpeṇa pṛthi॒vī-ñcarma̭ṇā cha॒vī-ñcha॒vyo̭ pākṛ̭tāya॒ svāhā ''la̭bdhāya॒ svāhā̭ hu॒tāya॒ svāhā᳚ || 52 ||
(aha̭ra॒ - ṣṭāvigṃ̭śatiḥ) (a. 20)
a॒gneḥ pa̭kṣa॒ti-ssara̭svatyai॒ nipa̭kṣati॒-ssoma̭sya tṛ॒tīyā॒-'pā-ñca̭tu॒rthyoṣa̭dhīnā-mpañca॒mī saṃ̭​va~thsa॒rasya̭ ṣa॒ṣṭhī ma॒rutāgṃ̭ sapta॒mī bṛha॒spatḙraṣṭa॒mī mi॒trasya̭ nava॒mī varṷṇasya daśa॒mīndra̭syaikāda॒śī viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-ndvāda॒śī dyāvā̭pṛthi॒vyoḥ pā॒r​śvaṃ-ya~॒masya̭ pāṭū॒raḥ || 53 ||
(a॒gne-rekā॒nna tri॒gṃ॒śat) (a. 21)
vā॒yoḥ pa̭kṣa॒ti-ssara̭svato॒ nipa̭kṣati-śca॒ndrama̭sa-stṛ॒tīyā॒ nakṣa̭trāṇā-ñcatu॒rthī sa̭vi॒tuḥ pa̭ñca॒mī ru॒drasya̭ ṣa॒ṣṭhī sa॒rpāṇāgṃ̭ sapta॒mya̭rya॒mṇo᳚-'ṣṭa॒mī tvaṣṭṷrnava॒mī dhā॒turda̭śa॒mīndrā॒ṇyā ḙkāda॒śyadi̭tyai dvāda॒śī dyāvā̭pṛthi॒vyoḥ pā॒r​śvaṃ-ya~॒myai̭ pāṭū॒raḥ || 54 ||
(vā॒yo - ra॒ṣṭāvigṃ̭śatiḥ) (a. 22)
panthā̭manū॒vṛgbhyā॒gṃ॒ santa̭tigg​ snāva॒nyā᳚bhyā॒gṃ॒ śukā᳚-npi॒ttena̭ hari॒māṇaṃ̭-ya~॒knā halī᳚kṣṇā-npāpavā॒tena̭ kū॒śmāñchaka̭bhi-śśava॒rtānūva̭ddhyena॒ śuno̭ vi॒śasa̭nena sa॒rpān ~lo̭hitaga॒ndhena॒ vayāgṃ̭si pakvaga॒ndhena̭ pi॒pīli̭kāḥ praśā॒dena̭ || 55 ||
(panthāṃ॒ - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 23)
kramai॒ratya̭kramī-dvā॒jī viśvai᳚rde॒vairya॒jñiyai᳚-ssaṃ​vi~dā॒naḥ | sa no̭ naya sukṛ॒tasya̭ lo॒ka-ntasya̭ te va॒yagg​ sva॒dhayā̭ madema || 56 ||
(kramai̭ - ra॒ṣṭāda̭śa) (a. 24)
dyaustḙ pṛ॒ṣṭha-mpṛ̭thi॒vī sa॒dhastha̭mā॒tmāntari̭kṣagṃ samu॒dro yoni॒-ssūrya̭ste॒ cakṣu॒rvātaḥ̭ prā॒ṇaśca॒ndramā॒-śśrotra॒-mmāsā᳚ścārdhamā॒sāśca॒ parvā᳚ṇyṛ॒tavoṅgā̭ni saṃ​va~thsa॒ro ma̭hi॒mā || 57 ||
(dyau - pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 25)
a॒gniḥ pa॒śurā̭sī॒-ttenā̭yajanta॒ sa e॒taṃ-lo~॒kama̭jaya॒-dyasmi̭nna॒gni-ssa tḙ lo॒kasta-ñje᳚ṣya॒syathāva̭ jighra vā॒yuḥ pa॒śurā̭sī॒-ttenā̭yajanta॒ sa e॒taṃ-lo~॒kama̭jaya॒-dyasmi̭n vā॒yu-ssa tḙ lo॒kastasmā᳚-ttvā॒-'ntare᳚ṣyāmi॒ yadi॒ nāva॒jighra̭syādi॒tyaḥ pa॒śurā̭sī॒-ttenā̭yajanta॒ sa e॒taṃ-lo~॒kama̭jaya॒-dyasmi̭-nnādi॒tya-ssa tḙ lo॒kasta-ñje᳚ṣyasi॒ yadya̭va॒jighra̭si || 58 ||
(yasmi̭ - nna॒ṣṭau ca̭) (a. 26)
(yo vā aya̭thādevata॒ - ntvāma̭gna॒ - indra̭sya॒ - cittiṃ॒ - ~yathā॒ vai - vayo॒ vai - yadākṷ̄tā॒--dyāstḙ agne॒ - mayi̭ gṛhṇāmi - pra॒jāpa̭ti॒-sso᳚-'smāth - ste॒gān - vājaṃ̭ - kū॒rmān - yoktraṃ̭ - mi॒trāvarṷṇā॒ - vindra̭sya - pū॒ṣṇa - oja̭ - āna॒nda - maha̭ - ra॒gne - rvā॒yoḥ - panthāṃ॒ - kramai॒ - rdyauste॒ - 'gniḥ pa॒śurā̭sī॒th - ṣaḍvigṃ̭śatiḥ)
(yo vā - e॒vā-''hṷti - mabhavan - pa॒thibhi̭ - rava॒rudhyā̭ - ''na॒nda - ma॒ṣṭau pa̭ñca॒śat )
(yo vā aya̭thādevata॒m, ~yadya̭va॒jighra̭si)
( sā॒vi॒trāṇi॒ - viṣṇṷmukhā - uthsannaya॒jño - dḙvāsu॒rā - yadekḙna॒ - hira̭ṇyavarṇā॒ - yo vā̭- sa॒pta ) (7)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe saptamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे सप्तमः प्रश्नः-उपानुवाक्यावशिष्टकर्मनिरूपणं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
यो वा अय॑थादेवतम॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒त आ दे॒वता᳚भ्यो वृश्च्यते॒ पापी॑या-न्भवति॒ यो य॑थादेव॒त-न्न दे॒वता᳚भ्य॒ आ वृ॑श्च्यते॒ वसी॑या-न्भवत्याग्ने॒य्या गा॑यत्रि॒या प्र॑थ॒मा-ञ्चिति॑म॒भि मृ॑शे-त्त्रि॒ष्टुभा᳚ द्वि॒तीया॒-ञ्जग॑त्या तृ॒तीया॑मनु॒ष्टुभा॑ चतु॒र्थी-म्प॒ङ्क्त्या प॑ञ्च॒मीं-यँ॑थादेव॒तमे॒वाग्नि-ञ्चि॑नुते॒ न दे॒वता᳚भ्य॒ आ वृ॑श्च्यते॒ वसी॑या-न्भव॒तीडा॑यै॒ वा ए॒षा विभ॑क्तिः प॒शव॒ इडा॑ प॒शुभि॑रेन- [प॒शुभि॑रेनम्, चि॒नु॒ते॒ यो वै] 1
-ञ्चिनुते॒ यो वै प्र॒जाप॑तये प्रति॒ प्रोच्या॒ग्नि-ञ्चि॒नोति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॒-त्यश्वा॑व॒भित॑स्तिष्ठेता-ङ्कृ॒ष्ण उ॑त्तर॒त-श्श्वे॒तो दक्षि॑ण॒स्तावा॒लभ्येष्ट॑का॒ उप॑ दद्ध्यादे॒तद्वै प्र॒जाप॑ते रू॒प-म्प्रा॑जाप॒त्यो-ऽश्वः॑ सा॒क्षादे॒व प्र॒जाप॑तये प्रति॒प्रोच्या॒ग्नि-ञ्चि॑नोति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑त्ये॒तद्वा अह्नो॑ रू॒पं-यँच्छ्वे॒तो-ऽश्वो॒ रात्रि॑यै कृ॒ष्ण ए॒तदह्नो॑ [ए॒तदह्नः॑, रू॒पं-यँदिष्ट॑का॒] 2
रू॒पं-यँदिष्ट॑का॒ रात्रि॑यै॒ पुरी॑ष॒मिष्ट॑का उपधा॒स्यञ्छ्वे॒त-मश्व॑म॒भि मृ॑शे॒-त्पुरी॑षमुपधा॒स्यन् कृ॒ष्णम॑होरा॒त्राभ्या॑मे॒वैन॑-ञ्चिनुते हिरण्य पा॒त्र-म्मधोः᳚ पू॒र्ण-न्द॑दाति मध॒व्यो॑ ऽसा॒नीति॑ सौ॒र्या चि॒त्रव॒त्या-ऽवे᳚क्षते चि॒त्रमे॒व भ॑वति म॒द्ध्यन्दि॒ने-ऽश्व॒मव॑ घ्रापयत्य॒सौ वा आ॑दि॒त्य इन्द्र॑ ए॒ष प्र॒जाप॑तिः प्राजाप॒त्यो-ऽश्व॒स्तमे॒व सा॒क्षादृ॑द्ध्नोति ॥ 3 ॥
(ए॒न॒ - मे॒तदह्नो॒ - ऽष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 1)
त्वाम॑ग्ने वृष॒भ-ञ्चेकि॑तान॒-म्पुन॒र्युवा॑न-ञ्ज॒नय॑न्नु॒पागा᳚म् । अ॒स्थू॒रि णो॒ गार्​ह॑पत्यानि सन्तु ति॒ग्मेन॑ नो॒ ब्रह्म॑णा॒ सग्ं शि॑शाधि ॥ प॒शवो॒ वा ए॒ते यदिष्ट॑का॒श्चित्या᳚-ञ्चित्यामृष॒भमुप॑ दधाति मिथु॒नमे॒वास्य॒ त-द्य॒ज्ञे क॑रोति प्र॒जन॑नाय॒ तस्मा᳚-द्यू॒थेयू॑थ ऋष॒भः ॥ सं॒​वँ॒थ्स॒रस्य॑ प्रति॒मां-याँ-न्त्वा॑ रात्र्यु॒पास॑ते । प्र॒जाग्ं सु॒वीरा᳚-ङ्कृ॒त्वा विश्व॒मायु॒र्व्य॑श्ञवत् ॥ प्रा॒जा॒प॒त्या- [प्रा॒जा॒प॒त्याम्, ए॒तामुप॑] 4
-मे॒तामुप॑ दधाती॒यं-वाँ वैषैका᳚ष्ट॒का यदे॒वैका᳚ष्ट॒काया॒मन्न॑-ङ्क्रि॒यते॒ तदे॒वैतयाव॑ रुन्ध ए॒षा वै प्र॒जाप॑तेः काम॒दुघा॒ तयै॒व यज॑मानो॒-ऽमुष्मि॑न् ँलो॒के᳚-ऽग्नि-न्दु॑हे॒ येन॑ दे॒वा ज्योति॑षो॒र्ध्वा उ॒दाय॒न्॒ येना॑-ऽऽदि॒त्या वस॑वो॒ येन॑ रु॒द्राः । येनाङ्गि॑रसो महि॒मान॑-मान॒शुस्तेनै॑तु॒ यज॑मान-स्स्व॒स्ति ॥ सु॒व॒र्गाय॒ वा ए॒ष लो॒काय॑ [लो॒काय॑, ची॒य॒ते॒ यद॒ग्निर्येन॑] 5
चीयते॒ यद॒ग्निर्येन॑ दे॒वा ज्योति॑षो॒र्ध्वा उ॒दाय॒न्नित्युख्य॒ग्ं॒ समि॑न्ध॒ इष्ट॑का ए॒वैता उप॑ धत्ते वानस्प॒त्या-स्सु॑व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै श॒तायु॑धाय श॒तवी᳚र्याय श॒तोत॑ये ऽभिमाति॒षाहे᳚ । श॒तं-योँ नः॑ श॒रदो॒ अजी॑ता॒निन्द्रो॑ नेष॒दति॑ दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ ॥ ये च॒त्वारः॑ प॒थयो॑ देव॒याना॑ अन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी वि॒यन्ति॑ । तेषां॒-योँ अज्या॑नि॒- मजी॑ति-मा॒वहा॒-त्तस्मै॑ नो देवाः॒ [नो देवाः, परि॑ दत्ते॒ह सर्वे᳚ ।] 6
परि॑ दत्ते॒ह सर्वे᳚ ॥ ग्री॒ष्मो हे॑म॒न्त उ॒त नो॑ वस॒न्त-श्श॒र-द्व॒र्॒षा-स्सु॑वि॒तन्नो॑ अस्तु । तेषा॑मृतू॒नाग्ं श॒त शा॑रदाना-न्निवा॒त ए॑षा॒मभ॑ये स्याम ॥ इ॒दु॒व॒थ्स॒राय॑ परिवथ्स॒राय॑ सं​वఁ%थ्स॒राय॑ कृणुता बृ॒हन्नमः॑ । तेषां᳚-वँ॒यग्ं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिया॑ना॒-ञ्ज्योगजी॑ता॒ अह॑ता-स्स्याम ॥ भ॒द्रान्न॒-श्श्रेय॒-स्सम॑नैष्ट देवा॒स्त्वया॑-ऽव॒सेन॒ सम॑शीमहि त्वा । स नो॑ मयो॒ भूः पि॑तो॒ [मयो॒ भूः पि॑तो, आ वि॑शस्व॒] 7
आ वि॑शस्व॒ श-न्तो॒काय॑ त॒नुवे᳚ स्यो॒नः ॥ अज्या॑नीरे॒ता उप॑ दधात्ये॒ता वै दे॒वता॒ अप॑राजिता॒स्ता ए॒व प्र वि॑शति॒ नैव जी॑यते ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ यद॑र्धमा॒सा मासा॑ ऋ॒तवः॑ सं​वँथ्स॒र ओष॑धीः॒ पच॒न्त्यथ॒ कस्मा॑द॒न्याभ्यो॑ दे॒वता᳚भ्य आग्रय॒ण-न्निरु॑प्यत॒ इत्ये॒ता हि त-द्दे॒वता॑ उ॒दज॑य॒न्॒ यदृ॒तुभ्यो॑ नि॒र्वपे᳚-द्दे॒वता᳚भ्य-स्स॒मद॑-न्दद्ध्यादाग्रय॒ण-न्नि॒रुप्यै॒ता आहु॑ती र्जुहोत्यर्धमा॒साने॒व मासा॑नृ॒तून्-थ्सं॑​वँथ्स॒र-म्प्री॑णाति॒ न दे॒वता᳚भ्य-स्स॒मद॑-न्दधाति भ॒द्रान्न॒-श्श्रेय॒-स्सम॑नैष्ट देवा॒ इत्या॑ह हु॒ताद्या॑य॒ यज॑मान॒स्या-ऽप॑राभावाय ॥ 8 ॥
(प्र॒जा॒प॒त्यां - ँलो॒काय॑ - देवाः - पितो - दध्यादाग्रय॒णं - पञ्च॑विग्ंशतिश्च) (अ. 2)
इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑-ऽसि॒ वार्त्र॑घ्नस्तनू॒पा नः॑ प्रतिस्प॒शः । यो नः॑ पु॒रस्ता᳚-द्दक्षिण॒तः प॒श्चा-दु॑त्तर॒तो॑-ऽघा॒युर॑भि॒दास॑त्ये॒तग्ं सो-ऽश्मा॑नमृच्छतु ॥ दे॒वा॒सु॒रा-स्सं​यँ॑त्ता आस॒-न्ते-ऽसु॑रा दि॒ग्भ्य आ-ऽबा॑धन्त॒ ता-न्दे॒वा इष्वा॑ च॒ वज्रे॑ण॒ चापा॑नुदन्त॒ य-द्व॒ज्रिणी॑रुप॒दधा॒तीष्वा॑ चै॒व त-द्वज्रे॑ण च॒ यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्या॒नप॑ नुदते दि॒क्षूप॑ [दि॒क्षूप॑, द॒धा॒ति॒ दे॒व॒पु॒रा] 9
दधाति देवपु॒रा ए॒वैतास्त॑नू॒पानीः॒ पर्यू॑ह॒ते ऽग्ना॑विष्णू स॒जोष॑से॒मा व॑र्धन्तु वा॒गिंरः॑ । द्यु॒म्नैर्वाजे॑भि॒रा ग॑तम् ॥ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति॒ यन्न दे॒वता॑यै॒ जुह्व॒त्यथ॑ कि-न्देव॒त्या॑ वसो॒र्धारेत्य॒ग्नि-र्वसु॒स्तस्यै॒षा धारा॒ विष्णु॒-र्वसु॒स्तस्यै॒षा धारा᳚ ऽऽग्नावैष्ण॒व्यर्चा वसो॒र्धारा᳚-ञ्जुहोति भाग॒धेये॑नै॒वैनौ॒ सम॑र्धय॒त्यथो॑ ए॒ता- [ए॒ताम्, ए॒वा-ऽऽहु॑ति-] 10
-मे॒वा-ऽऽहु॑ति-मा॒यत॑नवती-ङ्करोति॒ यत्का॑म एना-ञ्जु॒होति॒ तदे॒वाव॑ रुन्धे रु॒द्रो वा ए॒ष यद॒ग्निस्तस्यै॒ते त॒नुवौ॑ घो॒रा-ऽन्या शि॒वा-ऽन्या यच्छ॑तरु॒द्रीय॑-ञ्जु॒होति॒ यैवास्य॑ घो॒रा त॒नूस्ता-न्तेन॑ शमयति॒ य-द्वसो॒र्धारा᳚-ञ्जु॒होति॒ यैवास्य॑ शि॒वा त॒नूस्ता-न्तेन॑ प्रीणाति॒ यो वै वसो॒र्धारा॑यै [वसो॒र्धारा॑यै, प्र॒ति॒ष्ठां-वेँद॒] 11
प्रति॒ष्ठां-वेँद॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति॒ यदाज्य॑मु॒च्छिष्ये॑त॒ तस्मि॑-न्ब्रह्मौद॒न-म्प॑चे॒-त्त-म्ब्रा᳚ह्म॒णाश्च॒त्वारः॒ प्रा-ऽश्ञी॑युरे॒ष वा अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रो यद्ब्रा᳚ह्म॒ण ए॒षा खलु॒ वा अ॒ग्नेः प्रि॒या त॒नूर्य-द्वै᳚श्वान॒रः प्रि॒याया॑मे॒वैना᳚-न्त॒नुवा॒-म्प्रति॑ ष्ठापयति॒ चत॑स्रो धे॒नूर्द॑द्या॒-त्ताभि॑रे॒व यज॑मानो॒-ऽमुष्मि॑न् ँलो॒के᳚-ऽग्नि-न्दु॑हे ॥ 12 ॥
(उपै॒ - तां - धारा॑यै॒ - षट्च॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 3)
चित्ति॑-ञ्जुहोमि॒ मन॑सा घृ॒तेनेत्या॒हादा᳚भ्या॒ वै नामै॒षा-ऽऽहु॑तिर्वैश्वकर्म॒णी नैन॑-ञ्चिक्या॒न-म्भ्रातृ॑व्यो दभ्नो॒त्यथो॑ दे॒वता॑ ए॒वाव॑ रु॒न्धे ऽग्ने॒ तम॒द्येति॑ प॒ङ्क्त्या जु॑होति प॒ङ्क्त्या-ऽऽहु॑त्या यज्ञमु॒खमा र॑भते स॒प्त ते॑ अग्ने स॒मिधः॑ स॒प्तजि॒ह्वा इत्या॑ह॒ होत्रा॑ ए॒वाव॑ रुन्धे॒ ऽग्निर्दे॒वेभ्यो-ऽपा᳚क्रा-ऽम-द्भाग॒धेय॑- [-ऽपा᳚क्रा-ऽम-द्भाग॒धेय᳚म्, इ॒च्छमा॑न॒स्तस्मा॑] 13
-मि॒च्छमा॑न॒स्तस्मा॑ ए॒त-द्भा॑ग॒धेय॒-म्प्राय॑च्छन्ने॒तद्वा अ॒ग्नेर॑ग्निहो॒त्रमे॒तर्​हि॒ खलु॒ वा ए॒ष जा॒तो यर्​हि॒ सर्व॑श्चि॒तो जा॒तायै॒वास्मा॒ अन्न॒मपि॑ दधाति॒ स ए॑न-म्प्री॒तः प्री॑णाति॒ वसी॑या-न्भवति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ यदे॒ष गार्​ह॑पत्यश्ची॒यते-ऽथ॒ क्वा᳚स्या-ऽऽहव॒नीय॒ इत्य॒सावा॑दि॒त्य इति॑ ब्रूयादे॒तस्मि॒न्॒ःइ सर्वा᳚भ्यो दे॒वता᳚भ्यो॒ जुह्व॑ति॒ [जुह्व॑ति, य ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-] 14
य ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते सा॒क्षादे॒व दे॒वता॑ ऋद्ध्नो॒त्यग्ने॑ यशस्वि॒न्॒ यश॑से॒ मम॑र्प॒येन्द्रा॑वती॒ मप॑चिती मि॒हा-ऽऽव॑ह । अ॒य-म्मू॒र्धा प॑रमे॒ष्ठी सु॒वर्चा᳚-स्समा॒नाना॑मुत्त॒म श्लो॑को अस्तु ॥ भ॒द्र-म्पश्य॑न्त॒ उप॑ सेदु॒रग्रे॒ तपो॑ दी॒क्षामृष॑य-स्सुव॒र्विदः॑ । ततः॑ क्ष॒त्र-म्बल॒मोज॑श्च जा॒त-न्तद॒स्मै दे॒वा अ॒भि स-न्न॑मन्तु ॥ धा॒ता वि॑धा॒ता प॑र॒मो- [प॑र॒मा, उ॒त स॒न्दृ-क्प्र॒जाप॑तिः] 15
-त स॒न्दृ-क्प्र॒जाप॑तिः परमे॒ष्ठी वि॒राजा᳚ । स्तोमा॒-श्छन्दाग्ं॑सि नि॒विदो॑ म आहुरे॒तस्मै॑ रा॒ष्ट्रम॒भि स-न्न॑माम ॥ अ॒भ्याव॑र्तद्ध्व॒मुप॒ मेत॑ सा॒कम॒यग्ं शा॒स्ता-ऽधि॑पतिर्वो अस्तु । अ॒स्य वि॒ज्ञान॒मनु॒ सग्ं र॑भद्ध्वमि॒म-म्प॒श्चादनु॑ जीवाथ॒ सर्वे᳚ ॥ रा॒ष्ट्र॒भृत॑ ए॒ता उप॑ दधात्ये॒षा वा अ॒ग्नेश्चिती॑ राष्ट्र॒भृ-त्तयै॒वास्मि॑-न्रा॒ष्ट्र-न्द॑धाति रा॒ष्ट्रमे॒व भ॑वति॒ नास्मा᳚-द्रा॒ष्ट्र-म्भ्रग्ं॑शते ॥ 16 ॥
(भा॒ग॒धेयं॒ - जुह्व॑ति - पर॒मा - रा॒ष्ट्र-न्द॑धाति - स॒प्त च॑) (अ. 4)
यथा॒ वै पु॒त्रो जा॒तो म्रि॒यत॑ ए॒वं-वाँ ए॒ष म्रि॑यते॒ यस्या॒ग्निरुख्य॑ उ॒द्वाय॑ति॒ यन्नि॑र्म॒न्थ्य॑-ङ्कु॒र्या-द्विच्छि॑न्द्या॒-द्भ्रातृ॑व्यमस्मै जनये॒-थ्स ए॒व पुनः॑ प॒रीद्ध्य॒-स्स्वादे॒वैनं॒-योँने᳚र्जनयति॒ नास्मै॒ भ्रातृ॑व्य-ञ्जनयति॒ तमो॒ वा ए॒त-ङ्गृ॑ह्णाति॒ यस्या॒ग्निरुख्य॑ उ॒द्वाय॑ति मृ॒त्युस्तमः॑ कृ॒ष्णं-वाँसः॑ कृ॒ष्णा धे॒नुर्दक्षि॑णा॒ तम॑सै॒- [तम॑सा, ए॒व तमो॑] 17
-व तमो॑ मृ॒त्युमप॑ हते॒ हिर॑ण्य-न्ददाति॒ ज्योति॒र्वै हिर॑ण्य॒-ञ्ज्योति॑षै॒व तमो-ऽप॑ ह॒ते-ऽथो॒ तेजो॒ वै हिर॑ण्य॒-न्तेज॑ ए॒वा-ऽऽत्म-न्ध॑त्ते॒ सुव॒र्न घ॒र्म-स्स्वाहा॒ सुव॒र्ना-ऽर्क-स्स्वाहा॒ सुव॒र्न शु॒क्र-स्स्वाहा॒ सुव॒र्न ज्योति॒-स्स्वाहा॒ सुव॒र्न सूर्य॒-स्स्वाहा॒ ऽर्को वा ए॒ष यद॒ग्नि-र॒सा-वा॑दि॒त्यो᳚- [यद॒ग्नि-र॒सा-वा॑दि॒त्यः, आ॒श्व॒मे॒धो यदे॒ता] 18
-ऽश्वमे॒धो यदे॒ता आहु॑ती र्जु॒होत्य॑र्का-श्वमे॒धयो॑रे॒व ज्योतीग्ं॑षि॒ स-न्द॑धात्ये॒ष ह॒ त्वा अ॑र्काश्वमे॒धी यस्यै॒तद॒ग्नौ क्रि॒यत॒ आपो॒ वा इ॒दमग्रे॑ सलि॒लमा॑सी॒-थ्स ए॒ता-म्प्र॒जाप॑तिः प्रथ॒मा-ञ्चिति॑मपश्य॒-त्तामुपा॑धत्त॒ तदि॒यम॑भव॒-त्तं-विँ॒श्वक॑र्मा-ऽब्रवी॒दुप॒ त्वा-ऽऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚-ऽस्तीत्य॑- [लो॒को᳚-ऽस्तीति॑, अ॒ब्र॒वी॒-थ्स] 19
-त्यब्रवी॒-थ्स ए॒ता-न्द्वि॒तीया॒-ञ्चिति॑मपश्य॒-त्तामुपा॑धत्त॒ तद॒न्तरि॑क्षमभव॒-थ्स य॒ज्ञः प्र॒जाप॑तिमब्रवी॒दुप॒ त्वा-ऽऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚-ऽस्तीत्य॑ब्रवी॒-थ्स वि॒श्वक॑र्माण-मब्रवी॒दुप॒ त्वा-ऽऽया॒नीति॒ केन॑ मो॒पैष्य॒सीति॒ दिश्या॑भि॒रित्य॑ब्रवी॒-त्त-न्दिश्या॑भिरु॒पै-त्ता उपा॑धत्त॒ ता दिशो॑- [ता दिशः॑, अ॒भ॒व॒न्-थ्स] 20
-ऽभव॒न्-थ्स प॑रमे॒ष्ठी प्र॒जाप॑तिमब्रवी॒दुप॒ त्वा-ऽऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚-ऽस्तीत्य॑ब्रवी॒-थ्स वि॒श्वक॑र्माण-ञ्च य॒ज्ञ-ञ्चा᳚ब्रवी॒दुप॑ वा॒मा ऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚-ऽस्तीत्य॑ब्रूता॒ग्ं॒ स ए॒ता-न्तृ॒तीया॒-ञ्चिति॑मपश्य॒-त्तामुपा॑धत्त॒ तद॒साव॑भव॒-थ्स आ॑दि॒त्यः प्र॒जाप॑ति-मब्रवी॒दुप॒ त्वा- [-मब्रवी॒दुप॒ त्वा, आया॒नीति॒] 21
-ऽऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚-ऽस्तीत्य॑ब्रवी॒-थ्स वि॒श्वक॑र्माण-ञ्च य॒ज्ञ-ञ्चा᳚ब्रवी॒दुप॑ वा॒मा-ऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚-ऽस्तीत्य॑ब्रूता॒ग्ं॒ स प॑रमे॒ष्ठिन॑मब्रवी॒दुप॒ त्वा-ऽऽया॒नीति॒ केन॑ मो॒पैष्य॒सीति॑ लोक-म्पृ॒णयेत्य॑ब्रवी॒-त्तं-लोँ॑क-म्पृ॒णयो॒पै-त्तस्मा॒दया॑तयाम्नी लोक-म्पृ॒णा-ऽया॑तयामा॒ ह्य॑सा- [ह्य॑सौ, आ॒दि॒त्यस्तानृष॑यो] 22
-वा॑दि॒त्यस्तानृष॑यो ऽब्रुव॒न्नुप॑ व॒ आ-ऽया॒मेति॒ केन॑ न उ॒पैष्य॒थेति॑ भू॒म्नेत्य॑ब्रुव॒-न्ता-न्द्वाभ्या॒-ञ्चिती᳚भ्यामु॒पाय॒न्-थ्स पञ्च॑चितीक॒-स्सम॑पद्यत॒ य ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते भूया॑ने॒व भ॑वत्य॒भीमान् ँलो॒काञ्ज॑यति वि॒दुरे॑न-न्दे॒वा अथो॑ ए॒तासा॑मे॒व दे॒वता॑ना॒ग्ं॒ सायु॑ज्य-ङ्गच्छति ॥ 23 ॥
(तम॑सा - ऽऽदि॒त्यो᳚ - ऽस्तीति॒ - दिश॑ - आदि॒त्यः प्र॒जाप॑तिमब्रवी॒दुप॑ त्वा॒ - ऽसौ - पञ्च॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 5)
वयो॒ वा अ॒ग्निर्यद॑ग्नि॒चि-त्प॒क्षिणो᳚-ऽश्ञी॒या-त्तमे॒वाग्निम॑द्या॒दा-र्ति॒मार्च्छे᳚-थ्सं​वँथ्स॒रं-व्रँ॒त-ञ्च॑रे-थ्सं​वँथ्स॒रग्ं हि व्र॒त-न्नाति॑ प॒शुर्वा ए॒ष यद॒ग्निर्​हि॒नस्ति॒ खलु॒ वै त-म्प॒शुर्य ए॑न-म्पु॒रस्ता᳚-त्प्र॒त्यञ्च॑मुप॒चर॑ति॒ तस्मा᳚-त्प॒श्चा-त्प्रांउ॑प॒चर्य॑ आ॒त्मनो-ऽहिग्ं॑सायै॒ तेजो॑-ऽसि॒ तेजो॑ मे यच्छ पृथि॒वीं-यँ॑च्छ [पृथि॒वीं-यँ॑च्छ, पृ॒थि॒व्यै मा॑ पाहि॒] 24
पृथि॒व्यै मा॑ पाहि॒ ज्योति॑रसि॒ ज्योति॑र्मे यच्छा॒न्तरि॑क्षं-यँच्छा॒न्तरि॑क्षान्मा पाहि॒ सुव॑रसि॒ सुव॑र्मे यच्छ॒ दिवं॑-यँच्छ दि॒वो मा॑ पा॒हीत्या॑है॒ताभि॒र्वा इ॒मे लो॒का विधृ॑ता॒ यदे॒ता उ॑प॒दधा᳚त्ये॒षां-लोँ॒कानां॒-विँधृ॑त्यै स्वयमातृ॒ण्णा उ॑प॒धाय॑ हिरण्येष्ट॒का उप॑दधाती॒मे वै लो॒का-स्स्व॑यमातृ॒ण्णा ज्योति॒र्॒हिर॑ण्यं॒-यँ-थ्स्व॑यमातृ॒ण्णा उ॑प॒धाय॑ [उ॑प॒धाय॑, हि॒र॒ण्ये॒ष्ट॒का उ॑प॒दधा॑ती॒-] 25
हिरण्येष्ट॒का उ॑प॒दधा॑ती॒मा-ने॒वैताभि॑-र्लो॒का-ञ्ज्योति॑ष्मतः कुरु॒ते-ऽथो॑ ए॒ताभि॑रे॒वास्मा॑ इ॒मे लो॒काः प्र भा᳚न्ति॒ यास्ते॑ अग्ने॒ सूर्ये॒ रुच॑ उद्य॒तो दिव॑मात॒न्वन्ति॑ र॒श्मिभिः॑ । ताभि॒-स्सर्वा॑भी रु॒चे जना॑य नस्कृधि ॥ या वो॑ देवा॒-स्सूर्ये॒ रुचो॒ गोष्वश्वे॑षु॒ या रुचः॑ । इन्द्रा᳚ग्नी॒ ताभि॒-स्सर्वा॑भी॒ रुच॑-न्नो धत्त बृहस्पते ॥ रुच॑न्नो धेहि [धेहि, ब्रा॒ह्म॒णेषु॒ रुच॒ग्ं॒] 26
ब्राह्म॒णेषु॒ रुच॒ग्ं॒ राज॑सु नस्कृधि । रुचं॑-विँ॒श्ये॑षु शू॒द्रेषु॒ मयि॑ धेहि रु॒चा रुच᳚म् ॥ द्वे॒धा वा अ॒ग्नि-ञ्चि॑क्या॒नस्य॒ यश॑ इन्द्रि॒य-ङ्ग॑च्छत्य॒ग्निं-वाँ॑ चि॒तमी॑जा॒नं-वाँ॒ यदे॒ता आहु॑तीर्जु॒होत्या॒त्मन्ने॒व यश॑ इन्द्रि॒य-न्ध॑त्त ईश्व॒रो वा ए॒ष आर्ति॒मार्तो॒र्यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॒न्वन्न॑धि॒ क्राम॑ति॒ तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒ इति॑ वारु॒ण्यर्चा [इति॑ वारु॒ण्यर्चा, जु॒हु॒या॒च्छान्ति॑-] 27
जु॑हुया॒च्छान्ति॑-रे॒वैषा ऽग्नेर्गुप्ति॑रा॒त्मनो॑ ह॒विष्कृ॑तो॒ वा ए॒ष यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॑नु॒ते यथा॒ वै ह॒वि-स्स्कन्द॑त्ये॒वं-वाँ ए॒ष स्क॑न्दति॒ यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॒त्वा स्त्रिय॑मु॒पैति॑ मैत्रावरु॒ण्या-ऽऽमिक्ष॑या यजेत मैत्रावरु॒णता॑-मे॒वोपै᳚त्या॒त्मनो ऽस्क॑न्दाय॒ यो वा अ॒ग्निमृ॑तु॒स्थां-वेँद॒र्तुर्-ऋ॑तुरस्मै॒ कल्प॑मान एति॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति सं​वँथ्स॒रो वा अ॒ग्निर्- [वा अ॒ग्निः, ऋ॒तु॒स्था-स्तस्य॑] 28
-ऋ॑तु॒स्था-स्तस्य॑ वस॒न्त-श्शिरो᳚ ग्री॒ष्मो दक्षि॑णः प॒क्षो व॒र्॒षाः पुच्छग्ं॑ श॒रदुत्त॑रः प॒क्षो हे॑म॒न्तो मद्ध्य॑-म्पूर्वप॒क्षा-श्चित॑यो¶प॒क्षाः पुरी॑ष-महोरा॒त्राणीष्ट॑का ए॒ष वा अ॒ग्निर्-ऋ॑तु॒स्था य ए॒वं-वेँद॒र्तुर्-ऋ॑तुरस्मै॒ कल्प॑मान एति॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒त-ञ्ज्यैष्ठ्य॑कामो॒ न्य॑धत्त॒ ततो॒ वै स ज्यैष्ठ्य॑मगच्छ॒द्य ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते ज्यैष्ठ्य॑मे॒व ग॑च्छति ॥ 29 ॥
(पृ॒थि॒वीं-यँ॑च्छ॒ - य-थ्स्व॑यमातृ॒ण्णा उ॑प॒धाय॑ - धेह्यृ॒ - चा - ग्नि - श्चि॑नु॒ते - त्रीणि॑ च) (अ. 6)
यदाकू॑ता-थ्स॒मसु॑स्रोद्धृ॒दो वा॒ मन॑सो वा॒ सम्भृ॑त॒-ञ्चक्षु॑षो वा । तमनु॒ प्रेहि॑ सुकृ॒तस्य॑ लो॒कं-यँत्रर्​ष॑यः प्रथम॒जा ये पु॑रा॒णाः ॥ ए॒तग्ं स॑धस्थ॒ परि॑ ते ददामि॒ यमा॒वहा᳚च्छेव॒धि-ञ्जा॒तवे॑दाः । अ॒न्वा॒ग॒न्ता य॒ज्ञप॑तिर्वो॒ अत्र॒ तग्ग्​ स्म॑ जानीत पर॒मे व्यो॑मन्न् ॥ जा॒नी॒तादे॑न-म्पर॒मे व्यो॑म॒-न्देवा᳚-स्सधस्था वि॒द रू॒पम॑स्य । यदा॒गच्छा᳚- [यदा॒गच्छा᳚त्, प॒थिभि॑-र्देव॒यानै॑] 30
-त्प॒थिभि॑-र्देव॒यानै॑-रिष्टापू॒र्ते कृ॑णुता-दा॒वि-र॑स्मै ॥ स-म्प्र च्य॑वद्ध्व॒-मनु॒ स-म्प्र या॒ताग्ने॑ प॒थो दे॑व॒याना᳚न् कृणुद्ध्वम् । अ॒स्मिन्-थ्स॒धस्थे॒ अद्ध्युत्त॑रस्मि॒न् विश्वे॑ देवा॒ यज॑मानश्च सीदत ॥ प्र॒स्त॒रेण॑ परि॒धिना᳚ स्रु॒चा वेद्या॑ च ब॒र्॒हिषा᳚ । ऋ॒चेमं-यँ॒ज्ञ-न्नो॑ वह॒ सुव॑र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे ॥ यदि॒ष्टं-यँ-त्प॑रा॒दानं॒-यँद्द॒त्तं-याँ च॒ दक्षि॑णा । त- [तत्, अ॒ग्नि-] 31
-द॒ग्नि-र्वै᳚श्वकर्म॒ण-स्सुव॑र्दे॒वेषु॑ नो दधत् ॥ येना॑ स॒हस्रं॒-वँह॑सि॒ येना᳚ग्ने सर्ववेद॒सम् । तेने॒मं-यँ॒ज्ञ-न्नो॑ वह॒ सुव॑र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे ॥ येना᳚ग्ने॒ दक्षि॑णा यु॒क्ता य॒ज्ञं-वँह॑न्त्यृ॒त्विजः॑ । तेने॒मं-यँ॒ज्ञ-न्नो॑ वह॒ सुव॑र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे ॥ येना᳚-ऽग्ने सु॒कृतः॑ प॒था मधो॒र्धारा᳚ व्यान॒शुः । तेने॒मं-यँ॒ज्ञ-न्नो॑ वह॒ सुव॑र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे ॥ यत्र॒ धारा॒ अन॑पेता॒ मधो᳚र्घृ॒तस्य॑ च॒ याः । तद॒ग्निर्वै᳚श्वकर्म॒ण-स्सुव॑र्दे॒वेषु॑ नो दधत् ॥ 32 ॥
(आ॒गच्छा॒त् - त - द्वया॑न॒शु स्तेने॒मं-यँ॒ज्ञ-न्नो॑ वह॒ सुव॑र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे॒ - चतु॑र्दश च) (अ. 7)
यास्ते॑ अग्ने स॒मिधो॒ यानि॒ धाम॒ या जि॒ह्वा जा॑तवेदो॒ यो अ॒र्चिः । ये ते॑ अग्ने मे॒डयो॒ य इन्द॑व॒स्तेभि॑रा॒त्मान॑-ञ्चिनुहि प्रजा॒नन्न् ॥ उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञो वा ए॒ष यद॒ग्निः किं-वाँ-ऽहै॒तस्य॑ क्रि॒यते॒ किं-वाँ॒ न यद्वा अ॑द्ध्व॒र्यु-र॒ग्नेश्चि॒न्वन्न॑-न्त॒रेत्या॒त्मनो॒ वै तद॒न्तरे॑ति॒ यास्ते॑ अग्ने स॒मिधो॒ यानि॒ [स॒मिधो॒ यानि॑, धामेत्या॑है॒षा] 33
धामेत्या॑है॒षा वा अ॒ग्ने-स्स्व॑य-ञ्चि॒तिर॒ग्निरे॒व तद॒ग्नि-ञ्चि॑नोति॒ नाद्ध्व॒र्युरा॒त्मनो॒-ऽन्तरे॑ति॒ चत॑स्र॒ आशाः॒ प्रच॑रन्त्व॒ग्नय॑ इ॒म-न्नो॑ य॒ज्ञ-न्न॑यतु प्रजा॒नन्न् । घृ॒त-म्पिन्व॑न्न॒जरग्ं॑ सु॒वीर॒-म्ब्रह्म॑ स॒मि-द्भ॑व॒त्याहु॑तीनाम् ॥ सु॒व॒र्गाय॒ वा ए॒ष लो॒कायोप॑ धीयते॒ य-त्कू॒र्मश्चत॑स्र॒ आशाः॒ प्र च॑रन्त्व॒ग्नय॒ इत्या॑ह॒ [इत्या॑ह, दिश॑ ए॒वैतेन॒] 34
दिश॑ ए॒वैतेन॒ प्र जा॑नाती॒म-न्नो॑ य॒ज्ञ-न्न॑यतु प्रजा॒नन्नित्या॑ह सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या॒भिनी᳚त्यै॒ ब्रह्म॑ स॒मि-द्भ॑व॒त्याहु॑तीना॒-मित्या॑ह॒ ब्रह्म॑णा॒ वै दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒न्॒ य-द्ब्रह्म॑ण्वत्योप॒दधा॑ति॒ ब्रह्म॑णै॒व त-द्यज॑मान-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒ष यद॒ग्निस्तस्य॑ प्र॒जाः प॒शव॒-श्छन्दाग्ं॑सि रू॒पग्ं सर्वा॒न्॒ वर्णा॒निष्ट॑काना-ङ्कुर्या-द्रू॒पेणै॒व प्र॒जा-म्प॒शून् छन्दा॒ग्॒स्यव॑ रु॒न्धे-ऽथो᳚ प्र॒जाभ्य॑ ए॒वैन॑-म्प॒शुभ्य॒-श्छन्दो᳚भ्यो ऽव॒रुद्ध्य॑ चिनुते ॥ 35 ॥
(यान्य॒ - ग्नय॒ इत्या॒हे - ष्ट॑काना॒ग्ं॒ - षोड॑श च) (अ. 8)
मयि॑ गृह्णा॒म्यग्रे॑ अ॒ग्निग्ं रा॒यस्पोषा॑य सुप्रजा॒स्त्वाय॑ सु॒वीर्या॑य । मयि॑ प्र॒जा-म्मयि॒ वर्चो॑ दधा॒म्यरि॑ष्टा-स्स्याम त॒नुवा॑ सु॒वीराः᳚ ॥ यो नो॑ अ॒ग्निः पि॑तरो हृ॒थ्स्व॑न्तरम॑र्त्यो॒ मर्त्याग्ं॑ आवि॒वेश॑ । तमा॒त्म-न्परि॑ गृह्णीमहे व॒य-म्मा सो अ॒स्माग्ं अ॑व॒हाय॒ परा॑ गात् ॥ यद॑द्ध्व॒र्युरा॒त्मन्न॒ग्निम-गृ॑हीत्वा॒-ऽग्नि-ञ्चि॑नु॒याद्यो᳚-ऽस्य॒ स्वो᳚-ऽग्निस्तमपि॒ [स्वो᳚-ऽग्निस्तमपि॑, यज॑मानाय] 36
यज॑मानाय चिनुयाद॒ग्नि-ङ्खलु॒ वै प॒शवो-ऽनूप॑ तिष्ठन्ते-ऽप॒क्रामु॑का अस्मा-त्प॒शवः॑ स्यु॒र्मयि॑ गृह्णा॒म्यग्रे॑ अ॒ग्निमित्या॑हा॒-ऽऽत्मन्ने॒व स्वम॒ग्नि-न्दा॑धार॒ नास्मा᳚-त्प॒शवो-ऽप॑ क्रामन्ति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ यन्मृच्चा-ऽऽप॑श्चा॒ग्ने-र॑ना॒द्य-मथ॒ कस्मा᳚न्मृ॒दा चा॒द्भिश्चा॒-ऽग्निश्ची॑यत॒ इति॒ यद॒द्भि-स्सं॒-यौँ- [यद॒द्भि-स्सं॒-यौँति॑, आपो॒ वै] 37
-त्यापो॒ वै सर्वा॑ दे॒वता॑ दे॒वता॑भिरे॒वैन॒ग्ं॒ सग्ं सृ॑जति॒ यन्मृ॒दा चि॒नोती॒यं-वाँ अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रो᳚-ऽग्निनै॒व तद॒ग्नि-ञ्चि॑नोति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ यन्मृ॒दा चा॒द्भिश्चा॒ग्निश्ची॒यते-ऽथ॒ कस्मा॑द॒ग्निरु॑च्यत॒ इति॒ यच्छन्दो॑भि-श्चि॒नोत्य॒ग्नयो॒ वै छन्दाग्ं॑सि॒ तस्मा॑द॒ग्निरु॑च्य॒ते-ऽथो॑ इ॒यं-वाँ अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रो य- [अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रो यत्, मृ॒दा चि॒नोति॒] 38
-न्मृ॒दा चि॒नोति॒ तस्मा॑द॒ग्निरु॑च्यते हिरण्येष्ट॒का उप॑ दधाति॒ ज्योति॒र्वै हिर॑ण्य॒-ञ्ज्योति॑रे॒वा-ऽस्मि॑-न्दधा॒त्यथो॒ तेजो॒ वै हिर॑ण्य॒-न्तेज॑ ए॒वा-ऽऽत्म-न्ध॑त्ते॒ यो वा अ॒ग्निग्ं स॒र्वतो॑मुख-ञ्चिनु॒ते सर्वा॑सु प्र॒जास्वन्न॑मत्ति॒ सर्वा॒ दिशो॒-ऽभि ज॑यति गाय॒त्री-म्पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति त्रि॒ष्टुभ॑-न्दक्षिण॒तो जग॑ती-म्प॒श्चाद॑नु॒ष्टुभ॑मुत्तर॒तः प॒ङ्क्ति-म्मद्ध्य॑ ए॒ष वा अ॒ग्नि-स्स॒र्वतो॑मुख॒स्तं-यँ ए॒वं-विँ॒द्वाग्​श्चि॑नु॒ते सर्वा॑सु प्र॒जास्वन्न॑मत्ति॒ सर्वा॒ दिशो॒-ऽभि ज॑य॒त्यथो॑ दि॒श्ये॑व दिश॒-म्प्र व॑यति॒ तस्मा᳚-द्दि॒शि दि-क्प्रोता᳚ ॥ 39 ॥
(अपि॑-सं॒​यौँति॑-वैश्वान॒रो य-दे॒ष वै-पञ्च॑विग्ंशतिश्च) (अ. 9)
प्र॒जाप॑ति-र॒ग्नि-म॑सृजत॒ सो᳚-ऽस्मा-थ्सृ॒ष्टः प्रा-म्प्रा-ऽद्र॑व॒-त्तस्मा॒ अश्व॒-म्प्रत्या᳚स्य॒-थ्स द॑क्षि॒णा-ऽऽव॑र्तत॒ तस्मै॑ वृ॒ष्णि-म्प्रत्या᳚स्य॒-थ्स प्र॒त्यङ्ङा-ऽव॑र्तत॒ तस्मा॑ ऋष॒भ-म्प्रत्या᳚स्य॒-थ्स उद॒ङ्ङा-ऽव॑र्तत॒ तस्मै॑ ब॒स्त-म्प्रत्या᳚स्य॒-थ्स ऊ॒र्ध्वो᳚-ऽद्रव॒-त्तस्मै॒ पुरु॑ष॒-म्प्रत्या᳚स्य॒द्य-त्प॑शुशी॒र्॒षाण्यु॑प॒दधा॑ति स॒र्वत॑ ए॒वैन॑- [ए॒वैन᳚म्, अ॒व॒रुद्ध्य॑ चिनुत] 40
-मव॒रुद्ध्य॑ चिनुत ए॒ता वै प्रा॑ण॒भृत॒-श्चक्षु॑ष्मती॒रिष्ट॑का॒ य-त्प॑शुशी॒र्॒षाणि॒ य-त्प॑शुशी॒र्॒षाण्यु॑प॒दधा॑ति॒ ताभि॑रे॒व यज॑मानो॒-ऽमुष्मि॑ँल्लो॒के प्राणि॒त्यथो॒ ताभि॑रे॒वास्मा॑ इ॒मे लो॒काः प्र भा᳚न्ति मृ॒दा-ऽभि॒लिप्योप॑ दधाति मेद्ध्य॒त्वाय॑ प॒शुर्वा ए॒ष यद॒ग्निरन्न॑-म्प॒शव॑ ए ॒ष खलु॒ वा अ॒ग्निर्य-त्प॑शुशी॒र्॒षाणि॒ य-ङ्का॒मये॑त॒ कनी॑यो॒-ऽस्या-ऽन्नग्ग्॑ - [कनी॑यो॒-ऽस्या-ऽन्न᳚म्, स्या॒दिति॑] 41
स्या॒दिति॑ सन्त॒रा-न्तस्य॑ पशुशी॒र्॒षाण्युप॑ दद्ध्या॒-त्कनी॑य ए॒वास्यान्न॑-म्भवति॒ य-ङ्का॒मये॑त स॒माव॑द॒स्यान्नग्ग्॑ स्या॒दिति॑ मद्ध्य॒तस्तस्योप॑ दद्ध्या-थ्स॒माव॑-दे॒वास्यान्न॑-म्भवति॒ य-ङ्का॒मये॑त॒ भूयो॒-ऽस्या-ऽन्नग्ग्॑ स्या॒दित्यन्ते॑षु॒ तस्य॑ व्यु॒दूह्योप॑ दद्ध्यादन्त॒त ए॒वास्मा॒ अन्न॒मव॑ रुन्धे॒ भूयो॒-ऽस्यान्न॑-म्भवति ॥ 42 ॥
(ए॒न॒- म॒स्यान्नं॒ - भूयो॒-ऽस्या-ऽन्न॑-म्भवति) (अ. 10)
स्ते॒गा-न्दग्ग्​ष्ट्रा᳚भ्या-म्म॒ण्डूका॒न् जम्भ्ये॑भि॒राद॑कां-खा॒देनोर्जग्ं॑ सग्ं सू॒देना-ऽर॑ण्य॒-ञ्जाम्बी॑लेन॒ मृद॑-म्ब॒र्​स्वे॑भि॒-श्शर्क॑राभि॒रव॑का॒मव॑काभि॒-श्शर्क॑रामुथ्सा॒देन॑ जि॒ह्वाम॑वक्र॒न्देन॒ तालु॒ग्ं॒ सर॑स्वती-ञ्जिह्वा॒ग्रेण॑ ॥ 43 ॥
(स्ते॒गान् - द्वाविग्ं॑शतिः) (अ. 11)
वाज॒ग्ं॒ हनू᳚भ्याम॒प आ॒स्ये॑ना-ऽऽदि॒त्या-ञ्छ्मश्रु॑भि-रुपया॒म-मध॑रे॒णोष्ठे॑न॒ सदुत्त॑रे॒णान्त॑रेणा-नूका॒श-म्प्र॑का॒शेन॒ बाह्यग्ग्॑ स्तनयि॒त्नु-न्नि॑र्बा॒धेन॑ सूर्या॒ग्नी चक्षु॑र्भ्यां-विँ॒द्युतौ॑ क॒नान॑काभ्याम॒शनि॑-म्म॒स्तिष्के॑ण॒ बल॑-म्म॒ज्जभिः॑ ॥ 44 ॥
(वाज॒-म्पञ्च॑विग्ंशतिः) (अ. 12)
कू॒र्मा-ञ्छ॒फैर॒च्छला॑भिः क॒पिञ्ज॑ला॒न्​थ्साम॒ कुष्ठि॑काभिर्ज॒व-ञ्जङ्घा॑भिरग॒द-ञ्जानु॑भ्यां-वीँ॒र्य॑-ङ्कु॒हाभ्या᳚-म्भ॒य-म्प्र॑चा॒लाभ्या॒-ङ्गुहो॑पप॒क्षाभ्या॑-म॒श्विना॒वग्ं सा᳚भ्या॒मदि॑तिग्ं शी॒र्​ष्णा निर्-ऋ॑ति॒-न्निर्जा᳚ल्मकेन शी॒र्​ष्णा ॥ 45 ॥
(कू॒र्मान्-त्रयो॑विग्ंशतिः) (अ. 13)
योक्त्र॒-ङ्गृद्ध्रा॑भिर्यु॒गमान॑तेन चि॒त्त-म्मन्या॑भि-स्सङ्क्रो॒शा-न्प्रा॒णैः प्र॑का॒शेन॒ त्वच॑-म्पराका॒शेनान्त॑रा-म्म॒शका॒न् केशै॒रिन्द्र॒ग्ग्॒ स्वप॑सा॒ वहे॑न॒ बृह॒स्पतिग्ं॑ शकुनिसा॒देन॒ रथ॑मु॒ष्णिहा॑भिः ॥ 46 ॥
(योक्त्र॒ - मेक॑विग्ंशतिः) (अ. 14)
मि॒त्रावरु॑णौ॒ श्रोणी᳚भ्यामिन्द्रा॒ग्नी शि॑ख॒ण्डाभ्या॒-मिन्द्रा॒बृह॒स्पती॑ ऊ॒रुभ्या॒मिन्द्रा॒विष्णू॑ अष्ठी॒वद्भ्याग्ं॑ सवि॒तार॒-म्पुच्छे॑न गन्ध॒र्वाञ्छेपे॑ना-फ्स॒रसो॑ मु॒ष्काभ्या॒-म्पव॑मान-म्पा॒युना॑ प॒वित्र॒-म्पोत्रा᳚भ्यामा॒क्रम॑णग्ग्​ स्थू॒राभ्या᳚-म्प्रति॒क्रम॑ण॒-ङ्कुष्ठा᳚भ्याम् ॥ 47 ॥
(मि॒त्रावरु॑णौ॒ - द्वाविग्ं॑शतिः) (अ. 15)
इन्द्र॑स्य क्रो॒डो ऽदि॑त्यै पाज॒स्य॑-न्दि॒शा-ञ्ज॒त्रवो॑ जी॒मूता᳚न् हृदयौप॒शाभ्या॑-म॒न्तरि॑क्ष-म्पुरि॒तता॒ नभ॑ उद॒र्ये॑णेन्द्रा॒णी-म्प्ली॒ह्ना व॒ल्मीका᳚न् क्लो॒म्ना गि॒री-न्प्ला॒शिभिः॑ समु॒द्रमु॒दरे॑ण वैश्वान॒र-म्भस्म॑ना ॥ 48 ॥
(इन्द्र॑स्य॒ - द्वावि॑शतिः॒) (अ. 16)
पू॒ष्णो व॑नि॒ष्ठुर॑न्धा॒हे-स्स्थू॑रगु॒दा स॒र्पा-न्गुदा॑भिर्-ऋ॒तू-न्पृ॒ष्टीभि॒र्दिव॑-म्पृ॒ष्ठेन॒ वसू॑ना-म्प्रथ॒मा कीक॑सा रु॒द्राणा᳚-न्द्वि॒तीया॑ ऽऽदि॒त्याना᳚-न्तृ॒तीया ऽङ्गि॑रसा-ञ्चतु॒र्थी सा॒द्ध्याना᳚-म्पञ्च॒मी विश्वे॑षा-न्दे॒वानाग्ं॑ ष॒ष्ठी ॥ 49 ॥
(पू॒ष्ण - श्चतु॑र्विग्ंशतिः) (अ. 17)
ओजो᳚ ग्री॒वाभि॒-र्निर्-ऋ॑तिम॒स्थभि॒रिन्द्र॒ग्ग्॒ स्वप॑सा॒ वहे॑न रु॒द्रस्य॑ विच॒ल-स्स्क॒न्धो॑ ऽहोरा॒त्रयो᳚र्द्वि॒तीयो᳚ ऽर्धमा॒साना᳚-न्तृ॒तीयो॑ मा॒सा-ञ्च॑तु॒र्थ ऋ॑तू॒ना-म्प॑ञ्च॒म-स्सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ ष॒ष्ठः ॥ 50 ॥
(ओजो॑ - विग्ंश॒तिः) (अ. 18)
आ॒न॒न्द-न्न॒न्दथु॑ना॒ काम॑-म्प्रत्या॒साभ्या᳚-म्भ॒यग्ं शि॑ती॒मभ्या᳚-म्प्र॒शिष॑-म्प्रशा॒साभ्याग्ं॑ सूर्याचन्द्र॒मसौ॒ वृक्या᳚भ्याग्​ श्यामशब॒लौ मत॑स्नाभ्यां॒-व्युँ॑ष्टिग्ं रू॒पेण॒ निम्रु॑क्ति॒मरू॑पेण ॥ 51 ॥
(आ॒न॒न्दग्ं - षोड॑श) (अ. 19)
अह॑र्मा॒ग्ं॒सेन॒ रात्रि॒-म्पीव॑सा॒-ऽपो यू॒षेण॑ घृ॒तग्ं रसे॑न॒ श्यां-वँस॑या दू॒षीका॑भिर्-ह्रा॒दुनि॒-मश्रु॑भिः॒ पृष्वा॒-न्दिवग्ं॑ रू॒पेण॒ नक्ष॑त्राणि॒ प्रति॑रूपेण पृथि॒वी-ञ्चर्म॑णा छ॒वी-ञ्छ॒व्यो॑ पाकृ॑ताय॒ स्वाहा ऽऽल॑ब्धाय॒ स्वाहा॑ हु॒ताय॒ स्वाहा᳚ ॥ 52 ॥
(अह॑र॒ - ष्टाविग्ं॑शतिः) (अ. 20)
अ॒ग्नेः प॑क्ष॒ति-स्सर॑स्वत्यै॒ निप॑क्षति॒-स्सोम॑स्य तृ॒तीया॒-ऽपा-ञ्च॑तु॒र्थ्योष॑धीना-म्पञ्च॒मी सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ ष॒ष्ठी म॒रुताग्ं॑ सप्त॒मी बृह॒स्पते॑रष्ट॒मी मि॒त्रस्य॑ नव॒मी वरु॑णस्य दश॒मीन्द्र॑स्यैकाद॒शी विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-न्द्वाद॒शी द्यावा॑पृथि॒व्योः पा॒र्​श्वं-यँ॒मस्य॑ पाटू॒रः ॥ 53 ॥
(अ॒ग्ने-रेका॒न्न त्रि॒ग्ं॒शत्) (अ. 21)
वा॒योः प॑क्ष॒ति-स्सर॑स्वतो॒ निप॑क्षति-श्च॒न्द्रम॑स-स्तृ॒तीया॒ नक्ष॑त्राणा-ञ्चतु॒र्थी स॑वि॒तुः प॑ञ्च॒मी रु॒द्रस्य॑ ष॒ष्ठी स॒र्पाणाग्ं॑ सप्त॒म्य॑र्य॒म्णो᳚-ऽष्ट॒मी त्वष्टु॑र्नव॒मी धा॒तुर्द॑श॒मीन्द्रा॒ण्या ए॑काद॒श्यदि॑त्यै द्वाद॒शी द्यावा॑पृथि॒व्योः पा॒र्​श्वं-यँ॒म्यै॑ पाटू॒रः ॥ 54 ॥
(वा॒यो - र॒ष्टाविग्ं॑शतिः) (अ. 22)
पन्था॑मनू॒वृग्भ्या॒ग्ं॒ सन्त॑तिग्ग्​ स्नाव॒न्या᳚भ्या॒ग्ं॒ शुका᳚-न्पि॒त्तेन॑ हरि॒माणं॑-यँ॒क्ना हली᳚क्ष्णा-न्पापवा॒तेन॑ कू॒श्माञ्छक॑भि-श्शव॒र्तानूव॑द्ध्येन॒ शुनो॑ वि॒शस॑नेन स॒र्पान् ँलो॑हितग॒न्धेन॒ वयाग्ं॑सि पक्वग॒न्धेन॑ पि॒पीलि॑काः प्रशा॒देन॑ ॥ 55 ॥
(पन्थां॒ - द्वाविग्ं॑शतिः) (अ. 23)
क्रमै॒रत्य॑क्रमी-द्वा॒जी विश्वै᳚र्दे॒वैर्य॒ज्ञियै᳚-स्सं​विँदा॒नः । स नो॑ नय सुकृ॒तस्य॑ लो॒क-न्तस्य॑ ते व॒यग्ग्​ स्व॒धया॑ मदेम ॥ 56 ॥
(क्रमै॑ - र॒ष्टाद॑श) (अ. 24)
द्यौस्ते॑ पृ॒ष्ठ-म्पृ॑थि॒वी स॒धस्थ॑मा॒त्मान्तरि॑क्षग्ं समु॒द्रो योनि॒-स्सूर्य॑स्ते॒ चक्षु॒र्वातः॑ प्रा॒णश्च॒न्द्रमा॒-श्श्रोत्र॒-म्मासा᳚श्चार्धमा॒साश्च॒ पर्वा᳚ण्यृ॒तवोङ्गा॑नि सं​वँथ्स॒रो म॑हि॒मा ॥ 57 ॥
(द्यौ - पञ्च॑विग्ंशतिः) (अ. 25)
अ॒ग्निः प॒शुरा॑सी॒-त्तेना॑यजन्त॒ स ए॒तं-लोँ॒कम॑जय॒-द्यस्मि॑न्न॒ग्नि-स्स ते॑ लो॒कस्त-ञ्जे᳚ष्य॒स्यथाव॑ जिघ्र वा॒युः प॒शुरा॑सी॒-त्तेना॑यजन्त॒ स ए॒तं-लोँ॒कम॑जय॒-द्यस्मि॑न् वा॒यु-स्स ते॑ लो॒कस्तस्मा᳚-त्त्वा॒-ऽन्तरे᳚ष्यामि॒ यदि॒ नाव॒जिघ्र॑स्यादि॒त्यः प॒शुरा॑सी॒-त्तेना॑यजन्त॒ स ए॒तं-लोँ॒कम॑जय॒-द्यस्मि॑-न्नादि॒त्य-स्स ते॑ लो॒कस्त-ञ्जे᳚ष्यसि॒ यद्य॑व॒जिघ्र॑सि ॥ 58 ॥
(यस्मि॑ - न्न॒ष्टौ च॑) (अ. 26)
(यो वा अय॑थादेवत॒ - न्त्वाम॑ग्न॒ - इन्द्र॑स्य॒ - चित्तिं॒ - ँयथा॒ वै - वयो॒ वै - यदाकू॑ता॒--द्यास्ते॑ अग्ने॒ - मयि॑ गृह्णामि - प्र॒जाप॑ति॒-स्सो᳚-ऽस्माथ् - स्ते॒गान् - वाजं॑ - कू॒र्मान् - योक्त्रं॑ - मि॒त्रावरु॑णा॒ - विन्द्र॑स्य - पू॒ष्ण - ओज॑ - आन॒न्द - मह॑ - र॒ग्ने - र्वा॒योः - पन्थां॒ - क्रमै॒ - र्द्यौस्ते॒ - ऽग्निः प॒शुरा॑सी॒थ् - षड्विग्ं॑शतिः)
(यो वा - ए॒वा-ऽऽहु॑ति - मभवन् - प॒थिभि॑ - रव॒रुध्या॑ - ऽऽन॒न्द - म॒ष्टौ प॑ञ्च॒शत् )
(यो वा अय॑थादेवत॒म्, ँयद्य॑व॒जिघ्र॑सि)
( सा॒वि॒त्राणि॒ - विष्णु॑मुखा - उथ्सन्नय॒ज्ञो - दे॑वासु॒रा - यदेके॑न॒ - हिर॑ण्यवर्णा॒ - यो वा॑- स॒प्त ) (7)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे सप्तमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe saptamaḥ praśnaḥ-upānuvākyāvaśiṣṭakarmanirūpaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
yo vā aya̭thādevatama॒gni-ñci̭nu॒ta ā de॒vatā᳚bhyo vṛścyate॒ pāpī̭yā-nbhavati॒ yo ya̭thādeva॒ta-nna de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate॒ vasī̭yā-nbhavatyāgne॒yyā gā̭yatri॒yā pra̭tha॒mā-ñciti̭ma॒bhi mṛ̭śe-ttri॒ṣṭubhā᳚ dvi॒tīyā॒-ñjaga̭tyā tṛ॒tīyā̭manu॒ṣṭubhā̭ catu॒rthī-mpa॒ṅktyā pa̭ñca॒mīṃ-ya~̭thādeva॒tame॒vāgni-ñci̭nute॒ na de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate॒ vasī̭yā-nbhava॒tīḍā̭yai॒ vā e॒ṣā vibha̭ktiḥ pa॒śava॒ iḍā̭ pa॒śubhi̭rena- [pa॒śubhi̭renam, ci॒nu॒te॒ yo vai] 1
-ñcinute॒ yo vai pra॒jāpa̭taye prati॒ procyā॒gni-ñci॒noti॒ nā-''rti॒mārccha॒-tyaśvā̭va॒bhita̭stiṣṭhetā-ṅkṛ॒ṣṇa ṷttara॒ta-śśve॒to dakṣi̭ṇa॒stāvā॒labhyeṣṭa̭kā॒ upa̭ daddhyāde॒tadvai pra॒jāpa̭te rū॒pa-mprā̭jāpa॒tyo-'śvaḥ̭ sā॒kṣāde॒va pra॒jāpa̭taye prati॒procyā॒gni-ñci̭noti॒ nā-''rti॒mārccha̭tye॒tadvā ahno̭ rū॒paṃ-ya~cchve॒to-'śvo॒ rātri̭yai kṛ॒ṣṇa e॒tadahno̭ [e॒tadahnaḥ̭, rū॒paṃ-ya~diṣṭa̭kā॒] 2
rū॒paṃ-ya~diṣṭa̭kā॒ rātri̭yai॒ purī̭ṣa॒miṣṭa̭kā upadhā॒syañchve॒ta-maśva̭ma॒bhi mṛ̭śe॒-tpurī̭ṣamupadhā॒syan kṛ॒ṣṇama̭horā॒trābhyā̭me॒vaina̭-ñcinute hiraṇya pā॒tra-mmadhoḥ᳚ pū॒rṇa-nda̭dāti madha॒vyo̭ 'sā॒nīti̭ sau॒ryā ci॒trava॒tyā-'ve᳚kṣate ci॒trame॒va bha̭vati ma॒ddhyandi॒ne-'śva॒mava̭ ghrāpayatya॒sau vā ā̭di॒tya indra̭ e॒ṣa pra॒jāpa̭tiḥ prājāpa॒tyo-'śva॒stame॒va sā॒kṣādṛ̭ddhnoti || 3 ||
(e॒na॒ - me॒tadahno॒ - 'ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 1)
tvāma̭gne vṛṣa॒bha-ñceki̭tāna॒-mpuna॒ryuvā̭na-ñja॒naya̭nnu॒pāgā᳚m | a॒sthū॒ri ṇo॒ gār​ha̭patyāni santu ti॒gmena̭ no॒ brahma̭ṇā॒ sagṃ śi̭śādhi || pa॒śavo॒ vā e॒te yadiṣṭa̭kā॒ścityā᳚-ñcityāmṛṣa॒bhamupa̭ dadhāti mithu॒name॒vāsya॒ ta-dya॒jñe ka̭roti pra॒jana̭nāya॒ tasmā᳚-dyū॒theyṷ̄tha ṛṣa॒bhaḥ || saṃ॒​va~॒thsa॒rasya̭ prati॒māṃ-yā~-ntvā̭ rātryu॒pāsa̭te | pra॒jāgṃ su॒vīrā᳚-ṅkṛ॒tvā viśva॒māyu॒rvya̭śñavat || prā॒jā॒pa॒tyā- [prā॒jā॒pa॒tyām, e॒tāmupa̭] 4
-me॒tāmupa̭ dadhātī॒yaṃ-vā~ vaiṣaikā᳚ṣṭa॒kā yade॒vaikā᳚ṣṭa॒kāyā॒manna̭-ṅkri॒yate॒ tade॒vaitayāva̭ rundha e॒ṣā vai pra॒jāpa̭teḥ kāma॒dughā॒ tayai॒va yaja̭māno॒-'muṣmi̭n ~lo॒ke᳚-'gni-ndṷhe॒ yena̭ de॒vā jyoti̭ṣo॒rdhvā u॒dāya॒n॒ yenā̭-''di॒tyā vasa̭vo॒ yena̭ ru॒drāḥ | yenāṅgi̭raso mahi॒māna̭-māna॒śustenai̭tu॒ yaja̭māna-ssva॒sti || su॒va॒rgāya॒ vā e॒ṣa lo॒kāya̭ [lo॒kāya̭, cī॒ya॒te॒ yada॒gniryena̭] 5
cīyate॒ yada॒gniryena̭ de॒vā jyoti̭ṣo॒rdhvā u॒dāya॒nnityukhya॒gṃ॒ sami̭ndha॒ iṣṭa̭kā e॒vaitā upa̭ dhatte vānaspa॒tyā-ssṷva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai śa॒tāyṷdhāya śa॒tavī᳚ryāya śa॒tota̭ye 'bhimāti॒ṣāhe᳚ | śa॒taṃ-yo~ naḥ̭ śa॒rado॒ ajī̭tā॒nindro̭ neṣa॒dati̭ duri॒tāni॒ viśvā᳚ || ye ca॒tvāraḥ̭ pa॒thayo̭ deva॒yānā̭ anta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒yanti̭ | teṣāṃ॒-yo~ ajyā̭ni॒- majī̭ti-mā॒vahā॒-ttasmai̭ no devāḥ॒ [no devāḥ, pari̭ datte॒ha sarve᳚ |] 6
pari̭ datte॒ha sarve᳚ || grī॒ṣmo hḙma॒nta u॒ta no̭ vasa॒nta-śśa॒ra-dva॒r॒ṣā-ssṷvi॒tanno̭ astu | teṣā̭mṛtū॒nāgṃ śa॒ta śā̭radānā-nnivā॒ta ḙṣā॒mabha̭ye syāma || i॒du॒va॒thsa॒rāya̭ parivathsa॒rāya̭ saṃ​vaఁ%thsa॒rāya̭ kṛṇutā bṛ॒hannamaḥ̭ | teṣāṃ᳚-va~॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiyā̭nā॒-ñjyogajī̭tā॒ aha̭tā-ssyāma || bha॒drānna॒-śśreya॒-ssama̭naiṣṭa devā॒stvayā̭-'va॒sena॒ sama̭śīmahi tvā | sa no̭ mayo॒ bhūḥ pi̭to॒ [mayo॒ bhūḥ pi̭to, ā vi̭śasva॒] 7
ā vi̭śasva॒ śa-nto॒kāya̭ ta॒nuve᳚ syo॒naḥ || ajyā̭nīre॒tā upa̭ dadhātye॒tā vai de॒vatā॒ apa̭rājitā॒stā e॒va pra vi̭śati॒ naiva jī̭yate brahmavā॒dino̭ vadanti॒ yada̭rdhamā॒sā māsā̭ ṛ॒tavaḥ̭ saṃ​va~thsa॒ra oṣa̭dhīḥ॒ paca॒ntyatha॒ kasmā̭da॒nyābhyo̭ de॒vatā᳚bhya āgraya॒ṇa-nnirṷpyata॒ itye॒tā hi ta-dde॒vatā̭ u॒daja̭ya॒n॒ yadṛ॒tubhyo̭ ni॒rvape᳚-dde॒vatā᳚bhya-ssa॒mada̭-ndaddhyādāgraya॒ṇa-nni॒rupyai॒tā āhṷtī rjuhotyardhamā॒sāne॒va māsā̭nṛ॒tūn-thsaṃ̭​va~thsa॒ra-mprī̭ṇāti॒ na de॒vatā᳚bhya-ssa॒mada̭-ndadhāti bha॒drānna॒-śśreya॒-ssama̭naiṣṭa devā॒ ityā̭ha hu॒tādyā̭ya॒ yaja̭māna॒syā-'pa̭rābhāvāya || 8 ||
(pra॒jā॒pa॒tyāṃ - ~lo॒kāya̭ - devāḥ - pito - dadhyādāgraya॒ṇaṃ - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 2)
indra̭sya॒ vajro̭-'si॒ vārtra̭ghnastanū॒pā naḥ̭ pratispa॒śaḥ | yo naḥ̭ pu॒rastā᳚-ddakṣiṇa॒taḥ pa॒ścā-dṷttara॒to̭-'ghā॒yura̭bhi॒dāsa̭tye॒tagṃ so-'śmā̭namṛcchatu || de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsa॒-nte-'sṷrā di॒gbhya ā-'bā̭dhanta॒ tā-nde॒vā iṣvā̭ ca॒ vajrḙṇa॒ cāpā̭nudanta॒ ya-dva॒jriṇī̭rupa॒dadhā॒tīṣvā̭ cai॒va ta-dvajrḙṇa ca॒ yaja̭māno॒ bhrātṛ̭vyā॒napa̭ nudate di॒kṣūpa̭ [di॒kṣūpa̭, da॒dhā॒ti॒ de॒va॒pu॒rā] 9
dadhāti devapu॒rā e॒vaitāsta̭nū॒pānīḥ॒ paryṷ̄ha॒te 'gnā̭viṣṇū sa॒joṣa̭se॒mā va̭rdhantu vā॒giṃraḥ̭ | dyu॒mnairvājḙbhi॒rā ga̭tam || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti॒ yanna de॒vatā̭yai॒ juhva॒tyatha̭ ki-ndeva॒tyā̭ vaso॒rdhāretya॒gni-rvasu॒stasyai॒ṣā dhārā॒ viṣṇu॒-rvasu॒stasyai॒ṣā dhārā᳚ ''gnāvaiṣṇa॒vyarcā vaso॒rdhārā᳚-ñjuhoti bhāga॒dheyḙnai॒vainau॒ sama̭rdhaya॒tyatho̭ e॒tā- [e॒tām, e॒vā-''hṷti-] 10
-me॒vā-''hṷti-mā॒yata̭navatī-ṅkaroti॒ yatkā̭ma enā-ñju॒hoti॒ tade॒vāva̭ rundhe ru॒dro vā e॒ṣa yada॒gnistasyai॒te ta॒nuvaṷ gho॒rā-'nyā śi॒vā-'nyā yaccha̭taru॒drīya̭-ñju॒hoti॒ yaivāsya̭ gho॒rā ta॒nūstā-ntena̭ śamayati॒ ya-dvaso॒rdhārā᳚-ñju॒hoti॒ yaivāsya̭ śi॒vā ta॒nūstā-ntena̭ prīṇāti॒ yo vai vaso॒rdhārā̭yai [vaso॒rdhārā̭yai, pra॒ti॒ṣṭhāṃ-ve~da॒] 11
prati॒ṣṭhāṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati॒ yadājya̭mu॒cchiṣyḙta॒ tasmi̭-nbrahmauda॒na-mpa̭ce॒-tta-mbrā᳚hma॒ṇāśca॒tvāraḥ॒ prā-'śñī̭yure॒ṣa vā a॒gnirvai᳚śvāna॒ro yadbrā᳚hma॒ṇa e॒ṣā khalu॒ vā a॒gneḥ pri॒yā ta॒nūrya-dvai᳚śvāna॒raḥ pri॒yāyā̭me॒vainā᳚-nta॒nuvā॒-mprati̭ ṣṭhāpayati॒ cata̭sro dhe॒nūrda̭dyā॒-ttābhi̭re॒va yaja̭māno॒-'muṣmi̭n ~lo॒ke᳚-'gni-ndṷhe || 12 ||
(upai॒ - tāṃ - dhārā̭yai॒ - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 3)
citti̭-ñjuhomi॒ mana̭sā ghṛ॒tenetyā॒hādā᳚bhyā॒ vai nāmai॒ṣā-''hṷtirvaiśvakarma॒ṇī naina̭-ñcikyā॒na-mbhrātṛ̭vyo dabhno॒tyatho̭ de॒vatā̭ e॒vāva̭ ru॒ndhe 'gne॒ tama॒dyeti̭ pa॒ṅktyā jṷhoti pa॒ṅktyā-''hṷtyā yajñamu॒khamā ra̭bhate sa॒pta tḙ agne sa॒midhaḥ̭ sa॒ptaji॒hvā ityā̭ha॒ hotrā̭ e॒vāva̭ rundhe॒ 'gnirde॒vebhyo-'pā᳚krā-'ma-dbhāga॒dheya̭- [-'pā᳚krā-'ma-dbhāga॒dheya᳚m, i॒cchamā̭na॒stasmā̭] 13
-mi॒cchamā̭na॒stasmā̭ e॒ta-dbhā̭ga॒dheya॒-mprāya̭cchanne॒tadvā a॒gnera̭gniho॒trame॒tar​hi॒ khalu॒ vā e॒ṣa jā॒to yar​hi॒ sarva̭ści॒to jā॒tāyai॒vāsmā॒ anna॒mapi̭ dadhāti॒ sa ḙna-mprī॒taḥ prī̭ṇāti॒ vasī̭yā-nbhavati brahmavā॒dino̭ vadanti॒ yade॒ṣa gār​ha̭patyaścī॒yate-'tha॒ kvā᳚syā-''hava॒nīya॒ itya॒sāvā̭di॒tya iti̭ brūyāde॒tasmi॒n॒ḥi sarvā᳚bhyo de॒vatā᳚bhyo॒ juhva̭ti॒ [juhva̭ti, ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-] 14
ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒te sā॒kṣāde॒va de॒vatā̭ ṛddhno॒tyagnḙ yaśasvi॒n॒ yaśa̭se॒ mama̭rpa॒yendrā̭vatī॒ mapa̭citī mi॒hā-''va̭ha | a॒ya-mmū॒rdhā pa̭rame॒ṣṭhī su॒varcā᳚-ssamā॒nānā̭mutta॒ma ślo̭ko astu || bha॒dra-mpaśya̭nta॒ upa̭ sedu॒ragre॒ tapo̭ dī॒kṣāmṛṣa̭ya-ssuva॒rvidaḥ̭ | tataḥ̭ kṣa॒tra-mbala॒moja̭śca jā॒ta-ntada॒smai de॒vā a॒bhi sa-nna̭mantu || dhā॒tā vi̭dhā॒tā pa̭ra॒mo- [pa̭ra॒mā, u॒ta sa॒ndṛ-kpra॒jāpa̭tiḥ] 15
-ta sa॒ndṛ-kpra॒jāpa̭tiḥ parame॒ṣṭhī vi॒rājā᳚ | stomā॒-śchandāgṃ̭si ni॒vido̭ ma āhure॒tasmai̭ rā॒ṣṭrama॒bhi sa-nna̭māma || a॒bhyāva̭rtaddhva॒mupa॒ meta̭ sā॒kama॒yagṃ śā॒stā-'dhi̭patirvo astu | a॒sya vi॒jñāna॒manu॒ sagṃ ra̭bhaddhvami॒ma-mpa॒ścādanṷ jīvātha॒ sarve᳚ || rā॒ṣṭra॒bhṛta̭ e॒tā upa̭ dadhātye॒ṣā vā a॒gneścitī̭ rāṣṭra॒bhṛ-ttayai॒vāsmi̭-nrā॒ṣṭra-nda̭dhāti rā॒ṣṭrame॒va bha̭vati॒ nāsmā᳚-drā॒ṣṭra-mbhragṃ̭śate || 16 ||
(bhā॒ga॒dheyaṃ॒ - juhva̭ti - para॒mā - rā॒ṣṭra-nda̭dhāti - sa॒pta ca̭) (a. 4)
yathā॒ vai pu॒tro jā॒to mri॒yata̭ e॒vaṃ-vā~ e॒ṣa mri̭yate॒ yasyā॒gnirukhya̭ u॒dvāya̭ti॒ yanni̭rma॒nthya̭-ṅku॒ryā-dvicchi̭ndyā॒-dbhrātṛ̭vyamasmai janaye॒-thsa e॒va punaḥ̭ pa॒rīddhya॒-ssvāde॒vainaṃ॒-yo~ne᳚rjanayati॒ nāsmai॒ bhrātṛ̭vya-ñjanayati॒ tamo॒ vā e॒ta-ṅgṛ̭hṇāti॒ yasyā॒gnirukhya̭ u॒dvāya̭ti mṛ॒tyustamaḥ̭ kṛ॒ṣṇaṃ-vā~saḥ̭ kṛ॒ṣṇā dhe॒nurdakṣi̭ṇā॒ tama̭sai॒- [tama̭sā, e॒va tamo̭] 17
-va tamo̭ mṛ॒tyumapa̭ hate॒ hira̭ṇya-ndadāti॒ jyoti॒rvai hira̭ṇya॒-ñjyoti̭ṣai॒va tamo-'pa̭ ha॒te-'tho॒ tejo॒ vai hira̭ṇya॒-nteja̭ e॒vā-''tma-ndha̭tte॒ suva॒rna gha॒rma-ssvāhā॒ suva॒rnā-'rka-ssvāhā॒ suva॒rna śu॒kra-ssvāhā॒ suva॒rna jyoti॒-ssvāhā॒ suva॒rna sūrya॒-ssvāhā॒ 'rko vā e॒ṣa yada॒gni-ra॒sā-vā̭di॒tyo᳚- [yada॒gni-ra॒sā-vā̭di॒tyaḥ, ā॒śva॒me॒dho yade॒tā] 18
-'śvame॒dho yade॒tā āhṷtī rju॒hotya̭rkā-śvame॒dhayo̭re॒va jyotīgṃ̭ṣi॒ sa-nda̭dhātye॒ṣa ha॒ tvā a̭rkāśvame॒dhī yasyai॒tada॒gnau kri॒yata॒ āpo॒ vā i॒damagrḙ sali॒lamā̭sī॒-thsa e॒tā-mpra॒jāpa̭tiḥ pratha॒mā-ñciti̭mapaśya॒-ttāmupā̭dhatta॒ tadi॒yama̭bhava॒-ttaṃ-vi~॒śvaka̭rmā-'bravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭- [lo॒ko᳚-'stīti̭, a॒bra॒vī॒-thsa] 19
-tyabravī॒-thsa e॒tā-ndvi॒tīyā॒-ñciti̭mapaśya॒-ttāmupā̭dhatta॒ tada॒ntari̭kṣamabhava॒-thsa ya॒jñaḥ pra॒jāpa̭timabravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭bravī॒-thsa vi॒śvaka̭rmāṇa-mabravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ kena̭ mo॒paiṣya॒sīti॒ diśyā̭bhi॒ritya̭bravī॒-tta-ndiśyā̭bhiru॒pai-ttā upā̭dhatta॒ tā diśo̭- [tā diśaḥ̭, a॒bha॒va॒n-thsa] 20
-'bhava॒n-thsa pa̭rame॒ṣṭhī pra॒jāpa̭timabravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭bravī॒-thsa vi॒śvaka̭rmāṇa-ñca ya॒jña-ñcā᳚bravī॒dupa̭ vā॒mā 'yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭brūtā॒gṃ॒ sa e॒tā-ntṛ॒tīyā॒-ñciti̭mapaśya॒-ttāmupā̭dhatta॒ tada॒sāva̭bhava॒-thsa ā̭di॒tyaḥ pra॒jāpa̭ti-mabravī॒dupa॒ tvā- [-mabravī॒dupa॒ tvā, āyā॒nīti॒] 21
-''yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭bravī॒-thsa vi॒śvaka̭rmāṇa-ñca ya॒jña-ñcā᳚bravī॒dupa̭ vā॒mā-'yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭brūtā॒gṃ॒ sa pa̭rame॒ṣṭhina̭mabravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ kena̭ mo॒paiṣya॒sīti̭ loka-mpṛ॒ṇayetya̭bravī॒-ttaṃ-lo~̭ka-mpṛ॒ṇayo॒pai-ttasmā॒dayā̭tayāmnī loka-mpṛ॒ṇā-'yā̭tayāmā॒ hya̭sā- [hya̭sau, ā॒di॒tyastānṛṣa̭yo] 22
-vā̭di॒tyastānṛṣa̭yo 'bruva॒nnupa̭ va॒ ā-'yā॒meti॒ kena̭ na u॒paiṣya॒theti̭ bhū॒mnetya̭bruva॒-ntā-ndvābhyā॒-ñcitī᳚bhyāmu॒pāya॒n-thsa pañca̭citīka॒-ssama̭padyata॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒te bhūyā̭ne॒va bha̭vatya॒bhīmān ~lo॒kāñja̭yati vi॒durḙna-nde॒vā atho̭ e॒tāsā̭me॒va de॒vatā̭nā॒gṃ॒ sāyṷjya-ṅgacchati || 23 ||
(tama̭sā - ''di॒tyo᳚ - 'stīti॒ - diśa̭ - ādi॒tyaḥ pra॒jāpa̭timabravī॒dupa̭ tvā॒ - 'sau - pañca̭catvārigṃśacca) (a. 5)
vayo॒ vā a॒gniryada̭gni॒ci-tpa॒kṣiṇo᳚-'śñī॒yā-ttame॒vāgnima̭dyā॒dā-rti॒mārcche᳚-thsaṃ​va~thsa॒raṃ-vra~॒ta-ñca̭re-thsaṃ​va~thsa॒ragṃ hi vra॒ta-nnāti̭ pa॒śurvā e॒ṣa yada॒gnir​hi॒nasti॒ khalu॒ vai ta-mpa॒śurya ḙna-mpu॒rastā᳚-tpra॒tyañca̭mupa॒cara̭ti॒ tasmā᳚-tpa॒ścā-tprāṃṷpa॒carya̭ ā॒tmano-'higṃ̭sāyai॒ tejo̭-'si॒ tejo̭ me yaccha pṛthi॒vīṃ-ya~̭ccha [pṛthi॒vīṃ-ya~̭ccha, pṛ॒thi॒vyai mā̭ pāhi॒] 24
pṛthi॒vyai mā̭ pāhi॒ jyoti̭rasi॒ jyoti̭rme yacchā॒ntari̭kṣaṃ-ya~cchā॒ntari̭kṣānmā pāhi॒ suva̭rasi॒ suva̭rme yaccha॒ divaṃ̭-ya~ccha di॒vo mā̭ pā॒hītyā̭hai॒tābhi॒rvā i॒me lo॒kā vidhṛ̭tā॒ yade॒tā ṷpa॒dadhā᳚tye॒ṣāṃ-lo~॒kānāṃ॒-vi~dhṛ̭tyai svayamātṛ॒ṇṇā ṷpa॒dhāya̭ hiraṇyeṣṭa॒kā upa̭dadhātī॒me vai lo॒kā-ssva̭yamātṛ॒ṇṇā jyoti॒r॒hira̭ṇyaṃ॒-ya~-thsva̭yamātṛ॒ṇṇā ṷpa॒dhāya̭ [ṷpa॒dhāya̭, hi॒ra॒ṇye॒ṣṭa॒kā ṷpa॒dadhā̭tī॒-] 25
hiraṇyeṣṭa॒kā ṷpa॒dadhā̭tī॒mā-ne॒vaitābhi̭-rlo॒kā-ñjyoti̭ṣmataḥ kuru॒te-'tho̭ e॒tābhi̭re॒vāsmā̭ i॒me lo॒kāḥ pra bhā᳚nti॒ yāstḙ agne॒ sūrye॒ ruca̭ udya॒to diva̭māta॒nvanti̭ ra॒śmibhiḥ̭ | tābhi॒-ssarvā̭bhī ru॒ce janā̭ya naskṛdhi || yā vo̭ devā॒-ssūrye॒ ruco॒ goṣvaśvḙṣu॒ yā rucaḥ̭ | indrā᳚gnī॒ tābhi॒-ssarvā̭bhī॒ ruca̭-nno dhatta bṛhaspate || ruca̭nno dhehi [dhehi, brā॒hma॒ṇeṣu॒ ruca॒gṃ॒] 26
brāhma॒ṇeṣu॒ ruca॒gṃ॒ rāja̭su naskṛdhi | rucaṃ̭-vi~॒śyḙṣu śū॒dreṣu॒ mayi̭ dhehi ru॒cā ruca᳚m || dve॒dhā vā a॒gni-ñci̭kyā॒nasya॒ yaśa̭ indri॒ya-ṅga̭cchatya॒gniṃ-vā~̭ ci॒tamī̭jā॒naṃ-vā~॒ yade॒tā āhṷtīrju॒hotyā॒tmanne॒va yaśa̭ indri॒ya-ndha̭tta īśva॒ro vā e॒ṣa ārti॒mārto॒ryo᳚-'gni-ñci॒nvanna̭dhi॒ krāma̭ti॒ tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒ iti̭ vāru॒ṇyarcā [iti̭ vāru॒ṇyarcā, ju॒hu॒yā॒cchānti̭-] 27
jṷhuyā॒cchānti̭-re॒vaiṣā 'gnergupti̭rā॒tmano̭ ha॒viṣkṛ̭to॒ vā e॒ṣa yo᳚-'gni-ñci̭nu॒te yathā॒ vai ha॒vi-sskanda̭tye॒vaṃ-vā~ e॒ṣa ska̭ndati॒ yo᳚-'gni-ñci॒tvā striya̭mu॒paiti̭ maitrāvaru॒ṇyā-''mikṣa̭yā yajeta maitrāvaru॒ṇatā̭-me॒vopai᳚tyā॒tmano 'ska̭ndāya॒ yo vā a॒gnimṛ̭tu॒sthāṃ-ve~da॒rtur-ṛ̭turasmai॒ kalpa̭māna eti॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati saṃ​va~thsa॒ro vā a॒gnir- [vā a॒gniḥ, ṛ॒tu॒sthā-stasya̭] 28
-ṛ̭tu॒sthā-stasya̭ vasa॒nta-śśiro᳚ grī॒ṣmo dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣo va॒r॒ṣāḥ pucchagṃ̭ śa॒radutta̭raḥ pa॒kṣo hḙma॒nto maddhya̭-mpūrvapa॒kṣā-ścita̭yo¶pa॒kṣāḥ purī̭ṣa-mahorā॒trāṇīṣṭa̭kā e॒ṣa vā a॒gnir-ṛ̭tu॒sthā ya e॒vaṃ-ve~da॒rtur-ṛ̭turasmai॒ kalpa̭māna eti॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ta-ñjyaiṣṭhya̭kāmo॒ nya̭dhatta॒ tato॒ vai sa jyaiṣṭhya̭magaccha॒dya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒te jyaiṣṭhya̭me॒va ga̭cchati || 29 ||
(pṛ॒thi॒vīṃ-ya~̭ccha॒ - ya-thsva̭yamātṛ॒ṇṇā ṷpa॒dhāya̭ - dhehyṛ॒ - cā - gni - ści̭nu॒te - trīṇi̭ ca) (a. 6)
yadākṷ̄tā-thsa॒masṷsroddhṛ॒do vā॒ mana̭so vā॒ sambhṛ̭ta॒-ñcakṣṷṣo vā | tamanu॒ prehi̭ sukṛ॒tasya̭ lo॒kaṃ-ya~trar​ṣa̭yaḥ prathama॒jā ye pṷrā॒ṇāḥ || e॒tagṃ sa̭dhastha॒ pari̭ te dadāmi॒ yamā॒vahā᳚ccheva॒dhi-ñjā॒tavḙdāḥ | a॒nvā॒ga॒ntā ya॒jñapa̭tirvo॒ atra॒ tagg​ sma̭ jānīta para॒me vyo̭mann || jā॒nī॒tādḙna-mpara॒me vyo̭ma॒-ndevā᳚-ssadhasthā vi॒da rū॒pama̭sya | yadā॒gacchā᳚- [yadā॒gacchā᳚t, pa॒thibhi̭-rdeva॒yānai̭] 30
-tpa॒thibhi̭-rdeva॒yānai̭-riṣṭāpū॒rte kṛ̭ṇutā-dā॒vi-ra̭smai || sa-mpra cya̭vaddhva॒-manu॒ sa-mpra yā॒tāgnḙ pa॒tho dḙva॒yānā᳚n kṛṇuddhvam | a॒smin-thsa॒dhasthe॒ addhyutta̭rasmi॒n viśvḙ devā॒ yaja̭mānaśca sīdata || pra॒sta॒reṇa̭ pari॒dhinā᳚ sru॒cā vedyā̭ ca ba॒r॒hiṣā᳚ | ṛ॒cemaṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve || yadi॒ṣṭaṃ-ya~-tpa̭rā॒dānaṃ॒-ya~dda॒ttaṃ-yā~ ca॒ dakṣi̭ṇā | ta- [tat, a॒gni-] 31
-da॒gni-rvai᳚śvakarma॒ṇa-ssuva̭rde॒veṣṷ no dadhat || yenā̭ sa॒hasraṃ॒-va~ha̭si॒ yenā᳚gne sarvaveda॒sam | tene॒maṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve || yenā᳚gne॒ dakṣi̭ṇā yu॒ktā ya॒jñaṃ-va~ha̭ntyṛ॒tvijaḥ̭ | tene॒maṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve || yenā᳚-'gne su॒kṛtaḥ̭ pa॒thā madho॒rdhārā᳚ vyāna॒śuḥ | tene॒maṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve || yatra॒ dhārā॒ ana̭petā॒ madho᳚rghṛ॒tasya̭ ca॒ yāḥ | tada॒gnirvai᳚śvakarma॒ṇa-ssuva̭rde॒veṣṷ no dadhat || 32 ||
(ā॒gacchā॒t - ta - dvayā̭na॒śu stene॒maṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve॒ - catṷrdaśa ca) (a. 7)
yāstḙ agne sa॒midho॒ yāni॒ dhāma॒ yā ji॒hvā jā̭tavedo॒ yo a॒rciḥ | ye tḙ agne me॒ḍayo॒ ya inda̭va॒stebhi̭rā॒tmāna̭-ñcinuhi prajā॒nann || u॒thsa॒nna॒ya॒jño vā e॒ṣa yada॒gniḥ kiṃ-vā~-'hai॒tasya̭ kri॒yate॒ kiṃ-vā~॒ na yadvā a̭ddhva॒ryu-ra॒gneści॒nvanna̭-nta॒retyā॒tmano॒ vai tada॒ntarḙti॒ yāstḙ agne sa॒midho॒ yāni॒ [sa॒midho॒ yāni̭, dhāmetyā̭hai॒ṣā] 33
dhāmetyā̭hai॒ṣā vā a॒gne-ssva̭ya-ñci॒tira॒gnire॒va tada॒gni-ñci̭noti॒ nāddhva॒ryurā॒tmano॒-'ntarḙti॒ cata̭sra॒ āśāḥ॒ praca̭rantva॒gnaya̭ i॒ma-nno̭ ya॒jña-nna̭yatu prajā॒nann | ghṛ॒ta-mpinva̭nna॒jaragṃ̭ su॒vīra॒-mbrahma̭ sa॒mi-dbha̭va॒tyāhṷtīnām || su॒va॒rgāya॒ vā e॒ṣa lo॒kāyopa̭ dhīyate॒ ya-tkū॒rmaścata̭sra॒ āśāḥ॒ pra ca̭rantva॒gnaya॒ ityā̭ha॒ [ityā̭ha, diśa̭ e॒vaitena॒] 34
diśa̭ e॒vaitena॒ pra jā̭nātī॒ma-nno̭ ya॒jña-nna̭yatu prajā॒nannityā̭ha suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhinī᳚tyai॒ brahma̭ sa॒mi-dbha̭va॒tyāhṷtīnā॒-mityā̭ha॒ brahma̭ṇā॒ vai de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒n॒ ya-dbrahma̭ṇvatyopa॒dadhā̭ti॒ brahma̭ṇai॒va ta-dyaja̭māna-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yada॒gnistasya̭ pra॒jāḥ pa॒śava॒-śchandāgṃ̭si rū॒pagṃ sarvā॒n॒ varṇā॒niṣṭa̭kānā-ṅkuryā-drū॒peṇai॒va pra॒jā-mpa॒śūn chandā॒g॒syava̭ ru॒ndhe-'tho᳚ pra॒jābhya̭ e॒vaina̭-mpa॒śubhya॒-śchando᳚bhyo 'va॒ruddhya̭ cinute || 35 ||
(yānya॒ - gnaya॒ ityā॒he - ṣṭa̭kānā॒gṃ॒ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 8)
mayi̭ gṛhṇā॒myagrḙ a॒gnigṃ rā॒yaspoṣā̭ya suprajā॒stvāya̭ su॒vīryā̭ya | mayi̭ pra॒jā-mmayi॒ varco̭ dadhā॒myari̭ṣṭā-ssyāma ta॒nuvā̭ su॒vīrāḥ᳚ || yo no̭ a॒gniḥ pi̭taro hṛ॒thsva̭ntarama̭rtyo॒ martyāgṃ̭ āvi॒veśa̭ | tamā॒tma-npari̭ gṛhṇīmahe va॒ya-mmā so a॒smāgṃ a̭va॒hāya॒ parā̭ gāt || yada̭ddhva॒ryurā॒tmanna॒gnima-gṛ̭hītvā॒-'gni-ñci̭nu॒yādyo᳚-'sya॒ svo᳚-'gnistamapi॒ [svo᳚-'gnistamapi̭, yaja̭mānāya] 36
yaja̭mānāya cinuyāda॒gni-ṅkhalu॒ vai pa॒śavo-'nūpa̭ tiṣṭhante-'pa॒krāmṷkā asmā-tpa॒śavaḥ̭ syu॒rmayi̭ gṛhṇā॒myagrḙ a॒gnimityā̭hā॒-''tmanne॒va svama॒gni-ndā̭dhāra॒ nāsmā᳚-tpa॒śavo-'pa̭ krāmanti brahmavā॒dino̭ vadanti॒ yanmṛccā-''pa̭ścā॒gne-ra̭nā॒dya-matha॒ kasmā᳚nmṛ॒dā cā॒dbhiścā॒-'gniścī̭yata॒ iti॒ yada॒dbhi-ssaṃ॒-yau~- [yada॒dbhi-ssaṃ॒-yau~ti̭, āpo॒ vai] 37
-tyāpo॒ vai sarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā̭bhire॒vaina॒gṃ॒ sagṃ sṛ̭jati॒ yanmṛ॒dā ci॒notī॒yaṃ-vā~ a॒gnirvai᳚śvāna॒ro᳚-'gninai॒va tada॒gni-ñci̭noti brahmavā॒dino̭ vadanti॒ yanmṛ॒dā cā॒dbhiścā॒gniścī॒yate-'tha॒ kasmā̭da॒gnirṷcyata॒ iti॒ yacchando̭bhi-ści॒notya॒gnayo॒ vai chandāgṃ̭si॒ tasmā̭da॒gnirṷcya॒te-'tho̭ i॒yaṃ-vā~ a॒gnirvai᳚śvāna॒ro ya- [a॒gnirvai᳚śvāna॒ro yat, mṛ॒dā ci॒noti॒] 38
-nmṛ॒dā ci॒noti॒ tasmā̭da॒gnirṷcyate hiraṇyeṣṭa॒kā upa̭ dadhāti॒ jyoti॒rvai hira̭ṇya॒-ñjyoti̭re॒vā-'smi̭-ndadhā॒tyatho॒ tejo॒ vai hira̭ṇya॒-nteja̭ e॒vā-''tma-ndha̭tte॒ yo vā a॒gnigṃ sa॒rvato̭mukha-ñcinu॒te sarvā̭su pra॒jāsvanna̭matti॒ sarvā॒ diśo॒-'bhi ja̭yati gāya॒trī-mpu॒rastā॒dupa̭ dadhāti tri॒ṣṭubha̭-ndakṣiṇa॒to jaga̭tī-mpa॒ścāda̭nu॒ṣṭubha̭muttara॒taḥ pa॒ṅkti-mmaddhya̭ e॒ṣa vā a॒gni-ssa॒rvato̭mukha॒staṃ-ya~ e॒vaṃ-vi~॒dvāg​ści̭nu॒te sarvā̭su pra॒jāsvanna̭matti॒ sarvā॒ diśo॒-'bhi ja̭ya॒tyatho̭ di॒śyḙva diśa॒-mpra va̭yati॒ tasmā᳚-ddi॒śi di-kprotā᳚ || 39 ||
(api̭-saṃ॒​yau~ti̭-vaiśvāna॒ro ya-de॒ṣa vai-pañca̭vigṃśatiśca) (a. 9)
pra॒jāpa̭ti-ra॒gni-ma̭sṛjata॒ so᳚-'smā-thsṛ॒ṣṭaḥ prā-mprā-'dra̭va॒-ttasmā॒ aśva॒-mpratyā᳚sya॒-thsa da̭kṣi॒ṇā-''va̭rtata॒ tasmai̭ vṛ॒ṣṇi-mpratyā᳚sya॒-thsa pra॒tyaṅṅā-'va̭rtata॒ tasmā̭ ṛṣa॒bha-mpratyā᳚sya॒-thsa uda॒ṅṅā-'va̭rtata॒ tasmai̭ ba॒sta-mpratyā᳚sya॒-thsa ū॒rdhvo᳚-'drava॒-ttasmai॒ purṷṣa॒-mpratyā᳚sya॒dya-tpa̭śuśī॒r॒ṣāṇyṷpa॒dadhā̭ti sa॒rvata̭ e॒vaina̭- [e॒vaina᳚m, a॒va॒ruddhya̭ cinuta] 40
-mava॒ruddhya̭ cinuta e॒tā vai prā̭ṇa॒bhṛta॒-ścakṣṷṣmatī॒riṣṭa̭kā॒ ya-tpa̭śuśī॒r॒ṣāṇi॒ ya-tpa̭śuśī॒r॒ṣāṇyṷpa॒dadhā̭ti॒ tābhi̭re॒va yaja̭māno॒-'muṣmi̭~llo॒ke prāṇi॒tyatho॒ tābhi̭re॒vāsmā̭ i॒me lo॒kāḥ pra bhā᳚nti mṛ॒dā-'bhi॒lipyopa̭ dadhāti meddhya॒tvāya̭ pa॒śurvā e॒ṣa yada॒gniranna̭-mpa॒śava̭ e ॒ṣa khalu॒ vā a॒gnirya-tpa̭śuśī॒r॒ṣāṇi॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ kanī̭yo॒-'syā-'nnagg̭ - [kanī̭yo॒-'syā-'nna᳚m, syā॒diti̭] 41
syā॒diti̭ santa॒rā-ntasya̭ paśuśī॒r॒ṣāṇyupa̭ daddhyā॒-tkanī̭ya e॒vāsyānna̭-mbhavati॒ ya-ṅkā॒mayḙta sa॒māva̭da॒syānnagg̭ syā॒diti̭ maddhya॒tastasyopa̭ daddhyā-thsa॒māva̭-de॒vāsyānna̭-mbhavati॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ bhūyo॒-'syā-'nnagg̭ syā॒dityantḙṣu॒ tasya̭ vyu॒dūhyopa̭ daddhyādanta॒ta e॒vāsmā॒ anna॒mava̭ rundhe॒ bhūyo॒-'syānna̭-mbhavati || 42 ||
(e॒na॒- ma॒syānnaṃ॒ - bhūyo॒-'syā-'nna̭-mbhavati) (a. 10)
ste॒gā-ndagg​ṣṭrā᳚bhyā-mma॒ṇḍūkā॒n jambhyḙbhi॒rāda̭kāṃ-khā॒denorjagṃ̭ sagṃ sū॒denā-'ra̭ṇya॒-ñjāmbī̭lena॒ mṛda̭-mba॒r​svḙbhi॒-śśarka̭rābhi॒rava̭kā॒mava̭kābhi॒-śśarka̭rāmuthsā॒dena̭ ji॒hvāma̭vakra॒ndena॒ tālu॒gṃ॒ sara̭svatī-ñjihvā॒greṇa̭ || 43 ||
(ste॒gān - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 11)
vāja॒gṃ॒ hanū᳚bhyāma॒pa ā॒syḙnā-''di॒tyā-ñchmaśrṷbhi-rupayā॒ma-madha̭re॒ṇoṣṭhḙna॒ sadutta̭re॒ṇānta̭reṇā-nūkā॒śa-mpra̭kā॒śena॒ bāhyagg̭ stanayi॒tnu-nni̭rbā॒dhena̭ sūryā॒gnī cakṣṷrbhyāṃ-vi~॒dyutaṷ ka॒nāna̭kābhyāma॒śani̭-mma॒stiṣkḙṇa॒ bala̭-mma॒jjabhiḥ̭ || 44 ||
(vāja॒-mpañca̭vigṃśatiḥ) (a. 12)
kū॒rmā-ñcha॒phaira॒cchalā̭bhiḥ ka॒piñja̭lā॒n​thsāma॒ kuṣṭhi̭kābhirja॒va-ñjaṅghā̭bhiraga॒da-ñjānṷbhyāṃ-vī~॒rya̭-ṅku॒hābhyā᳚-mbha॒ya-mpra̭cā॒lābhyā॒-ṅguho̭papa॒kṣābhyā̭-ma॒śvinā॒vagṃ sā᳚bhyā॒madi̭tigṃ śī॒r​ṣṇā nir-ṛ̭ti॒-nnirjā᳚lmakena śī॒r​ṣṇā || 45 ||
(kū॒rmān-trayo̭vigṃśatiḥ) (a. 13)
yoktra॒-ṅgṛddhrā̭bhiryu॒gamāna̭tena ci॒tta-mmanyā̭bhi-ssaṅkro॒śā-nprā॒ṇaiḥ pra̭kā॒śena॒ tvaca̭-mparākā॒śenānta̭rā-mma॒śakā॒n keśai॒rindra॒gg॒ svapa̭sā॒ vahḙna॒ bṛha॒spatigṃ̭ śakunisā॒dena॒ ratha̭mu॒ṣṇihā̭bhiḥ || 46 ||
(yoktra॒ - meka̭vigṃśatiḥ) (a. 14)
mi॒trāvarṷṇau॒ śroṇī᳚bhyāmindrā॒gnī śi̭kha॒ṇḍābhyā॒-mindrā॒bṛha॒spatī̭ ū॒rubhyā॒mindrā॒viṣṇṷ̄ aṣṭhī॒vadbhyāgṃ̭ savi॒tāra॒-mpucchḙna gandha॒rvāñchepḙnā-phsa॒raso̭ mu॒ṣkābhyā॒-mpava̭māna-mpā॒yunā̭ pa॒vitra॒-mpotrā᳚bhyāmā॒krama̭ṇagg​ sthū॒rābhyā᳚-mprati॒krama̭ṇa॒-ṅkuṣṭhā᳚bhyām || 47 ||
(mi॒trāvarṷṇau॒ - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 15)
indra̭sya kro॒ḍo 'di̭tyai pāja॒sya̭-ndi॒śā-ñja॒travo̭ jī॒mūtā᳚n hṛdayaupa॒śābhyā̭-ma॒ntari̭kṣa-mpuri॒tatā॒ nabha̭ uda॒ryḙṇendrā॒ṇī-mplī॒hnā va॒lmīkā᳚n klo॒mnā gi॒rī-nplā॒śibhiḥ̭ samu॒dramu॒darḙṇa vaiśvāna॒ra-mbhasma̭nā || 48 ||
(indra̭sya॒ - dvāvi̭śatiḥ॒) (a. 16)
pū॒ṣṇo va̭ni॒ṣṭhura̭ndhā॒he-ssthṷ̄ragu॒dā sa॒rpā-ngudā̭bhir-ṛ॒tū-npṛ॒ṣṭībhi॒rdiva̭-mpṛ॒ṣṭhena॒ vasṷ̄nā-mpratha॒mā kīka̭sā ru॒drāṇā᳚-ndvi॒tīyā̭ ''di॒tyānā᳚-ntṛ॒tīyā 'ṅgi̭rasā-ñcatu॒rthī sā॒ddhyānā᳚-mpañca॒mī viśvḙṣā-nde॒vānāgṃ̭ ṣa॒ṣṭhī || 49 ||
(pū॒ṣṇa - ścatṷrvigṃśatiḥ) (a. 17)
ojo᳚ grī॒vābhi॒-rnir-ṛ̭tima॒sthabhi॒rindra॒gg॒ svapa̭sā॒ vahḙna ru॒drasya̭ vica॒la-sska॒ndho̭ 'horā॒trayo᳚rdvi॒tīyo᳚ 'rdhamā॒sānā᳚-ntṛ॒tīyo̭ mā॒sā-ñca̭tu॒rtha ṛ̭tū॒nā-mpa̭ñca॒ma-ssaṃ̭​va~thsa॒rasya̭ ṣa॒ṣṭhaḥ || 50 ||
(ojo̭ - vigṃśa॒tiḥ) (a. 18)
ā॒na॒nda-nna॒ndathṷnā॒ kāma̭-mpratyā॒sābhyā᳚-mbha॒yagṃ śi̭tī॒mabhyā᳚-mpra॒śiṣa̭-mpraśā॒sābhyāgṃ̭ sūryācandra॒masau॒ vṛkyā᳚bhyāg​ śyāmaśaba॒lau mata̭snābhyāṃ॒-vyu~̭ṣṭigṃ rū॒peṇa॒ nimrṷkti॒marṷ̄peṇa || 51 ||
(ā॒na॒ndagṃ - ṣoḍa̭śa) (a. 19)
aha̭rmā॒gṃ॒sena॒ rātri॒-mpīva̭sā॒-'po yū॒ṣeṇa̭ ghṛ॒tagṃ rasḙna॒ śyāṃ-va~sa̭yā dū॒ṣīkā̭bhir-hrā॒duni॒-maśrṷbhiḥ॒ pṛṣvā॒-ndivagṃ̭ rū॒peṇa॒ nakṣa̭trāṇi॒ prati̭rūpeṇa pṛthi॒vī-ñcarma̭ṇā cha॒vī-ñcha॒vyo̭ pākṛ̭tāya॒ svāhā ''la̭bdhāya॒ svāhā̭ hu॒tāya॒ svāhā᳚ || 52 ||
(aha̭ra॒ - ṣṭāvigṃ̭śatiḥ) (a. 20)
a॒gneḥ pa̭kṣa॒ti-ssara̭svatyai॒ nipa̭kṣati॒-ssoma̭sya tṛ॒tīyā॒-'pā-ñca̭tu॒rthyoṣa̭dhīnā-mpañca॒mī saṃ̭​va~thsa॒rasya̭ ṣa॒ṣṭhī ma॒rutāgṃ̭ sapta॒mī bṛha॒spatḙraṣṭa॒mī mi॒trasya̭ nava॒mī varṷṇasya daśa॒mīndra̭syaikāda॒śī viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-ndvāda॒śī dyāvā̭pṛthi॒vyoḥ pā॒r​śvaṃ-ya~॒masya̭ pāṭū॒raḥ || 53 ||
(a॒gne-rekā॒nna tri॒gṃ॒śat) (a. 21)
vā॒yoḥ pa̭kṣa॒ti-ssara̭svato॒ nipa̭kṣati-śca॒ndrama̭sa-stṛ॒tīyā॒ nakṣa̭trāṇā-ñcatu॒rthī sa̭vi॒tuḥ pa̭ñca॒mī ru॒drasya̭ ṣa॒ṣṭhī sa॒rpāṇāgṃ̭ sapta॒mya̭rya॒mṇo᳚-'ṣṭa॒mī tvaṣṭṷrnava॒mī dhā॒turda̭śa॒mīndrā॒ṇyā ḙkāda॒śyadi̭tyai dvāda॒śī dyāvā̭pṛthi॒vyoḥ pā॒r​śvaṃ-ya~॒myai̭ pāṭū॒raḥ || 54 ||
(vā॒yo - ra॒ṣṭāvigṃ̭śatiḥ) (a. 22)
panthā̭manū॒vṛgbhyā॒gṃ॒ santa̭tigg​ snāva॒nyā᳚bhyā॒gṃ॒ śukā᳚-npi॒ttena̭ hari॒māṇaṃ̭-ya~॒knā halī᳚kṣṇā-npāpavā॒tena̭ kū॒śmāñchaka̭bhi-śśava॒rtānūva̭ddhyena॒ śuno̭ vi॒śasa̭nena sa॒rpān ~lo̭hitaga॒ndhena॒ vayāgṃ̭si pakvaga॒ndhena̭ pi॒pīli̭kāḥ praśā॒dena̭ || 55 ||
(panthāṃ॒ - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 23)
kramai॒ratya̭kramī-dvā॒jī viśvai᳚rde॒vairya॒jñiyai᳚-ssaṃ​vi~dā॒naḥ | sa no̭ naya sukṛ॒tasya̭ lo॒ka-ntasya̭ te va॒yagg​ sva॒dhayā̭ madema || 56 ||
(kramai̭ - ra॒ṣṭāda̭śa) (a. 24)
dyaustḙ pṛ॒ṣṭha-mpṛ̭thi॒vī sa॒dhastha̭mā॒tmāntari̭kṣagṃ samu॒dro yoni॒-ssūrya̭ste॒ cakṣu॒rvātaḥ̭ prā॒ṇaśca॒ndramā॒-śśrotra॒-mmāsā᳚ścārdhamā॒sāśca॒ parvā᳚ṇyṛ॒tavoṅgā̭ni saṃ​va~thsa॒ro ma̭hi॒mā || 57 ||
(dyau - pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 25)
a॒gniḥ pa॒śurā̭sī॒-ttenā̭yajanta॒ sa e॒taṃ-lo~॒kama̭jaya॒-dyasmi̭nna॒gni-ssa tḙ lo॒kasta-ñje᳚ṣya॒syathāva̭ jighra vā॒yuḥ pa॒śurā̭sī॒-ttenā̭yajanta॒ sa e॒taṃ-lo~॒kama̭jaya॒-dyasmi̭n vā॒yu-ssa tḙ lo॒kastasmā᳚-ttvā॒-'ntare᳚ṣyāmi॒ yadi॒ nāva॒jighra̭syādi॒tyaḥ pa॒śurā̭sī॒-ttenā̭yajanta॒ sa e॒taṃ-lo~॒kama̭jaya॒-dyasmi̭-nnādi॒tya-ssa tḙ lo॒kasta-ñje᳚ṣyasi॒ yadya̭va॒jighra̭si || 58 ||
(yasmi̭ - nna॒ṣṭau ca̭) (a. 26)
(yo vā aya̭thādevata॒ - ntvāma̭gna॒ - indra̭sya॒ - cittiṃ॒ - ~yathā॒ vai - vayo॒ vai - yadākṷ̄tā॒--dyāstḙ agne॒ - mayi̭ gṛhṇāmi - pra॒jāpa̭ti॒-sso᳚-'smāth - ste॒gān - vājaṃ̭ - kū॒rmān - yoktraṃ̭ - mi॒trāvarṷṇā॒ - vindra̭sya - pū॒ṣṇa - oja̭ - āna॒nda - maha̭ - ra॒gne - rvā॒yoḥ - panthāṃ॒ - kramai॒ - rdyauste॒ - 'gniḥ pa॒śurā̭sī॒th - ṣaḍvigṃ̭śatiḥ)
(yo vā - e॒vā-''hṷti - mabhavan - pa॒thibhi̭ - rava॒rudhyā̭ - ''na॒nda - ma॒ṣṭau pa̭ñca॒śat )
(yo vā aya̭thādevata॒m, ~yadya̭va॒jighra̭si)
( sā॒vi॒trāṇi॒ - viṣṇṷmukhā - uthsannaya॒jño - dḙvāsu॒rā - yadekḙna॒ - hira̭ṇyavarṇā॒ - yo vā̭- sa॒pta ) (7)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe saptamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in