5.3 - Uthsannayajnno Va Esha Yadagnih - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Kannada Script

ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾಯಾ-ಮ್ಪಞ್ಚಮಕಾಣ್ಡೇ ತೃತೀಯಃ ಪ್ರಶ್ನಃ - ಚಿತೀನಾ-ನ್ನಿರೂಪಣಂ

ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,

ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹ॒ರಿಃ॒ ಓಮ್ ॥

ಉ॒ಥ್ಸ॒ನ್ನ॒ ಯ॒ಜ್ಞೋ ವಾ ಏ॒ಷ ಯದ॒ಗ್ನಿಃ ಕಿಂ-ವಾಁ-ಽಹೈ॒ತಸ್ಯ॑ ಕ್ರಿ॒ಯತೇ॒ ಕಿಂ-ವಾಁ॒ ನ ಯದ್ವೈ ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॑ ಕ್ರಿ॒ಯಮಾ॑ಣಸ್ಯಾ-ನ್ತ॒ರ್ಯನ್ತಿ॒ ಪೂಯ॑ತಿ॒ ವಾ ಅ॑ಸ್ಯ॒ ತದಾ᳚ಶ್ವಿ॒ನೀರುಪ॑ ದಧಾತ್ಯ॒ಶ್ವಿನೌ॒ ವೈ ದೇ॒ವಾನಾ᳚-ಮ್ಭಿ॒ಷಜೌ॒ ತಾಭ್ಯಾ॑ಮೇ॒ವಾಸ್ಮೈ॑ ಭೇಷ॒ಜ-ಙ್ಕ॑ರೋತಿ॒ ಪಞ್ಚೋಪ॑ ದಧಾತಿ॒ ಪಾಙ್ಕ್ತೋ॑ ಯ॒ಜ್ಞೋ ಯಾವಾ॑ನೇ॒ವ ಯ॒ಜ್ಞಸ್ತಸ್ಮೈ॑ ಭೇಷ॒ಜ-ಙ್ಕ॑ರೋತ್ಯೃತ॒ವ್ಯಾ॑ ಉಪ॑ ದಧಾತ್ಯೃತೂ॒ನಾ-ಙ್ಕೢಪ್ತ್ಯೈ॒ [ಕೢಪ್ತ್ಯೈ᳚, ಪಞ್ಚೋಪ॑] 1

ಪಞ್ಚೋಪ॑ ದಧಾತಿ॒ ಪಞ್ಚ॒ ವಾ ಋ॒ತವೋ॒ ಯಾವ॑ನ್ತ ಏ॒ವರ್ತವ॒ಸ್ತಾನ್ ಕ॑ಲ್ಪಯತಿ ಸಮಾ॒ನಪ್ರ॑ಭೃತಯೋ ಭವನ್ತಿ ಸಮಾ॒ನೋದ॑ರ್ಕಾ॒ಸ್ತಸ್ಮಾ᳚-ಥ್ಸಮಾ॒ನಾ ಋ॒ತವ॒ ಏಕೇ॑ನ ಪ॒ದೇನ॒ ವ್ಯಾವ॑ರ್ತನ್ತೇ॒ ತಸ್ಮಾ॑ದ್-ಋ॒ತವೋ॒ ವ್ಯಾವ॑ರ್ತನ್ತೇ ಪ್ರಾಣ॒ಭೃತ॒ ಉಪ॑ ದಧಾತ್ಯೃ॒ತುಷ್ವೇ॒ವ ಪ್ರಾ॒ಣಾ-ನ್ದ॑ಧಾತಿ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ಥ್ಸಮಾ॒ನಾ-ಸ್ಸನ್ತ॑ ಋ॒ತವೋ॒ ನ ಜೀ᳚ರ್ಯ॒ನ್ತ್ಯಥೋ॒ ಪ್ರಜ॑ನಯತ್ಯೇ॒ವೈನಾ॑ನೇ॒ಷ ವೈ ವಾ॒ಯುರ್ಯ-ತ್ಪ್ರಾ॒ಣೋ ಯದ್-ಋ॑ತ॒ವ್ಯಾ॑ ಉಪ॒ಧಾಯ॑ ಪ್ರಾಣ॒ಭೃತ॑ [ಪ್ರಾಣ॒ಭೃತಃ॑, ಉ॒ಪ॒ದಧಾ॑ತಿ॒] 2

ಉಪ॒ದಧಾ॑ತಿ॒ ತಸ್ಮಾ॒-ಥ್ಸರ್ವಾ॑ನೃ॒ತೂನನು॑ ವಾ॒ಯುರಾ ವ॑ರೀವರ್ತಿ ವೃಷ್ಟಿ॒ಸನೀ॒ರುಪ॑ ದಧಾತಿ॒ ವೃಷ್ಟಿ॑ಮೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ॒ ಯದೇ॑ಕ॒ಧೋಪ॑ದ॒ದ್ಧ್ಯಾ-ದೇಕ॑ಮೃ॒ತುಂ-ವಁ॑ರ್ಷೇದನುಪರಿ॒ಹಾರಗ್ಂ॑ ಸಾದಯತಿ॒ ತಸ್ಮಾ॒-ಥ್ಸರ್ವಾ॑ನೃ॒ತೂನ್. ವ॑ರ್ಷತಿ॒ ಯ-ತ್ಪ್ರಾ॑ಣ॒ಭೃತ॑ ಉಪ॒ಧಾಯ॑ ವೃಷ್ಟಿ॒ಸನೀ॑ರುಪ॒ದಧಾ॑ತಿ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ವಾ॒ಯುಪ್ರ॑ಚ್ಯುತಾ ದಿ॒ವೋ ವೃಷ್ಟಿ॑ರೀರ್ತೇ ಪ॒ಶವೋ॒ ವೈ ವ॑ಯ॒ಸ್ಯಾ॑ ನಾನಾ॑ಮನಸಃ॒ ಖಲು॒ ವೈ ಪ॒ಶವೋ॒ ನಾನಾ᳚ವ್ರತಾ॒ಸ್ತೇ॑-ಽಪ ಏ॒ವಾಭಿ ಸಮ॑ನಸೋ॒ [ಸಮ॑ನಸಃ, ಯ-ಙ್ಕಾ॒ಮಯೇ॑ತಾ-] 3

ಯ-ಙ್ಕಾ॒ಮಯೇ॑ತಾ-ಽಪ॒ಶು-ಸ್ಸ್ಯಾ॒ದಿತಿ॑ ವಯ॒ಸ್ಯಾ᳚ಸ್ತಸ್ಯೋ॑-ಪ॒ಧಾಯಾ॑ಪ॒ಸ್ಯಾ॑ ಉಪ॑ ದದ್ಧ್ಯಾ॒-ದಸಂ᳚(2)ಜ್ಞಾನ-ಮೇ॒ವಾಸ್ಮೈ॑ ಪ॒ಶುಭಿಃ॑ ಕರೋತ್ಯಪ॒ಶುರೇ॒ವ ಭ॑ವತಿ॒ ಯ-ಙ್ಕಾ॒ಮಯೇ॑ತ ಪಶು॒ಮಾನ್-ಥ್ಸ್ಯಾ॒ದಿತ್ಯ॑-ಪ॒ಸ್ಯಾ᳚ಸ್ತಸ್ಯೋ॑ಪ॒ಧಾಯ॑ ವಯ॒ಸ್ಯಾ॑ ಉಪ॑ ದದ್ಧ್ಯಾ-ಥ್ಸಂ॒(2)ಜ್ಞಾನ॑ಮೇ॒ವಾಸ್ಮೈ॑ ಪ॒ಶುಭಿಃ॑ ಕರೋತಿ ಪಶು॒ಮಾನೇ॒ವ ಭ॑ವತಿ॒ ಚತ॑ಸ್ರಃ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದುಪ॑ ದಧಾತಿ॒ ತಸ್ಮಾ᳚ಚ್ಚ॒ತ್ವಾರಿ॒ ಚಕ್ಷು॑ಷೋ ರೂ॒ಪಾಣಿ॒ ದ್ವೇ ಶು॒ಕ್ಲೇ ದ್ವೇ ಕೃ॒ಷ್ಣೇ [ಕೃ॒ಷ್ಣೇ, ಮೂ᳚ರ್ಧ॒ನ್ವತೀ᳚-] 4

ಮೂ᳚ರ್ಧ॒ನ್ವತೀ᳚-ರ್ಭವನ್ತಿ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ತ್ಪು॒ರಸ್ತಾ᳚ನ್ಮೂ॒ರ್ಧಾ ಪಞ್ಚ॒ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾಯಾ॒ಗ್॒ ಶ್ರೋಣ್ಯಾ॒ಮುಪ॑ ದಧಾತಿ॒ ಪಞ್ಚೋತ್ತ॑ರಸ್ಯಾ॒-ನ್ತಸ್ಮಾ᳚-ತ್ಪ॒ಶ್ಚಾ-ದ್ವರ್ಷೀ॑ಯಾ-ನ್ಪು॒ರಸ್ತಾ᳚-ತ್ಪ್ರವಣಃ ಪ॒ಶುರ್ಬ॒ಸ್ತೋ ವಯ॒ ಇತಿ॒ ದಕ್ಷಿ॒ಣೇ-ಽಗ್ಂಸ॒ ಉಪ॑ ದಧಾತಿ ವೃ॒ಷ್ಣಿರ್ವಯ॒ ಇತ್ಯುತ್ತ॒ರೇ ಽಗ್ಂಸಾ॑ವೇ॒ವ ಪ್ರತಿ॑ ದಧಾತಿ ವ್ಯಾ॒ಘ್ರೋ ವಯ॒ ಇತಿ॒ ದಕ್ಷಿ॑ಣೇ ಪ॒ಕ್ಷ ಉಪ॑ ದಧಾತಿ ಸಿ॒ಗ್ಂ॒ಹೋ ವಯ॒ ಇತ್ಯುತ್ತ॑ರೇ ಪ॒ಕ್ಷಯೋ॑ರೇ॒ವ ವೀ॒ರ್ಯ॑-ನ್ದಧಾತಿ॒ ಪುರು॑ಷೋ॒ ವಯ॒ ಇತಿ॒ ಮದ್ಧ್ಯೇ॒ ತಸ್ಮಾ॒-ತ್ಪುರು॑ಷಃ ಪಶೂ॒ನಾಮಧಿ॑ಪತಿಃ ॥ 5 ॥

(ಕೢಪ್ತ್ಯಾ॑ - ಉಪ॒ಧಾಯ॑ ಪ್ರಾಣ॒ಭೃತಃ॒-ಸಮ॑ನಸಃ-ಕೃ॒ಷ್ಣೇ-ಪುರು॑ಷೋ॒ ವಯ॒ ಇತಿ॒ - ಪಞ್ಚ॑ ಚ) (ಅ. 1)

ಇನ್ದ್ರಾ᳚ಗ್ನೀ॒ ಅವ್ಯ॑ಥಮಾನಾ॒ಮಿತಿ॑ ಸ್ವಯಮಾತೃ॒ಣ್ಣಾಮುಪ॑ ದಧಾತೀನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನಿಭ್ಯಾಂ॒-ವಾಁ ಇ॒ಮೌ ಲೋ॒ಕೌ ವಿಧೃ॑ತಾವ॒ನಯೋ᳚-ರ್ಲೋ॒ಕಯೋ॒-ರ್ವಿಧೃ॑ತ್ಯಾ॒ ಅಧೃ॑ತೇವ॒ ವಾ ಏ॒ಷಾ ಯನ್ಮ॑ದ್ಧ್ಯ॒ಮಾ ಚಿತಿ॑ರ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಮಿವ॒ ವಾ ಏ॒ಷೇನ್ದ್ರಾ᳚ಗ್ನೀ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹೇನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನೀ ವೈ ದೇ॒ವಾನಾ॑ಮೋಜೋ॒ ಭೃತಾ॒ವೋಜ॑ಸೈ॒ವೈನಾ॑-ಮ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷೇ ಚಿನುತೇ॒ ಧೃತ್ಯೈ᳚ ಸ್ವಯಮಾತೃ॒ಣ್ಣಾಮುಪ॑ ದಧಾತ್ಯ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಂ॒-ವೈಁ ಸ್ವ॑ಯಮಾತೃ॒ಣ್ಣಾ ಽನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಮೇ॒ವೋಪ॑ ಧ॒ತ್ತೇ ಽಶ್ವ॒ಮುಪ॑ [ಧ॒ತ್ತೇ ಽಶ್ವ॒ಮುಪ॑, ಘ್ರಾ॒ಪ॒ಯ॒ತಿ॒ ಪ್ರಾ॒ಣಮೇ॒ವಾ-] 6

ಘ್ರಾಪಯತಿ ಪ್ರಾ॒ಣಮೇ॒ವಾ-ಽಸ್ಯಾ᳚-ನ್ದಧಾ॒ತ್ಯಥೋ᳚ ಪ್ರಾಜಾಪ॒ತ್ಯೋ ವಾ ಅಶ್ವಃ॑ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿನೈ॒ವಾಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿ॑ನುತೇ ಸ್ವಯಮಾತೃ॒ಣ್ಣಾ ಭ॑ವತಿ ಪ್ರಾ॒ಣಾನಾ॒ಮುಥ್ಸೃ॑ಷ್ಟ್ಯಾ॒ ಅಥೋ॑ ಸುವ॒ರ್ಗಸ್ಯ॑ ಲೋ॒ಕಸ್ಯಾನು॑ಖ್ಯಾತ್ಯೈ ದೇ॒ವಾನಾಂ॒-ವೈಁ ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಂ-ಯಁ॒ತಾ-ನ್ದಿಶ॒-ಸ್ಸಮ॑ವ್ಲೀಯನ್ತ॒ ತ ಏ॒ತಾ ದಿಶ್ಯಾ॑ ಅಪಶ್ಯ॒-ನ್ತಾ ಉಪಾ॑ದಧತ॒ ತಾಭಿ॒ರ್ವೈ ತೇ ದಿಶೋ॑-ಽದೃಗ್ಂಹ॒ನ್॒ ಯದ್ದಿಶ್ಯಾ॑ ಉಪ॒ದಧಾ॑ತಿ ದಿ॒ಶಾಂ-ವಿಁಧೃ॑ತ್ಯೈ॒ ದಶ॑ ಪ್ರಾಣ॒ಭೃತಃ॑ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದುಪ॑ [ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದುಪ॑, ದ॒ಧಾ॒ತಿ॒ ನವ॒ ವೈ ಪುರು॑ಷೇ] 7

ದಧಾತಿ॒ ನವ॒ ವೈ ಪುರು॑ಷೇ ಪ್ರಾ॒ಣಾ ನಾಭಿ॑ರ್ದಶ॒ಮೀ ಪ್ರಾ॒ಣಾನೇ॒ವ ಪು॒ರಸ್ತಾ᳚ದ್ಧತ್ತೇ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ತ್ಪು॒ರಸ್ತಾ᳚-ತ್ಪ್ರಾ॒ಣಾ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷ್ಮತೀ-ಮುತ್ತ॒ಮಾಮುಪ॑ ದಧಾತಿ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ತ್ಪ್ರಾ॒ಣಾನಾಂ॒-ವಾಁಗ್ಜ್ಯೋತಿ॑ರುತ್ತ॒ಮಾ ದಶೋಪ॑ ದಧಾತಿ॒ ದಶಾ᳚ಕ್ಷರಾ ವಿ॒ರಾ-ಡ್ವಿ॒ರಾಟ್ ಛನ್ದ॑ಸಾ॒-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॒ರ್ಜ್ಯೋತಿ॑ರೇ॒ವ ಪು॒ರಸ್ತಾ᳚ದ್ಧತ್ತೇ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ತ್ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ಜ್ಜ್ಯೋತಿ॒ರುಪಾ᳚ ಽಽಸ್ಮಹೇ॒ ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಪ॒ಶುಷ್ವಾ॒ಜಿಮ॑ಯು॒ಸ್ತಾ-ನ್ಬೃ॑ಹ॒ತ್ಯುದ॑ಜಯ॒-ತ್ತಸ್ಮಾ॒-ದ್ಬಾರ್ಹ॑ತಾಃ [ತಸ್ಮಾ॒-ದ್ಬಾರ್ಹ॑ತಾಃ, ಪ॒ಶವ॑ ಉಚ್ಯನ್ತೇ॒ ಮಾ] 8

ಪ॒ಶವ॑ ಉಚ್ಯನ್ತೇ॒ ಮಾ ಛನ್ದ॒ ಇತಿ॑ ದಕ್ಷಿಣ॒ತ ಉಪ॑ ದಧಾತಿ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ದಕ್ಷಿ॒ಣಾ ವೃ॑ತೋ॒ ಮಾಸಾಃ᳚ ಪೃಥಿ॒ವೀ ಛನ್ದ॒ ಇತಿ॑ ಪ॒ಶ್ಚಾ-ತ್ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ್ಯಾ ಅ॒ಗ್ನಿರ್ದೇ॒ವತೇತ್ಯು॑ತ್ತರ॒ತ ಓಜೋ॒ ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿರೋಜ॑ ಏ॒ವೋತ್ತ॑ರ॒ತೋ ಧ॑ತ್ತೇ॒ ತಸ್ಮಾ॑ದುತ್ತರತೋ ಽಭಿಪ್ರಯಾ॒ಯೀ ಜ॑ಯತಿ॒ ಷಟ್ತ್ರಿಗ್ಂ॑ಶ॒-ಥ್ಸಮ್ಪ॑ದ್ಯನ್ತೇ॒ ಷಟ್ತ್ರಿಗ್ಂ॑ಶದಕ್ಷರಾ ಬೃಹ॒ತೀ ಬಾರ್ಹ॑ತಾಃ ಪ॒ಶವೋ॑ ಬೃಹ॒ತ್ಯೈವಾಸ್ಮೈ॑ ಪ॒ಶೂನವ॑ ರುನ್ಧೇ ಬೃಹ॒ತೀ ಛನ್ದ॑ಸಾ॒ಗ್॒ ಸ್ವಾರಾ᳚ಜ್ಯ॒-ಮ್ಪರೀ॑ಯಾಯ॒ ಯಸ್ಯೈ॒ತಾ [ಯಸ್ಯೈ॒ತಾಃ, ಉ॑ಪಧೀ॒ಯನ್ತೇ॒ ಗಚ್ಛ॑ತಿ॒] 9

ಉ॑ಪಧೀ॒ಯನ್ತೇ॒ ಗಚ್ಛ॑ತಿ॒ ಸ್ವಾರಾ᳚ಜ್ಯಗ್ಂ ಸ॒ಪ್ತ ವಾಲ॑ಖಿಲ್ಯಾಃ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದುಪ॑ ದಧಾತಿ ಸ॒ಪ್ತ ಪ॒ಶ್ಚಾ-ಥ್ಸ॒ಪ್ತ ವೈ ಶೀ॑ರ್ಷ॒ಣ್ಯಾಃ᳚ ಪ್ರಾ॒ಣಾ ದ್ವಾವವಾ᳚ಞ್ಚೌ ಪ್ರಾ॒ಣಾನಾಗ್ಂ॑ ಸವೀರ್ಯ॒ತ್ವಾಯ॑ ಮೂ॒ರ್ಧಾ-ಽಸಿ॒ ರಾಡಿತಿ॑ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದುಪ॑ ದಧಾತಿ॒ ಯನ್ತ್ರೀ॒ ರಾಡಿತಿ॑ ಪ॒ಶ್ಚಾ-ತ್ಪ್ರಾ॒ಣಾನೇ॒ವಾಸ್ಮೈ॑ ಸ॒ಮೀಚೋ॑ ದಧಾತಿ ॥ 10 ॥

(ಅಶ್ವ॒ಮುಪ॑-ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದುಪ॒-ಬಾರ್ಹ॑ತಾ-ಏ॒ತಾ-ಶ್ಚತು॑ಸ್ತ್ರಿಗ್ಂಶಚ್ಚ) (ಅ. 2)

ದೇ॒ವಾ ವೈ ಯ-ದ್ಯ॒ಜ್ಞೇ ಽಕು॑ರ್ವತ॒ ತದಸು॑ರಾ ಅಕುರ್ವತ॒ ತೇ ದೇ॒ವಾ ಏ॒ತಾ ಅ॑ಕ್ಷ್ಣಯಾಸ್ತೋ॒ಮೀಯಾ॑ ಅಪಶ್ಯ॒-ನ್ತಾ ಅ॒ನ್ಯಥಾ॒ ಽನೂಚ್ಯಾ॒-ನ್ಯಥೋಪಾ॑ದಧತ॒ ತದಸು॑ರಾ॒ ನಾನ್ವವಾ॑ಯ॒-ನ್ತತೋ॑ ದೇ॒ವಾ ಅಭ॑ವ॒-ನ್ಪರಾ-ಽಸು॑ರಾ॒ ಯದ॑ಕ್ಷ್ಣಯಾಸ್ತೋ॒ಮೀಯಾ॑ ಅ॒ನ್ಯಥಾ॒ ಽನೂಚ್ಯಾ॒ನ್ಯಥೋ॑ಪ॒ ದಧಾ॑ತಿ॒ ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಾಭಿಭೂತ್ಯೈ॒ ಭವ॑ತ್ಯಾ॒ತ್ಮನಾ॒ ಪರಾ᳚-ಽಸ್ಯ॒ ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯೋ ಭವತ್ಯಾ॒-ಶುಸ್ತ್ರಿ॒ವೃದಿತಿ॑ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದುಪ॑ ದಧಾತಿ ಯಜ್ಞಮು॒ಖಂ-ವೈಁ ತ್ರಿ॒ವೃ- [ತ್ರಿ॒ವೃತ್, ಯ॒ಜ್ಞ॒ಮು॒ಖಮೇ॒ವ] 11

-ದ್ಯ॑ಜ್ಞಮು॒ಖಮೇ॒ವ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದ್ವಿ ಯಾ॑ತಯತಿ॒ ವ್ಯೋ॑ಮ ಸಪ್ತದ॒ಶ ಇತಿ॑ ದಕ್ಷಿಣ॒ತೋ ಽನ್ನಂ॒-ವೈಁ ವ್ಯೋ॑ಮಾ-ಽನ್ನಗ್ಂ॑ ಸಪ್ತದ॒ಶೋ-ಽನ್ನ॑ಮೇ॒ವ ದ॑ಕ್ಷಿಣ॒ತೋ ಧ॑ತ್ತೇ॒ ತಸ್ಮಾ॒-ದ್ದಕ್ಷಿ॑ಣೇ॒ನಾನ್ನ॑ಮದ್ಯತೇ ಧ॒ರುಣ॑ ಏಕವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ ಇತಿ॑ ಪ॒ಶ್ಚಾ-ತ್ಪ್ರ॑ತಿ॒ಷ್ಠಾ ವಾ ಏ॑ಕವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶಃ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಭಾ॒ನ್ತಃ ಪ॑ಞ್ಚದ॒ಶ ಇತ್ಯು॑ತ್ತರ॒ತ ಓಜೋ॒ ವೈ ಭಾ॒ನ್ತ ಓಜಃ॑ ಪಞ್ಚದ॒ಶ ಓಜ॑ ಏ॒ವೋತ್ತ॑ರ॒ತೋ ಧ॑ತ್ತೇ॒ ತಸ್ಮಾ॑ದುತ್ತರತೋ ಽಭಿಪ್ರಯಾ॒ಯೀ ಜ॑ಯತಿ॒ ಪ್ರತೂ᳚ರ್ತಿರಷ್ಟಾದ॒ಶ ಇತಿ॑ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒- [ಇತಿ॑ ಪು॒ರಸ್ತಾ᳚ತ್, ಉಪ॑ ದಧಾತಿ॒ ದ್ವೌ] 12

-ದುಪ॑ ದಧಾತಿ॒ ದ್ವೌ ತ್ರಿ॒ವೃತಾ॑ವಭಿಪೂ॒ರ್ವಂ-ಯಁ॑ಜ್ಞಮು॒ಖೇ ವಿ ಯಾ॑ತಯತ್ಯಭಿವ॒ರ್ತ-ಸ್ಸ॑ವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ ಇತಿ॑ ದಕ್ಷಿಣ॒ತೋ-ಽನ್ನಂ॒-ವಾಁ ಅ॑ಭಿವ॒ರ್ತೋ-ಽನ್ನಗ್ಂ॑ ಸವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶೋ-ಽನ್ನ॑ಮೇ॒ವ ದ॑ಕ್ಷಿಣ॒ತೋ ಧ॑ತ್ತೇ॒ ತಸ್ಮಾ॒-ದ್ದಕ್ಷಿ॑ಣೇ॒ನಾನ್ನ॑ಮದ್ಯತೇ॒ ವರ್ಚೋ᳚ ದ್ವಾವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ ಇತಿ॑ ಪ॒ಶ್ಚಾ-ದ್ಯ-ದ್ವಿಗ್ಂ॑ಶ॒ತಿರ್ದ್ವೇ ತೇನ॑ ವಿ॒ರಾಜೌ॒ ಯ-ದ್ದ್ವೇ ಪ್ರ॑ತಿ॒ಷ್ಠಾ ತೇನ॑ ವಿ॒ರಾಜೋ॑ರೇ॒ವಾ-ಭಿ॑ಪೂ॒ರ್ವಮ॒ನ್ನಾದ್ಯೇ॒ ಪ್ರತಿ॑ತಿಷ್ಠತಿ॒ ತಪೋ॑ ನವದ॒ಶ ಇತ್ಯು॑ತ್ತರ॒ತ ಸ್ತಸ್ಮಾ᳚-ಥ್ಸ॒ವ್ಯೋ [ಇತ್ಯು॑ತ್ತರ॒ತ ಸ್ತಸ್ಮಾ᳚-ಥ್ಸ॒ವ್ಯಃ, ಹಸ್ತ॑ಯೋ-] 13

ಹಸ್ತ॑ಯೋ-ಸ್ತಪ॒ಸ್ವಿತ॑ರೋ॒ ಯೋನಿ॑ಶ್ಚತುರ್ವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ ಇತಿ॑ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದುಪ॑ ದಧಾತಿ॒ ಚತು॑ರ್ವಿಗ್ಂಶತ್ಯಕ್ಷರಾ ಗಾಯ॒ತ್ರೀ ಗಾ॑ಯ॒ತ್ರೀ ಯ॑ಜ್ಞಮು॒ಖಂ-ಯಁ॑ಜ್ಞಮು॒ಖಮೇ॒ವ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒-ದ್ವಿಯಾ॑ತಯತಿ॒ ಗರ್ಭಾಃ᳚ ಪಞ್ಚವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ ಇತಿ॑ ದಕ್ಷಿಣ॒ತೋ-ಽನ್ನಂ॒-ವೈಁ ಗರ್ಭಾ॒ ಅನ್ನ॑-ಮ್ಪಞ್ಚವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶೋನ್ನ॑ಮೇ॒ವ ದ॑ಕ್ಷಿಣ॒ತೋ ಧ॑ತ್ತೇ॒ ತಸ್ಮಾ॒-ದ್ದಕ್ಷಿ॑ಣೇ॒ನಾನ್ನ॑ಮದ್ಯತ॒ ಓಜ॑ಸ್ತ್ರಿಣ॒ವ ಇತಿ॑ ಪ॒ಶ್ಚಾದಿ॒ಮೇ ವೈ ಲೋ॒ಕಾಸ್ತ್ರಿ॑ಣ॒ವ ಏ॒ಷ್ವೇ॑ವ ಲೋ॒ಕೇಷು॒ ಪ್ರತಿ॑ತಿಷ್ಠತಿ ಸ॒ಭಂರ॑ಣಸ್ತ್ರಯೋವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ ಇ- [ಸ॒ಭಂರ॑ಣಸ್ತ್ರಯೋವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ ಇತಿ॑, ಉ॒ತ್ತ॒ರ॒ತ-] 14

-ತ್ಯು॑ತ್ತರ॒ತ-ಸ್ತಸ್ಮಾ᳚-ಥ್ಸ॒ವ್ಯೋ ಹಸ್ತ॑ಯೋ-ಸ್ಸಮ್ಭಾ॒ರ್ಯ॑ತರಃ॒ ಕ್ರತು॑ರೇಕತ್ರಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ ಇತಿ॑ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದುಪ॑ ದಧಾತಿ॒ ವಾಗ್ವೈ ಕ್ರತು॑ರ್ಯಜ್ಞಮು॒ಖಂ-ವಾಁಗ್ಯ॑ಜ್ಞಮು॒ಖಮೇ॒ವ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದ್ವಿ ಯಾ॑ತಯತಿ ಬ್ರ॒ದ್ಧ್ನಸ್ಯ॑ ವಿ॒ಷ್ಟಪ॑-ಞ್ಚತುಸ್ತ್ರಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ ಇತಿ॑ ದಕ್ಷಿಣ॒ತೋ॑-ಽಸೌ ವಾ ಆ॑ದಿ॒ತ್ಯೋ ಬ್ರ॒ದ್ಧ್ನಸ್ಯ॑ ವಿ॒ಷ್ಟಪ॑-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸಮೇ॒ವ ದ॑ಕ್ಷಿಣ॒ತೋ ಧ॑ತ್ತೇ॒ ತಸ್ಮಾ॒-ದ್ದಕ್ಷಿ॒ಣೋ-ಽರ್ಧೋ᳚ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸಿತ॑ರಃ ಪ್ರತಿ॒ಷ್ಠಾ ತ್ರ॑ಯಸ್ತ್ರಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ ಇತಿ॑ ಪ॒ಶ್ಚಾ-ತ್ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ್ಯೈ॒ ನಾಕಃ॑ ಷಟ್ತ್ರಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ ಇತ್ಯು॑ತ್ತರ॒ತ-ಸ್ಸು॑ವ॒ರ್ಗೋ ವೈ ಲೋ॒ಕೋ ನಾಕಃ॑ ಸುವ॒ರ್ಗಸ್ಯ॑ ಲೋ॒ಕಸ್ಯ॒ ಸಮ॑ಷ್ಟ್ಯೈ ॥ 15 ॥

(ವೈ ತ್ರಿ॒ವೃ - ದಿತಿ॑ ಪು॒ರಸ್ತಾ᳚ಥ್ - ಸ॒ವ್ಯ - ಸ್ತ್ರ॑ಯೋವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ ಇತಿ॑ - ಸುವ॒ರ್ಗೋ ವೈ - ಪಞ್ಚ॑ ಚ) (ಅ. 3)

(ಆ॒ಶು - ರ್ವ್ಯೋ॑ಮ - ಧ॒ರುಣೋ॑ - ಭಾ॒ನ್ತಃ - ಪ್ರತೂ᳚ರ್ತಿರ -ಭಿವ॒ರ್ತೋ - ವರ್ಚ॒ - ಸ್ತಪೋ॒ - ಯೋನಿ॒ - ರ್ಗರ್ಭಾ॒ - ಓಜಃ॑ - ಸ॒ಭಂರ॑ಣಃ॒ - ಕ್ರತು॑ - ರ್ಬ್ರ॒ದ್ಧ್ರಸ್ಯ॑ - ಪ್ರತಿ॒ಷ್ಠಾ - ನಾಕಃ॒ - ಷೋಡ॑ಶ)

ಅ॒ಗ್ನೇರ್ಭಾ॒ಗೋ॑-ಽಸೀತಿ॑ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದುಪ॑ ದಧಾತಿ ಯಜ್ಞಮು॒ಖಂ-ವಾಁ ಅ॒ಗ್ನಿರ್ಯ॑ಜ್ಞಮು॒ಖ-ನ್ದೀ॒ಕ್ಷಾ ಯ॑ಜ್ಞಮು॒ಖ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಯಜ್ಞಮು॒ಖ-ನ್ತ್ರಿ॒ವೃ-ದ್ಯ॑ಜ್ಞಮು॒ಖಮೇ॒ವ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದ್ವಿ ಯಾ॑ತಯತಿ ನೃ॒ಚಕ್ಷ॑ಸಾ-ಮ್ಭಾ॒ಗೋ॑-ಽಸೀತಿ॑ ದಕ್ಷಿಣ॒ತ-ಶ್ಶು॑ಶ್ರು॒ವಾಗ್ಂಸೋ॒ ವೈ ನೃ॒ಚಕ್ಷ॒ಸೋ-ಽನ್ನ॑-ನ್ಧಾ॒ತಾ ಜಾ॒ತಾಯೈ॒ವಾಸ್ಮಾ॒ ಅನ್ನ॒ಮಪಿ॑ ದಧಾತಿ॒ ತಸ್ಮಾ᳚ಜ್ಜಾ॒ತೋ-ಽನ್ನ॑ಮತ್ತಿ ಜ॒ನಿತ್ರಗ್ಗ್॑ ಸ್ಪೃ॒ತಗ್ಂ ಸ॑ಪ್ತದ॒ಶ-ಸ್ಸ್ತೋಮ॒ ಇತ್ಯಾ॒ಹಾ-ಽನ್ನಂ॒-ವೈಁ ಜ॒ನಿತ್ರ॒- [ಜ॒ನಿತ್ರ᳚ಮ್, ಅನ್ನಗ್ಂ॑ ಸಪ್ತದ॒ಶೋ-ಽನ್ನ॑ಮೇ॒ವ] 16

-ಮನ್ನಗ್ಂ॑ ಸಪ್ತದ॒ಶೋ-ಽನ್ನ॑ಮೇ॒ವ ದ॑ಕ್ಷಿಣ॒ತೋ ಧ॑ತ್ತೇ॒ ತಸ್ಮಾ॒-ದ್ದಕ್ಷಿ॑ಣೇ॒ನಾ-ನ್ನ॑ಮದ್ಯತೇ ಮಿ॒ತ್ರಸ್ಯ॑ ಭಾ॒ಗೋ॑-ಽಸೀತಿ॑ ಪ॒ಶ್ಚಾ-ತ್ಪ್ರಾ॒ಣೋ ವೈ ಮಿ॒ತ್ರೋ॑-ಽಪಾ॒ನೋ ವರು॑ಣಃ ಪ್ರಾಣಾಪಾ॒ನಾವೇ॒ವಾಸ್ಮಿ॑-ನ್ದಧಾತಿ ದಿ॒ವೋ ವೃ॒ಷ್ಟಿರ್ವಾತಾ᳚-ಸ್ಸ್ಪೃ॒ತಾ ಏ॑ಕವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ-ಸ್ಸ್ತೋಮ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹ ಪ್ರತಿ॒ಷ್ಠಾ ವಾ ಏ॑ಕವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶಃ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ್ಯಾ॒ ಇನ್ದ್ರ॑ಸ್ಯ ಭಾ॒ಗೋ॑-ಽಸೀತ್ಯು॑ತ್ತರ॒ತ ಓಜೋ॒ ವಾ ಇನ್ದ್ರ॒ ಓಜೋ॒ ವಿಷ್ಣು॒ರೋಜಃ॑ ಕ್ಷ॒ತ್ರಮೋಜಃ॑ ಪಞ್ಚದ॒ಶ [ಪಞ್ಚದ॒ಶಃ, ಓಜ॑ ಏ॒ವೋತ್ತ॑ರ॒ತೋ ಧ॑ತ್ತೇ॒] 17

ಓಜ॑ ಏ॒ವೋತ್ತ॑ರ॒ತೋ ಧ॑ತ್ತೇ॒ ತಸ್ಮಾ॑ದುತ್ತರತೋ-ಽಭಿಪ್ರಯಾ॒ಯೀ ಜ॑ಯತಿ॒ ವಸೂ॑ನಾ-ಮ್ಭಾ॒ಗೋ॑-ಽಸೀತಿ॑ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದುಪ॑ ದಧಾತಿ ಯಜ್ಞಮು॒ಖಂ-ವೈಁ ವಸ॑ವೋ ಯಜ್ಞಮು॒ಖಗ್ಂ ರು॒ದ್ರಾ ಯ॑ಜ್ಞಮು॒ಖ-ಞ್ಚ॑ತುರ್ವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶೋ ಯ॑ಜ್ಞಮು॒ಖಮೇ॒ವ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದ್ವಿ ಯಾ॑ತಯತ್ಯಾದಿ॒ತ್ಯಾನಾ᳚-ಮ್ಭಾ॒ಗೋ॑-ಽಸೀತಿ॑ ದಕ್ಷಿಣ॒ತೋ-ಽನ್ನಂ॒-ವಾಁ ಆ॑ದಿ॒ತ್ಯಾ ಅನ್ನ॑-ಮ್ಮ॒ರುತೋ-ಽನ್ನ॒-ಙ್ಗರ್ಭಾ॒ ಅನ್ನ॑-ಮ್ಪಞ್ಚವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶೋ-ಽನ್ನ॑ಮೇ॒ವ ದ॑ಕ್ಷಿಣ॒ತೋ ಧ॑ತ್ತೇ॒ ತಸ್ಮಾ॒-ದ್ದಕ್ಷಿ॑ಣೇ॒ನಾ-ಽನ್ನ॑ಮದ್ಯ॒ತೇ ಽದಿ॑ತ್ಯೈ ಭಾ॒ಗೋ॑- [-ಽದಿ॑ತ್ಯೈ ಭಾ॒ಗಃ, ಅ॒ಸೀತಿ॑ ಪ॒ಶ್ಚಾ-ತ್ಪ್ರ॑ತಿ॒ಷ್ಠಾ] 18

-ಽಸೀತಿ॑ ಪ॒ಶ್ಚಾ-ತ್ಪ್ರ॑ತಿ॒ಷ್ಠಾ ವಾ ಅದಿ॑ತಿಃ ಪ್ರತಿ॒ಷ್ಠಾ ಪೂ॒ಷಾ ಪ್ರ॑ತಿ॒ಷ್ಠಾ ತ್ರಿ॑ಣ॒ವಃ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ್ಯೈ ದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ಸವಿ॒ತುರ್ಭಾ॒ಗೋ॑-ಽ ಸೀತ್ಯು॑ತ್ತರ॒ತೋ ಬ್ರಹ್ಮ॒ ವೈ ದೇ॒ವ-ಸ್ಸ॑ವಿ॒ತಾ ಬ್ರಹ್ಮ॒ ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿ॒ರ್ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಚತುಷ್ಟೋ॒ಮೋ ಬ್ರ॑ಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸಮೇ॒ವೋತ್ತ॑ರ॒ತೋ ಧ॑ತ್ತೇ॒ ತಸ್ಮಾ॒ದುತ್ತ॒ರೋ-ಽರ್ಧೋ᳚ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸಿತ॑ರ-ಸ್ಸಾವಿ॒ತ್ರವ॑ತೀ ಭವತಿ॒ ಪ್ರಸೂ᳚ತ್ಯೈ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣಾನಾ॒ಮುದೀ॑ಚೀ ಸ॒ನಿಃ ಪ್ರಸೂ॑ತಾ ಧ॒ರ್ತ್ರಶ್ಚ॑ತುಷ್ಟೋ॒ಮ ಇತಿ॑ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದುಪ॑ ದಧಾತಿ ಯಜ್ಞಮು॒ಖಂ-ವೈಁ ಧ॒ರ್ತ್ರೋ [ಧ॒ರ್ತ್ರಃ, ಯ॒ಜ್ಞ॒ಮು॒ಖ-ಞ್ಚ॑ತುಷ್ಟೋ॒ಮೋ] 19

ಯ॑ಜ್ಞಮು॒ಖ-ಞ್ಚ॑ತುಷ್ಟೋ॒ಮೋ ಯ॑ಜ್ಞಮು॒ಖಮೇ॒ವ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದ್ವಿ ಯಾ॑ತಯತಿ॒ ಯಾವಾ॑ನಾ-ಮ್ಭಾ॒ಗೋ॑-ಽಸೀತಿ॑ ದಕ್ಷಿಣ॒ತೋ ಮಾಸಾ॒ ವೈ ಯಾವಾ॑ ಅರ್ಧಮಾ॒ಸಾ ಅಯಾ॑ವಾ॒-ಸ್ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ದಕ್ಷಿ॒ಣಾವೃ॑ತೋ॒ ಮಾಸಾ॒ ಅನ್ನಂ॒-ವೈಁ ಯಾವಾ॒ ಅನ್ನ॑-ಮ್ಪ್ರ॒ಜಾ ಅನ್ನ॑ಮೇ॒ವ ದ॑ಕ್ಷಿಣ॒ತೋ ಧ॑ತ್ತೇ॒ ತಸ್ಮಾ॒-ದ್ದಕ್ಷಿ॑ಣೇ॒ನಾ-ನ್ನ॑ಮದ್ಯತ ಋಭೂ॒ಣಾ-ಮ್ಭಾ॒ಗೋ॑-ಽಸೀತಿ॑ ಪ॒ಶ್ಚಾ-ತ್ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ್ಯೈ ವಿವ॒ರ್ತೋ᳚ ಽಷ್ಟಾಚತ್ವಾರಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ ಇತ್ಯು॑ತ್ತರ॒ತೋ॑-ಽನಯೋ᳚ರ್ಲೋ॒ಕಯೋ᳚-ಸ್ಸವೀರ್ಯ॒ತ್ವಾಯ॒ ತಸ್ಮಾ॑ದಿ॒ಮೌ ಲೋ॒ಕೌ ಸ॒ಮಾವ॑-ದ್ವೀರ್ಯೌ॒ [ಸ॒ಮಾವ॑-ದ್ವೀರ್ಯೌ, ಯಸ್ಯ॒ ಮುಖ್ಯ॑ವತೀಃ] 20

ಯಸ್ಯ॒ ಮುಖ್ಯ॑ವತೀಃ ಪು॒ರಸ್ತಾ॑ದುಪಧೀ॒ಯನ್ತೇ॒ ಮುಖ್ಯ॑ ಏ॒ವ ಭ॑ವ॒ತ್ಯಾ-ಽಸ್ಯ॒ ಮುಖ್ಯೋ॑ ಜಾಯತೇ॒ ಯಸ್ಯಾ-ನ್ನ॑ವತೀ - ರ್ದಕ್ಷಿಣ॒ತೋ-ಽತ್ತ್ಯನ್ನ॒ಮಾ-ಽಸ್ಯಾ᳚ನ್ನಾ॒ದೋ ಜಾ॑ಯತೇ॒ ಯಸ್ಯ॑ ಪ್ರತಿ॒ಷ್ಠಾವ॑ತೀಃ ಪ॒ಶ್ಚಾ-ತ್ಪ್ರತ್ಯೇ॒ವ ತಿ॑ಷ್ಠತಿ॒ ಯಸ್ಯೌಜ॑ಸ್ವತೀರುತ್ತರ॒ತ ಓ॑ಜ॒ಸ್ವ್ಯೇ॑ವ ಭ॑ವ॒ತ್ಯಾ-ಽಸ್ಯೌ॑ಜ॒ಸ್ವೀ ಜಾ॑ಯತೇ॒ ಽರ್ಕೋ ವಾ ಏ॒ಷ ಯದ॒ಗ್ನಿಸ್ತಸ್ಯೈ॒ತದೇ॒ವ ಸ್ತೋ॒ತ್ರಮೇ॒ತಚ್ಛ॒ಸ್ತ್ರಂ-ಯಁದೇ॒ಷಾ ವಿ॒ಧಾ [ವಿ॒ಧಾ, ವಿ॒ಧೀ॒ಯತೇ॒-ಽರ್ಕ ಏ॒ವ] 21

ವಿ॑ಧೀ॒ಯತೇ॒-ಽರ್ಕ ಏ॒ವ ತದ॒ರ್ಕ್ಯ॑ಮನು॒ ವಿ ಧೀ॑ಯ॒ತೇ ಽತ್ತ್ಯನ್ನ॒ಮಾ-ಽಸ್ಯಾ᳚ನ್ನಾ॒ದೋ ಜಾ॑ಯತೇ॒ ಯಸ್ಯೈ॒ಷಾ ವಿ॒ಧಾ ವಿ॑ಧೀ॒ಯತೇ॒ ಯ ಉ॑ ಚೈನಾಮೇ॒ವಂ-ವೇಁದ॒ ಸೃಷ್ಟೀ॒ರುಪ॑ ದಧಾತಿ ಯಥಾಸೃ॒ಷ್ಟಮೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ॒ ನ ವಾ ಇ॒ದ-ನ್ದಿವಾ॒ ನ ನಕ್ತ॑ಮಾಸೀ॒ದವ್ಯಾ॑ವೃತ್ತ॒-ನ್ತೇ ದೇ॒ವಾ ಏ॒ತಾ ವ್ಯು॑ಷ್ಟೀರಪಶ್ಯ॒-ನ್ತಾ ಉಪಾ॑ದಧತ॒ ತತೋ॒ ವಾ ಇ॒ದಂ ಁವ್ಯೌ᳚ಚ್ಛ॒-ದ್ಯಸ್ಯೈ॒ತಾ ಉ॑ಪಧೀ॒ಯನ್ತೇ॒ ವ್ಯೇ॑ವಾಸ್ಮಾ॑ ಉಚ್ಛ॒ತ್ಯಥೋ॒ ತಮ॑ ಏ॒ವಾಪ॑ಹತೇ ॥ 22 ॥

(ವೈ ಜ॒ನಿತ್ರಂ॑ - ಪಞ್ಚದ॒ಶೋ - ಽದಿ॑ತ್ಯೈ ಭಾ॒ಗೋ - ವೈ ಧ॒ರ್ತ್ರಃ - ಸ॒ಮಾವ॑ದ್ವೀರ್ಯೈ-ವಿ॒ಧಾ-ತತೋ॒ ವಾ ಇ॒ದಂ - ಚತು॑ರ್ದಶ ಚ ) (ಅ. 4)

(ಅ॒ಗ್ನೇ - ರ್ನೃ॒ಚಕ್ಷ॑ಸಾಂ - ಜ॒ನಿತ್ರಂ॑ - ಮಿ॒ತ್ರ - ಸ್ಯೇನ್ದ್ರ॑ಸ್ಯ॒ -ವಸೂ॑ನಾ - ಮಾದಿ॒ತ್ಯಾನಾ॒ - ಮದಿ॑ತ್ಯೈ - ದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ಸವಿ॒ತುಃ - ಸಾ॑ವಿ॒ತ್ರವ॑ತೀ - ಧ॒ರ್ತ್ರೋ - ಯಾವಾ॑ನಾ-ಮೃಭೂ॒ಣಾಂ - ಁವಿ॑ವ॒ರ್ತ - ಶ್ಚತು॑ರ್ದಶ)

ಅಗ್ನೇ॑ ಜಾ॒ತಾ-ನ್ಪ್ರಣು॑ದಾ ನ-ಸ್ಸ॒ಪತ್ನಾ॒ನಿತಿ॑ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದುಪ॑ ದಧಾತಿ ಜಾ॒ತಾನೇ॒ವ ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಾ॒-ನ್ಪ್ರಣು॑ದತೇ॒ ಸಹ॑ಸಾ ಜಾ॒ತಾನಿತಿ॑ ಪ॒ಶ್ಚಾಜ್ಜ॑ನಿ॒ಷ್ಯಮಾ॑ಣಾನೇ॒ವ ಪ್ರತಿ॑ ನುದತೇ ಚತುಶ್ಚತ್ವಾರಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ-ಸ್ಸ್ತೋಮ॒ ಇತಿ॑ ದಕ್ಷಿಣ॒ತೋ ಬ್ರ॑ಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸಂ-ವೈಁ ಚ॑ತುಶ್ಚತ್ವಾರಿ॒ಗ್ಂ॒ಶೋ ಬ್ರ॑ಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸಮೇ॒ವ ದ॑ಕ್ಷಿಣ॒ತೋ ಧ॑ತ್ತೇ॒ ತಸ್ಮಾ॒-ದ್ದಕ್ಷಿ॒ಣೋ-ಽರ್ಧೋ᳚ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸಿತ॑ರ-ಷ್ಷೋಡ॒ಶ-ಸ್ಸ್ತೋಮ॒ ಇತ್ಯು॑ತ್ತರ॒ತ ಓಜೋ॒ ವೈ ಷೋ॑ಡ॒ಶ ಓಜ॑ ಏ॒ವೋತ್ತ॑ರ॒ತೋ ಧ॑ತ್ತೇ॒ ತಸ್ಮಾ॑- [ತಸ್ಮಾ᳚ತ್, ಉ॒ತ್ತ॒ರ॒ತೋ॒-ಽಭಿ॒ಪ್ರ॒ಯಾ॒ಯೀ] 23

-ದುತ್ತರತೋ-ಽಭಿಪ್ರಯಾ॒ಯೀ ಜ॑ಯತಿ॒ ವಜ್ರೋ॒ ವೈ ಚ॑ತುಶ್ಚತ್ವಾರಿ॒ಗ್ಂ॒ಶೋ ವಜ್ರಃ॑ ಷೋಡ॒ಶೋ ಯದೇ॒ತೇ ಇಷ್ಟ॑ಕೇ ಉಪ॒ದಧಾ॑ತಿ ಜಾ॒ತಾಗ್ಶ್ಚೈ॒ವ ಜ॑ನಿ॒ಷ್ಯಮಾ॑ಣಾಗ್ಶ್ಚ॒ ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಾ-ನ್ಪ್ರ॒ಣುದ್ಯ॒ ವಜ್ರ॒ಮನು॒ ಪ್ರಹ॑ರತಿ॒ ಸ್ತೃತ್ಯೈ॒ ಪುರೀ॑ಷವತೀ॒-ಮ್ಮದ್ಧ್ಯ॒ ಉಪ॑ದಧಾತಿ॒ ಪುರೀ॑ಷಂ॒-ವೈಁ ಮದ್ಧ್ಯ॑ಮಾ॒ತ್ಮನ॒-ಸ್ಸಾತ್ಮಾ॑ನಮೇ॒ವಾಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿ॑ನುತೇ॒ ಸಾತ್ಮಾ॒-ಽಮುಷ್ಮಿ॑ನ್ ಁಲೋ॒ಕೇ ಭ॑ವತಿ॒ ಯ ಏ॒ವಂ-ವೇಁದೈ॒ತಾ ವಾ ಅ॑ಸಪ॒ತ್ನಾ ನಾಮೇಷ್ಟ॑ಕಾ॒ ಯಸ್ಯೈ॒ತಾ ಉ॑ಪಧೀ॒ಯನ್ತೇ॒ [ಉ॑ಪಧೀ॒ಯನ್ತೇ᳚, ನಾ-ಽಸ್ಯ॑] 24

ನಾ-ಽಸ್ಯ॑ ಸ॒ಪತ್ನೋ॑ ಭವತಿ ಪ॒ಶುರ್ವಾ ಏ॒ಷ ಯದ॒ಗ್ನಿರ್ವಿ॒ರಾಜ॑ ಉತ್ತ॒ಮಾಯಾ॒-ಞ್ಚಿತ್ಯಾ॒ಮುಪ॑ ದಧಾತಿ ವಿ॒ರಾಜ॑ಮೇ॒ವೋತ್ತ॒ಮಾ-ಮ್ಪ॒ಶುಷು॑ ದಧಾತಿ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ತ್ಪಶು॒ಮಾನು॑ತ್ತ॒ಮಾಂ-ವಾಁಚಂ॑-ವಁದತಿ॒ ದಶ॑ದ॒ಶೋಪ॑ ದಧಾತಿ ಸವೀರ್ಯ॒ತ್ವಾಯಾ᳚-ಽಕ್ಷ್ಣ॒ಯೋಪ॑ ದಧಾತಿ॒ ತಸ್ಮಾ॑ದಕ್ಷ್ಣ॒ಯಾ ಪ॒ಶವೋ-ಽಙ್ಗಾ॑ನಿ॒ ಪ್ರಹ॑ರನ್ತಿ॒ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ್ಯೈ॒ ಯಾನಿ॒ ವೈ ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಸುವ॒ರ್ಗ್ಯಾ᳚ಣ್ಯಾಸ॒-ನ್ತೈರ್ದೇ॒ವಾ-ಸ್ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮಾ॑ಯ॒-ನ್ತೇನರ್ಷ॑ಯೋ- [-ಁಲೋ॒ಕಮಾ॑ಯ॒-ನ್ತೇನರ್ಷ॑ಯಃ, ಅ॒ಶ್ರಾ॒ಮ್ಯ॒-ನ್ತೇ ತಪೋ॑-ಽತಪ್ಯನ್ತ॒] 25

-ಽಶ್ರಾಮ್ಯ॒-ನ್ತೇ ತಪೋ॑-ಽತಪ್ಯನ್ತ॒ ತಾನಿ॒ ತಪ॑ಸಾ-ಽಪಶ್ಯ॒-ನ್ತೇಭ್ಯ॑ ಏ॒ತಾ ಇಷ್ಟ॑ಕಾ॒ ನಿರ॑ಮಿಮ॒ತೇವ॒ಶ್ಛನ್ದೋ॒ ವರಿ॑ವ॒ಶ್ಛನ್ದ॒ ಇತಿ॒ ತಾ ಉಪಾ॑ದಧತ॒ ತಾಭಿ॒ರ್ವೈ ತೇ ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮಾ॑ಯ॒ನ್॒. ಯದೇ॒ತಾ ಇಷ್ಟ॑ಕಾ ಉಪ॒ದಧಾ॑ತಿ॒ ಯಾನ್ಯೇ॒ವ ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಸುವ॒ರ್ಗ್ಯಾ॑ಣಿ॒ ತೈರೇ॒ವ ಯಜ॑ಮಾನ-ಸ್ಸುವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮೇ॑ತಿ ಯ॒ಜ್ಞೇನ॒ ವೈ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ ಪ್ರ॒ಜಾ ಅ॑ಸೃಜತ॒ ತಾ-ಸ್ಸ್ತೋಮ॑ ಭಾಗೈರೇ॒ವಾ-ಽಸೃ॑ಜತ॒ ಯ- [-ಽಸೃ॑ಜತ॒ ಯತ್, ಸ್ತೋಮ॑ ಭಾಗಾ ಉಪ॒ದಧಾ॑ತಿ] 26

-ಥ್ಸ್ತೋಮ॑ ಭಾಗಾ ಉಪ॒ದಧಾ॑ತಿ ಪ್ರ॒ಜಾ ಏ॒ವ ತ-ದ್ಯಜ॑ಮಾನ-ಸ್ಸೃಜತೇ॒ ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿ॒ರ್ವಾ ಏ॒ತ-ದ್ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॒ ತೇಜ॒-ಸ್ಸಮ॑ಭರ॒ದ್ಯ-ಥ್ಸ್ತೋಮ॑ಭಾಗಾ॒ ಯ-ಥ್ಸ್ತೋಮ॑ಭಾಗಾ ಉಪ॒ದಧಾ॑ತಿ॒ ಸತೇ॑ಜಸಮೇ॒ವಾಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿ॑ನುತೇ॒ ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿ॒ರ್ವಾ ಏ॒ತಾಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॑ ಪ್ರತಿ॒ಷ್ಠಾಮ॑ಪಶ್ಯ॒ದ್ಯ-ಥ್ಸ್ತೋಮ॑ಭಾಗಾ॒ ಯ-ಥ್ಸ್ತೋಮ॑ಭಾಗಾ ಉಪ॒ದಧಾ॑ತಿ ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॒ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ್ಯೈ ಸ॒ಪ್ತಸ॒ಪ್ತೋಪ॑ ದಧಾತಿ ಸವೀರ್ಯ॒ತ್ವಾಯ॑ ತಿ॒ಸ್ರೋ ಮದ್ಧ್ಯೇ॒ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ್ಯೈ ॥ 27 ॥

( ಉ॒ತ್ತ॒ರ॒ತೋ ಧ॑ತ್ತೇ॒ ತಸ್ಮಾ॑ - ದುಪಧೀ॒ಯನ್ತ॒ - ಋಷ॑ಯೋ - ಽಸೃಜತ॒ ಯತ್ - ತ್ರಿಚ॑ತ್ವಾರಿಗ್ಂಶಚ್ಚ) (ಅ. 5)

ರ॒ಶ್ಮಿರಿತ್ಯೇ॒ವಾ ಽಽದಿ॒ತ್ಯಮ॑ಸೃಜತ॒ ಪ್ರೇತಿ॒ರಿತಿ॒ ಧರ್ಮ॒ಮನ್ವಿ॑ತಿ॒ರಿತಿ॒ ದಿವಗ್ಂ॑ ಸ॒ಧಿಂರಿತ್ಯ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷ-ಮ್ಪ್ರತಿ॒ಧಿರಿತಿ॑ ಪೃಥಿ॒ವೀಂ-ವಿಁ॑ಷ್ಟ॒ಮ್ಭ ಇತಿ॒ ವೃಷ್ಟಿ॑-ಮ್ಪ್ರ॒ವೇತ್ಯಹ॑ರನು॒ವೇತಿ॒ ರಾತ್ರಿ॑ಮು॒ಶಿಗಿತಿ॒ ವಸೂ᳚-ನ್ಪ್ರಕೇ॒ತ ಇತಿ॑ ರು॒ದ್ರಾನ್-ಥ್ಸು॑ದೀ॒ತಿರಿತ್ಯಾ॑ದಿ॒ತ್ಯಾನೋಜ॒ ಇತಿ॑ ಪಿ॒ತೄಗ್ಸ್ತನ್ತು॒ರಿತಿ॑ ಪ್ರ॒ಜಾಃ ಪೃ॑ತನಾ॒ಷಾಡಿತಿ॑ ಪ॒ಶೂ-ನ್ರೇ॒ವದಿತ್ಯೋ-ಷ॑ಧೀರಭಿ॒ಜಿದ॑ಸಿ ಯು॒ಕ್ತಗ್ರಾ॒ವೇ- [ಯು॒ಕ್ತಗ್ರಾ॑ವಾ, ಇನ್ದ್ರಾ॑ಯ॒ ತ್ವೇನ್ದ್ರ॑-ಞ್ಜಿ॒ನ್ವೇತ್ಯೇ॒ವ] 28

-ನ್ದ್ರಾ॑ಯ॒ ತ್ವೇನ್ದ್ರ॑-ಞ್ಜಿ॒ನ್ವೇತ್ಯೇ॒ವ ದ॑ಕ್ಷಿಣ॒ತೋ ವಜ್ರ॒-ಮ್ಪರ್ಯೌ॑ಹದ॒ಭಿಜಿ॑ತ್ಯೈ॒ ತಾಃ ಪ್ರ॒ಜಾ ಅಪ॑ಪ್ರಾಣಾ ಅಸೃಜತ॒ ತಾಸ್ವಧಿ॑ಪತಿರ॒ಸೀತ್ಯೇ॒ವ ಪ್ರಾ॒ಣಮ॑ದಧಾ-ದ್ಯ॒ನ್ತೇತ್ಯ॑ಪಾ॒ನಗ್ಂ ಸ॒ಗ್ಂ॒ಸರ್ಪ॒ ಇತಿ॒ ಚಕ್ಷು॑ರ್ವಯೋ॒ಧಾ ಇತಿ॒ ಶ್ರೋತ್ರ॒-ನ್ತಾಃ ಪ್ರ॒ಜಾಃ ಪ್ರಾ॑ಣ॒ತೀರ॑ಪಾನ॒ತೀಃ ಪಶ್ಯ॑ನ್ತೀ-ಶ್ಶೃಣ್ವ॒ತೀರ್ನ ಮಿ॑ಥು॒ನೀ ಅ॑ಭವ॒-ನ್ತಾಸು॑ ತ್ರಿ॒ವೃದ॒ಸೀತ್ಯೇ॒ವ ಮಿ॑ಥು॒ನಮ॑ದಧಾ॒-ತ್ತಾಃ ಪ್ರ॒ಜಾ ಮಿ॑ಥು॒ನೀ [ ] 29

ಭವ॑ನ್ತೀ॒ರ್ನ ಪ್ರಾಜಾ॑ಯನ್ತ॒ ತಾ-ಸ್ಸಗ್ಂ॑ರೋ॒ಹೋ॑-ಽಸಿ ನೀರೋ॒ಹೋ॑-ಽಸೀತ್ಯೇ॒ವ ಪ್ರಾ-ಽಜ॑ನಯ॒-ತ್ತಾಃ ಪ್ರ॒ಜಾಃ ಪ್ರಜಾ॑ತಾ॒ ನ ಪ್ರತ್ಯ॑ತಿಷ್ಠ॒-ನ್ತಾ ವ॑ಸು॒ಕೋ॑-ಽಸಿ॒ ವೇಷ॑ಶ್ರಿರಸಿ॒ ವಸ್ಯ॑ಷ್ಟಿರ॒ಸೀತ್ಯೇ॒ವೈಷು ಲೋ॒ಕೇಷು॒ ಪ್ರತ್ಯ॑ಸ್ಥಾಪಯ॒ದ್ಯದಾಹ॑ ವಸು॒ಕೋ॑-ಽಸಿ॒ ವೇಷ॑ಶ್ರಿರಸಿ॒ ವಸ್ಯ॑ಷ್ಟಿರ॒ಸೀತಿ॑ ಪ್ರ॒ಜಾ ಏ॒ವ ಪ್ರಜಾ॑ತಾ ಏ॒ಷು ಲೋ॒ಕೇಷು॒ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಾಪಯತಿ॒ ಸಾತ್ಮಾ॒-ಽನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಗ್ಂ ರೋಹತಿ॒ ಸಪ್ರಾ॑ಣೋ॒-ಽಮುಷ್ಮಿ॑ನ್ ಁಲೋ॒ಕೇ ಪ್ರತಿ॑ ತಿಷ್ಠ॒ತ್ಯವ್ಯ॑ರ್ಧುಕಃ ಪ್ರಾಣಾಪಾ॒ನಾಭ್ಯಾ᳚-ಮ್ಭವತಿ॒ ಯ ಏ॒ವಂ-ವೇಁದ॑ ॥ 30 ॥

(ಯು॒ಕ್ತಗ್ರಾ॑ವಾ - ಪ್ರ॒ಜಾ ಮಿ॑ಥು॒ನ್ಯ॑ - ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಂ॒ - ದ್ವಾದ॑ಶ ಚ) (ಅ. 6)

ನಾ॒ಕ॒ಸದ್ಭಿ॒ರ್ವೈ ದೇ॒ವಾ-ಸ್ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮಾ॑ಯ॒-ನ್ತನ್ನಾ॑ಕ॒ಸದಾ᳚-ನ್ನಾಕಸ॒ತ್ತ್ವಂ-ಯಁನ್ನಾ॑ಕ॒ಸದ॑ ಉಪ॒ದಧಾ॑ತಿ ನಾಕ॒ಸದ್ಭಿ॑ರೇ॒ವ ತ-ದ್ಯಜ॑ಮಾನ-ಸ್ಸುವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮೇ॑ತಿ ಸುವ॒ರ್ಗೋ ವೈ ಲೋ॒ಕೋ ನಾಕೋ॒ ಯಸ್ಯೈ॒ತಾ ಉ॑ಪಧೀ॒ಯನ್ತೇ॒ ನಾಸ್ಮಾ॒ ಅಕ॑-ಮ್ಭವತಿ ಯಜಮಾನಾಯತ॒ನಂ-ವೈಁ ನಾ॑ಕ॒ಸದೋ॒ ಯನ್ನಾ॑ಕ॒ಸದ॑ ಉಪ॒ದಧಾ᳚ತ್ಯಾ॒ಯತ॑ನಮೇ॒ವ ತ-ದ್ಯಜ॑ಮಾನಃ ಕುರುತೇ ಪೃ॒ಷ್ಠಾನಾಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ತ-ತ್ತೇಜ॒-ಸ್ಸಮ್ಭೃ॑ತಂ॒-ಯಁನ್ನಾ॑ಕ॒ಸದೋ॒ ಯನ್ನಾ॑ಕ॒ಸದ॑ [ಯನ್ನಾ॑ಕ॒ಸದಃ॑, ಉ॒ಪ॒ದಧಾ॑ತಿ ಪೃ॒ಷ್ಠಾನಾ॑ಮೇ॒ವ] 31

ಉಪ॒ದಧಾ॑ತಿ ಪೃ॒ಷ್ಠಾನಾ॑ಮೇ॒ವ ತೇಜೋ-ಽವ॑ ರುನ್ಧೇ ಪಞ್ಚ॒ಚೋಡಾ॒ ಉಪ॑ ದಧಾತ್ಯಫ್ಸ॒ರಸ॑ ಏ॒ವೈನ॑ಮೇ॒ತಾ ಭೂ॒ತಾ ಅ॒ಮುಷ್ಮಿ॑ನ್ ಁಲೋ॒ಕ ಉಪ॑ ಶೇ॒ರೇ-ಽಥೋ॑ ತನೂ॒ಪಾನೀ॑ರೇ॒ವೈತಾ ಯಜ॑ಮಾನಸ್ಯ॒ ಯ-ನ್ದ್ವಿ॒ಷ್ಯಾ-ತ್ತಮು॑ಪ॒ದಧ॑ದ್ಧ್ಯಾಯೇದೇ॒ತಾಭ್ಯ॑ ಏ॒ವೈನ॑-ನ್ದೇ॒ವತಾ᳚ಭ್ಯ॒ ಆ ವೃ॑ಶ್ಚತಿ ತಾ॒ಜಗಾರ್ತಿ॒ಮಾರ್ಚ್ಛ॒ತ್ಯುತ್ತ॑ರಾ ನಾಕ॒ಸದ್ಭ್ಯ॒ ಉಪ॑ದಧಾತಿ॒ ಯಥಾ॑ ಜಾ॒ಯಾಮಾ॒ನೀಯ॑ ಗೃ॒ಹೇಷು॑ ನಿಷಾ॒ದಯ॑ತಿ ತಾ॒ದೃಗೇ॒ವ ತ- [ತಾ॒ದೃಗೇ॒ವ ತತ್, ಪ॒ಶ್ಚಾ-ತ್ಪ್ರಾಚೀ॑-] 32

-ತ್ಪ॒ಶ್ಚಾ-ತ್ಪ್ರಾಚೀ॑-ಮುತ್ತ॒ಮಾಮುಪ॑ ದಧಾತಿ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ತ್ಪ॒ಶ್ಚಾ-ತ್ಪ್ರಾಚೀ॒ ಪತ್ನ್ಯನ್ವಾ᳚ಸ್ತೇ ಸ್ವಯಮಾತೃ॒ಣ್ಣಾ-ಞ್ಚ॑ ವಿಕ॒ರ್ಣೀ-ಞ್ಚೋ᳚ತ್ತ॒ಮೇ ಉಪ॑ ದಧಾತಿ ಪ್ರಾ॒ಣೋ ವೈ ಸ್ವ॑ಯಮಾತೃ॒ಣ್ಣಾ-ಽಽಯು॑ರ್ವಿಕ॒ರ್ಣೀ ಪ್ರಾ॒ಣ-ಞ್ಚೈ॒ವಾ-ಽಽಯು॑ಶ್ಚ ಪ್ರಾ॒ಣಾನಾ॑ಮುತ್ತ॒ಮೌ ಧ॑ತ್ತೇ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ತ್ಪ್ರಾ॒ಣಶ್ಚಾ-ಽಽಯು॑ಶ್ಚ ಪ್ರಾ॒ಣಾನಾ॑ಮುತ್ತ॒ಮೌ ನಾನ್ಯಾಮುತ್ತ॑ರಾ॒ಮಿಷ್ಟ॑ಕಾ॒ಮುಪ॑ ದದ್ಧ್ಯಾ॒-ದ್ಯದ॒ನ್ಯಾಮುತ್ತ॑ರಾ॒-ಮಿಷ್ಟ॑ಕಾ-ಮುಪದ॒ದ್ಧ್ಯಾ-ತ್ಪ॑ಶೂ॒ನಾ- [-ಮುಪದ॒ದ್ಧ್ಯಾ-ತ್ಪ॑ಶೂ॒ನಾಮ್, ಚ॒ ಯಜ॑ಮಾನಸ್ಯ ಚ] 33

-ಞ್ಚ॒ ಯಜ॑ಮಾನಸ್ಯ ಚ ಪ್ರಾ॒ಣ-ಞ್ಚಾ-ಽಽಯು॒ಶ್ಚಾಪಿ॑ ದದ್ಧ್ಯಾ॒-ತ್ತಸ್ಮಾ॒ನ್ನಾ-ನ್ಯೋತ್ತ॒ರೇಷ್ಟ॑ಕೋಪ॒ಧೇಯಾ᳚ ಸ್ವಯಮಾತೃ॒ಣ್ಣಾಮುಪ॑ ದಧಾತ್ಯ॒ಸೌ ವೈ ಸ್ವ॑ಯಮಾತೃ॒ಣ್ಣಾ- ಽಮೂಮೇ॒ವೋಪ॑ ಧ॒ತ್ತೇ ಽಶ್ವ॒ಮುಪ॑ ಘ್ರಾಪಯತಿ ಪ್ರಾ॒ಣಮೇ॒ವಾಸ್ಯಾ᳚-ನ್ದಧಾ॒ತ್ಯಥೋ᳚ ಪ್ರಾಜಾಪ॒ತ್ಯೋ ವಾ ಅಶ್ವಃ॑ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿನೈ॒ವಾಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿ॑ನುತೇ ಸ್ವಯಮಾತೃ॒ಣ್ಣಾ ಭ॑ವತಿ ಪ್ರಾ॒ಣಾನಾ॒ಮುಥ್ಸೃ॑ಷ್ಟ್ಯಾ॒ ಅಥೋ॑ ಸುವ॒ರ್ಗಸ್ಯ॑ ಲೋ॒ಕಸ್ಯಾ-ಽನು॑ಖ್ಯಾತ್ಯಾ ಏ॒ಷಾ ವೈ ದೇ॒ವಾನಾಂ॒-ವಿಁಕ್ರಾ᳚ನ್ತಿ॒ರ್ಯ-ದ್ವಿ॑ಕ॒ರ್ಣೀ ಯ-ದ್ವಿ॑ಕ॒ರ್ಣೀಮು॑ಪ॒ದಧಾ॑ತಿ ದೇ॒ವಾನಾ॑ಮೇ॒ವ ವಿಕ್ರಾ᳚ನ್ತಿ॒ಮನು॒ ವಿಕ್ರ॑ಮತ ಉತ್ತರ॒ತ ಉಪ॑ದಧಾತಿ॒ ತಸ್ಮಾ॑ದುತ್ತರ॒ತ ಉ॑ಪಚಾರೋ॒-ಽಗ್ನಿ ರ್ವಾ॑ಯು॒ಮತೀ॑ ಭವತಿ॒ ಸಮಿ॑ದ್ಧ್ಯೈ ॥ 34 ॥

(ಸಮ್ಭೃ॑ತಂ॒-ಯಁನ್ನಾ॑ಕ॒ಸದೋ॒ ಯನ್ನಾ॑ಕ॒ಸದ॒ - ಸ್ತತ್ - ಪ॑ಶೂ॒ನಾ-ಮೇ॒ಷಾ ವೈ-ದ್ವಾವಿಗ್ಂ॑ಶತಿಶ್ಚ) (ಅ. 7)

ಛನ್ದಾ॒ಗ್॒ಸ್ಯುಪ॑ ದಧಾತಿ ಪ॒ಶವೋ॒ ವೈ ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಪ॒ಶೂನೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ॒ ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ವೈ ದೇ॒ವಾನಾಂ᳚-ವಾಁ॒ಮ-ಮ್ಪ॒ಶವೋ॑ ವಾ॒ಮಮೇ॒ವ ಪ॒ಶೂನವ॑ ರುನ್ಧ ಏ॒ತಾಗ್ಂ ಹ॒ ವೈ ಯ॒ಜ್ಞಸೇ॑ನ-ಶ್ಚೈತ್ರಿಯಾಯ॒ಣ-ಶ್ಚಿತಿಂ॑-ವಿಁ॒ದಾ-ಞ್ಚ॑ಕಾರ॒ ತಯಾ॒ ವೈ ಸ ಪ॒ಶೂನವಾ॑ರುನ್ಧ॒ ಯದೇ॒ತಾಮು॑ಪ॒ದಧಾ॑ತಿ ಪ॒ಶೂನೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ ಗಾಯ॒ತ್ರೀಃ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದುಪ॑ ದಧಾತಿ॒ ತೇಜೋ॒ ವೈ ಗಾ॑ಯ॒ತ್ರೀ ತೇಜ॑ ಏ॒ವ [ತೇಜ॑ ಏ॒ವ, ಮು॒ಖ॒ತೋ ಧ॑ತ್ತೇ] 35

ಮು॑ಖ॒ತೋ ಧ॑ತ್ತೇ ಮೂರ್ಧ॒ನ್ವತೀ᳚ರ್ಭವನ್ತಿ ಮೂ॒ರ್ಧಾನ॑ಮೇ॒ವೈನಗ್ಂ॑ ಸಮಾ॒ನಾನಾ᳚-ಙ್ಕರೋತಿ ತ್ರಿ॒ಷ್ಟುಭ॒ ಉಪ॑ ದಧಾತೀನ್ದ್ರಿ॒ಯಂ-ವೈಁ ತ್ರಿ॒ಷ್ಟುಗಿ॑ನ್ದ್ರಿ॒ಯಮೇ॒ವ ಮ॑ದ್ಧ್ಯ॒ತೋ ಧ॑ತ್ತೇ॒ ಜಗ॑ತೀ॒ರುಪ॑ ದಧಾತಿ॒ ಜಾಗ॑ತಾ॒ ವೈ ಪ॒ಶವಃ॑ ಪ॒ಶೂನೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ ಽನು॒ಷ್ಟುಭ॒ ಉಪ॑ ದಧಾತಿ ಪ್ರಾ॒ಣಾ ವಾ ಅ॑ನು॒ಷ್ಟುಪ್ ಪ್ರಾ॒ಣಾನಾ॒ಮುಥ್ಸೃ॑ಷ್ಟ್ಯೈ ಬೃಹ॒ತೀರು॒ಷ್ಣಿಹಾಃ᳚ ಪ॒ಙ್ಕ್ತೀರ॒ಕ್ಷರ॑ಪಙ್ಕ್ತೀ॒ರಿತಿ॒ ವಿಷು॑ರೂಪಾಣಿ॒ ಛನ್ದಾ॒ಗ್॒ಸ್ಯುಪ॑ ದಧಾತಿ॒ ವಿಷು॑ರೂಪಾ॒ ವೈ ಪ॒ಶವಃ॑ ಪ॒ಶವ॒- [ಪ॒ಶವಃ॑ ಪ॒ಶವಃ॑, ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ವಿಷು॑ರೂಪಾನೇ॒ವ] 36

-ಶ್ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ವಿಷು॑ರೂಪಾನೇ॒ವ ಪ॒ಶೂನವ॑ ರುನ್ಧೇ॒ ವಿಷು॑ರೂಪಮಸ್ಯ ಗೃ॒ಹೇ ದೃ॑ಶ್ಯತೇ॒ ಯಸ್ಯೈ॒ತಾ ಉ॑ಪಧೀ॒ಯನ್ತೇ॒ ಯ ಉ॑ ಚೈನಾ ಏ॒ವಂ-ವೇಁದಾ-ಽತಿ॑ಚ್ಛನ್ದಸ॒ಮುಪ॑ ದಧಾ॒ತ್ಯತಿ॑ಚ್ಛನ್ದಾ॒ ವೈ ಸರ್ವಾ॑ಣಿ॒ ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ಸರ್ವೇ॑ಭಿರೇ॒ವೈನ॒-ಞ್ಛನ್ದೋ॑ಭಿಶ್ಚಿನುತೇ॒ ವರ್ಷ್ಮ॒ ವಾ ಏ॒ಷಾ ಛನ್ದ॑ಸಾಂ॒-ಯಁದತಿ॑ಚ್ಛನ್ದಾ॒ ಯದತಿ॑ಚ್ಛನ್ದಸ-ಮುಪ॒ದಧಾ॑ತಿ॒ ವರ್ಷ್ಮೈ॒ವೈನಗ್ಂ॑ ಸಮಾ॒ನಾನಾ᳚-ಙ್ಕರೋತಿ ದ್ವಿ॒ಪದಾ॒ ಉಪ॑ ದಧಾತಿ ದ್ವಿ॒ಪಾ-ದ್ಯಜ॑ಮಾನಃ॒ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ್ಯೈ ॥ 37 ॥

(ತೇಜ॑ ಏ॒ವ - ಪ॒ಶವಃ॑ ಪ॒ಶವೋ॒ - ಯಜ॑ಮಾನ॒ - ಏಕ॑ಞ್ಚ) (ಅ. 8)

ಸರ್ವಾ᳚ಭ್ಯೋ॒ ವೈ ದೇ॒ವತಾ᳚ಭ್ಯೋ॒-ಽಗ್ನಿಶ್ಚೀ॑ಯತೇ॒ ಯ-ಥ್ಸ॒ಯುಜೋ॒ ನೋಪ॑ದ॒ದ್ಧ್ಯಾ-ದ್ದೇ॒ವತಾ॑ ಅಸ್ಯಾ॒ಗ್ನಿಂ-ವೃಁ॑ಞ್ಜೀರ॒ನ್॒. ಯ-ಥ್ಸ॒ಯುಜ॑ ಉಪ॒ದಧಾ᳚ತ್ಯಾ॒ತ್ಮನೈ॒ವೈನಗ್ಂ॑ ಸ॒ಯುಜ॑-ಞ್ಚಿನುತೇ॒ ನಾಗ್ನಿನಾ॒ ವ್ಯೃ॑ದ್ಧ್ಯ॒ತೇ-ಽಥೋ॒ ಯಥಾ॒ ಪುರು॑ಷ॒-ಸ್ಸ್ನಾವ॑ಭಿ॒-ಸ್ಸನ್ತ॑ತ ಏ॒ವಮೇ॒ವೈತಾಭಿ॑ರ॒ಗ್ನಿ-ಸ್ಸನ್ತ॑ತೋ॒ ಽಗ್ನಿನಾ॒ ವೈ ದೇ॒ವಾ-ಸ್ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮಾ॑ಯ॒-ನ್ತಾ ಅ॒ಮೂಃ ಕೃತ್ತಿ॑ಕಾ ಅಭವ॒ನ್॒ ಯಸ್ಯೈ॒ತಾ ಉ॑ಪ ಧೀ॒ಯನ್ತೇ॑ ಸುವ॒ರ್ಗಮೇ॒ವ [ ] 38

ಲೋ॒ಕಮೇ॑ತಿ॒ ಗಚ್ಛ॑ತಿ ಪ್ರಕಾ॒ಶ-ಞ್ಚಿ॒ತ್ರಮೇ॒ವ ಭ॑ವತಿ ಮಣ್ಡಲೇಷ್ಟ॒ಕಾ ಉಪ॑ ದಧಾತೀ॒ಮೇ ವೈ ಲೋ॒ಕಾ ಮ॑ಣ್ಡಲೇಷ್ಟ॒ಕಾ ಇ॒ಮೇ ಖಲು॒ ವೈ ಲೋ॒ಕಾ ದೇ॑ವಪು॒ರಾ ದೇ॑ವಪು॒ರಾ ಏ॒ವ ಪ್ರವಿ॑ಶತಿ॒ ನಾ-ಽಽರ್ತಿ॒ಮಾರ್ಚ್ಛ॑ತ್ಯ॒ಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿ॑ಕ್ಯಾ॒ನೋ ವಿ॒ಶ್ವಜ್ಯೋ॑ತಿಷ॒ ಉಪ॑ ದಧಾತೀ॒ಮಾನೇ॒ವೈತಾಭಿ-॑ರ್ಲೋ॒ಕಾನ್ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷ್ಮತಃ ಕುರು॒ತೇ-ಽಥೋ᳚ ಪ್ರಾ॒ಣಾನೇ॒ವೈತಾ ಯಜ॑ಮಾನಸ್ಯ ದಾದ್ಧ್ರತ್ಯೇ॒ತಾ ವೈ ದೇ॒ವತಾ᳚-ಸ್ಸುವ॒ರ್ಗ್ಯಾ᳚ಸ್ತಾ ಏ॒ವಾ- -ನ್ವಾ॒ರಭ್ಯ॑ ಸುವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮೇ॑ತಿ ॥ 39 ॥

(ಸು॒ವ॒ರ್ಗಮೇ॒ವ - ತಾ ಏ॒ವ - ಚ॒ತ್ವಾರಿ॑ ಚ) (ಅ. 9)

ವೃ॒ಷ್ಟಿ॒ಸನೀ॒ರುಪ॑ ದಧಾತಿ॒ ವೃಷ್ಟಿ॑ಮೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ॒ ಯದೇ॑ಕ॒ಧೋಪ॑ದ॒ದ್ಧ್ಯಾದೇಕ॑ಮೃ॒ತುಂ-ವಁ॑ರ್ಷೇದನುಪರಿ॒ಹಾರಗ್ಂ॑ ಸಾದಯತಿ॒ ತಸ್ಮಾ॒-ಥ್ಸರ್ವಾ॑ನೃ॒ತೂನ್. ವ॑ರ್ಷತಿ ಪುರೋವಾತ॒ಸನಿ॑-ರ॒ಸೀತ್ಯಾ॑ಹೈ॒ತದ್ವೈ ವೃಷ್ಟ್ಯೈ॑ ರೂ॒ಪಗ್ಂ ರೂ॒ಪೇಣೈ॒ವ ವೃಷ್ಟಿ॒ಮವ॑ ರುನ್ಧೇ ಸಂ॒ಯಾಁನೀ॑ಭಿ॒ರ್ವೈ ದೇ॒ವಾ ಇ॒ಮಾನ್ ಁಲೋ॒ಕಾನ್-ಥ್ಸಮ॑ಯು॒ಸ್ತ-ಥ್ಸಂ॒ಯಾಁನೀ॑ನಾಗ್ಂ ಸಂಯಾಁನಿ॒ತ್ವಂ-ಯಁ-ಥ್ಸಂ॒ಯಾಁನೀ॑ರುಪ॒ದಧಾ॑ತಿ॒ ಯಥಾ॒-ಽಫ್ಸು ನಾ॒ವಾ ಸಂ॒ಯಾಁತ್ಯೇ॒ವ- [ಸಂ॒ಯಾಁತ್ಯೇ॒ವಮ್, ಏ॒ವೈತಾಭಿ॒] 40

-ಮೇ॒ವೈತಾಭಿ॒ ರ್ಯಜ॑ಮಾನ ಇ॒ಮಾನ್ ಁಲೋ॒ಕಾನ್-ಥ್ಸಂ-ಯಾಁ॑ತಿ ಪ್ಲ॒ವೋ ವಾ ಏ॒ಷೋ᳚-ಽಗ್ನೇರ್ಯ-ಥ್ಸಂ॒ಯಾಁನೀ॒ರ್ಯ-ಥ್ಸಂ॒ಯಾಁನೀ॑ರುಪ॒ದಧಾ॑ತಿ ಪ್ಲ॒ವಮೇ॒ವೈತಮ॒ಗ್ನಯ॒ ಉಪ॑ದಧಾತ್ಯು॒ತ ಯಸ್ಯೈ॒ತಾಸೂಪ॑ಹಿತಾ॒ಸ್ವಾಪೋ॒-ಽಗ್ನಿಗ್ಂ ಹರ॒ನ್ತ್ಯಹೃ॑ತ ಏ॒ವಾಸ್ಯಾ॒-ಗ್ನಿರಾ॑ದಿತ್ಯೇಷ್ಟ॒ಕಾ ಉಪ॑ ದಧಾತ್ಯಾದಿ॒ತ್ಯಾ ವಾ ಏ॒ತ-ಮ್ಭೂತ್ಯೈ॒ ಪ್ರತಿ॑ನುದನ್ತೇ॒ ಯೋ-ಽಲ॒-ಮ್ಭೂತ್ಯೈ॒ ಸ-ನ್ಭೂತಿ॒-ನ್ನ ಪ್ರಾ॒ಪ್ನೋತ್ಯಾ॑ದಿ॒ತ್ಯಾ [ಪ್ರಾ॒ಪ್ನೋತ್ಯಾ॑ದಿ॒ತ್ಯಾಃ, ಏ॒ವೈನ॒-ಮ್ಭೂತಿ॑-] 41

ಏ॒ವೈನ॒-ಮ್ಭೂತಿ॑-ಙ್ಗಮಯನ್ತ್ಯ॒ಸೌ ವಾ ಏ॒ತಸ್ಯಾ॑-ಽಽದಿ॒ತ್ಯೋ ರುಚ॒ಮಾ ದ॑ತ್ತೇ॒ ಯೋ᳚-ಽಗ್ನಿ-ಞ್ಚಿ॒ತ್ವಾ ನ ರೋಚ॑ತೇ॒ ಯದಾ॑ದಿತ್ಯೇಷ್ಟ॒ಕಾ ಉ॑ಪ॒ದಧಾ᳚ತ್ಯ॒ಸಾವೇ॒-ವಾಸ್ಮಿ॑ನ್ನಾದಿ॒ತ್ಯೋ ರುಚ॑-ನ್ದಧಾತಿ॒ ಯಥಾ॒-ಽಸೌ ದೇ॒ವಾನಾ॒ಗ್ಂ॒ ರೋಚ॑ತ ಏ॒ವಮೇ॒ವೈಷ ಮ॑ನು॒ಷ್ಯಾ॑ಣಾಗ್ಂ ರೋಚತೇ ಘೃತೇಷ್ಟ॒ಕಾ ಉಪ॑ ದಧಾತ್ಯೇ॒ತದ್ವಾ ಅ॒ಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿ॒ಯ-ನ್ಧಾಮ॒ ಯ-ದ್ಘೃ॒ತ-ಮ್ಪ್ರಿ॒ಯೇಣೈ॒ವೈನ॒-ನ್ಧಾಮ್ನಾ॒ ಸಮ॑ರ್ಧಯ॒- [ಸಮ॑ರ್ಧಯತಿ, ಅಥೋ॒] 42

-ತ್ಯಥೋ॒ ತೇಜ॑ಸಾ ಽನುಪರಿ॒ಹಾರಗ್ಂ॑ ಸಾದಯ॒-ತ್ಯಪ॑ರಿವರ್ಗ-ಮೇ॒ವಾಸ್ಮಿ॒-ನ್ತೇಜೋ॑ ದಧಾತಿ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿರ॒ಗ್ನಿಮ॑ಚಿನುತ॒ ಸ ಯಶ॑ಸಾ॒ ವ್ಯಾ᳚ರ್ಧ್ಯತ॒ ಸ ಏ॒ತಾ ಯ॑ಶೋ॒ದಾ ಅ॑ಪಶ್ಯ॒-ತ್ತಾ ಉಪಾ॑ಧತ್ತ॒ ತಾಭಿ॒ರ್ವೈ ಸ ಯಶ॑ ಆ॒ತ್ಮನ್ನ॑ಧತ್ತ॒ ಯದ್ಯ॑ಶೋ॒ದಾ ಉ॑ಪ॒ದಧಾ॑ತಿ॒ ಯಶ॑ ಏ॒ವ ತಾಭಿ॒ರ್ಯಜ॑ಮಾನ ಆ॒ತ್ಮ-ನ್ಧ॑ತ್ತೇ॒ ಪಞ್ಚೋಪ॑ ದಧಾತಿ॒ ಪಾಙ್ಕ್ತಃ॒ ಪುರು॑ಷೋ॒ ಯಾವಾ॑ನೇ॒ವ ಪುರು॑ಷ॒ಸ್ತಸ್ಮಿ॒ನ್॒ ಯಶೋ॑ ದಧಾತಿ ॥ 43 ॥

(ಏ॒ವಂ - ಪ್ರಾ॒ಪ್ರೋತ್ಯಾ॑ದಿ॒ತ್ಯಾ - ಅ॑ರ್ಧಯ॒ತ್ಯೇ - ಕಾ॒ನ್ನ ಪ॑ಞ್ಚಾ॒ಶಚ್ಚ॑) (ಅ. 10)

ದೇ॒ವಾ॒ಸು॒ರಾ-ಸ್ಸಂಯಁ॑ತ್ತಾ ಆಸ॒ನ್ ಕನೀ॑ಯಾಗ್ಂಸೋ ದೇ॒ವಾ ಆಸ॒-ನ್ಭೂಯಾ॒ಗ್ಂ॒ಸೋ-ಽಸು॑ರಾ॒ಸ್ತೇ ದೇ॒ವಾ ಏ॒ತಾ ಇಷ್ಟ॑ಕಾ ಅಪಶ್ಯ॒-ನ್ತಾ ಉಪಾ॑ದಧತ ಭೂಯ॒ಸ್ಕೃದ॒ಸೀತ್ಯೇ॒ವ ಭೂಯಾಗ್ಂ॑ಸೋ-ಽಭವ॒ನ್ ವನ॒ಸ್ಪತಿ॑ಭಿ॒-ರೋಷ॑ಧೀಭಿ-ರ್ವರಿವ॒ಸ್ಕೃದ॒ಸೀತೀ॒-ಮಾಮ॑ಜಯ॒-ನ್ಪ್ರಾಚ್ಯ॒ಸೀತಿ॒ ಪ್ರಾಚೀ॒-ನ್ದಿಶ॑ಮಜಯನ್ನೂ॒ರ್ಧ್ವಾ ಽಸೀತ್ಯ॒ಮೂಮ॑ಜಯ-ನ್ನನ್ತರಿಕ್ಷ॒ಸದ॑ಸ್ಯ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷೇ ಸೀ॒ದೇತ್ಯ॒-ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಮಜಯ॒-ನ್ತತೋ॑ ದೇ॒ವಾ ಅಭ॑ವ॒- [ದೇ॒ವಾ ಅಭ॑ವನ್ನ್, ಪರಾ-ಽಸು॑ರಾ॒] 44

-ನ್ಪರಾ-ಽಸು॑ರಾ॒ ಯಸ್ಯೈ॒ತಾ ಉ॑ಪಧೀ॒ಯನ್ತೇ॒ ಭೂಯಾ॑ನೇ॒ವ ಭ॑ವತ್ಯ॒ಭೀಮಾನ್ ಁಲೋ॒ಕಾನ್ ಜ॑ಯತಿ॒ ಭವ॑ತ್ಯಾ॒ತ್ಮನಾ॒ ಪರಾ᳚-ಽಸ್ಯ॒ ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯೋ ಭವತ್ಯಫ್ಸು॒ಷದ॑ಸಿ ಶ್ಯೇನ॒ಸದ॒ಸೀತ್ಯಾ॑ಹೈ॒ತದ್ವಾ ಅ॒ಗ್ನೇ ರೂ॒ಪಗ್ಂ ರೂ॒ಪೇಣೈ॒ವಾಗ್ನಿಮವ॑ ರುನ್ಧೇ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾಸ್ತ್ವಾ॒ ದ್ರವಿ॑ಣೇ ಸಾದಯಾ॒ಮೀ-ತ್ಯಾ॑ಹೇ॒ಮಾನೇ॒ವೈತಾಭಿ॑-ರ್ಲೋ॒ಕಾ-ನ್ದ್ರವಿ॑ಣಾವತಃ ಕುರುತ ಆಯು॒ಷ್ಯಾ॑ ಉಪ॑ ದಧಾ॒ತ್ಯಾಯು॑ರೇ॒ವಾ- [ಉಪ॑ ದಧಾ॒ತ್ಯಾಯು॑ರೇ॒ವ, ಅ॒ಸ್ಮಿ॒-ನ್ದ॒ಧಾ॒ತ್ಯಗ್ನೇ॒] 45

-ಽಸ್ಮಿ॑-ನ್ದಧಾ॒ತ್ಯಗ್ನೇ॒ ಯತ್ತೇ॒ ಪರ॒ಗ್ಂ॒ ಹೃನ್ನಾಮೇತ್ಯಾ॑ಹೈ॒ತದ್ವಾ ಅ॒ಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿ॒ಯ-ನ್ಧಾಮ॑ ಪ್ರಿ॒ಯಮೇ॒ವಾಸ್ಯ॒ ಧಾಮೋಪಾ᳚-ಽಽಪ್ನೋತಿ॒ ತಾವೇಹಿ॒ ಸಗ್ಂ ರ॑ಭಾವಹಾ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹ॒ ವ್ಯೇ॑ವೈನೇ॑ನ॒ ಪರಿ॑ ಧತ್ತೇ॒ ಪಾಞ್ಚ॑ಜನ್ಯೇ॒ಷ್ವಪ್ಯೇ᳚ದ್ಧ್ಯಗ್ನ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹೈ॒ಷ ವಾ ಅ॒ಗ್ನಿಃ ಪಾಞ್ಚ॑ಜನ್ಯೋ॒ ಯಃ ಪಞ್ಚ॑ಚಿತೀಕ॒-ಸ್ತಸ್ಮಾ॑ದೇ॒ವಮಾ॑ಹರ್ತ॒ವ್ಯಾ॑ ಉಪ॑ ದಧಾತ್ಯೇ॒ತದ್ವಾ ಋ॑ತೂ॒ನಾ-ಮ್ಪ್ರಿ॒ಯ-ನ್ಧಾಮ॒ ಯದೃ॑ತ॒ವ್ಯಾ॑ ಋತೂ॒ನಾಮೇ॒ವ ಪ್ರಿ॒ಯ-ನ್ಧಾಮಾವ॑ ರುನ್ಧೇ ಸು॒ಮೇಕ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹ ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರೋ ವೈ ಸು॒ಮೇಕಃ॑ ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರಸ್ಯೈ॒ವ ಪ್ರಿ॒ಯ-ನ್ಧಾಮೋಪಾ᳚-ಽಽಪ್ನೋತಿ ॥ 46 ॥

(ಅಭ॑ವ॒ - ನ್ನಾಯು॑ರೇ॒ವ - ರ್ತ॒ವ್ಯಾ॑ ಉಪ॒ - ಷಡ್ವಿಗ್ಂ॑ಶತಿಶ್ಚ) (ಅ. 11)

ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತೇ॒ರಕ್ಷ್ಯ॑ಶ್ವಯ॒-ತ್ತ-ತ್ಪರಾ॑-ಽಪತ॒-ತ್ತದಶ್ವೋ॑-ಽಭವ॒-ದ್ಯದಶ್ವ॑ಯ॒-ತ್ತದಶ್ವ॑ಸ್ಯಾಶ್ವ॒ತ್ವ-ನ್ತದ್ದೇ॒ವಾ ಅ॑ಶ್ವಮೇ॒ಧೇನೈ॒ವ ಪ್ರತ್ಯ॑ದಧುರೇ॒ಷ ವೈ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒ಗ್ಂ॒ ಸರ್ವ॑-ಙ್ಕರೋತಿ॒ ಯೋ᳚-ಽಶ್ವಮೇ॒ಧೇನ॒ ಯಜ॑ತೇ॒ ಸರ್ವ॑ ಏ॒ವ ಭ॑ವತಿ॒ ಸರ್ವ॑ಸ್ಯ॒ ವಾ ಏ॒ಷಾ ಪ್ರಾಯ॑ಶ್ಚಿತ್ತಿ॒-ಸ್ಸರ್ವ॑ಸ್ಯ ಭೇಷ॒ಜಗ್ಂ ಸರ್ವಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ತೇನ॑ ಪಾ॒ಪ್ಮಾನ॑-ನ್ದೇ॒ವಾ ಅ॑ತರ॒ನ್ನಪಿ॒ ವಾ ಏ॒ತೇನ॑ ಬ್ರಹ್ಮಹ॒ತ್ಯಾ-ಮ॑ತರ॒ನ್-ಥ್ಸರ್ವ॑-ಮ್ಪಾ॒ಪ್ಮಾನ॑- [-ಮ॑ತರ॒ನ್-ಥ್ಸರ್ವ॑-ಮ್ಪಾ॒ಪ್ಮಾನ᳚ಮ್, ತ॒ರ॒ತಿ॒ ತರ॑ತಿ] 47

-ನ್ತರತಿ॒ ತರ॑ತಿ ಬ್ರಹ್ಮಹ॒ತ್ಯಾಂ-ಯೋಁ᳚-ಽಶ್ವಮೇ॒ಧೇನ॒ ಯಜ॑ತೇ॒ ಯ ಉ॑ ಚೈನಮೇ॒ವಂ-ವೇಁದೋತ್ತ॑ರಂ॒-ವೈಁ ತ-ತ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತೇ॒ರಕ್ಷ್ಯ॑ಶ್ವಯ॒-ತ್ತಸ್ಮಾ॒ದಶ್ವ॑ಸ್ಯೋತ್ತರ॒ತೋ-ಽವ॑ ದ್ಯನ್ತಿ ದಕ್ಷಿಣ॒ತೋ᳚-ಽನ್ಯೇಷಾ᳚-ಮ್ಪಶೂ॒ನಾಂ-ವೈಁ॑ತ॒ಸಃ ಕಟೋ॑ ಭವತ್ಯ॒ಫ್ಸುಯೋ॑ನಿ॒ರ್ವಾ ಅಶ್ವೋ᳚-ಽಫ್ಸು॒ಜೋ ವೇ॑ತ॒ಸ-ಸ್ಸ್ವ ಏ॒ವೈನಂ॒-ಯೋಁನೌ॒ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಾಪಯತಿ ಚತುಷ್ಟೋ॒ಮ-ಸ್ಸ್ತೋಮೋ॑ ಭವತಿ ಸ॒ರಡ್ಢ॒ ವಾ ಅಶ್ವ॑ಸ್ಯ॒ ಸಕ್ಥ್ಯಾ-ಽವೃ॑ಹ॒-ತ್ತ-ದ್ದೇ॒ವಾಶ್ಚ॑ತುಷ್ಟೋ॒ಮೇನೈ॒ವ ಪ್ರತ್ಯ॑ದಧು॒ರ್ಯಚ್ಚ॑ತುಷ್ಟೋ॒ಮ-ಸ್ಸ್ತೋಮೋ॒ ಭವ॒ತ್ಯಶ್ವ॑ಸ್ಯ ಸರ್ವ॒ತ್ವಾಯ॑ ॥ 48 ॥

(ಸರ್ವ॑ಮ ಪಾ॒ಪ್ಮಾನ॑ - ಮವೃಹ॒-ದ್- ದ್ವಾದ॑ಶ ಚ) (ಅ. 12)

(ಉ॒ಥ್ಸ॒ನ್ನ॒ಯ॒ಜ್ಞ - ಇನ್ದ್ರಾ᳚ಗ್ನೀ - ದೇ॒ವಾ ವಾ ಅ॑ಕ್ಷ್ಣಯಾಸ್ತೋ॒ಮೀಯಾ॑ - ಅ॒ಗ್ನೇರ್ಭಾ॒ಗೋ᳚ - ಽಸ್ಯಗ್ನೇ॑ ಜಾ॒ತಾನ್ - ರ॒ಶ್ಮಿರಿತಿ॑ - ನಾಕ॒ಸದ್ಭಿಃ॒ -ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ - ಸರ್ವಾ᳚ಭ್ಯೋ - ವೃಷ್ಟಿ॒ಸನೀ᳚ - ರ್ದೇವಾಸು॒ರಾಃ ಕನೀ॑ಯಾಗ್ಂಸಃ - ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತೇ॒ರಕ್ಷಿ॒ - ದ್ವಾದ॑ಶ )

(ಉ॒ಥ್ಸ॒ನ್ನ॒ಯ॒ಜ್ಞೋ - ದೇ॒ವಾ ವೈ - ಯಸ್ಯ॒ ಮುಖ್ಯ॑ವತೀ - ರ್ನಾಕ॒ಸದ್ಭಿ॑ರೇ॒ - ವೈ ತಾಭಿ॑ರ॒ - ಷ್ಟಾಚ॑ತ್ವಾರಿಗ್ಂಶತ್)

(ಉ॒ಥ್ಸ॒ನ್ನ॒ಯ॒ಜ್ಞ, ಸ್ಸ॑ರ್ವ॒ತ್ವಾಯ॑)

॥ ಹರಿಃ॑ ಓಮ್ ॥

॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾಯಾ-ಮ್ಪಞ್ಚಮಕಾಣ್ಡೇ ತೃತೀಯಃ ಪ್ರಶ್ನ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ - citīnā-nnirūpaṇaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

u॒thsa॒nna॒ ya॒jño vā e॒ṣa yada॒gniḥ kiṃ-vā~-'hai॒tasya̭ kri॒yate॒ kiṃ-vā~॒ na yadvai ya॒jñasya̭ kri॒yamā̭ṇasyā-nta॒ryanti॒ pūya̭ti॒ vā a̭sya॒ tadā᳚śvi॒nīrupa̭ dadhātya॒śvinau॒ vai de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajau॒ tābhyā̭me॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti॒ pañcopa̭ dadhāti॒ pāṅkto̭ ya॒jño yāvā̭ne॒va ya॒jñastasmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭rotyṛta॒vyā̭ upa̭ dadhātyṛtū॒nā-ṅkḷptyai॒ [kḷptyai᳚, pañcopa̭] 1

pañcopa̭ dadhāti॒ pañca॒ vā ṛ॒tavo॒ yāva̭nta e॒vartava॒stān ka̭lpayati samā॒napra̭bhṛtayo bhavanti samā॒noda̭rkā॒stasmā᳚-thsamā॒nā ṛ॒tava॒ ekḙna pa॒dena॒ vyāva̭rtante॒ tasmā̭d-ṛ॒tavo॒ vyāva̭rtante prāṇa॒bhṛta॒ upa̭ dadhātyṛ॒tuṣve॒va prā॒ṇā-nda̭dhāti॒ tasmā᳚-thsamā॒nā-ssanta̭ ṛ॒tavo॒ na jī᳚rya॒ntyatho॒ praja̭nayatye॒vainā̭ne॒ṣa vai vā॒yurya-tprā॒ṇo yad-ṛ̭ta॒vyā̭ upa॒dhāya̭ prāṇa॒bhṛta̭ [prāṇa॒bhṛtaḥ̭, u॒pa॒dadhā̭ti॒] 2

upa॒dadhā̭ti॒ tasmā॒-thsarvā̭nṛ॒tūnanṷ vā॒yurā va̭rīvarti vṛṣṭi॒sanī॒rupa̭ dadhāti॒ vṛṣṭi̭me॒vāva̭ rundhe॒ yadḙka॒dhopa̭da॒ddhyā-deka̭mṛ॒tuṃ-va~̭rṣedanupari॒hāragṃ̭ sādayati॒ tasmā॒-thsarvā̭nṛ॒tūn. va̭rṣati॒ ya-tprā̭ṇa॒bhṛta̭ upa॒dhāya̭ vṛṣṭi॒sanī̭rupa॒dadhā̭ti॒ tasmā᳚-dvā॒yupra̭cyutā di॒vo vṛṣṭi̭rīrte pa॒śavo॒ vai va̭ya॒syā̭ nānā̭manasaḥ॒ khalu॒ vai pa॒śavo॒ nānā᳚vratā॒stḙ-'pa e॒vābhi sama̭naso॒ [sama̭nasaḥ, ya-ṅkā॒mayḙtā-] 3

ya-ṅkā॒mayḙtā-'pa॒śu-ssyā॒diti̭ vaya॒syā᳚stasyo̭-pa॒dhāyā̭pa॒syā̭ upa̭ daddhyā॒-dasaṃ᳚(2)jñāna-me॒vāsmai̭ pa॒śubhiḥ̭ karotyapa॒śure॒va bha̭vati॒ ya-ṅkā॒mayḙta paśu॒mān-thsyā॒ditya̭-pa॒syā᳚stasyo̭pa॒dhāya̭ vaya॒syā̭ upa̭ daddhyā-thsaṃ॒(2)jñāna̭me॒vāsmai̭ pa॒śubhiḥ̭ karoti paśu॒māne॒va bha̭vati॒ cata̭sraḥ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti॒ tasmā᳚cca॒tvāri॒ cakṣṷṣo rū॒pāṇi॒ dve śu॒kle dve kṛ॒ṣṇe [kṛ॒ṣṇe, mū᳚rdha॒nvatī᳚-] 4

mū᳚rdha॒nvatī᳚-rbhavanti॒ tasmā᳚-tpu॒rastā᳚nmū॒rdhā pañca॒ dakṣi̭ṇāyā॒g॒ śroṇyā॒mupa̭ dadhāti॒ pañcotta̭rasyā॒-ntasmā᳚-tpa॒ścā-dvarṣī̭yā-npu॒rastā᳚-tpravaṇaḥ pa॒śurba॒sto vaya॒ iti॒ dakṣi॒ṇe-'gṃsa॒ upa̭ dadhāti vṛ॒ṣṇirvaya॒ ityutta॒re 'gṃsā̭ve॒va prati̭ dadhāti vyā॒ghro vaya॒ iti॒ dakṣi̭ṇe pa॒kṣa upa̭ dadhāti si॒gṃ॒ho vaya॒ ityutta̭re pa॒kṣayo̭re॒va vī॒rya̭-ndadhāti॒ purṷṣo॒ vaya॒ iti॒ maddhye॒ tasmā॒-tpurṷṣaḥ paśū॒nāmadhi̭patiḥ || 5 ||

(kḷptyā̭ - upa॒dhāya̭ prāṇa॒bhṛtaḥ॒-sama̭nasaḥ-kṛ॒ṣṇe-purṷṣo॒ vaya॒ iti॒ - pañca̭ ca) (a. 1)

indrā᳚gnī॒ avya̭thamānā॒miti̭ svayamātṛ॒ṇṇāmupa̭ dadhātīndrā॒gnibhyāṃ॒-vā~ i॒mau lo॒kau vidhṛ̭tāva॒nayo᳚-rlo॒kayo॒-rvidhṛ̭tyā॒ adhṛ̭teva॒ vā e॒ṣā yanma̭ddhya॒mā citi̭ra॒ntari̭kṣamiva॒ vā e॒ṣendrā᳚gnī॒ ityā̭hendrā॒gnī vai de॒vānā̭mojo॒ bhṛtā॒voja̭sai॒vainā̭-ma॒ntari̭kṣe cinute॒ dhṛtyai᳚ svayamātṛ॒ṇṇāmupa̭ dadhātya॒ntari̭kṣaṃ॒-vai~ sva̭yamātṛ॒ṇṇā 'ntari̭kṣame॒vopa̭ dha॒tte 'śva॒mupa̭ [dha॒tte 'śva॒mupa̭, ghrā॒pa॒ya॒ti॒ prā॒ṇame॒vā-] 6

ghrāpayati prā॒ṇame॒vā-'syā᳚-ndadhā॒tyatho᳚ prājāpa॒tyo vā aśvaḥ̭ pra॒jāpa̭tinai॒vāgni-ñci̭nute svayamātṛ॒ṇṇā bha̭vati prā॒ṇānā॒muthsṛ̭ṣṭyā॒ atho̭ suva॒rgasya̭ lo॒kasyānṷkhyātyai de॒vānāṃ॒-vai~ sṷva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~॒tā-ndiśa॒-ssama̭vlīyanta॒ ta e॒tā diśyā̭ apaśya॒-ntā upā̭dadhata॒ tābhi॒rvai te diśo̭-'dṛgṃha॒n॒ yaddiśyā̭ upa॒dadhā̭ti di॒śāṃ-vi~dhṛ̭tyai॒ daśa̭ prāṇa॒bhṛtaḥ̭ pu॒rastā॒dupa̭ [pu॒rastā॒dupa̭, da॒dhā॒ti॒ nava॒ vai purṷṣe] 7

dadhāti॒ nava॒ vai purṷṣe prā॒ṇā nābhi̭rdaśa॒mī prā॒ṇāne॒va pu॒rastā᳚ddhatte॒ tasmā᳚-tpu॒rastā᳚-tprā॒ṇā jyoti̭ṣmatī-mutta॒māmupa̭ dadhāti॒ tasmā᳚-tprā॒ṇānāṃ॒-vā~gjyoti̭rutta॒mā daśopa̭ dadhāti॒ daśā᳚kṣarā vi॒rā-ḍvi॒rāṭ chanda̭sā॒-ñjyoti॒rjyoti̭re॒va pu॒rastā᳚ddhatte॒ tasmā᳚-tpu॒rastā॒jjyoti॒rupā᳚ ''smahe॒ chandāgṃ̭si pa॒śuṣvā॒jima̭yu॒stā-nbṛ̭ha॒tyuda̭jaya॒-ttasmā॒-dbārha̭tāḥ [tasmā॒-dbārha̭tāḥ, pa॒śava̭ ucyante॒ mā] 8

pa॒śava̭ ucyante॒ mā chanda॒ iti̭ dakṣiṇa॒ta upa̭ dadhāti॒ tasmā᳚-ddakṣi॒ṇā vṛ̭to॒ māsāḥ᳚ pṛthi॒vī chanda॒ iti̭ pa॒ścā-tprati̭ṣṭhityā a॒gnirde॒vatetyṷttara॒ta ojo॒ vā a॒gniroja̭ e॒votta̭ra॒to dha̭tte॒ tasmā̭duttarato 'bhiprayā॒yī ja̭yati॒ ṣaṭtrigṃ̭śa॒-thsampa̭dyante॒ ṣaṭtrigṃ̭śadakṣarā bṛha॒tī bārha̭tāḥ pa॒śavo̭ bṛha॒tyaivāsmai̭ pa॒śūnava̭ rundhe bṛha॒tī chanda̭sā॒g॒ svārā᳚jya॒-mparī̭yāya॒ yasyai॒tā [yasyai॒tāḥ, ṷpadhī॒yante॒ gaccha̭ti॒] 9

ṷpadhī॒yante॒ gaccha̭ti॒ svārā᳚jyagṃ sa॒pta vāla̭khilyāḥ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti sa॒pta pa॒ścā-thsa॒pta vai śī̭rṣa॒ṇyāḥ᳚ prā॒ṇā dvāvavā᳚ñcau prā॒ṇānāgṃ̭ savīrya॒tvāya̭ mū॒rdhā-'si॒ rāḍiti̭ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti॒ yantrī॒ rāḍiti̭ pa॒ścā-tprā॒ṇāne॒vāsmai̭ sa॒mīco̭ dadhāti || 10 ||

(aśva॒mupa̭-pu॒rastā॒dupa॒-bārha̭tā-e॒tā-ścatṷstrigṃśacca) (a. 2)

de॒vā vai ya-dya॒jñe 'kṷrvata॒ tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā e॒tā a̭kṣṇayāsto॒mīyā̭ apaśya॒-ntā a॒nyathā॒ 'nūcyā॒-nyathopā̭dadhata॒ tadasṷrā॒ nānvavā̭ya॒-ntato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yada̭kṣṇayāsto॒mīyā̭ a॒nyathā॒ 'nūcyā॒nyatho̭pa॒ dadhā̭ti॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavatyā॒-śustri॒vṛditi̭ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti yajñamu॒khaṃ-vai~ tri॒vṛ- [tri॒vṛt, ya॒jña॒mu॒khame॒va] 11

-dya̭jñamu॒khame॒va pu॒rastā॒dvi yā̭tayati॒ vyo̭ma saptada॒śa iti̭ dakṣiṇa॒to 'nnaṃ॒-vai~ vyo̭mā-'nnagṃ̭ saptada॒śo-'nna̭me॒va da̭kṣiṇa॒to dha̭tte॒ tasmā॒-ddakṣi̭ṇe॒nānna̭madyate dha॒ruṇa̭ ekavi॒gṃ॒śa iti̭ pa॒ścā-tpra̭ti॒ṣṭhā vā ḙkavi॒gṃ॒śaḥ prati̭ṣṭhityai bhā॒ntaḥ pa̭ñcada॒śa ityṷttara॒ta ojo॒ vai bhā॒nta ojaḥ̭ pañcada॒śa oja̭ e॒votta̭ra॒to dha̭tte॒ tasmā̭duttarato 'bhiprayā॒yī ja̭yati॒ pratū᳚rtiraṣṭāda॒śa iti̭ pu॒rastā॒- [iti̭ pu॒rastā᳚t, upa̭ dadhāti॒ dvau] 12

-dupa̭ dadhāti॒ dvau tri॒vṛtā̭vabhipū॒rvaṃ-ya~̭jñamu॒khe vi yā̭tayatyabhiva॒rta-ssa̭vi॒gṃ॒śa iti̭ dakṣiṇa॒to-'nnaṃ॒-vā~ a̭bhiva॒rto-'nnagṃ̭ savi॒gṃ॒śo-'nna̭me॒va da̭kṣiṇa॒to dha̭tte॒ tasmā॒-ddakṣi̭ṇe॒nānna̭madyate॒ varco᳚ dvāvi॒gṃ॒śa iti̭ pa॒ścā-dya-dvigṃ̭śa॒tirdve tena̭ vi॒rājau॒ ya-ddve pra̭ti॒ṣṭhā tena̭ vi॒rājo̭re॒vā-bhi̭pū॒rvama॒nnādye॒ prati̭tiṣṭhati॒ tapo̭ navada॒śa ityṷttara॒ta stasmā᳚-thsa॒vyo [ityṷttara॒ta stasmā᳚-thsa॒vyaḥ, hasta̭yo-] 13

hasta̭yo-stapa॒svita̭ro॒ yoni̭ścaturvi॒gṃ॒śa iti̭ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti॒ catṷrvigṃśatyakṣarā gāya॒trī gā̭ya॒trī ya̭jñamu॒khaṃ-ya~̭jñamu॒khame॒va pu॒rastā॒-dviyā̭tayati॒ garbhāḥ᳚ pañcavi॒gṃ॒śa iti̭ dakṣiṇa॒to-'nnaṃ॒-vai~ garbhā॒ anna̭-mpañcavi॒gṃ॒śonna̭me॒va da̭kṣiṇa॒to dha̭tte॒ tasmā॒-ddakṣi̭ṇe॒nānna̭madyata॒ oja̭striṇa॒va iti̭ pa॒ścādi॒me vai lo॒kāstri̭ṇa॒va e॒ṣvḙva lo॒keṣu॒ prati̭tiṣṭhati sa॒bhaṃra̭ṇastrayovi॒gṃ॒śa i- [sa॒bhaṃra̭ṇastrayovi॒gṃ॒śa iti̭, u॒tta॒ra॒ta-] 14

-tyṷttara॒ta-stasmā᳚-thsa॒vyo hasta̭yo-ssambhā॒rya̭taraḥ॒ kratṷrekatri॒gṃ॒śa iti̭ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti॒ vāgvai kratṷryajñamu॒khaṃ-vā~gya̭jñamu॒khame॒va pu॒rastā॒dvi yā̭tayati bra॒ddhnasya̭ vi॒ṣṭapa̭-ñcatustri॒gṃ॒śa iti̭ dakṣiṇa॒to̭-'sau vā ā̭di॒tyo bra॒ddhnasya̭ vi॒ṣṭapa̭-mbrahmavarca॒same॒va da̭kṣiṇa॒to dha̭tte॒ tasmā॒-ddakṣi॒ṇo-'rdho᳚ brahmavarca॒sita̭raḥ prati॒ṣṭhā tra̭yastri॒gṃ॒śa iti̭ pa॒ścā-tprati̭ṣṭhityai॒ nākaḥ̭ ṣaṭtri॒gṃ॒śa ityṷttara॒ta-ssṷva॒rgo vai lo॒ko nākaḥ̭ suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai || 15 ||

(vai tri॒vṛ - diti̭ pu॒rastā᳚th - sa॒vya - stra̭yovi॒gṃ॒śa iti̭ - suva॒rgo vai - pañca̭ ca) (a. 3)

(ā॒śu - rvyo̭ma - dha॒ruṇo̭ - bhā॒ntaḥ - pratū᳚rtira -bhiva॒rto - varca॒ - stapo॒ - yoni॒ - rgarbhā॒ - ojaḥ̭ - sa॒bhaṃra̭ṇaḥ॒ - kratṷ - rbra॒ddhrasya̭ - prati॒ṣṭhā - nākaḥ॒ - ṣoḍa̭śa)

a॒gnerbhā॒go̭-'sīti̭ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti yajñamu॒khaṃ-vā~ a॒gnirya̭jñamu॒kha-ndī॒kṣā ya̭jñamu॒kha-mbrahma̭ yajñamu॒kha-ntri॒vṛ-dya̭jñamu॒khame॒va pu॒rastā॒dvi yā̭tayati nṛ॒cakṣa̭sā-mbhā॒go̭-'sīti̭ dakṣiṇa॒ta-śśṷśru॒vāgṃso॒ vai nṛ॒cakṣa॒so-'nna̭-ndhā॒tā jā॒tāyai॒vāsmā॒ anna॒mapi̭ dadhāti॒ tasmā᳚jjā॒to-'nna̭matti ja॒nitragg̭ spṛ॒tagṃ sa̭ptada॒śa-sstoma॒ ityā॒hā-'nnaṃ॒-vai~ ja॒nitra॒- [ja॒nitra᳚m, annagṃ̭ saptada॒śo-'nna̭me॒va] 16

-mannagṃ̭ saptada॒śo-'nna̭me॒va da̭kṣiṇa॒to dha̭tte॒ tasmā॒-ddakṣi̭ṇe॒nā-nna̭madyate mi॒trasya̭ bhā॒go̭-'sīti̭ pa॒ścā-tprā॒ṇo vai mi॒tro̭-'pā॒no varṷṇaḥ prāṇāpā॒nāve॒vāsmi̭-ndadhāti di॒vo vṛ॒ṣṭirvātā᳚-sspṛ॒tā ḙkavi॒gṃ॒śa-sstoma॒ ityā̭ha prati॒ṣṭhā vā ḙkavi॒gṃ॒śaḥ prati̭ṣṭhityā॒ indra̭sya bhā॒go̭-'sītyṷttara॒ta ojo॒ vā indra॒ ojo॒ viṣṇu॒rojaḥ̭ kṣa॒tramojaḥ̭ pañcada॒śa [pañcada॒śaḥ, oja̭ e॒votta̭ra॒to dha̭tte॒] 17

oja̭ e॒votta̭ra॒to dha̭tte॒ tasmā̭duttarato-'bhiprayā॒yī ja̭yati॒ vasṷ̄nā-mbhā॒go̭-'sīti̭ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti yajñamu॒khaṃ-vai~ vasa̭vo yajñamu॒khagṃ ru॒drā ya̭jñamu॒kha-ñca̭turvi॒gṃ॒śo ya̭jñamu॒khame॒va pu॒rastā॒dvi yā̭tayatyādi॒tyānā᳚-mbhā॒go̭-'sīti̭ dakṣiṇa॒to-'nnaṃ॒-vā~ ā̭di॒tyā anna̭-mma॒ruto-'nna॒-ṅgarbhā॒ anna̭-mpañcavi॒gṃ॒śo-'nna̭me॒va da̭kṣiṇa॒to dha̭tte॒ tasmā॒-ddakṣi̭ṇe॒nā-'nna̭madya॒te 'di̭tyai bhā॒go̭- [-'di̭tyai bhā॒gaḥ, a॒sīti̭ pa॒ścā-tpra̭ti॒ṣṭhā] 18

-'sīti̭ pa॒ścā-tpra̭ti॒ṣṭhā vā adi̭tiḥ prati॒ṣṭhā pū॒ṣā pra̭ti॒ṣṭhā tri̭ṇa॒vaḥ prati̭ṣṭhityai de॒vasya̭ savi॒turbhā॒go̭-' sītyṷttara॒to brahma॒ vai de॒va-ssa̭vi॒tā brahma॒ bṛha॒spati॒rbrahma̭ catuṣṭo॒mo bra̭hmavarca॒same॒votta̭ra॒to dha̭tte॒ tasmā॒dutta॒ro-'rdho᳚ brahmavarca॒sita̭ra-ssāvi॒trava̭tī bhavati॒ prasū᳚tyai॒ tasmā᳚-dbrāhma॒ṇānā॒mudī̭cī sa॒niḥ prasṷ̄tā dha॒rtraśca̭tuṣṭo॒ma iti̭ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti yajñamu॒khaṃ-vai~ dha॒rtro [dha॒rtraḥ, ya॒jña॒mu॒kha-ñca̭tuṣṭo॒mo] 19

ya̭jñamu॒kha-ñca̭tuṣṭo॒mo ya̭jñamu॒khame॒va pu॒rastā॒dvi yā̭tayati॒ yāvā̭nā-mbhā॒go̭-'sīti̭ dakṣiṇa॒to māsā॒ vai yāvā̭ ardhamā॒sā ayā̭vā॒-stasmā᳚-ddakṣi॒ṇāvṛ̭to॒ māsā॒ annaṃ॒-vai~ yāvā॒ anna̭-mpra॒jā anna̭me॒va da̭kṣiṇa॒to dha̭tte॒ tasmā॒-ddakṣi̭ṇe॒nā-nna̭madyata ṛbhū॒ṇā-mbhā॒go̭-'sīti̭ pa॒ścā-tprati̭ṣṭhityai viva॒rto᳚ 'ṣṭācatvāri॒gṃ॒śa ityṷttara॒to̭-'nayo᳚rlo॒kayo᳚-ssavīrya॒tvāya॒ tasmā̭di॒mau lo॒kau sa॒māva̭-dvīryau॒ [sa॒māva̭-dvīryau, yasya॒ mukhya̭vatīḥ] 20

yasya॒ mukhya̭vatīḥ pu॒rastā̭dupadhī॒yante॒ mukhya̭ e॒va bha̭va॒tyā-'sya॒ mukhyo̭ jāyate॒ yasyā-nna̭vatī - rdakṣiṇa॒to-'ttyanna॒mā-'syā᳚nnā॒do jā̭yate॒ yasya̭ prati॒ṣṭhāva̭tīḥ pa॒ścā-tpratye॒va ti̭ṣṭhati॒ yasyauja̭svatīruttara॒ta o̭ja॒svyḙva bha̭va॒tyā-'syaṷja॒svī jā̭yate॒ 'rko vā e॒ṣa yada॒gnistasyai॒tade॒va sto॒trame॒taccha॒straṃ-ya~de॒ṣā vi॒dhā [vi॒dhā, vi॒dhī॒yate॒-'rka e॒va] 21

vi̭dhī॒yate॒-'rka e॒va tada॒rkya̭manu॒ vi dhī̭ya॒te 'ttyanna॒mā-'syā᳚nnā॒do jā̭yate॒ yasyai॒ṣā vi॒dhā vi̭dhī॒yate॒ ya ṷ caināme॒vaṃ-ve~da॒ sṛṣṭī॒rupa̭ dadhāti yathāsṛ॒ṣṭame॒vāva̭ rundhe॒ na vā i॒da-ndivā॒ na nakta̭māsī॒davyā̭vṛtta॒-nte de॒vā e॒tā vyṷṣṭīrapaśya॒-ntā upā̭dadhata॒ tato॒ vā i॒daṃ ~vyau᳚ccha॒-dyasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ vyḙvāsmā̭ uccha॒tyatho॒ tama̭ e॒vāpa̭hate || 22 ||

(vai ja॒nitraṃ̭ - pañcada॒śo - 'di̭tyai bhā॒go - vai dha॒rtraḥ - sa॒māva̭dvīryai-vi॒dhā-tato॒ vā i॒daṃ - catṷrdaśa ca ) (a. 4)

(a॒gne - rnṛ॒cakṣa̭sāṃ - ja॒nitraṃ̭ - mi॒tra - syendra̭sya॒ -vasṷ̄nā - mādi॒tyānā॒ - madi̭tyai - de॒vasya̭ savi॒tuḥ - sā̭vi॒trava̭tī - dha॒rtro - yāvā̭nā-mṛbhū॒ṇāṃ - ~vi̭va॒rta - ścatṷrdaśa)

agnḙ jā॒tā-npraṇṷdā na-ssa॒patnā॒niti̭ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti jā॒tāne॒va bhrātṛ̭vyā॒-npraṇṷdate॒ saha̭sā jā॒tāniti̭ pa॒ścājja̭ni॒ṣyamā̭ṇāne॒va prati̭ nudate catuścatvāri॒gṃ॒śa-sstoma॒ iti̭ dakṣiṇa॒to bra̭hmavarca॒saṃ-vai~ ca̭tuścatvāri॒gṃ॒śo bra̭hmavarca॒same॒va da̭kṣiṇa॒to dha̭tte॒ tasmā॒-ddakṣi॒ṇo-'rdho᳚ brahmavarca॒sita̭ra-ṣṣoḍa॒śa-sstoma॒ ityṷttara॒ta ojo॒ vai ṣo̭ḍa॒śa oja̭ e॒votta̭ra॒to dha̭tte॒ tasmā̭- [tasmā᳚t, u॒tta॒ra॒to॒-'bhi॒pra॒yā॒yī] 23

-duttarato-'bhiprayā॒yī ja̭yati॒ vajro॒ vai ca̭tuścatvāri॒gṃ॒śo vajraḥ̭ ṣoḍa॒śo yade॒te iṣṭa̭ke upa॒dadhā̭ti jā॒tāgścai॒va ja̭ni॒ṣyamā̭ṇāgśca॒ bhrātṛ̭vyā-npra॒ṇudya॒ vajra॒manu॒ praha̭rati॒ stṛtyai॒ purī̭ṣavatī॒-mmaddhya॒ upa̭dadhāti॒ purī̭ṣaṃ॒-vai~ maddhya̭mā॒tmana॒-ssātmā̭name॒vāgni-ñci̭nute॒ sātmā॒-'muṣmi̭n ~lo॒ke bha̭vati॒ ya e॒vaṃ-ve~dai॒tā vā a̭sapa॒tnā nāmeṣṭa̭kā॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ [ṷpadhī॒yante᳚, nā-'sya̭] 24

nā-'sya̭ sa॒patno̭ bhavati pa॒śurvā e॒ṣa yada॒gnirvi॒rāja̭ utta॒māyā॒-ñcityā॒mupa̭ dadhāti vi॒rāja̭me॒votta॒mā-mpa॒śuṣṷ dadhāti॒ tasmā᳚-tpaśu॒mānṷtta॒māṃ-vā~caṃ̭-va~dati॒ daśa̭da॒śopa̭ dadhāti savīrya॒tvāyā᳚-'kṣṇa॒yopa̭ dadhāti॒ tasmā̭dakṣṇa॒yā pa॒śavo-'ṅgā̭ni॒ praha̭ranti॒ prati̭ṣṭhityai॒ yāni॒ vai chandāgṃ̭si suva॒rgyā᳚ṇyāsa॒-ntairde॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntenarṣa̭yo- [-~lo॒kamā̭ya॒-ntenarṣa̭yaḥ, a॒śrā॒mya॒-nte tapo̭-'tapyanta॒] 25

-'śrāmya॒-nte tapo̭-'tapyanta॒ tāni॒ tapa̭sā-'paśya॒-ntebhya̭ e॒tā iṣṭa̭kā॒ nira̭mima॒teva॒śchando॒ vari̭va॒śchanda॒ iti॒ tā upā̭dadhata॒ tābhi॒rvai te sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒n॒. yade॒tā iṣṭa̭kā upa॒dadhā̭ti॒ yānye॒va chandāgṃ̭si suva॒rgyā̭ṇi॒ taire॒va yaja̭māna-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti ya॒jñena॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tā-sstoma̭ bhāgaire॒vā-'sṛ̭jata॒ ya- [-'sṛ̭jata॒ yat, stoma̭ bhāgā upa॒dadhā̭ti] 26

-thstoma̭ bhāgā upa॒dadhā̭ti pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate॒ bṛha॒spati॒rvā e॒ta-dya॒jñasya॒ teja॒-ssama̭bhara॒dya-thstoma̭bhāgā॒ ya-thstoma̭bhāgā upa॒dadhā̭ti॒ satḙjasame॒vāgni-ñci̭nute॒ bṛha॒spati॒rvā e॒tāṃ-ya~॒jñasya̭ prati॒ṣṭhāma̭paśya॒dya-thstoma̭bhāgā॒ ya-thstoma̭bhāgā upa॒dadhā̭ti ya॒jñasya॒ prati̭ṣṭhityai sa॒ptasa॒ptopa̭ dadhāti savīrya॒tvāya̭ ti॒sro maddhye॒ prati̭ṣṭhityai || 27 ||

( u॒tta॒ra॒to dha̭tte॒ tasmā̭ - dupadhī॒yanta॒ - ṛṣa̭yo - 'sṛjata॒ yat - trica̭tvārigṃśacca) (a. 5)

ra॒śmiritye॒vā ''di॒tyama̭sṛjata॒ preti॒riti॒ dharma॒manvi̭ti॒riti॒ divagṃ̭ sa॒dhiṃritya॒ntari̭kṣa-mprati॒dhiriti̭ pṛthi॒vīṃ-vi~̭ṣṭa॒mbha iti॒ vṛṣṭi̭-mpra॒vetyaha̭ranu॒veti॒ rātri̭mu॒śigiti॒ vasū᳚-nprake॒ta iti̭ ru॒drān-thsṷdī॒tirityā̭di॒tyānoja॒ iti̭ pi॒tṝgstantu॒riti̭ pra॒jāḥ pṛ̭tanā॒ṣāḍiti̭ pa॒śū-nre॒vadityo-ṣa̭dhīrabhi॒jida̭si yu॒ktagrā॒ve- [yu॒ktagrā̭vā, indrā̭ya॒ tvendra̭-ñji॒nvetye॒va] 28

-ndrā̭ya॒ tvendra̭-ñji॒nvetye॒va da̭kṣiṇa॒to vajra॒-mparyaṷhada॒bhiji̭tyai॒ tāḥ pra॒jā apa̭prāṇā asṛjata॒ tāsvadhi̭patira॒sītye॒va prā॒ṇama̭dadhā-dya॒ntetya̭pā॒nagṃ sa॒gṃ॒sarpa॒ iti॒ cakṣṷrvayo॒dhā iti॒ śrotra॒-ntāḥ pra॒jāḥ prā̭ṇa॒tīra̭pāna॒tīḥ paśya̭ntī-śśṛṇva॒tīrna mi̭thu॒nī a̭bhava॒-ntāsṷ tri॒vṛda॒sītye॒va mi̭thu॒nama̭dadhā॒-ttāḥ pra॒jā mi̭thu॒nī [ ] 29

bhava̭ntī॒rna prājā̭yanta॒ tā-ssagṃ̭ro॒ho̭-'si nīro॒ho̭-'sītye॒va prā-'ja̭naya॒-ttāḥ pra॒jāḥ prajā̭tā॒ na pratya̭tiṣṭha॒-ntā va̭su॒ko̭-'si॒ veṣa̭śrirasi॒ vasya̭ṣṭira॒sītye॒vaiṣu lo॒keṣu॒ pratya̭sthāpaya॒dyadāha̭ vasu॒ko̭-'si॒ veṣa̭śrirasi॒ vasya̭ṣṭira॒sīti̭ pra॒jā e॒va prajā̭tā e॒ṣu lo॒keṣu॒ prati̭ṣṭhāpayati॒ sātmā॒-'ntari̭kṣagṃ rohati॒ saprā̭ṇo॒-'muṣmi̭n ~lo॒ke prati̭ tiṣṭha॒tyavya̭rdhukaḥ prāṇāpā॒nābhyā᳚-mbhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 30 ||

(yu॒ktagrā̭vā - pra॒jā mi̭thu॒nya̭ - ntari̭kṣaṃ॒ - dvāda̭śa ca) (a. 6)

nā॒ka॒sadbhi॒rvai de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntannā̭ka॒sadā᳚-nnākasa॒ttvaṃ-ya~nnā̭ka॒sada̭ upa॒dadhā̭ti nāka॒sadbhi̭re॒va ta-dyaja̭māna-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti suva॒rgo vai lo॒ko nāko॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ nāsmā॒ aka̭-mbhavati yajamānāyata॒naṃ-vai~ nā̭ka॒sado॒ yannā̭ka॒sada̭ upa॒dadhā᳚tyā॒yata̭name॒va ta-dyaja̭mānaḥ kurute pṛ॒ṣṭhānāṃ॒-vā~ e॒ta-tteja॒-ssambhṛ̭taṃ॒-ya~nnā̭ka॒sado॒ yannā̭ka॒sada̭ [yannā̭ka॒sadaḥ̭, u॒pa॒dadhā̭ti pṛ॒ṣṭhānā̭me॒va] 31

upa॒dadhā̭ti pṛ॒ṣṭhānā̭me॒va tejo-'va̭ rundhe pañca॒coḍā॒ upa̭ dadhātyaphsa॒rasa̭ e॒vaina̭me॒tā bhū॒tā a॒muṣmi̭n ~lo॒ka upa̭ śe॒re-'tho̭ tanū॒pānī̭re॒vaitā yaja̭mānasya॒ ya-ndvi॒ṣyā-ttamṷpa॒dadha̭ddhyāyede॒tābhya̭ e॒vaina̭-nde॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścati tā॒jagārti॒mārccha॒tyutta̭rā nāka॒sadbhya॒ upa̭dadhāti॒ yathā̭ jā॒yāmā॒nīya̭ gṛ॒heṣṷ niṣā॒daya̭ti tā॒dṛge॒va ta- [tā॒dṛge॒va tat, pa॒ścā-tprācī̭-] 32

-tpa॒ścā-tprācī̭-mutta॒māmupa̭ dadhāti॒ tasmā᳚-tpa॒ścā-tprācī॒ patnyanvā᳚ste svayamātṛ॒ṇṇā-ñca̭ vika॒rṇī-ñco᳚tta॒me upa̭ dadhāti prā॒ṇo vai sva̭yamātṛ॒ṇṇā-''yṷrvika॒rṇī prā॒ṇa-ñcai॒vā-''yṷśca prā॒ṇānā̭mutta॒mau dha̭tte॒ tasmā᳚-tprā॒ṇaścā-''yṷśca prā॒ṇānā̭mutta॒mau nānyāmutta̭rā॒miṣṭa̭kā॒mupa̭ daddhyā॒-dyada॒nyāmutta̭rā॒-miṣṭa̭kā-mupada॒ddhyā-tpa̭śū॒nā- [-mupada॒ddhyā-tpa̭śū॒nām, ca॒ yaja̭mānasya ca] 33

-ñca॒ yaja̭mānasya ca prā॒ṇa-ñcā-''yu॒ścāpi̭ daddhyā॒-ttasmā॒nnā-nyotta॒reṣṭa̭kopa॒dheyā᳚ svayamātṛ॒ṇṇāmupa̭ dadhātya॒sau vai sva̭yamātṛ॒ṇṇā- 'mūme॒vopa̭ dha॒tte 'śva॒mupa̭ ghrāpayati prā॒ṇame॒vāsyā᳚-ndadhā॒tyatho᳚ prājāpa॒tyo vā aśvaḥ̭ pra॒jāpa̭tinai॒vāgni-ñci̭nute svayamātṛ॒ṇṇā bha̭vati prā॒ṇānā॒muthsṛ̭ṣṭyā॒ atho̭ suva॒rgasya̭ lo॒kasyā-'nṷkhyātyā e॒ṣā vai de॒vānāṃ॒-vi~krā᳚nti॒rya-dvi̭ka॒rṇī ya-dvi̭ka॒rṇīmṷpa॒dadhā̭ti de॒vānā̭me॒va vikrā᳚nti॒manu॒ vikra̭mata uttara॒ta upa̭dadhāti॒ tasmā̭duttara॒ta ṷpacāro॒-'gni rvā̭yu॒matī̭ bhavati॒ sami̭ddhyai || 34 ||

(sambhṛ̭taṃ॒-ya~nnā̭ka॒sado॒ yannā̭ka॒sada॒ - stat - pa̭śū॒nā-me॒ṣā vai-dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 7)

chandā॒g॒syupa̭ dadhāti pa॒śavo॒ vai chandāgṃ̭si pa॒śūne॒vāva̭ rundhe॒ chandāgṃ̭si॒ vai de॒vānāṃ᳚-vā~॒ma-mpa॒śavo̭ vā॒mame॒va pa॒śūnava̭ rundha e॒tāgṃ ha॒ vai ya॒jñasḙna-ścaitriyāya॒ṇa-ścitiṃ̭-vi~॒dā-ñca̭kāra॒ tayā॒ vai sa pa॒śūnavā̭rundha॒ yade॒tāmṷpa॒dadhā̭ti pa॒śūne॒vāva̭ rundhe gāya॒trīḥ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti॒ tejo॒ vai gā̭ya॒trī teja̭ e॒va [teja̭ e॒va, mu॒kha॒to dha̭tte] 35

mṷkha॒to dha̭tte mūrdha॒nvatī᳚rbhavanti mū॒rdhāna̭me॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti tri॒ṣṭubha॒ upa̭ dadhātīndri॒yaṃ-vai~ tri॒ṣṭugi̭ndri॒yame॒va ma̭ddhya॒to dha̭tte॒ jaga̭tī॒rupa̭ dadhāti॒ jāga̭tā॒ vai pa॒śavaḥ̭ pa॒śūne॒vāva̭ rundhe 'nu॒ṣṭubha॒ upa̭ dadhāti prā॒ṇā vā a̭nu॒ṣṭup prā॒ṇānā॒muthsṛ̭ṣṭyai bṛha॒tīru॒ṣṇihāḥ᳚ pa॒ṅktīra॒kṣara̭paṅktī॒riti॒ viṣṷrūpāṇi॒ chandā॒g॒syupa̭ dadhāti॒ viṣṷrūpā॒ vai pa॒śavaḥ̭ pa॒śava॒- [pa॒śavaḥ̭ pa॒śavaḥ̭, chandāgṃ̭si॒ viṣṷrūpāne॒va] 36

-śchandāgṃ̭si॒ viṣṷrūpāne॒va pa॒śūnava̭ rundhe॒ viṣṷrūpamasya gṛ॒he dṛ̭śyate॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ cainā e॒vaṃ-ve~dā-'ti̭cchandasa॒mupa̭ dadhā॒tyati̭cchandā॒ vai sarvā̭ṇi॒ chandāgṃ̭si॒ sarvḙbhire॒vaina॒-ñchando̭bhiścinute॒ varṣma॒ vā e॒ṣā chanda̭sāṃ॒-ya~dati̭cchandā॒ yadati̭cchandasa-mupa॒dadhā̭ti॒ varṣmai॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti dvi॒padā॒ upa̭ dadhāti dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityai || 37 ||

(teja̭ e॒va - pa॒śavaḥ̭ pa॒śavo॒ - yaja̭māna॒ - eka̭ñca) (a. 8)

sarvā᳚bhyo॒ vai de॒vatā᳚bhyo॒-'gniścī̭yate॒ ya-thsa॒yujo॒ nopa̭da॒ddhyā-dde॒vatā̭ asyā॒gniṃ-vṛ~̭ñjīra॒n॒. ya-thsa॒yuja̭ upa॒dadhā᳚tyā॒tmanai॒vainagṃ̭ sa॒yuja̭-ñcinute॒ nāgninā॒ vyṛ̭ddhya॒te-'tho॒ yathā॒ purṷṣa॒-ssnāva̭bhi॒-ssanta̭ta e॒vame॒vaitābhi̭ra॒gni-ssanta̭to॒ 'gninā॒ vai de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntā a॒mūḥ kṛtti̭kā abhava॒n॒ yasyai॒tā ṷpa dhī॒yantḙ suva॒rgame॒va [ ] 38

lo॒kamḙti॒ gaccha̭ti prakā॒śa-ñci॒trame॒va bha̭vati maṇḍaleṣṭa॒kā upa̭ dadhātī॒me vai lo॒kā ma̭ṇḍaleṣṭa॒kā i॒me khalu॒ vai lo॒kā dḙvapu॒rā dḙvapu॒rā e॒va pravi̭śati॒ nā-''rti॒mārccha̭tya॒gni-ñci̭kyā॒no vi॒śvajyo̭tiṣa॒ upa̭ dadhātī॒māne॒vaitābhi-̭rlo॒kān jyoti̭ṣmataḥ kuru॒te-'tho᳚ prā॒ṇāne॒vaitā yaja̭mānasya dāddhratye॒tā vai de॒vatā᳚-ssuva॒rgyā᳚stā e॒vā- -nvā॒rabhya̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || 39 ||

(su॒va॒rgame॒va - tā e॒va - ca॒tvāri̭ ca) (a. 9)

vṛ॒ṣṭi॒sanī॒rupa̭ dadhāti॒ vṛṣṭi̭me॒vāva̭ rundhe॒ yadḙka॒dhopa̭da॒ddhyādeka̭mṛ॒tuṃ-va~̭rṣedanupari॒hāragṃ̭ sādayati॒ tasmā॒-thsarvā̭nṛ॒tūn. va̭rṣati purovāta॒sani̭-ra॒sītyā̭hai॒tadvai vṛṣṭyai̭ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va vṛṣṭi॒mava̭ rundhe saṃ॒yā~nī̭bhi॒rvai de॒vā i॒mān ~lo॒kān-thsama̭yu॒sta-thsaṃ॒yā~nī̭nāgṃ saṃyā~ni॒tvaṃ-ya~-thsaṃ॒yā~nī̭rupa॒dadhā̭ti॒ yathā॒-'phsu nā॒vā saṃ॒yā~tye॒va- [saṃ॒yā~tye॒vam, e॒vaitābhi॒] 40

-me॒vaitābhi॒ ryaja̭māna i॒mān ~lo॒kān-thsaṃ-yā~̭ti pla॒vo vā e॒ṣo᳚-'gnerya-thsaṃ॒yā~nī॒rya-thsaṃ॒yā~nī̭rupa॒dadhā̭ti pla॒vame॒vaitama॒gnaya॒ upa̭dadhātyu॒ta yasyai॒tāsūpa̭hitā॒svāpo॒-'gnigṃ hara॒ntyahṛ̭ta e॒vāsyā॒-gnirā̭dityeṣṭa॒kā upa̭ dadhātyādi॒tyā vā e॒ta-mbhūtyai॒ prati̭nudante॒ yo-'la॒-mbhūtyai॒ sa-nbhūti॒-nna prā॒pnotyā̭di॒tyā [prā॒pnotyā̭di॒tyāḥ, e॒vaina॒-mbhūti̭-] 41

e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayantya॒sau vā e॒tasyā̭-''di॒tyo ruca॒mā da̭tte॒ yo᳚-'gni-ñci॒tvā na roca̭te॒ yadā̭dityeṣṭa॒kā ṷpa॒dadhā᳚tya॒sāve॒-vāsmi̭nnādi॒tyo ruca̭-ndadhāti॒ yathā॒-'sau de॒vānā॒gṃ॒ roca̭ta e॒vame॒vaiṣa ma̭nu॒ṣyā̭ṇāgṃ rocate ghṛteṣṭa॒kā upa̭ dadhātye॒tadvā a॒gneḥ pri॒ya-ndhāma॒ ya-dghṛ॒ta-mpri॒yeṇai॒vaina॒-ndhāmnā॒ sama̭rdhaya॒- [sama̭rdhayati, atho॒] 42

-tyatho॒ teja̭sā 'nupari॒hāragṃ̭ sādaya॒-tyapa̭rivarga-me॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti pra॒jāpa̭tira॒gnima̭cinuta॒ sa yaśa̭sā॒ vyā᳚rdhyata॒ sa e॒tā ya̭śo॒dā a̭paśya॒-ttā upā̭dhatta॒ tābhi॒rvai sa yaśa̭ ā॒tmanna̭dhatta॒ yadya̭śo॒dā ṷpa॒dadhā̭ti॒ yaśa̭ e॒va tābhi॒ryaja̭māna ā॒tma-ndha̭tte॒ pañcopa̭ dadhāti॒ pāṅktaḥ॒ purṷṣo॒ yāvā̭ne॒va purṷṣa॒stasmi॒n॒ yaśo̭ dadhāti || 43 ||

(e॒vaṃ - prā॒protyā̭di॒tyā - a̭rdhaya॒tye - kā॒nna pa̭ñcā॒śacca̭) (a. 10)

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒n kanī̭yāgṃso de॒vā āsa॒-nbhūyā॒gṃ॒so-'sṷrā॒ste de॒vā e॒tā iṣṭa̭kā apaśya॒-ntā upā̭dadhata bhūya॒skṛda॒sītye॒va bhūyāgṃ̭so-'bhava॒n vana॒spati̭bhi॒-roṣa̭dhībhi-rvariva॒skṛda॒sītī॒-māma̭jaya॒-nprācya॒sīti॒ prācī॒-ndiśa̭majayannū॒rdhvā 'sītya॒mūma̭jaya-nnantarikṣa॒sada̭sya॒ntari̭kṣe sī॒detya॒-ntari̭kṣamajaya॒-ntato̭ de॒vā abha̭va॒- [de॒vā abha̭vann, parā-'sṷrā॒] 44

-nparā-'sṷrā॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ bhūyā̭ne॒va bha̭vatya॒bhīmān ~lo॒kān ja̭yati॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavatyaphsu॒ṣada̭si śyena॒sada॒sītyā̭hai॒tadvā a॒gne rū॒pagṃ rū॒peṇai॒vāgnimava̭ rundhe pṛthi॒vyāstvā॒ dravi̭ṇe sādayā॒mī-tyā̭he॒māne॒vaitābhi̭-rlo॒kā-ndravi̭ṇāvataḥ kuruta āyu॒ṣyā̭ upa̭ dadhā॒tyāyṷre॒vā- [upa̭ dadhā॒tyāyṷre॒va, a॒smi॒-nda॒dhā॒tyagne॒] 45

-'smi̭-ndadhā॒tyagne॒ yatte॒ para॒gṃ॒ hṛnnāmetyā̭hai॒tadvā a॒gneḥ pri॒ya-ndhāma̭ pri॒yame॒vāsya॒ dhāmopā᳚-''pnoti॒ tāvehi॒ sagṃ ra̭bhāvahā॒ ityā̭ha॒ vyḙvainḙna॒ pari̭ dhatte॒ pāñca̭janye॒ṣvapye᳚ddhyagna॒ ityā̭hai॒ṣa vā a॒gniḥ pāñca̭janyo॒ yaḥ pañca̭citīka॒-stasmā̭de॒vamā̭harta॒vyā̭ upa̭ dadhātye॒tadvā ṛ̭tū॒nā-mpri॒ya-ndhāma॒ yadṛ̭ta॒vyā̭ ṛtū॒nāme॒va pri॒ya-ndhāmāva̭ rundhe su॒meka॒ ityā̭ha saṃva~thsa॒ro vai su॒mekaḥ̭ saṃva~thsa॒rasyai॒va pri॒ya-ndhāmopā᳚-''pnoti || 46 ||

(abha̭va॒ - nnāyṷre॒va - rta॒vyā̭ upa॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca) (a. 11)

pra॒jāpa̭te॒rakṣya̭śvaya॒-tta-tparā̭-'pata॒-ttadaśvo̭-'bhava॒-dyadaśva̭ya॒-ttadaśva̭syāśva॒tva-ntadde॒vā a̭śvame॒dhenai॒va pratya̭dadhure॒ṣa vai pra॒jāpa̭ti॒gṃ॒ sarva̭-ṅkaroti॒ yo᳚-'śvame॒dhena॒ yaja̭te॒ sarva̭ e॒va bha̭vati॒ sarva̭sya॒ vā e॒ṣā prāya̭ścitti॒-ssarva̭sya bheṣa॒jagṃ sarvaṃ॒-vā~ e॒tena̭ pā॒pmāna̭-nde॒vā a̭tara॒nnapi॒ vā e॒tena̭ brahmaha॒tyā-ma̭tara॒n-thsarva̭-mpā॒pmāna̭- [-ma̭tara॒n-thsarva̭-mpā॒pmāna᳚m, ta॒ra॒ti॒ tara̭ti] 47

-ntarati॒ tara̭ti brahmaha॒tyāṃ-yo~᳚-'śvame॒dhena॒ yaja̭te॒ ya ṷ cainame॒vaṃ-ve~dotta̭raṃ॒-vai~ ta-tpra॒jāpa̭te॒rakṣya̭śvaya॒-ttasmā॒daśva̭syottara॒to-'va̭ dyanti dakṣiṇa॒to᳚-'nyeṣā᳚-mpaśū॒nāṃ-vai~̭ta॒saḥ kaṭo̭ bhavatya॒phsuyo̭ni॒rvā aśvo᳚-'phsu॒jo vḙta॒sa-ssva e॒vainaṃ॒-yo~nau॒ prati̭ṣṭhāpayati catuṣṭo॒ma-sstomo̭ bhavati sa॒raḍḍha॒ vā aśva̭sya॒ sakthyā-'vṛ̭ha॒-tta-dde॒vāśca̭tuṣṭo॒menai॒va pratya̭dadhu॒ryacca̭tuṣṭo॒ma-sstomo॒ bhava॒tyaśva̭sya sarva॒tvāya̭ || 48 ||

(sarva̭ma pā॒pmāna̭ - mavṛha॒-d- dvāda̭śa ca) (a. 12)

(u॒thsa॒nna॒ya॒jña - indrā᳚gnī - de॒vā vā a̭kṣṇayāsto॒mīyā̭ - a॒gnerbhā॒go᳚ - 'syagnḙ jā॒tān - ra॒śmiriti̭ - nāka॒sadbhiḥ॒ -chandāgṃ̭si॒ - sarvā᳚bhyo - vṛṣṭi॒sanī᳚ - rdevāsu॒rāḥ kanī̭yāgṃsaḥ - pra॒jāpa̭te॒rakṣi॒ - dvāda̭śa )

(u॒thsa॒nna॒ya॒jño - de॒vā vai - yasya॒ mukhya̭vatī - rnāka॒sadbhi̭re॒ - vai tābhi̭ra॒ - ṣṭāca̭tvārigṃśat)

(u॒thsa॒nna॒ya॒jña, ssa̭rva॒tvāya̭)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे तृतीयः प्रश्नः - चितीना-न्निरूपणं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

उ॒थ्स॒न्न॒ य॒ज्ञो वा ए॒ष यद॒ग्निः किं-वाँ-ऽहै॒तस्य॑ क्रि॒यते॒ किं-वाँ॒ न यद्वै य॒ज्ञस्य॑ क्रि॒यमा॑णस्या-न्त॒र्यन्ति॒ पूय॑ति॒ वा अ॑स्य॒ तदा᳚श्वि॒नीरुप॑ दधात्य॒श्विनौ॒ वै दे॒वाना᳚-म्भि॒षजौ॒ ताभ्या॑मे॒वास्मै॑ भेष॒ज-ङ्क॑रोति॒ पञ्चोप॑ दधाति॒ पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो यावा॑ने॒व य॒ज्ञस्तस्मै॑ भेष॒ज-ङ्क॑रोत्यृत॒व्या॑ उप॑ दधात्यृतू॒ना-ङ्कॢप्त्यै॒ [कॢप्त्यै᳚, पञ्चोप॑] 1

पञ्चोप॑ दधाति॒ पञ्च॒ वा ऋ॒तवो॒ याव॑न्त ए॒वर्तव॒स्तान् क॑ल्पयति समा॒नप्र॑भृतयो भवन्ति समा॒नोद॑र्का॒स्तस्मा᳚-थ्समा॒ना ऋ॒तव॒ एके॑न प॒देन॒ व्याव॑र्तन्ते॒ तस्मा॑द्-ऋ॒तवो॒ व्याव॑र्तन्ते प्राण॒भृत॒ उप॑ दधात्यृ॒तुष्वे॒व प्रा॒णा-न्द॑धाति॒ तस्मा᳚-थ्समा॒ना-स्सन्त॑ ऋ॒तवो॒ न जी᳚र्य॒न्त्यथो॒ प्रज॑नयत्ये॒वैना॑ने॒ष वै वा॒युर्य-त्प्रा॒णो यद्-ऋ॑त॒व्या॑ उप॒धाय॑ प्राण॒भृत॑ [प्राण॒भृतः॑, उ॒प॒दधा॑ति॒] 2

उप॒दधा॑ति॒ तस्मा॒-थ्सर्वा॑नृ॒तूननु॑ वा॒युरा व॑रीवर्ति वृष्टि॒सनी॒रुप॑ दधाति॒ वृष्टि॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदे॑क॒धोप॑द॒द्ध्या-देक॑मृ॒तुं-वँ॑र्षेदनुपरि॒हारग्ं॑ सादयति॒ तस्मा॒-थ्सर्वा॑नृ॒तून्. व॑र्षति॒ य-त्प्रा॑ण॒भृत॑ उप॒धाय॑ वृष्टि॒सनी॑रुप॒दधा॑ति॒ तस्मा᳚-द्वा॒युप्र॑च्युता दि॒वो वृष्टि॑रीर्ते प॒शवो॒ वै व॑य॒स्या॑ नाना॑मनसः॒ खलु॒ वै प॒शवो॒ नाना᳚व्रता॒स्ते॑-ऽप ए॒वाभि सम॑नसो॒ [सम॑नसः, य-ङ्का॒मये॑ता-] 3

य-ङ्का॒मये॑ता-ऽप॒शु-स्स्या॒दिति॑ वय॒स्या᳚स्तस्यो॑-प॒धाया॑प॒स्या॑ उप॑ दद्ध्या॒-दसं᳚(2)ज्ञान-मे॒वास्मै॑ प॒शुभिः॑ करोत्यप॒शुरे॒व भ॑वति॒ य-ङ्का॒मये॑त पशु॒मान्-थ्स्या॒दित्य॑-प॒स्या᳚स्तस्यो॑प॒धाय॑ वय॒स्या॑ उप॑ दद्ध्या-थ्सं॒(2)ज्ञान॑मे॒वास्मै॑ प॒शुभिः॑ करोति पशु॒माने॒व भ॑वति॒ चत॑स्रः पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति॒ तस्मा᳚च्च॒त्वारि॒ चक्षु॑षो रू॒पाणि॒ द्वे शु॒क्ले द्वे कृ॒ष्णे [कृ॒ष्णे, मू᳚र्ध॒न्वती᳚-] 4

मू᳚र्ध॒न्वती᳚-र्भवन्ति॒ तस्मा᳚-त्पु॒रस्ता᳚न्मू॒र्धा पञ्च॒ दक्षि॑णाया॒ग्॒ श्रोण्या॒मुप॑ दधाति॒ पञ्चोत्त॑रस्या॒-न्तस्मा᳚-त्प॒श्चा-द्वर्षी॑या-न्पु॒रस्ता᳚-त्प्रवणः प॒शुर्ब॒स्तो वय॒ इति॒ दक्षि॒णे-ऽग्ंस॒ उप॑ दधाति वृ॒ष्णिर्वय॒ इत्युत्त॒रे ऽग्ंसा॑वे॒व प्रति॑ दधाति व्या॒घ्रो वय॒ इति॒ दक्षि॑णे प॒क्ष उप॑ दधाति सि॒ग्ं॒हो वय॒ इत्युत्त॑रे प॒क्षयो॑रे॒व वी॒र्य॑-न्दधाति॒ पुरु॑षो॒ वय॒ इति॒ मद्ध्ये॒ तस्मा॒-त्पुरु॑षः पशू॒नामधि॑पतिः ॥ 5 ॥

(कॢप्त्या॑ - उप॒धाय॑ प्राण॒भृतः॒-सम॑नसः-कृ॒ष्णे-पुरु॑षो॒ वय॒ इति॒ - पञ्च॑ च) (अ. 1)

इन्द्रा᳚ग्नी॒ अव्य॑थमाना॒मिति॑ स्वयमातृ॒ण्णामुप॑ दधातीन्द्रा॒ग्निभ्यां॒-वाँ इ॒मौ लो॒कौ विधृ॑ताव॒नयो᳚-र्लो॒कयो॒-र्विधृ॑त्या॒ अधृ॑तेव॒ वा ए॒षा यन्म॑द्ध्य॒मा चिति॑र॒न्तरि॑क्षमिव॒ वा ए॒षेन्द्रा᳚ग्नी॒ इत्या॑हेन्द्रा॒ग्नी वै दे॒वाना॑मोजो॒ भृता॒वोज॑सै॒वैना॑-म॒न्तरि॑क्षे चिनुते॒ धृत्यै᳚ स्वयमातृ॒ण्णामुप॑ दधात्य॒न्तरि॑क्षं॒-वैँ स्व॑यमातृ॒ण्णा ऽन्तरि॑क्षमे॒वोप॑ ध॒त्ते ऽश्व॒मुप॑ [ध॒त्ते ऽश्व॒मुप॑, घ्रा॒प॒य॒ति॒ प्रा॒णमे॒वा-] 6

घ्रापयति प्रा॒णमे॒वा-ऽस्या᳚-न्दधा॒त्यथो᳚ प्राजाप॒त्यो वा अश्वः॑ प्र॒जाप॑तिनै॒वाग्नि-ञ्चि॑नुते स्वयमातृ॒ण्णा भ॑वति प्रा॒णाना॒मुथ्सृ॑ष्ट्या॒ अथो॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्यानु॑ख्यात्यै दे॒वानां॒-वैँ सु॑व॒र्गं-लोँ॒कं-यँ॒ता-न्दिश॒-स्सम॑व्लीयन्त॒ त ए॒ता दिश्या॑ अपश्य॒-न्ता उपा॑दधत॒ ताभि॒र्वै ते दिशो॑-ऽदृग्ंह॒न्॒ यद्दिश्या॑ उप॒दधा॑ति दि॒शां-विँधृ॑त्यै॒ दश॑ प्राण॒भृतः॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ [पु॒रस्ता॒दुप॑, द॒धा॒ति॒ नव॒ वै पुरु॑षे] 7

दधाति॒ नव॒ वै पुरु॑षे प्रा॒णा नाभि॑र्दश॒मी प्रा॒णाने॒व पु॒रस्ता᳚द्धत्ते॒ तस्मा᳚-त्पु॒रस्ता᳚-त्प्रा॒णा ज्योति॑ष्मती-मुत्त॒मामुप॑ दधाति॒ तस्मा᳚-त्प्रा॒णानां॒-वाँग्ज्योति॑रुत्त॒मा दशोप॑ दधाति॒ दशा᳚क्षरा वि॒रा-ड्वि॒राट् छन्द॑सा॒-ञ्ज्योति॒र्ज्योति॑रे॒व पु॒रस्ता᳚द्धत्ते॒ तस्मा᳚-त्पु॒रस्ता॒ज्ज्योति॒रुपा᳚ ऽऽस्महे॒ छन्दाग्ं॑सि प॒शुष्वा॒जिम॑यु॒स्ता-न्बृ॑ह॒त्युद॑जय॒-त्तस्मा॒-द्बार्ह॑ताः [तस्मा॒-द्बार्ह॑ताः, प॒शव॑ उच्यन्ते॒ मा] 8

प॒शव॑ उच्यन्ते॒ मा छन्द॒ इति॑ दक्षिण॒त उप॑ दधाति॒ तस्मा᳚-द्दक्षि॒णा वृ॑तो॒ मासाः᳚ पृथि॒वी छन्द॒ इति॑ प॒श्चा-त्प्रति॑ष्ठित्या अ॒ग्निर्दे॒वतेत्यु॑त्तर॒त ओजो॒ वा अ॒ग्निरोज॑ ए॒वोत्त॑र॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॑दुत्तरतो ऽभिप्रया॒यी ज॑यति॒ षट्त्रिग्ं॑श॒-थ्सम्प॑द्यन्ते॒ षट्त्रिग्ं॑शदक्षरा बृह॒ती बार्ह॑ताः प॒शवो॑ बृह॒त्यैवास्मै॑ प॒शूनव॑ रुन्धे बृह॒ती छन्द॑सा॒ग्॒ स्वारा᳚ज्य॒-म्परी॑याय॒ यस्यै॒ता [यस्यै॒ताः, उ॑पधी॒यन्ते॒ गच्छ॑ति॒] 9

उ॑पधी॒यन्ते॒ गच्छ॑ति॒ स्वारा᳚ज्यग्ं स॒प्त वाल॑खिल्याः पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति स॒प्त प॒श्चा-थ्स॒प्त वै शी॑र्ष॒ण्याः᳚ प्रा॒णा द्वाववा᳚ञ्चौ प्रा॒णानाग्ं॑ सवीर्य॒त्वाय॑ मू॒र्धा-ऽसि॒ राडिति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति॒ यन्त्री॒ राडिति॑ प॒श्चा-त्प्रा॒णाने॒वास्मै॑ स॒मीचो॑ दधाति ॥ 10 ॥

(अश्व॒मुप॑-पु॒रस्ता॒दुप॒-बार्ह॑ता-ए॒ता-श्चतु॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 2)

दे॒वा वै य-द्य॒ज्ञे ऽकु॑र्वत॒ तदसु॑रा अकुर्वत॒ ते दे॒वा ए॒ता अ॑क्ष्णयास्तो॒मीया॑ अपश्य॒-न्ता अ॒न्यथा॒ ऽनूच्या॒-न्यथोपा॑दधत॒ तदसु॑रा॒ नान्ववा॑य॒-न्ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परा-ऽसु॑रा॒ यद॑क्ष्णयास्तो॒मीया॑ अ॒न्यथा॒ ऽनूच्या॒न्यथो॑प॒ दधा॑ति॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवत्या॒-शुस्त्रि॒वृदिति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति यज्ञमु॒खं-वैँ त्रि॒वृ- [त्रि॒वृत्, य॒ज्ञ॒मु॒खमे॒व] 11

-द्य॑ज्ञमु॒खमे॒व पु॒रस्ता॒द्वि या॑तयति॒ व्यो॑म सप्तद॒श इति॑ दक्षिण॒तो ऽन्नं॒-वैँ व्यो॑मा-ऽन्नग्ं॑ सप्तद॒शो-ऽन्न॑मे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॑णे॒नान्न॑मद्यते ध॒रुण॑ एकवि॒ग्ं॒श इति॑ प॒श्चा-त्प्र॑ति॒ष्ठा वा ए॑कवि॒ग्ं॒शः प्रति॑ष्ठित्यै भा॒न्तः प॑ञ्चद॒श इत्यु॑त्तर॒त ओजो॒ वै भा॒न्त ओजः॑ पञ्चद॒श ओज॑ ए॒वोत्त॑र॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॑दुत्तरतो ऽभिप्रया॒यी ज॑यति॒ प्रतू᳚र्तिरष्टाद॒श इति॑ पु॒रस्ता॒- [इति॑ पु॒रस्ता᳚त्, उप॑ दधाति॒ द्वौ] 12

-दुप॑ दधाति॒ द्वौ त्रि॒वृता॑वभिपू॒र्वं-यँ॑ज्ञमु॒खे वि या॑तयत्यभिव॒र्त-स्स॑वि॒ग्ं॒श इति॑ दक्षिण॒तो-ऽन्नं॒-वाँ अ॑भिव॒र्तो-ऽन्नग्ं॑ सवि॒ग्ं॒शो-ऽन्न॑मे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॑णे॒नान्न॑मद्यते॒ वर्चो᳚ द्वावि॒ग्ं॒श इति॑ प॒श्चा-द्य-द्विग्ं॑श॒तिर्द्वे तेन॑ वि॒राजौ॒ य-द्द्वे प्र॑ति॒ष्ठा तेन॑ वि॒राजो॑रे॒वा-भि॑पू॒र्वम॒न्नाद्ये॒ प्रति॑तिष्ठति॒ तपो॑ नवद॒श इत्यु॑त्तर॒त स्तस्मा᳚-थ्स॒व्यो [इत्यु॑त्तर॒त स्तस्मा᳚-थ्स॒व्यः, हस्त॑यो-] 13

हस्त॑यो-स्तप॒स्वित॑रो॒ योनि॑श्चतुर्वि॒ग्ं॒श इति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति॒ चतु॑र्विग्ंशत्यक्षरा गाय॒त्री गा॑य॒त्री य॑ज्ञमु॒खं-यँ॑ज्ञमु॒खमे॒व पु॒रस्ता॒-द्विया॑तयति॒ गर्भाः᳚ पञ्चवि॒ग्ं॒श इति॑ दक्षिण॒तो-ऽन्नं॒-वैँ गर्भा॒ अन्न॑-म्पञ्चवि॒ग्ं॒शोन्न॑मे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॑णे॒नान्न॑मद्यत॒ ओज॑स्त्रिण॒व इति॑ प॒श्चादि॒मे वै लो॒कास्त्रि॑ण॒व ए॒ष्वे॑व लो॒केषु॒ प्रति॑तिष्ठति स॒भंर॑णस्त्रयोवि॒ग्ं॒श इ- [स॒भंर॑णस्त्रयोवि॒ग्ं॒श इति॑, उ॒त्त॒र॒त-] 14

-त्यु॑त्तर॒त-स्तस्मा᳚-थ्स॒व्यो हस्त॑यो-स्सम्भा॒र्य॑तरः॒ क्रतु॑रेकत्रि॒ग्ं॒श इति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति॒ वाग्वै क्रतु॑र्यज्ञमु॒खं-वाँग्य॑ज्ञमु॒खमे॒व पु॒रस्ता॒द्वि या॑तयति ब्र॒द्ध्नस्य॑ वि॒ष्टप॑-ञ्चतुस्त्रि॒ग्ं॒श इति॑ दक्षिण॒तो॑-ऽसौ वा आ॑दि॒त्यो ब्र॒द्ध्नस्य॑ वि॒ष्टप॑-म्ब्रह्मवर्च॒समे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॒णो-ऽर्धो᳚ ब्रह्मवर्च॒सित॑रः प्रति॒ष्ठा त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒श इति॑ प॒श्चा-त्प्रति॑ष्ठित्यै॒ नाकः॑ षट्त्रि॒ग्ं॒श इत्यु॑त्तर॒त-स्सु॑व॒र्गो वै लो॒को नाकः॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै ॥ 15 ॥

(वै त्रि॒वृ - दिति॑ पु॒रस्ता᳚थ् - स॒व्य - स्त्र॑योवि॒ग्ं॒श इति॑ - सुव॒र्गो वै - पञ्च॑ च) (अ. 3)

(आ॒शु - र्व्यो॑म - ध॒रुणो॑ - भा॒न्तः - प्रतू᳚र्तिर -भिव॒र्तो - वर्च॒ - स्तपो॒ - योनि॒ - र्गर्भा॒ - ओजः॑ - स॒भंर॑णः॒ - क्रतु॑ - र्ब्र॒द्ध्रस्य॑ - प्रति॒ष्ठा - नाकः॒ - षोड॑श)

अ॒ग्नेर्भा॒गो॑-ऽसीति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति यज्ञमु॒खं-वाँ अ॒ग्निर्य॑ज्ञमु॒ख-न्दी॒क्षा य॑ज्ञमु॒ख-म्ब्रह्म॑ यज्ञमु॒ख-न्त्रि॒वृ-द्य॑ज्ञमु॒खमे॒व पु॒रस्ता॒द्वि या॑तयति नृ॒चक्ष॑सा-म्भा॒गो॑-ऽसीति॑ दक्षिण॒त-श्शु॑श्रु॒वाग्ंसो॒ वै नृ॒चक्ष॒सो-ऽन्न॑-न्धा॒ता जा॒तायै॒वास्मा॒ अन्न॒मपि॑ दधाति॒ तस्मा᳚ज्जा॒तो-ऽन्न॑मत्ति ज॒नित्रग्ग्॑ स्पृ॒तग्ं स॑प्तद॒श-स्स्तोम॒ इत्या॒हा-ऽन्नं॒-वैँ ज॒नित्र॒- [ज॒नित्र᳚म्, अन्नग्ं॑ सप्तद॒शो-ऽन्न॑मे॒व] 16

-मन्नग्ं॑ सप्तद॒शो-ऽन्न॑मे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॑णे॒ना-न्न॑मद्यते मि॒त्रस्य॑ भा॒गो॑-ऽसीति॑ प॒श्चा-त्प्रा॒णो वै मि॒त्रो॑-ऽपा॒नो वरु॑णः प्राणापा॒नावे॒वास्मि॑-न्दधाति दि॒वो वृ॒ष्टिर्वाता᳚-स्स्पृ॒ता ए॑कवि॒ग्ं॒श-स्स्तोम॒ इत्या॑ह प्रति॒ष्ठा वा ए॑कवि॒ग्ं॒शः प्रति॑ष्ठित्या॒ इन्द्र॑स्य भा॒गो॑-ऽसीत्यु॑त्तर॒त ओजो॒ वा इन्द्र॒ ओजो॒ विष्णु॒रोजः॑ क्ष॒त्रमोजः॑ पञ्चद॒श [पञ्चद॒शः, ओज॑ ए॒वोत्त॑र॒तो ध॑त्ते॒] 17

ओज॑ ए॒वोत्त॑र॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॑दुत्तरतो-ऽभिप्रया॒यी ज॑यति॒ वसू॑ना-म्भा॒गो॑-ऽसीति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति यज्ञमु॒खं-वैँ वस॑वो यज्ञमु॒खग्ं रु॒द्रा य॑ज्ञमु॒ख-ञ्च॑तुर्वि॒ग्ं॒शो य॑ज्ञमु॒खमे॒व पु॒रस्ता॒द्वि या॑तयत्यादि॒त्याना᳚-म्भा॒गो॑-ऽसीति॑ दक्षिण॒तो-ऽन्नं॒-वाँ आ॑दि॒त्या अन्न॑-म्म॒रुतो-ऽन्न॒-ङ्गर्भा॒ अन्न॑-म्पञ्चवि॒ग्ं॒शो-ऽन्न॑मे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॑णे॒ना-ऽन्न॑मद्य॒ते ऽदि॑त्यै भा॒गो॑- [-ऽदि॑त्यै भा॒गः, अ॒सीति॑ प॒श्चा-त्प्र॑ति॒ष्ठा] 18

-ऽसीति॑ प॒श्चा-त्प्र॑ति॒ष्ठा वा अदि॑तिः प्रति॒ष्ठा पू॒षा प्र॑ति॒ष्ठा त्रि॑ण॒वः प्रति॑ष्ठित्यै दे॒वस्य॑ सवि॒तुर्भा॒गो॑-ऽ सीत्यु॑त्तर॒तो ब्रह्म॒ वै दे॒व-स्स॑वि॒ता ब्रह्म॒ बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑ चतुष्टो॒मो ब्र॑ह्मवर्च॒समे॒वोत्त॑र॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒दुत्त॒रो-ऽर्धो᳚ ब्रह्मवर्च॒सित॑र-स्सावि॒त्रव॑ती भवति॒ प्रसू᳚त्यै॒ तस्मा᳚-द्ब्राह्म॒णाना॒मुदी॑ची स॒निः प्रसू॑ता ध॒र्त्रश्च॑तुष्टो॒म इति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति यज्ञमु॒खं-वैँ ध॒र्त्रो [ध॒र्त्रः, य॒ज्ञ॒मु॒ख-ञ्च॑तुष्टो॒मो] 19

य॑ज्ञमु॒ख-ञ्च॑तुष्टो॒मो य॑ज्ञमु॒खमे॒व पु॒रस्ता॒द्वि या॑तयति॒ यावा॑ना-म्भा॒गो॑-ऽसीति॑ दक्षिण॒तो मासा॒ वै यावा॑ अर्धमा॒सा अया॑वा॒-स्तस्मा᳚-द्दक्षि॒णावृ॑तो॒ मासा॒ अन्नं॒-वैँ यावा॒ अन्न॑-म्प्र॒जा अन्न॑मे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॑णे॒ना-न्न॑मद्यत ऋभू॒णा-म्भा॒गो॑-ऽसीति॑ प॒श्चा-त्प्रति॑ष्ठित्यै विव॒र्तो᳚ ऽष्टाचत्वारि॒ग्ं॒श इत्यु॑त्तर॒तो॑-ऽनयो᳚र्लो॒कयो᳚-स्सवीर्य॒त्वाय॒ तस्मा॑दि॒मौ लो॒कौ स॒माव॑-द्वीर्यौ॒ [स॒माव॑-द्वीर्यौ, यस्य॒ मुख्य॑वतीः] 20

यस्य॒ मुख्य॑वतीः पु॒रस्ता॑दुपधी॒यन्ते॒ मुख्य॑ ए॒व भ॑व॒त्या-ऽस्य॒ मुख्यो॑ जायते॒ यस्या-न्न॑वती - र्दक्षिण॒तो-ऽत्त्यन्न॒मा-ऽस्या᳚न्ना॒दो जा॑यते॒ यस्य॑ प्रति॒ष्ठाव॑तीः प॒श्चा-त्प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति॒ यस्यौज॑स्वतीरुत्तर॒त ओ॑ज॒स्व्ये॑व भ॑व॒त्या-ऽस्यौ॑ज॒स्वी जा॑यते॒ ऽर्को वा ए॒ष यद॒ग्निस्तस्यै॒तदे॒व स्तो॒त्रमे॒तच्छ॒स्त्रं-यँदे॒षा वि॒धा [वि॒धा, वि॒धी॒यते॒-ऽर्क ए॒व] 21

वि॑धी॒यते॒-ऽर्क ए॒व तद॒र्क्य॑मनु॒ वि धी॑य॒ते ऽत्त्यन्न॒मा-ऽस्या᳚न्ना॒दो जा॑यते॒ यस्यै॒षा वि॒धा वि॑धी॒यते॒ य उ॑ चैनामे॒वं-वेँद॒ सृष्टी॒रुप॑ दधाति यथासृ॒ष्टमे॒वाव॑ रुन्धे॒ न वा इ॒द-न्दिवा॒ न नक्त॑मासी॒दव्या॑वृत्त॒-न्ते दे॒वा ए॒ता व्यु॑ष्टीरपश्य॒-न्ता उपा॑दधत॒ ततो॒ वा इ॒दं ँव्यौ᳚च्छ॒-द्यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ व्ये॑वास्मा॑ उच्छ॒त्यथो॒ तम॑ ए॒वाप॑हते ॥ 22 ॥

(वै ज॒नित्रं॑ - पञ्चद॒शो - ऽदि॑त्यै भा॒गो - वै ध॒र्त्रः - स॒माव॑द्वीर्यै-वि॒धा-ततो॒ वा इ॒दं - चतु॑र्दश च ) (अ. 4)

(अ॒ग्ने - र्नृ॒चक्ष॑सां - ज॒नित्रं॑ - मि॒त्र - स्येन्द्र॑स्य॒ -वसू॑ना - मादि॒त्याना॒ - मदि॑त्यै - दे॒वस्य॑ सवि॒तुः - सा॑वि॒त्रव॑ती - ध॒र्त्रो - यावा॑ना-मृभू॒णां - ँवि॑व॒र्त - श्चतु॑र्दश)

अग्ने॑ जा॒ता-न्प्रणु॑दा न-स्स॒पत्ना॒निति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति जा॒ताने॒व भ्रातृ॑व्या॒-न्प्रणु॑दते॒ सह॑सा जा॒तानिति॑ प॒श्चाज्ज॑नि॒ष्यमा॑णाने॒व प्रति॑ नुदते चतुश्चत्वारि॒ग्ं॒श-स्स्तोम॒ इति॑ दक्षिण॒तो ब्र॑ह्मवर्च॒सं-वैँ च॑तुश्चत्वारि॒ग्ं॒शो ब्र॑ह्मवर्च॒समे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॒णो-ऽर्धो᳚ ब्रह्मवर्च॒सित॑र-ष्षोड॒श-स्स्तोम॒ इत्यु॑त्तर॒त ओजो॒ वै षो॑ड॒श ओज॑ ए॒वोत्त॑र॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॑- [तस्मा᳚त्, उ॒त्त॒र॒तो॒-ऽभि॒प्र॒या॒यी] 23

-दुत्तरतो-ऽभिप्रया॒यी ज॑यति॒ वज्रो॒ वै च॑तुश्चत्वारि॒ग्ं॒शो वज्रः॑ षोड॒शो यदे॒ते इष्ट॑के उप॒दधा॑ति जा॒ताग्श्चै॒व ज॑नि॒ष्यमा॑णाग्श्च॒ भ्रातृ॑व्या-न्प्र॒णुद्य॒ वज्र॒मनु॒ प्रह॑रति॒ स्तृत्यै॒ पुरी॑षवती॒-म्मद्ध्य॒ उप॑दधाति॒ पुरी॑षं॒-वैँ मद्ध्य॑मा॒त्मन॒-स्सात्मा॑नमे॒वाग्नि-ञ्चि॑नुते॒ सात्मा॒-ऽमुष्मि॑न् ँलो॒के भ॑वति॒ य ए॒वं-वेँदै॒ता वा अ॑सप॒त्ना नामेष्ट॑का॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ [उ॑पधी॒यन्ते᳚, ना-ऽस्य॑] 24

ना-ऽस्य॑ स॒पत्नो॑ भवति प॒शुर्वा ए॒ष यद॒ग्निर्वि॒राज॑ उत्त॒माया॒-ञ्चित्या॒मुप॑ दधाति वि॒राज॑मे॒वोत्त॒मा-म्प॒शुषु॑ दधाति॒ तस्मा᳚-त्पशु॒मानु॑त्त॒मां-वाँचं॑-वँदति॒ दश॑द॒शोप॑ दधाति सवीर्य॒त्वाया᳚-ऽक्ष्ण॒योप॑ दधाति॒ तस्मा॑दक्ष्ण॒या प॒शवो-ऽङ्गा॑नि॒ प्रह॑रन्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ यानि॒ वै छन्दाग्ं॑सि सुव॒र्ग्या᳚ण्यास॒-न्तैर्दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्तेनर्ष॑यो- [-ँलो॒कमा॑य॒-न्तेनर्ष॑यः, अ॒श्रा॒म्य॒-न्ते तपो॑-ऽतप्यन्त॒] 25

-ऽश्राम्य॒-न्ते तपो॑-ऽतप्यन्त॒ तानि॒ तप॑सा-ऽपश्य॒-न्तेभ्य॑ ए॒ता इष्ट॑का॒ निर॑मिम॒तेव॒श्छन्दो॒ वरि॑व॒श्छन्द॒ इति॒ ता उपा॑दधत॒ ताभि॒र्वै ते सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒न्॒. यदे॒ता इष्ट॑का उप॒दधा॑ति॒ यान्ये॒व छन्दाग्ं॑सि सुव॒र्ग्या॑णि॒ तैरे॒व यज॑मान-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति य॒ज्ञेन॒ वै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत॒ ता-स्स्तोम॑ भागैरे॒वा-ऽसृ॑जत॒ य- [-ऽसृ॑जत॒ यत्, स्तोम॑ भागा उप॒दधा॑ति] 26

-थ्स्तोम॑ भागा उप॒दधा॑ति प्र॒जा ए॒व त-द्यज॑मान-स्सृजते॒ बृह॒स्पति॒र्वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ तेज॒-स्सम॑भर॒द्य-थ्स्तोम॑भागा॒ य-थ्स्तोम॑भागा उप॒दधा॑ति॒ सते॑जसमे॒वाग्नि-ञ्चि॑नुते॒ बृह॒स्पति॒र्वा ए॒तां-यँ॒ज्ञस्य॑ प्रति॒ष्ठाम॑पश्य॒द्य-थ्स्तोम॑भागा॒ य-थ्स्तोम॑भागा उप॒दधा॑ति य॒ज्ञस्य॒ प्रति॑ष्ठित्यै स॒प्तस॒प्तोप॑ दधाति सवीर्य॒त्वाय॑ ति॒स्रो मद्ध्ये॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ 27 ॥

( उ॒त्त॒र॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॑ - दुपधी॒यन्त॒ - ऋष॑यो - ऽसृजत॒ यत् - त्रिच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 5)

र॒श्मिरित्ये॒वा ऽऽदि॒त्यम॑सृजत॒ प्रेति॒रिति॒ धर्म॒मन्वि॑ति॒रिति॒ दिवग्ं॑ स॒धिंरित्य॒न्तरि॑क्ष-म्प्रति॒धिरिति॑ पृथि॒वीं-विँ॑ष्ट॒म्भ इति॒ वृष्टि॑-म्प्र॒वेत्यह॑रनु॒वेति॒ रात्रि॑मु॒शिगिति॒ वसू᳚-न्प्रके॒त इति॑ रु॒द्रान्-थ्सु॑दी॒तिरित्या॑दि॒त्यानोज॒ इति॑ पि॒तॄग्स्तन्तु॒रिति॑ प्र॒जाः पृ॑तना॒षाडिति॑ प॒शू-न्रे॒वदित्यो-ष॑धीरभि॒जिद॑सि यु॒क्तग्रा॒वे- [यु॒क्तग्रा॑वा, इन्द्रा॑य॒ त्वेन्द्र॑-ञ्जि॒न्वेत्ये॒व] 28

-न्द्रा॑य॒ त्वेन्द्र॑-ञ्जि॒न्वेत्ये॒व द॑क्षिण॒तो वज्र॒-म्पर्यौ॑हद॒भिजि॑त्यै॒ ताः प्र॒जा अप॑प्राणा असृजत॒ तास्वधि॑पतिर॒सीत्ये॒व प्रा॒णम॑दधा-द्य॒न्तेत्य॑पा॒नग्ं स॒ग्ं॒सर्प॒ इति॒ चक्षु॑र्वयो॒धा इति॒ श्रोत्र॒-न्ताः प्र॒जाः प्रा॑ण॒तीर॑पान॒तीः पश्य॑न्ती-श्शृण्व॒तीर्न मि॑थु॒नी अ॑भव॒-न्तासु॑ त्रि॒वृद॒सीत्ये॒व मि॑थु॒नम॑दधा॒-त्ताः प्र॒जा मि॑थु॒नी [ ] 29

भव॑न्ती॒र्न प्राजा॑यन्त॒ ता-स्सग्ं॑रो॒हो॑-ऽसि नीरो॒हो॑-ऽसीत्ये॒व प्रा-ऽज॑नय॒-त्ताः प्र॒जाः प्रजा॑ता॒ न प्रत्य॑तिष्ठ॒-न्ता व॑सु॒को॑-ऽसि॒ वेष॑श्रिरसि॒ वस्य॑ष्टिर॒सीत्ये॒वैषु लो॒केषु॒ प्रत्य॑स्थापय॒द्यदाह॑ वसु॒को॑-ऽसि॒ वेष॑श्रिरसि॒ वस्य॑ष्टिर॒सीति॑ प्र॒जा ए॒व प्रजा॑ता ए॒षु लो॒केषु॒ प्रति॑ष्ठापयति॒ सात्मा॒-ऽन्तरि॑क्षग्ं रोहति॒ सप्रा॑णो॒-ऽमुष्मि॑न् ँलो॒के प्रति॑ तिष्ठ॒त्यव्य॑र्धुकः प्राणापा॒नाभ्या᳚-म्भवति॒ य ए॒वं-वेँद॑ ॥ 30 ॥

(यु॒क्तग्रा॑वा - प्र॒जा मि॑थु॒न्य॑ - न्तरि॑क्षं॒ - द्वाद॑श च) (अ. 6)

ना॒क॒सद्भि॒र्वै दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्तन्ना॑क॒सदा᳚-न्नाकस॒त्त्वं-यँन्ना॑क॒सद॑ उप॒दधा॑ति नाक॒सद्भि॑रे॒व त-द्यज॑मान-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति सुव॒र्गो वै लो॒को नाको॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ नास्मा॒ अक॑-म्भवति यजमानायत॒नं-वैँ ना॑क॒सदो॒ यन्ना॑क॒सद॑ उप॒दधा᳚त्या॒यत॑नमे॒व त-द्यज॑मानः कुरुते पृ॒ष्ठानां॒-वाँ ए॒त-त्तेज॒-स्सम्भृ॑तं॒-यँन्ना॑क॒सदो॒ यन्ना॑क॒सद॑ [यन्ना॑क॒सदः॑, उ॒प॒दधा॑ति पृ॒ष्ठाना॑मे॒व] 31

उप॒दधा॑ति पृ॒ष्ठाना॑मे॒व तेजो-ऽव॑ रुन्धे पञ्च॒चोडा॒ उप॑ दधात्यफ्स॒रस॑ ए॒वैन॑मे॒ता भू॒ता अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒क उप॑ शे॒रे-ऽथो॑ तनू॒पानी॑रे॒वैता यज॑मानस्य॒ य-न्द्वि॒ष्या-त्तमु॑प॒दध॑द्ध्यायेदे॒ताभ्य॑ ए॒वैन॑-न्दे॒वता᳚भ्य॒ आ वृ॑श्चति ता॒जगार्ति॒मार्च्छ॒त्युत्त॑रा नाक॒सद्भ्य॒ उप॑दधाति॒ यथा॑ जा॒यामा॒नीय॑ गृ॒हेषु॑ निषा॒दय॑ति ता॒दृगे॒व त- [ता॒दृगे॒व तत्, प॒श्चा-त्प्राची॑-] 32

-त्प॒श्चा-त्प्राची॑-मुत्त॒मामुप॑ दधाति॒ तस्मा᳚-त्प॒श्चा-त्प्राची॒ पत्न्यन्वा᳚स्ते स्वयमातृ॒ण्णा-ञ्च॑ विक॒र्णी-ञ्चो᳚त्त॒मे उप॑ दधाति प्रा॒णो वै स्व॑यमातृ॒ण्णा-ऽऽयु॑र्विक॒र्णी प्रा॒ण-ञ्चै॒वा-ऽऽयु॑श्च प्रा॒णाना॑मुत्त॒मौ ध॑त्ते॒ तस्मा᳚-त्प्रा॒णश्चा-ऽऽयु॑श्च प्रा॒णाना॑मुत्त॒मौ नान्यामुत्त॑रा॒मिष्ट॑का॒मुप॑ दद्ध्या॒-द्यद॒न्यामुत्त॑रा॒-मिष्ट॑का-मुपद॒द्ध्या-त्प॑शू॒ना- [-मुपद॒द्ध्या-त्प॑शू॒नाम्, च॒ यज॑मानस्य च] 33

-ञ्च॒ यज॑मानस्य च प्रा॒ण-ञ्चा-ऽऽयु॒श्चापि॑ दद्ध्या॒-त्तस्मा॒न्ना-न्योत्त॒रेष्ट॑कोप॒धेया᳚ स्वयमातृ॒ण्णामुप॑ दधात्य॒सौ वै स्व॑यमातृ॒ण्णा- ऽमूमे॒वोप॑ ध॒त्ते ऽश्व॒मुप॑ घ्रापयति प्रा॒णमे॒वास्या᳚-न्दधा॒त्यथो᳚ प्राजाप॒त्यो वा अश्वः॑ प्र॒जाप॑तिनै॒वाग्नि-ञ्चि॑नुते स्वयमातृ॒ण्णा भ॑वति प्रा॒णाना॒मुथ्सृ॑ष्ट्या॒ अथो॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या-ऽनु॑ख्यात्या ए॒षा वै दे॒वानां॒-विँक्रा᳚न्ति॒र्य-द्वि॑क॒र्णी य-द्वि॑क॒र्णीमु॑प॒दधा॑ति दे॒वाना॑मे॒व विक्रा᳚न्ति॒मनु॒ विक्र॑मत उत्तर॒त उप॑दधाति॒ तस्मा॑दुत्तर॒त उ॑पचारो॒-ऽग्नि र्वा॑यु॒मती॑ भवति॒ समि॑द्ध्यै ॥ 34 ॥

(सम्भृ॑तं॒-यँन्ना॑क॒सदो॒ यन्ना॑क॒सद॒ - स्तत् - प॑शू॒ना-मे॒षा वै-द्वाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 7)

छन्दा॒ग्॒स्युप॑ दधाति प॒शवो॒ वै छन्दाग्ं॑सि प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे॒ छन्दाग्ं॑सि॒ वै दे॒वानां᳚-वाँ॒म-म्प॒शवो॑ वा॒ममे॒व प॒शूनव॑ रुन्ध ए॒ताग्ं ह॒ वै य॒ज्ञसे॑न-श्चैत्रियाय॒ण-श्चितिं॑-विँ॒दा-ञ्च॑कार॒ तया॒ वै स प॒शूनवा॑रुन्ध॒ यदे॒तामु॑प॒दधा॑ति प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे गाय॒त्रीः पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति॒ तेजो॒ वै गा॑य॒त्री तेज॑ ए॒व [तेज॑ ए॒व, मु॒ख॒तो ध॑त्ते] 35

मु॑ख॒तो ध॑त्ते मूर्ध॒न्वती᳚र्भवन्ति मू॒र्धान॑मे॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोति त्रि॒ष्टुभ॒ उप॑ दधातीन्द्रि॒यं-वैँ त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒यमे॒व म॑द्ध्य॒तो ध॑त्ते॒ जग॑ती॒रुप॑ दधाति॒ जाग॑ता॒ वै प॒शवः॑ प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे ऽनु॒ष्टुभ॒ उप॑ दधाति प्रा॒णा वा अ॑नु॒ष्टुप् प्रा॒णाना॒मुथ्सृ॑ष्ट्यै बृह॒तीरु॒ष्णिहाः᳚ प॒ङ्क्तीर॒क्षर॑पङ्क्ती॒रिति॒ विषु॑रूपाणि॒ छन्दा॒ग्॒स्युप॑ दधाति॒ विषु॑रूपा॒ वै प॒शवः॑ प॒शव॒- [प॒शवः॑ प॒शवः॑, छन्दाग्ं॑सि॒ विषु॑रूपाने॒व] 36

-श्छन्दाग्ं॑सि॒ विषु॑रूपाने॒व प॒शूनव॑ रुन्धे॒ विषु॑रूपमस्य गृ॒हे दृ॑श्यते॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ य उ॑ चैना ए॒वं-वेँदा-ऽति॑च्छन्दस॒मुप॑ दधा॒त्यति॑च्छन्दा॒ वै सर्वा॑णि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ सर्वे॑भिरे॒वैन॒-ञ्छन्दो॑भिश्चिनुते॒ वर्ष्म॒ वा ए॒षा छन्द॑सां॒-यँदति॑च्छन्दा॒ यदति॑च्छन्दस-मुप॒दधा॑ति॒ वर्ष्मै॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोति द्वि॒पदा॒ उप॑ दधाति द्वि॒पा-द्यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ 37 ॥

(तेज॑ ए॒व - प॒शवः॑ प॒शवो॒ - यज॑मान॒ - एक॑ञ्च) (अ. 8)

सर्वा᳚भ्यो॒ वै दे॒वता᳚भ्यो॒-ऽग्निश्ची॑यते॒ य-थ्स॒युजो॒ नोप॑द॒द्ध्या-द्दे॒वता॑ अस्या॒ग्निं-वृँ॑ञ्जीर॒न्॒. य-थ्स॒युज॑ उप॒दधा᳚त्या॒त्मनै॒वैनग्ं॑ स॒युज॑-ञ्चिनुते॒ नाग्निना॒ व्यृ॑द्ध्य॒ते-ऽथो॒ यथा॒ पुरु॑ष॒-स्स्नाव॑भि॒-स्सन्त॑त ए॒वमे॒वैताभि॑र॒ग्नि-स्सन्त॑तो॒ ऽग्निना॒ वै दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्ता अ॒मूः कृत्ति॑का अभव॒न्॒ यस्यै॒ता उ॑प धी॒यन्ते॑ सुव॒र्गमे॒व [ ] 38

लो॒कमे॑ति॒ गच्छ॑ति प्रका॒श-ञ्चि॒त्रमे॒व भ॑वति मण्डलेष्ट॒का उप॑ दधाती॒मे वै लो॒का म॑ण्डलेष्ट॒का इ॒मे खलु॒ वै लो॒का दे॑वपु॒रा दे॑वपु॒रा ए॒व प्रवि॑शति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑त्य॒ग्नि-ञ्चि॑क्या॒नो वि॒श्वज्यो॑तिष॒ उप॑ दधाती॒माने॒वैताभि-॑र्लो॒कान् ज्योति॑ष्मतः कुरु॒ते-ऽथो᳚ प्रा॒णाने॒वैता यज॑मानस्य दाद्ध्रत्ये॒ता वै दे॒वता᳚-स्सुव॒र्ग्या᳚स्ता ए॒वा- -न्वा॒रभ्य॑ सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति ॥ 39 ॥

(सु॒व॒र्गमे॒व - ता ए॒व - च॒त्वारि॑ च) (अ. 9)

वृ॒ष्टि॒सनी॒रुप॑ दधाति॒ वृष्टि॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदे॑क॒धोप॑द॒द्ध्यादेक॑मृ॒तुं-वँ॑र्षेदनुपरि॒हारग्ं॑ सादयति॒ तस्मा॒-थ्सर्वा॑नृ॒तून्. व॑र्षति पुरोवात॒सनि॑-र॒सीत्या॑है॒तद्वै वृष्ट्यै॑ रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व वृष्टि॒मव॑ रुन्धे सं॒याँनी॑भि॒र्वै दे॒वा इ॒मान् ँलो॒कान्-थ्सम॑यु॒स्त-थ्सं॒याँनी॑नाग्ं संयाँनि॒त्वं-यँ-थ्सं॒याँनी॑रुप॒दधा॑ति॒ यथा॒-ऽफ्सु ना॒वा सं॒याँत्ये॒व- [सं॒याँत्ये॒वम्, ए॒वैताभि॒] 40

-मे॒वैताभि॒ र्यज॑मान इ॒मान् ँलो॒कान्-थ्सं-याँ॑ति प्ल॒वो वा ए॒षो᳚-ऽग्नेर्य-थ्सं॒याँनी॒र्य-थ्सं॒याँनी॑रुप॒दधा॑ति प्ल॒वमे॒वैतम॒ग्नय॒ उप॑दधात्यु॒त यस्यै॒तासूप॑हिता॒स्वापो॒-ऽग्निग्ं हर॒न्त्यहृ॑त ए॒वास्या॒-ग्निरा॑दित्येष्ट॒का उप॑ दधात्यादि॒त्या वा ए॒त-म्भूत्यै॒ प्रति॑नुदन्ते॒ यो-ऽल॒-म्भूत्यै॒ स-न्भूति॒-न्न प्रा॒प्नोत्या॑दि॒त्या [प्रा॒प्नोत्या॑दि॒त्याः, ए॒वैन॒-म्भूति॑-] 41

ए॒वैन॒-म्भूति॑-ङ्गमयन्त्य॒सौ वा ए॒तस्या॑-ऽऽदि॒त्यो रुच॒मा द॑त्ते॒ यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॒त्वा न रोच॑ते॒ यदा॑दित्येष्ट॒का उ॑प॒दधा᳚त्य॒सावे॒-वास्मि॑न्नादि॒त्यो रुच॑-न्दधाति॒ यथा॒-ऽसौ दे॒वाना॒ग्ं॒ रोच॑त ए॒वमे॒वैष म॑नु॒ष्या॑णाग्ं रोचते घृतेष्ट॒का उप॑ दधात्ये॒तद्वा अ॒ग्नेः प्रि॒य-न्धाम॒ य-द्घृ॒त-म्प्रि॒येणै॒वैन॒-न्धाम्ना॒ सम॑र्धय॒- [सम॑र्धयति, अथो॒] 42

-त्यथो॒ तेज॑सा ऽनुपरि॒हारग्ं॑ सादय॒-त्यप॑रिवर्ग-मे॒वास्मि॒-न्तेजो॑ दधाति प्र॒जाप॑तिर॒ग्निम॑चिनुत॒ स यश॑सा॒ व्या᳚र्ध्यत॒ स ए॒ता य॑शो॒दा अ॑पश्य॒-त्ता उपा॑धत्त॒ ताभि॒र्वै स यश॑ आ॒त्मन्न॑धत्त॒ यद्य॑शो॒दा उ॑प॒दधा॑ति॒ यश॑ ए॒व ताभि॒र्यज॑मान आ॒त्म-न्ध॑त्ते॒ पञ्चोप॑ दधाति॒ पाङ्क्तः॒ पुरु॑षो॒ यावा॑ने॒व पुरु॑ष॒स्तस्मि॒न्॒ यशो॑ दधाति ॥ 43 ॥

(ए॒वं - प्रा॒प्रोत्या॑दि॒त्या - अ॑र्धय॒त्ये - का॒न्न प॑ञ्चा॒शच्च॑) (अ. 10)

दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒न् कनी॑याग्ंसो दे॒वा आस॒-न्भूया॒ग्ं॒सो-ऽसु॑रा॒स्ते दे॒वा ए॒ता इष्ट॑का अपश्य॒-न्ता उपा॑दधत भूय॒स्कृद॒सीत्ये॒व भूयाग्ं॑सो-ऽभव॒न् वन॒स्पति॑भि॒-रोष॑धीभि-र्वरिव॒स्कृद॒सीती॒-माम॑जय॒-न्प्राच्य॒सीति॒ प्राची॒-न्दिश॑मजयन्नू॒र्ध्वा ऽसीत्य॒मूम॑जय-न्नन्तरिक्ष॒सद॑स्य॒न्तरि॑क्षे सी॒देत्य॒-न्तरि॑क्षमजय॒-न्ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒- [दे॒वा अभ॑वन्न्, परा-ऽसु॑रा॒] 44

-न्परा-ऽसु॑रा॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ भूया॑ने॒व भ॑वत्य॒भीमान् ँलो॒कान् ज॑यति॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवत्यफ्सु॒षद॑सि श्येन॒सद॒सीत्या॑है॒तद्वा अ॒ग्ने रू॒पग्ं रू॒पेणै॒वाग्निमव॑ रुन्धे पृथि॒व्यास्त्वा॒ द्रवि॑णे सादया॒मी-त्या॑हे॒माने॒वैताभि॑-र्लो॒का-न्द्रवि॑णावतः कुरुत आयु॒ष्या॑ उप॑ दधा॒त्यायु॑रे॒वा- [उप॑ दधा॒त्यायु॑रे॒व, अ॒स्मि॒-न्द॒धा॒त्यग्ने॒] 45

-ऽस्मि॑-न्दधा॒त्यग्ने॒ यत्ते॒ पर॒ग्ं॒ हृन्नामेत्या॑है॒तद्वा अ॒ग्नेः प्रि॒य-न्धाम॑ प्रि॒यमे॒वास्य॒ धामोपा᳚-ऽऽप्नोति॒ तावेहि॒ सग्ं र॑भावहा॒ इत्या॑ह॒ व्ये॑वैने॑न॒ परि॑ धत्ते॒ पाञ्च॑जन्ये॒ष्वप्ये᳚द्ध्यग्न॒ इत्या॑है॒ष वा अ॒ग्निः पाञ्च॑जन्यो॒ यः पञ्च॑चितीक॒-स्तस्मा॑दे॒वमा॑हर्त॒व्या॑ उप॑ दधात्ये॒तद्वा ऋ॑तू॒ना-म्प्रि॒य-न्धाम॒ यदृ॑त॒व्या॑ ऋतू॒नामे॒व प्रि॒य-न्धामाव॑ रुन्धे सु॒मेक॒ इत्या॑ह संवँथ्स॒रो वै सु॒मेकः॑ संवँथ्स॒रस्यै॒व प्रि॒य-न्धामोपा᳚-ऽऽप्नोति ॥ 46 ॥

(अभ॑व॒ - न्नायु॑रे॒व - र्त॒व्या॑ उप॒ - षड्विग्ं॑शतिश्च) (अ. 11)

प्र॒जाप॑ते॒रक्ष्य॑श्वय॒-त्त-त्परा॑-ऽपत॒-त्तदश्वो॑-ऽभव॒-द्यदश्व॑य॒-त्तदश्व॑स्याश्व॒त्व-न्तद्दे॒वा अ॑श्वमे॒धेनै॒व प्रत्य॑दधुरे॒ष वै प्र॒जाप॑ति॒ग्ं॒ सर्व॑-ङ्करोति॒ यो᳚-ऽश्वमे॒धेन॒ यज॑ते॒ सर्व॑ ए॒व भ॑वति॒ सर्व॑स्य॒ वा ए॒षा प्राय॑श्चित्ति॒-स्सर्व॑स्य भेष॒जग्ं सर्वं॒-वाँ ए॒तेन॑ पा॒प्मान॑-न्दे॒वा अ॑तर॒न्नपि॒ वा ए॒तेन॑ ब्रह्मह॒त्या-म॑तर॒न्-थ्सर्व॑-म्पा॒प्मान॑- [-म॑तर॒न्-थ्सर्व॑-म्पा॒प्मान᳚म्, त॒र॒ति॒ तर॑ति] 47

-न्तरति॒ तर॑ति ब्रह्मह॒त्यां-योँ᳚-ऽश्वमे॒धेन॒ यज॑ते॒ य उ॑ चैनमे॒वं-वेँदोत्त॑रं॒-वैँ त-त्प्र॒जाप॑ते॒रक्ष्य॑श्वय॒-त्तस्मा॒दश्व॑स्योत्तर॒तो-ऽव॑ द्यन्ति दक्षिण॒तो᳚-ऽन्येषा᳚-म्पशू॒नां-वैँ॑त॒सः कटो॑ भवत्य॒फ्सुयो॑नि॒र्वा अश्वो᳚-ऽफ्सु॒जो वे॑त॒स-स्स्व ए॒वैनं॒-योँनौ॒ प्रति॑ष्ठापयति चतुष्टो॒म-स्स्तोमो॑ भवति स॒रड्ढ॒ वा अश्व॑स्य॒ सक्थ्या-ऽवृ॑ह॒-त्त-द्दे॒वाश्च॑तुष्टो॒मेनै॒व प्रत्य॑दधु॒र्यच्च॑तुष्टो॒म-स्स्तोमो॒ भव॒त्यश्व॑स्य सर्व॒त्वाय॑ ॥ 48 ॥

(सर्व॑म पा॒प्मान॑ - मवृह॒-द्- द्वाद॑श च) (अ. 12)

(उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञ - इन्द्रा᳚ग्नी - दे॒वा वा अ॑क्ष्णयास्तो॒मीया॑ - अ॒ग्नेर्भा॒गो᳚ - ऽस्यग्ने॑ जा॒तान् - र॒श्मिरिति॑ - नाक॒सद्भिः॒ -छन्दाग्ं॑सि॒ - सर्वा᳚भ्यो - वृष्टि॒सनी᳚ - र्देवासु॒राः कनी॑याग्ंसः - प्र॒जाप॑ते॒रक्षि॒ - द्वाद॑श )

(उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञो - दे॒वा वै - यस्य॒ मुख्य॑वती - र्नाक॒सद्भि॑रे॒ - वै ताभि॑र॒ - ष्टाच॑त्वारिग्ंशत्)

(उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञ, स्स॑र्व॒त्वाय॑)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे तृतीयः प्रश्न-स्समाप्तः ॥