5.7 - Yo Va Ayatha Devatam - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Oriya Script

କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପଞ୍ଚମକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତମଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ-ଉପାନୁଵାକ୍ଯାଵଶିଷ୍ଟକର୍ମନିରୂପଣଂ

ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,

ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥

ଯୋ ଵା ଅଯ॑ଥାଦେଵତମ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତ ଆ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯୋ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ॒ ପାପୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି॒ ଯୋ ଯ॑ଥାଦେଵ॒ତ-ନ୍ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ॒ ଆ ଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ଯତେ॒ ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତ୍ଯାଗ୍ନେ॒ଯ୍ଯା ଗା॑ଯତ୍ରି॒ଯା ପ୍ର॑ଥ॒ମା-ଞ୍ଚିତି॑ମ॒ଭି ମୃ॑ଶେ-ତ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭା᳚ ଦ୍ଵି॒ତୀଯା॒-ଞ୍ଜଗ॑ତ୍ଯା ତୃ॒ତୀଯା॑ମନୁ॒ଷ୍ଟୁଭା॑ ଚତୁ॒ର୍ଥୀ-ମ୍ପ॒ଙ୍କ୍ତ୍ଯା ପ॑ଞ୍ଚ॒ମୀଂ-ଯଁ॑ଥାଦେଵ॒ତମେ॒ଵାଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁତେ॒ ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ॒ ଆ ଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ଯତେ॒ ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵ॒ତୀଡା॑ଯୈ॒ ଵା ଏ॒ଷା ଵିଭ॑କ୍ତିଃ ପ॒ଶଵ॒ ଇଡା॑ ପ॒ଶୁଭି॑ରେନ- [ପ॒ଶୁଭି॑ରେନମ୍, ଚି॒ନୁ॒ତେ॒ ଯୋ ଵୈ] 1

-ଞ୍ଚିନୁତେ॒ ଯୋ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ ପ୍ରତି॒ ପ୍ରୋଚ୍ଯା॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॒ନୋତି॒ ନା-ଽଽର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॒-ତ୍ଯଶ୍ଵା॑ଵ॒ଭିତ॑ସ୍ତିଷ୍ଠେତା-ଙ୍କୃ॒ଷ୍ଣ ଉ॑ତ୍ତର॒ତ-ଶ୍ଶ୍ଵେ॒ତୋ ଦକ୍ଷି॑ଣ॒ସ୍ତାଵା॒ଲଭ୍ଯେଷ୍ଟ॑କା॒ ଉପ॑ ଦଦ୍ଧ୍ଯାଦେ॒ତଦ୍ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ ରୂ॒ପ-ମ୍ପ୍ରା॑ଜାପ॒ତ୍ଯୋ-ଽଶ୍ଵଃ॑ ସା॒କ୍ଷାଦେ॒ଵ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ ପ୍ରତି॒ପ୍ରୋଚ୍ଯା॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୋତି॒ ନା-ଽଽର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତ୍ଯେ॒ତଦ୍ଵା ଅହ୍ନୋ॑ ରୂ॒ପଂ-ଯଁଚ୍ଛ୍ଵେ॒ତୋ-ଽଶ୍ଵୋ॒ ରାତ୍ରି॑ଯୈ କୃ॒ଷ୍ଣ ଏ॒ତଦହ୍ନୋ॑ [ଏ॒ତଦହ୍ନଃ॑, ରୂ॒ପଂ-ଯଁଦିଷ୍ଟ॑କା॒] 2

ରୂ॒ପଂ-ଯଁଦିଷ୍ଟ॑କା॒ ରାତ୍ରି॑ଯୈ॒ ପୁରୀ॑ଷ॒ମିଷ୍ଟ॑କା ଉପଧା॒ସ୍ଯଞ୍ଛ୍ଵେ॒ତ-ମଶ୍ଵ॑ମ॒ଭି ମୃ॑ଶେ॒-ତ୍ପୁରୀ॑ଷମୁପଧା॒ସ୍ଯନ୍ କୃ॒ଷ୍ଣମ॑ହୋରା॒ତ୍ରାଭ୍ଯା॑ମେ॒ଵୈନ॑-ଞ୍ଚିନୁତେ ହିରଣ୍ଯ ପା॒ତ୍ର-ମ୍ମଧୋଃ᳚ ପୂ॒ର୍ଣ-ନ୍ଦ॑ଦାତି ମଧ॒ଵ୍ଯୋ॑ ଽସା॒ନୀତି॑ ସୌ॒ର୍ଯା ଚି॒ତ୍ରଵ॒ତ୍ଯା-ଽଵେ᳚କ୍ଷତେ ଚି॒ତ୍ରମେ॒ଵ ଭ॑ଵତି ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॒ନେ-ଽଶ୍ଵ॒ମଵ॑ ଘ୍ରାପଯତ୍ଯ॒ସୌ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯ ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଏ॒ଷ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯୋ-ଽଶ୍ଵ॒ସ୍ତମେ॒ଵ ସା॒କ୍ଷାଦୃ॑ଦ୍ଧ୍ନୋତି ॥ 3 ॥

(ଏ॒ନ॒ - ମେ॒ତଦହ୍ନୋ॒ - ଽଷ୍ଟାଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 1)

ତ୍ଵାମ॑ଗ୍ନେ ଵୃଷ॒ଭ-ଞ୍ଚେକି॑ତାନ॒-ମ୍ପୁନ॒ର୍ଯୁଵା॑ନ-ଞ୍ଜ॒ନଯ॑ନ୍ନୁ॒ପାଗା᳚ମ୍ । ଅ॒ସ୍ଥୂ॒ରି ଣୋ॒ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯାନି ସନ୍ତୁ ତି॒ଗ୍ମେନ॑ ନୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ସଗ୍ଂ ଶି॑ଶାଧି ॥ ପ॒ଶଵୋ॒ ଵା ଏ॒ତେ ଯଦିଷ୍ଟ॑କା॒ଶ୍ଚିତ୍ଯା᳚-ଞ୍ଚିତ୍ଯାମୃଷ॒ଭମୁପ॑ ଦଧାତି ମିଥୁ॒ନମେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞେ କ॑ରୋତି ପ୍ର॒ଜନ॑ନାଯ॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଯୂ॒ଥେଯୂ॑ଥ ଋଷ॒ଭଃ ॥ ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରସ୍ଯ॑ ପ୍ରତି॒ମାଂ-ଯାଁ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ରାତ୍ର୍ଯୁ॒ପାସ॑ତେ । ପ୍ର॒ଜାଗ୍ଂ ସୁ॒ଵୀରା᳚-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵ॒ମାଯୁ॒ର୍ଵ୍ଯ॑ଶ୍ଞଵତ୍ ॥ ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯା- [ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯାମ୍, ଏ॒ତାମୁପ॑] 4

-ମେ॒ତାମୁପ॑ ଦଧାତୀ॒ଯଂ-ଵାଁ ଵୈଷୈକା᳚ଷ୍ଟ॒କା ଯଦେ॒ଵୈକା᳚ଷ୍ଟ॒କାଯା॒ମନ୍ନ॑-ଙ୍କ୍ରି॒ଯତେ॒ ତଦେ॒ଵୈତଯାଵ॑ ରୁନ୍ଧ ଏ॒ଷା ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେଃ କାମ॒ଦୁଘା॒ ତଯୈ॒ଵ ଯଜ॑ମାନୋ॒-ଽମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ᳚-ଽଗ୍ନି-ନ୍ଦୁ॑ହେ॒ ଯେନ॑ ଦେ॒ଵା ଜ୍ଯୋତି॑ଷୋ॒ର୍ଧ୍ଵା ଉ॒ଦାଯ॒ନ୍॒ ଯେନା॑-ଽଽଦି॒ତ୍ଯା ଵସ॑ଵୋ॒ ଯେନ॑ ରୁ॒ଦ୍ରାଃ । ଯେନାଙ୍ଗି॑ରସୋ ମହି॒ମାନ॑-ମାନ॒ଶୁସ୍ତେନୈ॑ତୁ॒ ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ॥ ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗାଯ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଲୋ॒କାଯ॑ [ଲୋ॒କାଯ॑, ଚୀ॒ଯ॒ତେ॒ ଯଦ॒ଗ୍ନିର୍ଯେନ॑] 5

ଚୀଯତେ॒ ଯଦ॒ଗ୍ନିର୍ଯେନ॑ ଦେ॒ଵା ଜ୍ଯୋତି॑ଷୋ॒ର୍ଧ୍ଵା ଉ॒ଦାଯ॒ନ୍ନିତ୍ଯୁଖ୍ଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସମି॑ନ୍ଧ॒ ଇଷ୍ଟ॑କା ଏ॒ଵୈତା ଉପ॑ ଧତ୍ତେ ଵାନସ୍ପ॒ତ୍ଯା-ସ୍ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ ଶ॒ତାଯୁ॑ଧାଯ ଶ॒ତଵୀ᳚ର୍ଯାଯ ଶ॒ତୋତ॑ଯେ ଽଭିମାତି॒ଷାହେ᳚ । ଶ॒ତଂ-ଯୋଁ ନଃ॑ ଶ॒ରଦୋ॒ ଅଜୀ॑ତା॒ନିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ନେଷ॒ଦତି॑ ଦୁରି॒ତାନି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ ॥ ଯେ ଚ॒ତ୍ଵାରଃ॑ ପ॒ଥଯୋ॑ ଦେଵ॒ଯାନା॑ ଅନ୍ତ॒ରା ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଵି॒ଯନ୍ତି॑ । ତେଷାଂ॒-ଯୋଁ ଅଜ୍ଯା॑ନି॒- ମଜୀ॑ତି-ମା॒ଵହା॒-ତ୍ତସ୍ମୈ॑ ନୋ ଦେଵାଃ॒ [ନୋ ଦେଵାଃ, ପରି॑ ଦତ୍ତେ॒ହ ସର୍ଵେ᳚ ।] 6

ପରି॑ ଦତ୍ତେ॒ହ ସର୍ଵେ᳚ ॥ ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମୋ ହେ॑ମ॒ନ୍ତ ଉ॒ତ ନୋ॑ ଵସ॒ନ୍ତ-ଶ୍ଶ॒ର-ଦ୍ଵ॒ର୍॒ଷା-ସ୍ସୁ॑ଵି॒ତନ୍ନୋ॑ ଅସ୍ତୁ । ତେଷା॑ମୃତୂ॒ନାଗ୍ଂ ଶ॒ତ ଶା॑ରଦାନା-ନ୍ନିଵା॒ତ ଏ॑ଷା॒ମଭ॑ଯେ ସ୍ଯାମ ॥ ଇ॒ଦୁ॒ଵ॒ଥ୍ସ॒ରାଯ॑ ପରିଵଥ୍ସ॒ରାଯ॑ ସଂଵఁ%ଥ୍ସ॒ରାଯ॑ କୃଣୁତା ବୃ॒ହନ୍ନମଃ॑ । ତେଷାଂ᳚-ଵଁ॒ଯଗ୍ଂ ସୁ॑ମ॒ତୌ ଯ॒ଜ୍ଞିଯା॑ନା॒-ଞ୍ଜ୍ଯୋଗଜୀ॑ତା॒ ଅହ॑ତା-ସ୍ସ୍ଯାମ ॥ ଭ॒ଦ୍ରାନ୍ନ॒-ଶ୍ଶ୍ରେଯ॒-ସ୍ସମ॑ନୈଷ୍ଟ ଦେଵା॒ସ୍ତ୍ଵଯା॑-ଽଵ॒ସେନ॒ ସମ॑ଶୀମହି ତ୍ଵା । ସ ନୋ॑ ମଯୋ॒ ଭୂଃ ପି॑ତୋ॒ [ମଯୋ॒ ଭୂଃ ପି॑ତୋ, ଆ ଵି॑ଶସ୍ଵ॒] 7

ଆ ଵି॑ଶସ୍ଵ॒ ଶ-ନ୍ତୋ॒କାଯ॑ ତ॒ନୁଵେ᳚ ସ୍ଯୋ॒ନଃ ॥ ଅଜ୍ଯା॑ନୀରେ॒ତା ଉପ॑ ଦଧାତ୍ଯେ॒ତା ଵୈ ଦେ॒ଵତା॒ ଅପ॑ରାଜିତା॒ସ୍ତା ଏ॒ଵ ପ୍ର ଵି॑ଶତି॒ ନୈଵ ଜୀ॑ଯତେ ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ ଯଦ॑ର୍ଧମା॒ସା ମାସା॑ ଋ॒ତଵଃ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର ଓଷ॑ଧୀଃ॒ ପଚ॒ନ୍ତ୍ଯଥ॒ କସ୍ମା॑ଦ॒ନ୍ଯାଭ୍ଯୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ ଆଗ୍ରଯ॒ଣ-ନ୍ନିରୁ॑ପ୍ଯତ॒ ଇତ୍ଯେ॒ତା ହି ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵତା॑ ଉ॒ଦଜ॑ଯ॒ନ୍॒ ଯଦୃ॒ତୁଭ୍ଯୋ॑ ନି॒ର୍ଵପେ᳚-ଦ୍ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ-ସ୍ସ॒ମଦ॑-ନ୍ଦଦ୍ଧ୍ଯାଦାଗ୍ରଯ॒ଣ-ନ୍ନି॒ରୁପ୍ଯୈ॒ତା ଆହୁ॑ତୀ ର୍ଜୁହୋତ୍ଯର୍ଧମା॒ସାନେ॒ଵ ମାସା॑ନୃ॒ତୂନ୍-ଥ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ମ୍ପ୍ରୀ॑ଣାତି॒ ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ-ସ୍ସ॒ମଦ॑-ନ୍ଦଧାତି ଭ॒ଦ୍ରାନ୍ନ॒-ଶ୍ଶ୍ରେଯ॒-ସ୍ସମ॑ନୈଷ୍ଟ ଦେଵା॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ହୁ॒ତାଦ୍ଯା॑ଯ॒ ଯଜ॑ମାନ॒ସ୍ଯା-ଽପ॑ରାଭାଵାଯ ॥ 8 ॥

(ପ୍ର॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯାଂ - ଁଲୋ॒କାଯ॑ - ଦେଵାଃ - ପିତୋ - ଦଧ୍ଯାଦାଗ୍ରଯ॒ଣଂ - ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 2)

ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ ଵଜ୍ରୋ॑-ଽସି॒ ଵାର୍ତ୍ର॑ଘ୍ନସ୍ତନୂ॒ପା ନଃ॑ ପ୍ରତିସ୍ପ॒ଶଃ । ଯୋ ନଃ॑ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ ପ॒ଶ୍ଚା-ଦୁ॑ତ୍ତର॒ତୋ॑-ଽଘା॒ଯୁର॑ଭି॒ଦାସ॑ତ୍ଯେ॒ତଗ୍ଂ ସୋ-ଽଶ୍ମା॑ନମୃଚ୍ଛତୁ ॥ ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା-ସ୍ସଂଯଁ॑ତ୍ତା ଆସ॒-ନ୍ତେ-ଽସୁ॑ରା ଦି॒ଗ୍ଭ୍ଯ ଆ-ଽବା॑ଧନ୍ତ॒ ତା-ନ୍ଦେ॒ଵା ଇଷ୍ଵା॑ ଚ॒ ଵଜ୍ରେ॑ଣ॒ ଚାପା॑ନୁଦନ୍ତ॒ ଯ-ଦ୍ଵ॒ଜ୍ରିଣୀ॑ରୁପ॒ଦଧା॒ତୀଷ୍ଵା॑ ଚୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ଵଜ୍ରେ॑ଣ ଚ॒ ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା॒ନପ॑ ନୁଦତେ ଦି॒କ୍ଷୂପ॑ [ଦି॒କ୍ଷୂପ॑, ଦ॒ଧା॒ତି॒ ଦେ॒ଵ॒ପୁ॒ରା] 9

ଦଧାତି ଦେଵପୁ॒ରା ଏ॒ଵୈତାସ୍ତ॑ନୂ॒ପାନୀଃ॒ ପର୍ଯୂ॑ହ॒ତେ ଽଗ୍ନା॑ଵିଷ୍ଣୂ ସ॒ଜୋଷ॑ସେ॒ମା ଵ॑ର୍ଧନ୍ତୁ ଵା॒ଗିଂରଃ॑ । ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନୈର୍ଵାଜେ॑ଭି॒ରା ଗ॑ତମ୍ ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ ଯନ୍ନ ଦେ॒ଵତା॑ଯୈ॒ ଜୁହ୍ଵ॒ତ୍ଯଥ॑ କି-ନ୍ଦେଵ॒ତ୍ଯା॑ ଵସୋ॒ର୍ଧାରେତ୍ଯ॒ଗ୍ନି-ର୍ଵସୁ॒ସ୍ତସ୍ଯୈ॒ଷା ଧାରା॒ ଵିଷ୍ଣୁ॒-ର୍ଵସୁ॒ସ୍ତସ୍ଯୈ॒ଷା ଧାରା᳚ ଽଽଗ୍ନାଵୈଷ୍ଣ॒ଵ୍ଯର୍ଚା ଵସୋ॒ର୍ଧାରା᳚-ଞ୍ଜୁହୋତି ଭାଗ॒ଧେଯେ॑ନୈ॒ଵୈନୌ॒ ସମ॑ର୍ଧଯ॒ତ୍ଯଥୋ॑ ଏ॒ତା- [ଏ॒ତାମ୍, ଏ॒ଵା-ଽଽହୁ॑ତି-] 10

-ମେ॒ଵା-ଽଽହୁ॑ତି-ମା॒ଯତ॑ନଵତୀ-ଙ୍କରୋତି॒ ଯତ୍କା॑ମ ଏନା-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॒ ତଦେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନିସ୍ତସ୍ଯୈ॒ତେ ତ॒ନୁଵୌ॑ ଘୋ॒ରା-ଽନ୍ଯା ଶି॒ଵା-ଽନ୍ଯା ଯଚ୍ଛ॑ତରୁ॒ଦ୍ରୀଯ॑-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॒ ଯୈଵାସ୍ଯ॑ ଘୋ॒ରା ତ॒ନୂସ୍ତା-ନ୍ତେନ॑ ଶମଯତି॒ ଯ-ଦ୍ଵସୋ॒ର୍ଧାରା᳚-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॒ ଯୈଵାସ୍ଯ॑ ଶି॒ଵା ତ॒ନୂସ୍ତା-ନ୍ତେନ॑ ପ୍ରୀଣାତି॒ ଯୋ ଵୈ ଵସୋ॒ର୍ଧାରା॑ଯୈ [ଵସୋ॒ର୍ଧାରା॑ଯୈ, ପ୍ର॒ତି॒ଷ୍ଠାଂ-ଵେଁଦ॒] 11

ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାଂ-ଵେଁଦ॒ ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ ତି॑ଷ୍ଠତି॒ ଯଦାଜ୍ଯ॑ମୁ॒ଚ୍ଛିଷ୍ଯେ॑ତ॒ ତସ୍ମି॑-ନ୍ବ୍ରହ୍ମୌଦ॒ନ-ମ୍ପ॑ଚେ॒-ତ୍ତ-ମ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣାଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାରଃ॒ ପ୍ରା-ଽଶ୍ଞୀ॑ଯୁରେ॒ଷ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରୋ ଯଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣ ଏ॒ଷା ଖଲୁ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପ୍ରି॒ଯା ତ॒ନୂର୍ଯ-ଦ୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରଃ ପ୍ରି॒ଯାଯା॑ମେ॒ଵୈନା᳚-ନ୍ତ॒ନୁଵା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ ଷ୍ଠାପଯତି॒ ଚତ॑ସ୍ରୋ ଧେ॒ନୂର୍ଦ॑ଦ୍ଯା॒-ତ୍ତାଭି॑ରେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନୋ॒-ଽମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ᳚-ଽଗ୍ନି-ନ୍ଦୁ॑ହେ ॥ 12 ॥

(ଉପୈ॒ - ତାଂ - ଧାରା॑ଯୈ॒ - ଷଟ୍ଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 3)

ଚିତ୍ତି॑-ଞ୍ଜୁହୋମି॒ ମନ॑ସା ଘୃ॒ତେନେତ୍ଯା॒ହାଦା᳚ଭ୍ଯା॒ ଵୈ ନାମୈ॒ଷା-ଽଽହୁ॑ତିର୍ଵୈଶ୍ଵକର୍ମ॒ଣୀ ନୈନ॑-ଞ୍ଚିକ୍ଯା॒ନ-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ ଦଭ୍ନୋ॒ତ୍ଯଥୋ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ଵାଵ॑ ରୁ॒ନ୍ଧେ ଽଗ୍ନେ॒ ତମ॒ଦ୍ଯେତି॑ ପ॒ଙ୍କ୍ତ୍ଯା ଜୁ॑ହୋତି ପ॒ଙ୍କ୍ତ୍ଯା-ଽଽହୁ॑ତ୍ଯା ଯଜ୍ଞମୁ॒ଖମା ର॑ଭତେ ସ॒ପ୍ତ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ମିଧଃ॑ ସ॒ପ୍ତଜି॒ହ୍ଵା ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ହୋତ୍ରା॑ ଏ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଽଗ୍ନିର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ-ଽପା᳚କ୍ରା-ଽମ-ଦ୍ଭାଗ॒ଧେଯ॑- [-ଽପା᳚କ୍ରା-ଽମ-ଦ୍ଭାଗ॒ଧେଯ᳚ମ୍, ଇ॒ଚ୍ଛମା॑ନ॒ସ୍ତସ୍ମା॑] 13

-ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନ॒ସ୍ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତ-ଦ୍ଭା॑ଗ॒ଧେଯ॒-ମ୍ପ୍ରାଯ॑ଚ୍ଛନ୍ନେ॒ତଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନେର॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମେ॒ତର୍ହି॒ ଖଲୁ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଜା॒ତୋ ଯର୍ହି॒ ସର୍ଵ॑ଶ୍ଚି॒ତୋ ଜା॒ତାଯୈ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅନ୍ନ॒ମପି॑ ଦଧାତି॒ ସ ଏ॑ନ-ମ୍ପ୍ରୀ॒ତଃ ପ୍ରୀ॑ଣାତି॒ ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ ଯଦେ॒ଷ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯଶ୍ଚୀ॒ଯତେ-ଽଥ॒ କ୍ଵା᳚ସ୍ଯା-ଽଽହଵ॒ନୀଯ॒ ଇତ୍ଯ॒ସାଵା॑ଦି॒ତ୍ଯ ଇତି॑ ବ୍ରୂଯାଦେ॒ତସ୍ମି॒ନ୍॒ଃଇ ସର୍ଵା᳚ଭ୍ଯୋ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯୋ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି॒ [ଜୁହ୍ଵ॑ତି, ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॒ଗ୍ନି-] 14

ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ସା॒କ୍ଷାଦେ॒ଵ ଦେ॒ଵତା॑ ଋଦ୍ଧ୍ନୋ॒ତ୍ଯଗ୍ନେ॑ ଯଶସ୍ଵି॒ନ୍॒ ଯଶ॑ସେ॒ ମମ॑ର୍ପ॒ଯେନ୍ଦ୍ରା॑ଵତୀ॒ ମପ॑ଚିତୀ ମି॒ହା-ଽଽଵ॑ହ । ଅ॒ଯ-ମ୍ମୂ॒ର୍ଧା ପ॑ରମେ॒ଷ୍ଠୀ ସୁ॒ଵର୍ଚା᳚-ସ୍ସମା॒ନାନା॑ମୁତ୍ତ॒ମ ଶ୍ଲୋ॑କୋ ଅସ୍ତୁ ॥ ଭ॒ଦ୍ର-ମ୍ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତ॒ ଉପ॑ ସେଦୁ॒ରଗ୍ରେ॒ ତପୋ॑ ଦୀ॒କ୍ଷାମୃଷ॑ଯ-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଵିଦଃ॑ । ତତଃ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ବଲ॒ମୋଜ॑ଶ୍ଚ ଜା॒ତ-ନ୍ତଦ॒ସ୍ମୈ ଦେ॒ଵା ଅ॒ଭି ସ-ନ୍ନ॑ମନ୍ତୁ ॥ ଧା॒ତା ଵି॑ଧା॒ତା ପ॑ର॒ମୋ- [ପ॑ର॒ମା, ଉ॒ତ ସ॒ନ୍ଦୃ-କ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ] 15

-ତ ସ॒ନ୍ଦୃ-କ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପରମେ॒ଷ୍ଠୀ ଵି॒ରାଜା᳚ । ସ୍ତୋମା॒-ଶ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ନି॒ଵିଦୋ॑ ମ ଆହୁରେ॒ତସ୍ମୈ॑ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମ॒ଭି ସ-ନ୍ନ॑ମାମ ॥ ଅ॒ଭ୍ଯାଵ॑ର୍ତଦ୍ଧ୍ଵ॒ମୁପ॒ ମେତ॑ ସା॒କମ॒ଯଗ୍ଂ ଶା॒ସ୍ତା-ଽଧି॑ପତିର୍ଵୋ ଅସ୍ତୁ । ଅ॒ସ୍ଯ ଵି॒ଜ୍ଞାନ॒ମନୁ॒ ସଗ୍ଂ ର॑ଭଦ୍ଧ୍ଵମି॒ମ-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚାଦନୁ॑ ଜୀଵାଥ॒ ସର୍ଵେ᳚ ॥ ରା॒ଷ୍ଟ୍ର॒ଭୃତ॑ ଏ॒ତା ଉପ॑ ଦଧାତ୍ଯେ॒ଷା ଵା ଅ॒ଗ୍ନେଶ୍ଚିତୀ॑ ରାଷ୍ଟ୍ର॒ଭୃ-ତ୍ତଯୈ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ନ୍ଦ॑ଧାତି ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମେ॒ଵ ଭ॑ଵତି॒ ନାସ୍ମା᳚-ଦ୍ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ମ୍ଭ୍ରଗ୍ଂ॑ଶତେ ॥ 16 ॥

(ଭା॒ଗ॒ଧେଯଂ॒ - ଜୁହ୍ଵ॑ତି - ପର॒ମା - ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ନ୍ଦ॑ଧାତି - ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 4)

ଯଥା॒ ଵୈ ପୁ॒ତ୍ରୋ ଜା॒ତୋ ମ୍ରି॒ଯତ॑ ଏ॒ଵଂ-ଵାଁ ଏ॒ଷ ମ୍ରି॑ଯତେ॒ ଯସ୍ଯା॒ଗ୍ନିରୁଖ୍ଯ॑ ଉ॒ଦ୍ଵାଯ॑ତି॒ ଯନ୍ନି॑ର୍ମ॒ନ୍ଥ୍ଯ॑-ଙ୍କୁ॒ର୍ଯା-ଦ୍ଵିଚ୍ଛି॑ନ୍ଦ୍ଯା॒-ଦ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯମସ୍ମୈ ଜନଯେ॒-ଥ୍ସ ଏ॒ଵ ପୁନଃ॑ ପ॒ରୀଦ୍ଧ୍ଯ॒-ସ୍ସ୍ଵାଦେ॒ଵୈନଂ॒-ଯୋଁନେ᳚ର୍ଜନଯତି॒ ନାସ୍ମୈ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯ-ଞ୍ଜନଯତି॒ ତମୋ॒ ଵା ଏ॒ତ-ଙ୍ଗୃ॑ହ୍ଣାତି॒ ଯସ୍ଯା॒ଗ୍ନିରୁଖ୍ଯ॑ ଉ॒ଦ୍ଵାଯ॑ତି ମୃ॒ତ୍ଯୁସ୍ତମଃ॑ କୃ॒ଷ୍ଣଂ-ଵାଁସଃ॑ କୃ॒ଷ୍ଣା ଧେ॒ନୁର୍ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ ତମ॑ସୈ॒- [ତମ॑ସା, ଏ॒ଵ ତମୋ॑] 17

-ଵ ତମୋ॑ ମୃ॒ତ୍ଯୁମପ॑ ହତେ॒ ହିର॑ଣ୍ଯ-ନ୍ଦଦାତି॒ ଜ୍ଯୋତି॒ର୍ଵୈ ହିର॑ଣ୍ଯ॒-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ଷୈ॒ଵ ତମୋ-ଽପ॑ ହ॒ତେ-ଽଥୋ॒ ତେଜୋ॒ ଵୈ ହିର॑ଣ୍ଯ॒-ନ୍ତେଜ॑ ଏ॒ଵା-ଽଽତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ସୁଵ॒ର୍ନ ଘ॒ର୍ମ-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ସୁଵ॒ର୍ନା-ଽର୍କ-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ସୁଵ॒ର୍ନ ଶୁ॒କ୍ର-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ସୁଵ॒ର୍ନ ଜ୍ଯୋତି॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ସୁଵ॒ର୍ନ ସୂର୍ଯ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ଽର୍କୋ ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନି-ର॒ସା-ଵା॑ଦି॒ତ୍ଯୋ᳚- [ଯଦ॒ଗ୍ନି-ର॒ସା-ଵା॑ଦି॒ତ୍ଯଃ, ଆ॒ଶ୍ଵ॒ମେ॒ଧୋ ଯଦେ॒ତା] 18

-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧୋ ଯଦେ॒ତା ଆହୁ॑ତୀ ର୍ଜୁ॒ହୋତ୍ଯ॑ର୍କା-ଶ୍ଵମେ॒ଧଯୋ॑ରେ॒ଵ ଜ୍ଯୋତୀଗ୍ଂ॑ଷି॒ ସ-ନ୍ଦ॑ଧାତ୍ଯେ॒ଷ ହ॒ ତ୍ଵା ଅ॑ର୍କାଶ୍ଵମେ॒ଧୀ ଯସ୍ଯୈ॒ତଦ॒ଗ୍ନୌ କ୍ରି॒ଯତ॒ ଆପୋ॒ ଵା ଇ॒ଦମଗ୍ରେ॑ ସଲି॒ଲମା॑ସୀ॒-ଥ୍ସ ଏ॒ତା-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ରଥ॒ମା-ଞ୍ଚିତି॑ମପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତାମୁପା॑ଧତ୍ତ॒ ତଦି॒ଯମ॑ଭଵ॒-ତ୍ତଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା-ଽବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଯା॒ନୀତି॒ ନେହ ଲୋ॒କୋ᳚-ଽସ୍ତୀତ୍ଯ॑- [ଲୋ॒କୋ᳚-ଽସ୍ତୀତି॑, ଅ॒ବ୍ର॒ଵୀ॒-ଥ୍ସ] 19

-ତ୍ଯବ୍ରଵୀ॒-ଥ୍ସ ଏ॒ତା-ନ୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯା॒-ଞ୍ଚିତି॑ମପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତାମୁପା॑ଧତ୍ତ॒ ତଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମଭଵ॒-ଥ୍ସ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିମବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଯା॒ନୀତି॒ ନେହ ଲୋ॒କୋ᳚-ଽସ୍ତୀତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒-ଥ୍ସ ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମାଣ-ମବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଯା॒ନୀତି॒ କେନ॑ ମୋ॒ପୈଷ୍ଯ॒ସୀତି॒ ଦିଶ୍ଯା॑ଭି॒ରିତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒-ତ୍ତ-ନ୍ଦିଶ୍ଯା॑ଭିରୁ॒ପୈ-ତ୍ତା ଉପା॑ଧତ୍ତ॒ ତା ଦିଶୋ॑- [ତା ଦିଶଃ॑, ଅ॒ଭ॒ଵ॒ନ୍-ଥ୍ସ] 20

-ଽଭଵ॒ନ୍-ଥ୍ସ ପ॑ରମେ॒ଷ୍ଠୀ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିମବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଯା॒ନୀତି॒ ନେହ ଲୋ॒କୋ᳚-ଽସ୍ତୀତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒-ଥ୍ସ ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମାଣ-ଞ୍ଚ ଯ॒ଜ୍ଞ-ଞ୍ଚା᳚ବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॑ ଵା॒ମା ଽଯା॒ନୀତି॒ ନେହ ଲୋ॒କୋ᳚-ଽସ୍ତୀତ୍ଯ॑ବ୍ରୂତା॒ଗ୍ଂ॒ ସ ଏ॒ତା-ନ୍ତୃ॒ତୀଯା॒-ଞ୍ଚିତି॑ମପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତାମୁପା॑ଧତ୍ତ॒ ତଦ॒ସାଵ॑ଭଵ॒-ଥ୍ସ ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ମବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॒ ତ୍ଵା- [-ମବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॒ ତ୍ଵା, ଆଯା॒ନୀତି॒] 21

-ଽଽଯା॒ନୀତି॒ ନେହ ଲୋ॒କୋ᳚-ଽସ୍ତୀତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒-ଥ୍ସ ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମାଣ-ଞ୍ଚ ଯ॒ଜ୍ଞ-ଞ୍ଚା᳚ବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॑ ଵା॒ମା-ଽଯା॒ନୀତି॒ ନେହ ଲୋ॒କୋ᳚-ଽସ୍ତୀତ୍ଯ॑ବ୍ରୂତା॒ଗ୍ଂ॒ ସ ପ॑ରମେ॒ଷ୍ଠିନ॑ମବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଯା॒ନୀତି॒ କେନ॑ ମୋ॒ପୈଷ୍ଯ॒ସୀତି॑ ଲୋକ-ମ୍ପୃ॒ଣଯେତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒-ତ୍ତଂ-ଲୋଁ॑କ-ମ୍ପୃ॒ଣଯୋ॒ପୈ-ତ୍ତସ୍ମା॒ଦଯା॑ତଯାମ୍ନୀ ଲୋକ-ମ୍ପୃ॒ଣା-ଽଯା॑ତଯାମା॒ ହ୍ଯ॑ସା- [ହ୍ଯ॑ସୌ, ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯସ୍ତାନୃଷ॑ଯୋ] 22

-ଵା॑ଦି॒ତ୍ଯସ୍ତାନୃଷ॑ଯୋ ଽବ୍ରୁଵ॒ନ୍ନୁପ॑ ଵ॒ ଆ-ଽଯା॒ମେତି॒ କେନ॑ ନ ଉ॒ପୈଷ୍ଯ॒ଥେତି॑ ଭୂ॒ମ୍ନେତ୍ଯ॑ବ୍ରୁଵ॒-ନ୍ତା-ନ୍ଦ୍ଵାଭ୍ଯା॒-ଞ୍ଚିତୀ᳚ଭ୍ଯାମୁ॒ପାଯ॒ନ୍-ଥ୍ସ ପଞ୍ଚ॑ଚିତୀକ॒-ସ୍ସମ॑ପଦ୍ଯତ॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ଭୂଯା॑ନେ॒ଵ ଭ॑ଵତ୍ଯ॒ଭୀମାନ୍ ଁଲୋ॒କାଞ୍ଜ॑ଯତି ଵି॒ଦୁରେ॑ନ-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅଥୋ॑ ଏ॒ତାସା॑ମେ॒ଵ ଦେ॒ଵତା॑ନା॒ଗ୍ଂ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ 23 ॥

(ତମ॑ସା - ଽଽଦି॒ତ୍ଯୋ᳚ - ଽସ୍ତୀତି॒ - ଦିଶ॑ - ଆଦି॒ତ୍ଯଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିମବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॑ ତ୍ଵା॒ - ଽସୌ - ପଞ୍ଚ॑ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 5)

ଵଯୋ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଯଦ॑ଗ୍ନି॒ଚି-ତ୍ପ॒କ୍ଷିଣୋ᳚-ଽଶ୍ଞୀ॒ଯା-ତ୍ତମେ॒ଵାଗ୍ନିମ॑ଦ୍ଯା॒ଦା-ର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛେ᳚-ଥ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରଂ-ଵ୍ରଁ॒ତ-ଞ୍ଚ॑ରେ-ଥ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରଗ୍ଂ ହି ଵ୍ର॒ତ-ନ୍ନାତି॑ ପ॒ଶୁର୍ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନିର୍ହି॒ନସ୍ତି॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ତ-ମ୍ପ॒ଶୁର୍ଯ ଏ॑ନ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯଞ୍ଚ॑ମୁପ॒ଚର॑ତି॒ ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପ॒ଶ୍ଚା-ତ୍ପ୍ରାଂଉ॑ପ॒ଚର୍ଯ॑ ଆ॒ତ୍ମନୋ-ଽହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ॒ ତେଜୋ॑-ଽସି॒ ତେଜୋ॑ ମେ ଯଚ୍ଛ ପୃଥି॒ଵୀଂ-ଯଁ॑ଚ୍ଛ [ପୃଥି॒ଵୀଂ-ଯଁ॑ଚ୍ଛ, ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯୈ ମା॑ ପାହି॒] 24

ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ମା॑ ପାହି॒ ଜ୍ଯୋତି॑ରସି॒ ଜ୍ଯୋତି॑ର୍ମେ ଯଚ୍ଛା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ-ଯଁଚ୍ଛା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷାନ୍ମା ପାହି॒ ସୁଵ॑ରସି॒ ସୁଵ॑ର୍ମେ ଯଚ୍ଛ॒ ଦିଵଂ॑-ଯଁଚ୍ଛ ଦି॒ଵୋ ମା॑ ପା॒ହୀତ୍ଯା॑ହୈ॒ତାଭି॒ର୍ଵା ଇ॒ମେ ଲୋ॒କା ଵିଧୃ॑ତା॒ ଯଦେ॒ତା ଉ॑ପ॒ଦଧା᳚ତ୍ଯେ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନାଂ॒-ଵିଁଧୃ॑ତ୍ଯୈ ସ୍ଵଯମାତୃ॒ଣ୍ଣା ଉ॑ପ॒ଧାଯ॑ ହିରଣ୍ଯେଷ୍ଟ॒କା ଉପ॑ଦଧାତୀ॒ମେ ଵୈ ଲୋ॒କା-ସ୍ସ୍ଵ॑ଯମାତୃ॒ଣ୍ଣା ଜ୍ଯୋତି॒ର୍॒ହିର॑ଣ୍ଯଂ॒-ଯଁ-ଥ୍ସ୍ଵ॑ଯମାତୃ॒ଣ୍ଣା ଉ॑ପ॒ଧାଯ॑ [ଉ॑ପ॒ଧାଯ॑, ହି॒ର॒ଣ୍ଯେ॒ଷ୍ଟ॒କା ଉ॑ପ॒ଦଧା॑ତୀ॒-] 25

ହିରଣ୍ଯେଷ୍ଟ॒କା ଉ॑ପ॒ଦଧା॑ତୀ॒ମା-ନେ॒ଵୈତାଭି॑-ର୍ଲୋ॒କା-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମତଃ କୁରୁ॒ତେ-ଽଥୋ॑ ଏ॒ତାଭି॑ରେ॒ଵାସ୍ମା॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ ପ୍ର ଭା᳚ନ୍ତି॒ ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ସୂର୍ଯେ॒ ରୁଚ॑ ଉଦ୍ଯ॒ତୋ ଦିଵ॑ମାତ॒ନ୍ଵନ୍ତି॑ ର॒ଶ୍ମିଭିଃ॑ । ତାଭି॒-ସ୍ସର୍ଵା॑ଭୀ ରୁ॒ଚେ ଜନା॑ଯ ନସ୍କୃଧି ॥ ଯା ଵୋ॑ ଦେଵା॒-ସ୍ସୂର୍ଯେ॒ ରୁଚୋ॒ ଗୋଷ୍ଵଶ୍ଵେ॑ଷୁ॒ ଯା ରୁଚଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରା᳚ଗ୍ନୀ॒ ତାଭି॒-ସ୍ସର୍ଵା॑ଭୀ॒ ରୁଚ॑-ନ୍ନୋ ଧତ୍ତ ବୃହସ୍ପତେ ॥ ରୁଚ॑ନ୍ନୋ ଧେହି [ଧେହି, ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣେଷୁ॒ ରୁଚ॒ଗ୍ଂ॒] 26

ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣେଷୁ॒ ରୁଚ॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜ॑ସୁ ନସ୍କୃଧି । ରୁଚଂ॑-ଵିଁ॒ଶ୍ଯେ॑ଷୁ ଶୂ॒ଦ୍ରେଷୁ॒ ମଯି॑ ଧେହି ରୁ॒ଚା ରୁଚ᳚ମ୍ ॥ ଦ୍ଵେ॒ଧା ଵା ଅ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑କ୍ଯା॒ନସ୍ଯ॒ ଯଶ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛତ୍ଯ॒ଗ୍ନିଂ-ଵାଁ॑ ଚି॒ତମୀ॑ଜା॒ନଂ-ଵାଁ॒ ଯଦେ॒ତା ଆହୁ॑ତୀର୍ଜୁ॒ହୋତ୍ଯା॒ତ୍ମନ୍ନେ॒ଵ ଯଶ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତ ଈଶ୍ଵ॒ରୋ ଵା ଏ॒ଷ ଆର୍ତି॒ମାର୍ତୋ॒ର୍ଯୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॒ନ୍ଵନ୍ନ॑ଧି॒ କ୍ରାମ॑ତି॒ ତତ୍ତ୍ଵା॑ ଯାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵନ୍ଦ॑ମାନ॒ ଇତି॑ ଵାରୁ॒ଣ୍ଯର୍ଚା [ଇତି॑ ଵାରୁ॒ଣ୍ଯର୍ଚା, ଜୁ॒ହୁ॒ଯା॒ଚ୍ଛାନ୍ତି॑-] 27

ଜୁ॑ହୁଯା॒ଚ୍ଛାନ୍ତି॑-ରେ॒ଵୈଷା ଽଗ୍ନେର୍ଗୁପ୍ତି॑ରା॒ତ୍ମନୋ॑ ହ॒ଵିଷ୍କୃ॑ତୋ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଯୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ଯଥା॒ ଵୈ ହ॒ଵି-ସ୍ସ୍କନ୍ଦ॑ତ୍ଯେ॒ଵଂ-ଵାଁ ଏ॒ଷ ସ୍କ॑ନ୍ଦତି॒ ଯୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॒ତ୍ଵା ସ୍ତ୍ରିଯ॑ମୁ॒ପୈତି॑ ମୈତ୍ରାଵରୁ॒ଣ୍ଯା-ଽଽମିକ୍ଷ॑ଯା ଯଜେତ ମୈତ୍ରାଵରୁ॒ଣତା॑-ମେ॒ଵୋପୈ᳚ତ୍ଯା॒ତ୍ମନୋ ଽସ୍କ॑ନ୍ଦାଯ॒ ଯୋ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିମୃ॑ତୁ॒ସ୍ଥାଂ-ଵେଁଦ॒ର୍ତୁର୍-ଋ॑ତୁରସ୍ମୈ॒ କଲ୍ପ॑ମାନ ଏତି॒ ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ ତି॑ଷ୍ଠତି ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍- [ଵା ଅ॒ଗ୍ନିଃ, ଋ॒ତୁ॒ସ୍ଥା-ସ୍ତସ୍ଯ॑] 28

-ଋ॑ତୁ॒ସ୍ଥା-ସ୍ତସ୍ଯ॑ ଵସ॒ନ୍ତ-ଶ୍ଶିରୋ᳚ ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମୋ ଦକ୍ଷି॑ଣଃ ପ॒କ୍ଷୋ ଵ॒ର୍॒ଷାଃ ପୁଚ୍ଛଗ୍ଂ॑ ଶ॒ରଦୁତ୍ତ॑ରଃ ପ॒କ୍ଷୋ ହେ॑ମ॒ନ୍ତୋ ମଦ୍ଧ୍ଯ॑-ମ୍ପୂର୍ଵପ॒କ୍ଷା-ଶ୍ଚିତ॑ଯୋ¶ପ॒କ୍ଷାଃ ପୁରୀ॑ଷ-ମହୋରା॒ତ୍ରାଣୀଷ୍ଟ॑କା ଏ॒ଷ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍-ଋ॑ତୁ॒ସ୍ଥା ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ର୍ତୁର୍-ଋ॑ତୁରସ୍ମୈ॒ କଲ୍ପ॑ମାନ ଏତି॒ ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ ତି॑ଷ୍ଠତି ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵା ଏ॒ତ-ଞ୍ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯ॑କାମୋ॒ ନ୍ଯ॑ଧତ୍ତ॒ ତତୋ॒ ଵୈ ସ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯ॑ମଗଚ୍ଛ॒ଦ୍ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯ॑ମେ॒ଵ ଗ॑ଚ୍ଛତି ॥ 29 ॥

(ପୃ॒ଥି॒ଵୀଂ-ଯଁ॑ଚ୍ଛ॒ - ଯ-ଥ୍ସ୍ଵ॑ଯମାତୃ॒ଣ୍ଣା ଉ॑ପ॒ଧାଯ॑ - ଧେହ୍ଯୃ॒ - ଚା - ଗ୍ନି - ଶ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ - ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 6)

ଯଦାକୂ॑ତା-ଥ୍ସ॒ମସୁ॑ସ୍ରୋଦ୍ଧୃ॒ଦୋ ଵା॒ ମନ॑ସୋ ଵା॒ ସମ୍ଭୃ॑ତ॒-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॑ଷୋ ଵା । ତମନୁ॒ ପ୍ରେହି॑ ସୁକୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କଂ-ଯଁତ୍ରର୍ଷ॑ଯଃ ପ୍ରଥମ॒ଜା ଯେ ପୁ॑ରା॒ଣାଃ ॥ ଏ॒ତଗ୍ଂ ସ॑ଧସ୍ଥ॒ ପରି॑ ତେ ଦଦାମି॒ ଯମା॒ଵହା᳚ଚ୍ଛେଵ॒ଧି-ଞ୍ଜା॒ତଵେ॑ଦାଃ । ଅ॒ନ୍ଵା॒ଗ॒ନ୍ତା ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତିର୍ଵୋ॒ ଅତ୍ର॒ ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ମ॑ ଜାନୀତ ପର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମନ୍ନ୍ ॥ ଜା॒ନୀ॒ତାଦେ॑ନ-ମ୍ପର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମ॒-ନ୍ଦେଵା᳚-ସ୍ସଧସ୍ଥା ଵି॒ଦ ରୂ॒ପମ॑ସ୍ଯ । ଯଦା॒ଗଚ୍ଛା᳚- [ଯଦା॒ଗଚ୍ଛା᳚ତ୍, ପ॒ଥିଭି॑-ର୍ଦେଵ॒ଯାନୈ॑] 30

-ତ୍ପ॒ଥିଭି॑-ର୍ଦେଵ॒ଯାନୈ॑-ରିଷ୍ଟାପୂ॒ର୍ତେ କୃ॑ଣୁତା-ଦା॒ଵି-ର॑ସ୍ମୈ ॥ ସ-ମ୍ପ୍ର ଚ୍ଯ॑ଵଦ୍ଧ୍ଵ॒-ମନୁ॒ ସ-ମ୍ପ୍ର ଯା॒ତାଗ୍ନେ॑ ପ॒ଥୋ ଦେ॑ଵ॒ଯାନା᳚ନ୍ କୃଣୁଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଅ॒ସ୍ମିନ୍-ଥ୍ସ॒ଧସ୍ଥେ॒ ଅଦ୍ଧ୍ଯୁତ୍ତ॑ରସ୍ମି॒ନ୍ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେଵା॒ ଯଜ॑ମାନଶ୍ଚ ସୀଦତ ॥ ପ୍ର॒ସ୍ତ॒ରେଣ॑ ପରି॒ଧିନା᳚ ସ୍ରୁ॒ଚା ଵେଦ୍ଯା॑ ଚ ବ॒ର୍॒ହିଷା᳚ । ଋ॒ଚେମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ॑ ଵହ॒ ସୁଵ॑ର୍ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ଗନ୍ତ॑ଵେ ॥ ଯଦି॒ଷ୍ଟଂ-ଯଁ-ତ୍ପ॑ରା॒ଦାନଂ॒-ଯଁଦ୍ଦ॒ତ୍ତଂ-ଯାଁ ଚ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା । ତ- [ତତ୍, ଅ॒ଗ୍ନି-] 31

-ଦ॒ଗ୍ନି-ର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵକର୍ମ॒ଣ-ସ୍ସୁଵ॑ର୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ନୋ ଦଧତ୍ ॥ ଯେନା॑ ସ॒ହସ୍ରଂ॒-ଵଁହ॑ସି॒ ଯେନା᳚ଗ୍ନେ ସର୍ଵଵେଦ॒ସମ୍ । ତେନେ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ॑ ଵହ॒ ସୁଵ॑ର୍ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ଗନ୍ତ॑ଵେ ॥ ଯେନା᳚ଗ୍ନେ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା ଯୁ॒କ୍ତା ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଵଁହ॑ନ୍ତ୍ଯୃ॒ତ୍ଵିଜଃ॑ । ତେନେ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ॑ ଵହ॒ ସୁଵ॑ର୍ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ଗନ୍ତ॑ଵେ ॥ ଯେନା᳚-ଽଗ୍ନେ ସୁ॒କୃତଃ॑ ପ॒ଥା ମଧୋ॒ର୍ଧାରା᳚ ଵ୍ଯାନ॒ଶୁଃ । ତେନେ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ॑ ଵହ॒ ସୁଵ॑ର୍ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ଗନ୍ତ॑ଵେ ॥ ଯତ୍ର॒ ଧାରା॒ ଅନ॑ପେତା॒ ମଧୋ᳚ର୍ଘୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଚ॒ ଯାଃ । ତଦ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵକର୍ମ॒ଣ-ସ୍ସୁଵ॑ର୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ନୋ ଦଧତ୍ ॥ 32 ॥

(ଆ॒ଗଚ୍ଛା॒ତ୍ - ତ - ଦ୍ଵଯା॑ନ॒ଶୁ ସ୍ତେନେ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ॑ ଵହ॒ ସୁଵ॑ର୍ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ଗନ୍ତ॑ଵେ॒ - ଚତୁ॑ର୍ଦଶ ଚ) (ଅ. 7)

ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ମିଧୋ॒ ଯାନି॒ ଧାମ॒ ଯା ଜି॒ହ୍ଵା ଜା॑ତଵେଦୋ॒ ଯୋ ଅ॒ର୍ଚିଃ । ଯେ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ମେ॒ଡଯୋ॒ ଯ ଇନ୍ଦ॑ଵ॒ସ୍ତେଭି॑ରା॒ତ୍ମାନ॑-ଞ୍ଚିନୁହି ପ୍ରଜା॒ନନ୍ନ୍ ॥ ଉ॒ଥ୍ସ॒ନ୍ନ॒ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନିଃ କିଂ-ଵାଁ-ଽହୈ॒ତସ୍ଯ॑ କ୍ରି॒ଯତେ॒ କିଂ-ଵାଁ॒ ନ ଯଦ୍ଵା ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁ-ର॒ଗ୍ନେଶ୍ଚି॒ନ୍ଵନ୍ନ॑-ନ୍ତ॒ରେତ୍ଯା॒ତ୍ମନୋ॒ ଵୈ ତଦ॒ନ୍ତରେ॑ତି॒ ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ମିଧୋ॒ ଯାନି॒ [ସ॒ମିଧୋ॒ ଯାନି॑, ଧାମେତ୍ଯା॑ହୈ॒ଷା] 33

ଧାମେତ୍ଯା॑ହୈ॒ଷା ଵା ଅ॒ଗ୍ନେ-ସ୍ସ୍ଵ॑ଯ-ଞ୍ଚି॒ତିର॒ଗ୍ନିରେ॒ଵ ତଦ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୋତି॒ ନାଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁରା॒ତ୍ମନୋ॒-ଽନ୍ତରେ॑ତି॒ ଚତ॑ସ୍ର॒ ଆଶାଃ॒ ପ୍ରଚ॑ରନ୍ତ୍ଵ॒ଗ୍ନଯ॑ ଇ॒ମ-ନ୍ନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନ॑ଯତୁ ପ୍ରଜା॒ନନ୍ନ୍ । ଘୃ॒ତ-ମ୍ପିନ୍ଵ॑ନ୍ନ॒ଜରଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ଵୀର॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ ସ॒ମି-ଦ୍ଭ॑ଵ॒ତ୍ଯାହୁ॑ତୀନାମ୍ ॥ ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗାଯ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଲୋ॒କାଯୋପ॑ ଧୀଯତେ॒ ଯ-ତ୍କୂ॒ର୍ମଶ୍ଚତ॑ସ୍ର॒ ଆଶାଃ॒ ପ୍ର ଚ॑ରନ୍ତ୍ଵ॒ଗ୍ନଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ [ଇତ୍ଯା॑ହ, ଦିଶ॑ ଏ॒ଵୈତେନ॒] 34

ଦିଶ॑ ଏ॒ଵୈତେନ॒ ପ୍ର ଜା॑ନାତୀ॒ମ-ନ୍ନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନ॑ଯତୁ ପ୍ରଜା॒ନନ୍ନିତ୍ଯା॑ହ ସୁଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯା॒ଭିନୀ᳚ତ୍ଯୈ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ସ॒ମି-ଦ୍ଭ॑ଵ॒ତ୍ଯାହୁ॑ତୀନା॒-ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵୈ ଦେ॒ଵା-ସ୍ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ଯ॒ନ୍॒ ଯ-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ୍ଵତ୍ଯୋପ॒ଦଧା॑ତି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନିସ୍ତସ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ॒ଶଵ॒-ଶ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ରୂ॒ପଗ୍ଂ ସର୍ଵା॒ନ୍॒ ଵର୍ଣା॒ନିଷ୍ଟ॑କାନା-ଙ୍କୁର୍ଯା-ଦ୍ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂନ୍ ଛନ୍ଦା॒ଗ୍॒ସ୍ଯଵ॑ ରୁ॒ନ୍ଧେ-ଽଥୋ᳚ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପ॒ଶୁଭ୍ଯ॒-ଶ୍ଛନ୍ଦୋ᳚ଭ୍ଯୋ ଽଵ॒ରୁଦ୍ଧ୍ଯ॑ ଚିନୁତେ ॥ 35 ॥

(ଯାନ୍ଯ॒ - ଗ୍ନଯ॒ ଇତ୍ଯା॒ହେ - ଷ୍ଟ॑କାନା॒ଗ୍ଂ॒ - ଷୋଡ॑ଶ ଚ) (ଅ. 8)

ମଯି॑ ଗୃହ୍ଣା॒ମ୍ଯଗ୍ରେ॑ ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ରା॒ଯସ୍ପୋଷା॑ଯ ସୁପ୍ରଜା॒ସ୍ତ୍ଵାଯ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ଯା॑ଯ । ମଯି॑ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମଯି॒ ଵର୍ଚୋ॑ ଦଧା॒ମ୍ଯରି॑ଷ୍ଟା-ସ୍ସ୍ଯାମ ତ॒ନୁଵା॑ ସୁ॒ଵୀରାଃ᳚ ॥ ଯୋ ନୋ॑ ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପି॑ତରୋ ହୃ॒ଥ୍ସ୍ଵ॑ନ୍ତରମ॑ର୍ତ୍ଯୋ॒ ମର୍ତ୍ଯାଗ୍ଂ॑ ଆଵି॒ଵେଶ॑ । ତମା॒ତ୍ମ-ନ୍ପରି॑ ଗୃହ୍ଣୀମହେ ଵ॒ଯ-ମ୍ମା ସୋ ଅ॒ସ୍ମାଗ୍ଂ ଅ॑ଵ॒ହାଯ॒ ପରା॑ ଗାତ୍ ॥ ଯଦ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁରା॒ତ୍ମନ୍ନ॒ଗ୍ନିମ-ଗୃ॑ହୀତ୍ଵା॒-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ଯାଦ୍ଯୋ᳚-ଽସ୍ଯ॒ ସ୍ଵୋ᳚-ଽଗ୍ନିସ୍ତମପି॒ [ସ୍ଵୋ᳚-ଽଗ୍ନିସ୍ତମପି॑, ଯଜ॑ମାନାଯ] 36

ଯଜ॑ମାନାଯ ଚିନୁଯାଦ॒ଗ୍ନି-ଙ୍ଖଲୁ॒ ଵୈ ପ॒ଶଵୋ-ଽନୂପ॑ ତିଷ୍ଠନ୍ତେ-ଽପ॒କ୍ରାମୁ॑କା ଅସ୍ମା-ତ୍ପ॒ଶଵଃ॑ ସ୍ଯୁ॒ର୍ମଯି॑ ଗୃହ୍ଣା॒ମ୍ଯଗ୍ରେ॑ ଅ॒ଗ୍ନିମିତ୍ଯା॑ହା॒-ଽଽତ୍ମନ୍ନେ॒ଵ ସ୍ଵମ॒ଗ୍ନି-ନ୍ଦା॑ଧାର॒ ନାସ୍ମା᳚-ତ୍ପ॒ଶଵୋ-ଽପ॑ କ୍ରାମନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ ଯନ୍ମୃଚ୍ଚା-ଽଽପ॑ଶ୍ଚା॒ଗ୍ନେ-ର॑ନା॒ଦ୍ଯ-ମଥ॒ କସ୍ମା᳚ନ୍ମୃ॒ଦା ଚା॒ଦ୍ଭିଶ୍ଚା॒-ଽଗ୍ନିଶ୍ଚୀ॑ଯତ॒ ଇତି॒ ଯଦ॒ଦ୍ଭି-ସ୍ସଂ॒-ଯୌଁ- [ଯଦ॒ଦ୍ଭି-ସ୍ସଂ॒-ଯୌଁତି॑, ଆପୋ॒ ଵୈ] 37

-ତ୍ଯାପୋ॒ ଵୈ ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଦେ॒ଵତା॑ଭିରେ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସଗ୍ଂ ସୃ॑ଜତି॒ ଯନ୍ମୃ॒ଦା ଚି॒ନୋତୀ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରୋ᳚-ଽଗ୍ନିନୈ॒ଵ ତଦ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୋତି ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ ଯନ୍ମୃ॒ଦା ଚା॒ଦ୍ଭିଶ୍ଚା॒ଗ୍ନିଶ୍ଚୀ॒ଯତେ-ଽଥ॒ କସ୍ମା॑ଦ॒ଗ୍ନିରୁ॑ଚ୍ଯତ॒ ଇତି॒ ଯଚ୍ଛନ୍ଦୋ॑ଭି-ଶ୍ଚି॒ନୋତ୍ଯ॒ଗ୍ନଯୋ॒ ଵୈ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ତସ୍ମା॑ଦ॒ଗ୍ନିରୁ॑ଚ୍ଯ॒ତେ-ଽଥୋ॑ ଇ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରୋ ଯ- [ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରୋ ଯତ୍, ମୃ॒ଦା ଚି॒ନୋତି॒] 38

-ନ୍ମୃ॒ଦା ଚି॒ନୋତି॒ ତସ୍ମା॑ଦ॒ଗ୍ନିରୁ॑ଚ୍ଯତେ ହିରଣ୍ଯେଷ୍ଟ॒କା ଉପ॑ ଦଧାତି॒ ଜ୍ଯୋତି॒ର୍ଵୈ ହିର॑ଣ୍ଯ॒-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ରେ॒ଵା-ଽସ୍ମି॑-ନ୍ଦଧା॒ତ୍ଯଥୋ॒ ତେଜୋ॒ ଵୈ ହିର॑ଣ୍ଯ॒-ନ୍ତେଜ॑ ଏ॒ଵା-ଽଽତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ଯୋ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ସ॒ର୍ଵତୋ॑ମୁଖ-ଞ୍ଚିନୁ॒ତେ ସର୍ଵା॑ସୁ ପ୍ର॒ଜାସ୍ଵନ୍ନ॑ମତ୍ତି॒ ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ॒-ଽଭି ଜ॑ଯତି ଗାଯ॒ତ୍ରୀ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦୁପ॑ ଦଧାତି ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭ॑-ନ୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତୋ ଜଗ॑ତୀ-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚାଦ॑ନୁ॒ଷ୍ଟୁଭ॑ମୁତ୍ତର॒ତଃ ପ॒ଙ୍କ୍ତି-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯ॑ ଏ॒ଷ ଵା ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ॒ର୍ଵତୋ॑ମୁଖ॒ସ୍ତଂ-ଯଁ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାଗ୍ଶ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ସର୍ଵା॑ସୁ ପ୍ର॒ଜାସ୍ଵନ୍ନ॑ମତ୍ତି॒ ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ॒-ଽଭି ଜ॑ଯ॒ତ୍ଯଥୋ॑ ଦି॒ଶ୍ଯେ॑ଵ ଦିଶ॒-ମ୍ପ୍ର ଵ॑ଯତି॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଦି॒ଶି ଦି-କ୍ପ୍ରୋତା᳚ ॥ 39 ॥

(ଅପି॑-ସଂ॒ଯୌଁତି॑-ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରୋ ଯ-ଦେ॒ଷ ଵୈ-ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 9)

ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର॒ଗ୍ନି-ମ॑ସୃଜତ॒ ସୋ᳚-ଽସ୍ମା-ଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟଃ ପ୍ରା-ମ୍ପ୍ରା-ଽଦ୍ର॑ଵ॒-ତ୍ତସ୍ମା॒ ଅଶ୍ଵ॒-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯା᳚ସ୍ଯ॒-ଥ୍ସ ଦ॑କ୍ଷି॒ଣା-ଽଽଵ॑ର୍ତତ॒ ତସ୍ମୈ॑ ଵୃ॒ଷ୍ଣି-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯା᳚ସ୍ଯ॒-ଥ୍ସ ପ୍ର॒ତ୍ଯଙ୍ଙା-ଽଵ॑ର୍ତତ॒ ତସ୍ମା॑ ଋଷ॒ଭ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯା᳚ସ୍ଯ॒-ଥ୍ସ ଉଦ॒ଙ୍ଙା-ଽଵ॑ର୍ତତ॒ ତସ୍ମୈ॑ ବ॒ସ୍ତ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯା᳚ସ୍ଯ॒-ଥ୍ସ ଊ॒ର୍ଧ୍ଵୋ᳚-ଽଦ୍ରଵ॒-ତ୍ତସ୍ମୈ॒ ପୁରୁ॑ଷ॒-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯା᳚ସ୍ଯ॒ଦ୍ଯ-ତ୍ପ॑ଶୁଶୀ॒ର୍॒ଷାଣ୍ଯୁ॑ପ॒ଦଧା॑ତି ସ॒ର୍ଵତ॑ ଏ॒ଵୈନ॑- [ଏ॒ଵୈନ᳚ମ୍, ଅ॒ଵ॒ରୁଦ୍ଧ୍ଯ॑ ଚିନୁତ] 40

-ମଵ॒ରୁଦ୍ଧ୍ଯ॑ ଚିନୁତ ଏ॒ତା ଵୈ ପ୍ରା॑ଣ॒ଭୃତ॒-ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑ଷ୍ମତୀ॒ରିଷ୍ଟ॑କା॒ ଯ-ତ୍ପ॑ଶୁଶୀ॒ର୍॒ଷାଣି॒ ଯ-ତ୍ପ॑ଶୁଶୀ॒ର୍॒ଷାଣ୍ଯୁ॑ପ॒ଦଧା॑ତି॒ ତାଭି॑ରେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନୋ॒-ଽମୁଷ୍ମି॑ଁଲ୍ଲୋ॒କେ ପ୍ରାଣି॒ତ୍ଯଥୋ॒ ତାଭି॑ରେ॒ଵାସ୍ମା॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ ପ୍ର ଭା᳚ନ୍ତି ମୃ॒ଦା-ଽଭି॒ଲିପ୍ଯୋପ॑ ଦଧାତି ମେଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ୍ଵାଯ॑ ପ॒ଶୁର୍ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନିରନ୍ନ॑-ମ୍ପ॒ଶଵ॑ ଏ ॒ଷ ଖଲୁ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଯ-ତ୍ପ॑ଶୁଶୀ॒ର୍॒ଷାଣି॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ॒ କନୀ॑ଯୋ॒-ଽସ୍ଯା-ଽନ୍ନଗ୍ଗ୍॑ - [କନୀ॑ଯୋ॒-ଽସ୍ଯା-ଽନ୍ନ᳚ମ୍, ସ୍ଯା॒ଦିତି॑] 41

ସ୍ଯା॒ଦିତି॑ ସନ୍ତ॒ରା-ନ୍ତସ୍ଯ॑ ପଶୁଶୀ॒ର୍॒ଷାଣ୍ଯୁପ॑ ଦଦ୍ଧ୍ଯା॒-ତ୍କନୀ॑ଯ ଏ॒ଵାସ୍ଯାନ୍ନ॑-ମ୍ଭଵତି॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ ସ॒ମାଵ॑ଦ॒ସ୍ଯାନ୍ନଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଯା॒ଦିତି॑ ମଦ୍ଧ୍ଯ॒ତସ୍ତସ୍ଯୋପ॑ ଦଦ୍ଧ୍ଯା-ଥ୍ସ॒ମାଵ॑-ଦେ॒ଵାସ୍ଯାନ୍ନ॑-ମ୍ଭଵତି॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ॒ ଭୂଯୋ॒-ଽସ୍ଯା-ଽନ୍ନଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଯା॒ଦିତ୍ଯନ୍ତେ॑ଷୁ॒ ତସ୍ଯ॑ ଵ୍ଯୁ॒ଦୂହ୍ଯୋପ॑ ଦଦ୍ଧ୍ଯାଦନ୍ତ॒ତ ଏ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅନ୍ନ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଭୂଯୋ॒-ଽସ୍ଯାନ୍ନ॑-ମ୍ଭଵତି ॥ 42 ॥

(ଏ॒ନ॒- ମ॒ସ୍ଯାନ୍ନଂ॒ - ଭୂଯୋ॒-ଽସ୍ଯା-ଽନ୍ନ॑-ମ୍ଭଵତି) (ଅ. 10)

ସ୍ତେ॒ଗା-ନ୍ଦଗ୍ଗ୍ଷ୍ଟ୍ରା᳚ଭ୍ଯା-ମ୍ମ॒ଣ୍ଡୂକା॒ନ୍ ଜମ୍ଭ୍ଯେ॑ଭି॒ରାଦ॑କାଂ-ଖା॒ଦେନୋର୍ଜଗ୍ଂ॑ ସଗ୍ଂ ସୂ॒ଦେନା-ଽର॑ଣ୍ଯ॒-ଞ୍ଜାମ୍ବୀ॑ଲେନ॒ ମୃଦ॑-ମ୍ବ॒ର୍ସ୍ଵେ॑ଭି॒-ଶ୍ଶର୍କ॑ରାଭି॒ରଵ॑କା॒ମଵ॑କାଭି॒-ଶ୍ଶର୍କ॑ରାମୁଥ୍ସା॒ଦେନ॑ ଜି॒ହ୍ଵାମ॑ଵକ୍ର॒ନ୍ଦେନ॒ ତାଲୁ॒ଗ୍ଂ॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ-ଞ୍ଜିହ୍ଵା॒ଗ୍ରେଣ॑ ॥ 43 ॥

(ସ୍ତେ॒ଗାନ୍ - ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 11)

ଵାଜ॒ଗ୍ଂ॒ ହନୂ᳚ଭ୍ଯାମ॒ପ ଆ॒ସ୍ଯେ॑ନା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯା-ଞ୍ଛ୍ମଶ୍ରୁ॑ଭି-ରୁପଯା॒ମ-ମଧ॑ରେ॒ଣୋଷ୍ଠେ॑ନ॒ ସଦୁତ୍ତ॑ରେ॒ଣାନ୍ତ॑ରେଣା-ନୂକା॒ଶ-ମ୍ପ୍ର॑କା॒ଶେନ॒ ବାହ୍ଯଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତନଯି॒ତ୍ନୁ-ନ୍ନି॑ର୍ବା॒ଧେନ॑ ସୂର୍ଯା॒ଗ୍ନୀ ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ଭ୍ଯାଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଯୁତୌ॑ କ॒ନାନ॑କାଭ୍ଯାମ॒ଶନି॑-ମ୍ମ॒ସ୍ତିଷ୍କେ॑ଣ॒ ବଲ॑-ମ୍ମ॒ଜ୍ଜଭିଃ॑ ॥ 44 ॥

(ଵାଜ॒-ମ୍ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 12)

କୂ॒ର୍ମା-ଞ୍ଛ॒ଫୈର॒ଚ୍ଛଲା॑ଭିଃ କ॒ପିଞ୍ଜ॑ଲା॒ନ୍ଥ୍ସାମ॒ କୁଷ୍ଠି॑କାଭିର୍ଜ॒ଵ-ଞ୍ଜଙ୍ଘା॑ଭିରଗ॒ଦ-ଞ୍ଜାନୁ॑ଭ୍ଯାଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑-ଙ୍କୁ॒ହାଭ୍ଯା᳚-ମ୍ଭ॒ଯ-ମ୍ପ୍ର॑ଚା॒ଲାଭ୍ଯା॒-ଙ୍ଗୁହୋ॑ପପ॒କ୍ଷାଭ୍ଯା॑-ମ॒ଶ୍ଵିନା॒ଵଗ୍ଂ ସା᳚ଭ୍ଯା॒ମଦି॑ତିଗ୍ଂ ଶୀ॒ର୍ଷ୍ଣା ନିର୍-ଋ॑ତି॒-ନ୍ନିର୍ଜା᳚ଲ୍ମକେନ ଶୀ॒ର୍ଷ୍ଣା ॥ 45 ॥

(କୂ॒ର୍ମାନ୍-ତ୍ରଯୋ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 13)

ଯୋକ୍ତ୍ର॒-ଙ୍ଗୃଦ୍ଧ୍ରା॑ଭିର୍ଯୁ॒ଗମାନ॑ତେନ ଚି॒ତ୍ତ-ମ୍ମନ୍ଯା॑ଭି-ସ୍ସଙ୍କ୍ରୋ॒ଶା-ନ୍ପ୍ରା॒ଣୈଃ ପ୍ର॑କା॒ଶେନ॒ ତ୍ଵଚ॑-ମ୍ପରାକା॒ଶେନାନ୍ତ॑ରା-ମ୍ମ॒ଶକା॒ନ୍ କେଶୈ॒ରିନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵପ॑ସା॒ ଵହେ॑ନ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତିଗ୍ଂ॑ ଶକୁନିସା॒ଦେନ॒ ରଥ॑ମୁ॒ଷ୍ଣିହା॑ଭିଃ ॥ 46 ॥

(ଯୋକ୍ତ୍ର॒ - ମେକ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 14)

ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ॒ ଶ୍ରୋଣୀ᳚ଭ୍ଯାମିନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ଶି॑ଖ॒ଣ୍ଡାଭ୍ଯା॒-ମିନ୍ଦ୍ରା॒ବୃହ॒ସ୍ପତୀ॑ ଊ॒ରୁଭ୍ଯା॒ମିନ୍ଦ୍ରା॒ଵିଷ୍ଣୂ॑ ଅଷ୍ଠୀ॒ଵଦ୍ଭ୍ଯାଗ୍ଂ॑ ସଵି॒ତାର॒-ମ୍ପୁଚ୍ଛେ॑ନ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵାଞ୍ଛେପେ॑ନା-ଫ୍ସ॒ରସୋ॑ ମୁ॒ଷ୍କାଭ୍ଯା॒-ମ୍ପଵ॑ମାନ-ମ୍ପା॒ଯୁନା॑ ପ॒ଵିତ୍ର॒-ମ୍ପୋତ୍ରା᳚ଭ୍ଯାମା॒କ୍ରମ॑ଣଗ୍ଗ୍ ସ୍ଥୂ॒ରାଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପ୍ରତି॒କ୍ରମ॑ଣ॒-ଙ୍କୁଷ୍ଠା᳚ଭ୍ଯାମ୍ ॥ 47 ॥

(ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ॒ - ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 15)

ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ କ୍ରୋ॒ଡୋ ଽଦି॑ତ୍ଯୈ ପାଜ॒ସ୍ଯ॑-ନ୍ଦି॒ଶା-ଞ୍ଜ॒ତ୍ରଵୋ॑ ଜୀ॒ମୂତା᳚ନ୍ ହୃଦଯୌପ॒ଶାଭ୍ଯା॑-ମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ପୁରି॒ତତା॒ ନଭ॑ ଉଦ॒ର୍ଯେ॑ଣେନ୍ଦ୍ରା॒ଣୀ-ମ୍ପ୍ଲୀ॒ହ୍ନା ଵ॒ଲ୍ମୀକା᳚ନ୍ କ୍ଲୋ॒ମ୍ନା ଗି॒ରୀ-ନ୍ପ୍ଲା॒ଶିଭିଃ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରମୁ॒ଦରେ॑ଣ ଵୈଶ୍ଵାନ॒ର-ମ୍ଭସ୍ମ॑ନା ॥ 48 ॥

(ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ - ଦ୍ଵାଵି॑ଶତିଃ॒) (ଅ. 16)

ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ଵ॑ନି॒ଷ୍ଠୁର॑ନ୍ଧା॒ହେ-ସ୍ସ୍ଥୂ॑ରଗୁ॒ଦା ସ॒ର୍ପା-ନ୍ଗୁଦା॑ଭିର୍-ଋ॒ତୂ-ନ୍ପୃ॒ଷ୍ଟୀଭି॒ର୍ଦିଵ॑-ମ୍ପୃ॒ଷ୍ଠେନ॒ ଵସୂ॑ନା-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମା କୀକ॑ସା ରୁ॒ଦ୍ରାଣା᳚-ନ୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯା॑ ଽଽଦି॒ତ୍ଯାନା᳚-ନ୍ତୃ॒ତୀଯା ଽଙ୍ଗି॑ରସା-ଞ୍ଚତୁ॒ର୍ଥୀ ସା॒ଦ୍ଧ୍ଯାନା᳚-ମ୍ପଞ୍ଚ॒ମୀ ଵିଶ୍ଵେ॑ଷା-ନ୍ଦେ॒ଵାନାଗ୍ଂ॑ ଷ॒ଷ୍ଠୀ ॥ 49 ॥

(ପୂ॒ଷ୍ଣ - ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 17)

ଓଜୋ᳚ ଗ୍ରୀ॒ଵାଭି॒-ର୍ନିର୍-ଋ॑ତିମ॒ସ୍ଥଭି॒ରିନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵପ॑ସା॒ ଵହେ॑ନ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॑ ଵିଚ॒ଲ-ସ୍ସ୍କ॒ନ୍ଧୋ॑ ଽହୋରା॒ତ୍ରଯୋ᳚ର୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯୋ᳚ ଽର୍ଧମା॒ସାନା᳚-ନ୍ତୃ॒ତୀଯୋ॑ ମା॒ସା-ଞ୍ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥ ଋ॑ତୂ॒ନା-ମ୍ପ॑ଞ୍ଚ॒ମ-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ଯ॑ ଷ॒ଷ୍ଠଃ ॥ 50 ॥

(ଓଜୋ॑ - ଵିଗ୍ଂଶ॒ତିଃ) (ଅ. 18)

ଆ॒ନ॒ନ୍ଦ-ନ୍ନ॒ନ୍ଦଥୁ॑ନା॒ କାମ॑-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯା॒ସାଭ୍ଯା᳚-ମ୍ଭ॒ଯଗ୍ଂ ଶି॑ତୀ॒ମଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପ୍ର॒ଶିଷ॑-ମ୍ପ୍ରଶା॒ସାଭ୍ଯାଗ୍ଂ॑ ସୂର୍ଯାଚନ୍ଦ୍ର॒ମସୌ॒ ଵୃକ୍ଯା᳚ଭ୍ଯାଗ୍ ଶ୍ଯାମଶବ॒ଲୌ ମତ॑ସ୍ନାଭ୍ଯାଂ॒-ଵ୍ଯୁଁ॑ଷ୍ଟିଗ୍ଂ ରୂ॒ପେଣ॒ ନିମ୍ରୁ॑କ୍ତି॒ମରୂ॑ପେଣ ॥ 51 ॥

(ଆ॒ନ॒ନ୍ଦଗ୍ଂ - ଷୋଡ॑ଶ) (ଅ. 19)

ଅହ॑ର୍ମା॒ଗ୍ଂ॒ସେନ॒ ରାତ୍ରି॒-ମ୍ପୀଵ॑ସା॒-ଽପୋ ଯୂ॒ଷେଣ॑ ଘୃ॒ତଗ୍ଂ ରସେ॑ନ॒ ଶ୍ଯାଂ-ଵଁସ॑ଯା ଦୂ॒ଷୀକା॑ଭିର୍-ହ୍ରା॒ଦୁନି॒-ମଶ୍ରୁ॑ଭିଃ॒ ପୃଷ୍ଵା॒-ନ୍ଦିଵଗ୍ଂ॑ ରୂ॒ପେଣ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି॒ ପ୍ରତି॑ରୂପେଣ ପୃଥି॒ଵୀ-ଞ୍ଚର୍ମ॑ଣା ଛ॒ଵୀ-ଞ୍ଛ॒ଵ୍ଯୋ॑ ପାକୃ॑ତାଯ॒ ସ୍ଵାହା ଽଽଲ॑ବ୍ଧାଯ॒ ସ୍ଵାହା॑ ହୁ॒ତାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 52 ॥

(ଅହ॑ର॒ - ଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 20)

ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପ॑କ୍ଷ॒ତି-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯୈ॒ ନିପ॑କ୍ଷତି॒-ସ୍ସୋମ॑ସ୍ଯ ତୃ॒ତୀଯା॒-ଽପା-ଞ୍ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥ୍ଯୋଷ॑ଧୀନା-ମ୍ପଞ୍ଚ॒ମୀ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ଯ॑ ଷ॒ଷ୍ଠୀ ମ॒ରୁତାଗ୍ଂ॑ ସପ୍ତ॒ମୀ ବୃହ॒ସ୍ପତେ॑ରଷ୍ଟ॒ମୀ ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ନଵ॒ମୀ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ଦଶ॒ମୀନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯୈକାଦ॒ଶୀ ଵିଶ୍ଵେ॑ଷା-ନ୍ଦେ॒ଵାନା᳚-ନ୍ଦ୍ଵାଦ॒ଶୀ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋଃ ପା॒ର୍ଶ୍ଵଂ-ଯଁ॒ମସ୍ଯ॑ ପାଟୂ॒ରଃ ॥ 53 ॥

(ଅ॒ଗ୍ନେ-ରେକା॒ନ୍ନ ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶତ୍) (ଅ. 21)

ଵା॒ଯୋଃ ପ॑କ୍ଷ॒ତି-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତୋ॒ ନିପ॑କ୍ଷତି-ଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସ-ସ୍ତୃ॒ତୀଯା॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣା-ଞ୍ଚତୁ॒ର୍ଥୀ ସ॑ଵି॒ତୁଃ ପ॑ଞ୍ଚ॒ମୀ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॑ ଷ॒ଷ୍ଠୀ ସ॒ର୍ପାଣାଗ୍ଂ॑ ସପ୍ତ॒ମ୍ଯ॑ର୍ଯ॒ମ୍ଣୋ᳚-ଽଷ୍ଟ॒ମୀ ତ୍ଵଷ୍ଟୁ॑ର୍ନଵ॒ମୀ ଧା॒ତୁର୍ଦ॑ଶ॒ମୀନ୍ଦ୍ରା॒ଣ୍ଯା ଏ॑କାଦ॒ଶ୍ଯଦି॑ତ୍ଯୈ ଦ୍ଵାଦ॒ଶୀ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋଃ ପା॒ର୍ଶ୍ଵଂ-ଯଁ॒ମ୍ଯୈ॑ ପାଟୂ॒ରଃ ॥ 54 ॥

(ଵା॒ଯୋ - ର॒ଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 22)

ପନ୍ଥା॑ମନୂ॒ଵୃଗ୍ଭ୍ଯା॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ॑ତିଗ୍ଗ୍ ସ୍ନାଵ॒ନ୍ଯା᳚ଭ୍ଯା॒ଗ୍ଂ॒ ଶୁକା᳚-ନ୍ପି॒ତ୍ତେନ॑ ହରି॒ମାଣଂ॑-ଯଁ॒କ୍ନା ହଲୀ᳚କ୍ଷ୍ଣା-ନ୍ପାପଵା॒ତେନ॑ କୂ॒ଶ୍ମାଞ୍ଛକ॑ଭି-ଶ୍ଶଵ॒ର୍ତାନୂଵ॑ଦ୍ଧ୍ଯେନ॒ ଶୁନୋ॑ ଵି॒ଶସ॑ନେନ ସ॒ର୍ପାନ୍ ଁଲୋ॑ହିତଗ॒ନ୍ଧେନ॒ ଵଯାଗ୍ଂ॑ସି ପକ୍ଵଗ॒ନ୍ଧେନ॑ ପି॒ପୀଲି॑କାଃ ପ୍ରଶା॒ଦେନ॑ ॥ 55 ॥

(ପନ୍ଥାଂ॒ - ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 23)

କ୍ରମୈ॒ରତ୍ଯ॑କ୍ରମୀ-ଦ୍ଵା॒ଜୀ ଵିଶ୍ଵୈ᳚ର୍ଦେ॒ଵୈର୍ଯ॒ଜ୍ଞିଯୈ᳚-ସ୍ସଂଵିଁଦା॒ନଃ । ସ ନୋ॑ ନଯ ସୁକୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କ-ନ୍ତସ୍ଯ॑ ତେ ଵ॒ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵ॒ଧଯା॑ ମଦେମ ॥ 56 ॥

(କ୍ରମୈ॑ - ର॒ଷ୍ଟାଦ॑ଶ) (ଅ. 24)

ଦ୍ଯୌସ୍ତେ॑ ପୃ॒ଷ୍ଠ-ମ୍ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ସ॒ଧସ୍ଥ॑ମା॒ତ୍ମାନ୍ତରି॑କ୍ଷଗ୍ଂ ସମୁ॒ଦ୍ରୋ ଯୋନି॒-ସ୍ସୂର୍ଯ॑ସ୍ତେ॒ ଚକ୍ଷୁ॒ର୍ଵାତଃ॑ ପ୍ରା॒ଣଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର॒-ମ୍ମାସା᳚ଶ୍ଚାର୍ଧମା॒ସାଶ୍ଚ॒ ପର୍ଵା᳚ଣ୍ଯୃ॒ତଵୋଙ୍ଗା॑ନି ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ମ॑ହି॒ମା ॥ 57 ॥

(ଦ୍ଯୌ - ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 25)

ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପ॒ଶୁରା॑ସୀ॒-ତ୍ତେନା॑ଯଜନ୍ତ॒ ସ ଏ॒ତଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ଜଯ॒-ଦ୍ଯସ୍ମି॑ନ୍ନ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ ତେ॑ ଲୋ॒କସ୍ତ-ଞ୍ଜେ᳚ଷ୍ଯ॒ସ୍ଯଥାଵ॑ ଜିଘ୍ର ଵା॒ଯୁଃ ପ॒ଶୁରା॑ସୀ॒-ତ୍ତେନା॑ଯଜନ୍ତ॒ ସ ଏ॒ତଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ଜଯ॒-ଦ୍ଯସ୍ମି॑ନ୍ ଵା॒ଯୁ-ସ୍ସ ତେ॑ ଲୋ॒କସ୍ତସ୍ମା᳚-ତ୍ତ୍ଵା॒-ଽନ୍ତରେ᳚ଷ୍ଯାମି॒ ଯଦି॒ ନାଵ॒ଜିଘ୍ର॑ସ୍ଯାଦି॒ତ୍ଯଃ ପ॒ଶୁରା॑ସୀ॒-ତ୍ତେନା॑ଯଜନ୍ତ॒ ସ ଏ॒ତଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ଜଯ॒-ଦ୍ଯସ୍ମି॑-ନ୍ନାଦି॒ତ୍ଯ-ସ୍ସ ତେ॑ ଲୋ॒କସ୍ତ-ଞ୍ଜେ᳚ଷ୍ଯସି॒ ଯଦ୍ଯ॑ଵ॒ଜିଘ୍ର॑ସି ॥ 58 ॥

(ଯସ୍ମି॑ - ନ୍ନ॒ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 26)

(ଯୋ ଵା ଅଯ॑ଥାଦେଵତ॒ - ନ୍ତ୍ଵାମ॑ଗ୍ନ॒ - ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ - ଚିତ୍ତିଂ॒ - ଁଯଥା॒ ଵୈ - ଵଯୋ॒ ଵୈ - ଯଦାକୂ॑ତା॒--ଦ୍ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ - ମଯି॑ ଗୃହ୍ଣାମି - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ସ୍ସୋ᳚-ଽସ୍ମାଥ୍ - ସ୍ତେ॒ଗାନ୍ - ଵାଜଂ॑ - କୂ॒ର୍ମାନ୍ - ଯୋକ୍ତ୍ରଂ॑ - ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣା॒ - ଵିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ - ପୂ॒ଷ୍ଣ - ଓଜ॑ - ଆନ॒ନ୍ଦ - ମହ॑ - ର॒ଗ୍ନେ - ର୍ଵା॒ଯୋଃ - ପନ୍ଥାଂ॒ - କ୍ରମୈ॒ - ର୍ଦ୍ଯୌସ୍ତେ॒ - ଽଗ୍ନିଃ ପ॒ଶୁରା॑ସୀ॒ଥ୍ - ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ)

(ଯୋ ଵା - ଏ॒ଵା-ଽଽହୁ॑ତି - ମଭଵନ୍ - ପ॒ଥିଭି॑ - ରଵ॒ରୁଧ୍ଯା॑ - ଽଽନ॒ନ୍ଦ - ମ॒ଷ୍ଟୌ ପ॑ଞ୍ଚ॒ଶତ୍ )

(ଯୋ ଵା ଅଯ॑ଥାଦେଵତ॒ମ୍, ଁଯଦ୍ଯ॑ଵ॒ଜିଘ୍ର॑ସି)

( ସା॒ଵି॒ତ୍ରାଣି॒ - ଵିଷ୍ଣୁ॑ମୁଖା - ଉଥ୍ସନ୍ନଯ॒ଜ୍ଞୋ - ଦେ॑ଵାସୁ॒ରା - ଯଦେକେ॑ନ॒ - ହିର॑ଣ୍ଯଵର୍ଣା॒ - ଯୋ ଵା॑- ସ॒ପ୍ତ ) (7)

॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥

॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପଞ୍ଚମକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତମଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe saptamaḥ praśnaḥ-upānuvākyāvaśiṣṭakarmanirūpaṇaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

yo vā aya̭thādevatama॒gni-ñci̭nu॒ta ā de॒vatā᳚bhyo vṛścyate॒ pāpī̭yā-nbhavati॒ yo ya̭thādeva॒ta-nna de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate॒ vasī̭yā-nbhavatyāgne॒yyā gā̭yatri॒yā pra̭tha॒mā-ñciti̭ma॒bhi mṛ̭śe-ttri॒ṣṭubhā᳚ dvi॒tīyā॒-ñjaga̭tyā tṛ॒tīyā̭manu॒ṣṭubhā̭ catu॒rthī-mpa॒ṅktyā pa̭ñca॒mīṃ-ya~̭thādeva॒tame॒vāgni-ñci̭nute॒ na de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate॒ vasī̭yā-nbhava॒tīḍā̭yai॒ vā e॒ṣā vibha̭ktiḥ pa॒śava॒ iḍā̭ pa॒śubhi̭rena- [pa॒śubhi̭renam, ci॒nu॒te॒ yo vai] 1

-ñcinute॒ yo vai pra॒jāpa̭taye prati॒ procyā॒gni-ñci॒noti॒ nā-''rti॒mārccha॒-tyaśvā̭va॒bhita̭stiṣṭhetā-ṅkṛ॒ṣṇa ṷttara॒ta-śśve॒to dakṣi̭ṇa॒stāvā॒labhyeṣṭa̭kā॒ upa̭ daddhyāde॒tadvai pra॒jāpa̭te rū॒pa-mprā̭jāpa॒tyo-'śvaḥ̭ sā॒kṣāde॒va pra॒jāpa̭taye prati॒procyā॒gni-ñci̭noti॒ nā-''rti॒mārccha̭tye॒tadvā ahno̭ rū॒paṃ-ya~cchve॒to-'śvo॒ rātri̭yai kṛ॒ṣṇa e॒tadahno̭ [e॒tadahnaḥ̭, rū॒paṃ-ya~diṣṭa̭kā॒] 2

rū॒paṃ-ya~diṣṭa̭kā॒ rātri̭yai॒ purī̭ṣa॒miṣṭa̭kā upadhā॒syañchve॒ta-maśva̭ma॒bhi mṛ̭śe॒-tpurī̭ṣamupadhā॒syan kṛ॒ṣṇama̭horā॒trābhyā̭me॒vaina̭-ñcinute hiraṇya pā॒tra-mmadhoḥ᳚ pū॒rṇa-nda̭dāti madha॒vyo̭ 'sā॒nīti̭ sau॒ryā ci॒trava॒tyā-'ve᳚kṣate ci॒trame॒va bha̭vati ma॒ddhyandi॒ne-'śva॒mava̭ ghrāpayatya॒sau vā ā̭di॒tya indra̭ e॒ṣa pra॒jāpa̭tiḥ prājāpa॒tyo-'śva॒stame॒va sā॒kṣādṛ̭ddhnoti || 3 ||

(e॒na॒ - me॒tadahno॒ - 'ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 1)

tvāma̭gne vṛṣa॒bha-ñceki̭tāna॒-mpuna॒ryuvā̭na-ñja॒naya̭nnu॒pāgā᳚m | a॒sthū॒ri ṇo॒ gārha̭patyāni santu ti॒gmena̭ no॒ brahma̭ṇā॒ sagṃ śi̭śādhi || pa॒śavo॒ vā e॒te yadiṣṭa̭kā॒ścityā᳚-ñcityāmṛṣa॒bhamupa̭ dadhāti mithu॒name॒vāsya॒ ta-dya॒jñe ka̭roti pra॒jana̭nāya॒ tasmā᳚-dyū॒theyṷ̄tha ṛṣa॒bhaḥ || saṃ॒va~॒thsa॒rasya̭ prati॒māṃ-yā~-ntvā̭ rātryu॒pāsa̭te | pra॒jāgṃ su॒vīrā᳚-ṅkṛ॒tvā viśva॒māyu॒rvya̭śñavat || prā॒jā॒pa॒tyā- [prā॒jā॒pa॒tyām, e॒tāmupa̭] 4

-me॒tāmupa̭ dadhātī॒yaṃ-vā~ vaiṣaikā᳚ṣṭa॒kā yade॒vaikā᳚ṣṭa॒kāyā॒manna̭-ṅkri॒yate॒ tade॒vaitayāva̭ rundha e॒ṣā vai pra॒jāpa̭teḥ kāma॒dughā॒ tayai॒va yaja̭māno॒-'muṣmi̭n ~lo॒ke᳚-'gni-ndṷhe॒ yena̭ de॒vā jyoti̭ṣo॒rdhvā u॒dāya॒n॒ yenā̭-''di॒tyā vasa̭vo॒ yena̭ ru॒drāḥ | yenāṅgi̭raso mahi॒māna̭-māna॒śustenai̭tu॒ yaja̭māna-ssva॒sti || su॒va॒rgāya॒ vā e॒ṣa lo॒kāya̭ [lo॒kāya̭, cī॒ya॒te॒ yada॒gniryena̭] 5

cīyate॒ yada॒gniryena̭ de॒vā jyoti̭ṣo॒rdhvā u॒dāya॒nnityukhya॒gṃ॒ sami̭ndha॒ iṣṭa̭kā e॒vaitā upa̭ dhatte vānaspa॒tyā-ssṷva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai śa॒tāyṷdhāya śa॒tavī᳚ryāya śa॒tota̭ye 'bhimāti॒ṣāhe᳚ | śa॒taṃ-yo~ naḥ̭ śa॒rado॒ ajī̭tā॒nindro̭ neṣa॒dati̭ duri॒tāni॒ viśvā᳚ || ye ca॒tvāraḥ̭ pa॒thayo̭ deva॒yānā̭ anta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒yanti̭ | teṣāṃ॒-yo~ ajyā̭ni॒- majī̭ti-mā॒vahā॒-ttasmai̭ no devāḥ॒ [no devāḥ, pari̭ datte॒ha sarve᳚ |] 6

pari̭ datte॒ha sarve᳚ || grī॒ṣmo hḙma॒nta u॒ta no̭ vasa॒nta-śśa॒ra-dva॒r॒ṣā-ssṷvi॒tanno̭ astu | teṣā̭mṛtū॒nāgṃ śa॒ta śā̭radānā-nnivā॒ta ḙṣā॒mabha̭ye syāma || i॒du॒va॒thsa॒rāya̭ parivathsa॒rāya̭ saṃvaఁ%thsa॒rāya̭ kṛṇutā bṛ॒hannamaḥ̭ | teṣāṃ᳚-va~॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiyā̭nā॒-ñjyogajī̭tā॒ aha̭tā-ssyāma || bha॒drānna॒-śśreya॒-ssama̭naiṣṭa devā॒stvayā̭-'va॒sena॒ sama̭śīmahi tvā | sa no̭ mayo॒ bhūḥ pi̭to॒ [mayo॒ bhūḥ pi̭to, ā vi̭śasva॒] 7

ā vi̭śasva॒ śa-nto॒kāya̭ ta॒nuve᳚ syo॒naḥ || ajyā̭nīre॒tā upa̭ dadhātye॒tā vai de॒vatā॒ apa̭rājitā॒stā e॒va pra vi̭śati॒ naiva jī̭yate brahmavā॒dino̭ vadanti॒ yada̭rdhamā॒sā māsā̭ ṛ॒tavaḥ̭ saṃva~thsa॒ra oṣa̭dhīḥ॒ paca॒ntyatha॒ kasmā̭da॒nyābhyo̭ de॒vatā᳚bhya āgraya॒ṇa-nnirṷpyata॒ itye॒tā hi ta-dde॒vatā̭ u॒daja̭ya॒n॒ yadṛ॒tubhyo̭ ni॒rvape᳚-dde॒vatā᳚bhya-ssa॒mada̭-ndaddhyādāgraya॒ṇa-nni॒rupyai॒tā āhṷtī rjuhotyardhamā॒sāne॒va māsā̭nṛ॒tūn-thsaṃ̭va~thsa॒ra-mprī̭ṇāti॒ na de॒vatā᳚bhya-ssa॒mada̭-ndadhāti bha॒drānna॒-śśreya॒-ssama̭naiṣṭa devā॒ ityā̭ha hu॒tādyā̭ya॒ yaja̭māna॒syā-'pa̭rābhāvāya || 8 ||

(pra॒jā॒pa॒tyāṃ - ~lo॒kāya̭ - devāḥ - pito - dadhyādāgraya॒ṇaṃ - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 2)

indra̭sya॒ vajro̭-'si॒ vārtra̭ghnastanū॒pā naḥ̭ pratispa॒śaḥ | yo naḥ̭ pu॒rastā᳚-ddakṣiṇa॒taḥ pa॒ścā-dṷttara॒to̭-'ghā॒yura̭bhi॒dāsa̭tye॒tagṃ so-'śmā̭namṛcchatu || de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-nte-'sṷrā di॒gbhya ā-'bā̭dhanta॒ tā-nde॒vā iṣvā̭ ca॒ vajrḙṇa॒ cāpā̭nudanta॒ ya-dva॒jriṇī̭rupa॒dadhā॒tīṣvā̭ cai॒va ta-dvajrḙṇa ca॒ yaja̭māno॒ bhrātṛ̭vyā॒napa̭ nudate di॒kṣūpa̭ [di॒kṣūpa̭, da॒dhā॒ti॒ de॒va॒pu॒rā] 9

dadhāti devapu॒rā e॒vaitāsta̭nū॒pānīḥ॒ paryṷ̄ha॒te 'gnā̭viṣṇū sa॒joṣa̭se॒mā va̭rdhantu vā॒giṃraḥ̭ | dyu॒mnairvājḙbhi॒rā ga̭tam || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti॒ yanna de॒vatā̭yai॒ juhva॒tyatha̭ ki-ndeva॒tyā̭ vaso॒rdhāretya॒gni-rvasu॒stasyai॒ṣā dhārā॒ viṣṇu॒-rvasu॒stasyai॒ṣā dhārā᳚ ''gnāvaiṣṇa॒vyarcā vaso॒rdhārā᳚-ñjuhoti bhāga॒dheyḙnai॒vainau॒ sama̭rdhaya॒tyatho̭ e॒tā- [e॒tām, e॒vā-''hṷti-] 10

-me॒vā-''hṷti-mā॒yata̭navatī-ṅkaroti॒ yatkā̭ma enā-ñju॒hoti॒ tade॒vāva̭ rundhe ru॒dro vā e॒ṣa yada॒gnistasyai॒te ta॒nuvaṷ gho॒rā-'nyā śi॒vā-'nyā yaccha̭taru॒drīya̭-ñju॒hoti॒ yaivāsya̭ gho॒rā ta॒nūstā-ntena̭ śamayati॒ ya-dvaso॒rdhārā᳚-ñju॒hoti॒ yaivāsya̭ śi॒vā ta॒nūstā-ntena̭ prīṇāti॒ yo vai vaso॒rdhārā̭yai [vaso॒rdhārā̭yai, pra॒ti॒ṣṭhāṃ-ve~da॒] 11

prati॒ṣṭhāṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati॒ yadājya̭mu॒cchiṣyḙta॒ tasmi̭-nbrahmauda॒na-mpa̭ce॒-tta-mbrā᳚hma॒ṇāśca॒tvāraḥ॒ prā-'śñī̭yure॒ṣa vā a॒gnirvai᳚śvāna॒ro yadbrā᳚hma॒ṇa e॒ṣā khalu॒ vā a॒gneḥ pri॒yā ta॒nūrya-dvai᳚śvāna॒raḥ pri॒yāyā̭me॒vainā᳚-nta॒nuvā॒-mprati̭ ṣṭhāpayati॒ cata̭sro dhe॒nūrda̭dyā॒-ttābhi̭re॒va yaja̭māno॒-'muṣmi̭n ~lo॒ke᳚-'gni-ndṷhe || 12 ||

(upai॒ - tāṃ - dhārā̭yai॒ - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 3)

citti̭-ñjuhomi॒ mana̭sā ghṛ॒tenetyā॒hādā᳚bhyā॒ vai nāmai॒ṣā-''hṷtirvaiśvakarma॒ṇī naina̭-ñcikyā॒na-mbhrātṛ̭vyo dabhno॒tyatho̭ de॒vatā̭ e॒vāva̭ ru॒ndhe 'gne॒ tama॒dyeti̭ pa॒ṅktyā jṷhoti pa॒ṅktyā-''hṷtyā yajñamu॒khamā ra̭bhate sa॒pta tḙ agne sa॒midhaḥ̭ sa॒ptaji॒hvā ityā̭ha॒ hotrā̭ e॒vāva̭ rundhe॒ 'gnirde॒vebhyo-'pā᳚krā-'ma-dbhāga॒dheya̭- [-'pā᳚krā-'ma-dbhāga॒dheya᳚m, i॒cchamā̭na॒stasmā̭] 13

-mi॒cchamā̭na॒stasmā̭ e॒ta-dbhā̭ga॒dheya॒-mprāya̭cchanne॒tadvā a॒gnera̭gniho॒trame॒tarhi॒ khalu॒ vā e॒ṣa jā॒to yarhi॒ sarva̭ści॒to jā॒tāyai॒vāsmā॒ anna॒mapi̭ dadhāti॒ sa ḙna-mprī॒taḥ prī̭ṇāti॒ vasī̭yā-nbhavati brahmavā॒dino̭ vadanti॒ yade॒ṣa gārha̭patyaścī॒yate-'tha॒ kvā᳚syā-''hava॒nīya॒ itya॒sāvā̭di॒tya iti̭ brūyāde॒tasmi॒n॒ḥi sarvā᳚bhyo de॒vatā᳚bhyo॒ juhva̭ti॒ [juhva̭ti, ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-] 14

ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒te sā॒kṣāde॒va de॒vatā̭ ṛddhno॒tyagnḙ yaśasvi॒n॒ yaśa̭se॒ mama̭rpa॒yendrā̭vatī॒ mapa̭citī mi॒hā-''va̭ha | a॒ya-mmū॒rdhā pa̭rame॒ṣṭhī su॒varcā᳚-ssamā॒nānā̭mutta॒ma ślo̭ko astu || bha॒dra-mpaśya̭nta॒ upa̭ sedu॒ragre॒ tapo̭ dī॒kṣāmṛṣa̭ya-ssuva॒rvidaḥ̭ | tataḥ̭ kṣa॒tra-mbala॒moja̭śca jā॒ta-ntada॒smai de॒vā a॒bhi sa-nna̭mantu || dhā॒tā vi̭dhā॒tā pa̭ra॒mo- [pa̭ra॒mā, u॒ta sa॒ndṛ-kpra॒jāpa̭tiḥ] 15

-ta sa॒ndṛ-kpra॒jāpa̭tiḥ parame॒ṣṭhī vi॒rājā᳚ | stomā॒-śchandāgṃ̭si ni॒vido̭ ma āhure॒tasmai̭ rā॒ṣṭrama॒bhi sa-nna̭māma || a॒bhyāva̭rtaddhva॒mupa॒ meta̭ sā॒kama॒yagṃ śā॒stā-'dhi̭patirvo astu | a॒sya vi॒jñāna॒manu॒ sagṃ ra̭bhaddhvami॒ma-mpa॒ścādanṷ jīvātha॒ sarve᳚ || rā॒ṣṭra॒bhṛta̭ e॒tā upa̭ dadhātye॒ṣā vā a॒gneścitī̭ rāṣṭra॒bhṛ-ttayai॒vāsmi̭-nrā॒ṣṭra-nda̭dhāti rā॒ṣṭrame॒va bha̭vati॒ nāsmā᳚-drā॒ṣṭra-mbhragṃ̭śate || 16 ||

(bhā॒ga॒dheyaṃ॒ - juhva̭ti - para॒mā - rā॒ṣṭra-nda̭dhāti - sa॒pta ca̭) (a. 4)

yathā॒ vai pu॒tro jā॒to mri॒yata̭ e॒vaṃ-vā~ e॒ṣa mri̭yate॒ yasyā॒gnirukhya̭ u॒dvāya̭ti॒ yanni̭rma॒nthya̭-ṅku॒ryā-dvicchi̭ndyā॒-dbhrātṛ̭vyamasmai janaye॒-thsa e॒va punaḥ̭ pa॒rīddhya॒-ssvāde॒vainaṃ॒-yo~ne᳚rjanayati॒ nāsmai॒ bhrātṛ̭vya-ñjanayati॒ tamo॒ vā e॒ta-ṅgṛ̭hṇāti॒ yasyā॒gnirukhya̭ u॒dvāya̭ti mṛ॒tyustamaḥ̭ kṛ॒ṣṇaṃ-vā~saḥ̭ kṛ॒ṣṇā dhe॒nurdakṣi̭ṇā॒ tama̭sai॒- [tama̭sā, e॒va tamo̭] 17

-va tamo̭ mṛ॒tyumapa̭ hate॒ hira̭ṇya-ndadāti॒ jyoti॒rvai hira̭ṇya॒-ñjyoti̭ṣai॒va tamo-'pa̭ ha॒te-'tho॒ tejo॒ vai hira̭ṇya॒-nteja̭ e॒vā-''tma-ndha̭tte॒ suva॒rna gha॒rma-ssvāhā॒ suva॒rnā-'rka-ssvāhā॒ suva॒rna śu॒kra-ssvāhā॒ suva॒rna jyoti॒-ssvāhā॒ suva॒rna sūrya॒-ssvāhā॒ 'rko vā e॒ṣa yada॒gni-ra॒sā-vā̭di॒tyo᳚- [yada॒gni-ra॒sā-vā̭di॒tyaḥ, ā॒śva॒me॒dho yade॒tā] 18

-'śvame॒dho yade॒tā āhṷtī rju॒hotya̭rkā-śvame॒dhayo̭re॒va jyotīgṃ̭ṣi॒ sa-nda̭dhātye॒ṣa ha॒ tvā a̭rkāśvame॒dhī yasyai॒tada॒gnau kri॒yata॒ āpo॒ vā i॒damagrḙ sali॒lamā̭sī॒-thsa e॒tā-mpra॒jāpa̭tiḥ pratha॒mā-ñciti̭mapaśya॒-ttāmupā̭dhatta॒ tadi॒yama̭bhava॒-ttaṃ-vi~॒śvaka̭rmā-'bravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭- [lo॒ko᳚-'stīti̭, a॒bra॒vī॒-thsa] 19

-tyabravī॒-thsa e॒tā-ndvi॒tīyā॒-ñciti̭mapaśya॒-ttāmupā̭dhatta॒ tada॒ntari̭kṣamabhava॒-thsa ya॒jñaḥ pra॒jāpa̭timabravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭bravī॒-thsa vi॒śvaka̭rmāṇa-mabravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ kena̭ mo॒paiṣya॒sīti॒ diśyā̭bhi॒ritya̭bravī॒-tta-ndiśyā̭bhiru॒pai-ttā upā̭dhatta॒ tā diśo̭- [tā diśaḥ̭, a॒bha॒va॒n-thsa] 20

-'bhava॒n-thsa pa̭rame॒ṣṭhī pra॒jāpa̭timabravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭bravī॒-thsa vi॒śvaka̭rmāṇa-ñca ya॒jña-ñcā᳚bravī॒dupa̭ vā॒mā 'yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭brūtā॒gṃ॒ sa e॒tā-ntṛ॒tīyā॒-ñciti̭mapaśya॒-ttāmupā̭dhatta॒ tada॒sāva̭bhava॒-thsa ā̭di॒tyaḥ pra॒jāpa̭ti-mabravī॒dupa॒ tvā- [-mabravī॒dupa॒ tvā, āyā॒nīti॒] 21

-''yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭bravī॒-thsa vi॒śvaka̭rmāṇa-ñca ya॒jña-ñcā᳚bravī॒dupa̭ vā॒mā-'yā॒nīti॒ neha lo॒ko᳚-'stītya̭brūtā॒gṃ॒ sa pa̭rame॒ṣṭhina̭mabravī॒dupa॒ tvā-''yā॒nīti॒ kena̭ mo॒paiṣya॒sīti̭ loka-mpṛ॒ṇayetya̭bravī॒-ttaṃ-lo~̭ka-mpṛ॒ṇayo॒pai-ttasmā॒dayā̭tayāmnī loka-mpṛ॒ṇā-'yā̭tayāmā॒ hya̭sā- [hya̭sau, ā॒di॒tyastānṛṣa̭yo] 22

-vā̭di॒tyastānṛṣa̭yo 'bruva॒nnupa̭ va॒ ā-'yā॒meti॒ kena̭ na u॒paiṣya॒theti̭ bhū॒mnetya̭bruva॒-ntā-ndvābhyā॒-ñcitī᳚bhyāmu॒pāya॒n-thsa pañca̭citīka॒-ssama̭padyata॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒te bhūyā̭ne॒va bha̭vatya॒bhīmān ~lo॒kāñja̭yati vi॒durḙna-nde॒vā atho̭ e॒tāsā̭me॒va de॒vatā̭nā॒gṃ॒ sāyṷjya-ṅgacchati || 23 ||

(tama̭sā - ''di॒tyo᳚ - 'stīti॒ - diśa̭ - ādi॒tyaḥ pra॒jāpa̭timabravī॒dupa̭ tvā॒ - 'sau - pañca̭catvārigṃśacca) (a. 5)

vayo॒ vā a॒gniryada̭gni॒ci-tpa॒kṣiṇo᳚-'śñī॒yā-ttame॒vāgnima̭dyā॒dā-rti॒mārcche᳚-thsaṃva~thsa॒raṃ-vra~॒ta-ñca̭re-thsaṃva~thsa॒ragṃ hi vra॒ta-nnāti̭ pa॒śurvā e॒ṣa yada॒gnirhi॒nasti॒ khalu॒ vai ta-mpa॒śurya ḙna-mpu॒rastā᳚-tpra॒tyañca̭mupa॒cara̭ti॒ tasmā᳚-tpa॒ścā-tprāṃṷpa॒carya̭ ā॒tmano-'higṃ̭sāyai॒ tejo̭-'si॒ tejo̭ me yaccha pṛthi॒vīṃ-ya~̭ccha [pṛthi॒vīṃ-ya~̭ccha, pṛ॒thi॒vyai mā̭ pāhi॒] 24

pṛthi॒vyai mā̭ pāhi॒ jyoti̭rasi॒ jyoti̭rme yacchā॒ntari̭kṣaṃ-ya~cchā॒ntari̭kṣānmā pāhi॒ suva̭rasi॒ suva̭rme yaccha॒ divaṃ̭-ya~ccha di॒vo mā̭ pā॒hītyā̭hai॒tābhi॒rvā i॒me lo॒kā vidhṛ̭tā॒ yade॒tā ṷpa॒dadhā᳚tye॒ṣāṃ-lo~॒kānāṃ॒-vi~dhṛ̭tyai svayamātṛ॒ṇṇā ṷpa॒dhāya̭ hiraṇyeṣṭa॒kā upa̭dadhātī॒me vai lo॒kā-ssva̭yamātṛ॒ṇṇā jyoti॒r॒hira̭ṇyaṃ॒-ya~-thsva̭yamātṛ॒ṇṇā ṷpa॒dhāya̭ [ṷpa॒dhāya̭, hi॒ra॒ṇye॒ṣṭa॒kā ṷpa॒dadhā̭tī॒-] 25

hiraṇyeṣṭa॒kā ṷpa॒dadhā̭tī॒mā-ne॒vaitābhi̭-rlo॒kā-ñjyoti̭ṣmataḥ kuru॒te-'tho̭ e॒tābhi̭re॒vāsmā̭ i॒me lo॒kāḥ pra bhā᳚nti॒ yāstḙ agne॒ sūrye॒ ruca̭ udya॒to diva̭māta॒nvanti̭ ra॒śmibhiḥ̭ | tābhi॒-ssarvā̭bhī ru॒ce janā̭ya naskṛdhi || yā vo̭ devā॒-ssūrye॒ ruco॒ goṣvaśvḙṣu॒ yā rucaḥ̭ | indrā᳚gnī॒ tābhi॒-ssarvā̭bhī॒ ruca̭-nno dhatta bṛhaspate || ruca̭nno dhehi [dhehi, brā॒hma॒ṇeṣu॒ ruca॒gṃ॒] 26

brāhma॒ṇeṣu॒ ruca॒gṃ॒ rāja̭su naskṛdhi | rucaṃ̭-vi~॒śyḙṣu śū॒dreṣu॒ mayi̭ dhehi ru॒cā ruca᳚m || dve॒dhā vā a॒gni-ñci̭kyā॒nasya॒ yaśa̭ indri॒ya-ṅga̭cchatya॒gniṃ-vā~̭ ci॒tamī̭jā॒naṃ-vā~॒ yade॒tā āhṷtīrju॒hotyā॒tmanne॒va yaśa̭ indri॒ya-ndha̭tta īśva॒ro vā e॒ṣa ārti॒mārto॒ryo᳚-'gni-ñci॒nvanna̭dhi॒ krāma̭ti॒ tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒ iti̭ vāru॒ṇyarcā [iti̭ vāru॒ṇyarcā, ju॒hu॒yā॒cchānti̭-] 27

jṷhuyā॒cchānti̭-re॒vaiṣā 'gnergupti̭rā॒tmano̭ ha॒viṣkṛ̭to॒ vā e॒ṣa yo᳚-'gni-ñci̭nu॒te yathā॒ vai ha॒vi-sskanda̭tye॒vaṃ-vā~ e॒ṣa ska̭ndati॒ yo᳚-'gni-ñci॒tvā striya̭mu॒paiti̭ maitrāvaru॒ṇyā-''mikṣa̭yā yajeta maitrāvaru॒ṇatā̭-me॒vopai᳚tyā॒tmano 'ska̭ndāya॒ yo vā a॒gnimṛ̭tu॒sthāṃ-ve~da॒rtur-ṛ̭turasmai॒ kalpa̭māna eti॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati saṃva~thsa॒ro vā a॒gnir- [vā a॒gniḥ, ṛ॒tu॒sthā-stasya̭] 28

-ṛ̭tu॒sthā-stasya̭ vasa॒nta-śśiro᳚ grī॒ṣmo dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣo va॒r॒ṣāḥ pucchagṃ̭ śa॒radutta̭raḥ pa॒kṣo hḙma॒nto maddhya̭-mpūrvapa॒kṣā-ścita̭yo¶pa॒kṣāḥ purī̭ṣa-mahorā॒trāṇīṣṭa̭kā e॒ṣa vā a॒gnir-ṛ̭tu॒sthā ya e॒vaṃ-ve~da॒rtur-ṛ̭turasmai॒ kalpa̭māna eti॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ta-ñjyaiṣṭhya̭kāmo॒ nya̭dhatta॒ tato॒ vai sa jyaiṣṭhya̭magaccha॒dya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒te jyaiṣṭhya̭me॒va ga̭cchati || 29 ||

(pṛ॒thi॒vīṃ-ya~̭ccha॒ - ya-thsva̭yamātṛ॒ṇṇā ṷpa॒dhāya̭ - dhehyṛ॒ - cā - gni - ści̭nu॒te - trīṇi̭ ca) (a. 6)

yadākṷ̄tā-thsa॒masṷsroddhṛ॒do vā॒ mana̭so vā॒ sambhṛ̭ta॒-ñcakṣṷṣo vā | tamanu॒ prehi̭ sukṛ॒tasya̭ lo॒kaṃ-ya~trarṣa̭yaḥ prathama॒jā ye pṷrā॒ṇāḥ || e॒tagṃ sa̭dhastha॒ pari̭ te dadāmi॒ yamā॒vahā᳚ccheva॒dhi-ñjā॒tavḙdāḥ | a॒nvā॒ga॒ntā ya॒jñapa̭tirvo॒ atra॒ tagg sma̭ jānīta para॒me vyo̭mann || jā॒nī॒tādḙna-mpara॒me vyo̭ma॒-ndevā᳚-ssadhasthā vi॒da rū॒pama̭sya | yadā॒gacchā᳚- [yadā॒gacchā᳚t, pa॒thibhi̭-rdeva॒yānai̭] 30

-tpa॒thibhi̭-rdeva॒yānai̭-riṣṭāpū॒rte kṛ̭ṇutā-dā॒vi-ra̭smai || sa-mpra cya̭vaddhva॒-manu॒ sa-mpra yā॒tāgnḙ pa॒tho dḙva॒yānā᳚n kṛṇuddhvam | a॒smin-thsa॒dhasthe॒ addhyutta̭rasmi॒n viśvḙ devā॒ yaja̭mānaśca sīdata || pra॒sta॒reṇa̭ pari॒dhinā᳚ sru॒cā vedyā̭ ca ba॒r॒hiṣā᳚ | ṛ॒cemaṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve || yadi॒ṣṭaṃ-ya~-tpa̭rā॒dānaṃ॒-ya~dda॒ttaṃ-yā~ ca॒ dakṣi̭ṇā | ta- [tat, a॒gni-] 31

-da॒gni-rvai᳚śvakarma॒ṇa-ssuva̭rde॒veṣṷ no dadhat || yenā̭ sa॒hasraṃ॒-va~ha̭si॒ yenā᳚gne sarvaveda॒sam | tene॒maṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve || yenā᳚gne॒ dakṣi̭ṇā yu॒ktā ya॒jñaṃ-va~ha̭ntyṛ॒tvijaḥ̭ | tene॒maṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve || yenā᳚-'gne su॒kṛtaḥ̭ pa॒thā madho॒rdhārā᳚ vyāna॒śuḥ | tene॒maṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve || yatra॒ dhārā॒ ana̭petā॒ madho᳚rghṛ॒tasya̭ ca॒ yāḥ | tada॒gnirvai᳚śvakarma॒ṇa-ssuva̭rde॒veṣṷ no dadhat || 32 ||

(ā॒gacchā॒t - ta - dvayā̭na॒śu stene॒maṃ-ya~॒jña-nno̭ vaha॒ suva̭rde॒veṣu॒ ganta̭ve॒ - catṷrdaśa ca) (a. 7)

yāstḙ agne sa॒midho॒ yāni॒ dhāma॒ yā ji॒hvā jā̭tavedo॒ yo a॒rciḥ | ye tḙ agne me॒ḍayo॒ ya inda̭va॒stebhi̭rā॒tmāna̭-ñcinuhi prajā॒nann || u॒thsa॒nna॒ya॒jño vā e॒ṣa yada॒gniḥ kiṃ-vā~-'hai॒tasya̭ kri॒yate॒ kiṃ-vā~॒ na yadvā a̭ddhva॒ryu-ra॒gneści॒nvanna̭-nta॒retyā॒tmano॒ vai tada॒ntarḙti॒ yāstḙ agne sa॒midho॒ yāni॒ [sa॒midho॒ yāni̭, dhāmetyā̭hai॒ṣā] 33

dhāmetyā̭hai॒ṣā vā a॒gne-ssva̭ya-ñci॒tira॒gnire॒va tada॒gni-ñci̭noti॒ nāddhva॒ryurā॒tmano॒-'ntarḙti॒ cata̭sra॒ āśāḥ॒ praca̭rantva॒gnaya̭ i॒ma-nno̭ ya॒jña-nna̭yatu prajā॒nann | ghṛ॒ta-mpinva̭nna॒jaragṃ̭ su॒vīra॒-mbrahma̭ sa॒mi-dbha̭va॒tyāhṷtīnām || su॒va॒rgāya॒ vā e॒ṣa lo॒kāyopa̭ dhīyate॒ ya-tkū॒rmaścata̭sra॒ āśāḥ॒ pra ca̭rantva॒gnaya॒ ityā̭ha॒ [ityā̭ha, diśa̭ e॒vaitena॒] 34

diśa̭ e॒vaitena॒ pra jā̭nātī॒ma-nno̭ ya॒jña-nna̭yatu prajā॒nannityā̭ha suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhinī᳚tyai॒ brahma̭ sa॒mi-dbha̭va॒tyāhṷtīnā॒-mityā̭ha॒ brahma̭ṇā॒ vai de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒n॒ ya-dbrahma̭ṇvatyopa॒dadhā̭ti॒ brahma̭ṇai॒va ta-dyaja̭māna-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yada॒gnistasya̭ pra॒jāḥ pa॒śava॒-śchandāgṃ̭si rū॒pagṃ sarvā॒n॒ varṇā॒niṣṭa̭kānā-ṅkuryā-drū॒peṇai॒va pra॒jā-mpa॒śūn chandā॒g॒syava̭ ru॒ndhe-'tho᳚ pra॒jābhya̭ e॒vaina̭-mpa॒śubhya॒-śchando᳚bhyo 'va॒ruddhya̭ cinute || 35 ||

(yānya॒ - gnaya॒ ityā॒he - ṣṭa̭kānā॒gṃ॒ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 8)

mayi̭ gṛhṇā॒myagrḙ a॒gnigṃ rā॒yaspoṣā̭ya suprajā॒stvāya̭ su॒vīryā̭ya | mayi̭ pra॒jā-mmayi॒ varco̭ dadhā॒myari̭ṣṭā-ssyāma ta॒nuvā̭ su॒vīrāḥ᳚ || yo no̭ a॒gniḥ pi̭taro hṛ॒thsva̭ntarama̭rtyo॒ martyāgṃ̭ āvi॒veśa̭ | tamā॒tma-npari̭ gṛhṇīmahe va॒ya-mmā so a॒smāgṃ a̭va॒hāya॒ parā̭ gāt || yada̭ddhva॒ryurā॒tmanna॒gnima-gṛ̭hītvā॒-'gni-ñci̭nu॒yādyo᳚-'sya॒ svo᳚-'gnistamapi॒ [svo᳚-'gnistamapi̭, yaja̭mānāya] 36

yaja̭mānāya cinuyāda॒gni-ṅkhalu॒ vai pa॒śavo-'nūpa̭ tiṣṭhante-'pa॒krāmṷkā asmā-tpa॒śavaḥ̭ syu॒rmayi̭ gṛhṇā॒myagrḙ a॒gnimityā̭hā॒-''tmanne॒va svama॒gni-ndā̭dhāra॒ nāsmā᳚-tpa॒śavo-'pa̭ krāmanti brahmavā॒dino̭ vadanti॒ yanmṛccā-''pa̭ścā॒gne-ra̭nā॒dya-matha॒ kasmā᳚nmṛ॒dā cā॒dbhiścā॒-'gniścī̭yata॒ iti॒ yada॒dbhi-ssaṃ॒-yau~- [yada॒dbhi-ssaṃ॒-yau~ti̭, āpo॒ vai] 37

-tyāpo॒ vai sarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā̭bhire॒vaina॒gṃ॒ sagṃ sṛ̭jati॒ yanmṛ॒dā ci॒notī॒yaṃ-vā~ a॒gnirvai᳚śvāna॒ro᳚-'gninai॒va tada॒gni-ñci̭noti brahmavā॒dino̭ vadanti॒ yanmṛ॒dā cā॒dbhiścā॒gniścī॒yate-'tha॒ kasmā̭da॒gnirṷcyata॒ iti॒ yacchando̭bhi-ści॒notya॒gnayo॒ vai chandāgṃ̭si॒ tasmā̭da॒gnirṷcya॒te-'tho̭ i॒yaṃ-vā~ a॒gnirvai᳚śvāna॒ro ya- [a॒gnirvai᳚śvāna॒ro yat, mṛ॒dā ci॒noti॒] 38

-nmṛ॒dā ci॒noti॒ tasmā̭da॒gnirṷcyate hiraṇyeṣṭa॒kā upa̭ dadhāti॒ jyoti॒rvai hira̭ṇya॒-ñjyoti̭re॒vā-'smi̭-ndadhā॒tyatho॒ tejo॒ vai hira̭ṇya॒-nteja̭ e॒vā-''tma-ndha̭tte॒ yo vā a॒gnigṃ sa॒rvato̭mukha-ñcinu॒te sarvā̭su pra॒jāsvanna̭matti॒ sarvā॒ diśo॒-'bhi ja̭yati gāya॒trī-mpu॒rastā॒dupa̭ dadhāti tri॒ṣṭubha̭-ndakṣiṇa॒to jaga̭tī-mpa॒ścāda̭nu॒ṣṭubha̭muttara॒taḥ pa॒ṅkti-mmaddhya̭ e॒ṣa vā a॒gni-ssa॒rvato̭mukha॒staṃ-ya~ e॒vaṃ-vi~॒dvāgści̭nu॒te sarvā̭su pra॒jāsvanna̭matti॒ sarvā॒ diśo॒-'bhi ja̭ya॒tyatho̭ di॒śyḙva diśa॒-mpra va̭yati॒ tasmā᳚-ddi॒śi di-kprotā᳚ || 39 ||

(api̭-saṃ॒yau~ti̭-vaiśvāna॒ro ya-de॒ṣa vai-pañca̭vigṃśatiśca) (a. 9)

pra॒jāpa̭ti-ra॒gni-ma̭sṛjata॒ so᳚-'smā-thsṛ॒ṣṭaḥ prā-mprā-'dra̭va॒-ttasmā॒ aśva॒-mpratyā᳚sya॒-thsa da̭kṣi॒ṇā-''va̭rtata॒ tasmai̭ vṛ॒ṣṇi-mpratyā᳚sya॒-thsa pra॒tyaṅṅā-'va̭rtata॒ tasmā̭ ṛṣa॒bha-mpratyā᳚sya॒-thsa uda॒ṅṅā-'va̭rtata॒ tasmai̭ ba॒sta-mpratyā᳚sya॒-thsa ū॒rdhvo᳚-'drava॒-ttasmai॒ purṷṣa॒-mpratyā᳚sya॒dya-tpa̭śuśī॒r॒ṣāṇyṷpa॒dadhā̭ti sa॒rvata̭ e॒vaina̭- [e॒vaina᳚m, a॒va॒ruddhya̭ cinuta] 40

-mava॒ruddhya̭ cinuta e॒tā vai prā̭ṇa॒bhṛta॒-ścakṣṷṣmatī॒riṣṭa̭kā॒ ya-tpa̭śuśī॒r॒ṣāṇi॒ ya-tpa̭śuśī॒r॒ṣāṇyṷpa॒dadhā̭ti॒ tābhi̭re॒va yaja̭māno॒-'muṣmi̭~llo॒ke prāṇi॒tyatho॒ tābhi̭re॒vāsmā̭ i॒me lo॒kāḥ pra bhā᳚nti mṛ॒dā-'bhi॒lipyopa̭ dadhāti meddhya॒tvāya̭ pa॒śurvā e॒ṣa yada॒gniranna̭-mpa॒śava̭ e ॒ṣa khalu॒ vā a॒gnirya-tpa̭śuśī॒r॒ṣāṇi॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ kanī̭yo॒-'syā-'nnagg̭ - [kanī̭yo॒-'syā-'nna᳚m, syā॒diti̭] 41

syā॒diti̭ santa॒rā-ntasya̭ paśuśī॒r॒ṣāṇyupa̭ daddhyā॒-tkanī̭ya e॒vāsyānna̭-mbhavati॒ ya-ṅkā॒mayḙta sa॒māva̭da॒syānnagg̭ syā॒diti̭ maddhya॒tastasyopa̭ daddhyā-thsa॒māva̭-de॒vāsyānna̭-mbhavati॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ bhūyo॒-'syā-'nnagg̭ syā॒dityantḙṣu॒ tasya̭ vyu॒dūhyopa̭ daddhyādanta॒ta e॒vāsmā॒ anna॒mava̭ rundhe॒ bhūyo॒-'syānna̭-mbhavati || 42 ||

(e॒na॒- ma॒syānnaṃ॒ - bhūyo॒-'syā-'nna̭-mbhavati) (a. 10)

ste॒gā-ndaggṣṭrā᳚bhyā-mma॒ṇḍūkā॒n jambhyḙbhi॒rāda̭kāṃ-khā॒denorjagṃ̭ sagṃ sū॒denā-'ra̭ṇya॒-ñjāmbī̭lena॒ mṛda̭-mba॒rsvḙbhi॒-śśarka̭rābhi॒rava̭kā॒mava̭kābhi॒-śśarka̭rāmuthsā॒dena̭ ji॒hvāma̭vakra॒ndena॒ tālu॒gṃ॒ sara̭svatī-ñjihvā॒greṇa̭ || 43 ||

(ste॒gān - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 11)

vāja॒gṃ॒ hanū᳚bhyāma॒pa ā॒syḙnā-''di॒tyā-ñchmaśrṷbhi-rupayā॒ma-madha̭re॒ṇoṣṭhḙna॒ sadutta̭re॒ṇānta̭reṇā-nūkā॒śa-mpra̭kā॒śena॒ bāhyagg̭ stanayi॒tnu-nni̭rbā॒dhena̭ sūryā॒gnī cakṣṷrbhyāṃ-vi~॒dyutaṷ ka॒nāna̭kābhyāma॒śani̭-mma॒stiṣkḙṇa॒ bala̭-mma॒jjabhiḥ̭ || 44 ||

(vāja॒-mpañca̭vigṃśatiḥ) (a. 12)

kū॒rmā-ñcha॒phaira॒cchalā̭bhiḥ ka॒piñja̭lā॒nthsāma॒ kuṣṭhi̭kābhirja॒va-ñjaṅghā̭bhiraga॒da-ñjānṷbhyāṃ-vī~॒rya̭-ṅku॒hābhyā᳚-mbha॒ya-mpra̭cā॒lābhyā॒-ṅguho̭papa॒kṣābhyā̭-ma॒śvinā॒vagṃ sā᳚bhyā॒madi̭tigṃ śī॒rṣṇā nir-ṛ̭ti॒-nnirjā᳚lmakena śī॒rṣṇā || 45 ||

(kū॒rmān-trayo̭vigṃśatiḥ) (a. 13)

yoktra॒-ṅgṛddhrā̭bhiryu॒gamāna̭tena ci॒tta-mmanyā̭bhi-ssaṅkro॒śā-nprā॒ṇaiḥ pra̭kā॒śena॒ tvaca̭-mparākā॒śenānta̭rā-mma॒śakā॒n keśai॒rindra॒gg॒ svapa̭sā॒ vahḙna॒ bṛha॒spatigṃ̭ śakunisā॒dena॒ ratha̭mu॒ṣṇihā̭bhiḥ || 46 ||

(yoktra॒ - meka̭vigṃśatiḥ) (a. 14)

mi॒trāvarṷṇau॒ śroṇī᳚bhyāmindrā॒gnī śi̭kha॒ṇḍābhyā॒-mindrā॒bṛha॒spatī̭ ū॒rubhyā॒mindrā॒viṣṇṷ̄ aṣṭhī॒vadbhyāgṃ̭ savi॒tāra॒-mpucchḙna gandha॒rvāñchepḙnā-phsa॒raso̭ mu॒ṣkābhyā॒-mpava̭māna-mpā॒yunā̭ pa॒vitra॒-mpotrā᳚bhyāmā॒krama̭ṇagg sthū॒rābhyā᳚-mprati॒krama̭ṇa॒-ṅkuṣṭhā᳚bhyām || 47 ||

(mi॒trāvarṷṇau॒ - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 15)

indra̭sya kro॒ḍo 'di̭tyai pāja॒sya̭-ndi॒śā-ñja॒travo̭ jī॒mūtā᳚n hṛdayaupa॒śābhyā̭-ma॒ntari̭kṣa-mpuri॒tatā॒ nabha̭ uda॒ryḙṇendrā॒ṇī-mplī॒hnā va॒lmīkā᳚n klo॒mnā gi॒rī-nplā॒śibhiḥ̭ samu॒dramu॒darḙṇa vaiśvāna॒ra-mbhasma̭nā || 48 ||

(indra̭sya॒ - dvāvi̭śatiḥ॒) (a. 16)

pū॒ṣṇo va̭ni॒ṣṭhura̭ndhā॒he-ssthṷ̄ragu॒dā sa॒rpā-ngudā̭bhir-ṛ॒tū-npṛ॒ṣṭībhi॒rdiva̭-mpṛ॒ṣṭhena॒ vasṷ̄nā-mpratha॒mā kīka̭sā ru॒drāṇā᳚-ndvi॒tīyā̭ ''di॒tyānā᳚-ntṛ॒tīyā 'ṅgi̭rasā-ñcatu॒rthī sā॒ddhyānā᳚-mpañca॒mī viśvḙṣā-nde॒vānāgṃ̭ ṣa॒ṣṭhī || 49 ||

(pū॒ṣṇa - ścatṷrvigṃśatiḥ) (a. 17)

ojo᳚ grī॒vābhi॒-rnir-ṛ̭tima॒sthabhi॒rindra॒gg॒ svapa̭sā॒ vahḙna ru॒drasya̭ vica॒la-sska॒ndho̭ 'horā॒trayo᳚rdvi॒tīyo᳚ 'rdhamā॒sānā᳚-ntṛ॒tīyo̭ mā॒sā-ñca̭tu॒rtha ṛ̭tū॒nā-mpa̭ñca॒ma-ssaṃ̭va~thsa॒rasya̭ ṣa॒ṣṭhaḥ || 50 ||

(ojo̭ - vigṃśa॒tiḥ) (a. 18)

ā॒na॒nda-nna॒ndathṷnā॒ kāma̭-mpratyā॒sābhyā᳚-mbha॒yagṃ śi̭tī॒mabhyā᳚-mpra॒śiṣa̭-mpraśā॒sābhyāgṃ̭ sūryācandra॒masau॒ vṛkyā᳚bhyāg śyāmaśaba॒lau mata̭snābhyāṃ॒-vyu~̭ṣṭigṃ rū॒peṇa॒ nimrṷkti॒marṷ̄peṇa || 51 ||

(ā॒na॒ndagṃ - ṣoḍa̭śa) (a. 19)

aha̭rmā॒gṃ॒sena॒ rātri॒-mpīva̭sā॒-'po yū॒ṣeṇa̭ ghṛ॒tagṃ rasḙna॒ śyāṃ-va~sa̭yā dū॒ṣīkā̭bhir-hrā॒duni॒-maśrṷbhiḥ॒ pṛṣvā॒-ndivagṃ̭ rū॒peṇa॒ nakṣa̭trāṇi॒ prati̭rūpeṇa pṛthi॒vī-ñcarma̭ṇā cha॒vī-ñcha॒vyo̭ pākṛ̭tāya॒ svāhā ''la̭bdhāya॒ svāhā̭ hu॒tāya॒ svāhā᳚ || 52 ||

(aha̭ra॒ - ṣṭāvigṃ̭śatiḥ) (a. 20)

a॒gneḥ pa̭kṣa॒ti-ssara̭svatyai॒ nipa̭kṣati॒-ssoma̭sya tṛ॒tīyā॒-'pā-ñca̭tu॒rthyoṣa̭dhīnā-mpañca॒mī saṃ̭va~thsa॒rasya̭ ṣa॒ṣṭhī ma॒rutāgṃ̭ sapta॒mī bṛha॒spatḙraṣṭa॒mī mi॒trasya̭ nava॒mī varṷṇasya daśa॒mīndra̭syaikāda॒śī viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-ndvāda॒śī dyāvā̭pṛthi॒vyoḥ pā॒rśvaṃ-ya~॒masya̭ pāṭū॒raḥ || 53 ||

(a॒gne-rekā॒nna tri॒gṃ॒śat) (a. 21)

vā॒yoḥ pa̭kṣa॒ti-ssara̭svato॒ nipa̭kṣati-śca॒ndrama̭sa-stṛ॒tīyā॒ nakṣa̭trāṇā-ñcatu॒rthī sa̭vi॒tuḥ pa̭ñca॒mī ru॒drasya̭ ṣa॒ṣṭhī sa॒rpāṇāgṃ̭ sapta॒mya̭rya॒mṇo᳚-'ṣṭa॒mī tvaṣṭṷrnava॒mī dhā॒turda̭śa॒mīndrā॒ṇyā ḙkāda॒śyadi̭tyai dvāda॒śī dyāvā̭pṛthi॒vyoḥ pā॒rśvaṃ-ya~॒myai̭ pāṭū॒raḥ || 54 ||

(vā॒yo - ra॒ṣṭāvigṃ̭śatiḥ) (a. 22)

panthā̭manū॒vṛgbhyā॒gṃ॒ santa̭tigg snāva॒nyā᳚bhyā॒gṃ॒ śukā᳚-npi॒ttena̭ hari॒māṇaṃ̭-ya~॒knā halī᳚kṣṇā-npāpavā॒tena̭ kū॒śmāñchaka̭bhi-śśava॒rtānūva̭ddhyena॒ śuno̭ vi॒śasa̭nena sa॒rpān ~lo̭hitaga॒ndhena॒ vayāgṃ̭si pakvaga॒ndhena̭ pi॒pīli̭kāḥ praśā॒dena̭ || 55 ||

(panthāṃ॒ - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 23)

kramai॒ratya̭kramī-dvā॒jī viśvai᳚rde॒vairya॒jñiyai᳚-ssaṃvi~dā॒naḥ | sa no̭ naya sukṛ॒tasya̭ lo॒ka-ntasya̭ te va॒yagg sva॒dhayā̭ madema || 56 ||

(kramai̭ - ra॒ṣṭāda̭śa) (a. 24)

dyaustḙ pṛ॒ṣṭha-mpṛ̭thi॒vī sa॒dhastha̭mā॒tmāntari̭kṣagṃ samu॒dro yoni॒-ssūrya̭ste॒ cakṣu॒rvātaḥ̭ prā॒ṇaśca॒ndramā॒-śśrotra॒-mmāsā᳚ścārdhamā॒sāśca॒ parvā᳚ṇyṛ॒tavoṅgā̭ni saṃva~thsa॒ro ma̭hi॒mā || 57 ||

(dyau - pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 25)

a॒gniḥ pa॒śurā̭sī॒-ttenā̭yajanta॒ sa e॒taṃ-lo~॒kama̭jaya॒-dyasmi̭nna॒gni-ssa tḙ lo॒kasta-ñje᳚ṣya॒syathāva̭ jighra vā॒yuḥ pa॒śurā̭sī॒-ttenā̭yajanta॒ sa e॒taṃ-lo~॒kama̭jaya॒-dyasmi̭n vā॒yu-ssa tḙ lo॒kastasmā᳚-ttvā॒-'ntare᳚ṣyāmi॒ yadi॒ nāva॒jighra̭syādi॒tyaḥ pa॒śurā̭sī॒-ttenā̭yajanta॒ sa e॒taṃ-lo~॒kama̭jaya॒-dyasmi̭-nnādi॒tya-ssa tḙ lo॒kasta-ñje᳚ṣyasi॒ yadya̭va॒jighra̭si || 58 ||

(yasmi̭ - nna॒ṣṭau ca̭) (a. 26)

(yo vā aya̭thādevata॒ - ntvāma̭gna॒ - indra̭sya॒ - cittiṃ॒ - ~yathā॒ vai - vayo॒ vai - yadākṷ̄tā॒--dyāstḙ agne॒ - mayi̭ gṛhṇāmi - pra॒jāpa̭ti॒-sso᳚-'smāth - ste॒gān - vājaṃ̭ - kū॒rmān - yoktraṃ̭ - mi॒trāvarṷṇā॒ - vindra̭sya - pū॒ṣṇa - oja̭ - āna॒nda - maha̭ - ra॒gne - rvā॒yoḥ - panthāṃ॒ - kramai॒ - rdyauste॒ - 'gniḥ pa॒śurā̭sī॒th - ṣaḍvigṃ̭śatiḥ)

(yo vā - e॒vā-''hṷti - mabhavan - pa॒thibhi̭ - rava॒rudhyā̭ - ''na॒nda - ma॒ṣṭau pa̭ñca॒śat )

(yo vā aya̭thādevata॒m, ~yadya̭va॒jighra̭si)

( sā॒vi॒trāṇi॒ - viṣṇṷmukhā - uthsannaya॒jño - dḙvāsu॒rā - yadekḙna॒ - hira̭ṇyavarṇā॒ - yo vā̭- sa॒pta ) (7)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe saptamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे सप्तमः प्रश्नः-उपानुवाक्यावशिष्टकर्मनिरूपणं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

यो वा अय॑थादेवतम॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒त आ दे॒वता᳚भ्यो वृश्च्यते॒ पापी॑या-न्भवति॒ यो य॑थादेव॒त-न्न दे॒वता᳚भ्य॒ आ वृ॑श्च्यते॒ वसी॑या-न्भवत्याग्ने॒य्या गा॑यत्रि॒या प्र॑थ॒मा-ञ्चिति॑म॒भि मृ॑शे-त्त्रि॒ष्टुभा᳚ द्वि॒तीया॒-ञ्जग॑त्या तृ॒तीया॑मनु॒ष्टुभा॑ चतु॒र्थी-म्प॒ङ्क्त्या प॑ञ्च॒मीं-यँ॑थादेव॒तमे॒वाग्नि-ञ्चि॑नुते॒ न दे॒वता᳚भ्य॒ आ वृ॑श्च्यते॒ वसी॑या-न्भव॒तीडा॑यै॒ वा ए॒षा विभ॑क्तिः प॒शव॒ इडा॑ प॒शुभि॑रेन- [प॒शुभि॑रेनम्, चि॒नु॒ते॒ यो वै] 1

-ञ्चिनुते॒ यो वै प्र॒जाप॑तये प्रति॒ प्रोच्या॒ग्नि-ञ्चि॒नोति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॒-त्यश्वा॑व॒भित॑स्तिष्ठेता-ङ्कृ॒ष्ण उ॑त्तर॒त-श्श्वे॒तो दक्षि॑ण॒स्तावा॒लभ्येष्ट॑का॒ उप॑ दद्ध्यादे॒तद्वै प्र॒जाप॑ते रू॒प-म्प्रा॑जाप॒त्यो-ऽश्वः॑ सा॒क्षादे॒व प्र॒जाप॑तये प्रति॒प्रोच्या॒ग्नि-ञ्चि॑नोति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑त्ये॒तद्वा अह्नो॑ रू॒पं-यँच्छ्वे॒तो-ऽश्वो॒ रात्रि॑यै कृ॒ष्ण ए॒तदह्नो॑ [ए॒तदह्नः॑, रू॒पं-यँदिष्ट॑का॒] 2

रू॒पं-यँदिष्ट॑का॒ रात्रि॑यै॒ पुरी॑ष॒मिष्ट॑का उपधा॒स्यञ्छ्वे॒त-मश्व॑म॒भि मृ॑शे॒-त्पुरी॑षमुपधा॒स्यन् कृ॒ष्णम॑होरा॒त्राभ्या॑मे॒वैन॑-ञ्चिनुते हिरण्य पा॒त्र-म्मधोः᳚ पू॒र्ण-न्द॑दाति मध॒व्यो॑ ऽसा॒नीति॑ सौ॒र्या चि॒त्रव॒त्या-ऽवे᳚क्षते चि॒त्रमे॒व भ॑वति म॒द्ध्यन्दि॒ने-ऽश्व॒मव॑ घ्रापयत्य॒सौ वा आ॑दि॒त्य इन्द्र॑ ए॒ष प्र॒जाप॑तिः प्राजाप॒त्यो-ऽश्व॒स्तमे॒व सा॒क्षादृ॑द्ध्नोति ॥ 3 ॥

(ए॒न॒ - मे॒तदह्नो॒ - ऽष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 1)

त्वाम॑ग्ने वृष॒भ-ञ्चेकि॑तान॒-म्पुन॒र्युवा॑न-ञ्ज॒नय॑न्नु॒पागा᳚म् । अ॒स्थू॒रि णो॒ गार्ह॑पत्यानि सन्तु ति॒ग्मेन॑ नो॒ ब्रह्म॑णा॒ सग्ं शि॑शाधि ॥ प॒शवो॒ वा ए॒ते यदिष्ट॑का॒श्चित्या᳚-ञ्चित्यामृष॒भमुप॑ दधाति मिथु॒नमे॒वास्य॒ त-द्य॒ज्ञे क॑रोति प्र॒जन॑नाय॒ तस्मा᳚-द्यू॒थेयू॑थ ऋष॒भः ॥ सं॒वँ॒थ्स॒रस्य॑ प्रति॒मां-याँ-न्त्वा॑ रात्र्यु॒पास॑ते । प्र॒जाग्ं सु॒वीरा᳚-ङ्कृ॒त्वा विश्व॒मायु॒र्व्य॑श्ञवत् ॥ प्रा॒जा॒प॒त्या- [प्रा॒जा॒प॒त्याम्, ए॒तामुप॑] 4

-मे॒तामुप॑ दधाती॒यं-वाँ वैषैका᳚ष्ट॒का यदे॒वैका᳚ष्ट॒काया॒मन्न॑-ङ्क्रि॒यते॒ तदे॒वैतयाव॑ रुन्ध ए॒षा वै प्र॒जाप॑तेः काम॒दुघा॒ तयै॒व यज॑मानो॒-ऽमुष्मि॑न् ँलो॒के᳚-ऽग्नि-न्दु॑हे॒ येन॑ दे॒वा ज्योति॑षो॒र्ध्वा उ॒दाय॒न्॒ येना॑-ऽऽदि॒त्या वस॑वो॒ येन॑ रु॒द्राः । येनाङ्गि॑रसो महि॒मान॑-मान॒शुस्तेनै॑तु॒ यज॑मान-स्स्व॒स्ति ॥ सु॒व॒र्गाय॒ वा ए॒ष लो॒काय॑ [लो॒काय॑, ची॒य॒ते॒ यद॒ग्निर्येन॑] 5

चीयते॒ यद॒ग्निर्येन॑ दे॒वा ज्योति॑षो॒र्ध्वा उ॒दाय॒न्नित्युख्य॒ग्ं॒ समि॑न्ध॒ इष्ट॑का ए॒वैता उप॑ धत्ते वानस्प॒त्या-स्सु॑व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै श॒तायु॑धाय श॒तवी᳚र्याय श॒तोत॑ये ऽभिमाति॒षाहे᳚ । श॒तं-योँ नः॑ श॒रदो॒ अजी॑ता॒निन्द्रो॑ नेष॒दति॑ दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ ॥ ये च॒त्वारः॑ प॒थयो॑ देव॒याना॑ अन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी वि॒यन्ति॑ । तेषां॒-योँ अज्या॑नि॒- मजी॑ति-मा॒वहा॒-त्तस्मै॑ नो देवाः॒ [नो देवाः, परि॑ दत्ते॒ह सर्वे᳚ ।] 6

परि॑ दत्ते॒ह सर्वे᳚ ॥ ग्री॒ष्मो हे॑म॒न्त उ॒त नो॑ वस॒न्त-श्श॒र-द्व॒र्॒षा-स्सु॑वि॒तन्नो॑ अस्तु । तेषा॑मृतू॒नाग्ं श॒त शा॑रदाना-न्निवा॒त ए॑षा॒मभ॑ये स्याम ॥ इ॒दु॒व॒थ्स॒राय॑ परिवथ्स॒राय॑ संवఁ%थ्स॒राय॑ कृणुता बृ॒हन्नमः॑ । तेषां᳚-वँ॒यग्ं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिया॑ना॒-ञ्ज्योगजी॑ता॒ अह॑ता-स्स्याम ॥ भ॒द्रान्न॒-श्श्रेय॒-स्सम॑नैष्ट देवा॒स्त्वया॑-ऽव॒सेन॒ सम॑शीमहि त्वा । स नो॑ मयो॒ भूः पि॑तो॒ [मयो॒ भूः पि॑तो, आ वि॑शस्व॒] 7

आ वि॑शस्व॒ श-न्तो॒काय॑ त॒नुवे᳚ स्यो॒नः ॥ अज्या॑नीरे॒ता उप॑ दधात्ये॒ता वै दे॒वता॒ अप॑राजिता॒स्ता ए॒व प्र वि॑शति॒ नैव जी॑यते ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ यद॑र्धमा॒सा मासा॑ ऋ॒तवः॑ संवँथ्स॒र ओष॑धीः॒ पच॒न्त्यथ॒ कस्मा॑द॒न्याभ्यो॑ दे॒वता᳚भ्य आग्रय॒ण-न्निरु॑प्यत॒ इत्ये॒ता हि त-द्दे॒वता॑ उ॒दज॑य॒न्॒ यदृ॒तुभ्यो॑ नि॒र्वपे᳚-द्दे॒वता᳚भ्य-स्स॒मद॑-न्दद्ध्यादाग्रय॒ण-न्नि॒रुप्यै॒ता आहु॑ती र्जुहोत्यर्धमा॒साने॒व मासा॑नृ॒तून्-थ्सं॑वँथ्स॒र-म्प्री॑णाति॒ न दे॒वता᳚भ्य-स्स॒मद॑-न्दधाति भ॒द्रान्न॒-श्श्रेय॒-स्सम॑नैष्ट देवा॒ इत्या॑ह हु॒ताद्या॑य॒ यज॑मान॒स्या-ऽप॑राभावाय ॥ 8 ॥

(प्र॒जा॒प॒त्यां - ँलो॒काय॑ - देवाः - पितो - दध्यादाग्रय॒णं - पञ्च॑विग्ंशतिश्च) (अ. 2)

इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑-ऽसि॒ वार्त्र॑घ्नस्तनू॒पा नः॑ प्रतिस्प॒शः । यो नः॑ पु॒रस्ता᳚-द्दक्षिण॒तः प॒श्चा-दु॑त्तर॒तो॑-ऽघा॒युर॑भि॒दास॑त्ये॒तग्ं सो-ऽश्मा॑नमृच्छतु ॥ दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒-न्ते-ऽसु॑रा दि॒ग्भ्य आ-ऽबा॑धन्त॒ ता-न्दे॒वा इष्वा॑ च॒ वज्रे॑ण॒ चापा॑नुदन्त॒ य-द्व॒ज्रिणी॑रुप॒दधा॒तीष्वा॑ चै॒व त-द्वज्रे॑ण च॒ यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्या॒नप॑ नुदते दि॒क्षूप॑ [दि॒क्षूप॑, द॒धा॒ति॒ दे॒व॒पु॒रा] 9

दधाति देवपु॒रा ए॒वैतास्त॑नू॒पानीः॒ पर्यू॑ह॒ते ऽग्ना॑विष्णू स॒जोष॑से॒मा व॑र्धन्तु वा॒गिंरः॑ । द्यु॒म्नैर्वाजे॑भि॒रा ग॑तम् ॥ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति॒ यन्न दे॒वता॑यै॒ जुह्व॒त्यथ॑ कि-न्देव॒त्या॑ वसो॒र्धारेत्य॒ग्नि-र्वसु॒स्तस्यै॒षा धारा॒ विष्णु॒-र्वसु॒स्तस्यै॒षा धारा᳚ ऽऽग्नावैष्ण॒व्यर्चा वसो॒र्धारा᳚-ञ्जुहोति भाग॒धेये॑नै॒वैनौ॒ सम॑र्धय॒त्यथो॑ ए॒ता- [ए॒ताम्, ए॒वा-ऽऽहु॑ति-] 10

-मे॒वा-ऽऽहु॑ति-मा॒यत॑नवती-ङ्करोति॒ यत्का॑म एना-ञ्जु॒होति॒ तदे॒वाव॑ रुन्धे रु॒द्रो वा ए॒ष यद॒ग्निस्तस्यै॒ते त॒नुवौ॑ घो॒रा-ऽन्या शि॒वा-ऽन्या यच्छ॑तरु॒द्रीय॑-ञ्जु॒होति॒ यैवास्य॑ घो॒रा त॒नूस्ता-न्तेन॑ शमयति॒ य-द्वसो॒र्धारा᳚-ञ्जु॒होति॒ यैवास्य॑ शि॒वा त॒नूस्ता-न्तेन॑ प्रीणाति॒ यो वै वसो॒र्धारा॑यै [वसो॒र्धारा॑यै, प्र॒ति॒ष्ठां-वेँद॒] 11

प्रति॒ष्ठां-वेँद॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति॒ यदाज्य॑मु॒च्छिष्ये॑त॒ तस्मि॑-न्ब्रह्मौद॒न-म्प॑चे॒-त्त-म्ब्रा᳚ह्म॒णाश्च॒त्वारः॒ प्रा-ऽश्ञी॑युरे॒ष वा अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रो यद्ब्रा᳚ह्म॒ण ए॒षा खलु॒ वा अ॒ग्नेः प्रि॒या त॒नूर्य-द्वै᳚श्वान॒रः प्रि॒याया॑मे॒वैना᳚-न्त॒नुवा॒-म्प्रति॑ ष्ठापयति॒ चत॑स्रो धे॒नूर्द॑द्या॒-त्ताभि॑रे॒व यज॑मानो॒-ऽमुष्मि॑न् ँलो॒के᳚-ऽग्नि-न्दु॑हे ॥ 12 ॥

(उपै॒ - तां - धारा॑यै॒ - षट्च॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 3)

चित्ति॑-ञ्जुहोमि॒ मन॑सा घृ॒तेनेत्या॒हादा᳚भ्या॒ वै नामै॒षा-ऽऽहु॑तिर्वैश्वकर्म॒णी नैन॑-ञ्चिक्या॒न-म्भ्रातृ॑व्यो दभ्नो॒त्यथो॑ दे॒वता॑ ए॒वाव॑ रु॒न्धे ऽग्ने॒ तम॒द्येति॑ प॒ङ्क्त्या जु॑होति प॒ङ्क्त्या-ऽऽहु॑त्या यज्ञमु॒खमा र॑भते स॒प्त ते॑ अग्ने स॒मिधः॑ स॒प्तजि॒ह्वा इत्या॑ह॒ होत्रा॑ ए॒वाव॑ रुन्धे॒ ऽग्निर्दे॒वेभ्यो-ऽपा᳚क्रा-ऽम-द्भाग॒धेय॑- [-ऽपा᳚क्रा-ऽम-द्भाग॒धेय᳚म्, इ॒च्छमा॑न॒स्तस्मा॑] 13

-मि॒च्छमा॑न॒स्तस्मा॑ ए॒त-द्भा॑ग॒धेय॒-म्प्राय॑च्छन्ने॒तद्वा अ॒ग्नेर॑ग्निहो॒त्रमे॒तर्हि॒ खलु॒ वा ए॒ष जा॒तो यर्हि॒ सर्व॑श्चि॒तो जा॒तायै॒वास्मा॒ अन्न॒मपि॑ दधाति॒ स ए॑न-म्प्री॒तः प्री॑णाति॒ वसी॑या-न्भवति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ यदे॒ष गार्ह॑पत्यश्ची॒यते-ऽथ॒ क्वा᳚स्या-ऽऽहव॒नीय॒ इत्य॒सावा॑दि॒त्य इति॑ ब्रूयादे॒तस्मि॒न्॒ःइ सर्वा᳚भ्यो दे॒वता᳚भ्यो॒ जुह्व॑ति॒ [जुह्व॑ति, य ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-] 14

य ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते सा॒क्षादे॒व दे॒वता॑ ऋद्ध्नो॒त्यग्ने॑ यशस्वि॒न्॒ यश॑से॒ मम॑र्प॒येन्द्रा॑वती॒ मप॑चिती मि॒हा-ऽऽव॑ह । अ॒य-म्मू॒र्धा प॑रमे॒ष्ठी सु॒वर्चा᳚-स्समा॒नाना॑मुत्त॒म श्लो॑को अस्तु ॥ भ॒द्र-म्पश्य॑न्त॒ उप॑ सेदु॒रग्रे॒ तपो॑ दी॒क्षामृष॑य-स्सुव॒र्विदः॑ । ततः॑ क्ष॒त्र-म्बल॒मोज॑श्च जा॒त-न्तद॒स्मै दे॒वा अ॒भि स-न्न॑मन्तु ॥ धा॒ता वि॑धा॒ता प॑र॒मो- [प॑र॒मा, उ॒त स॒न्दृ-क्प्र॒जाप॑तिः] 15

-त स॒न्दृ-क्प्र॒जाप॑तिः परमे॒ष्ठी वि॒राजा᳚ । स्तोमा॒-श्छन्दाग्ं॑सि नि॒विदो॑ म आहुरे॒तस्मै॑ रा॒ष्ट्रम॒भि स-न्न॑माम ॥ अ॒भ्याव॑र्तद्ध्व॒मुप॒ मेत॑ सा॒कम॒यग्ं शा॒स्ता-ऽधि॑पतिर्वो अस्तु । अ॒स्य वि॒ज्ञान॒मनु॒ सग्ं र॑भद्ध्वमि॒म-म्प॒श्चादनु॑ जीवाथ॒ सर्वे᳚ ॥ रा॒ष्ट्र॒भृत॑ ए॒ता उप॑ दधात्ये॒षा वा अ॒ग्नेश्चिती॑ राष्ट्र॒भृ-त्तयै॒वास्मि॑-न्रा॒ष्ट्र-न्द॑धाति रा॒ष्ट्रमे॒व भ॑वति॒ नास्मा᳚-द्रा॒ष्ट्र-म्भ्रग्ं॑शते ॥ 16 ॥

(भा॒ग॒धेयं॒ - जुह्व॑ति - पर॒मा - रा॒ष्ट्र-न्द॑धाति - स॒प्त च॑) (अ. 4)

यथा॒ वै पु॒त्रो जा॒तो म्रि॒यत॑ ए॒वं-वाँ ए॒ष म्रि॑यते॒ यस्या॒ग्निरुख्य॑ उ॒द्वाय॑ति॒ यन्नि॑र्म॒न्थ्य॑-ङ्कु॒र्या-द्विच्छि॑न्द्या॒-द्भ्रातृ॑व्यमस्मै जनये॒-थ्स ए॒व पुनः॑ प॒रीद्ध्य॒-स्स्वादे॒वैनं॒-योँने᳚र्जनयति॒ नास्मै॒ भ्रातृ॑व्य-ञ्जनयति॒ तमो॒ वा ए॒त-ङ्गृ॑ह्णाति॒ यस्या॒ग्निरुख्य॑ उ॒द्वाय॑ति मृ॒त्युस्तमः॑ कृ॒ष्णं-वाँसः॑ कृ॒ष्णा धे॒नुर्दक्षि॑णा॒ तम॑सै॒- [तम॑सा, ए॒व तमो॑] 17

-व तमो॑ मृ॒त्युमप॑ हते॒ हिर॑ण्य-न्ददाति॒ ज्योति॒र्वै हिर॑ण्य॒-ञ्ज्योति॑षै॒व तमो-ऽप॑ ह॒ते-ऽथो॒ तेजो॒ वै हिर॑ण्य॒-न्तेज॑ ए॒वा-ऽऽत्म-न्ध॑त्ते॒ सुव॒र्न घ॒र्म-स्स्वाहा॒ सुव॒र्ना-ऽर्क-स्स्वाहा॒ सुव॒र्न शु॒क्र-स्स्वाहा॒ सुव॒र्न ज्योति॒-स्स्वाहा॒ सुव॒र्न सूर्य॒-स्स्वाहा॒ ऽर्को वा ए॒ष यद॒ग्नि-र॒सा-वा॑दि॒त्यो᳚- [यद॒ग्नि-र॒सा-वा॑दि॒त्यः, आ॒श्व॒मे॒धो यदे॒ता] 18

-ऽश्वमे॒धो यदे॒ता आहु॑ती र्जु॒होत्य॑र्का-श्वमे॒धयो॑रे॒व ज्योतीग्ं॑षि॒ स-न्द॑धात्ये॒ष ह॒ त्वा अ॑र्काश्वमे॒धी यस्यै॒तद॒ग्नौ क्रि॒यत॒ आपो॒ वा इ॒दमग्रे॑ सलि॒लमा॑सी॒-थ्स ए॒ता-म्प्र॒जाप॑तिः प्रथ॒मा-ञ्चिति॑मपश्य॒-त्तामुपा॑धत्त॒ तदि॒यम॑भव॒-त्तं-विँ॒श्वक॑र्मा-ऽब्रवी॒दुप॒ त्वा-ऽऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚-ऽस्तीत्य॑- [लो॒को᳚-ऽस्तीति॑, अ॒ब्र॒वी॒-थ्स] 19

-त्यब्रवी॒-थ्स ए॒ता-न्द्वि॒तीया॒-ञ्चिति॑मपश्य॒-त्तामुपा॑धत्त॒ तद॒न्तरि॑क्षमभव॒-थ्स य॒ज्ञः प्र॒जाप॑तिमब्रवी॒दुप॒ त्वा-ऽऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚-ऽस्तीत्य॑ब्रवी॒-थ्स वि॒श्वक॑र्माण-मब्रवी॒दुप॒ त्वा-ऽऽया॒नीति॒ केन॑ मो॒पैष्य॒सीति॒ दिश्या॑भि॒रित्य॑ब्रवी॒-त्त-न्दिश्या॑भिरु॒पै-त्ता उपा॑धत्त॒ ता दिशो॑- [ता दिशः॑, अ॒भ॒व॒न्-थ्स] 20

-ऽभव॒न्-थ्स प॑रमे॒ष्ठी प्र॒जाप॑तिमब्रवी॒दुप॒ त्वा-ऽऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚-ऽस्तीत्य॑ब्रवी॒-थ्स वि॒श्वक॑र्माण-ञ्च य॒ज्ञ-ञ्चा᳚ब्रवी॒दुप॑ वा॒मा ऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚-ऽस्तीत्य॑ब्रूता॒ग्ं॒ स ए॒ता-न्तृ॒तीया॒-ञ्चिति॑मपश्य॒-त्तामुपा॑धत्त॒ तद॒साव॑भव॒-थ्स आ॑दि॒त्यः प्र॒जाप॑ति-मब्रवी॒दुप॒ त्वा- [-मब्रवी॒दुप॒ त्वा, आया॒नीति॒] 21

-ऽऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚-ऽस्तीत्य॑ब्रवी॒-थ्स वि॒श्वक॑र्माण-ञ्च य॒ज्ञ-ञ्चा᳚ब्रवी॒दुप॑ वा॒मा-ऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚-ऽस्तीत्य॑ब्रूता॒ग्ं॒ स प॑रमे॒ष्ठिन॑मब्रवी॒दुप॒ त्वा-ऽऽया॒नीति॒ केन॑ मो॒पैष्य॒सीति॑ लोक-म्पृ॒णयेत्य॑ब्रवी॒-त्तं-लोँ॑क-म्पृ॒णयो॒पै-त्तस्मा॒दया॑तयाम्नी लोक-म्पृ॒णा-ऽया॑तयामा॒ ह्य॑सा- [ह्य॑सौ, आ॒दि॒त्यस्तानृष॑यो] 22

-वा॑दि॒त्यस्तानृष॑यो ऽब्रुव॒न्नुप॑ व॒ आ-ऽया॒मेति॒ केन॑ न उ॒पैष्य॒थेति॑ भू॒म्नेत्य॑ब्रुव॒-न्ता-न्द्वाभ्या॒-ञ्चिती᳚भ्यामु॒पाय॒न्-थ्स पञ्च॑चितीक॒-स्सम॑पद्यत॒ य ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते भूया॑ने॒व भ॑वत्य॒भीमान् ँलो॒काञ्ज॑यति वि॒दुरे॑न-न्दे॒वा अथो॑ ए॒तासा॑मे॒व दे॒वता॑ना॒ग्ं॒ सायु॑ज्य-ङ्गच्छति ॥ 23 ॥

(तम॑सा - ऽऽदि॒त्यो᳚ - ऽस्तीति॒ - दिश॑ - आदि॒त्यः प्र॒जाप॑तिमब्रवी॒दुप॑ त्वा॒ - ऽसौ - पञ्च॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 5)

वयो॒ वा अ॒ग्निर्यद॑ग्नि॒चि-त्प॒क्षिणो᳚-ऽश्ञी॒या-त्तमे॒वाग्निम॑द्या॒दा-र्ति॒मार्च्छे᳚-थ्संवँथ्स॒रं-व्रँ॒त-ञ्च॑रे-थ्संवँथ्स॒रग्ं हि व्र॒त-न्नाति॑ प॒शुर्वा ए॒ष यद॒ग्निर्हि॒नस्ति॒ खलु॒ वै त-म्प॒शुर्य ए॑न-म्पु॒रस्ता᳚-त्प्र॒त्यञ्च॑मुप॒चर॑ति॒ तस्मा᳚-त्प॒श्चा-त्प्रांउ॑प॒चर्य॑ आ॒त्मनो-ऽहिग्ं॑सायै॒ तेजो॑-ऽसि॒ तेजो॑ मे यच्छ पृथि॒वीं-यँ॑च्छ [पृथि॒वीं-यँ॑च्छ, पृ॒थि॒व्यै मा॑ पाहि॒] 24

पृथि॒व्यै मा॑ पाहि॒ ज्योति॑रसि॒ ज्योति॑र्मे यच्छा॒न्तरि॑क्षं-यँच्छा॒न्तरि॑क्षान्मा पाहि॒ सुव॑रसि॒ सुव॑र्मे यच्छ॒ दिवं॑-यँच्छ दि॒वो मा॑ पा॒हीत्या॑है॒ताभि॒र्वा इ॒मे लो॒का विधृ॑ता॒ यदे॒ता उ॑प॒दधा᳚त्ये॒षां-लोँ॒कानां॒-विँधृ॑त्यै स्वयमातृ॒ण्णा उ॑प॒धाय॑ हिरण्येष्ट॒का उप॑दधाती॒मे वै लो॒का-स्स्व॑यमातृ॒ण्णा ज्योति॒र्॒हिर॑ण्यं॒-यँ-थ्स्व॑यमातृ॒ण्णा उ॑प॒धाय॑ [उ॑प॒धाय॑, हि॒र॒ण्ये॒ष्ट॒का उ॑प॒दधा॑ती॒-] 25

हिरण्येष्ट॒का उ॑प॒दधा॑ती॒मा-ने॒वैताभि॑-र्लो॒का-ञ्ज्योति॑ष्मतः कुरु॒ते-ऽथो॑ ए॒ताभि॑रे॒वास्मा॑ इ॒मे लो॒काः प्र भा᳚न्ति॒ यास्ते॑ अग्ने॒ सूर्ये॒ रुच॑ उद्य॒तो दिव॑मात॒न्वन्ति॑ र॒श्मिभिः॑ । ताभि॒-स्सर्वा॑भी रु॒चे जना॑य नस्कृधि ॥ या वो॑ देवा॒-स्सूर्ये॒ रुचो॒ गोष्वश्वे॑षु॒ या रुचः॑ । इन्द्रा᳚ग्नी॒ ताभि॒-स्सर्वा॑भी॒ रुच॑-न्नो धत्त बृहस्पते ॥ रुच॑न्नो धेहि [धेहि, ब्रा॒ह्म॒णेषु॒ रुच॒ग्ं॒] 26

ब्राह्म॒णेषु॒ रुच॒ग्ं॒ राज॑सु नस्कृधि । रुचं॑-विँ॒श्ये॑षु शू॒द्रेषु॒ मयि॑ धेहि रु॒चा रुच᳚म् ॥ द्वे॒धा वा अ॒ग्नि-ञ्चि॑क्या॒नस्य॒ यश॑ इन्द्रि॒य-ङ्ग॑च्छत्य॒ग्निं-वाँ॑ चि॒तमी॑जा॒नं-वाँ॒ यदे॒ता आहु॑तीर्जु॒होत्या॒त्मन्ने॒व यश॑ इन्द्रि॒य-न्ध॑त्त ईश्व॒रो वा ए॒ष आर्ति॒मार्तो॒र्यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॒न्वन्न॑धि॒ क्राम॑ति॒ तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒ इति॑ वारु॒ण्यर्चा [इति॑ वारु॒ण्यर्चा, जु॒हु॒या॒च्छान्ति॑-] 27

जु॑हुया॒च्छान्ति॑-रे॒वैषा ऽग्नेर्गुप्ति॑रा॒त्मनो॑ ह॒विष्कृ॑तो॒ वा ए॒ष यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॑नु॒ते यथा॒ वै ह॒वि-स्स्कन्द॑त्ये॒वं-वाँ ए॒ष स्क॑न्दति॒ यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॒त्वा स्त्रिय॑मु॒पैति॑ मैत्रावरु॒ण्या-ऽऽमिक्ष॑या यजेत मैत्रावरु॒णता॑-मे॒वोपै᳚त्या॒त्मनो ऽस्क॑न्दाय॒ यो वा अ॒ग्निमृ॑तु॒स्थां-वेँद॒र्तुर्-ऋ॑तुरस्मै॒ कल्प॑मान एति॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति संवँथ्स॒रो वा अ॒ग्निर्- [वा अ॒ग्निः, ऋ॒तु॒स्था-स्तस्य॑] 28

-ऋ॑तु॒स्था-स्तस्य॑ वस॒न्त-श्शिरो᳚ ग्री॒ष्मो दक्षि॑णः प॒क्षो व॒र्॒षाः पुच्छग्ं॑ श॒रदुत्त॑रः प॒क्षो हे॑म॒न्तो मद्ध्य॑-म्पूर्वप॒क्षा-श्चित॑यो¶प॒क्षाः पुरी॑ष-महोरा॒त्राणीष्ट॑का ए॒ष वा अ॒ग्निर्-ऋ॑तु॒स्था य ए॒वं-वेँद॒र्तुर्-ऋ॑तुरस्मै॒ कल्प॑मान एति॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒त-ञ्ज्यैष्ठ्य॑कामो॒ न्य॑धत्त॒ ततो॒ वै स ज्यैष्ठ्य॑मगच्छ॒द्य ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते ज्यैष्ठ्य॑मे॒व ग॑च्छति ॥ 29 ॥

(पृ॒थि॒वीं-यँ॑च्छ॒ - य-थ्स्व॑यमातृ॒ण्णा उ॑प॒धाय॑ - धेह्यृ॒ - चा - ग्नि - श्चि॑नु॒ते - त्रीणि॑ च) (अ. 6)

यदाकू॑ता-थ्स॒मसु॑स्रोद्धृ॒दो वा॒ मन॑सो वा॒ सम्भृ॑त॒-ञ्चक्षु॑षो वा । तमनु॒ प्रेहि॑ सुकृ॒तस्य॑ लो॒कं-यँत्रर्ष॑यः प्रथम॒जा ये पु॑रा॒णाः ॥ ए॒तग्ं स॑धस्थ॒ परि॑ ते ददामि॒ यमा॒वहा᳚च्छेव॒धि-ञ्जा॒तवे॑दाः । अ॒न्वा॒ग॒न्ता य॒ज्ञप॑तिर्वो॒ अत्र॒ तग्ग् स्म॑ जानीत पर॒मे व्यो॑मन्न् ॥ जा॒नी॒तादे॑न-म्पर॒मे व्यो॑म॒-न्देवा᳚-स्सधस्था वि॒द रू॒पम॑स्य । यदा॒गच्छा᳚- [यदा॒गच्छा᳚त्, प॒थिभि॑-र्देव॒यानै॑] 30

-त्प॒थिभि॑-र्देव॒यानै॑-रिष्टापू॒र्ते कृ॑णुता-दा॒वि-र॑स्मै ॥ स-म्प्र च्य॑वद्ध्व॒-मनु॒ स-म्प्र या॒ताग्ने॑ प॒थो दे॑व॒याना᳚न् कृणुद्ध्वम् । अ॒स्मिन्-थ्स॒धस्थे॒ अद्ध्युत्त॑रस्मि॒न् विश्वे॑ देवा॒ यज॑मानश्च सीदत ॥ प्र॒स्त॒रेण॑ परि॒धिना᳚ स्रु॒चा वेद्या॑ च ब॒र्॒हिषा᳚ । ऋ॒चेमं-यँ॒ज्ञ-न्नो॑ वह॒ सुव॑र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे ॥ यदि॒ष्टं-यँ-त्प॑रा॒दानं॒-यँद्द॒त्तं-याँ च॒ दक्षि॑णा । त- [तत्, अ॒ग्नि-] 31

-द॒ग्नि-र्वै᳚श्वकर्म॒ण-स्सुव॑र्दे॒वेषु॑ नो दधत् ॥ येना॑ स॒हस्रं॒-वँह॑सि॒ येना᳚ग्ने सर्ववेद॒सम् । तेने॒मं-यँ॒ज्ञ-न्नो॑ वह॒ सुव॑र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे ॥ येना᳚ग्ने॒ दक्षि॑णा यु॒क्ता य॒ज्ञं-वँह॑न्त्यृ॒त्विजः॑ । तेने॒मं-यँ॒ज्ञ-न्नो॑ वह॒ सुव॑र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे ॥ येना᳚-ऽग्ने सु॒कृतः॑ प॒था मधो॒र्धारा᳚ व्यान॒शुः । तेने॒मं-यँ॒ज्ञ-न्नो॑ वह॒ सुव॑र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे ॥ यत्र॒ धारा॒ अन॑पेता॒ मधो᳚र्घृ॒तस्य॑ च॒ याः । तद॒ग्निर्वै᳚श्वकर्म॒ण-स्सुव॑र्दे॒वेषु॑ नो दधत् ॥ 32 ॥

(आ॒गच्छा॒त् - त - द्वया॑न॒शु स्तेने॒मं-यँ॒ज्ञ-न्नो॑ वह॒ सुव॑र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे॒ - चतु॑र्दश च) (अ. 7)

यास्ते॑ अग्ने स॒मिधो॒ यानि॒ धाम॒ या जि॒ह्वा जा॑तवेदो॒ यो अ॒र्चिः । ये ते॑ अग्ने मे॒डयो॒ य इन्द॑व॒स्तेभि॑रा॒त्मान॑-ञ्चिनुहि प्रजा॒नन्न् ॥ उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञो वा ए॒ष यद॒ग्निः किं-वाँ-ऽहै॒तस्य॑ क्रि॒यते॒ किं-वाँ॒ न यद्वा अ॑द्ध्व॒र्यु-र॒ग्नेश्चि॒न्वन्न॑-न्त॒रेत्या॒त्मनो॒ वै तद॒न्तरे॑ति॒ यास्ते॑ अग्ने स॒मिधो॒ यानि॒ [स॒मिधो॒ यानि॑, धामेत्या॑है॒षा] 33

धामेत्या॑है॒षा वा अ॒ग्ने-स्स्व॑य-ञ्चि॒तिर॒ग्निरे॒व तद॒ग्नि-ञ्चि॑नोति॒ नाद्ध्व॒र्युरा॒त्मनो॒-ऽन्तरे॑ति॒ चत॑स्र॒ आशाः॒ प्रच॑रन्त्व॒ग्नय॑ इ॒म-न्नो॑ य॒ज्ञ-न्न॑यतु प्रजा॒नन्न् । घृ॒त-म्पिन्व॑न्न॒जरग्ं॑ सु॒वीर॒-म्ब्रह्म॑ स॒मि-द्भ॑व॒त्याहु॑तीनाम् ॥ सु॒व॒र्गाय॒ वा ए॒ष लो॒कायोप॑ धीयते॒ य-त्कू॒र्मश्चत॑स्र॒ आशाः॒ प्र च॑रन्त्व॒ग्नय॒ इत्या॑ह॒ [इत्या॑ह, दिश॑ ए॒वैतेन॒] 34

दिश॑ ए॒वैतेन॒ प्र जा॑नाती॒म-न्नो॑ य॒ज्ञ-न्न॑यतु प्रजा॒नन्नित्या॑ह सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या॒भिनी᳚त्यै॒ ब्रह्म॑ स॒मि-द्भ॑व॒त्याहु॑तीना॒-मित्या॑ह॒ ब्रह्म॑णा॒ वै दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒न्॒ य-द्ब्रह्म॑ण्वत्योप॒दधा॑ति॒ ब्रह्म॑णै॒व त-द्यज॑मान-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒ष यद॒ग्निस्तस्य॑ प्र॒जाः प॒शव॒-श्छन्दाग्ं॑सि रू॒पग्ं सर्वा॒न्॒ वर्णा॒निष्ट॑काना-ङ्कुर्या-द्रू॒पेणै॒व प्र॒जा-म्प॒शून् छन्दा॒ग्॒स्यव॑ रु॒न्धे-ऽथो᳚ प्र॒जाभ्य॑ ए॒वैन॑-म्प॒शुभ्य॒-श्छन्दो᳚भ्यो ऽव॒रुद्ध्य॑ चिनुते ॥ 35 ॥

(यान्य॒ - ग्नय॒ इत्या॒हे - ष्ट॑काना॒ग्ं॒ - षोड॑श च) (अ. 8)

मयि॑ गृह्णा॒म्यग्रे॑ अ॒ग्निग्ं रा॒यस्पोषा॑य सुप्रजा॒स्त्वाय॑ सु॒वीर्या॑य । मयि॑ प्र॒जा-म्मयि॒ वर्चो॑ दधा॒म्यरि॑ष्टा-स्स्याम त॒नुवा॑ सु॒वीराः᳚ ॥ यो नो॑ अ॒ग्निः पि॑तरो हृ॒थ्स्व॑न्तरम॑र्त्यो॒ मर्त्याग्ं॑ आवि॒वेश॑ । तमा॒त्म-न्परि॑ गृह्णीमहे व॒य-म्मा सो अ॒स्माग्ं अ॑व॒हाय॒ परा॑ गात् ॥ यद॑द्ध्व॒र्युरा॒त्मन्न॒ग्निम-गृ॑हीत्वा॒-ऽग्नि-ञ्चि॑नु॒याद्यो᳚-ऽस्य॒ स्वो᳚-ऽग्निस्तमपि॒ [स्वो᳚-ऽग्निस्तमपि॑, यज॑मानाय] 36

यज॑मानाय चिनुयाद॒ग्नि-ङ्खलु॒ वै प॒शवो-ऽनूप॑ तिष्ठन्ते-ऽप॒क्रामु॑का अस्मा-त्प॒शवः॑ स्यु॒र्मयि॑ गृह्णा॒म्यग्रे॑ अ॒ग्निमित्या॑हा॒-ऽऽत्मन्ने॒व स्वम॒ग्नि-न्दा॑धार॒ नास्मा᳚-त्प॒शवो-ऽप॑ क्रामन्ति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ यन्मृच्चा-ऽऽप॑श्चा॒ग्ने-र॑ना॒द्य-मथ॒ कस्मा᳚न्मृ॒दा चा॒द्भिश्चा॒-ऽग्निश्ची॑यत॒ इति॒ यद॒द्भि-स्सं॒-यौँ- [यद॒द्भि-स्सं॒-यौँति॑, आपो॒ वै] 37

-त्यापो॒ वै सर्वा॑ दे॒वता॑ दे॒वता॑भिरे॒वैन॒ग्ं॒ सग्ं सृ॑जति॒ यन्मृ॒दा चि॒नोती॒यं-वाँ अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रो᳚-ऽग्निनै॒व तद॒ग्नि-ञ्चि॑नोति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ यन्मृ॒दा चा॒द्भिश्चा॒ग्निश्ची॒यते-ऽथ॒ कस्मा॑द॒ग्निरु॑च्यत॒ इति॒ यच्छन्दो॑भि-श्चि॒नोत्य॒ग्नयो॒ वै छन्दाग्ं॑सि॒ तस्मा॑द॒ग्निरु॑च्य॒ते-ऽथो॑ इ॒यं-वाँ अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रो य- [अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रो यत्, मृ॒दा चि॒नोति॒] 38

-न्मृ॒दा चि॒नोति॒ तस्मा॑द॒ग्निरु॑च्यते हिरण्येष्ट॒का उप॑ दधाति॒ ज्योति॒र्वै हिर॑ण्य॒-ञ्ज्योति॑रे॒वा-ऽस्मि॑-न्दधा॒त्यथो॒ तेजो॒ वै हिर॑ण्य॒-न्तेज॑ ए॒वा-ऽऽत्म-न्ध॑त्ते॒ यो वा अ॒ग्निग्ं स॒र्वतो॑मुख-ञ्चिनु॒ते सर्वा॑सु प्र॒जास्वन्न॑मत्ति॒ सर्वा॒ दिशो॒-ऽभि ज॑यति गाय॒त्री-म्पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति त्रि॒ष्टुभ॑-न्दक्षिण॒तो जग॑ती-म्प॒श्चाद॑नु॒ष्टुभ॑मुत्तर॒तः प॒ङ्क्ति-म्मद्ध्य॑ ए॒ष वा अ॒ग्नि-स्स॒र्वतो॑मुख॒स्तं-यँ ए॒वं-विँ॒द्वाग्श्चि॑नु॒ते सर्वा॑सु प्र॒जास्वन्न॑मत्ति॒ सर्वा॒ दिशो॒-ऽभि ज॑य॒त्यथो॑ दि॒श्ये॑व दिश॒-म्प्र व॑यति॒ तस्मा᳚-द्दि॒शि दि-क्प्रोता᳚ ॥ 39 ॥

(अपि॑-सं॒यौँति॑-वैश्वान॒रो य-दे॒ष वै-पञ्च॑विग्ंशतिश्च) (अ. 9)

प्र॒जाप॑ति-र॒ग्नि-म॑सृजत॒ सो᳚-ऽस्मा-थ्सृ॒ष्टः प्रा-म्प्रा-ऽद्र॑व॒-त्तस्मा॒ अश्व॒-म्प्रत्या᳚स्य॒-थ्स द॑क्षि॒णा-ऽऽव॑र्तत॒ तस्मै॑ वृ॒ष्णि-म्प्रत्या᳚स्य॒-थ्स प्र॒त्यङ्ङा-ऽव॑र्तत॒ तस्मा॑ ऋष॒भ-म्प्रत्या᳚स्य॒-थ्स उद॒ङ्ङा-ऽव॑र्तत॒ तस्मै॑ ब॒स्त-म्प्रत्या᳚स्य॒-थ्स ऊ॒र्ध्वो᳚-ऽद्रव॒-त्तस्मै॒ पुरु॑ष॒-म्प्रत्या᳚स्य॒द्य-त्प॑शुशी॒र्॒षाण्यु॑प॒दधा॑ति स॒र्वत॑ ए॒वैन॑- [ए॒वैन᳚म्, अ॒व॒रुद्ध्य॑ चिनुत] 40

-मव॒रुद्ध्य॑ चिनुत ए॒ता वै प्रा॑ण॒भृत॒-श्चक्षु॑ष्मती॒रिष्ट॑का॒ य-त्प॑शुशी॒र्॒षाणि॒ य-त्प॑शुशी॒र्॒षाण्यु॑प॒दधा॑ति॒ ताभि॑रे॒व यज॑मानो॒-ऽमुष्मि॑ँल्लो॒के प्राणि॒त्यथो॒ ताभि॑रे॒वास्मा॑ इ॒मे लो॒काः प्र भा᳚न्ति मृ॒दा-ऽभि॒लिप्योप॑ दधाति मेद्ध्य॒त्वाय॑ प॒शुर्वा ए॒ष यद॒ग्निरन्न॑-म्प॒शव॑ ए ॒ष खलु॒ वा अ॒ग्निर्य-त्प॑शुशी॒र्॒षाणि॒ य-ङ्का॒मये॑त॒ कनी॑यो॒-ऽस्या-ऽन्नग्ग्॑ - [कनी॑यो॒-ऽस्या-ऽन्न᳚म्, स्या॒दिति॑] 41

स्या॒दिति॑ सन्त॒रा-न्तस्य॑ पशुशी॒र्॒षाण्युप॑ दद्ध्या॒-त्कनी॑य ए॒वास्यान्न॑-म्भवति॒ य-ङ्का॒मये॑त स॒माव॑द॒स्यान्नग्ग्॑ स्या॒दिति॑ मद्ध्य॒तस्तस्योप॑ दद्ध्या-थ्स॒माव॑-दे॒वास्यान्न॑-म्भवति॒ य-ङ्का॒मये॑त॒ भूयो॒-ऽस्या-ऽन्नग्ग्॑ स्या॒दित्यन्ते॑षु॒ तस्य॑ व्यु॒दूह्योप॑ दद्ध्यादन्त॒त ए॒वास्मा॒ अन्न॒मव॑ रुन्धे॒ भूयो॒-ऽस्यान्न॑-म्भवति ॥ 42 ॥

(ए॒न॒- म॒स्यान्नं॒ - भूयो॒-ऽस्या-ऽन्न॑-म्भवति) (अ. 10)

स्ते॒गा-न्दग्ग्ष्ट्रा᳚भ्या-म्म॒ण्डूका॒न् जम्भ्ये॑भि॒राद॑कां-खा॒देनोर्जग्ं॑ सग्ं सू॒देना-ऽर॑ण्य॒-ञ्जाम्बी॑लेन॒ मृद॑-म्ब॒र्स्वे॑भि॒-श्शर्क॑राभि॒रव॑का॒मव॑काभि॒-श्शर्क॑रामुथ्सा॒देन॑ जि॒ह्वाम॑वक्र॒न्देन॒ तालु॒ग्ं॒ सर॑स्वती-ञ्जिह्वा॒ग्रेण॑ ॥ 43 ॥

(स्ते॒गान् - द्वाविग्ं॑शतिः) (अ. 11)

वाज॒ग्ं॒ हनू᳚भ्याम॒प आ॒स्ये॑ना-ऽऽदि॒त्या-ञ्छ्मश्रु॑भि-रुपया॒म-मध॑रे॒णोष्ठे॑न॒ सदुत्त॑रे॒णान्त॑रेणा-नूका॒श-म्प्र॑का॒शेन॒ बाह्यग्ग्॑ स्तनयि॒त्नु-न्नि॑र्बा॒धेन॑ सूर्या॒ग्नी चक्षु॑र्भ्यां-विँ॒द्युतौ॑ क॒नान॑काभ्याम॒शनि॑-म्म॒स्तिष्के॑ण॒ बल॑-म्म॒ज्जभिः॑ ॥ 44 ॥

(वाज॒-म्पञ्च॑विग्ंशतिः) (अ. 12)

कू॒र्मा-ञ्छ॒फैर॒च्छला॑भिः क॒पिञ्ज॑ला॒न्थ्साम॒ कुष्ठि॑काभिर्ज॒व-ञ्जङ्घा॑भिरग॒द-ञ्जानु॑भ्यां-वीँ॒र्य॑-ङ्कु॒हाभ्या᳚-म्भ॒य-म्प्र॑चा॒लाभ्या॒-ङ्गुहो॑पप॒क्षाभ्या॑-म॒श्विना॒वग्ं सा᳚भ्या॒मदि॑तिग्ं शी॒र्ष्णा निर्-ऋ॑ति॒-न्निर्जा᳚ल्मकेन शी॒र्ष्णा ॥ 45 ॥

(कू॒र्मान्-त्रयो॑विग्ंशतिः) (अ. 13)

योक्त्र॒-ङ्गृद्ध्रा॑भिर्यु॒गमान॑तेन चि॒त्त-म्मन्या॑भि-स्सङ्क्रो॒शा-न्प्रा॒णैः प्र॑का॒शेन॒ त्वच॑-म्पराका॒शेनान्त॑रा-म्म॒शका॒न् केशै॒रिन्द्र॒ग्ग्॒ स्वप॑सा॒ वहे॑न॒ बृह॒स्पतिग्ं॑ शकुनिसा॒देन॒ रथ॑मु॒ष्णिहा॑भिः ॥ 46 ॥

(योक्त्र॒ - मेक॑विग्ंशतिः) (अ. 14)

मि॒त्रावरु॑णौ॒ श्रोणी᳚भ्यामिन्द्रा॒ग्नी शि॑ख॒ण्डाभ्या॒-मिन्द्रा॒बृह॒स्पती॑ ऊ॒रुभ्या॒मिन्द्रा॒विष्णू॑ अष्ठी॒वद्भ्याग्ं॑ सवि॒तार॒-म्पुच्छे॑न गन्ध॒र्वाञ्छेपे॑ना-फ्स॒रसो॑ मु॒ष्काभ्या॒-म्पव॑मान-म्पा॒युना॑ प॒वित्र॒-म्पोत्रा᳚भ्यामा॒क्रम॑णग्ग् स्थू॒राभ्या᳚-म्प्रति॒क्रम॑ण॒-ङ्कुष्ठा᳚भ्याम् ॥ 47 ॥

(मि॒त्रावरु॑णौ॒ - द्वाविग्ं॑शतिः) (अ. 15)

इन्द्र॑स्य क्रो॒डो ऽदि॑त्यै पाज॒स्य॑-न्दि॒शा-ञ्ज॒त्रवो॑ जी॒मूता᳚न् हृदयौप॒शाभ्या॑-म॒न्तरि॑क्ष-म्पुरि॒तता॒ नभ॑ उद॒र्ये॑णेन्द्रा॒णी-म्प्ली॒ह्ना व॒ल्मीका᳚न् क्लो॒म्ना गि॒री-न्प्ला॒शिभिः॑ समु॒द्रमु॒दरे॑ण वैश्वान॒र-म्भस्म॑ना ॥ 48 ॥

(इन्द्र॑स्य॒ - द्वावि॑शतिः॒) (अ. 16)

पू॒ष्णो व॑नि॒ष्ठुर॑न्धा॒हे-स्स्थू॑रगु॒दा स॒र्पा-न्गुदा॑भिर्-ऋ॒तू-न्पृ॒ष्टीभि॒र्दिव॑-म्पृ॒ष्ठेन॒ वसू॑ना-म्प्रथ॒मा कीक॑सा रु॒द्राणा᳚-न्द्वि॒तीया॑ ऽऽदि॒त्याना᳚-न्तृ॒तीया ऽङ्गि॑रसा-ञ्चतु॒र्थी सा॒द्ध्याना᳚-म्पञ्च॒मी विश्वे॑षा-न्दे॒वानाग्ं॑ ष॒ष्ठी ॥ 49 ॥

(पू॒ष्ण - श्चतु॑र्विग्ंशतिः) (अ. 17)

ओजो᳚ ग्री॒वाभि॒-र्निर्-ऋ॑तिम॒स्थभि॒रिन्द्र॒ग्ग्॒ स्वप॑सा॒ वहे॑न रु॒द्रस्य॑ विच॒ल-स्स्क॒न्धो॑ ऽहोरा॒त्रयो᳚र्द्वि॒तीयो᳚ ऽर्धमा॒साना᳚-न्तृ॒तीयो॑ मा॒सा-ञ्च॑तु॒र्थ ऋ॑तू॒ना-म्प॑ञ्च॒म-स्सं॑वँथ्स॒रस्य॑ ष॒ष्ठः ॥ 50 ॥

(ओजो॑ - विग्ंश॒तिः) (अ. 18)

आ॒न॒न्द-न्न॒न्दथु॑ना॒ काम॑-म्प्रत्या॒साभ्या᳚-म्भ॒यग्ं शि॑ती॒मभ्या᳚-म्प्र॒शिष॑-म्प्रशा॒साभ्याग्ं॑ सूर्याचन्द्र॒मसौ॒ वृक्या᳚भ्याग् श्यामशब॒लौ मत॑स्नाभ्यां॒-व्युँ॑ष्टिग्ं रू॒पेण॒ निम्रु॑क्ति॒मरू॑पेण ॥ 51 ॥

(आ॒न॒न्दग्ं - षोड॑श) (अ. 19)

अह॑र्मा॒ग्ं॒सेन॒ रात्रि॒-म्पीव॑सा॒-ऽपो यू॒षेण॑ घृ॒तग्ं रसे॑न॒ श्यां-वँस॑या दू॒षीका॑भिर्-ह्रा॒दुनि॒-मश्रु॑भिः॒ पृष्वा॒-न्दिवग्ं॑ रू॒पेण॒ नक्ष॑त्राणि॒ प्रति॑रूपेण पृथि॒वी-ञ्चर्म॑णा छ॒वी-ञ्छ॒व्यो॑ पाकृ॑ताय॒ स्वाहा ऽऽल॑ब्धाय॒ स्वाहा॑ हु॒ताय॒ स्वाहा᳚ ॥ 52 ॥

(अह॑र॒ - ष्टाविग्ं॑शतिः) (अ. 20)

अ॒ग्नेः प॑क्ष॒ति-स्सर॑स्वत्यै॒ निप॑क्षति॒-स्सोम॑स्य तृ॒तीया॒-ऽपा-ञ्च॑तु॒र्थ्योष॑धीना-म्पञ्च॒मी सं॑वँथ्स॒रस्य॑ ष॒ष्ठी म॒रुताग्ं॑ सप्त॒मी बृह॒स्पते॑रष्ट॒मी मि॒त्रस्य॑ नव॒मी वरु॑णस्य दश॒मीन्द्र॑स्यैकाद॒शी विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-न्द्वाद॒शी द्यावा॑पृथि॒व्योः पा॒र्श्वं-यँ॒मस्य॑ पाटू॒रः ॥ 53 ॥

(अ॒ग्ने-रेका॒न्न त्रि॒ग्ं॒शत्) (अ. 21)

वा॒योः प॑क्ष॒ति-स्सर॑स्वतो॒ निप॑क्षति-श्च॒न्द्रम॑स-स्तृ॒तीया॒ नक्ष॑त्राणा-ञ्चतु॒र्थी स॑वि॒तुः प॑ञ्च॒मी रु॒द्रस्य॑ ष॒ष्ठी स॒र्पाणाग्ं॑ सप्त॒म्य॑र्य॒म्णो᳚-ऽष्ट॒मी त्वष्टु॑र्नव॒मी धा॒तुर्द॑श॒मीन्द्रा॒ण्या ए॑काद॒श्यदि॑त्यै द्वाद॒शी द्यावा॑पृथि॒व्योः पा॒र्श्वं-यँ॒म्यै॑ पाटू॒रः ॥ 54 ॥

(वा॒यो - र॒ष्टाविग्ं॑शतिः) (अ. 22)

पन्था॑मनू॒वृग्भ्या॒ग्ं॒ सन्त॑तिग्ग् स्नाव॒न्या᳚भ्या॒ग्ं॒ शुका᳚-न्पि॒त्तेन॑ हरि॒माणं॑-यँ॒क्ना हली᳚क्ष्णा-न्पापवा॒तेन॑ कू॒श्माञ्छक॑भि-श्शव॒र्तानूव॑द्ध्येन॒ शुनो॑ वि॒शस॑नेन स॒र्पान् ँलो॑हितग॒न्धेन॒ वयाग्ं॑सि पक्वग॒न्धेन॑ पि॒पीलि॑काः प्रशा॒देन॑ ॥ 55 ॥

(पन्थां॒ - द्वाविग्ं॑शतिः) (अ. 23)

क्रमै॒रत्य॑क्रमी-द्वा॒जी विश्वै᳚र्दे॒वैर्य॒ज्ञियै᳚-स्संविँदा॒नः । स नो॑ नय सुकृ॒तस्य॑ लो॒क-न्तस्य॑ ते व॒यग्ग् स्व॒धया॑ मदेम ॥ 56 ॥

(क्रमै॑ - र॒ष्टाद॑श) (अ. 24)

द्यौस्ते॑ पृ॒ष्ठ-म्पृ॑थि॒वी स॒धस्थ॑मा॒त्मान्तरि॑क्षग्ं समु॒द्रो योनि॒-स्सूर्य॑स्ते॒ चक्षु॒र्वातः॑ प्रा॒णश्च॒न्द्रमा॒-श्श्रोत्र॒-म्मासा᳚श्चार्धमा॒साश्च॒ पर्वा᳚ण्यृ॒तवोङ्गा॑नि संवँथ्स॒रो म॑हि॒मा ॥ 57 ॥

(द्यौ - पञ्च॑विग्ंशतिः) (अ. 25)

अ॒ग्निः प॒शुरा॑सी॒-त्तेना॑यजन्त॒ स ए॒तं-लोँ॒कम॑जय॒-द्यस्मि॑न्न॒ग्नि-स्स ते॑ लो॒कस्त-ञ्जे᳚ष्य॒स्यथाव॑ जिघ्र वा॒युः प॒शुरा॑सी॒-त्तेना॑यजन्त॒ स ए॒तं-लोँ॒कम॑जय॒-द्यस्मि॑न् वा॒यु-स्स ते॑ लो॒कस्तस्मा᳚-त्त्वा॒-ऽन्तरे᳚ष्यामि॒ यदि॒ नाव॒जिघ्र॑स्यादि॒त्यः प॒शुरा॑सी॒-त्तेना॑यजन्त॒ स ए॒तं-लोँ॒कम॑जय॒-द्यस्मि॑-न्नादि॒त्य-स्स ते॑ लो॒कस्त-ञ्जे᳚ष्यसि॒ यद्य॑व॒जिघ्र॑सि ॥ 58 ॥

(यस्मि॑ - न्न॒ष्टौ च॑) (अ. 26)

(यो वा अय॑थादेवत॒ - न्त्वाम॑ग्न॒ - इन्द्र॑स्य॒ - चित्तिं॒ - ँयथा॒ वै - वयो॒ वै - यदाकू॑ता॒--द्यास्ते॑ अग्ने॒ - मयि॑ गृह्णामि - प्र॒जाप॑ति॒-स्सो᳚-ऽस्माथ् - स्ते॒गान् - वाजं॑ - कू॒र्मान् - योक्त्रं॑ - मि॒त्रावरु॑णा॒ - विन्द्र॑स्य - पू॒ष्ण - ओज॑ - आन॒न्द - मह॑ - र॒ग्ने - र्वा॒योः - पन्थां॒ - क्रमै॒ - र्द्यौस्ते॒ - ऽग्निः प॒शुरा॑सी॒थ् - षड्विग्ं॑शतिः)

(यो वा - ए॒वा-ऽऽहु॑ति - मभवन् - प॒थिभि॑ - रव॒रुध्या॑ - ऽऽन॒न्द - म॒ष्टौ प॑ञ्च॒शत् )

(यो वा अय॑थादेवत॒म्, ँयद्य॑व॒जिघ्र॑सि)

( सा॒वि॒त्राणि॒ - विष्णु॑मुखा - उथ्सन्नय॒ज्ञो - दे॑वासु॒रा - यदेके॑न॒ - हिर॑ण्यवर्णा॒ - यो वा॑- स॒प्त ) (7)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे सप्तमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥