Krishna

5.7 - ਯੋ ਵਾ ਅਯਥਾ ਦੇਵਤਮ੍ - ਕृष੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਸਂਹਿਤਾ ਪਾਠਃ

5.7 - Yo Va Ayatha Devatam - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah

✍️ Vedic 🖋️ Gurmukhi script
📄 Download PDF
ਕृष੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੀਯ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਸਂਹਿਤਾਯਾ-ਮ੍ਪਞ੍ਚਮਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਮਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਃ-ਉਪਾਨੁਵਾਕ੍ਯਾਵਸ਼ਿष੍ਟਕਰ੍ਮਨਿਰੂਪਣਂ
ਓ-ਨ੍ਨਮਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਗਣਪਤਯੇ ਨਮਃ,
ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁਭ੍ਯੋ ਨਮਃ । ਹ॒ਰਿਃ॒ ਓਮ੍ ॥
ਯੋ ਵਾ ਅਯੑਥਾਦੇਵਤਮ॒ਗ੍ਨਿ-ਞ੍ਚਿੑਨੁ॒ਤ ਆ ਦੇ॒ਵਤਾ᳚ਭ੍ਯੋ ਵृਸ਼੍ਚ੍ਯਤੇ॒ ਪਾਪੀੑਯਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ॒ ਯੋ ਯੑਥਾਦੇਵ॒ਤ-ਨ੍ਨ ਦੇ॒ਵਤਾ᳚ਭ੍ਯ॒ ਆ ਵृੑਸ਼੍ਚ੍ਯਤੇ॒ ਵਸੀੑਯਾ-ਨ੍ਭਵਤ੍ਯਾਗ੍ਨੇ॒ਯ੍ਯਾ ਗਾੑਯਤ੍ਰਿ॒ਯਾ ਪ੍ਰੑਥ॒ਮਾ-ਞ੍ਚਿਤਿੑਮ॒ਭਿ ਮृੑਸ਼ੇ-ਤ੍ਤ੍ਰਿ॒ष੍ਟੁਭਾ᳚ ਦ੍ਵਿ॒ਤੀਯਾ॒-ਞ੍ਜਗੑਤ੍ਯਾ ਤृ॒ਤੀਯਾੑਮਨੁ॒ष੍ਟੁਭਾੑ ਚਤੁ॒ਰ੍ਥੀ-ਮ੍ਪ॒ਙ੍ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੑਞ੍ਚ॒ਮੀਂ-ਯਁੑਥਾਦੇਵ॒ਤਮੇ॒ਵਾਗ੍ਨਿ-ਞ੍ਚਿੑਨੁਤੇ॒ ਨ ਦੇ॒ਵਤਾ᳚ਭ੍ਯ॒ ਆ ਵृੑਸ਼੍ਚ੍ਯਤੇ॒ ਵਸੀੑਯਾ-ਨ੍ਭਵ॒ਤੀਡਾੑਯੈ॒ ਵਾ ਏ॒षਾ ਵਿਭੑਕ੍ਤਿਃ ਪ॒ਸ਼ਵ॒ ਇਡਾੑ ਪ॒ਸ਼ੁਭਿੑਰੇਨ- [ਪ॒ਸ਼ੁਭਿੑਰੇਨਮ੍, ਚਿ॒ਨੁ॒ਤੇ॒ ਯੋ ਵੈ] 1
-ਞ੍ਚਿਨੁਤੇ॒ ਯੋ ਵੈ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਯੇ ਪ੍ਰਤਿ॒ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਾ॒ਗ੍ਨਿ-ਞ੍ਚਿ॒ਨੋਤਿ॒ ਨਾ-ऽऽਰ੍ਤਿ॒ਮਾਰ੍ਚ੍ਛ॒-ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਾੑਵ॒ਭਿਤੑਸ੍ਤਿष੍ਠੇਤਾ-ਙ੍ਕृ॒ष੍ਣ ਉੑਤ੍ਤਰ॒ਤ-ਸ਼੍ਸ਼੍ਵੇ॒ਤੋ ਦਕ੍षਿੑਣ॒ਸ੍ਤਾਵਾ॒ਲਭ੍ਯੇष੍ਟੑਕਾ॒ ਉਪੑ ਦਦ੍ਧ੍ਯਾਦੇ॒ਤਦ੍ਵੈ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤੇ ਰੂ॒ਪ-ਮ੍ਪ੍ਰਾੑਜਾਪ॒ਤ੍ਯੋ-ऽਸ਼੍ਵਃੑ ਸਾ॒ਕ੍षਾਦੇ॒ਵ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਯੇ ਪ੍ਰਤਿ॒ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਾ॒ਗ੍ਨਿ-ਞ੍ਚਿੑਨੋਤਿ॒ ਨਾ-ऽऽਰ੍ਤਿ॒ਮਾਰ੍ਚ੍ਛੑਤ੍ਯੇ॒ਤਦ੍ਵਾ ਅਹ੍ਨੋੑ ਰੂ॒ਪਂ-ਯਁਚ੍ਛ੍ਵੇ॒ਤੋ-ऽਸ਼੍ਵੋ॒ ਰਾਤ੍ਰਿੑਯੈ ਕृ॒ष੍ਣ ਏ॒ਤਦਹ੍ਨੋੑ [ਏ॒ਤਦਹ੍ਨਃੑ, ਰੂ॒ਪਂ-ਯਁਦਿष੍ਟੑਕਾ॒] 2
ਰੂ॒ਪਂ-ਯਁਦਿष੍ਟੑਕਾ॒ ਰਾਤ੍ਰਿੑਯੈ॒ ਪੁਰੀੑष॒ਮਿष੍ਟੑਕਾ ਉਪਧਾ॒ਸ੍ਯਞ੍ਛ੍ਵੇ॒ਤ-ਮਸ਼੍ਵੑਮ॒ਭਿ ਮृੑਸ਼ੇ॒-ਤ੍ਪੁਰੀੑषਮੁਪਧਾ॒ਸ੍ਯਨ੍ ਕृ॒ष੍ਣਮੑਹੋਰਾ॒ਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾੑਮੇ॒ਵੈਨੑ-ਞ੍ਚਿਨੁਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯ ਪਾ॒ਤ੍ਰ-ਮ੍ਮਧੋਃ᳚ ਪੂ॒ਰ੍ਣ-ਨ੍ਦੑਦਾਤਿ ਮਧ॒ਵ੍ਯੋੑ ऽਸਾ॒ਨੀਤਿੑ ਸੌ॒ਰ੍ਯਾ ਚਿ॒ਤ੍ਰਵ॒ਤ੍ਯਾ-ऽਵੇ᳚ਕ੍षਤੇ ਚਿ॒ਤ੍ਰਮੇ॒ਵ ਭੑਵਤਿ ਮ॒ਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਦਿ॒ਨੇ-ऽਸ਼੍ਵ॒ਮਵੑ ਘ੍ਰਾਪਯਤ੍ਯ॒ਸੌ ਵਾ ਆੑਦਿ॒ਤ੍ਯ ਇਨ੍ਦ੍ਰੑ ਏ॒ष ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਃ ਪ੍ਰਾਜਾਪ॒ਤ੍ਯੋ-ऽਸ਼੍ਵ॒ਸ੍ਤਮੇ॒ਵ ਸਾ॒ਕ੍षਾਦृੑਦ੍ਧ੍ਨੋਤਿ ॥ 3 ॥
(ਏ॒ਨ॒ - ਮੇ॒ਤਦਹ੍ਨੋ॒ - ऽष੍ਟਾਚੑਤ੍ਵਾਰਿਗ੍ਂਸ਼ਚ੍ਚ) (ਅ. 1)
ਤ੍ਵਾਮੑਗ੍ਨੇ ਵृष॒ਭ-ਞ੍ਚੇਕਿੑਤਾਨ॒-ਮ੍ਪੁਨ॒ਰ੍ਯੁਵਾੑਨ-ਞ੍ਜ॒ਨਯੑਨ੍ਨੁ॒ਪਾਗਾ᳚ਮ੍ । ਅ॒ਸ੍ਥੂ॒ਰਿ ਣੋ॒ ਗਾਰ੍​ਹੑਪਤ੍ਯਾਨਿ ਸਨ੍ਤੁ ਤਿ॒ਗ੍ਮੇਨੑ ਨੋ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮੑਣਾ॒ ਸਗ੍ਂ ਸ਼ਿੑਸ਼ਾਧਿ ॥ ਪ॒ਸ਼ਵੋ॒ ਵਾ ਏ॒ਤੇ ਯਦਿष੍ਟੑਕਾ॒ਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯਾ᳚-ਞ੍ਚਿਤ੍ਯਾਮृष॒ਭਮੁਪੑ ਦਧਾਤਿ ਮਿਥੁ॒ਨਮੇ॒ਵਾਸ੍ਯ॒ ਤ-ਦ੍ਯ॒ਜ੍ਞੇ ਕੑਰੋਤਿ ਪ੍ਰ॒ਜਨੑਨਾਯ॒ ਤਸ੍ਮਾ᳚-ਦ੍ਯੂ॒ਥੇਯੂੑਥ ऋष॒ਭਃ ॥ ਸਂ॒​ਵਁ॒ਥ੍ਸ॒ਰਸ੍ਯੑ ਪ੍ਰਤਿ॒ਮਾਂ-ਯਾਁ-ਨ੍ਤ੍ਵਾੑ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯੁ॒ਪਾਸੑਤੇ । ਪ੍ਰ॒ਜਾਗ੍ਂ ਸੁ॒ਵੀਰਾ᳚-ਙ੍ਕृ॒ਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵ॒ਮਾਯੁ॒ਰ੍ਵ੍ਯੑਸ਼੍ਞਵਤ੍ ॥ ਪ੍ਰਾ॒ਜਾ॒ਪ॒ਤ੍ਯਾ- [ਪ੍ਰਾ॒ਜਾ॒ਪ॒ਤ੍ਯਾਮ੍, ਏ॒ਤਾਮੁਪੑ] 4
-ਮੇ॒ਤਾਮੁਪੑ ਦਧਾਤੀ॒ਯਂ-ਵਾਁ ਵੈषੈਕਾ᳚ष੍ਟ॒ਕਾ ਯਦੇ॒ਵੈਕਾ᳚ष੍ਟ॒ਕਾਯਾ॒ਮਨ੍ਨੑ-ਙ੍ਕ੍ਰਿ॒ਯਤੇ॒ ਤਦੇ॒ਵੈਤਯਾਵੑ ਰੁਨ੍ਧ ਏ॒षਾ ਵੈ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤੇਃ ਕਾਮ॒ਦੁਘਾ॒ ਤਯੈ॒ਵ ਯਜੑਮਾਨੋ॒-ऽਮੁष੍ਮਿੑਨ੍ ਁਲੋ॒ਕੇ᳚-ऽਗ੍ਨਿ-ਨ੍ਦੁੑਹੇ॒ ਯੇਨੑ ਦੇ॒ਵਾ ਜ੍ਯੋਤਿੑषੋ॒ਰ੍ਧ੍ਵਾ ਉ॒ਦਾਯ॒ਨ੍॒ ਯੇਨਾੑ-ऽऽਦਿ॒ਤ੍ਯਾ ਵਸੑਵੋ॒ ਯੇਨੑ ਰੁ॒ਦ੍ਰਾਃ । ਯੇਨਾਙ੍ਗਿੑਰਸੋ ਮਹਿ॒ਮਾਨੑ-ਮਾਨ॒ਸ਼ੁਸ੍ਤੇਨੈੑਤੁ॒ ਯਜੑਮਾਨ-ਸ੍ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤਿ ॥ ਸੁ॒ਵ॒ਰ੍ਗਾਯ॒ ਵਾ ਏ॒ष ਲੋ॒ਕਾਯੑ [ਲੋ॒ਕਾਯੑ, ਚੀ॒ਯ॒ਤੇ॒ ਯਦ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਯੇਨੑ] 5
ਚੀਯਤੇ॒ ਯਦ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਯੇਨੑ ਦੇ॒ਵਾ ਜ੍ਯੋਤਿੑषੋ॒ਰ੍ਧ੍ਵਾ ਉ॒ਦਾਯ॒ਨ੍ਨਿਤ੍ਯੁਖ੍ਯ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਮਿੑਨ੍ਧ॒ ਇष੍ਟੑਕਾ ਏ॒ਵੈਤਾ ਉਪੑ ਧਤ੍ਤੇ ਵਾਨਸ੍ਪ॒ਤ੍ਯਾ-ਸ੍ਸੁੑਵ॒ਰ੍ਗਸ੍ਯੑ ਲੋ॒ਕਸ੍ਯ॒ ਸਮੑष੍ਟ੍ਯੈ ਸ਼॒ਤਾਯੁੑਧਾਯ ਸ਼॒ਤਵੀ᳚ਰ੍ਯਾਯ ਸ਼॒ਤੋਤੑਯੇ ऽਭਿਮਾਤਿ॒षਾਹੇ᳚ । ਸ਼॒ਤਂ-ਯੋਁ ਨਃੑ ਸ਼॒ਰਦੋ॒ ਅਜੀੑਤਾ॒ਨਿਨ੍ਦ੍ਰੋੑ ਨੇष॒ਦਤਿੑ ਦੁਰਿ॒ਤਾਨਿ॒ ਵਿਸ਼੍ਵਾ᳚ ॥ ਯੇ ਚ॒ਤ੍ਵਾਰਃੑ ਪ॒ਥਯੋੑ ਦੇਵ॒ਯਾਨਾੑ ਅਨ੍ਤ॒ਰਾ ਦ੍ਯਾਵਾੑਪृਥਿ॒ਵੀ ਵਿ॒ਯਨ੍ਤਿੑ । ਤੇषਾਂ॒-ਯੋਁ ਅਜ੍ਯਾੑਨਿ॒- ਮਜੀੑਤਿ-ਮਾ॒ਵਹਾ॒-ਤ੍ਤਸ੍ਮੈੑ ਨੋ ਦੇਵਾਃ॒ [ਨੋ ਦੇਵਾਃ, ਪਰਿੑ ਦਤ੍ਤੇ॒ਹ ਸਰ੍ਵੇ᳚ ।] 6
ਪਰਿੑ ਦਤ੍ਤੇ॒ਹ ਸਰ੍ਵੇ᳚ ॥ ਗ੍ਰੀ॒ष੍ਮੋ ਹੇੑਮ॒ਨ੍ਤ ਉ॒ਤ ਨੋੑ ਵਸ॒ਨ੍ਤ-ਸ਼੍ਸ਼॒ਰ-ਦ੍ਵ॒ਰ੍॒षਾ-ਸ੍ਸੁੑਵਿ॒ਤਨ੍ਨੋੑ ਅਸ੍ਤੁ । ਤੇषਾੑਮृਤੂ॒ਨਾਗ੍ਂ ਸ਼॒ਤ ਸ਼ਾੑਰਦਾਨਾ-ਨ੍ਨਿਵਾ॒ਤ ਏੑषਾ॒ਮਭੑਯੇ ਸ੍ਯਾਮ ॥ ਇ॒ਦੁ॒ਵ॒ਥ੍ਸ॒ਰਾਯੑ ਪਰਿਵਥ੍ਸ॒ਰਾਯੑ ਸਂ​ਵఁ%ਥ੍ਸ॒ਰਾਯੑ ਕृਣੁਤਾ ਬृ॒ਹਨ੍ਨਮਃੑ । ਤੇषਾਂ᳚-ਵਁ॒ਯਗ੍ਂ ਸੁੑਮ॒ਤੌ ਯ॒ਜ੍ਞਿਯਾੑਨਾ॒-ਞ੍ਜ੍ਯੋਗਜੀੑਤਾ॒ ਅਹੑਤਾ-ਸ੍ਸ੍ਯਾਮ ॥ ਭ॒ਦ੍ਰਾਨ੍ਨ॒-ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੇਯ॒-ਸ੍ਸਮੑਨੈष੍ਟ ਦੇਵਾ॒ਸ੍ਤ੍ਵਯਾੑ-ऽਵ॒ਸੇਨ॒ ਸਮੑਸ਼ੀਮਹਿ ਤ੍ਵਾ । ਸ ਨੋੑ ਮਯੋ॒ ਭੂਃ ਪਿੑਤੋ॒ [ਮਯੋ॒ ਭੂਃ ਪਿੑਤੋ, ਆ ਵਿੑਸ਼ਸ੍ਵ॒] 7
ਆ ਵਿੑਸ਼ਸ੍ਵ॒ ਸ਼-ਨ੍ਤੋ॒ਕਾਯੑ ਤ॒ਨੁਵੇ᳚ ਸ੍ਯੋ॒ਨਃ ॥ ਅਜ੍ਯਾੑਨੀਰੇ॒ਤਾ ਉਪੑ ਦਧਾਤ੍ਯੇ॒ਤਾ ਵੈ ਦੇ॒ਵਤਾ॒ ਅਪੑਰਾਜਿਤਾ॒ਸ੍ਤਾ ਏ॒ਵ ਪ੍ਰ ਵਿੑਸ਼ਤਿ॒ ਨੈਵ ਜੀੑਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾ॒ਦਿਨੋੑ ਵਦਨ੍ਤਿ॒ ਯਦੑਰ੍ਧਮਾ॒ਸਾ ਮਾਸਾੑ ऋ॒ਤਵਃੑ ਸਂ​ਵਁਥ੍ਸ॒ਰ ਓषੑਧੀਃ॒ ਪਚ॒ਨ੍ਤ੍ਯਥ॒ ਕਸ੍ਮਾੑਦ॒ਨ੍ਯਾਭ੍ਯੋੑ ਦੇ॒ਵਤਾ᳚ਭ੍ਯ ਆਗ੍ਰਯ॒ਣ-ਨ੍ਨਿਰੁੑਪ੍ਯਤ॒ ਇਤ੍ਯੇ॒ਤਾ ਹਿ ਤ-ਦ੍ਦੇ॒ਵਤਾੑ ਉ॒ਦਜੑਯ॒ਨ੍॒ ਯਦृ॒ਤੁਭ੍ਯੋੑ ਨਿ॒ਰ੍ਵਪੇ᳚-ਦ੍ਦੇ॒ਵਤਾ᳚ਭ੍ਯ-ਸ੍ਸ॒ਮਦੑ-ਨ੍ਦਦ੍ਧ੍ਯਾਦਾਗ੍ਰਯ॒ਣ-ਨ੍ਨਿ॒ਰੁਪ੍ਯੈ॒ਤਾ ਆਹੁੑਤੀ ਰ੍ਜੁਹੋਤ੍ਯਰ੍ਧਮਾ॒ਸਾਨੇ॒ਵ ਮਾਸਾੑਨृ॒ਤੂਨ੍-ਥ੍ਸਂੑ​ਵਁਥ੍ਸ॒ਰ-ਮ੍ਪ੍ਰੀੑਣਾਤਿ॒ ਨ ਦੇ॒ਵਤਾ᳚ਭ੍ਯ-ਸ੍ਸ॒ਮਦੑ-ਨ੍ਦਧਾਤਿ ਭ॒ਦ੍ਰਾਨ੍ਨ॒-ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੇਯ॒-ਸ੍ਸਮੑਨੈष੍ਟ ਦੇਵਾ॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹ ਹੁ॒ਤਾਦ੍ਯਾੑਯ॒ ਯਜੑਮਾਨ॒ਸ੍ਯਾ-ऽਪੑਰਾਭਾਵਾਯ ॥ 8 ॥
(ਪ੍ਰ॒ਜਾ॒ਪ॒ਤ੍ਯਾਂ - ਁਲੋ॒ਕਾਯੑ - ਦੇਵਾਃ - ਪਿਤੋ - ਦਧ੍ਯਾਦਾਗ੍ਰਯ॒ਣਂ - ਪਞ੍ਚੑਵਿਗ੍ਂਸ਼ਤਿਸ਼੍ਚ) (ਅ. 2)
ਇਨ੍ਦ੍ਰੑਸ੍ਯ॒ ਵਜ੍ਰੋੑ-ऽਸਿ॒ ਵਾਰ੍ਤ੍ਰੑਘ੍ਨਸ੍ਤਨੂ॒ਪਾ ਨਃੑ ਪ੍ਰਤਿਸ੍ਪ॒ਸ਼ਃ । ਯੋ ਨਃੑ ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾ᳚-ਦ੍ਦਕ੍षਿਣ॒ਤਃ ਪ॒ਸ਼੍ਚਾ-ਦੁੑਤ੍ਤਰ॒ਤੋੑ-ऽਘਾ॒ਯੁਰੑਭਿ॒ਦਾਸੑਤ੍ਯੇ॒ਤਗ੍ਂ ਸੋ-ऽਸ਼੍ਮਾੑਨਮृਚ੍ਛਤੁ ॥ ਦੇ॒ਵਾ॒ਸੁ॒ਰਾ-ਸ੍ਸਂ​ਯਁੑਤ੍ਤਾ ਆਸ॒-ਨ੍ਤੇ-ऽਸੁੑਰਾ ਦਿ॒ਗ੍ਭ੍ਯ ਆ-ऽਬਾੑਧਨ੍ਤ॒ ਤਾ-ਨ੍ਦੇ॒ਵਾ ਇष੍ਵਾੑ ਚ॒ ਵਜ੍ਰੇੑਣ॒ ਚਾਪਾੑਨੁਦਨ੍ਤ॒ ਯ-ਦ੍ਵ॒ਜ੍ਰਿਣੀੑਰੁਪ॒ਦਧਾ॒ਤੀष੍ਵਾੑ ਚੈ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਵਜ੍ਰੇੑਣ ਚ॒ ਯਜੑਮਾਨੋ॒ ਭ੍ਰਾਤृੑਵ੍ਯਾ॒ਨਪੑ ਨੁਦਤੇ ਦਿ॒ਕ੍षੂਪੑ [ਦਿ॒ਕ੍षੂਪੑ, ਦ॒ਧਾ॒ਤਿ॒ ਦੇ॒ਵ॒ਪੁ॒ਰਾ] 9
ਦਧਾਤਿ ਦੇਵਪੁ॒ਰਾ ਏ॒ਵੈਤਾਸ੍ਤੑਨੂ॒ਪਾਨੀਃ॒ ਪਰ੍ਯੂੑਹ॒ਤੇ ऽਗ੍ਨਾੑਵਿष੍ਣੂ ਸ॒ਜੋषੑਸੇ॒ਮਾ ਵੑਰ੍ਧਨ੍ਤੁ ਵਾ॒ਗਿਂਰਃੑ । ਦ੍ਯੁ॒ਮ੍ਨੈਰ੍ਵਾਜੇੑਭਿ॒ਰਾ ਗੑਤਮ੍ ॥ ਬ੍ਰ॒ਹ੍ਮ॒ਵਾ॒ਦਿਨੋੑ ਵਦਨ੍ਤਿ॒ ਯਨ੍ਨ ਦੇ॒ਵਤਾੑਯੈ॒ ਜੁਹ੍ਵ॒ਤ੍ਯਥੑ ਕਿ-ਨ੍ਦੇਵ॒ਤ੍ਯਾੑ ਵਸੋ॒ਰ੍ਧਾਰੇਤ੍ਯ॒ਗ੍ਨਿ-ਰ੍ਵਸੁ॒ਸ੍ਤਸ੍ਯੈ॒षਾ ਧਾਰਾ॒ ਵਿष੍ਣੁ॒-ਰ੍ਵਸੁ॒ਸ੍ਤਸ੍ਯੈ॒षਾ ਧਾਰਾ᳚ ऽऽਗ੍ਨਾਵੈष੍ਣ॒ਵ੍ਯਰ੍ਚਾ ਵਸੋ॒ਰ੍ਧਾਰਾ᳚-ਞ੍ਜੁਹੋਤਿ ਭਾਗ॒ਧੇਯੇੑਨੈ॒ਵੈਨੌ॒ ਸਮੑਰ੍ਧਯ॒ਤ੍ਯਥੋੑ ਏ॒ਤਾ- [ਏ॒ਤਾਮ੍, ਏ॒ਵਾ-ऽऽਹੁੑਤਿ-] 10
-ਮੇ॒ਵਾ-ऽऽਹੁੑਤਿ-ਮਾ॒ਯਤੑਨਵਤੀ-ਙ੍ਕਰੋਤਿ॒ ਯਤ੍ਕਾੑਮ ਏਨਾ-ਞ੍ਜੁ॒ਹੋਤਿ॒ ਤਦੇ॒ਵਾਵੑ ਰੁਨ੍ਧੇ ਰੁ॒ਦ੍ਰੋ ਵਾ ਏ॒ष ਯਦ॒ਗ੍ਨਿਸ੍ਤਸ੍ਯੈ॒ਤੇ ਤ॒ਨੁਵੌੑ ਘੋ॒ਰਾ-ऽਨ੍ਯਾ ਸ਼ਿ॒ਵਾ-ऽਨ੍ਯਾ ਯਚ੍ਛੑਤਰੁ॒ਦ੍ਰੀਯੑ-ਞ੍ਜੁ॒ਹੋਤਿ॒ ਯੈਵਾਸ੍ਯੑ ਘੋ॒ਰਾ ਤ॒ਨੂਸ੍ਤਾ-ਨ੍ਤੇਨੑ ਸ਼ਮਯਤਿ॒ ਯ-ਦ੍ਵਸੋ॒ਰ੍ਧਾਰਾ᳚-ਞ੍ਜੁ॒ਹੋਤਿ॒ ਯੈਵਾਸ੍ਯੑ ਸ਼ਿ॒ਵਾ ਤ॒ਨੂਸ੍ਤਾ-ਨ੍ਤੇਨੑ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ॒ ਯੋ ਵੈ ਵਸੋ॒ਰ੍ਧਾਰਾੑਯੈ [ਵਸੋ॒ਰ੍ਧਾਰਾੑਯੈ, ਪ੍ਰ॒ਤਿ॒ष੍ਠਾਂ-ਵੇਁਦ॒] 11
ਪ੍ਰਤਿ॒ष੍ਠਾਂ-ਵੇਁਦ॒ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇ॒ਵ ਤਿੑष੍ਠਤਿ॒ ਯਦਾਜ੍ਯੑਮੁ॒ਚ੍ਛਿष੍ਯੇੑਤ॒ ਤਸ੍ਮਿੑ-ਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੌਦ॒ਨ-ਮ੍ਪੑਚੇ॒-ਤ੍ਤ-ਮ੍ਬ੍ਰਾ᳚ਹ੍ਮ॒ਣਾਸ਼੍ਚ॒ਤ੍ਵਾਰਃ॒ ਪ੍ਰਾ-ऽਸ਼੍ਞੀੑਯੁਰੇ॒ष ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਵੈ᳚ਸ਼੍ਵਾਨ॒ਰੋ ਯਦ੍ਬ੍ਰਾ᳚ਹ੍ਮ॒ਣ ਏ॒षਾ ਖਲੁ॒ ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨੇਃ ਪ੍ਰਿ॒ਯਾ ਤ॒ਨੂਰ੍ਯ-ਦ੍ਵੈ᳚ਸ਼੍ਵਾਨ॒ਰਃ ਪ੍ਰਿ॒ਯਾਯਾੑਮੇ॒ਵੈਨਾ᳚-ਨ੍ਤ॒ਨੁਵਾ॒-ਮ੍ਪ੍ਰਤਿੑ ष੍ਠਾਪਯਤਿ॒ ਚਤੑਸ੍ਰੋ ਧੇ॒ਨੂਰ੍ਦੑਦ੍ਯਾ॒-ਤ੍ਤਾਭਿੑਰੇ॒ਵ ਯਜੑਮਾਨੋ॒-ऽਮੁष੍ਮਿੑਨ੍ ਁਲੋ॒ਕੇ᳚-ऽਗ੍ਨਿ-ਨ੍ਦੁੑਹੇ ॥ 12 ॥
(ਉਪੈ॒ - ਤਾਂ - ਧਾਰਾੑਯੈ॒ - षਟ੍ਚੑਤ੍ਵਾਰਿਗ੍ਂਸ਼ਚ੍ਚ) (ਅ. 3)
ਚਿਤ੍ਤਿੑ-ਞ੍ਜੁਹੋਮਿ॒ ਮਨੑਸਾ ਘृ॒ਤੇਨੇਤ੍ਯਾ॒ਹਾਦਾ᳚ਭ੍ਯਾ॒ ਵੈ ਨਾਮੈ॒षਾ-ऽऽਹੁੑਤਿਰ੍ਵੈਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮ॒ਣੀ ਨੈਨੑ-ਞ੍ਚਿਕ੍ਯਾ॒ਨ-ਮ੍ਭ੍ਰਾਤृੑਵ੍ਯੋ ਦਭ੍ਨੋ॒ਤ੍ਯਥੋੑ ਦੇ॒ਵਤਾੑ ਏ॒ਵਾਵੑ ਰੁ॒ਨ੍ਧੇ ऽਗ੍ਨੇ॒ ਤਮ॒ਦ੍ਯੇਤਿੑ ਪ॒ਙ੍ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਜੁੑਹੋਤਿ ਪ॒ਙ੍ਕ੍ਤ੍ਯਾ-ऽऽਹੁੑਤ੍ਯਾ ਯਜ੍ਞਮੁ॒ਖਮਾ ਰੑਭਤੇ ਸ॒ਪ੍ਤ ਤੇੑ ਅਗ੍ਨੇ ਸ॒ਮਿਧਃੑ ਸ॒ਪ੍ਤਜਿ॒ਹ੍ਵਾ ਇਤ੍ਯਾੑਹ॒ ਹੋਤ੍ਰਾੑ ਏ॒ਵਾਵੑ ਰੁਨ੍ਧੇ॒ ऽਗ੍ਨਿਰ੍ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯੋ-ऽਪਾ᳚ਕ੍ਰਾ-ऽਮ-ਦ੍ਭਾਗ॒ਧੇਯੑ- [-ऽਪਾ᳚ਕ੍ਰਾ-ऽਮ-ਦ੍ਭਾਗ॒ਧੇਯ᳚ਮ੍, ਇ॒ਚ੍ਛਮਾੑਨ॒ਸ੍ਤਸ੍ਮਾੑ] 13
-ਮਿ॒ਚ੍ਛਮਾੑਨ॒ਸ੍ਤਸ੍ਮਾੑ ਏ॒ਤ-ਦ੍ਭਾੑਗ॒ਧੇਯ॒-ਮ੍ਪ੍ਰਾਯੑਚ੍ਛਨ੍ਨੇ॒ਤਦ੍ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨੇਰੑਗ੍ਨਿਹੋ॒ਤ੍ਰਮੇ॒ਤਰ੍​ਹਿ॒ ਖਲੁ॒ ਵਾ ਏ॒ष ਜਾ॒ਤੋ ਯਰ੍​ਹਿ॒ ਸਰ੍ਵੑਸ਼੍ਚਿ॒ਤੋ ਜਾ॒ਤਾਯੈ॒ਵਾਸ੍ਮਾ॒ ਅਨ੍ਨ॒ਮਪਿੑ ਦਧਾਤਿ॒ ਸ ਏੑਨ-ਮ੍ਪ੍ਰੀ॒ਤਃ ਪ੍ਰੀੑਣਾਤਿ॒ ਵਸੀੑਯਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾ॒ਦਿਨੋੑ ਵਦਨ੍ਤਿ॒ ਯਦੇ॒ष ਗਾਰ੍​ਹੑਪਤ੍ਯਸ਼੍ਚੀ॒ਯਤੇ-ऽਥ॒ ਕ੍ਵਾ᳚ਸ੍ਯਾ-ऽऽਹਵ॒ਨੀਯ॒ ਇਤ੍ਯ॒ਸਾਵਾੑਦਿ॒ਤ੍ਯ ਇਤਿੑ ਬ੍ਰੂਯਾਦੇ॒ਤਸ੍ਮਿ॒ਨ੍॒ਃਇ ਸਰ੍ਵਾ᳚ਭ੍ਯੋ ਦੇ॒ਵਤਾ᳚ਭ੍ਯੋ॒ ਜੁਹ੍ਵੑਤਿ॒ [ਜੁਹ੍ਵੑਤਿ, ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਵਾਨ॒ਗ੍ਨਿ-] 14
ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਵਾਨ॒ਗ੍ਨਿ-ਞ੍ਚਿੑਨੁ॒ਤੇ ਸਾ॒ਕ੍षਾਦੇ॒ਵ ਦੇ॒ਵਤਾੑ ऋਦ੍ਧ੍ਨੋ॒ਤ੍ਯਗ੍ਨੇੑ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿ॒ਨ੍॒ ਯਸ਼ੑਸੇ॒ ਮਮੑਰ੍ਪ॒ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਾੑਵਤੀ॒ ਮਪੑਚਿਤੀ ਮਿ॒ਹਾ-ऽऽਵੑਹ । ਅ॒ਯ-ਮ੍ਮੂ॒ਰ੍ਧਾ ਪੑਰਮੇ॒ष੍ਠੀ ਸੁ॒ਵਰ੍ਚਾ᳚-ਸ੍ਸਮਾ॒ਨਾਨਾੑਮੁਤ੍ਤ॒ਮ ਸ਼੍ਲੋੑਕੋ ਅਸ੍ਤੁ ॥ ਭ॒ਦ੍ਰ-ਮ੍ਪਸ਼੍ਯੑਨ੍ਤ॒ ਉਪੑ ਸੇਦੁ॒ਰਗ੍ਰੇ॒ ਤਪੋੑ ਦੀ॒ਕ੍षਾਮृषੑਯ-ਸ੍ਸੁਵ॒ਰ੍ਵਿਦਃੑ । ਤਤਃੑ ਕ੍ष॒ਤ੍ਰ-ਮ੍ਬਲ॒ਮੋਜੑਸ਼੍ਚ ਜਾ॒ਤ-ਨ੍ਤਦ॒ਸ੍ਮੈ ਦੇ॒ਵਾ ਅ॒ਭਿ ਸ-ਨ੍ਨੑਮਨ੍ਤੁ ॥ ਧਾ॒ਤਾ ਵਿੑਧਾ॒ਤਾ ਪੑਰ॒ਮੋ- [ਪੑਰ॒ਮਾ, ਉ॒ਤ ਸ॒ਨ੍ਦृ-ਕ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਃ] 15
-ਤ ਸ॒ਨ੍ਦृ-ਕ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਃ ਪਰਮੇ॒ष੍ਠੀ ਵਿ॒ਰਾਜਾ᳚ । ਸ੍ਤੋਮਾ॒-ਸ਼੍ਛਨ੍ਦਾਗ੍ਂੑਸਿ ਨਿ॒ਵਿਦੋੑ ਮ ਆਹੁਰੇ॒ਤਸ੍ਮੈੑ ਰਾ॒ष੍ਟ੍ਰਮ॒ਭਿ ਸ-ਨ੍ਨੑਮਾਮ ॥ ਅ॒ਭ੍ਯਾਵੑਰ੍ਤਦ੍ਧ੍ਵ॒ਮੁਪ॒ ਮੇਤੑ ਸਾ॒ਕਮ॒ਯਗ੍ਂ ਸ਼ਾ॒ਸ੍ਤਾ-ऽਧਿੑਪਤਿਰ੍ਵੋ ਅਸ੍ਤੁ । ਅ॒ਸ੍ਯ ਵਿ॒ਜ੍ਞਾਨ॒ਮਨੁ॒ ਸਗ੍ਂ ਰੑਭਦ੍ਧ੍ਵਮਿ॒ਮ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼੍ਚਾਦਨੁੑ ਜੀਵਾਥ॒ ਸਰ੍ਵੇ᳚ ॥ ਰਾ॒ष੍ਟ੍ਰ॒ਭृਤੑ ਏ॒ਤਾ ਉਪੑ ਦਧਾਤ੍ਯੇ॒षਾ ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨੇਸ਼੍ਚਿਤੀੑ ਰਾष੍ਟ੍ਰ॒ਭृ-ਤ੍ਤਯੈ॒ਵਾਸ੍ਮਿੑ-ਨ੍ਰਾ॒ष੍ਟ੍ਰ-ਨ੍ਦੑਧਾਤਿ ਰਾ॒ष੍ਟ੍ਰਮੇ॒ਵ ਭੑਵਤਿ॒ ਨਾਸ੍ਮਾ᳚-ਦ੍ਰਾ॒ष੍ਟ੍ਰ-ਮ੍ਭ੍ਰਗ੍ਂੑਸ਼ਤੇ ॥ 16 ॥
(ਭਾ॒ਗ॒ਧੇਯਂ॒ - ਜੁਹ੍ਵੑਤਿ - ਪਰ॒ਮਾ - ਰਾ॒ष੍ਟ੍ਰ-ਨ੍ਦੑਧਾਤਿ - ਸ॒ਪ੍ਤ ਚੑ) (ਅ. 4)
ਯਥਾ॒ ਵੈ ਪੁ॒ਤ੍ਰੋ ਜਾ॒ਤੋ ਮ੍ਰਿ॒ਯਤੑ ਏ॒ਵਂ-ਵਾਁ ਏ॒ष ਮ੍ਰਿੑਯਤੇ॒ ਯਸ੍ਯਾ॒ਗ੍ਨਿਰੁਖ੍ਯੑ ਉ॒ਦ੍ਵਾਯੑਤਿ॒ ਯਨ੍ਨਿੑਰ੍ਮ॒ਨ੍ਥ੍ਯੑ-ਙ੍ਕੁ॒ਰ੍ਯਾ-ਦ੍ਵਿਚ੍ਛਿੑਨ੍ਦ੍ਯਾ॒-ਦ੍ਭ੍ਰਾਤृੑਵ੍ਯਮਸ੍ਮੈ ਜਨਯੇ॒-ਥ੍ਸ ਏ॒ਵ ਪੁਨਃੑ ਪ॒ਰੀਦ੍ਧ੍ਯ॒-ਸ੍ਸ੍ਵਾਦੇ॒ਵੈਨਂ॒-ਯੋਁਨੇ᳚ਰ੍ਜਨਯਤਿ॒ ਨਾਸ੍ਮੈ॒ ਭ੍ਰਾਤृੑਵ੍ਯ-ਞ੍ਜਨਯਤਿ॒ ਤਮੋ॒ ਵਾ ਏ॒ਤ-ਙ੍ਗृੑਹ੍ਣਾਤਿ॒ ਯਸ੍ਯਾ॒ਗ੍ਨਿਰੁਖ੍ਯੑ ਉ॒ਦ੍ਵਾਯੑਤਿ ਮृ॒ਤ੍ਯੁਸ੍ਤਮਃੑ ਕृ॒ष੍ਣਂ-ਵਾਁਸਃੑ ਕृ॒ष੍ਣਾ ਧੇ॒ਨੁਰ੍ਦਕ੍षਿੑਣਾ॒ ਤਮੑਸੈ॒- [ਤਮੑਸਾ, ਏ॒ਵ ਤਮੋੑ] 17
-ਵ ਤਮੋੑ ਮृ॒ਤ੍ਯੁਮਪੑ ਹਤੇ॒ ਹਿਰੑਣ੍ਯ-ਨ੍ਦਦਾਤਿ॒ ਜ੍ਯੋਤਿ॒ਰ੍ਵੈ ਹਿਰੑਣ੍ਯ॒-ਞ੍ਜ੍ਯੋਤਿੑषੈ॒ਵ ਤਮੋ-ऽਪੑ ਹ॒ਤੇ-ऽਥੋ॒ ਤੇਜੋ॒ ਵੈ ਹਿਰੑਣ੍ਯ॒-ਨ੍ਤੇਜੑ ਏ॒ਵਾ-ऽऽਤ੍ਮ-ਨ੍ਧੑਤ੍ਤੇ॒ ਸੁਵ॒ਰ੍ਨ ਘ॒ਰ੍ਮ-ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ॒ ਸੁਵ॒ਰ੍ਨਾ-ऽਰ੍ਕ-ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ॒ ਸੁਵ॒ਰ੍ਨ ਸ਼ੁ॒ਕ੍ਰ-ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ॒ ਸੁਵ॒ਰ੍ਨ ਜ੍ਯੋਤਿ॒-ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ॒ ਸੁਵ॒ਰ੍ਨ ਸੂਰ੍ਯ॒-ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ॒ ऽਰ੍ਕੋ ਵਾ ਏ॒ष ਯਦ॒ਗ੍ਨਿ-ਰ॒ਸਾ-ਵਾੑਦਿ॒ਤ੍ਯੋ᳚- [ਯਦ॒ਗ੍ਨਿ-ਰ॒ਸਾ-ਵਾੑਦਿ॒ਤ੍ਯਃ, ਆ॒ਸ਼੍ਵ॒ਮੇ॒ਧੋ ਯਦੇ॒ਤਾ] 18
-ऽਸ਼੍ਵਮੇ॒ਧੋ ਯਦੇ॒ਤਾ ਆਹੁੑਤੀ ਰ੍ਜੁ॒ਹੋਤ੍ਯੑਰ੍ਕਾ-ਸ਼੍ਵਮੇ॒ਧਯੋੑਰੇ॒ਵ ਜ੍ਯੋਤੀਗ੍ਂੑषਿ॒ ਸ-ਨ੍ਦੑਧਾਤ੍ਯੇ॒ष ਹ॒ ਤ੍ਵਾ ਅੑਰ੍ਕਾਸ਼੍ਵਮੇ॒ਧੀ ਯਸ੍ਯੈ॒ਤਦ॒ਗ੍ਨੌ ਕ੍ਰਿ॒ਯਤ॒ ਆਪੋ॒ ਵਾ ਇ॒ਦਮਗ੍ਰੇੑ ਸਲਿ॒ਲਮਾੑਸੀ॒-ਥ੍ਸ ਏ॒ਤਾ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਃ ਪ੍ਰਥ॒ਮਾ-ਞ੍ਚਿਤਿੑਮਪਸ਼੍ਯ॒-ਤ੍ਤਾਮੁਪਾੑਧਤ੍ਤ॒ ਤਦਿ॒ਯਮੑਭਵ॒-ਤ੍ਤਂ-ਵਿਁ॒ਸ਼੍ਵਕੑਰ੍ਮਾ-ऽਬ੍ਰਵੀ॒ਦੁਪ॒ ਤ੍ਵਾ-ऽऽਯਾ॒ਨੀਤਿ॒ ਨੇਹ ਲੋ॒ਕੋ᳚-ऽਸ੍ਤੀਤ੍ਯੑ- [ਲੋ॒ਕੋ᳚-ऽਸ੍ਤੀਤਿੑ, ਅ॒ਬ੍ਰ॒ਵੀ॒-ਥ੍ਸ] 19
-ਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀ॒-ਥ੍ਸ ਏ॒ਤਾ-ਨ੍ਦ੍ਵਿ॒ਤੀਯਾ॒-ਞ੍ਚਿਤਿੑਮਪਸ਼੍ਯ॒-ਤ੍ਤਾਮੁਪਾੑਧਤ੍ਤ॒ ਤਦ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍षਮਭਵ॒-ਥ੍ਸ ਯ॒ਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਮਬ੍ਰਵੀ॒ਦੁਪ॒ ਤ੍ਵਾ-ऽऽਯਾ॒ਨੀਤਿ॒ ਨੇਹ ਲੋ॒ਕੋ᳚-ऽਸ੍ਤੀਤ੍ਯੑਬ੍ਰਵੀ॒-ਥ੍ਸ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਕੑਰ੍ਮਾਣ-ਮਬ੍ਰਵੀ॒ਦੁਪ॒ ਤ੍ਵਾ-ऽऽਯਾ॒ਨੀਤਿ॒ ਕੇਨੑ ਮੋ॒ਪੈष੍ਯ॒ਸੀਤਿ॒ ਦਿਸ਼੍ਯਾੑਭਿ॒ਰਿਤ੍ਯੑਬ੍ਰਵੀ॒-ਤ੍ਤ-ਨ੍ਦਿਸ਼੍ਯਾੑਭਿਰੁ॒ਪੈ-ਤ੍ਤਾ ਉਪਾੑਧਤ੍ਤ॒ ਤਾ ਦਿਸ਼ੋੑ- [ਤਾ ਦਿਸ਼ਃੑ, ਅ॒ਭ॒ਵ॒ਨ੍-ਥ੍ਸ] 20
-ऽਭਵ॒ਨ੍-ਥ੍ਸ ਪੑਰਮੇ॒ष੍ਠੀ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਮਬ੍ਰਵੀ॒ਦੁਪ॒ ਤ੍ਵਾ-ऽऽਯਾ॒ਨੀਤਿ॒ ਨੇਹ ਲੋ॒ਕੋ᳚-ऽਸ੍ਤੀਤ੍ਯੑਬ੍ਰਵੀ॒-ਥ੍ਸ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਕੑਰ੍ਮਾਣ-ਞ੍ਚ ਯ॒ਜ੍ਞ-ਞ੍ਚਾ᳚ਬ੍ਰਵੀ॒ਦੁਪੑ ਵਾ॒ਮਾ ऽਯਾ॒ਨੀਤਿ॒ ਨੇਹ ਲੋ॒ਕੋ᳚-ऽਸ੍ਤੀਤ੍ਯੑਬ੍ਰੂਤਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਸ ਏ॒ਤਾ-ਨ੍ਤृ॒ਤੀਯਾ॒-ਞ੍ਚਿਤਿੑਮਪਸ਼੍ਯ॒-ਤ੍ਤਾਮੁਪਾੑਧਤ੍ਤ॒ ਤਦ॒ਸਾਵੑਭਵ॒-ਥ੍ਸ ਆੑਦਿ॒ਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ-ਮਬ੍ਰਵੀ॒ਦੁਪ॒ ਤ੍ਵਾ- [-ਮਬ੍ਰਵੀ॒ਦੁਪ॒ ਤ੍ਵਾ, ਆਯਾ॒ਨੀਤਿ॒] 21
-ऽऽਯਾ॒ਨੀਤਿ॒ ਨੇਹ ਲੋ॒ਕੋ᳚-ऽਸ੍ਤੀਤ੍ਯੑਬ੍ਰਵੀ॒-ਥ੍ਸ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਕੑਰ੍ਮਾਣ-ਞ੍ਚ ਯ॒ਜ੍ਞ-ਞ੍ਚਾ᳚ਬ੍ਰਵੀ॒ਦੁਪੑ ਵਾ॒ਮਾ-ऽਯਾ॒ਨੀਤਿ॒ ਨੇਹ ਲੋ॒ਕੋ᳚-ऽਸ੍ਤੀਤ੍ਯੑਬ੍ਰੂਤਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਸ ਪੑਰਮੇ॒ष੍ਠਿਨੑਮਬ੍ਰਵੀ॒ਦੁਪ॒ ਤ੍ਵਾ-ऽऽਯਾ॒ਨੀਤਿ॒ ਕੇਨੑ ਮੋ॒ਪੈष੍ਯ॒ਸੀਤਿੑ ਲੋਕ-ਮ੍ਪृ॒ਣਯੇਤ੍ਯੑਬ੍ਰਵੀ॒-ਤ੍ਤਂ-ਲੋਁੑਕ-ਮ੍ਪृ॒ਣਯੋ॒ਪੈ-ਤ੍ਤਸ੍ਮਾ॒ਦਯਾੑਤਯਾਮ੍ਨੀ ਲੋਕ-ਮ੍ਪृ॒ਣਾ-ऽਯਾੑਤਯਾਮਾ॒ ਹ੍ਯੑਸਾ- [ਹ੍ਯੑਸੌ, ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯਸ੍ਤਾਨृषੑਯੋ] 22
-ਵਾੑਦਿ॒ਤ੍ਯਸ੍ਤਾਨृषੑਯੋ ऽਬ੍ਰੁਵ॒ਨ੍ਨੁਪੑ ਵ॒ ਆ-ऽਯਾ॒ਮੇਤਿ॒ ਕੇਨੑ ਨ ਉ॒ਪੈष੍ਯ॒ਥੇਤਿੑ ਭੂ॒ਮ੍ਨੇਤ੍ਯੑਬ੍ਰੁਵ॒-ਨ੍ਤਾ-ਨ੍ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾ॒-ਞ੍ਚਿਤੀ᳚ਭ੍ਯਾਮੁ॒ਪਾਯ॒ਨ੍-ਥ੍ਸ ਪਞ੍ਚੑਚਿਤੀਕ॒-ਸ੍ਸਮੑਪਦ੍ਯਤ॒ ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਵਾਨ॒ਗ੍ਨਿ-ਞ੍ਚਿੑਨੁ॒ਤੇ ਭੂਯਾੑਨੇ॒ਵ ਭੑਵਤ੍ਯ॒ਭੀਮਾਨ੍ ਁਲੋ॒ਕਾਞ੍ਜੑਯਤਿ ਵਿ॒ਦੁਰੇੑਨ-ਨ੍ਦੇ॒ਵਾ ਅਥੋੑ ਏ॒ਤਾਸਾੑਮੇ॒ਵ ਦੇ॒ਵਤਾੑਨਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਾਯੁੑਜ੍ਯ-ਙ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ॥ 23 ॥
(ਤਮੑਸਾ - ऽऽਦਿ॒ਤ੍ਯੋ᳚ - ऽਸ੍ਤੀਤਿ॒ - ਦਿਸ਼ੑ - ਆਦਿ॒ਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਮਬ੍ਰਵੀ॒ਦੁਪੑ ਤ੍ਵਾ॒ - ऽਸੌ - ਪਞ੍ਚੑਚਤ੍ਵਾਰਿਗ੍ਂਸ਼ਚ੍ਚ) (ਅ. 5)
ਵਯੋ॒ ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਯਦੑਗ੍ਨਿ॒ਚਿ-ਤ੍ਪ॒ਕ੍षਿਣੋ᳚-ऽਸ਼੍ਞੀ॒ਯਾ-ਤ੍ਤਮੇ॒ਵਾਗ੍ਨਿਮੑਦ੍ਯਾ॒ਦਾ-ਰ੍ਤਿ॒ਮਾਰ੍ਚ੍ਛੇ᳚-ਥ੍ਸਂ​ਵਁਥ੍ਸ॒ਰਂ-ਵ੍ਰਁ॒ਤ-ਞ੍ਚੑਰੇ-ਥ੍ਸਂ​ਵਁਥ੍ਸ॒ਰਗ੍ਂ ਹਿ ਵ੍ਰ॒ਤ-ਨ੍ਨਾਤਿੑ ਪ॒ਸ਼ੁਰ੍ਵਾ ਏ॒ष ਯਦ॒ਗ੍ਨਿਰ੍​ਹਿ॒ਨਸ੍ਤਿ॒ ਖਲੁ॒ ਵੈ ਤ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼ੁਰ੍ਯ ਏੑਨ-ਮ੍ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾ᳚-ਤ੍ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਞ੍ਚੑਮੁਪ॒ਚਰੑਤਿ॒ ਤਸ੍ਮਾ᳚-ਤ੍ਪ॒ਸ਼੍ਚਾ-ਤ੍ਪ੍ਰਾਂਉੑਪ॒ਚਰ੍ਯੑ ਆ॒ਤ੍ਮਨੋ-ऽਹਿਗ੍ਂੑਸਾਯੈ॒ ਤੇਜੋੑ-ऽਸਿ॒ ਤੇਜੋੑ ਮੇ ਯਚ੍ਛ ਪृਥਿ॒ਵੀਂ-ਯਁੑਚ੍ਛ [ਪृਥਿ॒ਵੀਂ-ਯਁੑਚ੍ਛ, ਪृ॒ਥਿ॒ਵ੍ਯੈ ਮਾੑ ਪਾਹਿ॒] 24
ਪृਥਿ॒ਵ੍ਯੈ ਮਾੑ ਪਾਹਿ॒ ਜ੍ਯੋਤਿੑਰਸਿ॒ ਜ੍ਯੋਤਿੑਰ੍ਮੇ ਯਚ੍ਛਾ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍षਂ-ਯਁਚ੍ਛਾ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍षਾਨ੍ਮਾ ਪਾਹਿ॒ ਸੁਵੑਰਸਿ॒ ਸੁਵੑਰ੍ਮੇ ਯਚ੍ਛ॒ ਦਿਵਂੑ-ਯਁਚ੍ਛ ਦਿ॒ਵੋ ਮਾੑ ਪਾ॒ਹੀਤ੍ਯਾੑਹੈ॒ਤਾਭਿ॒ਰ੍ਵਾ ਇ॒ਮੇ ਲੋ॒ਕਾ ਵਿਧृੑਤਾ॒ ਯਦੇ॒ਤਾ ਉੑਪ॒ਦਧਾ᳚ਤ੍ਯੇ॒षਾਂ-ਲੋਁ॒ਕਾਨਾਂ॒-ਵਿਁਧृੑਤ੍ਯੈ ਸ੍ਵਯਮਾਤृ॒ਣ੍ਣਾ ਉੑਪ॒ਧਾਯੑ ਹਿਰਣ੍ਯੇष੍ਟ॒ਕਾ ਉਪੑਦਧਾਤੀ॒ਮੇ ਵੈ ਲੋ॒ਕਾ-ਸ੍ਸ੍ਵੑਯਮਾਤृ॒ਣ੍ਣਾ ਜ੍ਯੋਤਿ॒ਰ੍॒ਹਿਰੑਣ੍ਯਂ॒-ਯਁ-ਥ੍ਸ੍ਵੑਯਮਾਤृ॒ਣ੍ਣਾ ਉੑਪ॒ਧਾਯੑ [ਉੑਪ॒ਧਾਯੑ, ਹਿ॒ਰ॒ਣ੍ਯੇ॒ष੍ਟ॒ਕਾ ਉੑਪ॒ਦਧਾੑਤੀ॒-] 25
ਹਿਰਣ੍ਯੇष੍ਟ॒ਕਾ ਉੑਪ॒ਦਧਾੑਤੀ॒ਮਾ-ਨੇ॒ਵੈਤਾਭਿੑ-ਰ੍ਲੋ॒ਕਾ-ਞ੍ਜ੍ਯੋਤਿੑष੍ਮਤਃ ਕੁਰੁ॒ਤੇ-ऽਥੋੑ ਏ॒ਤਾਭਿੑਰੇ॒ਵਾਸ੍ਮਾੑ ਇ॒ਮੇ ਲੋ॒ਕਾਃ ਪ੍ਰ ਭਾ᳚ਨ੍ਤਿ॒ ਯਾਸ੍ਤੇੑ ਅਗ੍ਨੇ॒ ਸੂਰ੍ਯੇ॒ ਰੁਚੑ ਉਦ੍ਯ॒ਤੋ ਦਿਵੑਮਾਤ॒ਨ੍ਵਨ੍ਤਿੑ ਰ॒ਸ਼੍ਮਿਭਿਃੑ । ਤਾਭਿ॒-ਸ੍ਸਰ੍ਵਾੑਭੀ ਰੁ॒ਚੇ ਜਨਾੑਯ ਨਸ੍ਕृਧਿ ॥ ਯਾ ਵੋੑ ਦੇਵਾ॒-ਸ੍ਸੂਰ੍ਯੇ॒ ਰੁਚੋ॒ ਗੋष੍ਵਸ਼੍ਵੇੑषੁ॒ ਯਾ ਰੁਚਃੑ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਾ᳚ਗ੍ਨੀ॒ ਤਾਭਿ॒-ਸ੍ਸਰ੍ਵਾੑਭੀ॒ ਰੁਚੑ-ਨ੍ਨੋ ਧਤ੍ਤ ਬृਹਸ੍ਪਤੇ ॥ ਰੁਚੑਨ੍ਨੋ ਧੇਹਿ [ਧੇਹਿ, ਬ੍ਰਾ॒ਹ੍ਮ॒ਣੇषੁ॒ ਰੁਚ॒ਗ੍ਂ॒] 26
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ॒ਣੇषੁ॒ ਰੁਚ॒ਗ੍ਂ॒ ਰਾਜੑਸੁ ਨਸ੍ਕृਧਿ । ਰੁਚਂੑ-ਵਿਁ॒ਸ਼੍ਯੇੑषੁ ਸ਼ੂ॒ਦ੍ਰੇषੁ॒ ਮਯਿੑ ਧੇਹਿ ਰੁ॒ਚਾ ਰੁਚ᳚ਮ੍ ॥ ਦ੍ਵੇ॒ਧਾ ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨਿ-ਞ੍ਚਿੑਕ੍ਯਾ॒ਨਸ੍ਯ॒ ਯਸ਼ੑ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯ-ਙ੍ਗੑਚ੍ਛਤ੍ਯ॒ਗ੍ਨਿਂ-ਵਾਁੑ ਚਿ॒ਤਮੀੑਜਾ॒ਨਂ-ਵਾਁ॒ ਯਦੇ॒ਤਾ ਆਹੁੑਤੀਰ੍ਜੁ॒ਹੋਤ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮਨ੍ਨੇ॒ਵ ਯਸ਼ੑ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯ-ਨ੍ਧੑਤ੍ਤ ਈਸ਼੍ਵ॒ਰੋ ਵਾ ਏ॒ष ਆਰ੍ਤਿ॒ਮਾਰ੍ਤੋ॒ਰ੍ਯੋ᳚-ऽਗ੍ਨਿ-ਞ੍ਚਿ॒ਨ੍ਵਨ੍ਨੑਧਿ॒ ਕ੍ਰਾਮੑਤਿ॒ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾੑ ਯਾਮਿ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮੑਣਾ॒ ਵਨ੍ਦੑਮਾਨ॒ ਇਤਿੑ ਵਾਰੁ॒ਣ੍ਯਰ੍ਚਾ [ਇਤਿੑ ਵਾਰੁ॒ਣ੍ਯਰ੍ਚਾ, ਜੁ॒ਹੁ॒ਯਾ॒ਚ੍ਛਾਨ੍ਤਿੑ-] 27
ਜੁੑਹੁਯਾ॒ਚ੍ਛਾਨ੍ਤਿੑ-ਰੇ॒ਵੈषਾ ऽਗ੍ਨੇਰ੍ਗੁਪ੍ਤਿੑਰਾ॒ਤ੍ਮਨੋੑ ਹ॒ਵਿष੍ਕृੑਤੋ॒ ਵਾ ਏ॒ष ਯੋ᳚-ऽਗ੍ਨਿ-ਞ੍ਚਿੑਨੁ॒ਤੇ ਯਥਾ॒ ਵੈ ਹ॒ਵਿ-ਸ੍ਸ੍ਕਨ੍ਦੑਤ੍ਯੇ॒ਵਂ-ਵਾਁ ਏ॒ष ਸ੍ਕੑਨ੍ਦਤਿ॒ ਯੋ᳚-ऽਗ੍ਨਿ-ਞ੍ਚਿ॒ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੑਮੁ॒ਪੈਤਿੑ ਮੈਤ੍ਰਾਵਰੁ॒ਣ੍ਯਾ-ऽऽਮਿਕ੍षੑਯਾ ਯਜੇਤ ਮੈਤ੍ਰਾਵਰੁ॒ਣਤਾੑ-ਮੇ॒ਵੋਪੈ᳚ਤ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮਨੋ ऽਸ੍ਕੑਨ੍ਦਾਯ॒ ਯੋ ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨਿਮृੑਤੁ॒ਸ੍ਥਾਂ-ਵੇਁਦ॒ਰ੍ਤੁਰ੍-ऋੑਤੁਰਸ੍ਮੈ॒ ਕਲ੍ਪੑਮਾਨ ਏਤਿ॒ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇ॒ਵ ਤਿੑष੍ਠਤਿ ਸਂ​ਵਁਥ੍ਸ॒ਰੋ ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍- [ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨਿਃ, ऋ॒ਤੁ॒ਸ੍ਥਾ-ਸ੍ਤਸ੍ਯੑ] 28
-ऋੑਤੁ॒ਸ੍ਥਾ-ਸ੍ਤਸ੍ਯੑ ਵਸ॒ਨ੍ਤ-ਸ਼੍ਸ਼ਿਰੋ᳚ ਗ੍ਰੀ॒ष੍ਮੋ ਦਕ੍षਿੑਣਃ ਪ॒ਕ੍षੋ ਵ॒ਰ੍॒षਾਃ ਪੁਚ੍ਛਗ੍ਂੑ ਸ਼॒ਰਦੁਤ੍ਤੑਰਃ ਪ॒ਕ੍षੋ ਹੇੑਮ॒ਨ੍ਤੋ ਮਦ੍ਧ੍ਯੑ-ਮ੍ਪੂਰ੍ਵਪ॒ਕ੍षਾ-ਸ਼੍ਚਿਤੑਯੋ¶ਪ॒ਕ੍षਾਃ ਪੁਰੀੑष-ਮਹੋਰਾ॒ਤ੍ਰਾਣੀष੍ਟੑਕਾ ਏ॒ष ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍-ऋੑਤੁ॒ਸ੍ਥਾ ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦ॒ਰ੍ਤੁਰ੍-ऋੑਤੁਰਸ੍ਮੈ॒ ਕਲ੍ਪੑਮਾਨ ਏਤਿ॒ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇ॒ਵ ਤਿੑष੍ਠਤਿ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ॒ਰ੍ਵਾ ਏ॒ਤ-ਞ੍ਜ੍ਯੈष੍ਠ੍ਯੑਕਾਮੋ॒ ਨ੍ਯੑਧਤ੍ਤ॒ ਤਤੋ॒ ਵੈ ਸ ਜ੍ਯੈष੍ਠ੍ਯੑਮਗਚ੍ਛ॒ਦ੍ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਵਾਨ॒ਗ੍ਨਿ-ਞ੍ਚਿੑਨੁ॒ਤੇ ਜ੍ਯੈष੍ਠ੍ਯੑਮੇ॒ਵ ਗੑਚ੍ਛਤਿ ॥ 29 ॥
(ਪृ॒ਥਿ॒ਵੀਂ-ਯਁੑਚ੍ਛ॒ - ਯ-ਥ੍ਸ੍ਵੑਯਮਾਤृ॒ਣ੍ਣਾ ਉੑਪ॒ਧਾਯੑ - ਧੇਹ੍ਯृ॒ - ਚਾ - ਗ੍ਨਿ - ਸ਼੍ਚਿੑਨੁ॒ਤੇ - ਤ੍ਰੀਣਿੑ ਚ) (ਅ. 6)
ਯਦਾਕੂੑਤਾ-ਥ੍ਸ॒ਮਸੁੑਸ੍ਰੋਦ੍ਧृ॒ਦੋ ਵਾ॒ ਮਨੑਸੋ ਵਾ॒ ਸਮ੍ਭृੑਤ॒-ਞ੍ਚਕ੍षੁੑषੋ ਵਾ । ਤਮਨੁ॒ ਪ੍ਰੇਹਿੑ ਸੁਕृ॒ਤਸ੍ਯੑ ਲੋ॒ਕਂ-ਯਁਤ੍ਰਰ੍​षੑਯਃ ਪ੍ਰਥਮ॒ਜਾ ਯੇ ਪੁੑਰਾ॒ਣਾਃ ॥ ਏ॒ਤਗ੍ਂ ਸੑਧਸ੍ਥ॒ ਪਰਿੑ ਤੇ ਦਦਾਮਿ॒ ਯਮਾ॒ਵਹਾ᳚ਚ੍ਛੇਵ॒ਧਿ-ਞ੍ਜਾ॒ਤਵੇੑਦਾਃ । ਅ॒ਨ੍ਵਾ॒ਗ॒ਨ੍ਤਾ ਯ॒ਜ੍ਞਪੑਤਿਰ੍ਵੋ॒ ਅਤ੍ਰ॒ ਤਗ੍ਗ੍​ ਸ੍ਮੑ ਜਾਨੀਤ ਪਰ॒ਮੇ ਵ੍ਯੋੑਮਨ੍ਨ੍ ॥ ਜਾ॒ਨੀ॒ਤਾਦੇੑਨ-ਮ੍ਪਰ॒ਮੇ ਵ੍ਯੋੑਮ॒-ਨ੍ਦੇਵਾ᳚-ਸ੍ਸਧਸ੍ਥਾ ਵਿ॒ਦ ਰੂ॒ਪਮੑਸ੍ਯ । ਯਦਾ॒ਗਚ੍ਛਾ᳚- [ਯਦਾ॒ਗਚ੍ਛਾ᳚ਤ੍, ਪ॒ਥਿਭਿੑ-ਰ੍ਦੇਵ॒ਯਾਨੈੑ] 30
-ਤ੍ਪ॒ਥਿਭਿੑ-ਰ੍ਦੇਵ॒ਯਾਨੈੑ-ਰਿष੍ਟਾਪੂ॒ਰ੍ਤੇ ਕृੑਣੁਤਾ-ਦਾ॒ਵਿ-ਰੑਸ੍ਮੈ ॥ ਸ-ਮ੍ਪ੍ਰ ਚ੍ਯੑਵਦ੍ਧ੍ਵ॒-ਮਨੁ॒ ਸ-ਮ੍ਪ੍ਰ ਯਾ॒ਤਾਗ੍ਨੇੑ ਪ॒ਥੋ ਦੇੑਵ॒ਯਾਨਾ᳚ਨ੍ ਕृਣੁਦ੍ਧ੍ਵਮ੍ । ਅ॒ਸ੍ਮਿਨ੍-ਥ੍ਸ॒ਧਸ੍ਥੇ॒ ਅਦ੍ਧ੍ਯੁਤ੍ਤੑਰਸ੍ਮਿ॒ਨ੍ ਵਿਸ਼੍ਵੇੑ ਦੇਵਾ॒ ਯਜੑਮਾਨਸ਼੍ਚ ਸੀਦਤ ॥ ਪ੍ਰ॒ਸ੍ਤ॒ਰੇਣੑ ਪਰਿ॒ਧਿਨਾ᳚ ਸ੍ਰੁ॒ਚਾ ਵੇਦ੍ਯਾੑ ਚ ਬ॒ਰ੍॒ਹਿषਾ᳚ । ऋ॒ਚੇਮਂ-ਯਁ॒ਜ੍ਞ-ਨ੍ਨੋੑ ਵਹ॒ ਸੁਵੑਰ੍ਦੇ॒ਵੇषੁ॒ ਗਨ੍ਤੑਵੇ ॥ ਯਦਿ॒ष੍ਟਂ-ਯਁ-ਤ੍ਪੑਰਾ॒ਦਾਨਂ॒-ਯਁਦ੍ਦ॒ਤ੍ਤਂ-ਯਾਁ ਚ॒ ਦਕ੍षਿੑਣਾ । ਤ- [ਤਤ੍, ਅ॒ਗ੍ਨਿ-] 31
-ਦ॒ਗ੍ਨਿ-ਰ੍ਵੈ᳚ਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮ॒ਣ-ਸ੍ਸੁਵੑਰ੍ਦੇ॒ਵੇषੁੑ ਨੋ ਦਧਤ੍ ॥ ਯੇਨਾੑ ਸ॒ਹਸ੍ਰਂ॒-ਵਁਹੑਸਿ॒ ਯੇਨਾ᳚ਗ੍ਨੇ ਸਰ੍ਵਵੇਦ॒ਸਮ੍ । ਤੇਨੇ॒ਮਂ-ਯਁ॒ਜ੍ਞ-ਨ੍ਨੋੑ ਵਹ॒ ਸੁਵੑਰ੍ਦੇ॒ਵੇषੁ॒ ਗਨ੍ਤੑਵੇ ॥ ਯੇਨਾ᳚ਗ੍ਨੇ॒ ਦਕ੍षਿੑਣਾ ਯੁ॒ਕ੍ਤਾ ਯ॒ਜ੍ਞਂ-ਵਁਹੑਨ੍ਤ੍ਯृ॒ਤ੍ਵਿਜਃੑ । ਤੇਨੇ॒ਮਂ-ਯਁ॒ਜ੍ਞ-ਨ੍ਨੋੑ ਵਹ॒ ਸੁਵੑਰ੍ਦੇ॒ਵੇषੁ॒ ਗਨ੍ਤੑਵੇ ॥ ਯੇਨਾ᳚-ऽਗ੍ਨੇ ਸੁ॒ਕृਤਃੑ ਪ॒ਥਾ ਮਧੋ॒ਰ੍ਧਾਰਾ᳚ ਵ੍ਯਾਨ॒ਸ਼ੁਃ । ਤੇਨੇ॒ਮਂ-ਯਁ॒ਜ੍ਞ-ਨ੍ਨੋੑ ਵਹ॒ ਸੁਵੑਰ੍ਦੇ॒ਵੇषੁ॒ ਗਨ੍ਤੑਵੇ ॥ ਯਤ੍ਰ॒ ਧਾਰਾ॒ ਅਨੑਪੇਤਾ॒ ਮਧੋ᳚ਰ੍ਘृ॒ਤਸ੍ਯੑ ਚ॒ ਯਾਃ । ਤਦ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਵੈ᳚ਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮ॒ਣ-ਸ੍ਸੁਵੑਰ੍ਦੇ॒ਵੇषੁੑ ਨੋ ਦਧਤ੍ ॥ 32 ॥
(ਆ॒ਗਚ੍ਛਾ॒ਤ੍ - ਤ - ਦ੍ਵਯਾੑਨ॒ਸ਼ੁ ਸ੍ਤੇਨੇ॒ਮਂ-ਯਁ॒ਜ੍ਞ-ਨ੍ਨੋੑ ਵਹ॒ ਸੁਵੑਰ੍ਦੇ॒ਵੇषੁ॒ ਗਨ੍ਤੑਵੇ॒ - ਚਤੁੑਰ੍ਦਸ਼ ਚ) (ਅ. 7)
ਯਾਸ੍ਤੇੑ ਅਗ੍ਨੇ ਸ॒ਮਿਧੋ॒ ਯਾਨਿ॒ ਧਾਮ॒ ਯਾ ਜਿ॒ਹ੍ਵਾ ਜਾੑਤਵੇਦੋ॒ ਯੋ ਅ॒ਰ੍ਚਿਃ । ਯੇ ਤੇੑ ਅਗ੍ਨੇ ਮੇ॒ਡਯੋ॒ ਯ ਇਨ੍ਦੑਵ॒ਸ੍ਤੇਭਿੑਰਾ॒ਤ੍ਮਾਨੑ-ਞ੍ਚਿਨੁਹਿ ਪ੍ਰਜਾ॒ਨਨ੍ਨ੍ ॥ ਉ॒ਥ੍ਸ॒ਨ੍ਨ॒ਯ॒ਜ੍ਞੋ ਵਾ ਏ॒ष ਯਦ॒ਗ੍ਨਿਃ ਕਿਂ-ਵਾਁ-ऽਹੈ॒ਤਸ੍ਯੑ ਕ੍ਰਿ॒ਯਤੇ॒ ਕਿਂ-ਵਾਁ॒ ਨ ਯਦ੍ਵਾ ਅੑਦ੍ਧ੍ਵ॒ਰ੍ਯੁ-ਰ॒ਗ੍ਨੇਸ਼੍ਚਿ॒ਨ੍ਵਨ੍ਨੑ-ਨ੍ਤ॒ਰੇਤ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮਨੋ॒ ਵੈ ਤਦ॒ਨ੍ਤਰੇੑਤਿ॒ ਯਾਸ੍ਤੇੑ ਅਗ੍ਨੇ ਸ॒ਮਿਧੋ॒ ਯਾਨਿ॒ [ਸ॒ਮਿਧੋ॒ ਯਾਨਿੑ, ਧਾਮੇਤ੍ਯਾੑਹੈ॒षਾ] 33
ਧਾਮੇਤ੍ਯਾੑਹੈ॒षਾ ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨੇ-ਸ੍ਸ੍ਵੑਯ-ਞ੍ਚਿ॒ਤਿਰ॒ਗ੍ਨਿਰੇ॒ਵ ਤਦ॒ਗ੍ਨਿ-ਞ੍ਚਿੑਨੋਤਿ॒ ਨਾਦ੍ਧ੍ਵ॒ਰ੍ਯੁਰਾ॒ਤ੍ਮਨੋ॒-ऽਨ੍ਤਰੇੑਤਿ॒ ਚਤੑਸ੍ਰ॒ ਆਸ਼ਾਃ॒ ਪ੍ਰਚੑਰਨ੍ਤ੍ਵ॒ਗ੍ਨਯੑ ਇ॒ਮ-ਨ੍ਨੋੑ ਯ॒ਜ੍ਞ-ਨ੍ਨੑਯਤੁ ਪ੍ਰਜਾ॒ਨਨ੍ਨ੍ । ਘृ॒ਤ-ਮ੍ਪਿਨ੍ਵੑਨ੍ਨ॒ਜਰਗ੍ਂੑ ਸੁ॒ਵੀਰ॒-ਮ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੑ ਸ॒ਮਿ-ਦ੍ਭੑਵ॒ਤ੍ਯਾਹੁੑਤੀਨਾਮ੍ ॥ ਸੁ॒ਵ॒ਰ੍ਗਾਯ॒ ਵਾ ਏ॒ष ਲੋ॒ਕਾਯੋਪੑ ਧੀਯਤੇ॒ ਯ-ਤ੍ਕੂ॒ਰ੍ਮਸ਼੍ਚਤੑਸ੍ਰ॒ ਆਸ਼ਾਃ॒ ਪ੍ਰ ਚੑਰਨ੍ਤ੍ਵ॒ਗ੍ਨਯ॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹ॒ [ਇਤ੍ਯਾੑਹ, ਦਿਸ਼ੑ ਏ॒ਵੈਤੇਨ॒] 34
ਦਿਸ਼ੑ ਏ॒ਵੈਤੇਨ॒ ਪ੍ਰ ਜਾੑਨਾਤੀ॒ਮ-ਨ੍ਨੋੑ ਯ॒ਜ੍ਞ-ਨ੍ਨੑਯਤੁ ਪ੍ਰਜਾ॒ਨਨ੍ਨਿਤ੍ਯਾੑਹ ਸੁਵ॒ਰ੍ਗਸ੍ਯੑ ਲੋ॒ਕਸ੍ਯਾ॒ਭਿਨੀ᳚ਤ੍ਯੈ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮੑ ਸ॒ਮਿ-ਦ੍ਭੑਵ॒ਤ੍ਯਾਹੁੑਤੀਨਾ॒-ਮਿਤ੍ਯਾੑਹ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮੑਣਾ॒ ਵੈ ਦੇ॒ਵਾ-ਸ੍ਸੁੑਵ॒ਰ੍ਗਂ-ਲੋਁ॒ਕਮਾੑਯ॒ਨ੍॒ ਯ-ਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੑਣ੍ਵਤ੍ਯੋਪ॒ਦਧਾੑਤਿ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮੑਣੈ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯਜੑਮਾਨ-ਸ੍ਸੁਵ॒ਰ੍ਗਂ-ਲੋਁ॒ਕਮੇੑਤਿ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ॒ਰ੍ਵਾ ਏ॒ष ਯਦ॒ਗ੍ਨਿਸ੍ਤਸ੍ਯੑ ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ ਪ॒ਸ਼ਵ॒-ਸ਼੍ਛਨ੍ਦਾਗ੍ਂੑਸਿ ਰੂ॒ਪਗ੍ਂ ਸਰ੍ਵਾ॒ਨ੍॒ ਵਰ੍ਣਾ॒ਨਿष੍ਟੑਕਾਨਾ-ਙ੍ਕੁਰ੍ਯਾ-ਦ੍ਰੂ॒ਪੇਣੈ॒ਵ ਪ੍ਰ॒ਜਾ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼ੂਨ੍ ਛਨ੍ਦਾ॒ਗ੍॒ਸ੍ਯਵੑ ਰੁ॒ਨ੍ਧੇ-ऽਥੋ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਾਭ੍ਯੑ ਏ॒ਵੈਨੑ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼ੁਭ੍ਯ॒-ਸ਼੍ਛਨ੍ਦੋ᳚ਭ੍ਯੋ ऽਵ॒ਰੁਦ੍ਧ੍ਯੑ ਚਿਨੁਤੇ ॥ 35 ॥
(ਯਾਨ੍ਯ॒ - ਗ੍ਨਯ॒ ਇਤ੍ਯਾ॒ਹੇ - ष੍ਟੑਕਾਨਾ॒ਗ੍ਂ॒ - षੋਡੑਸ਼ ਚ) (ਅ. 8)
ਮਯਿੑ ਗृਹ੍ਣਾ॒ਮ੍ਯਗ੍ਰੇੑ ਅ॒ਗ੍ਨਿਗ੍ਂ ਰਾ॒ਯਸ੍ਪੋषਾੑਯ ਸੁਪ੍ਰਜਾ॒ਸ੍ਤ੍ਵਾਯੑ ਸੁ॒ਵੀਰ੍ਯਾੑਯ । ਮਯਿੑ ਪ੍ਰ॒ਜਾ-ਮ੍ਮਯਿ॒ ਵਰ੍ਚੋੑ ਦਧਾ॒ਮ੍ਯਰਿੑष੍ਟਾ-ਸ੍ਸ੍ਯਾਮ ਤ॒ਨੁਵਾੑ ਸੁ॒ਵੀਰਾਃ᳚ ॥ ਯੋ ਨੋੑ ਅ॒ਗ੍ਨਿਃ ਪਿੑਤਰੋ ਹृ॒ਥ੍ਸ੍ਵੑਨ੍ਤਰਮੑਰ੍ਤ੍ਯੋ॒ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਗ੍ਂੑ ਆਵਿ॒ਵੇਸ਼ੑ । ਤਮਾ॒ਤ੍ਮ-ਨ੍ਪਰਿੑ ਗृਹ੍ਣੀਮਹੇ ਵ॒ਯ-ਮ੍ਮਾ ਸੋ ਅ॒ਸ੍ਮਾਗ੍ਂ ਅੑਵ॒ਹਾਯ॒ ਪਰਾੑ ਗਾਤ੍ ॥ ਯਦੑਦ੍ਧ੍ਵ॒ਰ੍ਯੁਰਾ॒ਤ੍ਮਨ੍ਨ॒ਗ੍ਨਿਮ-ਗृੑਹੀਤ੍ਵਾ॒-ऽਗ੍ਨਿ-ਞ੍ਚਿੑਨੁ॒ਯਾਦ੍ਯੋ᳚-ऽਸ੍ਯ॒ ਸ੍ਵੋ᳚-ऽਗ੍ਨਿਸ੍ਤਮਪਿ॒ [ਸ੍ਵੋ᳚-ऽਗ੍ਨਿਸ੍ਤਮਪਿੑ, ਯਜੑਮਾਨਾਯ] 36
ਯਜੑਮਾਨਾਯ ਚਿਨੁਯਾਦ॒ਗ੍ਨਿ-ਙ੍ਖਲੁ॒ ਵੈ ਪ॒ਸ਼ਵੋ-ऽਨੂਪੑ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੇ-ऽਪ॒ਕ੍ਰਾਮੁੑਕਾ ਅਸ੍ਮਾ-ਤ੍ਪ॒ਸ਼ਵਃੑ ਸ੍ਯੁ॒ਰ੍ਮਯਿੑ ਗृਹ੍ਣਾ॒ਮ੍ਯਗ੍ਰੇੑ ਅ॒ਗ੍ਨਿਮਿਤ੍ਯਾੑਹਾ॒-ऽऽਤ੍ਮਨ੍ਨੇ॒ਵ ਸ੍ਵਮ॒ਗ੍ਨਿ-ਨ੍ਦਾੑਧਾਰ॒ ਨਾਸ੍ਮਾ᳚-ਤ੍ਪ॒ਸ਼ਵੋ-ऽਪੑ ਕ੍ਰਾਮਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾ॒ਦਿਨੋੑ ਵਦਨ੍ਤਿ॒ ਯਨ੍ਮृਚ੍ਚਾ-ऽऽਪੑਸ਼੍ਚਾ॒ਗ੍ਨੇ-ਰੑਨਾ॒ਦ੍ਯ-ਮਥ॒ ਕਸ੍ਮਾ᳚ਨ੍ਮृ॒ਦਾ ਚਾ॒ਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚਾ॒-ऽਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚੀੑਯਤ॒ ਇਤਿ॒ ਯਦ॒ਦ੍ਭਿ-ਸ੍ਸਂ॒-ਯੌਁ- [ਯਦ॒ਦ੍ਭਿ-ਸ੍ਸਂ॒-ਯੌਁਤਿੑ, ਆਪੋ॒ ਵੈ] 37
-ਤ੍ਯਾਪੋ॒ ਵੈ ਸਰ੍ਵਾੑ ਦੇ॒ਵਤਾੑ ਦੇ॒ਵਤਾੑਭਿਰੇ॒ਵੈਨ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਗ੍ਂ ਸृੑਜਤਿ॒ ਯਨ੍ਮृ॒ਦਾ ਚਿ॒ਨੋਤੀ॒ਯਂ-ਵਾਁ ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਵੈ᳚ਸ਼੍ਵਾਨ॒ਰੋ᳚-ऽਗ੍ਨਿਨੈ॒ਵ ਤਦ॒ਗ੍ਨਿ-ਞ੍ਚਿੑਨੋਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾ॒ਦਿਨੋੑ ਵਦਨ੍ਤਿ॒ ਯਨ੍ਮृ॒ਦਾ ਚਾ॒ਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚਾ॒ਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚੀ॒ਯਤੇ-ऽਥ॒ ਕਸ੍ਮਾੑਦ॒ਗ੍ਨਿਰੁੑਚ੍ਯਤ॒ ਇਤਿ॒ ਯਚ੍ਛਨ੍ਦੋੑਭਿ-ਸ਼੍ਚਿ॒ਨੋਤ੍ਯ॒ਗ੍ਨਯੋ॒ ਵੈ ਛਨ੍ਦਾਗ੍ਂੑਸਿ॒ ਤਸ੍ਮਾੑਦ॒ਗ੍ਨਿਰੁੑਚ੍ਯ॒ਤੇ-ऽਥੋੑ ਇ॒ਯਂ-ਵਾਁ ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਵੈ᳚ਸ਼੍ਵਾਨ॒ਰੋ ਯ- [ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਵੈ᳚ਸ਼੍ਵਾਨ॒ਰੋ ਯਤ੍, ਮृ॒ਦਾ ਚਿ॒ਨੋਤਿ॒] 38
-ਨ੍ਮृ॒ਦਾ ਚਿ॒ਨੋਤਿ॒ ਤਸ੍ਮਾੑਦ॒ਗ੍ਨਿਰੁੑਚ੍ਯਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯੇष੍ਟ॒ਕਾ ਉਪੑ ਦਧਾਤਿ॒ ਜ੍ਯੋਤਿ॒ਰ੍ਵੈ ਹਿਰੑਣ੍ਯ॒-ਞ੍ਜ੍ਯੋਤਿੑਰੇ॒ਵਾ-ऽਸ੍ਮਿੑ-ਨ੍ਦਧਾ॒ਤ੍ਯਥੋ॒ ਤੇਜੋ॒ ਵੈ ਹਿਰੑਣ੍ਯ॒-ਨ੍ਤੇਜੑ ਏ॒ਵਾ-ऽऽਤ੍ਮ-ਨ੍ਧੑਤ੍ਤੇ॒ ਯੋ ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨਿਗ੍ਂ ਸ॒ਰ੍ਵਤੋੑਮੁਖ-ਞ੍ਚਿਨੁ॒ਤੇ ਸਰ੍ਵਾੑਸੁ ਪ੍ਰ॒ਜਾਸ੍ਵਨ੍ਨੑਮਤ੍ਤਿ॒ ਸਰ੍ਵਾ॒ ਦਿਸ਼ੋ॒-ऽਭਿ ਜੑਯਤਿ ਗਾਯ॒ਤ੍ਰੀ-ਮ੍ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾ॒ਦੁਪੑ ਦਧਾਤਿ ਤ੍ਰਿ॒ष੍ਟੁਭੑ-ਨ੍ਦਕ੍षਿਣ॒ਤੋ ਜਗੑਤੀ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼੍ਚਾਦੑਨੁ॒ष੍ਟੁਭੑਮੁਤ੍ਤਰ॒ਤਃ ਪ॒ਙ੍ਕ੍ਤਿ-ਮ੍ਮਦ੍ਧ੍ਯੑ ਏ॒ष ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨਿ-ਸ੍ਸ॒ਰ੍ਵਤੋੑਮੁਖ॒ਸ੍ਤਂ-ਯਁ ਏ॒ਵਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਵਾਗ੍​ਸ਼੍ਚਿੑਨੁ॒ਤੇ ਸਰ੍ਵਾੑਸੁ ਪ੍ਰ॒ਜਾਸ੍ਵਨ੍ਨੑਮਤ੍ਤਿ॒ ਸਰ੍ਵਾ॒ ਦਿਸ਼ੋ॒-ऽਭਿ ਜੑਯ॒ਤ੍ਯਥੋੑ ਦਿ॒ਸ਼੍ਯੇੑਵ ਦਿਸ਼॒-ਮ੍ਪ੍ਰ ਵੑਯਤਿ॒ ਤਸ੍ਮਾ᳚-ਦ੍ਦਿ॒ਸ਼ਿ ਦਿ-ਕ੍ਪ੍ਰੋਤਾ᳚ ॥ 39 ॥
(ਅਪਿੑ-ਸਂ॒​ਯੌਁਤਿੑ-ਵੈਸ਼੍ਵਾਨ॒ਰੋ ਯ-ਦੇ॒ष ਵੈ-ਪਞ੍ਚੑਵਿਗ੍ਂਸ਼ਤਿਸ਼੍ਚ) (ਅ. 9)
ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ-ਰ॒ਗ੍ਨਿ-ਮੑਸृਜਤ॒ ਸੋ᳚-ऽਸ੍ਮਾ-ਥ੍ਸृ॒ष੍ਟਃ ਪ੍ਰਾ-ਮ੍ਪ੍ਰਾ-ऽਦ੍ਰੑਵ॒-ਤ੍ਤਸ੍ਮਾ॒ ਅਸ਼੍ਵ॒-ਮ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਾ᳚ਸ੍ਯ॒-ਥ੍ਸ ਦੑਕ੍षਿ॒ਣਾ-ऽऽਵੑਰ੍ਤਤ॒ ਤਸ੍ਮੈੑ ਵृ॒ष੍ਣਿ-ਮ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਾ᳚ਸ੍ਯ॒-ਥ੍ਸ ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਙ੍ਙਾ-ऽਵੑਰ੍ਤਤ॒ ਤਸ੍ਮਾੑ ऋष॒ਭ-ਮ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਾ᳚ਸ੍ਯ॒-ਥ੍ਸ ਉਦ॒ਙ੍ਙਾ-ऽਵੑਰ੍ਤਤ॒ ਤਸ੍ਮੈੑ ਬ॒ਸ੍ਤ-ਮ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਾ᳚ਸ੍ਯ॒-ਥ੍ਸ ਊ॒ਰ੍ਧ੍ਵੋ᳚-ऽਦ੍ਰਵ॒-ਤ੍ਤਸ੍ਮੈ॒ ਪੁਰੁੑष॒-ਮ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਾ᳚ਸ੍ਯ॒ਦ੍ਯ-ਤ੍ਪੑਸ਼ੁਸ਼ੀ॒ਰ੍॒षਾਣ੍ਯੁੑਪ॒ਦਧਾੑਤਿ ਸ॒ਰ੍ਵਤੑ ਏ॒ਵੈਨੑ- [ਏ॒ਵੈਨ᳚ਮ੍, ਅ॒ਵ॒ਰੁਦ੍ਧ੍ਯੑ ਚਿਨੁਤ] 40
-ਮਵ॒ਰੁਦ੍ਧ੍ਯੑ ਚਿਨੁਤ ਏ॒ਤਾ ਵੈ ਪ੍ਰਾੑਣ॒ਭृਤ॒-ਸ਼੍ਚਕ੍षੁੑष੍ਮਤੀ॒ਰਿष੍ਟੑਕਾ॒ ਯ-ਤ੍ਪੑਸ਼ੁਸ਼ੀ॒ਰ੍॒षਾਣਿ॒ ਯ-ਤ੍ਪੑਸ਼ੁਸ਼ੀ॒ਰ੍॒षਾਣ੍ਯੁੑਪ॒ਦਧਾੑਤਿ॒ ਤਾਭਿੑਰੇ॒ਵ ਯਜੑਮਾਨੋ॒-ऽਮੁष੍ਮਿੑਁਲ੍ਲੋ॒ਕੇ ਪ੍ਰਾਣਿ॒ਤ੍ਯਥੋ॒ ਤਾਭਿੑਰੇ॒ਵਾਸ੍ਮਾੑ ਇ॒ਮੇ ਲੋ॒ਕਾਃ ਪ੍ਰ ਭਾ᳚ਨ੍ਤਿ ਮृ॒ਦਾ-ऽਭਿ॒ਲਿਪ੍ਯੋਪੑ ਦਧਾਤਿ ਮੇਦ੍ਧ੍ਯ॒ਤ੍ਵਾਯੑ ਪ॒ਸ਼ੁਰ੍ਵਾ ਏ॒ष ਯਦ॒ਗ੍ਨਿਰਨ੍ਨੑ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼ਵੑ ਏ ॒ष ਖਲੁ॒ ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਯ-ਤ੍ਪੑਸ਼ੁਸ਼ੀ॒ਰ੍॒षਾਣਿ॒ ਯ-ਙ੍ਕਾ॒ਮਯੇੑਤ॒ ਕਨੀੑਯੋ॒-ऽਸ੍ਯਾ-ऽਨ੍ਨਗ੍ਗ੍ੑ - [ਕਨੀੑਯੋ॒-ऽਸ੍ਯਾ-ऽਨ੍ਨ᳚ਮ੍, ਸ੍ਯਾ॒ਦਿਤਿੑ] 41
ਸ੍ਯਾ॒ਦਿਤਿੑ ਸਨ੍ਤ॒ਰਾ-ਨ੍ਤਸ੍ਯੑ ਪਸ਼ੁਸ਼ੀ॒ਰ੍॒षਾਣ੍ਯੁਪੑ ਦਦ੍ਧ੍ਯਾ॒-ਤ੍ਕਨੀੑਯ ਏ॒ਵਾਸ੍ਯਾਨ੍ਨੑ-ਮ੍ਭਵਤਿ॒ ਯ-ਙ੍ਕਾ॒ਮਯੇੑਤ ਸ॒ਮਾਵੑਦ॒ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਗ੍ਗ੍ੑ ਸ੍ਯਾ॒ਦਿਤਿੑ ਮਦ੍ਧ੍ਯ॒ਤਸ੍ਤਸ੍ਯੋਪੑ ਦਦ੍ਧ੍ਯਾ-ਥ੍ਸ॒ਮਾਵੑ-ਦੇ॒ਵਾਸ੍ਯਾਨ੍ਨੑ-ਮ੍ਭਵਤਿ॒ ਯ-ਙ੍ਕਾ॒ਮਯੇੑਤ॒ ਭੂਯੋ॒-ऽਸ੍ਯਾ-ऽਨ੍ਨਗ੍ਗ੍ੑ ਸ੍ਯਾ॒ਦਿਤ੍ਯਨ੍ਤੇੑषੁ॒ ਤਸ੍ਯੑ ਵ੍ਯੁ॒ਦੂਹ੍ਯੋਪੑ ਦਦ੍ਧ੍ਯਾਦਨ੍ਤ॒ਤ ਏ॒ਵਾਸ੍ਮਾ॒ ਅਨ੍ਨ॒ਮਵੑ ਰੁਨ੍ਧੇ॒ ਭੂਯੋ॒-ऽਸ੍ਯਾਨ੍ਨੑ-ਮ੍ਭਵਤਿ ॥ 42 ॥
(ਏ॒ਨ॒- ਮ॒ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਂ॒ - ਭੂਯੋ॒-ऽਸ੍ਯਾ-ऽਨ੍ਨੑ-ਮ੍ਭਵਤਿ) (ਅ. 10)
ਸ੍ਤੇ॒ਗਾ-ਨ੍ਦਗ੍ਗ੍​ष੍ਟ੍ਰਾ᳚ਭ੍ਯਾ-ਮ੍ਮ॒ਣ੍ਡੂਕਾ॒ਨ੍ ਜਮ੍ਭ੍ਯੇੑਭਿ॒ਰਾਦੑਕਾਂ-ਖਾ॒ਦੇਨੋਰ੍ਜਗ੍ਂੑ ਸਗ੍ਂ ਸੂ॒ਦੇਨਾ-ऽਰੑਣ੍ਯ॒-ਞ੍ਜਾਮ੍ਬੀੑਲੇਨ॒ ਮृਦੑ-ਮ੍ਬ॒ਰ੍​ਸ੍ਵੇੑਭਿ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਰ੍ਕੑਰਾਭਿ॒ਰਵੑਕਾ॒ਮਵੑਕਾਭਿ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਰ੍ਕੑਰਾਮੁਥ੍ਸਾ॒ਦੇਨੑ ਜਿ॒ਹ੍ਵਾਮੑਵਕ੍ਰ॒ਨ੍ਦੇਨ॒ ਤਾਲੁ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਰੑਸ੍ਵਤੀ-ਞ੍ਜਿਹ੍ਵਾ॒ਗ੍ਰੇਣੑ ॥ 43 ॥
(ਸ੍ਤੇ॒ਗਾਨ੍ - ਦ੍ਵਾਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 11)
ਵਾਜ॒ਗ੍ਂ॒ ਹਨੂ᳚ਭ੍ਯਾਮ॒ਪ ਆ॒ਸ੍ਯੇੑਨਾ-ऽऽਦਿ॒ਤ੍ਯਾ-ਞ੍ਛ੍ਮਸ਼੍ਰੁੑਭਿ-ਰੁਪਯਾ॒ਮ-ਮਧੑਰੇ॒ਣੋष੍ਠੇੑਨ॒ ਸਦੁਤ੍ਤੑਰੇ॒ਣਾਨ੍ਤੑਰੇਣਾ-ਨੂਕਾ॒ਸ਼-ਮ੍ਪ੍ਰੑਕਾ॒ਸ਼ੇਨ॒ ਬਾਹ੍ਯਗ੍ਗ੍ੑ ਸ੍ਤਨਯਿ॒ਤ੍ਨੁ-ਨ੍ਨਿੑਰ੍ਬਾ॒ਧੇਨੑ ਸੂਰ੍ਯਾ॒ਗ੍ਨੀ ਚਕ੍षੁੑਰ੍ਭ੍ਯਾਂ-ਵਿਁ॒ਦ੍ਯੁਤੌੑ ਕ॒ਨਾਨੑਕਾਭ੍ਯਾਮ॒ਸ਼ਨਿੑ-ਮ੍ਮ॒ਸ੍ਤਿष੍ਕੇੑਣ॒ ਬਲੑ-ਮ੍ਮ॒ਜ੍ਜਭਿਃੑ ॥ 44 ॥
(ਵਾਜ॒-ਮ੍ਪਞ੍ਚੑਵਿਗ੍ਂਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 12)
ਕੂ॒ਰ੍ਮਾ-ਞ੍ਛ॒ਫੈਰ॒ਚ੍ਛਲਾੑਭਿਃ ਕ॒ਪਿਞ੍ਜੑਲਾ॒ਨ੍​ਥ੍ਸਾਮ॒ ਕੁष੍ਠਿੑਕਾਭਿਰ੍ਜ॒ਵ-ਞ੍ਜਙ੍ਘਾੑਭਿਰਗ॒ਦ-ਞ੍ਜਾਨੁੑਭ੍ਯਾਂ-ਵੀਁ॒ਰ੍ਯੑ-ਙ੍ਕੁ॒ਹਾਭ੍ਯਾ᳚-ਮ੍ਭ॒ਯ-ਮ੍ਪ੍ਰੑਚਾ॒ਲਾਭ੍ਯਾ॒-ਙ੍ਗੁਹੋੑਪਪ॒ਕ੍षਾਭ੍ਯਾੑ-ਮ॒ਸ਼੍ਵਿਨਾ॒ਵਗ੍ਂ ਸਾ᳚ਭ੍ਯਾ॒ਮਦਿੑਤਿਗ੍ਂ ਸ਼ੀ॒ਰ੍​ष੍ਣਾ ਨਿਰ੍-ऋੑਤਿ॒-ਨ੍ਨਿਰ੍ਜਾ᳚ਲ੍ਮਕੇਨ ਸ਼ੀ॒ਰ੍​ष੍ਣਾ ॥ 45 ॥
(ਕੂ॒ਰ੍ਮਾਨ੍-ਤ੍ਰਯੋੑਵਿਗ੍ਂਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 13)
ਯੋਕ੍ਤ੍ਰ॒-ਙ੍ਗृਦ੍ਧ੍ਰਾੑਭਿਰ੍ਯੁ॒ਗਮਾਨੑਤੇਨ ਚਿ॒ਤ੍ਤ-ਮ੍ਮਨ੍ਯਾੑਭਿ-ਸ੍ਸਙ੍ਕ੍ਰੋ॒ਸ਼ਾ-ਨ੍ਪ੍ਰਾ॒ਣੈਃ ਪ੍ਰੑਕਾ॒ਸ਼ੇਨ॒ ਤ੍ਵਚੑ-ਮ੍ਪਰਾਕਾ॒ਸ਼ੇਨਾਨ੍ਤੑਰਾ-ਮ੍ਮ॒ਸ਼ਕਾ॒ਨ੍ ਕੇਸ਼ੈ॒ਰਿਨ੍ਦ੍ਰ॒ਗ੍ਗ੍॒ ਸ੍ਵਪੑਸਾ॒ ਵਹੇੑਨ॒ ਬृਹ॒ਸ੍ਪਤਿਗ੍ਂੑ ਸ਼ਕੁਨਿਸਾ॒ਦੇਨ॒ ਰਥੑਮੁ॒ष੍ਣਿਹਾੑਭਿਃ ॥ 46 ॥
(ਯੋਕ੍ਤ੍ਰ॒ - ਮੇਕੑਵਿਗ੍ਂਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 14)
ਮਿ॒ਤ੍ਰਾਵਰੁੑਣੌ॒ ਸ਼੍ਰੋਣੀ᳚ਭ੍ਯਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਗ੍ਨੀ ਸ਼ਿੑਖ॒ਣ੍ਡਾਭ੍ਯਾ॒-ਮਿਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਬृਹ॒ਸ੍ਪਤੀੑ ਊ॒ਰੁਭ੍ਯਾ॒ਮਿਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਵਿष੍ਣੂੑ ਅष੍ਠੀ॒ਵਦ੍ਭ੍ਯਾਗ੍ਂੑ ਸਵਿ॒ਤਾਰ॒-ਮ੍ਪੁਚ੍ਛੇੑਨ ਗਨ੍ਧ॒ਰ੍ਵਾਞ੍ਛੇਪੇੑਨਾ-ਫ੍ਸ॒ਰਸੋੑ ਮੁ॒ष੍ਕਾਭ੍ਯਾ॒-ਮ੍ਪਵੑਮਾਨ-ਮ੍ਪਾ॒ਯੁਨਾੑ ਪ॒ਵਿਤ੍ਰ॒-ਮ੍ਪੋਤ੍ਰਾ᳚ਭ੍ਯਾਮਾ॒ਕ੍ਰਮੑਣਗ੍ਗ੍​ ਸ੍ਥੂ॒ਰਾਭ੍ਯਾ᳚-ਮ੍ਪ੍ਰਤਿ॒ਕ੍ਰਮੑਣ॒-ਙ੍ਕੁष੍ਠਾ᳚ਭ੍ਯਾਮ੍ ॥ 47 ॥
(ਮਿ॒ਤ੍ਰਾਵਰੁੑਣੌ॒ - ਦ੍ਵਾਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 15)
ਇਨ੍ਦ੍ਰੑਸ੍ਯ ਕ੍ਰੋ॒ਡੋ ऽਦਿੑਤ੍ਯੈ ਪਾਜ॒ਸ੍ਯੑ-ਨ੍ਦਿ॒ਸ਼ਾ-ਞ੍ਜ॒ਤ੍ਰਵੋੑ ਜੀ॒ਮੂਤਾ᳚ਨ੍ ਹृਦਯੌਪ॒ਸ਼ਾਭ੍ਯਾੑ-ਮ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍ष-ਮ੍ਪੁਰਿ॒ਤਤਾ॒ ਨਭੑ ਉਦ॒ਰ੍ਯੇੑਣੇਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਣੀ-ਮ੍ਪ੍ਲੀ॒ਹ੍ਨਾ ਵ॒ਲ੍ਮੀਕਾ᳚ਨ੍ ਕ੍ਲੋ॒ਮ੍ਨਾ ਗਿ॒ਰੀ-ਨ੍ਪ੍ਲਾ॒ਸ਼ਿਭਿਃੑ ਸਮੁ॒ਦ੍ਰਮੁ॒ਦਰੇੑਣ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨ॒ਰ-ਮ੍ਭਸ੍ਮੑਨਾ ॥ 48 ॥
(ਇਨ੍ਦ੍ਰੑਸ੍ਯ॒ - ਦ੍ਵਾਵਿੑਸ਼ਤਿਃ॒) (ਅ. 16)
ਪੂ॒ष੍ਣੋ ਵੑਨਿ॒ष੍ਠੁਰੑਨ੍ਧਾ॒ਹੇ-ਸ੍ਸ੍ਥੂੑਰਗੁ॒ਦਾ ਸ॒ਰ੍ਪਾ-ਨ੍ਗੁਦਾੑਭਿਰ੍-ऋ॒ਤੂ-ਨ੍ਪृ॒ष੍ਟੀਭਿ॒ਰ੍ਦਿਵੑ-ਮ੍ਪृ॒ष੍ਠੇਨ॒ ਵਸੂੑਨਾ-ਮ੍ਪ੍ਰਥ॒ਮਾ ਕੀਕੑਸਾ ਰੁ॒ਦ੍ਰਾਣਾ᳚-ਨ੍ਦ੍ਵਿ॒ਤੀਯਾੑ ऽऽਦਿ॒ਤ੍ਯਾਨਾ᳚-ਨ੍ਤृ॒ਤੀਯਾ ऽਙ੍ਗਿੑਰਸਾ-ਞ੍ਚਤੁ॒ਰ੍ਥੀ ਸਾ॒ਦ੍ਧ੍ਯਾਨਾ᳚-ਮ੍ਪਞ੍ਚ॒ਮੀ ਵਿਸ਼੍ਵੇੑषਾ-ਨ੍ਦੇ॒ਵਾਨਾਗ੍ਂੑ ष॒ष੍ਠੀ ॥ 49 ॥
(ਪੂ॒ष੍ਣ - ਸ਼੍ਚਤੁੑਰ੍ਵਿਗ੍ਂਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 17)
ਓਜੋ᳚ ਗ੍ਰੀ॒ਵਾਭਿ॒-ਰ੍ਨਿਰ੍-ऋੑਤਿਮ॒ਸ੍ਥਭਿ॒ਰਿਨ੍ਦ੍ਰ॒ਗ੍ਗ੍॒ ਸ੍ਵਪੑਸਾ॒ ਵਹੇੑਨ ਰੁ॒ਦ੍ਰਸ੍ਯੑ ਵਿਚ॒ਲ-ਸ੍ਸ੍ਕ॒ਨ੍ਧੋੑ ऽਹੋਰਾ॒ਤ੍ਰਯੋ᳚ਰ੍ਦ੍ਵਿ॒ਤੀਯੋ᳚ ऽਰ੍ਧਮਾ॒ਸਾਨਾ᳚-ਨ੍ਤृ॒ਤੀਯੋੑ ਮਾ॒ਸਾ-ਞ੍ਚੑਤੁ॒ਰ੍ਥ ऋੑਤੂ॒ਨਾ-ਮ੍ਪੑਞ੍ਚ॒ਮ-ਸ੍ਸਂੑ​ਵਁਥ੍ਸ॒ਰਸ੍ਯੑ ष॒ष੍ਠਃ ॥ 50 ॥
(ਓਜੋੑ - ਵਿਗ੍ਂਸ਼॒ਤਿਃ) (ਅ. 18)
ਆ॒ਨ॒ਨ੍ਦ-ਨ੍ਨ॒ਨ੍ਦਥੁੑਨਾ॒ ਕਾਮੑ-ਮ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਾ॒ਸਾਭ੍ਯਾ᳚-ਮ੍ਭ॒ਯਗ੍ਂ ਸ਼ਿੑਤੀ॒ਮਭ੍ਯਾ᳚-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਸ਼ਿषੑ-ਮ੍ਪ੍ਰਸ਼ਾ॒ਸਾਭ੍ਯਾਗ੍ਂੑ ਸੂਰ੍ਯਾਚਨ੍ਦ੍ਰ॒ਮਸੌ॒ ਵृਕ੍ਯਾ᳚ਭ੍ਯਾਗ੍​ ਸ਼੍ਯਾਮਸ਼ਬ॒ਲੌ ਮਤੑਸ੍ਨਾਭ੍ਯਾਂ॒-ਵ੍ਯੁਁੑष੍ਟਿਗ੍ਂ ਰੂ॒ਪੇਣ॒ ਨਿਮ੍ਰੁੑਕ੍ਤਿ॒ਮਰੂੑਪੇਣ ॥ 51 ॥
(ਆ॒ਨ॒ਨ੍ਦਗ੍ਂ - षੋਡੑਸ਼) (ਅ. 19)
ਅਹੑਰ੍ਮਾ॒ਗ੍ਂ॒ਸੇਨ॒ ਰਾਤ੍ਰਿ॒-ਮ੍ਪੀਵੑਸਾ॒-ऽਪੋ ਯੂ॒षੇਣੑ ਘृ॒ਤਗ੍ਂ ਰਸੇੑਨ॒ ਸ਼੍ਯਾਂ-ਵਁਸੑਯਾ ਦੂ॒षੀਕਾੑਭਿਰ੍-ਹ੍ਰਾ॒ਦੁਨਿ॒-ਮਸ਼੍ਰੁੑਭਿਃ॒ ਪृष੍ਵਾ॒-ਨ੍ਦਿਵਗ੍ਂੑ ਰੂ॒ਪੇਣ॒ ਨਕ੍षੑਤ੍ਰਾਣਿ॒ ਪ੍ਰਤਿੑਰੂਪੇਣ ਪृਥਿ॒ਵੀ-ਞ੍ਚਰ੍ਮੑਣਾ ਛ॒ਵੀ-ਞ੍ਛ॒ਵ੍ਯੋੑ ਪਾਕृੑਤਾਯ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ ऽऽਲੑਬ੍ਧਾਯ॒ ਸ੍ਵਾਹਾੑ ਹੁ॒ਤਾਯ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ ॥ 52 ॥
(ਅਹੑਰ॒ - ष੍ਟਾਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 20)
ਅ॒ਗ੍ਨੇਃ ਪੑਕ੍ष॒ਤਿ-ਸ੍ਸਰੑਸ੍ਵਤ੍ਯੈ॒ ਨਿਪੑਕ੍षਤਿ॒-ਸ੍ਸੋਮੑਸ੍ਯ ਤृ॒ਤੀਯਾ॒-ऽਪਾ-ਞ੍ਚੑਤੁ॒ਰ੍ਥ੍ਯੋषੑਧੀਨਾ-ਮ੍ਪਞ੍ਚ॒ਮੀ ਸਂੑ​ਵਁਥ੍ਸ॒ਰਸ੍ਯੑ ष॒ष੍ਠੀ ਮ॒ਰੁਤਾਗ੍ਂੑ ਸਪ੍ਤ॒ਮੀ ਬृਹ॒ਸ੍ਪਤੇੑਰष੍ਟ॒ਮੀ ਮਿ॒ਤ੍ਰਸ੍ਯੑ ਨਵ॒ਮੀ ਵਰੁੑਣਸ੍ਯ ਦਸ਼॒ਮੀਨ੍ਦ੍ਰੑਸ੍ਯੈਕਾਦ॒ਸ਼ੀ ਵਿਸ਼੍ਵੇੑषਾ-ਨ੍ਦੇ॒ਵਾਨਾ᳚-ਨ੍ਦ੍ਵਾਦ॒ਸ਼ੀ ਦ੍ਯਾਵਾੑਪृਥਿ॒ਵ੍ਯੋਃ ਪਾ॒ਰ੍​ਸ਼੍ਵਂ-ਯਁ॒ਮਸ੍ਯੑ ਪਾਟੂ॒ਰਃ ॥ 53 ॥
(ਅ॒ਗ੍ਨੇ-ਰੇਕਾ॒ਨ੍ਨ ਤ੍ਰਿ॒ਗ੍ਂ॒ਸ਼ਤ੍) (ਅ. 21)
ਵਾ॒ਯੋਃ ਪੑਕ੍ष॒ਤਿ-ਸ੍ਸਰੑਸ੍ਵਤੋ॒ ਨਿਪੑਕ੍षਤਿ-ਸ਼੍ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਮੑਸ-ਸ੍ਤृ॒ਤੀਯਾ॒ ਨਕ੍षੑਤ੍ਰਾਣਾ-ਞ੍ਚਤੁ॒ਰ੍ਥੀ ਸੑਵਿ॒ਤੁਃ ਪੑਞ੍ਚ॒ਮੀ ਰੁ॒ਦ੍ਰਸ੍ਯੑ ष॒ष੍ਠੀ ਸ॒ਰ੍ਪਾਣਾਗ੍ਂੑ ਸਪ੍ਤ॒ਮ੍ਯੑਰ੍ਯ॒ਮ੍ਣੋ᳚-ऽष੍ਟ॒ਮੀ ਤ੍ਵष੍ਟੁੑਰ੍ਨਵ॒ਮੀ ਧਾ॒ਤੁਰ੍ਦੑਸ਼॒ਮੀਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਣ੍ਯਾ ਏੑਕਾਦ॒ਸ਼੍ਯਦਿੑਤ੍ਯੈ ਦ੍ਵਾਦ॒ਸ਼ੀ ਦ੍ਯਾਵਾੑਪृਥਿ॒ਵ੍ਯੋਃ ਪਾ॒ਰ੍​ਸ਼੍ਵਂ-ਯਁ॒ਮ੍ਯੈੑ ਪਾਟੂ॒ਰਃ ॥ 54 ॥
(ਵਾ॒ਯੋ - ਰ॒ष੍ਟਾਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 22)
ਪਨ੍ਥਾੑਮਨੂ॒ਵृਗ੍ਭ੍ਯਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਨ੍ਤੑਤਿਗ੍ਗ੍​ ਸ੍ਨਾਵ॒ਨ੍ਯਾ᳚ਭ੍ਯਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਸ਼ੁਕਾ᳚-ਨ੍ਪਿ॒ਤ੍ਤੇਨੑ ਹਰਿ॒ਮਾਣਂੑ-ਯਁ॒ਕ੍ਨਾ ਹਲੀ᳚ਕ੍ष੍ਣਾ-ਨ੍ਪਾਪਵਾ॒ਤੇਨੑ ਕੂ॒ਸ਼੍ਮਾਞ੍ਛਕੑਭਿ-ਸ਼੍ਸ਼ਵ॒ਰ੍ਤਾਨੂਵੑਦ੍ਧ੍ਯੇਨ॒ ਸ਼ੁਨੋੑ ਵਿ॒ਸ਼ਸੑਨੇਨ ਸ॒ਰ੍ਪਾਨ੍ ਁਲੋੑਹਿਤਗ॒ਨ੍ਧੇਨ॒ ਵਯਾਗ੍ਂੑਸਿ ਪਕ੍ਵਗ॒ਨ੍ਧੇਨੑ ਪਿ॒ਪੀਲਿੑਕਾਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾ॒ਦੇਨੑ ॥ 55 ॥
(ਪਨ੍ਥਾਂ॒ - ਦ੍ਵਾਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 23)
ਕ੍ਰਮੈ॒ਰਤ੍ਯੑਕ੍ਰਮੀ-ਦ੍ਵਾ॒ਜੀ ਵਿਸ਼੍ਵੈ᳚ਰ੍ਦੇ॒ਵੈਰ੍ਯ॒ਜ੍ਞਿਯੈ᳚-ਸ੍ਸਂ​ਵਿਁਦਾ॒ਨਃ । ਸ ਨੋੑ ਨਯ ਸੁਕृ॒ਤਸ੍ਯੑ ਲੋ॒ਕ-ਨ੍ਤਸ੍ਯੑ ਤੇ ਵ॒ਯਗ੍ਗ੍​ ਸ੍ਵ॒ਧਯਾੑ ਮਦੇਮ ॥ 56 ॥
(ਕ੍ਰਮੈੑ - ਰ॒ष੍ਟਾਦੑਸ਼) (ਅ. 24)
ਦ੍ਯੌਸ੍ਤੇੑ ਪृ॒ष੍ਠ-ਮ੍ਪृੑਥਿ॒ਵੀ ਸ॒ਧਸ੍ਥੑਮਾ॒ਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰਿੑਕ੍षਗ੍ਂ ਸਮੁ॒ਦ੍ਰੋ ਯੋਨਿ॒-ਸ੍ਸੂਰ੍ਯੑਸ੍ਤੇ॒ ਚਕ੍षੁ॒ਰ੍ਵਾਤਃੑ ਪ੍ਰਾ॒ਣਸ਼੍ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਮਾ॒-ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰ॒-ਮ੍ਮਾਸਾ᳚ਸ਼੍ਚਾਰ੍ਧਮਾ॒ਸਾਸ਼੍ਚ॒ ਪਰ੍ਵਾ᳚ਣ੍ਯृ॒ਤਵੋਙ੍ਗਾੑਨਿ ਸਂ​ਵਁਥ੍ਸ॒ਰੋ ਮੑਹਿ॒ਮਾ ॥ 57 ॥
(ਦ੍ਯੌ - ਪਞ੍ਚੑਵਿਗ੍ਂਸ਼ਤਿਃ) (ਅ. 25)
ਅ॒ਗ੍ਨਿਃ ਪ॒ਸ਼ੁਰਾੑਸੀ॒-ਤ੍ਤੇਨਾੑਯਜਨ੍ਤ॒ ਸ ਏ॒ਤਂ-ਲੋਁ॒ਕਮੑਜਯ॒-ਦ੍ਯਸ੍ਮਿੑਨ੍ਨ॒ਗ੍ਨਿ-ਸ੍ਸ ਤੇੑ ਲੋ॒ਕਸ੍ਤ-ਞ੍ਜੇ᳚ष੍ਯ॒ਸ੍ਯਥਾਵੑ ਜਿਘ੍ਰ ਵਾ॒ਯੁਃ ਪ॒ਸ਼ੁਰਾੑਸੀ॒-ਤ੍ਤੇਨਾੑਯਜਨ੍ਤ॒ ਸ ਏ॒ਤਂ-ਲੋਁ॒ਕਮੑਜਯ॒-ਦ੍ਯਸ੍ਮਿੑਨ੍ ਵਾ॒ਯੁ-ਸ੍ਸ ਤੇੑ ਲੋ॒ਕਸ੍ਤਸ੍ਮਾ᳚-ਤ੍ਤ੍ਵਾ॒-ऽਨ੍ਤਰੇ᳚ष੍ਯਾਮਿ॒ ਯਦਿ॒ ਨਾਵ॒ਜਿਘ੍ਰੑਸ੍ਯਾਦਿ॒ਤ੍ਯਃ ਪ॒ਸ਼ੁਰਾੑਸੀ॒-ਤ੍ਤੇਨਾੑਯਜਨ੍ਤ॒ ਸ ਏ॒ਤਂ-ਲੋਁ॒ਕਮੑਜਯ॒-ਦ੍ਯਸ੍ਮਿੑ-ਨ੍ਨਾਦਿ॒ਤ੍ਯ-ਸ੍ਸ ਤੇੑ ਲੋ॒ਕਸ੍ਤ-ਞ੍ਜੇ᳚ष੍ਯਸਿ॒ ਯਦ੍ਯੑਵ॒ਜਿਘ੍ਰੑਸਿ ॥ 58 ॥
(ਯਸ੍ਮਿੑ - ਨ੍ਨ॒ष੍ਟੌ ਚੑ) (ਅ. 26)
(ਯੋ ਵਾ ਅਯੑਥਾਦੇਵਤ॒ - ਨ੍ਤ੍ਵਾਮੑਗ੍ਨ॒ - ਇਨ੍ਦ੍ਰੑਸ੍ਯ॒ - ਚਿਤ੍ਤਿਂ॒ - ਁਯਥਾ॒ ਵੈ - ਵਯੋ॒ ਵੈ - ਯਦਾਕੂੑਤਾ॒--ਦ੍ਯਾਸ੍ਤੇੑ ਅਗ੍ਨੇ॒ - ਮਯਿੑ ਗृਹ੍ਣਾਮਿ - ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ॒-ਸ੍ਸੋ᳚-ऽਸ੍ਮਾਥ੍ - ਸ੍ਤੇ॒ਗਾਨ੍ - ਵਾਜਂੑ - ਕੂ॒ਰ੍ਮਾਨ੍ - ਯੋਕ੍ਤ੍ਰਂੑ - ਮਿ॒ਤ੍ਰਾਵਰੁੑਣਾ॒ - ਵਿਨ੍ਦ੍ਰੑਸ੍ਯ - ਪੂ॒ष੍ਣ - ਓਜੑ - ਆਨ॒ਨ੍ਦ - ਮਹੑ - ਰ॒ਗ੍ਨੇ - ਰ੍ਵਾ॒ਯੋਃ - ਪਨ੍ਥਾਂ॒ - ਕ੍ਰਮੈ॒ - ਰ੍ਦ੍ਯੌਸ੍ਤੇ॒ - ऽਗ੍ਨਿਃ ਪ॒ਸ਼ੁਰਾੑਸੀ॒ਥ੍ - षਡ੍ਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਿਃ)
(ਯੋ ਵਾ - ਏ॒ਵਾ-ऽऽਹੁੑਤਿ - ਮਭਵਨ੍ - ਪ॒ਥਿਭਿੑ - ਰਵ॒ਰੁਧ੍ਯਾੑ - ऽऽਨ॒ਨ੍ਦ - ਮ॒ष੍ਟੌ ਪੑਞ੍ਚ॒ਸ਼ਤ੍ )
(ਯੋ ਵਾ ਅਯੑਥਾਦੇਵਤ॒ਮ੍, ਁਯਦ੍ਯੑਵ॒ਜਿਘ੍ਰੑਸਿ)
( ਸਾ॒ਵਿ॒ਤ੍ਰਾਣਿ॒ - ਵਿष੍ਣੁੑਮੁਖਾ - ਉਥ੍ਸਨ੍ਨਯ॒ਜ੍ਞੋ - ਦੇੑਵਾਸੁ॒ਰਾ - ਯਦੇਕੇੑਨ॒ - ਹਿਰੑਣ੍ਯਵਰ੍ਣਾ॒ - ਯੋ ਵਾੑ- ਸ॒ਪ੍ਤ ) (7)
॥ ਹਰਿਃੑ ਓਮ੍ ॥
॥ ਕृष੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੀਯ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਸਂਹਿਤਾਯਾ-ਮ੍ਪਞ੍ਚਮਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਮਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨ-ਸ੍ਸਮਾਪ੍ਤਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe saptamaḥ praśnaḥ-upānuvākyāvaśiṣṭakarmanirūpaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
yo vā aya̭thādevatama॒gni-ñci̭nu॒ta ā de॒vatā᳚bhyo vṛścyate॒ pāpī̭yā-nbhavati॒ yo ya̭thādeva॒ta-nna de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate॒ vasī̭yā-nbhavatyāgne॒yyā gā̭yatri॒yā pra̭tha॒mā-ñciti̭ma॒bhi mṛ̭śe-ttri॒ṣṭubhā᳚ dvi॒tīyā॒-ñjaga̭tyā tṛ॒tīyā̭manu॒ṣṭubhā̭ catu॒rthī-mpa॒ṅktyā pa̭ñca॒mīṃ-ya~̭thādeva॒tame॒vāgni-ñci̭nute॒ na de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate॒ vasī̭yā-nbhava॒tīḍā̭yai॒ vā e॒ṣā vibha̭ktiḥ pa॒śava॒ iḍā̭ pa॒śubhi̭rena- [pa॒śubhi̭renam, ci॒nu॒te॒ yo vai] 1
-ñcinute॒ yo vai pra॒jāpa̭taye prati॒ procyā॒gni-ñci॒noti॒ nā-''rti॒mārccha॒-tyaśvā̭va॒bhita̭stiṣṭhetā-ṅkṛ॒ṣṇa ṷttara॒ta-śśve॒to dakṣi̭ṇa॒stāvā॒labhyeṣṭa̭kā॒ upa̭ daddhyāde॒tadvai pra॒jāpa̭te rū॒pa-mprā̭jāpa॒tyo-'śvaḥ̭ sā॒kṣāde॒va pra॒jāpa̭taye prati॒procyā॒gni-ñci̭noti॒ nā-''rti॒mārccha̭tye॒tadvā ahno̭ rū॒paṃ-ya~cchve॒to-'śvo॒ rātri̭yai kṛ॒ṣṇa e॒tadahno̭ [e॒tadahnaḥ̭, rū॒paṃ-ya~diṣṭa̭kā॒] 2
rū॒paṃ-ya~diṣṭa̭kā॒ rātri̭yai॒ purī̭ṣa॒miṣṭa̭kā upadhā॒syañchve॒ta-maśva̭ma॒bhi mṛ̭śe॒-tpurī̭ṣamupadhā॒syan kṛ॒ṣṇama̭horā॒trābhyā̭me॒vaina̭-ñcinute hiraṇya pā॒tra-mmadhoḥ᳚ pū॒rṇa-nda̭dāti madha॒vyo̭ 'sā॒nīti̭ sau॒ryā ci॒trava॒tyā-'ve᳚kṣate ci॒trame॒va bha̭vati ma॒ddhyandi॒ne-'śva॒mava̭ ghrāpayatya॒sau vā ā̭di॒tya indra̭ e॒ṣa pra॒jāpa̭tiḥ prājāpa॒tyo-'śva॒stame॒va sā॒kṣādṛ̭ddhnoti || 3 ||
(e॒na॒ - me॒tadahno॒ - 'ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 1)
tvāma̭gne vṛṣa॒bha-ñceki̭tāna॒-mpuna॒ryuvā̭na-ñja॒naya̭nnu॒pāgā᳚m | a॒sthū॒ri ṇo॒ gār​ha̭patyāni santu ti॒gmena̭ no॒ brahma̭ṇā॒ sagṃ śi̭śādhi || pa॒śavo॒ vā e॒te yadiṣṭa̭kā॒ścityā᳚-ñcityāmṛṣa॒bhamupa̭ dadhāti mithu॒name॒vāsya॒ ta-dya॒jñe ka̭roti pra॒jana̭nāya॒ tasmā᳚-dyū॒theyṷ̄tha ṛṣa॒bhaḥ || saṃ॒​va~॒thsa॒rasya̭ prati॒māṃ-yā~-ntvā̭ rātryu॒pāsa̭te | pra॒jāgṃ su॒vīrā᳚-ṅkṛ॒tvā viśva॒māyu॒rvya̭śñavat || prā॒jā॒pa॒tyā- [prā॒jā॒pa॒tyām, e॒tāmupa̭] 4
-me॒tāmupa̭ dadhātī॒yaṃ-vā~ vaiṣaikā᳚ṣṭa॒kā yade॒vaikā᳚ṣṭa॒kāyā॒manna̭-ṅkri॒yate॒ tade॒vaitayāva̭ rundha e॒ṣā vai pra॒jāpa̭teḥ kāma॒dughā॒ tayai॒va yaja̭māno॒-'muṣmi̭n ~lo॒ke᳚-'gni-ndṷhe॒ yena̭ de॒vā jyoti̭ṣo॒rdhvā u॒dāya॒n॒ yenā̭-''di॒tyā vasa̭vo॒ yena̭ ru॒drāḥ | yenāṅgi̭raso mahi॒māna̭-māna॒śustenai̭tu॒ yaja̭māna-ssva॒sti || su॒va॒rgāya॒ vā e॒ṣa lo॒kāya̭ [lo॒kāya̭, cī॒ya॒te॒ yada॒gniryena̭] 5
cīyate॒ yada॒gniryena̭ de॒vā jyoti̭ṣo॒rdhvā u॒dāya॒nnityukhya॒gṃ॒ sami̭ndha॒ iṣṭa̭kā e॒vaitā upa̭ dhatte vānaspa॒tyā-ssṷva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai śa॒tāyṷdhāya śa॒tavī᳚ryāya śa॒tota̭ye 'bhimāti॒ṣāhe᳚ | śa॒taṃ-yo~ naḥ̭ śa॒rado॒ ajī̭tā॒nindro̭ neṣa॒dati̭ duri॒tāni॒ viśvā᳚ || ye ca॒tvāraḥ̭ pa॒thayo̭ deva॒yānā̭ anta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒yanti̭ | teṣāṃ॒-yo~ ajyā̭ni॒- majī̭ti-mā॒vahā॒-ttasmai̭ no devāḥ॒ [no devāḥ, pari̭ datte॒ha sarve᳚ |] 6
pari̭ datte॒ha sarve᳚ || grī॒ṣmo hḙma॒nta u॒ta no̭ vasa॒nta-śśa॒ra-dva॒r॒ṣā-ssṷvi॒tanno̭ astu | teṣā̭mṛtū॒nāgṃ śa॒ta śā̭radānā-nnivā॒ta ḙṣā॒mabha̭ye syāma || i॒du॒va॒thsa॒rāya̭ parivathsa॒rāya̭ saṃ​vaఁ%thsa॒rāya̭ kṛṇutā bṛ॒hannamaḥ̭ | teṣāṃ᳚-va~॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiyā̭nā॒-ñjyogajī̭tā॒ aha̭tā-ssyāma || bha॒drānna॒-śśreya॒-ssama̭naiṣṭa devā॒stvayā̭-'va॒sena॒ sama̭śīmahi tvā | sa no̭ mayo॒ bhūḥ pi̭to॒ [mayo॒ bhūḥ pi̭to, ā vi̭śasva॒] 7
ā vi̭śasva॒ śa-nto॒kāya̭ ta॒nuve᳚ syo॒naḥ || ajyā̭nīre॒tā upa̭ dadhātye॒tā vai de॒vatā॒ apa̭rājitā॒stā e॒va pra vi̭śati॒ naiva jī̭yate brahmavā॒dino̭ vadanti॒ yada̭rdhamā॒sā māsā̭ ṛ॒tavaḥ̭ saṃ​va~thsa॒ra oṣa̭dhīḥ॒ paca॒ntyatha॒ kasmā̭da॒nyābhyo̭ de॒vatā᳚bhya āgraya॒ṇa-nnirṷpyata॒ itye॒tā hi ta-dde॒vatā̭ u॒daja̭ya॒n॒ yadṛ॒tubhyo̭ ni॒rvape᳚-dde॒vatā᳚bhya-ssa॒mada̭-ndaddhyādāgraya॒ṇa-nni॒rupyai॒tā āhṷtī rjuhotyardhamā॒sāne॒va māsā̭nṛ॒tūn-thsaṃ̭​va~thsa॒ra-mprī̭ṇāti॒ na de॒vatā᳚bhya-ssa॒mada̭-ndadhāti bha॒drānna॒-śśreya॒-ssama̭naiṣṭa devā॒ ityā̭ha hu॒tādyā̭ya॒ yaja̭māna॒syā-'pa̭rābhāvāya || 8 ||
(pra॒jā॒pa॒tyāṃ - ~lo॒kāya̭ - devāḥ - pito - dadhyādāgraya॒ṇaṃ - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 2)
indra̭sya॒ vajro̭-'si॒ vārtra̭ghnastanū॒pā naḥ̭ pratispa॒śaḥ | yo naḥ̭ pu॒rastā᳚-ddakṣiṇa॒taḥ pa॒ścā-dṷttara॒to̭-'ghā॒yura̭bhi॒dāsa̭tye॒tagṃ so-'śmā̭namṛcchatu || de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsa॒-nte-'sṷrā di॒gbhya ā-'bā̭dhanta॒ tā-nde॒vā iṣvā̭ ca॒ vajrḙṇa॒ cāpā̭nudanta॒ ya-dva॒jriṇī̭rupa॒dadhā॒tīṣvā̭ cai॒va ta-dvajrḙṇa ca॒ yaja̭māno॒ bhrātṛ̭vyā॒napa̭ nudate di॒kṣūpa̭ [di॒kṣūpa̭, da॒dhā॒ti॒ de॒va॒pu॒rā] 9
dadhāti devapu॒rā e॒vaitāsta̭nū॒pānīḥ॒ paryṷ̄ha॒te 'gnā̭viṣṇū sa॒joṣa̭se॒mā va̭rdhantu vā॒giṃraḥ̭ | dyu॒mnairvājḙbhi॒rā ga̭tam || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti॒ yanna de॒vatā̭yai॒ juhva॒tyatha̭ ki-ndeva॒tyā̭ vaso॒rdhāretya॒gni-rvasu॒stasyai॒ṣā dhārā॒ viṣṇu॒-rvasu॒stasyai॒ṣā dhārā᳚ ''gnāvaiṣṇa॒vyarcā vaso॒rdhārā᳚-ñjuhoti bhāga॒dheyḙnai॒vainau॒ sama̭rdhaya॒tyatho̭ e॒tā- [e॒tām, e॒vā-''hṷti-] 10
-me॒vā-''hṷti-mā॒yata̭navatī-ṅkaroti॒ yatkā̭ma enā-ñju॒hoti॒ tade॒vāva̭ rundhe ru॒dro vā e॒ṣa yada॒gnistasyai॒te ta॒nuvaṷ gho॒rā-'nyā śi॒vā-'nyā yaccha̭taru॒drīya̭-ñju॒hoti॒ yaivāsya̭ gho॒rā ta॒nūstā-ntena̭ śamayati॒ ya-dvaso॒rdhārā᳚-ñju॒hoti॒ yaivāsya̭ śi॒vā ta॒nūstā-ntena̭ prīṇāti॒ yo vai vaso॒rdhārā̭yai [vaso॒rdhārā̭yai, pra॒ti॒ṣṭhāṃ-ve~da॒] 11
prati॒ṣṭhāṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati॒ yadājya̭mu॒cchiṣyḙta॒ tasmi̭-nbrahmauda॒na-mpa̭ce॒-tta-mbrā᳚hma॒ṇāśca॒tvāraḥ॒ prā-'śñī̭yure॒ṣa vā a॒gnirvai᳚śvāna॒ro yadbrā᳚hma॒ṇa e॒ṣā khalu॒ vā a॒gneḥ pri॒yā ta॒nūrya-dvai᳚śvāna॒raḥ pri॒yāyā̭me॒vainā᳚-nta॒nuvā॒-mprati̭ ṣṭhāpayati॒ cata̭sro dhe॒nūrda̭dyā॒-ttābhi̭re॒va yaja̭māno॒-'muṣmi̭n ~lo॒ke᳚-'gni-ndṷhe || 12 ||
(upai॒ - tāṃ - dhārā̭yai॒ - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 3)
citti̭-ñjuhomi॒ mana̭sā ghṛ॒tenetyā॒hādā᳚bhyā॒ vai nāmai॒ṣā-''hṷtirvaiśvakarma॒ṇī naina̭-ñcikyā॒na-mbhrātṛ̭vyo dabhno॒tyatho̭ de॒vatā̭ e॒vāva̭ ru॒ndhe 'gne॒ tama॒dyeti̭ pa॒ṅktyā jṷhoti pa॒ṅktyā-''hṷtyā yajñamu॒khamā ra̭bhate sa॒pta tḙ agne sa॒midhaḥ̭ sa॒ptaji॒hvā ityā̭ha॒ hotrā̭ e॒vāva̭ rundhe॒ 'gnirde॒vebhyo-'pā᳚krā-'ma-dbhāga॒dheya̭- [-'pā᳚krā-'ma-dbhāga॒dheya᳚m, i॒cchamā̭na॒stasmā̭] 13
-mi॒cchamā̭na॒stasmā̭ e॒ta-dbhā̭ga॒dheya॒-mprāya̭cchanne॒tadvā a॒gnera̭gniho॒trame॒tar​hi॒ khalu॒ vā e॒ṣa jā॒to yar​hi॒ sarva̭ści॒to jā॒tāyai॒vāsmā॒ anna॒mapi̭ dadhāti॒ sa ḙna-mprī॒taḥ prī̭ṇāti॒ vasī̭yā-nbhavati brahmavā॒dino̭ vadanti॒ yade॒ṣa gār​ha̭patyaścī॒yate-'tha॒ kvā᳚syā-''hava॒nīya॒ itya॒sāvā̭di॒tya iti̭ brūyāde॒tasmi॒n॒ḥi sarvā᳚bhyo de॒vatā᳚bhyo॒ juhva̭ti॒ [juhva̭ti, ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-] 14
ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒te sā॒kṣāde॒va de॒vatā̭ ṛddhno॒tyagnḙ yaśasvi॒n॒ yaśa̭se॒ mama̭rpa॒yendrā̭vatī॒ mapa̭citī mi॒hā-''va̭ha | a॒ya-mmū॒rdhā pa̭rame॒ṣṭhī su॒varcā᳚-ssamā॒nānā̭mutta॒ma ślo̭ko astu || bha॒dra-mpaśya̭nta॒ upa̭ sedu॒ragre॒ tapo̭ dī॒kṣāmṛṣa̭ya-ssuva॒rvidaḥ̭ | tataḥ̭ kṣa॒tra-mbala॒moja̭śca jā॒ta-ntada॒smai de॒vā a॒bhi sa-nna̭mantu || dhā॒tā vi̭dhā॒tā pa̭ra॒mo- [pa̭ra॒mā, u॒ta sa॒ndṛ-kpra॒jāpa̭tiḥ] 15
-ta sa॒ndṛ-kpra॒jāpa̭tiḥ parame॒ṣṭhī vi॒rājā᳚ | stomā॒-śchandāgṃ̭si ni॒vido̭ ma āhure॒tasmai̭ rā॒ṣṭrama॒bhi sa-nna̭māma || a॒bhyāva̭rtaddhva॒mupa॒ meta̭ sā॒kama॒yagṃ śā॒stā-'dhi̭patirvo astu | a॒sya vi॒jñāna॒manu॒ sagṃ ra̭bhaddhvami॒ma-mpa॒ścādanṷ jīvātha॒ sarve᳚ || rā॒ṣṭra॒bhṛta̭ e॒tā upa̭ dadhātye॒ṣā vā a॒gneścitī̭ rāṣṭra॒bhṛ-ttayai॒vāsmi̭-nrā॒ṣṭra-nda̭dhāti rā॒ṣṭrame॒va bha̭vati॒ nāsmā᳚-drā॒ṣṭra-mbhragṃ̭śate || 16 ||
(bhā॒ga॒dheyaṃ॒ - juhva̭ti - para॒mā - rā॒ṣṭra-nda̭dhāti - sa॒pta ca̭) (a. 4)
yathā॒ vai pu॒tro jā॒to mri॒yata̭ e॒vaṃ-vā~ e॒ṣa mri̭yate॒ yasyā॒gnirukhya̭ u॒dvāya̭ti॒ yanni̭rma॒nthya̭-ṅku॒ryā-dvicchi̭ndyā॒-dbhrātṛ̭vyamasmai janaye॒-thsa e॒va punaḥ̭ pa॒rīddhya॒-ssvāde॒vainaṃ॒-yo~ne᳚rjanayati॒ nāsmai॒ bhrātṛ̭vya-ñjanayati॒ tamo॒ vā e॒ta-ṅgṛ̭hṇāti॒ yasyā॒gnirukhya̭ u॒dvāya̭ti mṛ॒tyustamaḥ̭ kṛ॒ṣṇaṃ-vā~saḥ̭ kṛ॒ṣṇā dhe॒nurdakṣi̭ṇā॒ tama̭sai॒- [tama̭sā, e॒va tamo̭] 17
-va tamo̭ mṛ॒tyumapa̭ hate॒ hira̭ṇya-ndadāti॒ jyoti॒rvai hira̭ṇya॒-ñjyoti̭ṣai॒va tamo-'pa̭ ha॒te-'tho॒ tejo॒ vai hira̭ṇya॒-nteja̭ e॒vā-''tma-ndha̭tte॒ suva॒rna gha॒rma-ssvāhā॒ suva॒rnā-'rka-ssvāhā॒ suva॒rna śu॒kra-ssvāhā॒ suva॒rna jyoti॒-ssvāhā॒ suva॒rna sūrya॒-ssvāhā॒ 'rko vā e॒ṣa yada॒gni-ra॒sā-vā̭di॒tyo᳚- [yada॒gni-ra॒sā-vā̭di॒tyaḥ, ā॒śva॒me॒dho yade॒tā] 18
-'śvame॒dho yade॒tā āhṷtī rju॒hotya̭rkā-śvame॒dhayo̭re॒va jyotīgṃ̭ṣi॒ sa-nda̭dhātye॒ṣa ha॒ tvā a̭rkāśvame॒dhī yasyai॒tada॒gnau kri॒yata॒ āpo॒ vā i॒damagrḙ sali॒lamā̭sī॒-thsa e॒tā-mpra॒jāpa̭tiḥ pratha॒mā-ñciti̭mapaśya॒-ttāmupā̭dhatta॒ tadi॒yama̭bhava॒-ttaṃ-vi~॒śvaka̭rmā-'bravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭- [lo॒ko᳚-'stīti̭, a॒bra॒vī॒-thsa] 19
-tyabravī॒-thsa e॒tā-ndvi॒tīyā॒-ñciti̭mapaśya॒-ttāmupā̭dhatta॒ tada॒ntari̭kṣamabhava॒-thsa ya॒jñaḥ pra॒jāpa̭timabravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭bravī॒-thsa vi॒śvaka̭rmāṇa-mabravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ kena̭ mo॒paiṣya॒sīti॒ diśyā̭bhi॒ritya̭bravī॒-tta-ndiśyā̭bhiru॒pai-ttā upā̭dhatta॒ tā diśo̭- [tā diśaḥ̭, a॒bha॒va॒n-thsa] 20
-'bhava॒n-thsa pa̭rame॒ṣṭhī pra॒jāpa̭timabravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭bravī॒-thsa vi॒śvaka̭rmāṇa-ñca ya॒jña-ñcā᳚bravī॒dupa̭ vā॒mā 'yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭brūtā॒gṃ॒ sa e॒tā-ntṛ॒tīyā॒-ñciti̭mapaśya॒-ttāmupā̭dhatta॒ tada॒sāva̭bhava॒-thsa ā̭di॒tyaḥ pra॒jāpa̭ti-mabravī॒dupa॒ tvā- [-mabravī॒dupa॒ tvā, āyā॒nīti॒] 21
-''yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭bravī॒-thsa vi॒śvaka̭rmāṇa-ñca ya॒jña-ñcā᳚bravī॒dupa̭ vā॒mā-'yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭brūtā॒gṃ॒ sa pa̭rame॒ṣṭhina̭mabravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ kena̭ mo॒paiṣya॒sīti̭ loka-mpṛ॒ṇayetya̭bravī॒-ttaṃ-lo~̭ka-mpṛ॒ṇayo॒pai-ttasmā॒dayā̭tayāmnī loka-mpṛ॒ṇā-'yā̭tayāmā॒ hya̭sā- [hya̭sau, ā॒di॒tyastānṛṣa̭yo] 22
-vā̭di॒tyastānṛṣa̭yo 'bruva॒nnupa̭ va॒ ā-'yā॒meti॒ kena̭ na u॒paiṣya॒theti̭ bhū॒mnetya̭bruva॒-ntā-ndvābhyā॒-ñcitī᳚bhyāmu॒pāya॒n-thsa pañca̭citīka॒-ssama̭padyata॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒te bhūyā̭ne॒va bha̭vatya॒bhīmān ~lo॒kāñja̭yati vi॒durḙna-nde॒vā atho̭ e॒tāsā̭me॒va de॒vatā̭nā॒gṃ॒ sāyṷjya-ṅgacchati || 23 ||
(tama̭sā - ''di॒tyo᳚ - 'stīti॒ - diśa̭ - ādi॒tyaḥ pra॒jāpa̭timabravī॒dupa̭ tvā॒ - 'sau - pañca̭catvārigṃśacca) (a. 5)
vayo॒ vā a॒gniryada̭gni॒ci-tpa॒kṣiṇo᳚-'śñī॒yā-ttame॒vāgnima̭dyā॒dā-rti॒mārcche᳚-thsaṃ​va~thsa॒raṃ-vra~॒ta-ñca̭re-thsaṃ​va~thsa॒ragṃ hi vra॒ta-nnāti̭ pa॒śurvā e॒ṣa yada॒gnir​hi॒nasti॒ khalu॒ vai ta-mpa॒śurya ḙna-mpu॒rastā᳚-tpra॒tyañca̭mupa॒cara̭ti॒ tasmā᳚-tpa॒ścā-tprāṃṷpa॒carya̭ ā॒tmano-'higṃ̭sāyai॒ tejo̭-'si॒ tejo̭ me yaccha pṛthi॒vīṃ-ya~̭ccha [pṛthi॒vīṃ-ya~̭ccha, pṛ॒thi॒vyai mā̭ pāhi॒] 24
pṛthi॒vyai mā̭ pāhi॒ jyoti̭rasi॒ jyoti̭rme yacchā॒ntari̭kṣaṃ-ya~cchā॒ntari̭kṣānmā pāhi॒ suva̭rasi॒ suva̭rme yaccha॒ divaṃ̭-ya~ccha di॒vo mā̭ pā॒hītyā̭hai॒tābhi॒rvā i॒me lo॒kā vidhṛ̭tā॒ yade॒tā ṷpa॒dadhā᳚tye॒ṣāṃ-lo~॒kānāṃ॒-vi~dhṛ̭tyai svayamātṛ॒ṇṇā ṷpa॒dhāya̭ hiraṇyeṣṭa॒kā upa̭dadhātī॒me vai lo॒kā-ssva̭yamātṛ॒ṇṇā jyoti॒r॒hira̭ṇyaṃ॒-ya~-thsva̭yamātṛ॒ṇṇā ṷpa॒dhāya̭ [ṷpa॒dhāya̭, hi॒ra॒ṇye॒ṣṭa॒kā ṷpa॒dadhā̭tī॒-] 25
hiraṇyeṣṭa॒kā ṷpa॒dadhā̭tī॒mā-ne॒vaitābhi̭-rlo॒kā-ñjyoti̭ṣmataḥ kuru॒te-'tho̭ e॒tābhi̭re॒vāsmā̭ i॒me lo॒kāḥ pra bhā᳚nti॒ yāstḙ agne॒ sūrye॒ ruca̭ udya॒to diva̭māta॒nvanti̭ ra॒śmibhiḥ̭ | tābhi॒-ssarvā̭bhī ru॒ce janā̭ya naskṛdhi || yā vo̭ devā॒-ssūrye॒ ruco॒ goṣvaśvḙṣu॒ yā rucaḥ̭ | indrā᳚gnī॒ tābhi॒-ssarvā̭bhī॒ ruca̭-nno dhatta bṛhaspate || ruca̭nno dhehi [dhehi, brā॒hma॒ṇeṣu॒ ruca॒gṃ॒] 26
brāhma॒ṇeṣu॒ ruca॒gṃ॒ rāja̭su naskṛdhi | rucaṃ̭-vi~॒śyḙṣu śū॒dreṣu॒ mayi̭ dhehi ru॒cā ruca᳚m || dve॒dhā vā a॒gni-ñci̭kyā॒nasya॒ yaśa̭ indri॒ya-ṅga̭cchatya॒gniṃ-vā~̭ ci॒tamī̭jā॒naṃ-vā~॒ yade॒tā āhṷtīrju॒hotyā॒tmanne॒va yaśa̭ indri॒ya-ndha̭tta īśva॒ro vā e॒ṣa ārti॒mārto॒ryo᳚-'gni-ñci॒nvanna̭dhi॒ krāma̭ti॒ tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒ iti̭ vāru॒ṇyarcā [iti̭ vāru॒ṇyarcā, ju॒hu॒yā॒cchānti̭-] 27
jṷhuyā॒cchānti̭-re॒vaiṣā 'gnergupti̭rā॒tmano̭ ha॒viṣkṛ̭to॒ vā e॒ṣa yo᳚-'gni-ñci̭nu॒te yathā॒ vai ha॒vi-sskanda̭tye॒vaṃ-vā~ e॒ṣa ska̭ndati॒ yo᳚-'gni-ñci॒tvā striya̭mu॒paiti̭ maitrāvaru॒ṇyā-''mikṣa̭yā yajeta maitrāvaru॒ṇatā̭-me॒vopai᳚tyā॒tmano 'ska̭ndāya॒ yo vā a॒gnimṛ̭tu॒sthāṃ-ve~da॒rtur-ṛ̭turasmai॒ kalpa̭māna eti॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati saṃ​va~thsa॒ro vā a॒gnir- [vā a॒gniḥ, ṛ॒tu॒sthā-stasya̭] 28
-ṛ̭tu॒sthā-stasya̭ vasa॒nta-śśiro᳚ grī॒ṣmo dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣo va॒r॒ṣāḥ pucchagṃ̭ śa॒radutta̭raḥ pa॒kṣo hḙma॒nto maddhya̭-mpūrvapa॒kṣā-ścita̭yo¶pa॒kṣāḥ purī̭ṣa-mahorā॒trāṇīṣṭa̭kā e॒ṣa vā a॒gnir-ṛ̭tu॒sthā ya e॒vaṃ-ve~da॒rtur-ṛ̭turasmai॒ kalpa̭māna eti॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ta-ñjyaiṣṭhya̭kāmo॒ nya̭dhatta॒ tato॒ vai sa jyaiṣṭhya̭magaccha॒dya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒te jyaiṣṭhya̭me॒va ga̭cchati || 29 ||
(pṛ॒thi॒vīṃ-ya~̭ccha॒ - ya-thsva̭yamātṛ॒ṇṇā ṷpa॒dhāya̭ - dhehyṛ॒ - cā - gni - ści̭nu॒te - trīṇi̭ ca) (a. 6)
yadākṷ̄tā-thsa॒masṷsroddhṛ॒do vā॒ mana̭so vā॒ sambhṛ̭ta॒-ñcakṣṷṣo vā | tamanu॒ prehi̭ sukṛ॒tasya̭ lo॒kaṃ-ya~trar​ṣa̭yaḥ prathama॒jā ye pṷrā॒ṇāḥ || e॒tagṃ sa̭dhastha॒ pari̭ te dadāmi॒ yamā॒vahā᳚ccheva॒dhi-ñjā॒tavḙdāḥ | a॒nvā॒ga॒ntā ya॒jñapa̭tirvo॒ atra॒ tagg​ sma̭ jānīta para॒me vyo̭mann || jā॒nī॒tādḙna-mpara॒me vyo̭ma॒-ndevā᳚-ssadhasthā vi॒da rū॒pama̭sya | yadā॒gacchā᳚- [yadā॒gacchā᳚t, pa॒thibhi̭-rdeva॒yānai̭] 30
-tpa॒thibhi̭-rdeva॒yānai̭-riṣṭāpū॒rte kṛ̭ṇutā-dā॒vi-ra̭smai || sa-mpra cya̭vaddhva॒-manu॒ sa-mpra yā॒tāgnḙ pa॒tho dḙva॒yānā᳚n kṛṇuddhvam | a॒smin-thsa॒dhasthe॒ addhyutta̭rasmi॒n viśvḙ devā॒ yaja̭mānaśca sīdata || pra॒sta॒reṇa̭ pari॒dhinā᳚ sru॒cā vedyā̭ ca ba॒r॒hiṣā᳚ | ṛ॒cemaṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve || yadi॒ṣṭaṃ-ya~-tpa̭rā॒dānaṃ॒-ya~dda॒ttaṃ-yā~ ca॒ dakṣi̭ṇā | ta- [tat, a॒gni-] 31
-da॒gni-rvai᳚śvakarma॒ṇa-ssuva̭rde॒veṣṷ no dadhat || yenā̭ sa॒hasraṃ॒-va~ha̭si॒ yenā᳚gne sarvaveda॒sam | tene॒maṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve || yenā᳚gne॒ dakṣi̭ṇā yu॒ktā ya॒jñaṃ-va~ha̭ntyṛ॒tvijaḥ̭ | tene॒maṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve || yenā᳚-'gne su॒kṛtaḥ̭ pa॒thā madho॒rdhārā᳚ vyāna॒śuḥ | tene॒maṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve || yatra॒ dhārā॒ ana̭petā॒ madho᳚rghṛ॒tasya̭ ca॒ yāḥ | tada॒gnirvai᳚śvakarma॒ṇa-ssuva̭rde॒veṣṷ no dadhat || 32 ||
(ā॒gacchā॒t - ta - dvayā̭na॒śu stene॒maṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve॒ - catṷrdaśa ca) (a. 7)
yāstḙ agne sa॒midho॒ yāni॒ dhāma॒ yā ji॒hvā jā̭tavedo॒ yo a॒rciḥ | ye tḙ agne me॒ḍayo॒ ya inda̭va॒stebhi̭rā॒tmāna̭-ñcinuhi prajā॒nann || u॒thsa॒nna॒ya॒jño vā e॒ṣa yada॒gniḥ kiṃ-vā~-'hai॒tasya̭ kri॒yate॒ kiṃ-vā~॒ na yadvā a̭ddhva॒ryu-ra॒gneści॒nvanna̭-nta॒retyā॒tmano॒ vai tada॒ntarḙti॒ yāstḙ agne sa॒midho॒ yāni॒ [sa॒midho॒ yāni̭, dhāmetyā̭hai॒ṣā] 33
dhāmetyā̭hai॒ṣā vā a॒gne-ssva̭ya-ñci॒tira॒gnire॒va tada॒gni-ñci̭noti॒ nāddhva॒ryurā॒tmano॒-'ntarḙti॒ cata̭sra॒ āśāḥ॒ praca̭rantva॒gnaya̭ i॒ma-nno̭ ya॒jña-nna̭yatu prajā॒nann | ghṛ॒ta-mpinva̭nna॒jaragṃ̭ su॒vīra॒-mbrahma̭ sa॒mi-dbha̭va॒tyāhṷtīnām || su॒va॒rgāya॒ vā e॒ṣa lo॒kāyopa̭ dhīyate॒ ya-tkū॒rmaścata̭sra॒ āśāḥ॒ pra ca̭rantva॒gnaya॒ ityā̭ha॒ [ityā̭ha, diśa̭ e॒vaitena॒] 34
diśa̭ e॒vaitena॒ pra jā̭nātī॒ma-nno̭ ya॒jña-nna̭yatu prajā॒nannityā̭ha suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhinī᳚tyai॒ brahma̭ sa॒mi-dbha̭va॒tyāhṷtīnā॒-mityā̭ha॒ brahma̭ṇā॒ vai de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒n॒ ya-dbrahma̭ṇvatyopa॒dadhā̭ti॒ brahma̭ṇai॒va ta-dyaja̭māna-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yada॒gnistasya̭ pra॒jāḥ pa॒śava॒-śchandāgṃ̭si rū॒pagṃ sarvā॒n॒ varṇā॒niṣṭa̭kānā-ṅkuryā-drū॒peṇai॒va pra॒jā-mpa॒śūn chandā॒g॒syava̭ ru॒ndhe-'tho᳚ pra॒jābhya̭ e॒vaina̭-mpa॒śubhya॒-śchando᳚bhyo 'va॒ruddhya̭ cinute || 35 ||
(yānya॒ - gnaya॒ ityā॒he - ṣṭa̭kānā॒gṃ॒ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 8)
mayi̭ gṛhṇā॒myagrḙ a॒gnigṃ rā॒yaspoṣā̭ya suprajā॒stvāya̭ su॒vīryā̭ya | mayi̭ pra॒jā-mmayi॒ varco̭ dadhā॒myari̭ṣṭā-ssyāma ta॒nuvā̭ su॒vīrāḥ᳚ || yo no̭ a॒gniḥ pi̭taro hṛ॒thsva̭ntarama̭rtyo॒ martyāgṃ̭ āvi॒veśa̭ | tamā॒tma-npari̭ gṛhṇīmahe va॒ya-mmā so a॒smāgṃ a̭va॒hāya॒ parā̭ gāt || yada̭ddhva॒ryurā॒tmanna॒gnima-gṛ̭hītvā॒-'gni-ñci̭nu॒yādyo᳚-'sya॒ svo᳚-'gnistamapi॒ [svo᳚-'gnistamapi̭, yaja̭mānāya] 36
yaja̭mānāya cinuyāda॒gni-ṅkhalu॒ vai pa॒śavo-'nūpa̭ tiṣṭhante-'pa॒krāmṷkā asmā-tpa॒śavaḥ̭ syu॒rmayi̭ gṛhṇā॒myagrḙ a॒gnimityā̭hā॒-''tmanne॒va svama॒gni-ndā̭dhāra॒ nāsmā᳚-tpa॒śavo-'pa̭ krāmanti brahmavā॒dino̭ vadanti॒ yanmṛccā-''pa̭ścā॒gne-ra̭nā॒dya-matha॒ kasmā᳚nmṛ॒dā cā॒dbhiścā॒-'gniścī̭yata॒ iti॒ yada॒dbhi-ssaṃ॒-yau~- [yada॒dbhi-ssaṃ॒-yau~ti̭, āpo॒ vai] 37
-tyāpo॒ vai sarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā̭bhire॒vaina॒gṃ॒ sagṃ sṛ̭jati॒ yanmṛ॒dā ci॒notī॒yaṃ-vā~ a॒gnirvai᳚śvāna॒ro᳚-'gninai॒va tada॒gni-ñci̭noti brahmavā॒dino̭ vadanti॒ yanmṛ॒dā cā॒dbhiścā॒gniścī॒yate-'tha॒ kasmā̭da॒gnirṷcyata॒ iti॒ yacchando̭bhi-ści॒notya॒gnayo॒ vai chandāgṃ̭si॒ tasmā̭da॒gnirṷcya॒te-'tho̭ i॒yaṃ-vā~ a॒gnirvai᳚śvāna॒ro ya- [a॒gnirvai᳚śvāna॒ro yat, mṛ॒dā ci॒noti॒] 38
-nmṛ॒dā ci॒noti॒ tasmā̭da॒gnirṷcyate hiraṇyeṣṭa॒kā upa̭ dadhāti॒ jyoti॒rvai hira̭ṇya॒-ñjyoti̭re॒vā-'smi̭-ndadhā॒tyatho॒ tejo॒ vai hira̭ṇya॒-nteja̭ e॒vā-''tma-ndha̭tte॒ yo vā a॒gnigṃ sa॒rvato̭mukha-ñcinu॒te sarvā̭su pra॒jāsvanna̭matti॒ sarvā॒ diśo॒-'bhi ja̭yati gāya॒trī-mpu॒rastā॒dupa̭ dadhāti tri॒ṣṭubha̭-ndakṣiṇa॒to jaga̭tī-mpa॒ścāda̭nu॒ṣṭubha̭muttara॒taḥ pa॒ṅkti-mmaddhya̭ e॒ṣa vā a॒gni-ssa॒rvato̭mukha॒staṃ-ya~ e॒vaṃ-vi~॒dvāg​ści̭nu॒te sarvā̭su pra॒jāsvanna̭matti॒ sarvā॒ diśo॒-'bhi ja̭ya॒tyatho̭ di॒śyḙva diśa॒-mpra va̭yati॒ tasmā᳚-ddi॒śi di-kprotā᳚ || 39 ||
(api̭-saṃ॒​yau~ti̭-vaiśvāna॒ro ya-de॒ṣa vai-pañca̭vigṃśatiśca) (a. 9)
pra॒jāpa̭ti-ra॒gni-ma̭sṛjata॒ so᳚-'smā-thsṛ॒ṣṭaḥ prā-mprā-'dra̭va॒-ttasmā॒ aśva॒-mpratyā᳚sya॒-thsa da̭kṣi॒ṇā-''va̭rtata॒ tasmai̭ vṛ॒ṣṇi-mpratyā᳚sya॒-thsa pra॒tyaṅṅā-'va̭rtata॒ tasmā̭ ṛṣa॒bha-mpratyā᳚sya॒-thsa uda॒ṅṅā-'va̭rtata॒ tasmai̭ ba॒sta-mpratyā᳚sya॒-thsa ū॒rdhvo᳚-'drava॒-ttasmai॒ purṷṣa॒-mpratyā᳚sya॒dya-tpa̭śuśī॒r॒ṣāṇyṷpa॒dadhā̭ti sa॒rvata̭ e॒vaina̭- [e॒vaina᳚m, a॒va॒ruddhya̭ cinuta] 40
-mava॒ruddhya̭ cinuta e॒tā vai prā̭ṇa॒bhṛta॒-ścakṣṷṣmatī॒riṣṭa̭kā॒ ya-tpa̭śuśī॒r॒ṣāṇi॒ ya-tpa̭śuśī॒r॒ṣāṇyṷpa॒dadhā̭ti॒ tābhi̭re॒va yaja̭māno॒-'muṣmi̭~llo॒ke prāṇi॒tyatho॒ tābhi̭re॒vāsmā̭ i॒me lo॒kāḥ pra bhā᳚nti mṛ॒dā-'bhi॒lipyopa̭ dadhāti meddhya॒tvāya̭ pa॒śurvā e॒ṣa yada॒gniranna̭-mpa॒śava̭ e ॒ṣa khalu॒ vā a॒gnirya-tpa̭śuśī॒r॒ṣāṇi॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ kanī̭yo॒-'syā-'nnagg̭ - [kanī̭yo॒-'syā-'nna᳚m, syā॒diti̭] 41
syā॒diti̭ santa॒rā-ntasya̭ paśuśī॒r॒ṣāṇyupa̭ daddhyā॒-tkanī̭ya e॒vāsyānna̭-mbhavati॒ ya-ṅkā॒mayḙta sa॒māva̭da॒syānnagg̭ syā॒diti̭ maddhya॒tastasyopa̭ daddhyā-thsa॒māva̭-de॒vāsyānna̭-mbhavati॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ bhūyo॒-'syā-'nnagg̭ syā॒dityantḙṣu॒ tasya̭ vyu॒dūhyopa̭ daddhyādanta॒ta e॒vāsmā॒ anna॒mava̭ rundhe॒ bhūyo॒-'syānna̭-mbhavati || 42 ||
(e॒na॒- ma॒syānnaṃ॒ - bhūyo॒-'syā-'nna̭-mbhavati) (a. 10)
ste॒gā-ndagg​ṣṭrā᳚bhyā-mma॒ṇḍūkā॒n jambhyḙbhi॒rāda̭kāṃ-khā॒denorjagṃ̭ sagṃ sū॒denā-'ra̭ṇya॒-ñjāmbī̭lena॒ mṛda̭-mba॒r​svḙbhi॒-śśarka̭rābhi॒rava̭kā॒mava̭kābhi॒-śśarka̭rāmuthsā॒dena̭ ji॒hvāma̭vakra॒ndena॒ tālu॒gṃ॒ sara̭svatī-ñjihvā॒greṇa̭ || 43 ||
(ste॒gān - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 11)
vāja॒gṃ॒ hanū᳚bhyāma॒pa ā॒syḙnā-''di॒tyā-ñchmaśrṷbhi-rupayā॒ma-madha̭re॒ṇoṣṭhḙna॒ sadutta̭re॒ṇānta̭reṇā-nūkā॒śa-mpra̭kā॒śena॒ bāhyagg̭ stanayi॒tnu-nni̭rbā॒dhena̭ sūryā॒gnī cakṣṷrbhyāṃ-vi~॒dyutaṷ ka॒nāna̭kābhyāma॒śani̭-mma॒stiṣkḙṇa॒ bala̭-mma॒jjabhiḥ̭ || 44 ||
(vāja॒-mpañca̭vigṃśatiḥ) (a. 12)
kū॒rmā-ñcha॒phaira॒cchalā̭bhiḥ ka॒piñja̭lā॒n​thsāma॒ kuṣṭhi̭kābhirja॒va-ñjaṅghā̭bhiraga॒da-ñjānṷbhyāṃ-vī~॒rya̭-ṅku॒hābhyā᳚-mbha॒ya-mpra̭cā॒lābhyā॒-ṅguho̭papa॒kṣābhyā̭-ma॒śvinā॒vagṃ sā᳚bhyā॒madi̭tigṃ śī॒r​ṣṇā nir-ṛ̭ti॒-nnirjā᳚lmakena śī॒r​ṣṇā || 45 ||
(kū॒rmān-trayo̭vigṃśatiḥ) (a. 13)
yoktra॒-ṅgṛddhrā̭bhiryu॒gamāna̭tena ci॒tta-mmanyā̭bhi-ssaṅkro॒śā-nprā॒ṇaiḥ pra̭kā॒śena॒ tvaca̭-mparākā॒śenānta̭rā-mma॒śakā॒n keśai॒rindra॒gg॒ svapa̭sā॒ vahḙna॒ bṛha॒spatigṃ̭ śakunisā॒dena॒ ratha̭mu॒ṣṇihā̭bhiḥ || 46 ||
(yoktra॒ - meka̭vigṃśatiḥ) (a. 14)
mi॒trāvarṷṇau॒ śroṇī᳚bhyāmindrā॒gnī śi̭kha॒ṇḍābhyā॒-mindrā॒bṛha॒spatī̭ ū॒rubhyā॒mindrā॒viṣṇṷ̄ aṣṭhī॒vadbhyāgṃ̭ savi॒tāra॒-mpucchḙna gandha॒rvāñchepḙnā-phsa॒raso̭ mu॒ṣkābhyā॒-mpava̭māna-mpā॒yunā̭ pa॒vitra॒-mpotrā᳚bhyāmā॒krama̭ṇagg​ sthū॒rābhyā᳚-mprati॒krama̭ṇa॒-ṅkuṣṭhā᳚bhyām || 47 ||
(mi॒trāvarṷṇau॒ - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 15)
indra̭sya kro॒ḍo 'di̭tyai pāja॒sya̭-ndi॒śā-ñja॒travo̭ jī॒mūtā᳚n hṛdayaupa॒śābhyā̭-ma॒ntari̭kṣa-mpuri॒tatā॒ nabha̭ uda॒ryḙṇendrā॒ṇī-mplī॒hnā va॒lmīkā᳚n klo॒mnā gi॒rī-nplā॒śibhiḥ̭ samu॒dramu॒darḙṇa vaiśvāna॒ra-mbhasma̭nā || 48 ||
(indra̭sya॒ - dvāvi̭śatiḥ॒) (a. 16)
pū॒ṣṇo va̭ni॒ṣṭhura̭ndhā॒he-ssthṷ̄ragu॒dā sa॒rpā-ngudā̭bhir-ṛ॒tū-npṛ॒ṣṭībhi॒rdiva̭-mpṛ॒ṣṭhena॒ vasṷ̄nā-mpratha॒mā kīka̭sā ru॒drāṇā᳚-ndvi॒tīyā̭ ''di॒tyānā᳚-ntṛ॒tīyā 'ṅgi̭rasā-ñcatu॒rthī sā॒ddhyānā᳚-mpañca॒mī viśvḙṣā-nde॒vānāgṃ̭ ṣa॒ṣṭhī || 49 ||
(pū॒ṣṇa - ścatṷrvigṃśatiḥ) (a. 17)
ojo᳚ grī॒vābhi॒-rnir-ṛ̭tima॒sthabhi॒rindra॒gg॒ svapa̭sā॒ vahḙna ru॒drasya̭ vica॒la-sska॒ndho̭ 'horā॒trayo᳚rdvi॒tīyo᳚ 'rdhamā॒sānā᳚-ntṛ॒tīyo̭ mā॒sā-ñca̭tu॒rtha ṛ̭tū॒nā-mpa̭ñca॒ma-ssaṃ̭​va~thsa॒rasya̭ ṣa॒ṣṭhaḥ || 50 ||
(ojo̭ - vigṃśa॒tiḥ) (a. 18)
ā॒na॒nda-nna॒ndathṷnā॒ kāma̭-mpratyā॒sābhyā᳚-mbha॒yagṃ śi̭tī॒mabhyā᳚-mpra॒śiṣa̭-mpraśā॒sābhyāgṃ̭ sūryācandra॒masau॒ vṛkyā᳚bhyāg​ śyāmaśaba॒lau mata̭snābhyāṃ॒-vyu~̭ṣṭigṃ rū॒peṇa॒ nimrṷkti॒marṷ̄peṇa || 51 ||
(ā॒na॒ndagṃ - ṣoḍa̭śa) (a. 19)
aha̭rmā॒gṃ॒sena॒ rātri॒-mpīva̭sā॒-'po yū॒ṣeṇa̭ ghṛ॒tagṃ rasḙna॒ śyāṃ-va~sa̭yā dū॒ṣīkā̭bhir-hrā॒duni॒-maśrṷbhiḥ॒ pṛṣvā॒-ndivagṃ̭ rū॒peṇa॒ nakṣa̭trāṇi॒ prati̭rūpeṇa pṛthi॒vī-ñcarma̭ṇā cha॒vī-ñcha॒vyo̭ pākṛ̭tāya॒ svāhā ''la̭bdhāya॒ svāhā̭ hu॒tāya॒ svāhā᳚ || 52 ||
(aha̭ra॒ - ṣṭāvigṃ̭śatiḥ) (a. 20)
a॒gneḥ pa̭kṣa॒ti-ssara̭svatyai॒ nipa̭kṣati॒-ssoma̭sya tṛ॒tīyā॒-'pā-ñca̭tu॒rthyoṣa̭dhīnā-mpañca॒mī saṃ̭​va~thsa॒rasya̭ ṣa॒ṣṭhī ma॒rutāgṃ̭ sapta॒mī bṛha॒spatḙraṣṭa॒mī mi॒trasya̭ nava॒mī varṷṇasya daśa॒mīndra̭syaikāda॒śī viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-ndvāda॒śī dyāvā̭pṛthi॒vyoḥ pā॒r​śvaṃ-ya~॒masya̭ pāṭū॒raḥ || 53 ||
(a॒gne-rekā॒nna tri॒gṃ॒śat) (a. 21)
vā॒yoḥ pa̭kṣa॒ti-ssara̭svato॒ nipa̭kṣati-śca॒ndrama̭sa-stṛ॒tīyā॒ nakṣa̭trāṇā-ñcatu॒rthī sa̭vi॒tuḥ pa̭ñca॒mī ru॒drasya̭ ṣa॒ṣṭhī sa॒rpāṇāgṃ̭ sapta॒mya̭rya॒mṇo᳚-'ṣṭa॒mī tvaṣṭṷrnava॒mī dhā॒turda̭śa॒mīndrā॒ṇyā ḙkāda॒śyadi̭tyai dvāda॒śī dyāvā̭pṛthi॒vyoḥ pā॒r​śvaṃ-ya~॒myai̭ pāṭū॒raḥ || 54 ||
(vā॒yo - ra॒ṣṭāvigṃ̭śatiḥ) (a. 22)
panthā̭manū॒vṛgbhyā॒gṃ॒ santa̭tigg​ snāva॒nyā᳚bhyā॒gṃ॒ śukā᳚-npi॒ttena̭ hari॒māṇaṃ̭-ya~॒knā halī᳚kṣṇā-npāpavā॒tena̭ kū॒śmāñchaka̭bhi-śśava॒rtānūva̭ddhyena॒ śuno̭ vi॒śasa̭nena sa॒rpān ~lo̭hitaga॒ndhena॒ vayāgṃ̭si pakvaga॒ndhena̭ pi॒pīli̭kāḥ praśā॒dena̭ || 55 ||
(panthāṃ॒ - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 23)
kramai॒ratya̭kramī-dvā॒jī viśvai᳚rde॒vairya॒jñiyai᳚-ssaṃ​vi~dā॒naḥ | sa no̭ naya sukṛ॒tasya̭ lo॒ka-ntasya̭ te va॒yagg​ sva॒dhayā̭ madema || 56 ||
(kramai̭ - ra॒ṣṭāda̭śa) (a. 24)
dyaustḙ pṛ॒ṣṭha-mpṛ̭thi॒vī sa॒dhastha̭mā॒tmāntari̭kṣagṃ samu॒dro yoni॒-ssūrya̭ste॒ cakṣu॒rvātaḥ̭ prā॒ṇaśca॒ndramā॒-śśrotra॒-mmāsā᳚ścārdhamā॒sāśca॒ parvā᳚ṇyṛ॒tavoṅgā̭ni saṃ​va~thsa॒ro ma̭hi॒mā || 57 ||
(dyau - pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 25)
a॒gniḥ pa॒śurā̭sī॒-ttenā̭yajanta॒ sa e॒taṃ-lo~॒kama̭jaya॒-dyasmi̭nna॒gni-ssa tḙ lo॒kasta-ñje᳚ṣya॒syathāva̭ jighra vā॒yuḥ pa॒śurā̭sī॒-ttenā̭yajanta॒ sa e॒taṃ-lo~॒kama̭jaya॒-dyasmi̭n vā॒yu-ssa tḙ lo॒kastasmā᳚-ttvā॒-'ntare᳚ṣyāmi॒ yadi॒ nāva॒jighra̭syādi॒tyaḥ pa॒śurā̭sī॒-ttenā̭yajanta॒ sa e॒taṃ-lo~॒kama̭jaya॒-dyasmi̭-nnādi॒tya-ssa tḙ lo॒kasta-ñje᳚ṣyasi॒ yadya̭va॒jighra̭si || 58 ||
(yasmi̭ - nna॒ṣṭau ca̭) (a. 26)
(yo vā aya̭thādevata॒ - ntvāma̭gna॒ - indra̭sya॒ - cittiṃ॒ - ~yathā॒ vai - vayo॒ vai - yadākṷ̄tā॒--dyāstḙ agne॒ - mayi̭ gṛhṇāmi - pra॒jāpa̭ti॒-sso᳚-'smāth - ste॒gān - vājaṃ̭ - kū॒rmān - yoktraṃ̭ - mi॒trāvarṷṇā॒ - vindra̭sya - pū॒ṣṇa - oja̭ - āna॒nda - maha̭ - ra॒gne - rvā॒yoḥ - panthāṃ॒ - kramai॒ - rdyauste॒ - 'gniḥ pa॒śurā̭sī॒th - ṣaḍvigṃ̭śatiḥ)
(yo vā - e॒vā-''hṷti - mabhavan - pa॒thibhi̭ - rava॒rudhyā̭ - ''na॒nda - ma॒ṣṭau pa̭ñca॒śat )
(yo vā aya̭thādevata॒m, ~yadya̭va॒jighra̭si)
( sā॒vi॒trāṇi॒ - viṣṇṷmukhā - uthsannaya॒jño - dḙvāsu॒rā - yadekḙna॒ - hira̭ṇyavarṇā॒ - yo vā̭- sa॒pta ) (7)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe saptamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे सप्तमः प्रश्नः-उपानुवाक्यावशिष्टकर्मनिरूपणं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
यो वा अय॑थादेवतम॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒त आ दे॒वता᳚भ्यो वृश्च्यते॒ पापी॑या-न्भवति॒ यो य॑थादेव॒त-न्न दे॒वता᳚भ्य॒ आ वृ॑श्च्यते॒ वसी॑या-न्भवत्याग्ने॒य्या गा॑यत्रि॒या प्र॑थ॒मा-ञ्चिति॑म॒भि मृ॑शे-त्त्रि॒ष्टुभा᳚ द्वि॒तीया॒-ञ्जग॑त्या तृ॒तीया॑मनु॒ष्टुभा॑ चतु॒र्थी-म्प॒ङ्क्त्या प॑ञ्च॒मीं-यँ॑थादेव॒तमे॒वाग्नि-ञ्चि॑नुते॒ न दे॒वता᳚भ्य॒ आ वृ॑श्च्यते॒ वसी॑या-न्भव॒तीडा॑यै॒ वा ए॒षा विभ॑क्तिः प॒शव॒ इडा॑ प॒शुभि॑रेन- [प॒शुभि॑रेनम्, चि॒नु॒ते॒ यो वै] 1
-ञ्चिनुते॒ यो वै प्र॒जाप॑तये प्रति॒ प्रोच्या॒ग्नि-ञ्चि॒नोति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॒-त्यश्वा॑व॒भित॑स्तिष्ठेता-ङ्कृ॒ष्ण उ॑त्तर॒त-श्श्वे॒तो दक्षि॑ण॒स्तावा॒लभ्येष्ट॑का॒ उप॑ दद्ध्यादे॒तद्वै प्र॒जाप॑ते रू॒प-म्प्रा॑जाप॒त्यो-ऽश्वः॑ सा॒क्षादे॒व प्र॒जाप॑तये प्रति॒प्रोच्या॒ग्नि-ञ्चि॑नोति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑त्ये॒तद्वा अह्नो॑ रू॒पं-यँच्छ्वे॒तो-ऽश्वो॒ रात्रि॑यै कृ॒ष्ण ए॒तदह्नो॑ [ए॒तदह्नः॑, रू॒पं-यँदिष्ट॑का॒] 2
रू॒पं-यँदिष्ट॑का॒ रात्रि॑यै॒ पुरी॑ष॒मिष्ट॑का उपधा॒स्यञ्छ्वे॒त-मश्व॑म॒भि मृ॑शे॒-त्पुरी॑षमुपधा॒स्यन् कृ॒ष्णम॑होरा॒त्राभ्या॑मे॒वैन॑-ञ्चिनुते हिरण्य पा॒त्र-म्मधोः᳚ पू॒र्ण-न्द॑दाति मध॒व्यो॑ ऽसा॒नीति॑ सौ॒र्या चि॒त्रव॒त्या-ऽवे᳚क्षते चि॒त्रमे॒व भ॑वति म॒द्ध्यन्दि॒ने-ऽश्व॒मव॑ घ्रापयत्य॒सौ वा आ॑दि॒त्य इन्द्र॑ ए॒ष प्र॒जाप॑तिः प्राजाप॒त्यो-ऽश्व॒स्तमे॒व सा॒क्षादृ॑द्ध्नोति ॥ 3 ॥
(ए॒न॒ - मे॒तदह्नो॒ - ऽष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 1)
त्वाम॑ग्ने वृष॒भ-ञ्चेकि॑तान॒-म्पुन॒र्युवा॑न-ञ्ज॒नय॑न्नु॒पागा᳚म् । अ॒स्थू॒रि णो॒ गार्​ह॑पत्यानि सन्तु ति॒ग्मेन॑ नो॒ ब्रह्म॑णा॒ सग्ं शि॑शाधि ॥ प॒शवो॒ वा ए॒ते यदिष्ट॑का॒श्चित्या᳚-ञ्चित्यामृष॒भमुप॑ दधाति मिथु॒नमे॒वास्य॒ त-द्य॒ज्ञे क॑रोति प्र॒जन॑नाय॒ तस्मा᳚-द्यू॒थेयू॑थ ऋष॒भः ॥ सं॒​वँ॒थ्स॒रस्य॑ प्रति॒मां-याँ-न्त्वा॑ रात्र्यु॒पास॑ते । प्र॒जाग्ं सु॒वीरा᳚-ङ्कृ॒त्वा विश्व॒मायु॒र्व्य॑श्ञवत् ॥ प्रा॒जा॒प॒त्या- [प्रा॒जा॒प॒त्याम्, ए॒तामुप॑] 4
-मे॒तामुप॑ दधाती॒यं-वाँ वैषैका᳚ष्ट॒का यदे॒वैका᳚ष्ट॒काया॒मन्न॑-ङ्क्रि॒यते॒ तदे॒वैतयाव॑ रुन्ध ए॒षा वै प्र॒जाप॑तेः काम॒दुघा॒ तयै॒व यज॑मानो॒-ऽमुष्मि॑न् ँलो॒के᳚-ऽग्नि-न्दु॑हे॒ येन॑ दे॒वा ज्योति॑षो॒र्ध्वा उ॒दाय॒न्॒ येना॑-ऽऽदि॒त्या वस॑वो॒ येन॑ रु॒द्राः । येनाङ्गि॑रसो महि॒मान॑-मान॒शुस्तेनै॑तु॒ यज॑मान-स्स्व॒स्ति ॥ सु॒व॒र्गाय॒ वा ए॒ष लो॒काय॑ [लो॒काय॑, ची॒य॒ते॒ यद॒ग्निर्येन॑] 5
चीयते॒ यद॒ग्निर्येन॑ दे॒वा ज्योति॑षो॒र्ध्वा उ॒दाय॒न्नित्युख्य॒ग्ं॒ समि॑न्ध॒ इष्ट॑का ए॒वैता उप॑ धत्ते वानस्प॒त्या-स्सु॑व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै श॒तायु॑धाय श॒तवी᳚र्याय श॒तोत॑ये ऽभिमाति॒षाहे᳚ । श॒तं-योँ नः॑ श॒रदो॒ अजी॑ता॒निन्द्रो॑ नेष॒दति॑ दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ ॥ ये च॒त्वारः॑ प॒थयो॑ देव॒याना॑ अन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी वि॒यन्ति॑ । तेषां॒-योँ अज्या॑नि॒- मजी॑ति-मा॒वहा॒-त्तस्मै॑ नो देवाः॒ [नो देवाः, परि॑ दत्ते॒ह सर्वे᳚ ।] 6
परि॑ दत्ते॒ह सर्वे᳚ ॥ ग्री॒ष्मो हे॑म॒न्त उ॒त नो॑ वस॒न्त-श्श॒र-द्व॒र्॒षा-स्सु॑वि॒तन्नो॑ अस्तु । तेषा॑मृतू॒नाग्ं श॒त शा॑रदाना-न्निवा॒त ए॑षा॒मभ॑ये स्याम ॥ इ॒दु॒व॒थ्स॒राय॑ परिवथ्स॒राय॑ सं​वఁ%थ्स॒राय॑ कृणुता बृ॒हन्नमः॑ । तेषां᳚-वँ॒यग्ं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिया॑ना॒-ञ्ज्योगजी॑ता॒ अह॑ता-स्स्याम ॥ भ॒द्रान्न॒-श्श्रेय॒-स्सम॑नैष्ट देवा॒स्त्वया॑-ऽव॒सेन॒ सम॑शीमहि त्वा । स नो॑ मयो॒ भूः पि॑तो॒ [मयो॒ भूः पि॑तो, आ वि॑शस्व॒] 7
आ वि॑शस्व॒ श-न्तो॒काय॑ त॒नुवे᳚ स्यो॒नः ॥ अज्या॑नीरे॒ता उप॑ दधात्ये॒ता वै दे॒वता॒ अप॑राजिता॒स्ता ए॒व प्र वि॑शति॒ नैव जी॑यते ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ यद॑र्धमा॒सा मासा॑ ऋ॒तवः॑ सं​वँथ्स॒र ओष॑धीः॒ पच॒न्त्यथ॒ कस्मा॑द॒न्याभ्यो॑ दे॒वता᳚भ्य आग्रय॒ण-न्निरु॑प्यत॒ इत्ये॒ता हि त-द्दे॒वता॑ उ॒दज॑य॒न्॒ यदृ॒तुभ्यो॑ नि॒र्वपे᳚-द्दे॒वता᳚भ्य-स्स॒मद॑-न्दद्ध्यादाग्रय॒ण-न्नि॒रुप्यै॒ता आहु॑ती र्जुहोत्यर्धमा॒साने॒व मासा॑नृ॒तून्-थ्सं॑​वँथ्स॒र-म्प्री॑णाति॒ न दे॒वता᳚भ्य-स्स॒मद॑-न्दधाति भ॒द्रान्न॒-श्श्रेय॒-स्सम॑नैष्ट देवा॒ इत्या॑ह हु॒ताद्या॑य॒ यज॑मान॒स्या-ऽप॑राभावाय ॥ 8 ॥
(प्र॒जा॒प॒त्यां - ँलो॒काय॑ - देवाः - पितो - दध्यादाग्रय॒णं - पञ्च॑विग्ंशतिश्च) (अ. 2)
इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑-ऽसि॒ वार्त्र॑घ्नस्तनू॒पा नः॑ प्रतिस्प॒शः । यो नः॑ पु॒रस्ता᳚-द्दक्षिण॒तः प॒श्चा-दु॑त्तर॒तो॑-ऽघा॒युर॑भि॒दास॑त्ये॒तग्ं सो-ऽश्मा॑नमृच्छतु ॥ दे॒वा॒सु॒रा-स्सं​यँ॑त्ता आस॒-न्ते-ऽसु॑रा दि॒ग्भ्य आ-ऽबा॑धन्त॒ ता-न्दे॒वा इष्वा॑ च॒ वज्रे॑ण॒ चापा॑नुदन्त॒ य-द्व॒ज्रिणी॑रुप॒दधा॒तीष्वा॑ चै॒व त-द्वज्रे॑ण च॒ यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्या॒नप॑ नुदते दि॒क्षूप॑ [दि॒क्षूप॑, द॒धा॒ति॒ दे॒व॒पु॒रा] 9
दधाति देवपु॒रा ए॒वैतास्त॑नू॒पानीः॒ पर्यू॑ह॒ते ऽग्ना॑विष्णू स॒जोष॑से॒मा व॑र्धन्तु वा॒गिंरः॑ । द्यु॒म्नैर्वाजे॑भि॒रा ग॑तम् ॥ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति॒ यन्न दे॒वता॑यै॒ जुह्व॒त्यथ॑ कि-न्देव॒त्या॑ वसो॒र्धारेत्य॒ग्नि-र्वसु॒स्तस्यै॒षा धारा॒ विष्णु॒-र्वसु॒स्तस्यै॒षा धारा᳚ ऽऽग्नावैष्ण॒व्यर्चा वसो॒र्धारा᳚-ञ्जुहोति भाग॒धेये॑नै॒वैनौ॒ सम॑र्धय॒त्यथो॑ ए॒ता- [ए॒ताम्, ए॒वा-ऽऽहु॑ति-] 10
-मे॒वा-ऽऽहु॑ति-मा॒यत॑नवती-ङ्करोति॒ यत्का॑म एना-ञ्जु॒होति॒ तदे॒वाव॑ रुन्धे रु॒द्रो वा ए॒ष यद॒ग्निस्तस्यै॒ते त॒नुवौ॑ घो॒रा-ऽन्या शि॒वा-ऽन्या यच्छ॑तरु॒द्रीय॑-ञ्जु॒होति॒ यैवास्य॑ घो॒रा त॒नूस्ता-न्तेन॑ शमयति॒ य-द्वसो॒र्धारा᳚-ञ्जु॒होति॒ यैवास्य॑ शि॒वा त॒नूस्ता-न्तेन॑ प्रीणाति॒ यो वै वसो॒र्धारा॑यै [वसो॒र्धारा॑यै, प्र॒ति॒ष्ठां-वेँद॒] 11
प्रति॒ष्ठां-वेँद॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति॒ यदाज्य॑मु॒च्छिष्ये॑त॒ तस्मि॑-न्ब्रह्मौद॒न-म्प॑चे॒-त्त-म्ब्रा᳚ह्म॒णाश्च॒त्वारः॒ प्रा-ऽश्ञी॑युरे॒ष वा अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रो यद्ब्रा᳚ह्म॒ण ए॒षा खलु॒ वा अ॒ग्नेः प्रि॒या त॒नूर्य-द्वै᳚श्वान॒रः प्रि॒याया॑मे॒वैना᳚-न्त॒नुवा॒-म्प्रति॑ ष्ठापयति॒ चत॑स्रो धे॒नूर्द॑द्या॒-त्ताभि॑रे॒व यज॑मानो॒-ऽमुष्मि॑न् ँलो॒के᳚-ऽग्नि-न्दु॑हे ॥ 12 ॥
(उपै॒ - तां - धारा॑यै॒ - षट्च॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 3)
चित्ति॑-ञ्जुहोमि॒ मन॑सा घृ॒तेनेत्या॒हादा᳚भ्या॒ वै नामै॒षा-ऽऽहु॑तिर्वैश्वकर्म॒णी नैन॑-ञ्चिक्या॒न-म्भ्रातृ॑व्यो दभ्नो॒त्यथो॑ दे॒वता॑ ए॒वाव॑ रु॒न्धे ऽग्ने॒ तम॒द्येति॑ प॒ङ्क्त्या जु॑होति प॒ङ्क्त्या-ऽऽहु॑त्या यज्ञमु॒खमा र॑भते स॒प्त ते॑ अग्ने स॒मिधः॑ स॒प्तजि॒ह्वा इत्या॑ह॒ होत्रा॑ ए॒वाव॑ रुन्धे॒ ऽग्निर्दे॒वेभ्यो-ऽपा᳚क्रा-ऽम-द्भाग॒धेय॑- [-ऽपा᳚क्रा-ऽम-द्भाग॒धेय᳚म्, इ॒च्छमा॑न॒स्तस्मा॑] 13
-मि॒च्छमा॑न॒स्तस्मा॑ ए॒त-द्भा॑ग॒धेय॒-म्प्राय॑च्छन्ने॒तद्वा अ॒ग्नेर॑ग्निहो॒त्रमे॒तर्​हि॒ खलु॒ वा ए॒ष जा॒तो यर्​हि॒ सर्व॑श्चि॒तो जा॒तायै॒वास्मा॒ अन्न॒मपि॑ दधाति॒ स ए॑न-म्प्री॒तः प्री॑णाति॒ वसी॑या-न्भवति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ यदे॒ष गार्​ह॑पत्यश्ची॒यते-ऽथ॒ क्वा᳚स्या-ऽऽहव॒नीय॒ इत्य॒सावा॑दि॒त्य इति॑ ब्रूयादे॒तस्मि॒न्॒ःइ सर्वा᳚भ्यो दे॒वता᳚भ्यो॒ जुह्व॑ति॒ [जुह्व॑ति, य ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-] 14
य ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते सा॒क्षादे॒व दे॒वता॑ ऋद्ध्नो॒त्यग्ने॑ यशस्वि॒न्॒ यश॑से॒ मम॑र्प॒येन्द्रा॑वती॒ मप॑चिती मि॒हा-ऽऽव॑ह । अ॒य-म्मू॒र्धा प॑रमे॒ष्ठी सु॒वर्चा᳚-स्समा॒नाना॑मुत्त॒म श्लो॑को अस्तु ॥ भ॒द्र-म्पश्य॑न्त॒ उप॑ सेदु॒रग्रे॒ तपो॑ दी॒क्षामृष॑य-स्सुव॒र्विदः॑ । ततः॑ क्ष॒त्र-म्बल॒मोज॑श्च जा॒त-न्तद॒स्मै दे॒वा अ॒भि स-न्न॑मन्तु ॥ धा॒ता वि॑धा॒ता प॑र॒मो- [प॑र॒मा, उ॒त स॒न्दृ-क्प्र॒जाप॑तिः] 15
-त स॒न्दृ-क्प्र॒जाप॑तिः परमे॒ष्ठी वि॒राजा᳚ । स्तोमा॒-श्छन्दाग्ं॑सि नि॒विदो॑ म आहुरे॒तस्मै॑ रा॒ष्ट्रम॒भि स-न्न॑माम ॥ अ॒भ्याव॑र्तद्ध्व॒मुप॒ मेत॑ सा॒कम॒यग्ं शा॒स्ता-ऽधि॑पतिर्वो अस्तु । अ॒स्य वि॒ज्ञान॒मनु॒ सग्ं र॑भद्ध्वमि॒म-म्प॒श्चादनु॑ जीवाथ॒ सर्वे᳚ ॥ रा॒ष्ट्र॒भृत॑ ए॒ता उप॑ दधात्ये॒षा वा अ॒ग्नेश्चिती॑ राष्ट्र॒भृ-त्तयै॒वास्मि॑-न्रा॒ष्ट्र-न्द॑धाति रा॒ष्ट्रमे॒व भ॑वति॒ नास्मा᳚-द्रा॒ष्ट्र-म्भ्रग्ं॑शते ॥ 16 ॥
(भा॒ग॒धेयं॒ - जुह्व॑ति - पर॒मा - रा॒ष्ट्र-न्द॑धाति - स॒प्त च॑) (अ. 4)
यथा॒ वै पु॒त्रो जा॒तो म्रि॒यत॑ ए॒वं-वाँ ए॒ष म्रि॑यते॒ यस्या॒ग्निरुख्य॑ उ॒द्वाय॑ति॒ यन्नि॑र्म॒न्थ्य॑-ङ्कु॒र्या-द्विच्छि॑न्द्या॒-द्भ्रातृ॑व्यमस्मै जनये॒-थ्स ए॒व पुनः॑ प॒रीद्ध्य॒-स्स्वादे॒वैनं॒-योँने᳚र्जनयति॒ नास्मै॒ भ्रातृ॑व्य-ञ्जनयति॒ तमो॒ वा ए॒त-ङ्गृ॑ह्णाति॒ यस्या॒ग्निरुख्य॑ उ॒द्वाय॑ति मृ॒त्युस्तमः॑ कृ॒ष्णं-वाँसः॑ कृ॒ष्णा धे॒नुर्दक्षि॑णा॒ तम॑सै॒- [तम॑सा, ए॒व तमो॑] 17
-व तमो॑ मृ॒त्युमप॑ हते॒ हिर॑ण्य-न्ददाति॒ ज्योति॒र्वै हिर॑ण्य॒-ञ्ज्योति॑षै॒व तमो-ऽप॑ ह॒ते-ऽथो॒ तेजो॒ वै हिर॑ण्य॒-न्तेज॑ ए॒वा-ऽऽत्म-न्ध॑त्ते॒ सुव॒र्न घ॒र्म-स्स्वाहा॒ सुव॒र्ना-ऽर्क-स्स्वाहा॒ सुव॒र्न शु॒क्र-स्स्वाहा॒ सुव॒र्न ज्योति॒-स्स्वाहा॒ सुव॒र्न सूर्य॒-स्स्वाहा॒ ऽर्को वा ए॒ष यद॒ग्नि-र॒सा-वा॑दि॒त्यो᳚- [यद॒ग्नि-र॒सा-वा॑दि॒त्यः, आ॒श्व॒मे॒धो यदे॒ता] 18
-ऽश्वमे॒धो यदे॒ता आहु॑ती र्जु॒होत्य॑र्का-श्वमे॒धयो॑रे॒व ज्योतीग्ं॑षि॒ स-न्द॑धात्ये॒ष ह॒ त्वा अ॑र्काश्वमे॒धी यस्यै॒तद॒ग्नौ क्रि॒यत॒ आपो॒ वा इ॒दमग्रे॑ सलि॒लमा॑सी॒-थ्स ए॒ता-म्प्र॒जाप॑तिः प्रथ॒मा-ञ्चिति॑मपश्य॒-त्तामुपा॑धत्त॒ तदि॒यम॑भव॒-त्तं-विँ॒श्वक॑र्मा-ऽब्रवी॒दुप॒ त्वा-ऽऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚-ऽस्तीत्य॑- [लो॒को᳚-ऽस्तीति॑, अ॒ब्र॒वी॒-थ्स] 19
-त्यब्रवी॒-थ्स ए॒ता-न्द्वि॒तीया॒-ञ्चिति॑मपश्य॒-त्तामुपा॑धत्त॒ तद॒न्तरि॑क्षमभव॒-थ्स य॒ज्ञः प्र॒जाप॑तिमब्रवी॒दुप॒ त्वा-ऽऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚-ऽस्तीत्य॑ब्रवी॒-थ्स वि॒श्वक॑र्माण-मब्रवी॒दुप॒ त्वा-ऽऽया॒नीति॒ केन॑ मो॒पैष्य॒सीति॒ दिश्या॑भि॒रित्य॑ब्रवी॒-त्त-न्दिश्या॑भिरु॒पै-त्ता उपा॑धत्त॒ ता दिशो॑- [ता दिशः॑, अ॒भ॒व॒न्-थ्स] 20
-ऽभव॒न्-थ्स प॑रमे॒ष्ठी प्र॒जाप॑तिमब्रवी॒दुप॒ त्वा-ऽऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚-ऽस्तीत्य॑ब्रवी॒-थ्स वि॒श्वक॑र्माण-ञ्च य॒ज्ञ-ञ्चा᳚ब्रवी॒दुप॑ वा॒मा ऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚-ऽस्तीत्य॑ब्रूता॒ग्ं॒ स ए॒ता-न्तृ॒तीया॒-ञ्चिति॑मपश्य॒-त्तामुपा॑धत्त॒ तद॒साव॑भव॒-थ्स आ॑दि॒त्यः प्र॒जाप॑ति-मब्रवी॒दुप॒ त्वा- [-मब्रवी॒दुप॒ त्वा, आया॒नीति॒] 21
-ऽऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚-ऽस्तीत्य॑ब्रवी॒-थ्स वि॒श्वक॑र्माण-ञ्च य॒ज्ञ-ञ्चा᳚ब्रवी॒दुप॑ वा॒मा-ऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚-ऽस्तीत्य॑ब्रूता॒ग्ं॒ स प॑रमे॒ष्ठिन॑मब्रवी॒दुप॒ त्वा-ऽऽया॒नीति॒ केन॑ मो॒पैष्य॒सीति॑ लोक-म्पृ॒णयेत्य॑ब्रवी॒-त्तं-लोँ॑क-म्पृ॒णयो॒पै-त्तस्मा॒दया॑तयाम्नी लोक-म्पृ॒णा-ऽया॑तयामा॒ ह्य॑सा- [ह्य॑सौ, आ॒दि॒त्यस्तानृष॑यो] 22
-वा॑दि॒त्यस्तानृष॑यो ऽब्रुव॒न्नुप॑ व॒ आ-ऽया॒मेति॒ केन॑ न उ॒पैष्य॒थेति॑ भू॒म्नेत्य॑ब्रुव॒-न्ता-न्द्वाभ्या॒-ञ्चिती᳚भ्यामु॒पाय॒न्-थ्स पञ्च॑चितीक॒-स्सम॑पद्यत॒ य ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते भूया॑ने॒व भ॑वत्य॒भीमान् ँलो॒काञ्ज॑यति वि॒दुरे॑न-न्दे॒वा अथो॑ ए॒तासा॑मे॒व दे॒वता॑ना॒ग्ं॒ सायु॑ज्य-ङ्गच्छति ॥ 23 ॥
(तम॑सा - ऽऽदि॒त्यो᳚ - ऽस्तीति॒ - दिश॑ - आदि॒त्यः प्र॒जाप॑तिमब्रवी॒दुप॑ त्वा॒ - ऽसौ - पञ्च॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 5)
वयो॒ वा अ॒ग्निर्यद॑ग्नि॒चि-त्प॒क्षिणो᳚-ऽश्ञी॒या-त्तमे॒वाग्निम॑द्या॒दा-र्ति॒मार्च्छे᳚-थ्सं​वँथ्स॒रं-व्रँ॒त-ञ्च॑रे-थ्सं​वँथ्स॒रग्ं हि व्र॒त-न्नाति॑ प॒शुर्वा ए॒ष यद॒ग्निर्​हि॒नस्ति॒ खलु॒ वै त-म्प॒शुर्य ए॑न-म्पु॒रस्ता᳚-त्प्र॒त्यञ्च॑मुप॒चर॑ति॒ तस्मा᳚-त्प॒श्चा-त्प्रांउ॑प॒चर्य॑ आ॒त्मनो-ऽहिग्ं॑सायै॒ तेजो॑-ऽसि॒ तेजो॑ मे यच्छ पृथि॒वीं-यँ॑च्छ [पृथि॒वीं-यँ॑च्छ, पृ॒थि॒व्यै मा॑ पाहि॒] 24
पृथि॒व्यै मा॑ पाहि॒ ज्योति॑रसि॒ ज्योति॑र्मे यच्छा॒न्तरि॑क्षं-यँच्छा॒न्तरि॑क्षान्मा पाहि॒ सुव॑रसि॒ सुव॑र्मे यच्छ॒ दिवं॑-यँच्छ दि॒वो मा॑ पा॒हीत्या॑है॒ताभि॒र्वा इ॒मे लो॒का विधृ॑ता॒ यदे॒ता उ॑प॒दधा᳚त्ये॒षां-लोँ॒कानां॒-विँधृ॑त्यै स्वयमातृ॒ण्णा उ॑प॒धाय॑ हिरण्येष्ट॒का उप॑दधाती॒मे वै लो॒का-स्स्व॑यमातृ॒ण्णा ज्योति॒र्॒हिर॑ण्यं॒-यँ-थ्स्व॑यमातृ॒ण्णा उ॑प॒धाय॑ [उ॑प॒धाय॑, हि॒र॒ण्ये॒ष्ट॒का उ॑प॒दधा॑ती॒-] 25
हिरण्येष्ट॒का उ॑प॒दधा॑ती॒मा-ने॒वैताभि॑-र्लो॒का-ञ्ज्योति॑ष्मतः कुरु॒ते-ऽथो॑ ए॒ताभि॑रे॒वास्मा॑ इ॒मे लो॒काः प्र भा᳚न्ति॒ यास्ते॑ अग्ने॒ सूर्ये॒ रुच॑ उद्य॒तो दिव॑मात॒न्वन्ति॑ र॒श्मिभिः॑ । ताभि॒-स्सर्वा॑भी रु॒चे जना॑य नस्कृधि ॥ या वो॑ देवा॒-स्सूर्ये॒ रुचो॒ गोष्वश्वे॑षु॒ या रुचः॑ । इन्द्रा᳚ग्नी॒ ताभि॒-स्सर्वा॑भी॒ रुच॑-न्नो धत्त बृहस्पते ॥ रुच॑न्नो धेहि [धेहि, ब्रा॒ह्म॒णेषु॒ रुच॒ग्ं॒] 26
ब्राह्म॒णेषु॒ रुच॒ग्ं॒ राज॑सु नस्कृधि । रुचं॑-विँ॒श्ये॑षु शू॒द्रेषु॒ मयि॑ धेहि रु॒चा रुच᳚म् ॥ द्वे॒धा वा अ॒ग्नि-ञ्चि॑क्या॒नस्य॒ यश॑ इन्द्रि॒य-ङ्ग॑च्छत्य॒ग्निं-वाँ॑ चि॒तमी॑जा॒नं-वाँ॒ यदे॒ता आहु॑तीर्जु॒होत्या॒त्मन्ने॒व यश॑ इन्द्रि॒य-न्ध॑त्त ईश्व॒रो वा ए॒ष आर्ति॒मार्तो॒र्यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॒न्वन्न॑धि॒ क्राम॑ति॒ तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒ इति॑ वारु॒ण्यर्चा [इति॑ वारु॒ण्यर्चा, जु॒हु॒या॒च्छान्ति॑-] 27
जु॑हुया॒च्छान्ति॑-रे॒वैषा ऽग्नेर्गुप्ति॑रा॒त्मनो॑ ह॒विष्कृ॑तो॒ वा ए॒ष यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॑नु॒ते यथा॒ वै ह॒वि-स्स्कन्द॑त्ये॒वं-वाँ ए॒ष स्क॑न्दति॒ यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॒त्वा स्त्रिय॑मु॒पैति॑ मैत्रावरु॒ण्या-ऽऽमिक्ष॑या यजेत मैत्रावरु॒णता॑-मे॒वोपै᳚त्या॒त्मनो ऽस्क॑न्दाय॒ यो वा अ॒ग्निमृ॑तु॒स्थां-वेँद॒र्तुर्-ऋ॑तुरस्मै॒ कल्प॑मान एति॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति सं​वँथ्स॒रो वा अ॒ग्निर्- [वा अ॒ग्निः, ऋ॒तु॒स्था-स्तस्य॑] 28
-ऋ॑तु॒स्था-स्तस्य॑ वस॒न्त-श्शिरो᳚ ग्री॒ष्मो दक्षि॑णः प॒क्षो व॒र्॒षाः पुच्छग्ं॑ श॒रदुत्त॑रः प॒क्षो हे॑म॒न्तो मद्ध्य॑-म्पूर्वप॒क्षा-श्चित॑यो¶प॒क्षाः पुरी॑ष-महोरा॒त्राणीष्ट॑का ए॒ष वा अ॒ग्निर्-ऋ॑तु॒स्था य ए॒वं-वेँद॒र्तुर्-ऋ॑तुरस्मै॒ कल्प॑मान एति॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒त-ञ्ज्यैष्ठ्य॑कामो॒ न्य॑धत्त॒ ततो॒ वै स ज्यैष्ठ्य॑मगच्छ॒द्य ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते ज्यैष्ठ्य॑मे॒व ग॑च्छति ॥ 29 ॥
(पृ॒थि॒वीं-यँ॑च्छ॒ - य-थ्स्व॑यमातृ॒ण्णा उ॑प॒धाय॑ - धेह्यृ॒ - चा - ग्नि - श्चि॑नु॒ते - त्रीणि॑ च) (अ. 6)
यदाकू॑ता-थ्स॒मसु॑स्रोद्धृ॒दो वा॒ मन॑सो वा॒ सम्भृ॑त॒-ञ्चक्षु॑षो वा । तमनु॒ प्रेहि॑ सुकृ॒तस्य॑ लो॒कं-यँत्रर्​ष॑यः प्रथम॒जा ये पु॑रा॒णाः ॥ ए॒तग्ं स॑धस्थ॒ परि॑ ते ददामि॒ यमा॒वहा᳚च्छेव॒धि-ञ्जा॒तवे॑दाः । अ॒न्वा॒ग॒न्ता य॒ज्ञप॑तिर्वो॒ अत्र॒ तग्ग्​ स्म॑ जानीत पर॒मे व्यो॑मन्न् ॥ जा॒नी॒तादे॑न-म्पर॒मे व्यो॑म॒-न्देवा᳚-स्सधस्था वि॒द रू॒पम॑स्य । यदा॒गच्छा᳚- [यदा॒गच्छा᳚त्, प॒थिभि॑-र्देव॒यानै॑] 30
-त्प॒थिभि॑-र्देव॒यानै॑-रिष्टापू॒र्ते कृ॑णुता-दा॒वि-र॑स्मै ॥ स-म्प्र च्य॑वद्ध्व॒-मनु॒ स-म्प्र या॒ताग्ने॑ प॒थो दे॑व॒याना᳚न् कृणुद्ध्वम् । अ॒स्मिन्-थ्स॒धस्थे॒ अद्ध्युत्त॑रस्मि॒न् विश्वे॑ देवा॒ यज॑मानश्च सीदत ॥ प्र॒स्त॒रेण॑ परि॒धिना᳚ स्रु॒चा वेद्या॑ च ब॒र्॒हिषा᳚ । ऋ॒चेमं-यँ॒ज्ञ-न्नो॑ वह॒ सुव॑र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे ॥ यदि॒ष्टं-यँ-त्प॑रा॒दानं॒-यँद्द॒त्तं-याँ च॒ दक्षि॑णा । त- [तत्, अ॒ग्नि-] 31
-द॒ग्नि-र्वै᳚श्वकर्म॒ण-स्सुव॑र्दे॒वेषु॑ नो दधत् ॥ येना॑ स॒हस्रं॒-वँह॑सि॒ येना᳚ग्ने सर्ववेद॒सम् । तेने॒मं-यँ॒ज्ञ-न्नो॑ वह॒ सुव॑र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे ॥ येना᳚ग्ने॒ दक्षि॑णा यु॒क्ता य॒ज्ञं-वँह॑न्त्यृ॒त्विजः॑ । तेने॒मं-यँ॒ज्ञ-न्नो॑ वह॒ सुव॑र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे ॥ येना᳚-ऽग्ने सु॒कृतः॑ प॒था मधो॒र्धारा᳚ व्यान॒शुः । तेने॒मं-यँ॒ज्ञ-न्नो॑ वह॒ सुव॑र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे ॥ यत्र॒ धारा॒ अन॑पेता॒ मधो᳚र्घृ॒तस्य॑ च॒ याः । तद॒ग्निर्वै᳚श्वकर्म॒ण-स्सुव॑र्दे॒वेषु॑ नो दधत् ॥ 32 ॥
(आ॒गच्छा॒त् - त - द्वया॑न॒शु स्तेने॒मं-यँ॒ज्ञ-न्नो॑ वह॒ सुव॑र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे॒ - चतु॑र्दश च) (अ. 7)
यास्ते॑ अग्ने स॒मिधो॒ यानि॒ धाम॒ या जि॒ह्वा जा॑तवेदो॒ यो अ॒र्चिः । ये ते॑ अग्ने मे॒डयो॒ य इन्द॑व॒स्तेभि॑रा॒त्मान॑-ञ्चिनुहि प्रजा॒नन्न् ॥ उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञो वा ए॒ष यद॒ग्निः किं-वाँ-ऽहै॒तस्य॑ क्रि॒यते॒ किं-वाँ॒ न यद्वा अ॑द्ध्व॒र्यु-र॒ग्नेश्चि॒न्वन्न॑-न्त॒रेत्या॒त्मनो॒ वै तद॒न्तरे॑ति॒ यास्ते॑ अग्ने स॒मिधो॒ यानि॒ [स॒मिधो॒ यानि॑, धामेत्या॑है॒षा] 33
धामेत्या॑है॒षा वा अ॒ग्ने-स्स्व॑य-ञ्चि॒तिर॒ग्निरे॒व तद॒ग्नि-ञ्चि॑नोति॒ नाद्ध्व॒र्युरा॒त्मनो॒-ऽन्तरे॑ति॒ चत॑स्र॒ आशाः॒ प्रच॑रन्त्व॒ग्नय॑ इ॒म-न्नो॑ य॒ज्ञ-न्न॑यतु प्रजा॒नन्न् । घृ॒त-म्पिन्व॑न्न॒जरग्ं॑ सु॒वीर॒-म्ब्रह्म॑ स॒मि-द्भ॑व॒त्याहु॑तीनाम् ॥ सु॒व॒र्गाय॒ वा ए॒ष लो॒कायोप॑ धीयते॒ य-त्कू॒र्मश्चत॑स्र॒ आशाः॒ प्र च॑रन्त्व॒ग्नय॒ इत्या॑ह॒ [इत्या॑ह, दिश॑ ए॒वैतेन॒] 34
दिश॑ ए॒वैतेन॒ प्र जा॑नाती॒म-न्नो॑ य॒ज्ञ-न्न॑यतु प्रजा॒नन्नित्या॑ह सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या॒भिनी᳚त्यै॒ ब्रह्म॑ स॒मि-द्भ॑व॒त्याहु॑तीना॒-मित्या॑ह॒ ब्रह्म॑णा॒ वै दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒न्॒ य-द्ब्रह्म॑ण्वत्योप॒दधा॑ति॒ ब्रह्म॑णै॒व त-द्यज॑मान-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒ष यद॒ग्निस्तस्य॑ प्र॒जाः प॒शव॒-श्छन्दाग्ं॑सि रू॒पग्ं सर्वा॒न्॒ वर्णा॒निष्ट॑काना-ङ्कुर्या-द्रू॒पेणै॒व प्र॒जा-म्प॒शून् छन्दा॒ग्॒स्यव॑ रु॒न्धे-ऽथो᳚ प्र॒जाभ्य॑ ए॒वैन॑-म्प॒शुभ्य॒-श्छन्दो᳚भ्यो ऽव॒रुद्ध्य॑ चिनुते ॥ 35 ॥
(यान्य॒ - ग्नय॒ इत्या॒हे - ष्ट॑काना॒ग्ं॒ - षोड॑श च) (अ. 8)
मयि॑ गृह्णा॒म्यग्रे॑ अ॒ग्निग्ं रा॒यस्पोषा॑य सुप्रजा॒स्त्वाय॑ सु॒वीर्या॑य । मयि॑ प्र॒जा-म्मयि॒ वर्चो॑ दधा॒म्यरि॑ष्टा-स्स्याम त॒नुवा॑ सु॒वीराः᳚ ॥ यो नो॑ अ॒ग्निः पि॑तरो हृ॒थ्स्व॑न्तरम॑र्त्यो॒ मर्त्याग्ं॑ आवि॒वेश॑ । तमा॒त्म-न्परि॑ गृह्णीमहे व॒य-म्मा सो अ॒स्माग्ं अ॑व॒हाय॒ परा॑ गात् ॥ यद॑द्ध्व॒र्युरा॒त्मन्न॒ग्निम-गृ॑हीत्वा॒-ऽग्नि-ञ्चि॑नु॒याद्यो᳚-ऽस्य॒ स्वो᳚-ऽग्निस्तमपि॒ [स्वो᳚-ऽग्निस्तमपि॑, यज॑मानाय] 36
यज॑मानाय चिनुयाद॒ग्नि-ङ्खलु॒ वै प॒शवो-ऽनूप॑ तिष्ठन्ते-ऽप॒क्रामु॑का अस्मा-त्प॒शवः॑ स्यु॒र्मयि॑ गृह्णा॒म्यग्रे॑ अ॒ग्निमित्या॑हा॒-ऽऽत्मन्ने॒व स्वम॒ग्नि-न्दा॑धार॒ नास्मा᳚-त्प॒शवो-ऽप॑ क्रामन्ति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ यन्मृच्चा-ऽऽप॑श्चा॒ग्ने-र॑ना॒द्य-मथ॒ कस्मा᳚न्मृ॒दा चा॒द्भिश्चा॒-ऽग्निश्ची॑यत॒ इति॒ यद॒द्भि-स्सं॒-यौँ- [यद॒द्भि-स्सं॒-यौँति॑, आपो॒ वै] 37
-त्यापो॒ वै सर्वा॑ दे॒वता॑ दे॒वता॑भिरे॒वैन॒ग्ं॒ सग्ं सृ॑जति॒ यन्मृ॒दा चि॒नोती॒यं-वाँ अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रो᳚-ऽग्निनै॒व तद॒ग्नि-ञ्चि॑नोति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ यन्मृ॒दा चा॒द्भिश्चा॒ग्निश्ची॒यते-ऽथ॒ कस्मा॑द॒ग्निरु॑च्यत॒ इति॒ यच्छन्दो॑भि-श्चि॒नोत्य॒ग्नयो॒ वै छन्दाग्ं॑सि॒ तस्मा॑द॒ग्निरु॑च्य॒ते-ऽथो॑ इ॒यं-वाँ अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रो य- [अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रो यत्, मृ॒दा चि॒नोति॒] 38
-न्मृ॒दा चि॒नोति॒ तस्मा॑द॒ग्निरु॑च्यते हिरण्येष्ट॒का उप॑ दधाति॒ ज्योति॒र्वै हिर॑ण्य॒-ञ्ज्योति॑रे॒वा-ऽस्मि॑-न्दधा॒त्यथो॒ तेजो॒ वै हिर॑ण्य॒-न्तेज॑ ए॒वा-ऽऽत्म-न्ध॑त्ते॒ यो वा अ॒ग्निग्ं स॒र्वतो॑मुख-ञ्चिनु॒ते सर्वा॑सु प्र॒जास्वन्न॑मत्ति॒ सर्वा॒ दिशो॒-ऽभि ज॑यति गाय॒त्री-म्पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति त्रि॒ष्टुभ॑-न्दक्षिण॒तो जग॑ती-म्प॒श्चाद॑नु॒ष्टुभ॑मुत्तर॒तः प॒ङ्क्ति-म्मद्ध्य॑ ए॒ष वा अ॒ग्नि-स्स॒र्वतो॑मुख॒स्तं-यँ ए॒वं-विँ॒द्वाग्​श्चि॑नु॒ते सर्वा॑सु प्र॒जास्वन्न॑मत्ति॒ सर्वा॒ दिशो॒-ऽभि ज॑य॒त्यथो॑ दि॒श्ये॑व दिश॒-म्प्र व॑यति॒ तस्मा᳚-द्दि॒शि दि-क्प्रोता᳚ ॥ 39 ॥
(अपि॑-सं॒​यौँति॑-वैश्वान॒रो य-दे॒ष वै-पञ्च॑विग्ंशतिश्च) (अ. 9)
प्र॒जाप॑ति-र॒ग्नि-म॑सृजत॒ सो᳚-ऽस्मा-थ्सृ॒ष्टः प्रा-म्प्रा-ऽद्र॑व॒-त्तस्मा॒ अश्व॒-म्प्रत्या᳚स्य॒-थ्स द॑क्षि॒णा-ऽऽव॑र्तत॒ तस्मै॑ वृ॒ष्णि-म्प्रत्या᳚स्य॒-थ्स प्र॒त्यङ्ङा-ऽव॑र्तत॒ तस्मा॑ ऋष॒भ-म्प्रत्या᳚स्य॒-थ्स उद॒ङ्ङा-ऽव॑र्तत॒ तस्मै॑ ब॒स्त-म्प्रत्या᳚स्य॒-थ्स ऊ॒र्ध्वो᳚-ऽद्रव॒-त्तस्मै॒ पुरु॑ष॒-म्प्रत्या᳚स्य॒द्य-त्प॑शुशी॒र्॒षाण्यु॑प॒दधा॑ति स॒र्वत॑ ए॒वैन॑- [ए॒वैन᳚म्, अ॒व॒रुद्ध्य॑ चिनुत] 40
-मव॒रुद्ध्य॑ चिनुत ए॒ता वै प्रा॑ण॒भृत॒-श्चक्षु॑ष्मती॒रिष्ट॑का॒ य-त्प॑शुशी॒र्॒षाणि॒ य-त्प॑शुशी॒र्॒षाण्यु॑प॒दधा॑ति॒ ताभि॑रे॒व यज॑मानो॒-ऽमुष्मि॑ँल्लो॒के प्राणि॒त्यथो॒ ताभि॑रे॒वास्मा॑ इ॒मे लो॒काः प्र भा᳚न्ति मृ॒दा-ऽभि॒लिप्योप॑ दधाति मेद्ध्य॒त्वाय॑ प॒शुर्वा ए॒ष यद॒ग्निरन्न॑-म्प॒शव॑ ए ॒ष खलु॒ वा अ॒ग्निर्य-त्प॑शुशी॒र्॒षाणि॒ य-ङ्का॒मये॑त॒ कनी॑यो॒-ऽस्या-ऽन्नग्ग्॑ - [कनी॑यो॒-ऽस्या-ऽन्न᳚म्, स्या॒दिति॑] 41
स्या॒दिति॑ सन्त॒रा-न्तस्य॑ पशुशी॒र्॒षाण्युप॑ दद्ध्या॒-त्कनी॑य ए॒वास्यान्न॑-म्भवति॒ य-ङ्का॒मये॑त स॒माव॑द॒स्यान्नग्ग्॑ स्या॒दिति॑ मद्ध्य॒तस्तस्योप॑ दद्ध्या-थ्स॒माव॑-दे॒वास्यान्न॑-म्भवति॒ य-ङ्का॒मये॑त॒ भूयो॒-ऽस्या-ऽन्नग्ग्॑ स्या॒दित्यन्ते॑षु॒ तस्य॑ व्यु॒दूह्योप॑ दद्ध्यादन्त॒त ए॒वास्मा॒ अन्न॒मव॑ रुन्धे॒ भूयो॒-ऽस्यान्न॑-म्भवति ॥ 42 ॥
(ए॒न॒- म॒स्यान्नं॒ - भूयो॒-ऽस्या-ऽन्न॑-म्भवति) (अ. 10)
स्ते॒गा-न्दग्ग्​ष्ट्रा᳚भ्या-म्म॒ण्डूका॒न् जम्भ्ये॑भि॒राद॑कां-खा॒देनोर्जग्ं॑ सग्ं सू॒देना-ऽर॑ण्य॒-ञ्जाम्बी॑लेन॒ मृद॑-म्ब॒र्​स्वे॑भि॒-श्शर्क॑राभि॒रव॑का॒मव॑काभि॒-श्शर्क॑रामुथ्सा॒देन॑ जि॒ह्वाम॑वक्र॒न्देन॒ तालु॒ग्ं॒ सर॑स्वती-ञ्जिह्वा॒ग्रेण॑ ॥ 43 ॥
(स्ते॒गान् - द्वाविग्ं॑शतिः) (अ. 11)
वाज॒ग्ं॒ हनू᳚भ्याम॒प आ॒स्ये॑ना-ऽऽदि॒त्या-ञ्छ्मश्रु॑भि-रुपया॒म-मध॑रे॒णोष्ठे॑न॒ सदुत्त॑रे॒णान्त॑रेणा-नूका॒श-म्प्र॑का॒शेन॒ बाह्यग्ग्॑ स्तनयि॒त्नु-न्नि॑र्बा॒धेन॑ सूर्या॒ग्नी चक्षु॑र्भ्यां-विँ॒द्युतौ॑ क॒नान॑काभ्याम॒शनि॑-म्म॒स्तिष्के॑ण॒ बल॑-म्म॒ज्जभिः॑ ॥ 44 ॥
(वाज॒-म्पञ्च॑विग्ंशतिः) (अ. 12)
कू॒र्मा-ञ्छ॒फैर॒च्छला॑भिः क॒पिञ्ज॑ला॒न्​थ्साम॒ कुष्ठि॑काभिर्ज॒व-ञ्जङ्घा॑भिरग॒द-ञ्जानु॑भ्यां-वीँ॒र्य॑-ङ्कु॒हाभ्या᳚-म्भ॒य-म्प्र॑चा॒लाभ्या॒-ङ्गुहो॑पप॒क्षाभ्या॑-म॒श्विना॒वग्ं सा᳚भ्या॒मदि॑तिग्ं शी॒र्​ष्णा निर्-ऋ॑ति॒-न्निर्जा᳚ल्मकेन शी॒र्​ष्णा ॥ 45 ॥
(कू॒र्मान्-त्रयो॑विग्ंशतिः) (अ. 13)
योक्त्र॒-ङ्गृद्ध्रा॑भिर्यु॒गमान॑तेन चि॒त्त-म्मन्या॑भि-स्सङ्क्रो॒शा-न्प्रा॒णैः प्र॑का॒शेन॒ त्वच॑-म्पराका॒शेनान्त॑रा-म्म॒शका॒न् केशै॒रिन्द्र॒ग्ग्॒ स्वप॑सा॒ वहे॑न॒ बृह॒स्पतिग्ं॑ शकुनिसा॒देन॒ रथ॑मु॒ष्णिहा॑भिः ॥ 46 ॥
(योक्त्र॒ - मेक॑विग्ंशतिः) (अ. 14)
मि॒त्रावरु॑णौ॒ श्रोणी᳚भ्यामिन्द्रा॒ग्नी शि॑ख॒ण्डाभ्या॒-मिन्द्रा॒बृह॒स्पती॑ ऊ॒रुभ्या॒मिन्द्रा॒विष्णू॑ अष्ठी॒वद्भ्याग्ं॑ सवि॒तार॒-म्पुच्छे॑न गन्ध॒र्वाञ्छेपे॑ना-फ्स॒रसो॑ मु॒ष्काभ्या॒-म्पव॑मान-म्पा॒युना॑ प॒वित्र॒-म्पोत्रा᳚भ्यामा॒क्रम॑णग्ग्​ स्थू॒राभ्या᳚-म्प्रति॒क्रम॑ण॒-ङ्कुष्ठा᳚भ्याम् ॥ 47 ॥
(मि॒त्रावरु॑णौ॒ - द्वाविग्ं॑शतिः) (अ. 15)
इन्द्र॑स्य क्रो॒डो ऽदि॑त्यै पाज॒स्य॑-न्दि॒शा-ञ्ज॒त्रवो॑ जी॒मूता᳚न् हृदयौप॒शाभ्या॑-म॒न्तरि॑क्ष-म्पुरि॒तता॒ नभ॑ उद॒र्ये॑णेन्द्रा॒णी-म्प्ली॒ह्ना व॒ल्मीका᳚न् क्लो॒म्ना गि॒री-न्प्ला॒शिभिः॑ समु॒द्रमु॒दरे॑ण वैश्वान॒र-म्भस्म॑ना ॥ 48 ॥
(इन्द्र॑स्य॒ - द्वावि॑शतिः॒) (अ. 16)
पू॒ष्णो व॑नि॒ष्ठुर॑न्धा॒हे-स्स्थू॑रगु॒दा स॒र्पा-न्गुदा॑भिर्-ऋ॒तू-न्पृ॒ष्टीभि॒र्दिव॑-म्पृ॒ष्ठेन॒ वसू॑ना-म्प्रथ॒मा कीक॑सा रु॒द्राणा᳚-न्द्वि॒तीया॑ ऽऽदि॒त्याना᳚-न्तृ॒तीया ऽङ्गि॑रसा-ञ्चतु॒र्थी सा॒द्ध्याना᳚-म्पञ्च॒मी विश्वे॑षा-न्दे॒वानाग्ं॑ ष॒ष्ठी ॥ 49 ॥
(पू॒ष्ण - श्चतु॑र्विग्ंशतिः) (अ. 17)
ओजो᳚ ग्री॒वाभि॒-र्निर्-ऋ॑तिम॒स्थभि॒रिन्द्र॒ग्ग्॒ स्वप॑सा॒ वहे॑न रु॒द्रस्य॑ विच॒ल-स्स्क॒न्धो॑ ऽहोरा॒त्रयो᳚र्द्वि॒तीयो᳚ ऽर्धमा॒साना᳚-न्तृ॒तीयो॑ मा॒सा-ञ्च॑तु॒र्थ ऋ॑तू॒ना-म्प॑ञ्च॒म-स्सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ ष॒ष्ठः ॥ 50 ॥
(ओजो॑ - विग्ंश॒तिः) (अ. 18)
आ॒न॒न्द-न्न॒न्दथु॑ना॒ काम॑-म्प्रत्या॒साभ्या᳚-म्भ॒यग्ं शि॑ती॒मभ्या᳚-म्प्र॒शिष॑-म्प्रशा॒साभ्याग्ं॑ सूर्याचन्द्र॒मसौ॒ वृक्या᳚भ्याग्​ श्यामशब॒लौ मत॑स्नाभ्यां॒-व्युँ॑ष्टिग्ं रू॒पेण॒ निम्रु॑क्ति॒मरू॑पेण ॥ 51 ॥
(आ॒न॒न्दग्ं - षोड॑श) (अ. 19)
अह॑र्मा॒ग्ं॒सेन॒ रात्रि॒-म्पीव॑सा॒-ऽपो यू॒षेण॑ घृ॒तग्ं रसे॑न॒ श्यां-वँस॑या दू॒षीका॑भिर्-ह्रा॒दुनि॒-मश्रु॑भिः॒ पृष्वा॒-न्दिवग्ं॑ रू॒पेण॒ नक्ष॑त्राणि॒ प्रति॑रूपेण पृथि॒वी-ञ्चर्म॑णा छ॒वी-ञ्छ॒व्यो॑ पाकृ॑ताय॒ स्वाहा ऽऽल॑ब्धाय॒ स्वाहा॑ हु॒ताय॒ स्वाहा᳚ ॥ 52 ॥
(अह॑र॒ - ष्टाविग्ं॑शतिः) (अ. 20)
अ॒ग्नेः प॑क्ष॒ति-स्सर॑स्वत्यै॒ निप॑क्षति॒-स्सोम॑स्य तृ॒तीया॒-ऽपा-ञ्च॑तु॒र्थ्योष॑धीना-म्पञ्च॒मी सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ ष॒ष्ठी म॒रुताग्ं॑ सप्त॒मी बृह॒स्पते॑रष्ट॒मी मि॒त्रस्य॑ नव॒मी वरु॑णस्य दश॒मीन्द्र॑स्यैकाद॒शी विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-न्द्वाद॒शी द्यावा॑पृथि॒व्योः पा॒र्​श्वं-यँ॒मस्य॑ पाटू॒रः ॥ 53 ॥
(अ॒ग्ने-रेका॒न्न त्रि॒ग्ं॒शत्) (अ. 21)
वा॒योः प॑क्ष॒ति-स्सर॑स्वतो॒ निप॑क्षति-श्च॒न्द्रम॑स-स्तृ॒तीया॒ नक्ष॑त्राणा-ञ्चतु॒र्थी स॑वि॒तुः प॑ञ्च॒मी रु॒द्रस्य॑ ष॒ष्ठी स॒र्पाणाग्ं॑ सप्त॒म्य॑र्य॒म्णो᳚-ऽष्ट॒मी त्वष्टु॑र्नव॒मी धा॒तुर्द॑श॒मीन्द्रा॒ण्या ए॑काद॒श्यदि॑त्यै द्वाद॒शी द्यावा॑पृथि॒व्योः पा॒र्​श्वं-यँ॒म्यै॑ पाटू॒रः ॥ 54 ॥
(वा॒यो - र॒ष्टाविग्ं॑शतिः) (अ. 22)
पन्था॑मनू॒वृग्भ्या॒ग्ं॒ सन्त॑तिग्ग्​ स्नाव॒न्या᳚भ्या॒ग्ं॒ शुका᳚-न्पि॒त्तेन॑ हरि॒माणं॑-यँ॒क्ना हली᳚क्ष्णा-न्पापवा॒तेन॑ कू॒श्माञ्छक॑भि-श्शव॒र्तानूव॑द्ध्येन॒ शुनो॑ वि॒शस॑नेन स॒र्पान् ँलो॑हितग॒न्धेन॒ वयाग्ं॑सि पक्वग॒न्धेन॑ पि॒पीलि॑काः प्रशा॒देन॑ ॥ 55 ॥
(पन्थां॒ - द्वाविग्ं॑शतिः) (अ. 23)
क्रमै॒रत्य॑क्रमी-द्वा॒जी विश्वै᳚र्दे॒वैर्य॒ज्ञियै᳚-स्सं​विँदा॒नः । स नो॑ नय सुकृ॒तस्य॑ लो॒क-न्तस्य॑ ते व॒यग्ग्​ स्व॒धया॑ मदेम ॥ 56 ॥
(क्रमै॑ - र॒ष्टाद॑श) (अ. 24)
द्यौस्ते॑ पृ॒ष्ठ-म्पृ॑थि॒वी स॒धस्थ॑मा॒त्मान्तरि॑क्षग्ं समु॒द्रो योनि॒-स्सूर्य॑स्ते॒ चक्षु॒र्वातः॑ प्रा॒णश्च॒न्द्रमा॒-श्श्रोत्र॒-म्मासा᳚श्चार्धमा॒साश्च॒ पर्वा᳚ण्यृ॒तवोङ्गा॑नि सं​वँथ्स॒रो म॑हि॒मा ॥ 57 ॥
(द्यौ - पञ्च॑विग्ंशतिः) (अ. 25)
अ॒ग्निः प॒शुरा॑सी॒-त्तेना॑यजन्त॒ स ए॒तं-लोँ॒कम॑जय॒-द्यस्मि॑न्न॒ग्नि-स्स ते॑ लो॒कस्त-ञ्जे᳚ष्य॒स्यथाव॑ जिघ्र वा॒युः प॒शुरा॑सी॒-त्तेना॑यजन्त॒ स ए॒तं-लोँ॒कम॑जय॒-द्यस्मि॑न् वा॒यु-स्स ते॑ लो॒कस्तस्मा᳚-त्त्वा॒-ऽन्तरे᳚ष्यामि॒ यदि॒ नाव॒जिघ्र॑स्यादि॒त्यः प॒शुरा॑सी॒-त्तेना॑यजन्त॒ स ए॒तं-लोँ॒कम॑जय॒-द्यस्मि॑-न्नादि॒त्य-स्स ते॑ लो॒कस्त-ञ्जे᳚ष्यसि॒ यद्य॑व॒जिघ्र॑सि ॥ 58 ॥
(यस्मि॑ - न्न॒ष्टौ च॑) (अ. 26)
(यो वा अय॑थादेवत॒ - न्त्वाम॑ग्न॒ - इन्द्र॑स्य॒ - चित्तिं॒ - ँयथा॒ वै - वयो॒ वै - यदाकू॑ता॒--द्यास्ते॑ अग्ने॒ - मयि॑ गृह्णामि - प्र॒जाप॑ति॒-स्सो᳚-ऽस्माथ् - स्ते॒गान् - वाजं॑ - कू॒र्मान् - योक्त्रं॑ - मि॒त्रावरु॑णा॒ - विन्द्र॑स्य - पू॒ष्ण - ओज॑ - आन॒न्द - मह॑ - र॒ग्ने - र्वा॒योः - पन्थां॒ - क्रमै॒ - र्द्यौस्ते॒ - ऽग्निः प॒शुरा॑सी॒थ् - षड्विग्ं॑शतिः)
(यो वा - ए॒वा-ऽऽहु॑ति - मभवन् - प॒थिभि॑ - रव॒रुध्या॑ - ऽऽन॒न्द - म॒ष्टौ प॑ञ्च॒शत् )
(यो वा अय॑थादेवत॒म्, ँयद्य॑व॒जिघ्र॑सि)
( सा॒वि॒त्राणि॒ - विष्णु॑मुखा - उथ्सन्नय॒ज्ञो - दे॑वासु॒रा - यदेके॑न॒ - हिर॑ण्यवर्णा॒ - यो वा॑- स॒प्त ) (7)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे सप्तमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe saptamaḥ praśnaḥ-upānuvākyāvaśiṣṭakarmanirūpaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
yo vā aya̭thādevatama॒gni-ñci̭nu॒ta ā de॒vatā᳚bhyo vṛścyate॒ pāpī̭yā-nbhavati॒ yo ya̭thādeva॒ta-nna de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate॒ vasī̭yā-nbhavatyāgne॒yyā gā̭yatri॒yā pra̭tha॒mā-ñciti̭ma॒bhi mṛ̭śe-ttri॒ṣṭubhā᳚ dvi॒tīyā॒-ñjaga̭tyā tṛ॒tīyā̭manu॒ṣṭubhā̭ catu॒rthī-mpa॒ṅktyā pa̭ñca॒mīṃ-ya~̭thādeva॒tame॒vāgni-ñci̭nute॒ na de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate॒ vasī̭yā-nbhava॒tīḍā̭yai॒ vā e॒ṣā vibha̭ktiḥ pa॒śava॒ iḍā̭ pa॒śubhi̭rena- [pa॒śubhi̭renam, ci॒nu॒te॒ yo vai] 1
-ñcinute॒ yo vai pra॒jāpa̭taye prati॒ procyā॒gni-ñci॒noti॒ nā-''rti॒mārccha॒-tyaśvā̭va॒bhita̭stiṣṭhetā-ṅkṛ॒ṣṇa ṷttara॒ta-śśve॒to dakṣi̭ṇa॒stāvā॒labhyeṣṭa̭kā॒ upa̭ daddhyāde॒tadvai pra॒jāpa̭te rū॒pa-mprā̭jāpa॒tyo-'śvaḥ̭ sā॒kṣāde॒va pra॒jāpa̭taye prati॒procyā॒gni-ñci̭noti॒ nā-''rti॒mārccha̭tye॒tadvā ahno̭ rū॒paṃ-ya~cchve॒to-'śvo॒ rātri̭yai kṛ॒ṣṇa e॒tadahno̭ [e॒tadahnaḥ̭, rū॒paṃ-ya~diṣṭa̭kā॒] 2
rū॒paṃ-ya~diṣṭa̭kā॒ rātri̭yai॒ purī̭ṣa॒miṣṭa̭kā upadhā॒syañchve॒ta-maśva̭ma॒bhi mṛ̭śe॒-tpurī̭ṣamupadhā॒syan kṛ॒ṣṇama̭horā॒trābhyā̭me॒vaina̭-ñcinute hiraṇya pā॒tra-mmadhoḥ᳚ pū॒rṇa-nda̭dāti madha॒vyo̭ 'sā॒nīti̭ sau॒ryā ci॒trava॒tyā-'ve᳚kṣate ci॒trame॒va bha̭vati ma॒ddhyandi॒ne-'śva॒mava̭ ghrāpayatya॒sau vā ā̭di॒tya indra̭ e॒ṣa pra॒jāpa̭tiḥ prājāpa॒tyo-'śva॒stame॒va sā॒kṣādṛ̭ddhnoti || 3 ||
(e॒na॒ - me॒tadahno॒ - 'ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 1)
tvāma̭gne vṛṣa॒bha-ñceki̭tāna॒-mpuna॒ryuvā̭na-ñja॒naya̭nnu॒pāgā᳚m | a॒sthū॒ri ṇo॒ gār​ha̭patyāni santu ti॒gmena̭ no॒ brahma̭ṇā॒ sagṃ śi̭śādhi || pa॒śavo॒ vā e॒te yadiṣṭa̭kā॒ścityā᳚-ñcityāmṛṣa॒bhamupa̭ dadhāti mithu॒name॒vāsya॒ ta-dya॒jñe ka̭roti pra॒jana̭nāya॒ tasmā᳚-dyū॒theyṷ̄tha ṛṣa॒bhaḥ || saṃ॒​va~॒thsa॒rasya̭ prati॒māṃ-yā~-ntvā̭ rātryu॒pāsa̭te | pra॒jāgṃ su॒vīrā᳚-ṅkṛ॒tvā viśva॒māyu॒rvya̭śñavat || prā॒jā॒pa॒tyā- [prā॒jā॒pa॒tyām, e॒tāmupa̭] 4
-me॒tāmupa̭ dadhātī॒yaṃ-vā~ vaiṣaikā᳚ṣṭa॒kā yade॒vaikā᳚ṣṭa॒kāyā॒manna̭-ṅkri॒yate॒ tade॒vaitayāva̭ rundha e॒ṣā vai pra॒jāpa̭teḥ kāma॒dughā॒ tayai॒va yaja̭māno॒-'muṣmi̭n ~lo॒ke᳚-'gni-ndṷhe॒ yena̭ de॒vā jyoti̭ṣo॒rdhvā u॒dāya॒n॒ yenā̭-''di॒tyā vasa̭vo॒ yena̭ ru॒drāḥ | yenāṅgi̭raso mahi॒māna̭-māna॒śustenai̭tu॒ yaja̭māna-ssva॒sti || su॒va॒rgāya॒ vā e॒ṣa lo॒kāya̭ [lo॒kāya̭, cī॒ya॒te॒ yada॒gniryena̭] 5
cīyate॒ yada॒gniryena̭ de॒vā jyoti̭ṣo॒rdhvā u॒dāya॒nnityukhya॒gṃ॒ sami̭ndha॒ iṣṭa̭kā e॒vaitā upa̭ dhatte vānaspa॒tyā-ssṷva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai śa॒tāyṷdhāya śa॒tavī᳚ryāya śa॒tota̭ye 'bhimāti॒ṣāhe᳚ | śa॒taṃ-yo~ naḥ̭ śa॒rado॒ ajī̭tā॒nindro̭ neṣa॒dati̭ duri॒tāni॒ viśvā᳚ || ye ca॒tvāraḥ̭ pa॒thayo̭ deva॒yānā̭ anta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒yanti̭ | teṣāṃ॒-yo~ ajyā̭ni॒- majī̭ti-mā॒vahā॒-ttasmai̭ no devāḥ॒ [no devāḥ, pari̭ datte॒ha sarve᳚ |] 6
pari̭ datte॒ha sarve᳚ || grī॒ṣmo hḙma॒nta u॒ta no̭ vasa॒nta-śśa॒ra-dva॒r॒ṣā-ssṷvi॒tanno̭ astu | teṣā̭mṛtū॒nāgṃ śa॒ta śā̭radānā-nnivā॒ta ḙṣā॒mabha̭ye syāma || i॒du॒va॒thsa॒rāya̭ parivathsa॒rāya̭ saṃ​vaఁ%thsa॒rāya̭ kṛṇutā bṛ॒hannamaḥ̭ | teṣāṃ᳚-va~॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiyā̭nā॒-ñjyogajī̭tā॒ aha̭tā-ssyāma || bha॒drānna॒-śśreya॒-ssama̭naiṣṭa devā॒stvayā̭-'va॒sena॒ sama̭śīmahi tvā | sa no̭ mayo॒ bhūḥ pi̭to॒ [mayo॒ bhūḥ pi̭to, ā vi̭śasva॒] 7
ā vi̭śasva॒ śa-nto॒kāya̭ ta॒nuve᳚ syo॒naḥ || ajyā̭nīre॒tā upa̭ dadhātye॒tā vai de॒vatā॒ apa̭rājitā॒stā e॒va pra vi̭śati॒ naiva jī̭yate brahmavā॒dino̭ vadanti॒ yada̭rdhamā॒sā māsā̭ ṛ॒tavaḥ̭ saṃ​va~thsa॒ra oṣa̭dhīḥ॒ paca॒ntyatha॒ kasmā̭da॒nyābhyo̭ de॒vatā᳚bhya āgraya॒ṇa-nnirṷpyata॒ itye॒tā hi ta-dde॒vatā̭ u॒daja̭ya॒n॒ yadṛ॒tubhyo̭ ni॒rvape᳚-dde॒vatā᳚bhya-ssa॒mada̭-ndaddhyādāgraya॒ṇa-nni॒rupyai॒tā āhṷtī rjuhotyardhamā॒sāne॒va māsā̭nṛ॒tūn-thsaṃ̭​va~thsa॒ra-mprī̭ṇāti॒ na de॒vatā᳚bhya-ssa॒mada̭-ndadhāti bha॒drānna॒-śśreya॒-ssama̭naiṣṭa devā॒ ityā̭ha hu॒tādyā̭ya॒ yaja̭māna॒syā-'pa̭rābhāvāya || 8 ||
(pra॒jā॒pa॒tyāṃ - ~lo॒kāya̭ - devāḥ - pito - dadhyādāgraya॒ṇaṃ - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 2)
indra̭sya॒ vajro̭-'si॒ vārtra̭ghnastanū॒pā naḥ̭ pratispa॒śaḥ | yo naḥ̭ pu॒rastā᳚-ddakṣiṇa॒taḥ pa॒ścā-dṷttara॒to̭-'ghā॒yura̭bhi॒dāsa̭tye॒tagṃ so-'śmā̭namṛcchatu || de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsa॒-nte-'sṷrā di॒gbhya ā-'bā̭dhanta॒ tā-nde॒vā iṣvā̭ ca॒ vajrḙṇa॒ cāpā̭nudanta॒ ya-dva॒jriṇī̭rupa॒dadhā॒tīṣvā̭ cai॒va ta-dvajrḙṇa ca॒ yaja̭māno॒ bhrātṛ̭vyā॒napa̭ nudate di॒kṣūpa̭ [di॒kṣūpa̭, da॒dhā॒ti॒ de॒va॒pu॒rā] 9
dadhāti devapu॒rā e॒vaitāsta̭nū॒pānīḥ॒ paryṷ̄ha॒te 'gnā̭viṣṇū sa॒joṣa̭se॒mā va̭rdhantu vā॒giṃraḥ̭ | dyu॒mnairvājḙbhi॒rā ga̭tam || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti॒ yanna de॒vatā̭yai॒ juhva॒tyatha̭ ki-ndeva॒tyā̭ vaso॒rdhāretya॒gni-rvasu॒stasyai॒ṣā dhārā॒ viṣṇu॒-rvasu॒stasyai॒ṣā dhārā᳚ ''gnāvaiṣṇa॒vyarcā vaso॒rdhārā᳚-ñjuhoti bhāga॒dheyḙnai॒vainau॒ sama̭rdhaya॒tyatho̭ e॒tā- [e॒tām, e॒vā-''hṷti-] 10
-me॒vā-''hṷti-mā॒yata̭navatī-ṅkaroti॒ yatkā̭ma enā-ñju॒hoti॒ tade॒vāva̭ rundhe ru॒dro vā e॒ṣa yada॒gnistasyai॒te ta॒nuvaṷ gho॒rā-'nyā śi॒vā-'nyā yaccha̭taru॒drīya̭-ñju॒hoti॒ yaivāsya̭ gho॒rā ta॒nūstā-ntena̭ śamayati॒ ya-dvaso॒rdhārā᳚-ñju॒hoti॒ yaivāsya̭ śi॒vā ta॒nūstā-ntena̭ prīṇāti॒ yo vai vaso॒rdhārā̭yai [vaso॒rdhārā̭yai, pra॒ti॒ṣṭhāṃ-ve~da॒] 11
prati॒ṣṭhāṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati॒ yadājya̭mu॒cchiṣyḙta॒ tasmi̭-nbrahmauda॒na-mpa̭ce॒-tta-mbrā᳚hma॒ṇāśca॒tvāraḥ॒ prā-'śñī̭yure॒ṣa vā a॒gnirvai᳚śvāna॒ro yadbrā᳚hma॒ṇa e॒ṣā khalu॒ vā a॒gneḥ pri॒yā ta॒nūrya-dvai᳚śvāna॒raḥ pri॒yāyā̭me॒vainā᳚-nta॒nuvā॒-mprati̭ ṣṭhāpayati॒ cata̭sro dhe॒nūrda̭dyā॒-ttābhi̭re॒va yaja̭māno॒-'muṣmi̭n ~lo॒ke᳚-'gni-ndṷhe || 12 ||
(upai॒ - tāṃ - dhārā̭yai॒ - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 3)
citti̭-ñjuhomi॒ mana̭sā ghṛ॒tenetyā॒hādā᳚bhyā॒ vai nāmai॒ṣā-''hṷtirvaiśvakarma॒ṇī naina̭-ñcikyā॒na-mbhrātṛ̭vyo dabhno॒tyatho̭ de॒vatā̭ e॒vāva̭ ru॒ndhe 'gne॒ tama॒dyeti̭ pa॒ṅktyā jṷhoti pa॒ṅktyā-''hṷtyā yajñamu॒khamā ra̭bhate sa॒pta tḙ agne sa॒midhaḥ̭ sa॒ptaji॒hvā ityā̭ha॒ hotrā̭ e॒vāva̭ rundhe॒ 'gnirde॒vebhyo-'pā᳚krā-'ma-dbhāga॒dheya̭- [-'pā᳚krā-'ma-dbhāga॒dheya᳚m, i॒cchamā̭na॒stasmā̭] 13
-mi॒cchamā̭na॒stasmā̭ e॒ta-dbhā̭ga॒dheya॒-mprāya̭cchanne॒tadvā a॒gnera̭gniho॒trame॒tar​hi॒ khalu॒ vā e॒ṣa jā॒to yar​hi॒ sarva̭ści॒to jā॒tāyai॒vāsmā॒ anna॒mapi̭ dadhāti॒ sa ḙna-mprī॒taḥ prī̭ṇāti॒ vasī̭yā-nbhavati brahmavā॒dino̭ vadanti॒ yade॒ṣa gār​ha̭patyaścī॒yate-'tha॒ kvā᳚syā-''hava॒nīya॒ itya॒sāvā̭di॒tya iti̭ brūyāde॒tasmi॒n॒ḥi sarvā᳚bhyo de॒vatā᳚bhyo॒ juhva̭ti॒ [juhva̭ti, ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-] 14
ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒te sā॒kṣāde॒va de॒vatā̭ ṛddhno॒tyagnḙ yaśasvi॒n॒ yaśa̭se॒ mama̭rpa॒yendrā̭vatī॒ mapa̭citī mi॒hā-''va̭ha | a॒ya-mmū॒rdhā pa̭rame॒ṣṭhī su॒varcā᳚-ssamā॒nānā̭mutta॒ma ślo̭ko astu || bha॒dra-mpaśya̭nta॒ upa̭ sedu॒ragre॒ tapo̭ dī॒kṣāmṛṣa̭ya-ssuva॒rvidaḥ̭ | tataḥ̭ kṣa॒tra-mbala॒moja̭śca jā॒ta-ntada॒smai de॒vā a॒bhi sa-nna̭mantu || dhā॒tā vi̭dhā॒tā pa̭ra॒mo- [pa̭ra॒mā, u॒ta sa॒ndṛ-kpra॒jāpa̭tiḥ] 15
-ta sa॒ndṛ-kpra॒jāpa̭tiḥ parame॒ṣṭhī vi॒rājā᳚ | stomā॒-śchandāgṃ̭si ni॒vido̭ ma āhure॒tasmai̭ rā॒ṣṭrama॒bhi sa-nna̭māma || a॒bhyāva̭rtaddhva॒mupa॒ meta̭ sā॒kama॒yagṃ śā॒stā-'dhi̭patirvo astu | a॒sya vi॒jñāna॒manu॒ sagṃ ra̭bhaddhvami॒ma-mpa॒ścādanṷ jīvātha॒ sarve᳚ || rā॒ṣṭra॒bhṛta̭ e॒tā upa̭ dadhātye॒ṣā vā a॒gneścitī̭ rāṣṭra॒bhṛ-ttayai॒vāsmi̭-nrā॒ṣṭra-nda̭dhāti rā॒ṣṭrame॒va bha̭vati॒ nāsmā᳚-drā॒ṣṭra-mbhragṃ̭śate || 16 ||
(bhā॒ga॒dheyaṃ॒ - juhva̭ti - para॒mā - rā॒ṣṭra-nda̭dhāti - sa॒pta ca̭) (a. 4)
yathā॒ vai pu॒tro jā॒to mri॒yata̭ e॒vaṃ-vā~ e॒ṣa mri̭yate॒ yasyā॒gnirukhya̭ u॒dvāya̭ti॒ yanni̭rma॒nthya̭-ṅku॒ryā-dvicchi̭ndyā॒-dbhrātṛ̭vyamasmai janaye॒-thsa e॒va punaḥ̭ pa॒rīddhya॒-ssvāde॒vainaṃ॒-yo~ne᳚rjanayati॒ nāsmai॒ bhrātṛ̭vya-ñjanayati॒ tamo॒ vā e॒ta-ṅgṛ̭hṇāti॒ yasyā॒gnirukhya̭ u॒dvāya̭ti mṛ॒tyustamaḥ̭ kṛ॒ṣṇaṃ-vā~saḥ̭ kṛ॒ṣṇā dhe॒nurdakṣi̭ṇā॒ tama̭sai॒- [tama̭sā, e॒va tamo̭] 17
-va tamo̭ mṛ॒tyumapa̭ hate॒ hira̭ṇya-ndadāti॒ jyoti॒rvai hira̭ṇya॒-ñjyoti̭ṣai॒va tamo-'pa̭ ha॒te-'tho॒ tejo॒ vai hira̭ṇya॒-nteja̭ e॒vā-''tma-ndha̭tte॒ suva॒rna gha॒rma-ssvāhā॒ suva॒rnā-'rka-ssvāhā॒ suva॒rna śu॒kra-ssvāhā॒ suva॒rna jyoti॒-ssvāhā॒ suva॒rna sūrya॒-ssvāhā॒ 'rko vā e॒ṣa yada॒gni-ra॒sā-vā̭di॒tyo᳚- [yada॒gni-ra॒sā-vā̭di॒tyaḥ, ā॒śva॒me॒dho yade॒tā] 18
-'śvame॒dho yade॒tā āhṷtī rju॒hotya̭rkā-śvame॒dhayo̭re॒va jyotīgṃ̭ṣi॒ sa-nda̭dhātye॒ṣa ha॒ tvā a̭rkāśvame॒dhī yasyai॒tada॒gnau kri॒yata॒ āpo॒ vā i॒damagrḙ sali॒lamā̭sī॒-thsa e॒tā-mpra॒jāpa̭tiḥ pratha॒mā-ñciti̭mapaśya॒-ttāmupā̭dhatta॒ tadi॒yama̭bhava॒-ttaṃ-vi~॒śvaka̭rmā-'bravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭- [lo॒ko᳚-'stīti̭, a॒bra॒vī॒-thsa] 19
-tyabravī॒-thsa e॒tā-ndvi॒tīyā॒-ñciti̭mapaśya॒-ttāmupā̭dhatta॒ tada॒ntari̭kṣamabhava॒-thsa ya॒jñaḥ pra॒jāpa̭timabravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭bravī॒-thsa vi॒śvaka̭rmāṇa-mabravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ kena̭ mo॒paiṣya॒sīti॒ diśyā̭bhi॒ritya̭bravī॒-tta-ndiśyā̭bhiru॒pai-ttā upā̭dhatta॒ tā diśo̭- [tā diśaḥ̭, a॒bha॒va॒n-thsa] 20
-'bhava॒n-thsa pa̭rame॒ṣṭhī pra॒jāpa̭timabravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭bravī॒-thsa vi॒śvaka̭rmāṇa-ñca ya॒jña-ñcā᳚bravī॒dupa̭ vā॒mā 'yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭brūtā॒gṃ॒ sa e॒tā-ntṛ॒tīyā॒-ñciti̭mapaśya॒-ttāmupā̭dhatta॒ tada॒sāva̭bhava॒-thsa ā̭di॒tyaḥ pra॒jāpa̭ti-mabravī॒dupa॒ tvā- [-mabravī॒dupa॒ tvā, āyā॒nīti॒] 21
-''yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭bravī॒-thsa vi॒śvaka̭rmāṇa-ñca ya॒jña-ñcā᳚bravī॒dupa̭ vā॒mā-'yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭brūtā॒gṃ॒ sa pa̭rame॒ṣṭhina̭mabravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ kena̭ mo॒paiṣya॒sīti̭ loka-mpṛ॒ṇayetya̭bravī॒-ttaṃ-lo~̭ka-mpṛ॒ṇayo॒pai-ttasmā॒dayā̭tayāmnī loka-mpṛ॒ṇā-'yā̭tayāmā॒ hya̭sā- [hya̭sau, ā॒di॒tyastānṛṣa̭yo] 22
-vā̭di॒tyastānṛṣa̭yo 'bruva॒nnupa̭ va॒ ā-'yā॒meti॒ kena̭ na u॒paiṣya॒theti̭ bhū॒mnetya̭bruva॒-ntā-ndvābhyā॒-ñcitī᳚bhyāmu॒pāya॒n-thsa pañca̭citīka॒-ssama̭padyata॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒te bhūyā̭ne॒va bha̭vatya॒bhīmān ~lo॒kāñja̭yati vi॒durḙna-nde॒vā atho̭ e॒tāsā̭me॒va de॒vatā̭nā॒gṃ॒ sāyṷjya-ṅgacchati || 23 ||
(tama̭sā - ''di॒tyo᳚ - 'stīti॒ - diśa̭ - ādi॒tyaḥ pra॒jāpa̭timabravī॒dupa̭ tvā॒ - 'sau - pañca̭catvārigṃśacca) (a. 5)
vayo॒ vā a॒gniryada̭gni॒ci-tpa॒kṣiṇo᳚-'śñī॒yā-ttame॒vāgnima̭dyā॒dā-rti॒mārcche᳚-thsaṃ​va~thsa॒raṃ-vra~॒ta-ñca̭re-thsaṃ​va~thsa॒ragṃ hi vra॒ta-nnāti̭ pa॒śurvā e॒ṣa yada॒gnir​hi॒nasti॒ khalu॒ vai ta-mpa॒śurya ḙna-mpu॒rastā᳚-tpra॒tyañca̭mupa॒cara̭ti॒ tasmā᳚-tpa॒ścā-tprāṃṷpa॒carya̭ ā॒tmano-'higṃ̭sāyai॒ tejo̭-'si॒ tejo̭ me yaccha pṛthi॒vīṃ-ya~̭ccha [pṛthi॒vīṃ-ya~̭ccha, pṛ॒thi॒vyai mā̭ pāhi॒] 24
pṛthi॒vyai mā̭ pāhi॒ jyoti̭rasi॒ jyoti̭rme yacchā॒ntari̭kṣaṃ-ya~cchā॒ntari̭kṣānmā pāhi॒ suva̭rasi॒ suva̭rme yaccha॒ divaṃ̭-ya~ccha di॒vo mā̭ pā॒hītyā̭hai॒tābhi॒rvā i॒me lo॒kā vidhṛ̭tā॒ yade॒tā ṷpa॒dadhā᳚tye॒ṣāṃ-lo~॒kānāṃ॒-vi~dhṛ̭tyai svayamātṛ॒ṇṇā ṷpa॒dhāya̭ hiraṇyeṣṭa॒kā upa̭dadhātī॒me vai lo॒kā-ssva̭yamātṛ॒ṇṇā jyoti॒r॒hira̭ṇyaṃ॒-ya~-thsva̭yamātṛ॒ṇṇā ṷpa॒dhāya̭ [ṷpa॒dhāya̭, hi॒ra॒ṇye॒ṣṭa॒kā ṷpa॒dadhā̭tī॒-] 25
hiraṇyeṣṭa॒kā ṷpa॒dadhā̭tī॒mā-ne॒vaitābhi̭-rlo॒kā-ñjyoti̭ṣmataḥ kuru॒te-'tho̭ e॒tābhi̭re॒vāsmā̭ i॒me lo॒kāḥ pra bhā᳚nti॒ yāstḙ agne॒ sūrye॒ ruca̭ udya॒to diva̭māta॒nvanti̭ ra॒śmibhiḥ̭ | tābhi॒-ssarvā̭bhī ru॒ce janā̭ya naskṛdhi || yā vo̭ devā॒-ssūrye॒ ruco॒ goṣvaśvḙṣu॒ yā rucaḥ̭ | indrā᳚gnī॒ tābhi॒-ssarvā̭bhī॒ ruca̭-nno dhatta bṛhaspate || ruca̭nno dhehi [dhehi, brā॒hma॒ṇeṣu॒ ruca॒gṃ॒] 26
brāhma॒ṇeṣu॒ ruca॒gṃ॒ rāja̭su naskṛdhi | rucaṃ̭-vi~॒śyḙṣu śū॒dreṣu॒ mayi̭ dhehi ru॒cā ruca᳚m || dve॒dhā vā a॒gni-ñci̭kyā॒nasya॒ yaśa̭ indri॒ya-ṅga̭cchatya॒gniṃ-vā~̭ ci॒tamī̭jā॒naṃ-vā~॒ yade॒tā āhṷtīrju॒hotyā॒tmanne॒va yaśa̭ indri॒ya-ndha̭tta īśva॒ro vā e॒ṣa ārti॒mārto॒ryo᳚-'gni-ñci॒nvanna̭dhi॒ krāma̭ti॒ tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒ iti̭ vāru॒ṇyarcā [iti̭ vāru॒ṇyarcā, ju॒hu॒yā॒cchānti̭-] 27
jṷhuyā॒cchānti̭-re॒vaiṣā 'gnergupti̭rā॒tmano̭ ha॒viṣkṛ̭to॒ vā e॒ṣa yo᳚-'gni-ñci̭nu॒te yathā॒ vai ha॒vi-sskanda̭tye॒vaṃ-vā~ e॒ṣa ska̭ndati॒ yo᳚-'gni-ñci॒tvā striya̭mu॒paiti̭ maitrāvaru॒ṇyā-''mikṣa̭yā yajeta maitrāvaru॒ṇatā̭-me॒vopai᳚tyā॒tmano 'ska̭ndāya॒ yo vā a॒gnimṛ̭tu॒sthāṃ-ve~da॒rtur-ṛ̭turasmai॒ kalpa̭māna eti॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati saṃ​va~thsa॒ro vā a॒gnir- [vā a॒gniḥ, ṛ॒tu॒sthā-stasya̭] 28
-ṛ̭tu॒sthā-stasya̭ vasa॒nta-śśiro᳚ grī॒ṣmo dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣo va॒r॒ṣāḥ pucchagṃ̭ śa॒radutta̭raḥ pa॒kṣo hḙma॒nto maddhya̭-mpūrvapa॒kṣā-ścita̭yo¶pa॒kṣāḥ purī̭ṣa-mahorā॒trāṇīṣṭa̭kā e॒ṣa vā a॒gnir-ṛ̭tu॒sthā ya e॒vaṃ-ve~da॒rtur-ṛ̭turasmai॒ kalpa̭māna eti॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ta-ñjyaiṣṭhya̭kāmo॒ nya̭dhatta॒ tato॒ vai sa jyaiṣṭhya̭magaccha॒dya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒te jyaiṣṭhya̭me॒va ga̭cchati || 29 ||
(pṛ॒thi॒vīṃ-ya~̭ccha॒ - ya-thsva̭yamātṛ॒ṇṇā ṷpa॒dhāya̭ - dhehyṛ॒ - cā - gni - ści̭nu॒te - trīṇi̭ ca) (a. 6)
yadākṷ̄tā-thsa॒masṷsroddhṛ॒do vā॒ mana̭so vā॒ sambhṛ̭ta॒-ñcakṣṷṣo vā | tamanu॒ prehi̭ sukṛ॒tasya̭ lo॒kaṃ-ya~trar​ṣa̭yaḥ prathama॒jā ye pṷrā॒ṇāḥ || e॒tagṃ sa̭dhastha॒ pari̭ te dadāmi॒ yamā॒vahā᳚ccheva॒dhi-ñjā॒tavḙdāḥ | a॒nvā॒ga॒ntā ya॒jñapa̭tirvo॒ atra॒ tagg​ sma̭ jānīta para॒me vyo̭mann || jā॒nī॒tādḙna-mpara॒me vyo̭ma॒-ndevā᳚-ssadhasthā vi॒da rū॒pama̭sya | yadā॒gacchā᳚- [yadā॒gacchā᳚t, pa॒thibhi̭-rdeva॒yānai̭] 30
-tpa॒thibhi̭-rdeva॒yānai̭-riṣṭāpū॒rte kṛ̭ṇutā-dā॒vi-ra̭smai || sa-mpra cya̭vaddhva॒-manu॒ sa-mpra yā॒tāgnḙ pa॒tho dḙva॒yānā᳚n kṛṇuddhvam | a॒smin-thsa॒dhasthe॒ addhyutta̭rasmi॒n viśvḙ devā॒ yaja̭mānaśca sīdata || pra॒sta॒reṇa̭ pari॒dhinā᳚ sru॒cā vedyā̭ ca ba॒r॒hiṣā᳚ | ṛ॒cemaṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve || yadi॒ṣṭaṃ-ya~-tpa̭rā॒dānaṃ॒-ya~dda॒ttaṃ-yā~ ca॒ dakṣi̭ṇā | ta- [tat, a॒gni-] 31
-da॒gni-rvai᳚śvakarma॒ṇa-ssuva̭rde॒veṣṷ no dadhat || yenā̭ sa॒hasraṃ॒-va~ha̭si॒ yenā᳚gne sarvaveda॒sam | tene॒maṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve || yenā᳚gne॒ dakṣi̭ṇā yu॒ktā ya॒jñaṃ-va~ha̭ntyṛ॒tvijaḥ̭ | tene॒maṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve || yenā᳚-'gne su॒kṛtaḥ̭ pa॒thā madho॒rdhārā᳚ vyāna॒śuḥ | tene॒maṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve || yatra॒ dhārā॒ ana̭petā॒ madho᳚rghṛ॒tasya̭ ca॒ yāḥ | tada॒gnirvai᳚śvakarma॒ṇa-ssuva̭rde॒veṣṷ no dadhat || 32 ||
(ā॒gacchā॒t - ta - dvayā̭na॒śu stene॒maṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve॒ - catṷrdaśa ca) (a. 7)
yāstḙ agne sa॒midho॒ yāni॒ dhāma॒ yā ji॒hvā jā̭tavedo॒ yo a॒rciḥ | ye tḙ agne me॒ḍayo॒ ya inda̭va॒stebhi̭rā॒tmāna̭-ñcinuhi prajā॒nann || u॒thsa॒nna॒ya॒jño vā e॒ṣa yada॒gniḥ kiṃ-vā~-'hai॒tasya̭ kri॒yate॒ kiṃ-vā~॒ na yadvā a̭ddhva॒ryu-ra॒gneści॒nvanna̭-nta॒retyā॒tmano॒ vai tada॒ntarḙti॒ yāstḙ agne sa॒midho॒ yāni॒ [sa॒midho॒ yāni̭, dhāmetyā̭hai॒ṣā] 33
dhāmetyā̭hai॒ṣā vā a॒gne-ssva̭ya-ñci॒tira॒gnire॒va tada॒gni-ñci̭noti॒ nāddhva॒ryurā॒tmano॒-'ntarḙti॒ cata̭sra॒ āśāḥ॒ praca̭rantva॒gnaya̭ i॒ma-nno̭ ya॒jña-nna̭yatu prajā॒nann | ghṛ॒ta-mpinva̭nna॒jaragṃ̭ su॒vīra॒-mbrahma̭ sa॒mi-dbha̭va॒tyāhṷtīnām || su॒va॒rgāya॒ vā e॒ṣa lo॒kāyopa̭ dhīyate॒ ya-tkū॒rmaścata̭sra॒ āśāḥ॒ pra ca̭rantva॒gnaya॒ ityā̭ha॒ [ityā̭ha, diśa̭ e॒vaitena॒] 34
diśa̭ e॒vaitena॒ pra jā̭nātī॒ma-nno̭ ya॒jña-nna̭yatu prajā॒nannityā̭ha suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhinī᳚tyai॒ brahma̭ sa॒mi-dbha̭va॒tyāhṷtīnā॒-mityā̭ha॒ brahma̭ṇā॒ vai de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒n॒ ya-dbrahma̭ṇvatyopa॒dadhā̭ti॒ brahma̭ṇai॒va ta-dyaja̭māna-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yada॒gnistasya̭ pra॒jāḥ pa॒śava॒-śchandāgṃ̭si rū॒pagṃ sarvā॒n॒ varṇā॒niṣṭa̭kānā-ṅkuryā-drū॒peṇai॒va pra॒jā-mpa॒śūn chandā॒g॒syava̭ ru॒ndhe-'tho᳚ pra॒jābhya̭ e॒vaina̭-mpa॒śubhya॒-śchando᳚bhyo 'va॒ruddhya̭ cinute || 35 ||
(yānya॒ - gnaya॒ ityā॒he - ṣṭa̭kānā॒gṃ॒ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 8)
mayi̭ gṛhṇā॒myagrḙ a॒gnigṃ rā॒yaspoṣā̭ya suprajā॒stvāya̭ su॒vīryā̭ya | mayi̭ pra॒jā-mmayi॒ varco̭ dadhā॒myari̭ṣṭā-ssyāma ta॒nuvā̭ su॒vīrāḥ᳚ || yo no̭ a॒gniḥ pi̭taro hṛ॒thsva̭ntarama̭rtyo॒ martyāgṃ̭ āvi॒veśa̭ | tamā॒tma-npari̭ gṛhṇīmahe va॒ya-mmā so a॒smāgṃ a̭va॒hāya॒ parā̭ gāt || yada̭ddhva॒ryurā॒tmanna॒gnima-gṛ̭hītvā॒-'gni-ñci̭nu॒yādyo᳚-'sya॒ svo᳚-'gnistamapi॒ [svo᳚-'gnistamapi̭, yaja̭mānāya] 36
yaja̭mānāya cinuyāda॒gni-ṅkhalu॒ vai pa॒śavo-'nūpa̭ tiṣṭhante-'pa॒krāmṷkā asmā-tpa॒śavaḥ̭ syu॒rmayi̭ gṛhṇā॒myagrḙ a॒gnimityā̭hā॒-''tmanne॒va svama॒gni-ndā̭dhāra॒ nāsmā᳚-tpa॒śavo-'pa̭ krāmanti brahmavā॒dino̭ vadanti॒ yanmṛccā-''pa̭ścā॒gne-ra̭nā॒dya-matha॒ kasmā᳚nmṛ॒dā cā॒dbhiścā॒-'gniścī̭yata॒ iti॒ yada॒dbhi-ssaṃ॒-yau~- [yada॒dbhi-ssaṃ॒-yau~ti̭, āpo॒ vai] 37
-tyāpo॒ vai sarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā̭bhire॒vaina॒gṃ॒ sagṃ sṛ̭jati॒ yanmṛ॒dā ci॒notī॒yaṃ-vā~ a॒gnirvai᳚śvāna॒ro᳚-'gninai॒va tada॒gni-ñci̭noti brahmavā॒dino̭ vadanti॒ yanmṛ॒dā cā॒dbhiścā॒gniścī॒yate-'tha॒ kasmā̭da॒gnirṷcyata॒ iti॒ yacchando̭bhi-ści॒notya॒gnayo॒ vai chandāgṃ̭si॒ tasmā̭da॒gnirṷcya॒te-'tho̭ i॒yaṃ-vā~ a॒gnirvai᳚śvāna॒ro ya- [a॒gnirvai᳚śvāna॒ro yat, mṛ॒dā ci॒noti॒] 38
-nmṛ॒dā ci॒noti॒ tasmā̭da॒gnirṷcyate hiraṇyeṣṭa॒kā upa̭ dadhāti॒ jyoti॒rvai hira̭ṇya॒-ñjyoti̭re॒vā-'smi̭-ndadhā॒tyatho॒ tejo॒ vai hira̭ṇya॒-nteja̭ e॒vā-''tma-ndha̭tte॒ yo vā a॒gnigṃ sa॒rvato̭mukha-ñcinu॒te sarvā̭su pra॒jāsvanna̭matti॒ sarvā॒ diśo॒-'bhi ja̭yati gāya॒trī-mpu॒rastā॒dupa̭ dadhāti tri॒ṣṭubha̭-ndakṣiṇa॒to jaga̭tī-mpa॒ścāda̭nu॒ṣṭubha̭muttara॒taḥ pa॒ṅkti-mmaddhya̭ e॒ṣa vā a॒gni-ssa॒rvato̭mukha॒staṃ-ya~ e॒vaṃ-vi~॒dvāg​ści̭nu॒te sarvā̭su pra॒jāsvanna̭matti॒ sarvā॒ diśo॒-'bhi ja̭ya॒tyatho̭ di॒śyḙva diśa॒-mpra va̭yati॒ tasmā᳚-ddi॒śi di-kprotā᳚ || 39 ||
(api̭-saṃ॒​yau~ti̭-vaiśvāna॒ro ya-de॒ṣa vai-pañca̭vigṃśatiśca) (a. 9)
pra॒jāpa̭ti-ra॒gni-ma̭sṛjata॒ so᳚-'smā-thsṛ॒ṣṭaḥ prā-mprā-'dra̭va॒-ttasmā॒ aśva॒-mpratyā᳚sya॒-thsa da̭kṣi॒ṇā-''va̭rtata॒ tasmai̭ vṛ॒ṣṇi-mpratyā᳚sya॒-thsa pra॒tyaṅṅā-'va̭rtata॒ tasmā̭ ṛṣa॒bha-mpratyā᳚sya॒-thsa uda॒ṅṅā-'va̭rtata॒ tasmai̭ ba॒sta-mpratyā᳚sya॒-thsa ū॒rdhvo᳚-'drava॒-ttasmai॒ purṷṣa॒-mpratyā᳚sya॒dya-tpa̭śuśī॒r॒ṣāṇyṷpa॒dadhā̭ti sa॒rvata̭ e॒vaina̭- [e॒vaina᳚m, a॒va॒ruddhya̭ cinuta] 40
-mava॒ruddhya̭ cinuta e॒tā vai prā̭ṇa॒bhṛta॒-ścakṣṷṣmatī॒riṣṭa̭kā॒ ya-tpa̭śuśī॒r॒ṣāṇi॒ ya-tpa̭śuśī॒r॒ṣāṇyṷpa॒dadhā̭ti॒ tābhi̭re॒va yaja̭māno॒-'muṣmi̭~llo॒ke prāṇi॒tyatho॒ tābhi̭re॒vāsmā̭ i॒me lo॒kāḥ pra bhā᳚nti mṛ॒dā-'bhi॒lipyopa̭ dadhāti meddhya॒tvāya̭ pa॒śurvā e॒ṣa yada॒gniranna̭-mpa॒śava̭ e ॒ṣa khalu॒ vā a॒gnirya-tpa̭śuśī॒r॒ṣāṇi॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ kanī̭yo॒-'syā-'nnagg̭ - [kanī̭yo॒-'syā-'nna᳚m, syā॒diti̭] 41
syā॒diti̭ santa॒rā-ntasya̭ paśuśī॒r॒ṣāṇyupa̭ daddhyā॒-tkanī̭ya e॒vāsyānna̭-mbhavati॒ ya-ṅkā॒mayḙta sa॒māva̭da॒syānnagg̭ syā॒diti̭ maddhya॒tastasyopa̭ daddhyā-thsa॒māva̭-de॒vāsyānna̭-mbhavati॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ bhūyo॒-'syā-'nnagg̭ syā॒dityantḙṣu॒ tasya̭ vyu॒dūhyopa̭ daddhyādanta॒ta e॒vāsmā॒ anna॒mava̭ rundhe॒ bhūyo॒-'syānna̭-mbhavati || 42 ||
(e॒na॒- ma॒syānnaṃ॒ - bhūyo॒-'syā-'nna̭-mbhavati) (a. 10)
ste॒gā-ndagg​ṣṭrā᳚bhyā-mma॒ṇḍūkā॒n jambhyḙbhi॒rāda̭kāṃ-khā॒denorjagṃ̭ sagṃ sū॒denā-'ra̭ṇya॒-ñjāmbī̭lena॒ mṛda̭-mba॒r​svḙbhi॒-śśarka̭rābhi॒rava̭kā॒mava̭kābhi॒-śśarka̭rāmuthsā॒dena̭ ji॒hvāma̭vakra॒ndena॒ tālu॒gṃ॒ sara̭svatī-ñjihvā॒greṇa̭ || 43 ||
(ste॒gān - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 11)
vāja॒gṃ॒ hanū᳚bhyāma॒pa ā॒syḙnā-''di॒tyā-ñchmaśrṷbhi-rupayā॒ma-madha̭re॒ṇoṣṭhḙna॒ sadutta̭re॒ṇānta̭reṇā-nūkā॒śa-mpra̭kā॒śena॒ bāhyagg̭ stanayi॒tnu-nni̭rbā॒dhena̭ sūryā॒gnī cakṣṷrbhyāṃ-vi~॒dyutaṷ ka॒nāna̭kābhyāma॒śani̭-mma॒stiṣkḙṇa॒ bala̭-mma॒jjabhiḥ̭ || 44 ||
(vāja॒-mpañca̭vigṃśatiḥ) (a. 12)
kū॒rmā-ñcha॒phaira॒cchalā̭bhiḥ ka॒piñja̭lā॒n​thsāma॒ kuṣṭhi̭kābhirja॒va-ñjaṅghā̭bhiraga॒da-ñjānṷbhyāṃ-vī~॒rya̭-ṅku॒hābhyā᳚-mbha॒ya-mpra̭cā॒lābhyā॒-ṅguho̭papa॒kṣābhyā̭-ma॒śvinā॒vagṃ sā᳚bhyā॒madi̭tigṃ śī॒r​ṣṇā nir-ṛ̭ti॒-nnirjā᳚lmakena śī॒r​ṣṇā || 45 ||
(kū॒rmān-trayo̭vigṃśatiḥ) (a. 13)
yoktra॒-ṅgṛddhrā̭bhiryu॒gamāna̭tena ci॒tta-mmanyā̭bhi-ssaṅkro॒śā-nprā॒ṇaiḥ pra̭kā॒śena॒ tvaca̭-mparākā॒śenānta̭rā-mma॒śakā॒n keśai॒rindra॒gg॒ svapa̭sā॒ vahḙna॒ bṛha॒spatigṃ̭ śakunisā॒dena॒ ratha̭mu॒ṣṇihā̭bhiḥ || 46 ||
(yoktra॒ - meka̭vigṃśatiḥ) (a. 14)
mi॒trāvarṷṇau॒ śroṇī᳚bhyāmindrā॒gnī śi̭kha॒ṇḍābhyā॒-mindrā॒bṛha॒spatī̭ ū॒rubhyā॒mindrā॒viṣṇṷ̄ aṣṭhī॒vadbhyāgṃ̭ savi॒tāra॒-mpucchḙna gandha॒rvāñchepḙnā-phsa॒raso̭ mu॒ṣkābhyā॒-mpava̭māna-mpā॒yunā̭ pa॒vitra॒-mpotrā᳚bhyāmā॒krama̭ṇagg​ sthū॒rābhyā᳚-mprati॒krama̭ṇa॒-ṅkuṣṭhā᳚bhyām || 47 ||
(mi॒trāvarṷṇau॒ - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 15)
indra̭sya kro॒ḍo 'di̭tyai pāja॒sya̭-ndi॒śā-ñja॒travo̭ jī॒mūtā᳚n hṛdayaupa॒śābhyā̭-ma॒ntari̭kṣa-mpuri॒tatā॒ nabha̭ uda॒ryḙṇendrā॒ṇī-mplī॒hnā va॒lmīkā᳚n klo॒mnā gi॒rī-nplā॒śibhiḥ̭ samu॒dramu॒darḙṇa vaiśvāna॒ra-mbhasma̭nā || 48 ||
(indra̭sya॒ - dvāvi̭śatiḥ॒) (a. 16)
pū॒ṣṇo va̭ni॒ṣṭhura̭ndhā॒he-ssthṷ̄ragu॒dā sa॒rpā-ngudā̭bhir-ṛ॒tū-npṛ॒ṣṭībhi॒rdiva̭-mpṛ॒ṣṭhena॒ vasṷ̄nā-mpratha॒mā kīka̭sā ru॒drāṇā᳚-ndvi॒tīyā̭ ''di॒tyānā᳚-ntṛ॒tīyā 'ṅgi̭rasā-ñcatu॒rthī sā॒ddhyānā᳚-mpañca॒mī viśvḙṣā-nde॒vānāgṃ̭ ṣa॒ṣṭhī || 49 ||
(pū॒ṣṇa - ścatṷrvigṃśatiḥ) (a. 17)
ojo᳚ grī॒vābhi॒-rnir-ṛ̭tima॒sthabhi॒rindra॒gg॒ svapa̭sā॒ vahḙna ru॒drasya̭ vica॒la-sska॒ndho̭ 'horā॒trayo᳚rdvi॒tīyo᳚ 'rdhamā॒sānā᳚-ntṛ॒tīyo̭ mā॒sā-ñca̭tu॒rtha ṛ̭tū॒nā-mpa̭ñca॒ma-ssaṃ̭​va~thsa॒rasya̭ ṣa॒ṣṭhaḥ || 50 ||
(ojo̭ - vigṃśa॒tiḥ) (a. 18)
ā॒na॒nda-nna॒ndathṷnā॒ kāma̭-mpratyā॒sābhyā᳚-mbha॒yagṃ śi̭tī॒mabhyā᳚-mpra॒śiṣa̭-mpraśā॒sābhyāgṃ̭ sūryācandra॒masau॒ vṛkyā᳚bhyāg​ śyāmaśaba॒lau mata̭snābhyāṃ॒-vyu~̭ṣṭigṃ rū॒peṇa॒ nimrṷkti॒marṷ̄peṇa || 51 ||
(ā॒na॒ndagṃ - ṣoḍa̭śa) (a. 19)
aha̭rmā॒gṃ॒sena॒ rātri॒-mpīva̭sā॒-'po yū॒ṣeṇa̭ ghṛ॒tagṃ rasḙna॒ śyāṃ-va~sa̭yā dū॒ṣīkā̭bhir-hrā॒duni॒-maśrṷbhiḥ॒ pṛṣvā॒-ndivagṃ̭ rū॒peṇa॒ nakṣa̭trāṇi॒ prati̭rūpeṇa pṛthi॒vī-ñcarma̭ṇā cha॒vī-ñcha॒vyo̭ pākṛ̭tāya॒ svāhā ''la̭bdhāya॒ svāhā̭ hu॒tāya॒ svāhā᳚ || 52 ||
(aha̭ra॒ - ṣṭāvigṃ̭śatiḥ) (a. 20)
a॒gneḥ pa̭kṣa॒ti-ssara̭svatyai॒ nipa̭kṣati॒-ssoma̭sya tṛ॒tīyā॒-'pā-ñca̭tu॒rthyoṣa̭dhīnā-mpañca॒mī saṃ̭​va~thsa॒rasya̭ ṣa॒ṣṭhī ma॒rutāgṃ̭ sapta॒mī bṛha॒spatḙraṣṭa॒mī mi॒trasya̭ nava॒mī varṷṇasya daśa॒mīndra̭syaikāda॒śī viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-ndvāda॒śī dyāvā̭pṛthi॒vyoḥ pā॒r​śvaṃ-ya~॒masya̭ pāṭū॒raḥ || 53 ||
(a॒gne-rekā॒nna tri॒gṃ॒śat) (a. 21)
vā॒yoḥ pa̭kṣa॒ti-ssara̭svato॒ nipa̭kṣati-śca॒ndrama̭sa-stṛ॒tīyā॒ nakṣa̭trāṇā-ñcatu॒rthī sa̭vi॒tuḥ pa̭ñca॒mī ru॒drasya̭ ṣa॒ṣṭhī sa॒rpāṇāgṃ̭ sapta॒mya̭rya॒mṇo᳚-'ṣṭa॒mī tvaṣṭṷrnava॒mī dhā॒turda̭śa॒mīndrā॒ṇyā ḙkāda॒śyadi̭tyai dvāda॒śī dyāvā̭pṛthi॒vyoḥ pā॒r​śvaṃ-ya~॒myai̭ pāṭū॒raḥ || 54 ||
(vā॒yo - ra॒ṣṭāvigṃ̭śatiḥ) (a. 22)
panthā̭manū॒vṛgbhyā॒gṃ॒ santa̭tigg​ snāva॒nyā᳚bhyā॒gṃ॒ śukā᳚-npi॒ttena̭ hari॒māṇaṃ̭-ya~॒knā halī᳚kṣṇā-npāpavā॒tena̭ kū॒śmāñchaka̭bhi-śśava॒rtānūva̭ddhyena॒ śuno̭ vi॒śasa̭nena sa॒rpān ~lo̭hitaga॒ndhena॒ vayāgṃ̭si pakvaga॒ndhena̭ pi॒pīli̭kāḥ praśā॒dena̭ || 55 ||
(panthāṃ॒ - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 23)
kramai॒ratya̭kramī-dvā॒jī viśvai᳚rde॒vairya॒jñiyai᳚-ssaṃ​vi~dā॒naḥ | sa no̭ naya sukṛ॒tasya̭ lo॒ka-ntasya̭ te va॒yagg​ sva॒dhayā̭ madema || 56 ||
(kramai̭ - ra॒ṣṭāda̭śa) (a. 24)
dyaustḙ pṛ॒ṣṭha-mpṛ̭thi॒vī sa॒dhastha̭mā॒tmāntari̭kṣagṃ samu॒dro yoni॒-ssūrya̭ste॒ cakṣu॒rvātaḥ̭ prā॒ṇaśca॒ndramā॒-śśrotra॒-mmāsā᳚ścārdhamā॒sāśca॒ parvā᳚ṇyṛ॒tavoṅgā̭ni saṃ​va~thsa॒ro ma̭hi॒mā || 57 ||
(dyau - pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 25)
a॒gniḥ pa॒śurā̭sī॒-ttenā̭yajanta॒ sa e॒taṃ-lo~॒kama̭jaya॒-dyasmi̭nna॒gni-ssa tḙ lo॒kasta-ñje᳚ṣya॒syathāva̭ jighra vā॒yuḥ pa॒śurā̭sī॒-ttenā̭yajanta॒ sa e॒taṃ-lo~॒kama̭jaya॒-dyasmi̭n vā॒yu-ssa tḙ lo॒kastasmā᳚-ttvā॒-'ntare᳚ṣyāmi॒ yadi॒ nāva॒jighra̭syādi॒tyaḥ pa॒śurā̭sī॒-ttenā̭yajanta॒ sa e॒taṃ-lo~॒kama̭jaya॒-dyasmi̭-nnādi॒tya-ssa tḙ lo॒kasta-ñje᳚ṣyasi॒ yadya̭va॒jighra̭si || 58 ||
(yasmi̭ - nna॒ṣṭau ca̭) (a. 26)
(yo vā aya̭thādevata॒ - ntvāma̭gna॒ - indra̭sya॒ - cittiṃ॒ - ~yathā॒ vai - vayo॒ vai - yadākṷ̄tā॒--dyāstḙ agne॒ - mayi̭ gṛhṇāmi - pra॒jāpa̭ti॒-sso᳚-'smāth - ste॒gān - vājaṃ̭ - kū॒rmān - yoktraṃ̭ - mi॒trāvarṷṇā॒ - vindra̭sya - pū॒ṣṇa - oja̭ - āna॒nda - maha̭ - ra॒gne - rvā॒yoḥ - panthāṃ॒ - kramai॒ - rdyauste॒ - 'gniḥ pa॒śurā̭sī॒th - ṣaḍvigṃ̭śatiḥ)
(yo vā - e॒vā-''hṷti - mabhavan - pa॒thibhi̭ - rava॒rudhyā̭ - ''na॒nda - ma॒ṣṭau pa̭ñca॒śat )
(yo vā aya̭thādevata॒m, ~yadya̭va॒jighra̭si)
( sā॒vi॒trāṇi॒ - viṣṇṷmukhā - uthsannaya॒jño - dḙvāsu॒rā - yadekḙna॒ - hira̭ṇyavarṇā॒ - yo vā̭- sa॒pta ) (7)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe saptamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in